1926

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="io">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedio</sitename>
    <dbname>iowiki</dbname>
    <base>https://io.wikipedia.org/wiki/Frontispico</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specala</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Debato</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Uzanto</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Uzanto Debato</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedio</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedio Debato</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Arkivo</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Arkivo Debato</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki Debato</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Shablono</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Shablono Debato</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Helpo</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Helpo Debato</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorio</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategorio Debato</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulo</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modulo-Diskuto</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>1926</title>
    <ns>0</ns>
    <id>856</id>
    <revision>
      <id>1143564</id>
      <parentid>1137824</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DavidW</username>
        <id>13623</id>
      </contributor>
      <comment>/* Morti */ Annie Oakley</comment>
      <origin>1143564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16816" sha1="7qnhg1ox6m95g4n51mlt4tkk6vjhklz" xml:space="preserve">{{20ma yarcento}}
La [[yaro]] '''1926''' (MCMXXVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[venerdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 926ma yaro di la duesma yarmilo, la 26ma yaro di la [[20ma yarcento]], e la 7ma yaro di la [[yari 1920a]].

== Eventi ==
=== [[Europa]] ===
* [[3ma di januaro]] - [[Theodoros Pangalos]] divenas diktatoro di [[Grekia]].
* [[26ma di januaro]] - Skota injenioro [[John Logie Baird]] prizentas “televizoro” ([[televiziono]]) en Soho.
* [[4ma di aprilo]] - Greka diktatoro [[Theodoros Pangalos]] elektesas prezidanto.
* [[12ma di mayo]] - [[Umberto Nobile]] flugas super [[Norda Polo]].
* [[28ma di mayo]] - [[Manuel Gomes da Costa]] komandas [[stato-stroko]] en [[Portugal]] e establisas [[diktatoreso]].
* [[4ma di junio]] - [[Ignacy Mościcki]] divenas prezidanto di [[Polonia]].
* [[6ma di agosto]] - [[Gertrude Ederle]] divenas l'unesma muliero a natar tra l'[[Angla Kanalo]].
* [[22ma di agosto]] - En Grekia, [[Georgios Kondylis]] ekpulsas Theodoros Pangalos de la povo.
* [[8ma di septembro]] - [[Republiko di Weimar|Germania]] divenas membro di [[Ligo di la nacioni]].
* [[9ma di septembro]] - Statala radio di [[Finlando]], [[Yleisradio]] ([[YLE]]) komencas brodkastar.
* [[11ma di septembro]] - [[Hispania]] abandonas la Ligo di la Nacioni.
* 11ma di septembro - Falias atento dal [[anarkiismo|anarkiisto]] Gino Lucetti por ocidar [[Benito Mussolini]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=https://libcom.org/history/1926-attempted-assassination-mussolini|titulo= 1926: The attempted assassination of Mussolini in Rome|editero=libcom.org|vidita ye=23ma di septembro 2017}}&lt;/ref&gt;
* [[2ma di oktobro]] - [[Józef Piłsudski]] divenas chefministro di [[Polonia]].
* [[8ma di novembro]] - [[Tifono]] frapas insulo [[Luzon]] en [[Filipini]], e produktas 175 morti.
* [[18ma di decembro]] - [[Turkia]] adoptas [[Gregoriala kalendario]].

=== [[Azia]] ===
* [[8ma di januaro]] - [[Abdul-Aziz ibn Saud]] kronizesas rejulo di [[Hejaz]].
* [[23ma di mayo]] - [[Libano]] adoptas lua unesma [[konstituco]].
* En [[Japonia]] finas [[Taisho-ero]] (depos [[1912]]).

=== [[Nord-Amerika]] ===
* [[16ma di marto]] - [[Robert H. Goddard]] lansas l'unesma [[fuzeo]] per liquida fuelo en [[Auburn, Massachusetts]].
* [[16ma di aprilo]] - Unesma libro-societo, ''Book of the Month'' (&quot;La [[Libro]] dil Monato&quot;) komencas en Usa.

=== [[Central Amerika]] ===
* [[14ma di marto]] - Pos [[stato-stroko]], generalo [[Emiliano Chamorro Vargas]] divenas prezidanto di [[Nikaragua]].
* [[Panama]] ed [[Usa]] paktas pri defenso di [[Panama-kanalo]].

=== [[Sud-Amerika]] ===
* [[7ma di agosto]] - [[Miguel Abadía Méndez]] divenas prezidanto di [[Kolumbia]]. Ilu konkluzos pakti pri frontieri kun [[Brazilia]], [[Peru]] e [[Nikaragua]].

== Naski ==
[[Arkivo:Georges_Lautner_Cannes_2011.jpg|thumb|130px|[[Georges Lautner]]]]
* [[1ma di januaro]] - [[Georges Lautner]], Franca filmifisto (m. 2013)
* [[6ma di januaro]] - [[Kim Dae-jung]], prezidanto di Sud-Korea e Nobel-laureato pri paco (m. 2009)
* [[7ma di januaro]] - [[Kim Jong-pil]], chefministro di Sud-Korea (m. 2018)
* [[10ma di januaro]] - [[Júlio Pomar]], Portugalana piktisto (m. 2018)
* [[11ma di januaro]] - [[Ahmad Fuad Mohieddin]], chefministro di Egiptia (m. 1984)
* [[27ma di januaro]] - [[Ingrid Thulin]], Sueda aktorino (m. 2004)
* [[29ma di januaro]] - [[Abdus Salam]], Pakistanana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1996)
* [[2ma di februaro]] - [[Valéry Giscard d'Estaing]], prezidanto di Francia (m. 2020)
* [[7ma di februaro]] - [[Mark Yevgenyevich Taimanov|Mark Taimanov]], Rusa shakoludisto (m. 2016)
* [[8ma di februaro]] - [[Neal Cassady]], Usana skriptisto (m. 1968)
* [[9ma di februaro]] - [[Garret FitzGerald]], ''Taoiseach'' (chefministro) di Republiko Irlando (m. 2011)
* [[11ma di februaro]] - [[Paul Bocuse]], Franca chef-koquisto (m. 2018)
* 11ma di februaro - Rejulo [[Farouk la 1ma di Egiptia]] (m. 1965)
* 11ma di februaro - [[Leslie Nielsen]], Kanadan-Usana komediisto (m. 2010)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.imdb.com/name/nm0000558/bio/|titulo=Leslie Nielsen - Biography|editero=IMDb|idiomo={{en}}|vidita y3=7ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[18ma di februaro]] - [[Abdelsalam al-Majali]], chefministro di Jordania (m. 2023)
* [[20ma di februaro]] - [[Richard Matheson]], Usana skriptisto por cinemo (m. 2013)
* 20ma di februaro - [[Vitali Ivanovich Vorotnikov|Vitali Vorotnikov]], Rusa-Sovietiana politikisto (m. 2012)
* [[27ma di februaro]] - [[David Hunter Hubel]], Kanadana-Usana ciencisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o medicino (m. 2013)
[[Arkivo:2010-08 Andrzej Wajda 1.jpg|thumb|130px|[[Andrzej Wajda]]]]
* [[6ma di marto]] - [[Andrzej Wajda]], Polona filmifisto (m. 2016)
* 6ma di marto - [[Alan Greenspan]], Usan ekonomikisto, prezidinto di Federala Rezervo-sistemo (m. 2026)
* [[8ma di marto]] - [[Francisco Rabal]], Hispan aktoro (m. 2001)
* [[10ma di marto]] - [[Jambin Batmönh]], prezidanto e chefministro di Mongolia (m. 1997)
* [[13ma di marto]] - [[Carlos Roberto Reina]], prezidanto di Honduras (m. 2003)
* [[14ma di marto]] - [[Carlos Heitor Cony]], Braziliana jurnalisto e skriptisto (m. 2018)
* [[16ma di marto]] - [[Jerry Lewis]], Usana komediisto e cinem-aktoro (m. 2017)
* [[17ma di marto]] - [[Siegfried Lenz]], Germana novelisto (m. 2014)
* [[23ma di marto]] - [[Berta Loran]], Polona-Braziliana aktorino (m. 2025)
[[Arkivo:Dario Fo in Venice Film Festival 02.jpg|thumb|130px|[[Dario Fo]]]]
* [[24ma di marto]] - [[Dario Fo]], Italiana dramatifisto ed aktoro, Nobel-laureato pri literaturo (m. 2016)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo= Dario Fo, vencedor do Nobel de Literatura em 1997, morre aos 90 anos|url=http://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2016/10/italiano-dario-fo-vencedor-do-nobel-de-literatura-1997-morre-aos-90-anos.html|editero=G1.com|publikigita ye=13ma di oktobro 2016 |vidita ye=14ma di oktobro 2016|idiomo= {{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[2ma di aprilo]] - [[Jack Brabham]], Australian automobilisto (m. 2014)
* 2ma di aprilo - [[Edgar Hilsenrath]], Germana skriptisto (m. 2018)
* [[3ma di aprilo]] - [[Gus Grissom]], Usan astronauto (m. 1967)
* [[5ma di aprilo]] - [[Roger Corman]], Usana rejisisto e film-produktisto (m. 2024)
* [[6ma di aprilo]] - [[Randy Weston]], Usana muzikisto e kompozisto (m. 2018)
* [[14ma di aprilo]] - [[Leopoldo Calvo-Sotelo]], chefministro di Hispania (m. 2008)
* [[21ma di aprilo]] - Rejino [[Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio]] (m. 2022)
* [[24ma di aprilo]] - [[Thorbjörn Fälldin]], chefministro di Suedia (m. 2016)
* [[28ma di aprilo]] - [[Harper Lee]], Usana skriptisto (m. 2016)
[[Arkivo:David Attenborough.jpg|thumb|130px|[[David Attenborough]]]]
* [[8ma di mayo]] - [[David Attenborough]], Britaniana naturalisto&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/42130/Sir-David-Attenborough |titulo=Sir David Attenborough (English broadcaster and author)|publikigo=Encyclopædia Britannica |vidita ye=26ma di agosto 2014}}&lt;/ref&gt;
* 8ma di mayo - [[Don Rickles]], Usana komediisto (m. 2017)
* [[10ma di mayo]] - [[Hugo Banzer Suárez]], prezidanto di Bolivia (m. 2002)
* [[26ma di mayo]] - [[Miles Davis]], Usana jazo-muzikisto (m. 1991)
* [[29ma di mayo]] - [[Abdoulaye Wade]], prezidanto di Senegal&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=5VO4AwAAQBAJ&amp;pg=PA456&amp;dq=Abdoulaye+Wade+1926&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiWoojKzpvUAhXK2SwKHXIXC90Q6AEIPzAG#v=onepage&amp;q=Abdoulaye%20Wade%201926&amp;f=false ''Profiles of People in Power: The World's Government Leaders''], pagino 456.&lt;/ref&gt;
[[Arkivo:Gentlemen Prefer Blondes Movie Trailer Screenshot (35).jpg|thumb|130px|[[Marilyn Monroe]]]]
* [[1ma di junio]] - [[Marilyn Monroe]], Usan aktorino (m. 1962)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |titulo=1962: Marilyn Monroe found dead|editero=BBC |idiomo={{en}}|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/5/newsid_2657000/2657289.stm|vidita ye=20ma di julio 2016}}&lt;/ref&gt;
* [[3ma di junio]] - [[Allen Ginsberg]], Usana poeto (m. 1997)
* [[6ma di junio]] - [[Erdal İnönü]], chefministro di Turkia (m. 2007)
* [[15ma di junio]] - [[Shigeru Kayano]], Japoniana politikisto, de etnio Ainu (m. 2006)
* [[16ma di junio]] - [[Efraín Ríos Montt]], prezidanto di Guatemala (m. 2018)
* [[22ma di junio]] - [[Rachid Solh]], chefministro di Libano (m. 2014)
* [[26ma di junio]] - [[Taisto Sinisalo]], Finlandana politikisto (m. 2002)
* [[28ma di junio]] - [[Mel Brooks]], Usana komediisto
* [[29ma di junio]] - [[Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah]], emiro di Kuwait (m. 2006)
[[Arkivo:Paul Berg HD2008 t55 long view.JPG|thumb|130px|[[Paul Berg]]]]
* [[30ma di junio]] - [[Paul Berg]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (m. 2023)
* [[1ma di julio]] - [[Robert Fogel]], Usana ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 2013)
* [[4ma di julio]] - [[Alfredo Di Stéfano]], Arjentiniana futbalisto (m. 2014)
* [[5ma di julio]] - [[Salvador Jorge Blanco]], prezidanto di Dominikana Republiko (m. 2010)
* [[7ma di julio]] - [[Nuon Chea]], chefministro di Kambodja (m. 2019)
* [[8ma di julio]] - [[Elisabeth Kübler-Ross]], Suis-Usana psikiatro (m. 2004)
* [[9ma di julio]] - [[Ben Roy Mottelson]], Usana-Daniana fizikistulo, Nobel-laureato (m. 2022)
[[Arkivo:Leopoldo-Galtieri.jpg|thumb|130px|[[Leopoldo Galtieri]]]]
* [[15ma di julio]] - [[Leopoldo Fortunato Galtieri]], Arjentiniana generalo e prezidanto (m. 2003)
* [[16ma di julio]] - [[Irwin Rose]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (m. 2015)
* [[30ma di julio]] - [[Betye Saar]], Usana piktistino
* [[2ma di agosto]] - [[Hang Thun Hak]], chefministro di Kambodja (m. 1975)
* [[3ma di agosto]] - [[Tony Bennett]], Usana kantisto (m. 2023)
* [[5ma di agosto]] - [[Clifford Husbands]], generala guvernisto di Barbados (m. 2017)
* [[11ma di agosto]] - [[Aaron Klug]], Lituaniana-Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (m. 2018)
* [[13ma di agosto]] - [[Fidel Castro|Fidel Alejandro Castro Ruz]], Kubana revolucionero, chefo di Kuba (m. 2016)
* [[14ma di agosto]] - [[René Goscinny]], [[Francia|franca]] editero e skribisto di kartuno-libri, notinde [[Astérix]] (m. 1977)
* [[15ma di agosto]] - [[Kostis Stefanopoulos]], prezidanto di Grekia (m. 2016)
* [[17ma di agosto]] - [[Jiang Zemin]], ex-prezidanto di Popul-Republiko Chinia (m. 2022)
* [[1ma di septembro]] - [[Abdur Rahman Biswas]], prezidanto di Bangladesh (m. 2017)
* [[2ma di septembro]] - [[Ibrahim Nasir Rannabandeyri Kilegefan]], prezidanto di Maldivi (m. 2008)
* 2ma di septembro - [[Yevgeni Pavlovich Leonov|Yevgeni Leonov]], Rus aktoro (m. 1994)
[[Arkivo:Irene_Papas_&quot;The_Trojan_Women&quot;.jpg|130px|thumb|[[Irene Papas]]]]
* [[3ma di septembro]] - [[Irene Papas]], Greka cinem-aktorino (m. 2022)
* [[6ma di septembro]] - [[Menez]] ([[Maria Inês Ribeiro da Fonseca]]), Portugalana piktistino (m. 1995)
* [[8ma di septembro]] - [[Sergio Pininfarina]], italiana desegnero di automobili (m. 2012)
* [[19ma di septembro]] - [[Masatoshi Koshiba]], Japoniana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2020)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Koshiba-Masatoshi|titulo=Koshiba Masatoshi|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[21ma di septembro]] - [[Donald Arthur Glaser]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2013)
* [[23ma di septembro]] - [[John Coltrane]], Usana muzikisto (m. 1967)
* [[26ma di septembro]] - [[Bogdan Borčić]], Sloveniana piktisto (m. 2014)
* 26ma di septembro - [[Tulsi Giri]], chefministro di Nepal (m. 2018)
* [[27ma di septembro]] - [[Sibghatullah Mojaddedi]], prezidanto di Afganistan (m. 2019)
* [[8ma di oktobro]] - [[Álvaro Magaña]], prezidanto di Salvador (m. 2001)
* [[15ma di oktobro]] - [[Michel Foucault]], Franca filozofo (m. 1984)
* [[17ma di oktobro]] - [[Julie Adams]], Usan aktorino (m. 2019)
[[Arkivo:Chuck Berry in 2012.jpg|thumb|130px|[[Chuck Berry]]]]
* [[18ma di oktobro]] - [[Chuck Berry]], Usana muzikistulo e kantisto (m. 2017)
* 18ma di oktobro - [[Klaus Kinski]], Germana cinem-aktoro (m. 1991)
* [[25ma di oktobro]] - [[Bo Carpelan]], Finlandana skriptisto (m. 2011)
* [[28ma di oktobro]] - [[Fred Ramdat Misier]], prezidanto di Surinam (m. 2004)
* [[31ma di oktobro]] - [[Timo Sarpaneva]], Finlandana dizignisto e profesoro (m. 2006)
* [[3ma di novembro]] - [[Valdas Adamkus]], prezidanto di Lituania
* [[11ma di novembro]] - [[Alfredo Oscar Saint-Jean]], prezidanto di Arjentinia (m. 1987)&lt;ref&gt;Diario Clarín, jovdio, 3ma di septembro 1987, pagini 6 e 7&lt;/ref&gt;
* [[24ma di novembro]] - [[Tsung-Dao Lee]], Chiniana-Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2024)
[[Arkivo:Poul_anderson.jpg|130px|thumb|[[Poul Anderson]]]]
* [[25ma di novembro]] - [[Poul Anderson]], Usana skriptisto pri ciencala fiktivajo (m. 2001)
* [[29ma di novembro]] - [[Béji Caïd Essebsi]], chefministro di Tunizia (m. 2019)
* [[30ma di novembro]] - [[Andrzej Viktor Schally]], Polona-Usana biologiisto, Nobel-laureato (m. 2024)
* [[1ma di decembro]] - [[Mieczysław Rakowski]], chefministro di Polonia (m. 2008)
* [[5ma di decembro]] - [[Myra Landau]], Rumana piktistino (m. 2018)
* [[9ma di decembro]] - [[Henry Way Kendall]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1999)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Henry-Way-Kendall|titulo=Henry Way Kendall|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[10ma di decembro]] - [[Leon Kossoff]], Britaniana piktisto (m. 2019)
* [[16ma di decembro]] - [[Arthur Napoleon Raymond Robinson]], prezidanto e chefministro di Trinidad e Tobago (m. 2014)
* [[26ma di decembro]] - [[Gina Pellón]], Kubana piktistino (m. 2014)
* [[27ma di decembro]] - [[Rodrigo Carazo Odio]], prezidanto di Kosta Rika (m. 2009)
* [[Elie Kanaan]], Libanana piktisto (m. 2009)

== Morti ==
* [[10ma di januaro]] - [[Eino Leino]], Finlandana skriptisto (n. 1878)
* [[15ma di januaro]] - [[Eugeniusz Zak]], Polona piktisto (n. 1884)
* [[17ma di januaro]] - [[Manolo Millares]], Mexikiana piktisto (m. 1972)
[[Arkivo:Camillo Golgi.jpg|thumb|130px|[[Camillo Golgi]]]]
* [[21ma di januaro]] - [[Camillo Golgi]], Italiana mediko e ciencisto, Nobel-laureato (n. 1843)
* 21ma di januaro - [[Charles Lemaire]], Belga militisto ed Idisto (n. 1836)
* [[28ma di januaro]] - [[Takaaki Kato]], chefministro di Japonia (n. 1860)
* [[4ma di februaro]] - [[Adolphe Willette]], Franca piktisto (n. 1857)
* [[21ma di februaro]] - [[Heike Kamerlingh Onnes]], Nederlandana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1853)
* [[26ma di marto]] - [[Constantin Fehrenbach]], kancelero di Germania (n. 1852)
* [[19ma di aprilo]] - [[Viggo Pedersen]], Dana piktisto (n. 1854)
* [[16ma di mayo]] - [[Mehmed la 6ma Vahidettin]], sultano di Otoman imperio (n. 1861)
* [[25ma di mayo]] - [[Simon Vasilyovich Petliura|Simon Petliura]], prezidanto di Popul-Republiko Ukraina en exilo (n. 1879)
* [[31ma di mayo]] - [[Stanisław Masłowski]], Polona piktisto (n. 1853)
* [[10ma di junio]] - [[Antoni Gaudí]], Katalunian arkitekto (n. 1852)
* [[14ma di junio]] - [[Mary Cassatt]], Usana piktistino (n. 1844)
* [[22ma di junio]] - [[Norman Garstin]], Irlandana piktisto (n. 1847)
* [[23ma di julio]] - [[Viktor Mihailovich Vasnecov|Viktor Vasnecov]], Rusa piktisto (n. 1848)
* [[21ma di agosto]] - [[Ugyen Wangchuck]], unesma rejulo di Bhutan (n. 1862)
[[Arkivo:Rodolfo_Valentino-Commons.jpg|130px|thumb|[[Rodolfo Valentino]]]]
* [[23ma di agosto]] - [[Rodolfo Valentino]], Italian aktoro (n. 1895)
* [[25ma di agosto]] - [[Thomas Moran]], Usana piktisto (n. 1837)
* [[26ma di agosto]] - [[Ugyen Wangchuck]], unesma rejulo di Bhutan (n. 1862)
* [[15ma di septembro]] - [[Rudolf Christoph Eucken]], Germana skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo (n. 1846)
* [[16ma di septembro]] - [[Tadeusz Rybkowski]], Polona piktisto (n. 1848)
* [[26ma di septembro]] - [[José María Orellana]], prezidanto di Guatemala (n. 1872)
* [[24ma di oktobro]] - [[Charles Marion Russell]], Usana piktisto (n. 1864)
* [[3ma di novembro]] - [[Annie Oakley]], Usana pafisto (n. 1860)
* [[4ma di novembro]] - [[Albin Egger-Lienz]], Austriana piktisto (n. 1868)
* [[6ma di novembro]] - [[Carl Swartz]], chefministro di Suedia (n. 1858)
* [[5ma di decembro]] - [[Claude Monet]], Franca piktisto (n. 1840)
* [[12ma di decembro]] - [[Jean Richepin]], Franca skriptisto, poeto (n. [[1849]])
* [[20ma di decembro]] - [[Ettore Ximenes]], Italiana skultisto e piktisto (n. 1855)
* [[26ma di decembro]] - [[Yoshihito Taishō]], imperiestro di Japonia (n. 1879)
* [[29ma di decembro]] - [[Rainer Maria Rilke]], Austriana poeto (n. 1875)

== Nobel-laureati ==
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Jean Baptiste Perrin]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Theodor Svedberg]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Johannes Andreas Grib Fibiger]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Grazia Deledda]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Aristide Briand]], [[Gustav Stresemann]]

== Referi ==
{{reflist}}
[[Kategorio:Yari 1920a]]</text>
      <sha1>7qnhg1ox6m95g4n51mlt4tkk6vjhklz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>12ma di februaro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1764</id>
    <revision>
      <id>1143367</id>
      <parentid>1131844</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>/* Naski */</comment>
      <origin>1143367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10100" sha1="hb8eey3p2ymf12mkutqi50fj47iprbp" xml:space="preserve">{{Februaro}}
Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]].

La '''12ma di februaro''' esas 43ma [[dio]] di la yaro, segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 322 dii til la fino di la yaro (323 en [[bisextila yaro|bisextila yari]]).
----
== Dio ==
* Dio di Santa Damianus de Alexandria, por katolik-eklezio.
* Naskodio di [[Abraham Lincoln]], en [[Usa]].

== Eventi ==
* [[881]] - [[Papo Ioannes la 8ma]] kronizas [[Charles la Grosa]] kom imperiestro di [[Frankia]].
* [[929]] - [[Papo Leo la 6ma|Leo la 6ma]] divenas [[papo]].
* [[1021]] - [[Al-Hakim bi-Amr Allah]] desaparas che [[Kairo]]. Dum la sequanta yari la [[dinastio Fatimid]] febleskos.
* [[1049]] - [[Papo Leo la 9ma|Leo la 9ma]] divenas papo.
* [[1473]] - L'unesma kopiuro di ''Liber canonis medicinae'', tradukuro a la [[Latina linguo|Latina]] di ''al-Qānūn fī-l-ṭibb'' skribita da [[Avicenna]] dum la 11ma yarcento, publikigesas en [[Milano]].
* [[1593]] - [[Korea]]ni vinkas Japoniani che batalio di Haengju.
* [[1541]] - [[Pedro de Valdivia]] fondas [[Santiago, Chili|Santiago]], la nuna chef-urbo di [[Chili]].
* [[1700]] - [[Granda Nordala Milito]] komencas, kande [[Dania]], [[Rusia]] e [[Polonia]] atakas [[Suedia]].
* [[1733]] - James Oglethorpe fondas urbo [[Savannah, Georgia]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://www.historyorb.com/events/date/1733 |titulo=Historical Events for Year 1733 &amp;#124; OnThisDay.com |editero=Historyorb.com}}&lt;/ref&gt;
* [[1771]] - [[Gustaf la 3ma di Suedia|Gustaf la 3ma]] divenas rejo di [[Suedia]]. Il augmentos la povo di la monarko.
* [[1772]] - [[Bretonia|Bretono]] [[Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec]] deskovras [[Insuli Kerguelen]], jacanta an la duimo di la disto inter [[Afrika]] ed [[Antarktika]].
* [[1817]] - [[Batalio di Chacabuco]]: trupi sub komando da [[José de San Martín]] vinkas [[Hispania|Hispana]] trupi proxim [[Santiago (Chili)|Santiago]].
* [[1818]] - [[Chili]] nedependanteskas de [[Hispania]].
* [[1825]] - [[Populo Creek]] cedas lua lasta landi en [[Georgia]] a la guvernerio di [[Usa]] e migras weste.
* [[1832]] - [[Equador]] anexas [[Galapagos]].
* [[1837]] - [[Thomas Moran]], Usana piktisto (m. 1926)
* [[1899]] - [[Germana imperio]] kompras [[insuli Mariani]], [[insuli Karolini]] e [[Palau]] de [[Hispania]], po 25 milion ''peseta''.
* [[1950]] - [[EBU]], ''European Broadcasting Union'', fondesas.
* [[1961]] - [[Sovietia]] lansas kosmoprobilo ''Venera 1'' vers [[Venuso]].
* [[1974]] - [[Alexandr Isayevich Soljenicin|Alexandr Soljenicin]] arestesas en [[Sovietia]], e deportesas ye la sequanta dio.
* [[1994]] - “La Krio” da [[Edvard Munch]] furtesas en Nacionala Galerio, en [[Oslo]]. La pikturo obtenesas retroe en [[mayo]].
* [[1999]] - [[Usa]]na parlamento refuzas omna des-oficiganta akuzi a prezidanto [[Bill Clinton]].
* [[2001]] - ''NEAR Shoemaker''-probilo decensas adsur ''433 Eros''-asteroido.
* [[2002]] - Litijo kontre ex-prezidanto di [[Yugoslavia]] [[Slobodan Milošević]] komencas en [[Den Haag]], en la tribunalo dil [[UN]] pri militala krimini.
* [[2004]] - [[San Francisco]], [[Kalifornia]] permisas samasexua mariaji.
* [[2013]] - [[Nord-Korea]] probas atomal armi 3ma-foye.
* [[2016]] - [[Papo Franciskus]] e patriarko Kirill la 1ma de Rusa ortodoxa eklezio renkontras en [[Kuba]], en l'unesma renkontro di chefi di la du eklezii depos la yaro [[1054]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2016/02/12/papa-francisco-e-patriarca-ortodoxo-se-abracam-em-encontro-historico.htm |titulo=Papa Francisco e patriarca ortodoxo se abraçam em encontro histórico |editero= UOL|vidita ye=12ma di februaro 2016|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* 2016 - Adminime 5 soldati mortigesas ed altra 30 vundesas dum atako kontre bazo di [[Unionita Nacioni]] en Kidal, [[Mali]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://www.aljazeera.com/news/2016/02/deadly-mali-attack-peacekeepers-160212095440611.html |titulo=UN peacekeepers killed in Mali base attack|editero=Aljazeera idiomo={{en}}|vidita ye=12ma di februaro 2016}}&lt;/ref&gt;
* [[2017]] - En [[Rumania]], mili di personi protestas en urbi [[București]], [[Cluj-Napoca]], [[Sibiu]], [[Iași]] e [[Timișoara]] kontre la [[korupto]] e demandas la renunco di la guvernerio.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://www.foxnews.com/world/2017/02/12/romania-13th-day-govt-protests-draw-tens-thousands.html|titulo=Romania: 13th day of govt protests draw tens of thousands|editero=Fox News|vidita ye=12ma di februaro 2017|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[2019]] - Republiko Macedonia chanjas lua nomo a [[Norda-Macedonia]], por finar disputo kun [[Grekia]] e posibligar lua eniro en [[NATO]] ed en l'[[Europana Uniono]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo |titulo=Macedonia officially changes name to North Macedonia, drawing line under bitter dispute|url=https://edition.cnn.com/2019/02/13/europe/north-macedonia-name-change-intl/index.html|publikigita ye=13ma di februaro 2019|vidita ye=16ma di februaro 2019|editero=CNN|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[2025]] - Pos quar votadi, [[Konstantinos Tasoulas]] elektesas prezidanto da la parlamento di [[Grekia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo |url=https://www.ekathimerini.com/politics/1261471/konstantinos-tasoulas-elected-new-president-of-greece/|titulo=Konstantinos Tasoulas elected new president of Greece|editero=ekhatimerini.com|idiomo={{en}}|publikigita ye=12ma di februaro 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Naski ==
* [[1788]] - [[Carl Reichenbach]], Germana kemiisto ed industriisto (m. 1869)
* [[1809]] - [[Charles Darwin]], Angla zoologiisto (m. 1882)
* 1809 - [[Abraham Lincoln]], Usana prezidanto (m. 1865)
* [[1841]] - [[Gijsbert van Tienhoven]], chefministro di Nederlando (m. 1914)
* [[1876]] - [[Thubten Gyatso]] la 13ma [[dalai-lamao]] (m. 1933)
* [[1884]] - [[Max Beckmann]], Germana piktisto (m. 1950)
* 1884 - [[Marie Vassilieff]], Rusa piktistino e skultistino (m. 1957)
* [[1887]] - [[Edelmiro Julián Farrell]], prezidanto di Arjentinia (m. 1980)
* [[1909]] - [[Zoran Mušič]], Sloveniana piktisto (m. 2005)
* [[1911]] - [[Cearbhall Ó Dálaigh]], prezidanto di Republiko Irlando (m. 1978)
* 1911 - [[Silvestre Antonio Guzmán Fernández]], prezidanto di Dominikana Republiko (m. 1982)
* [[1918]] - [[Julian Schwinger]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1994)
* [[1919]] - [[Forrest Tucker]], Usana cinem- e televizion-aktoro (m. 1986)
* [[1920]] - [[Pran]], Indiana cinem-aktoro (m. 2013)
* [[1922]] - [[Hussein bin Dato' Onn]], chefministro di Malaizia (m. 1990)
* [[1923]] - [[Franco Zeffirelli]], Italiana filmifisto (m. 2019)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Franco-Zeffirelli|titulo=Franco Zeffirelli|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}|vidita ye=7ma di septembro 2026}}&lt;/ref&gt;
* [[1933]] - [[Costa-Gavras]], Greka filmifisto&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Costa-Gavras|titulo=Costa-Gavras |editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1941]] - [[Dominguinhos]], Braziliana muzikisto, kantisto e kompozisto (m. 2013)
* [[1942]] - [[Ehud Barak]], chefministro di Israel&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Ehud-Barak|titulo=Ehud Barak |editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1946]] - [[Jean Eyeghe Ndong]], chefministro di Gabon
* [[1949]] - [[Ashraf Ghani]], prezidanto di Afganistan
* [[1954]] - [[Abdelaziz Djerad]], chefministro di Aljeria
* [[1959]] - [[Surat Huseynov]], chefministro di Azerbaijan
* [[1961]] - [[Michel Martelly]], prezidanto di Haiti
* 1961 - [[James R. M. Harris]], Kanadana skriptisto e politikisto
* [[1965]] - [[Brett Kavanaugh]], Usana judiciisto e politikisto
* [[1980]] - [[Christina Ricci]], Usan aktorino
* 1980 - [[Juan Carlos Ferrero]], Hispana tenisistulo
* [[1984]] - [[Caterine Ibargüen]], Kolumbian atletino
* [[1984]] - [[Deborah De Robertis]]. Luxemburgian artisto
* [[1988]] - [[Nicolás Otamendi]], Arjentiniana futbalisto

== Morti ==
* [[1538]] - [[Albrecht Altdorfer]], Germana piktisto (n. c. 1480)
* [[1554]] - [[Jane Grey]], rejino di Anglia (n. c. 1537)
* [[1690]] - [[Charles Le Brun]], Franca piktisto (n. 1619)
* [[1763]] - [[Pierre de Marivaux]], Franca skriptisto por teatro (n. 1688)
* [[1771]] - rejulo [[Adolf Fredrik di Suedia]] (n. 1710)
* [[1804]] - [[Immanuel Kant]], Germana filozofo (n. 1724)
* [[1942]] - [[Grant Wood]], Usana piktisto (n. 1891)
* 1942 - [[Patricia Field]], Usana modisto
* [[1948]] - [[Józef Świeżyński]], chefministro di Polonia (n. 1868)
* [[1950]] - [[Boris Yeremeyevich Vladimirski|Boris Vladimirski]], Rusa piktistulo (n. 1878)
* [[1960]] - [[Jean-Michel Atlan]], Franca piktisto (n. 1913)
* [[1976]] - [[Sal Mineo]], Usan aktoro (n. 1939)
* [[1979]] - [[Jean Renoir]], Franca filmifisto (n. 1894)
* [[1984]] - [[Julio Cortázar]], Arjentiniana skriptisto (n. 1914)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Julio-Cortazar|titulo=Julio Cortazar|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[1994]] - [[Donald Judd]], Usan artisto, minimalisto en piktado (n. 1928)
* [[2000]] - [[Charles M. Schultz]], Usana desegnisto di &quot;Peanuts&quot; (n. 1922)
* [[2015]] - [[Tomie Ohtake]], Japoniana-Brazilian artistino (n. 1913)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Tomie Ohtake, grande dama da arte nacional, morre aos 101 anos em SP|url= http://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2015/02/1588480-tomie-ohtake-grande-dama-da-arte-nacional-morre-aos-101-anos-em-sp.shtml |editero=UOL|vidita ye=12ma di februaro 2015|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;
* [[2017]] - [[Al Jarreau]], Usana kantisto (n. 1940)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|titulo=Cantor Al Jarreau morre aos 76 anos|editero=UOL |url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/reuters/2017/02/12/cantor-al-jarreau-morre-aos-76-anos.htm|vidita ye=12ma di februaro 2017}}&lt;/ref&gt;
* [[2018]] - [[Leo Falcam]], prezidanto di Federita Stati Mikronezia (n. 1935)&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://www.mvariety.com/regional-news/102531-fsm-mourns-death-of-fifth-president-leo-falcam|titulo=FSM mourns death of fifth president, Leo Falcam|editero=Marianas Variety |publikigita ye=27ma di februaro 2018|vidita ye=5ma di marto 2018}}&lt;/ref&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Dio di yaro]]
[[Kategorio:Februaro]]</text>
      <sha1>hb8eey3p2ymf12mkutqi50fj47iprbp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1860</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3146</id>
    <revision>
      <id>1143562</id>
      <parentid>1060754</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:52:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DavidW</username>
        <id>13623</id>
      </contributor>
      <comment>/* Naski */ Annie Oakley</comment>
      <origin>1143562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5934" sha1="0qnr1kc13r1oy6m4h1zc3cmbkudkkto" xml:space="preserve">{{19ma yarcento}}
La yaro '''1860''' (MDCCCLX per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye [[sundio]] segun [[Gregoriala kalendario]], e [[bisextila yaro]] komencinta ye [[venerdio]] segun [[Juliala kalendario]]. Ol esis la 860ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 60ma yaro di la [[19ma yarcento]], e la 1ma yaro di la [[yari 1860a]]. Kande 1860 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

== Eventi ==
=== [[Europa]] ===
* [[5ma di agosto]] - [[Karl la 15ma di Suedia]] kronizesas kom Karl la 4ma di [[Norvegia]].
* L'unionesko di [[Italia]] duras: Stateti de central Italia federas kun [[Sardinia]], e [[Giuseppe Garibaldi]] konquestas [[Sicilia]] e [[Napoli]].
* En [[Rumania]], sklavigo di [[Cigano|Cigani]] interdiktesas per lego.

=== [[Azia]] ===
* [[Unionita Rejio|Britaniani]] e [[Francia|Franci]] destruktas somero-palaco di cezaro en [[Beijing]], [[Chinia]].

===[[Nord-Amerika]]===
* [[6ma di novembro]] - [[Abraham Lincoln]] divenas l'unesma Republikano elektita prezidanto di Usa.
* [[20ma di decembro]] - [[Sudal Karolina]] divenas l'unesma [[stati di Usa|stato di Usa]] qua separas su del Uniono.

===[[Oceania]]===
* [[Robert O'Hara Burke|R. O. Burke]] e [[William John Wills|W. J. Wills]] iras tra [[Australia]] desude adnorde.
* En [[Nova-Zelando]], la [[duesma Maori-milito]] komencas.

==Naski==
[[Arkivo:Takaaki_Kato_suit.jpg|thumb|130px|[[Takaaki Katō]]]]
* [[3ma di januaro]] - [[Takaaki Katō]], chefministro di Japonia (m. 1926)
* [[17ma di januaro]] - [[Carlos José Solórzano]], prezidanto di Nikaragua (m. 1936)
* 17ma di januaro - [[Douglas Hyde]], Irlandana linguisto, prezidanto di Republiko Irlando (m. 1949)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|titulo=Douglas Hyde |vidita ye=2ma di februaro 2022|url=https://biography.yourdictionary.com/douglas-hyde|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[20ma di januaro]] - [[Antônio Parreiras]], Braziliana piktisto (m. 1937)
* [[21ma di januaro]] - [[Karl Albert Staaff]], chefministro di Suedia (m. 1915)
* [[29ma di januaro]] - [[Anton Pavlovich Chehov|Anton Chehov]], Rusa mediko e skriptisto (m. 1904)
* 29ma di januaro - [[William Jacob Baer]], Usana piktisto (m. 1941)
* [[18ma di februaro]] - [[Anders Zorn]], Sueda piktisto (m. 1920)
[[Arkivo:Kaarlo_Castrén.jpg|thumb|130px|[[Kaarlo Castrén]]]]
* [[28ma di februaro]] - [[Kaarlo Castrén]], chefministro di Finlando (m. 1938)
* [[29ma di februaro]] - [[Herman Hollerith]], Usan invenstisto (m. 1929)
* [[13ma di marto]] - [[Hugo Wolf]], Austriana kompozisto (m. 1903)
* [[13ma di aprilo]] - [[James Ensor]], Belga piktisto (m. 1949)
* [[2ma di mayo]] - [[Theodor Herzl]], fondinto di [[Cionismo]] (m. 1904)
* [[14ma di mayo]] - [[Bruno Andreas Liljefors]], Sueda piktisto (m. 1939)
* [[19ma di mayo]] - [[Vittorio Emanuele Orlando]], chefministro di Italia (m. 1952)
* [[20ma di mayo]] - [[Eduard Buchner]], Germana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1917)
* [[21ma di mayo]] - [[Willem Einthoven]] - Nederlandana mediko, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 1930)
* [[27ma di mayo]] - [[Manuel Teixeira Gomes]], prezidanto di Portugal (m. 1941)
* [[31ma di mayo]] - [[Walter Sickert]], Britaniana piktisto (m. 1942)
* [[18ma di junio]] - [[Laura Muntz Lyall]], Kanadana piktisto (m. 1930)
* [[23ma di junio]] - [[José María Vargas Vila]], Kolumbiana skriptisto e jurnalisto (m. 1933)
* [[24ma di junio]] - [[Jan Grzegorz Stanisławski]], Polona piktisto (m. 1907)
[[Arkivo:Gustav_Mahler_1909.jpg|thumb|130px|[[Gustav Mahler]]]]
* [[7ma di julio]] - [[Gustav Mahler]], Austriana kompozisto (m. 1911)
* [[16ma di julio]] - [[Otto Jespersen]], Dana linguisto, partopreninto dil Ido-[[Delegitaro]] (m. 1943)
* [[24ma di julio]] - [[Alfons Mucha]], Cheka piktisto (m. 1939)
* [[13ma di agosto]] - [[Annie Oakley]], Usana pafisto (m. 1926)
* [[20ma di agosto]] - [[Raymond Poincaré]], prezidanto di Francia (m. 1934)
* [[22ma di agosto]] - [[Paul Gottlieb Nipkow]], German inventisto (m. 1940)
* [[30ma di agosto]] - [[Isaac Levitan]], Rusa piktisto (m. 1900)
* [[6ma di septembro]] - [[Jane Addams]], Usana sociologo, Nobel-laureato pri paco (m. 1935)
* [[22ma di oktobro]] - [[Julius Paulsen]], Dana piktisto (m. 1940)
* [[28ma di oktobro]] - [[Jigoro Kano]], Japoniana profesoro qua kreis [[judoo]]* (m. 1938)
* [[18ma di novembro]] - [[Ignacy Jan Paderewski]], Polona pianisto e kompozisto (m. 1941)
[[Arkivo:José_Figueroa_Alcorta.png|thumb|130px|[[José Figueroa Alcorta]]]]
* [[20ma di novembro]] - [[José Figueroa Alcorta]], prezidanto di Arjentinia (m. 1931)
* [[23ma di novembro]] - [[Hjalmar Branting]], Sueda chefministro, Nobel-laureato pri paco (m. 1925)
* [[24ma di novembro]] - [[Themistoklis Sofulis]], chefministro di Grekia (m. 1949)
* [[4ma di decembro]] - [[Charles de Broqueville]], chefministro di Belgia (m. 1940)
* [[7ma di decembro]] - [[Joseph Cook]], chefministro di Australia (m. 1947)
* [[15ma di decembro]] - [[Niels Ryberg Finsen]], Dana mediko, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 1904)
* [[16ma di decembro]] - [[Andrés de Santa María]], Kolumbiana piktisto (m. 1945)
* [[Władysław Wankie]], Polona piktisto (m. 1925)

==Morti==
* [[27ma di januaro]] - [[János Bolyai]], Hungara matematikisto e filozofo (n. 1802)
* [[1ma di junio]] - [[José María Melo]], prezidanto di Kolumbia (n. 1800)
* [[24ma di junio]] - [[Jérôme Bonaparte]], fratulo di Napoléon la 1ma (n. 1784)
* [[1ma di julio]] - [[Charles Goodyear]], Usan inventisto (n. 1800)
* [[21ma di septembro]] - [[Arthur Schopenhauer]], Germana filozofo (n. 1788)
* [[30ma di septembro]] - [[Juan Rafael Mora Porras]], prezidanto di Kosta Rika (n. 1814)
* [[2ma di oktobro]] - [[Louis Hersent]], Franca piktisto (n. 1777)
* [[18ma di oktobro]] - [[Casimiro José de Abreu]], Braziliana poeto (n. 1839)
* [[14ma di decembro]] - [[George Hamilton-Gordon]], chefministro di Unionita Rejio (n. 1784)

==Referi==
{{reflist}}
[[Kategorio:Yari 1860a]]</text>
      <sha1>0qnr1kc13r1oy6m4h1zc3cmbkudkkto</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Star Wars</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16845</id>
    <revision>
      <id>1143559</id>
      <parentid>994905</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:29:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DavidW</username>
        <id>13623</id>
      </contributor>
      <comment>Plusa texto</comment>
      <origin>1143559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1050" sha1="c7ec9odgssfx1r3u1u212s0v1h0jkgq" xml:space="preserve">{{klado}}{{specala revizo}}
'''''Star Wars''''' esas serio di cinematografuri, kreita da [[George Lucas]]. La rakonto koncernas [[Anakin Skywalker]] e sua konverto aden [[Darth Vader]], e pose sua rikonverto aden Anakin Skywalker. Dominacanta faktori en la rakonto esas la Jedi (ordeno di kavalieri), la Forco (feldo di energio facata da omno vivanta), e lumo-sabri (l'armi di Jedio).

==La romano di la unesma filmo==
Ye 12 di novembro 1976, la romano ''Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker'' (&quot;Stelo-militi: ek la aventuri di Luke Skywalker&quot;) aparis. Ol esis adaptajo di la filmo ''Star Wars'', ed ol esis la unesma publika menciono di la titulo, nam la filmo esis unesmafoye vidita pos sis monati, en mayo 1977. Quankam la autoro di la romano esas montrita kom George Lucas, qua direktis la filmo, ol esis skribata da Alan Dean Foster. Il augmentis la rakonto di la filmo per apta enceniganta detali. La romano inkluzas plura ceni qui omisesis de la finala versiono di la filmo.

[[Kategorio:Cinematografuri]]
[[Kategorio:Star Wars| ]]</text>
      <sha1>c7ec9odgssfx1r3u1u212s0v1h0jkgq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Johannes Brahms</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18727</id>
    <revision>
      <id>1143556</id>
      <parentid>1019482</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:21:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DavidW</username>
        <id>13623</id>
      </contributor>
      <comment>Plusa texto</comment>
      <origin>1143556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2216" sha1="c7mixw8i2fhryilq4juail24vc3ykyj" xml:space="preserve">{{Biografio
|Nomo = Johannes Brahms
|Imajo = [[Arkivo:JohannesBrahms.jpg|180px]]
|Profesiono = [[muziko|kompozisto]]
| Shablono_lando = {{DEU}}
|Naskodio = [[7 di mayo]] [[1833]]
|Nask-urbo = [[Hamburg]], [[Germania]]
|Mort-dio = [[3 di aprilo]] [[1897]]
|Mort-urbo = [[Wien]], [[Austria]]
}}
'''Johannes Brahms''' ([[1833]] til [[1897]]) esis notora [[Germania]]na klasika-kompozisto de la [[19ma yarcento]].

==Serenado No. 1==
Ilua Serenado No. 1 unesmafoye pleesis ye la 28ma di marto 1859 en [[Hamburg]]. Ca orkestrala verko, en sis movimenti, esis un de ilua maxim frua kompozuri por [[orkestro]]. Brahms skribis ol dum ke il skribis la Piano-koncerto-peco No. 1. Quankam la kompozanto ne esis kontenta pri la qualeso di la pleado di la Serenado, la granda audantaro prizis ol, e multe aplaudis. To kontrastis kun l'unesma pleado di la Piano-koncerto-peco, qua esis male recevata.

==''Ein deutsches Requiem''==
Brahms komencis skribar ''Ein deutsches Requiem'' en 1865, pos la morto di ilua matro. La texto esis asemblita da Brahms, de la germana tradukuro di la Biblo da [[Martin Luther]]. Versiono di la Requiem, en sis movimenti, esis kompleta en 1866, ed en Aprilo 1868 ol esis pleata en la katedralo di [[Bremen]], kun granda suceso. Brahms kompozis plusa movimento en mayo 1868. Ye la 18ma di februaro 1869 en [[Leipzig]], la finala versiono di la verko, en sep movimenti, esis unesmafoye pleata.

==Simfonio No. 1==
Ilua unesma simfonio unesmafoye pleesis ye 4 di novembro 1876 en [[Karlsruhe]]. Dum multa yari il hezitis kompozar simfonio, konciante ke kritikisti e la publiko expektus verko kompare a la simfonii di [[Beethoven]]. Frua orkestrala kompozuri esis la du Serenadi, di 1858 e 1859. Il komencis skisar simfonio en 1854, ed il konceptis la eventuala finala strukturo en 1868. La simfonio havas quar movimenti, e duras cirkume kinadek minuti. Pos la unesma pleo, la orkestrala direktisto Hans von Bülow nomizis ol &quot;la 10ma simfonio di Beethoven&quot;. Brahms kompozis tri plusa simfonii en la sequant yari; la lasta esis unesmafoye pleata en 1885.

{{commons|Johannes Brahms|Johannes Brahms}}

{{DEFAULTSORT:Brahms, Johannes}}
[[Kategorio:Germaniana kompozisti]]
[[Kategorio:Klasika kompozisti]]</text>
      <sha1>c7mixw8i2fhryilq4juail24vc3ykyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1984</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22196</id>
    <revision>
      <id>1143366</id>
      <parentid>1132332</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:14:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>/* Naski */</comment>
      <origin>1143366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17532" sha1="9t7e0hbulymp8swdry9w651mxol6dkf" xml:space="preserve">{{20ma yarcento}}
La [[yaro]] '''1984''' (MCMLXXXIV per Romala algarismi) esis [[bisextila yaro]] komencinta ye [[sundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 984ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 84ma yaro di la [[20ma yarcento]], e la 5ma yaro di la [[yari 1980a]].

== Eventi ==
=== [[Kosmo]] ===
* [[11ma di mayo]] - [[Tero]] igas [[eklipso]] dil [[Suno]] en [[Marso]]. Nulu vidas ol.
* [[25ma di julio]] - Kosmonauto [[Svetlana Savitskaya]] esas l'unesma muliero exter spaco-paromo.
* [[30ma di agosto]] - [[Spaco-paromo Discovery]] lansesas aden kosmo unesmafoye.
* [[2ma di oktobro]] - Tri [[Soviet-Uniono|Sovietiana]] kosmonauti retrovenas adsur [[Tero]] pos rekordale longa, 238-dia, vizito en kosmo.

=== [[Mondo]] ===
* [[10ma di januaro]] - [[Vatikano]] ed [[Usa]] ligas diplomacala relati.

=== [[Europa]] ===
* [[13ma di februaro]] - En [[Soviet-Uniono]], [[Konstantin Ustinovich Chernenko|Konstantin Chernenko]] divenas chefo di komunista partiso pos la morto di [[Yuri Vladimirovich Andropov|Yuri Andropov]].
* [[6ma di marto]] - En [[Unionita Rejio]] komencas [[striko]] di ministi. Ol duros dum 12 monati.
* [[30ma di aprilo]] - Unesma filio, konceptita en epruveto en [[Finlando]], naskas.
* [[8ma di mayo]] - Soviet-Uniono anuncas ke boikotos la [[Olimpiala Ludi en Los Angeles, 1984|Somerala Olimpiala Ludi]] en [[Los Angeles]].
* [[1ma di julio]] - [[Liechtenstein]] divenas lasta lando en qua [[muliero|mulieri]] darfas votar.
* [[12ma di oktobro]] - En hotelo di [[London]] chefministro [[Margaret Thatcher]] eskapas ocido lor bombal atako da [[IRA]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/12/newsid_2531000/2531583.stm|titulo=1984: Tory Cabinet in Brighton bomb blast|vidita ye=21ma di septembro 2016|editero=BBC}}&lt;/ref&gt;
* [[22ma di decembro]] - [[Dom Mintoff]], chefministro di Malta, renuncas.

=== [[Azia]] ===
* [[1ma di januaro]] - [[Brunei]] divenas komplete nedependanta.
* [[26ma di februaro]] - [[Usa]]na naval-infantrio retretas ek [[Beirut]], [[Libano]].
* [[5ma di marto]] - En [[India]] [[Indira Gandhi]] imperas atakar [[Ora Templo]] di le Sikhi en [[Amritsar]].
* [[5ma di junio]] - L' atako al [[Ora templo]] en [[Amritsar]] komencas. Cirkume 1.000 homi perisas.
* [[20ma di septembro]] - Kamiono plenigita per bombi uzesas da [[Hizbollah]] por suocidant-atako kontre Usan [[ambasadeyo]] en [[Beirut]]. L'atako produktas 20 morti.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/20/newsid_2525000/2525197.stm |titulo=1984: US embassy blast kills 20|vidita ye=24ma di julio 2016|editero=BBC}}&lt;/ref&gt;
* [[31ma di oktobro]] - Du Sikhii mortigas [[Indira Gandhi]], chefministro di [[India]]. En [[Nova-Delhi]] eventas revolto, e {{formatnum:2000}} [[Sikhio|Sikhii]] mortigesas.
* [[2ma di decembro|2ma]] til la [[3ma di decembro]] - En [[Bhopal]], chef-urbo dil stato [[Madhya Pradesh]], [[India]], metilo-isocianato likas ek fabrikerio de [[Union Carbide]]. To produktos adminime {{formatnum:3787}} morti (kalkuli asertos plu kam 16.000 morti) ed adminime plusa altra {{formatnum:558125}} nemortala viktimi.
* [[19ma di decembro]] - [[Chinia]] ed [[Unionita Rejio]] subskribas traktato pri la futuro di [[Hong Kong]].

=== [[Afrika]] ===
* En [[Etiopia]] eventas severa famino.
* Membro de la kruo dil ciencisto [[Richard Leakey]] trovas [[skeleto]] di puera ''[[Homo erectus]]'' evante 1.6 milion yara apud [[Lago Turkana]], [[Kenia]].&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://www.crystalinks.com/turkanaboy.html|titulo=Turkana Boy|vidita ye=5mama di septembro 2016|idiomo={{en}}}}&lt;/ref&gt;
* [[4ma di agosto]] - Supra-Volta chanjas sua nomo a [[Burkina Faso]].

=== [[Nord-Amerika]] ===
* [[6ma di novembro]] - [[Ronald Reagan]] itere vinkas prezidantal elekto en [[Usa]].
* [[19ma di novembro]] - Explozo en tanki di liquidigata gaso de petrolo en San Juan Ixhuatepec, suburbo de [[México]], produktas de 500 til 600 morti e de 5000 til 7000 plusa homi severe vundita.&lt;ref&gt;{{Extera ligilo|url=http://inspecaoequipto.blogspot.com/2014/02/caso-058-o-desastre-de-san-juanico-1984.html|titulo=Inspeção de Equipamentos: Estudo de Casos - Caso 058: O Desastre de San Juanico (1984)|vidita ye=31ma di agosto 2019|idiomo={{pt}}}}&lt;/ref&gt;

=== [[Central-Amerika]] ===
* [[25ma di marto]] til [[6ma di mayo]] - En [[Salvador]], [[José Napoleón Duarte]] vinkas elekto kun financala helpo da [[Usa]].

=== [[Sud-Amerika]] ===
[[Arkivo:Diretas_ja_2.JPG|thumb|320px|Manifesto en [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]] pri direta elekti por prezidanto.]]
* [[25ma di januaro]] - En [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]], [[Brazilia]], cirkume {{formatnum:100000}} personi demandas votar direte por [[prezidanto]].
* [[2ma di februaro]] - [[Jaime Lusinchi]] divenas prezidanto di [[Venezuela]].
* [[24ma di februaro]] - En [[Belo Horizonte]], Brazilia, cirkume {{formatnum:400000}} demandas en publika placo por votar direte por prezidanto.
* [[25ma di aprilo]] - Emendo qua riestablisus diret elekto por prezidanto en [[Brazilia]] refuzesas da Braziliana kongreso.
* [[25ma di novembro]] - En [[Uruguay]], [[Julio María Sanguinetti]] elektesas prezidanto demokratiale.

=== [[Oceania]] ===
* [[19ma di aprilo]] - ''Advance Australia Fair'' divenas [[Australia]]na [[nacionala himno]].

==[[Sporto]]==
* de la [[28ma di julio]] til la [[12ma di agosto]] - [[Olimpiala Ludi en Los Angeles, 1984|Somerala Olimpiala Ludi]] eventas en [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], [[Usa]].
* Ca yaro eventis du [[Paralimpiala Ludi]]: de la [[17ma di junio|17ma]] til la [[30ma di junio]] li eventis en komtio Nassau, [[Nova-York]], [[Usa]], e de la [[22ma di julio]] til la [[1ma di agosto]] li eventis en Stoke Mandeville, [[Unionita Rejio]].

== Naski ==
[[Arkivo:JoséPaoloGuerreroGonzales.jpg|thumb|130px|[[Paolo Guerrero]]]]
* [[1ma di januaro]] - [[Paolo Guerrero]], Peruana futbalisto
* [[7ma di januaro]] - [[Koena Mitra]], Indian aktorino e manekinino
* 7ma di januaro - [[Yane Marques]], Brazilian atletino
* [[12ma di januaro]] - [[Taraneh Alidoosti]], Iranan aktorino e filmo-produktistino
* [[17ma di januaro]] - [[Calvin Harris]], Skota disk-jokeo
* [[18ma di januaro]] - [[Ugo Ukah]], Nigeriana futbalisto
* [[19ma di januaro]] - [[Paweł Domagała]], Polona muzikisto, kantisto ed aktoro
* [[22ma di januaro]] - [[Raica Oliveira]], Braziliana manekinino
* [[23ma di januaro]] - [[Arjen Robben]], Nederlandana futbalisto
[[Arkivo:Robinho_Citeh_2009.jpg|thumb|130px|[[Robinho]].]]
* [[25ma di januaro]] - [[Robinho]], Braziliana futbalisto
* [[5ma di februaro]] - [[Carlos Tévez]], Arjentiniana futbalisto
* 5ma di februaro - [[Marco Misciagna]], Italiana violinisto
* [[12ma di februaro]] - [[Caterine Ibargüen]], Kolumbian atletino
* [[12ma di februaro]] - [[Deborah De Robertis]]. Luxemburgian artisto
* [[15ma di februaro]] - [[Doda (kantistino)|Doda]], Polona kantistino, kompozistino, kansonifistino ed aktorino
* [[16ma di februaro]] - [[Jan Heřman (hokeisto)|Jan Heřman]], Cheka hokeisto
* 16ma di februaro - [[Oussama Mellouli]], Tuniziana natistulo
[[Arkivo:Life Ball 2013 - magenta carpet Karolína Kurková 02.jpg|thumb|130px|[[Karolína Kurková]]]]
* [[28ma di februaro]] - [[Karolína Kurková]], Cheka manekinino
* [[6ma di marto]] - [[Anastasia Nikolayevna Kolesnikova|Anastasia Kolesnikova]], Rusa gimnastikistino
* [[13ma di marto]] - [[Teresa Bücker]], Germana jurnalistino e feministino
* [[19ma di marto]] - [[Hashbaatarin Cagaanbaatar]], Mongoliana judoisto
* [[20ma di marto]] - [[Fernando Torres Sanz]], Hispana futbalisto
* [[26ma di marto]] - [[Sara Jean Underwood]], Usana manekinino
* [[3ma di aprilo]] - [[Kuba Molęda]], Polona kantistulo
* [[8ma di aprilo]] - [[Júlia Liptáková]], Slovakiana manekinino
* [[10ma di aprilo]] - [[Mandy Moore]], Usana kantistino, kompozistino ed aktorino
* [[21ma di aprilo]] – [[Maciej Faryna]], Polona kantisto
* [[22ma di aprilo]] - [[Maxim Igorevich Devyatovski|Maxim Devyatovski]], Rusa gimnastikistulo
* [[27ma di aprilo]] - [[Hannes Þór Halldórsson]], Islandana futbalisto
* [[11ma di mayo]] - [[Andrés Iniesta]], Hispana futbalisto
[[Arkivo:MarkZuckerberg-crop.jpg|thumb|130px|&lt;small&gt;[[Mark Zuckerberg]]&lt;/small&gt;]]
* [[14ma di mayo]] - [[Mark Zuckerberg]], kreinto di [[Facebook]]
* [[16ma di mayo]] - [[Tomáš Fleischmann]], Cheka hokeisto
* [[23ma di mayo]] - [[Hugo Almeida]], Portugalana futbalisto
* [[29ma di mayo]] - [[Jonáš Fiedler]], Cheka hokeisto
* [[1ma di junio]] - [[Naidangiyn Tüvshinbayar]], Mongoliana judoisto
* [[5ma di junio]] - [[Iris van Herpen]], Nederlandana modisto
* [[8ma di junio]] - [[Saber Abar]], Iranan aktoro cinematografisto, filmo-produktisto, skriptisto e fotografisto
* 8ma di junio - [[Jared Allman]], Usan aktoro
* 8ma di junio - [[Javier Mascherano]], Arjentiniana futbalisto
* [[11ma di junio]] - [[Vágner Love]], Braziliana futbalisto
* [[23ma di junio]] - [[Andreea Bălan]], Rumaniana kantistino
* [[26ma di junio]] - [[Anna Sergeyevna Chepeleva|Anna Chepeleva]], Rusa gimnastikistino
* 26ma di junio - [[Indila]], Franca kantistino
* [[27ma di junio]] - [[Rocío Guirao Díaz]], Arjentiniana manekinino
* [[28ma di junio]] - [[Ramazan Özcan]], Austriana futbalisto
* [[1ma di julio]] - [[Jean Beausejour]], Chiliana futbalisto
* [[4ma di julio]] - [[Alexei Viktorovich Voronin|Alexei Voronin]], Rusa luktisto
* [[5ma di julio]] - [[Wojciech Łozowski]], Polona kantistulo
* 5ma di julio - [[Hossein Rajabian]], Iranana cinematografisto, cenaristo, filmo-produktisto e fotografisto
* [[7ma di julio]] - [[Olexiy Valeriyovich Honcharuk|Olexiy Honcharuk]], chefministro di Ukraina
[[Arkivo:Rachael Taylor (6812352873).jpg|thumb|130px|[[Rachael Taylor]]]]
* [[11ma di julio]] - [[Rachael Taylor]], Australian aktorino e manekinino
* [[30ma di julio]] - [[Talin Abu Hana]], Araba-Israelana beleso-konkursinto e manekinino
* [[1ma di agosto]] - [[Bastian Schweinsteiger]], Germana futbalisto
* [[3ma di agosto]] - [[Ryan Lochte]], Usana natisto
* [[5ma di agosto]] - [[Helene Fischer]], Germana kantistino
* [[6ma di agosto]] - [[Vladimir Sergeyevich Belov (shakoludisto)|Vladimir Belov]], Rusa shakoludistulo
* [[7ma di agosto]] - [[Yun Hyon-seok]], Sud-Koreana skriptisto e poeto (m. 2003)
* [[7ma di septembro]] - [[Vera Igorevna Zvonaryova|Vera Zvonaryova]], Rusa tenisistino
* [[9ma di septembro]] - [[Viktoria Alexandrovna Nikishina|Viktoria Nikishina]], Rusa skermistino
* [[16ma di septembro]] - [[Harry, princo di Wals]]
* [[22ma di septembro]] - [[Laura Vandervoort]], Kanadan aktorino
[[Arkivo:Avril Lavigne in Amsterdam, 2008 XII.jpg|thumb|130px|[[Avril Lavigne]].]]
* [[27ma di septembro]] - [[Avril Lavigne]], Kanadana kantistino
* [[28ma di septembro]] - [[Ilvy Njiokiktjien]], Nederlandana fotografisto
* [[28ma di septembro]] - [[Mathieu Valbuena]], Franca futbalisto
* [[5ma di oktobro]] - [[Odin Biron]], Usan aktoro
* [[9ma di oktobro]] - [[Mari Kondo]], Japoniana skriptistino
* [[10ma di oktobro]] – [[Pavel Valeryevich Dubov|Pavel Dubov]], Rusa entraprezisto
* [[14ma di oktobro]] - [[Celia (kantistino)|Celia]], Rumana kantistino
* [[18ma di oktobro]] - [[Freida Pinto]], Indian aktorino
[[Arkivo:Katy Perry Play at Resorts World, Las Vegas - 51808267537 (cropped).jpg|130px|thumb|[[Katy Perry]]]]
* [[25ma di oktobro]] - [[Katy Perry]], Usana kantistino
* [[26ma di oktobro]] - [[Cerenjavin Enhjargal]], Mongoliana futbalisto
* [[2ma di novembro]] - [[Anastasia Leonidovna Karpova|Anastasia Karpova]], Rusa kantistino ([[Serebro]])
* [[5ma di novembro]] - [[Eliud Kipchoge]], Kenian atleto
* [[9ma di novembro]] - [[Kyle Rideout]], Kanadan aktoro e filmifisto
* [[10ma di novembro]] - [[Natalya Nikolayevna Dalekova|Natalya Dalekova]], Rusa sporta pafistino
* [[12ma di novembro]] - [[Ilia Mikalayevich Shalamicki|Ilia Shalamicki]], Bielorusa tenisistulo
* [[13ma di novembro]] - [[Lucas Barrios]], Paraguayana futbalisto naskinta en Arjentinia
* [[14ma di novembro]] - [[Marija Šerifović]], Serba kantistino e muzikistino
[[Arkivo:Conférence de Presse Captain America 2 (13221950095).jpg|thumb|130px|[[Scarlett Johansson]]]]
* [[22ma di novembro]] - [[Scarlett Johansson]], Usan aktorino
* [[26ma di novembro]] - [[Ana Maria Popescu]], Rumana skermistino
* [[27ma di novembro]] - [[Filip Chajzer]], Polona jurnalisto e prizentisto pri radio e televiziono
* [[30ma di novembro]] - [[Kaciarina Licvinava]], Bielorusa manekinino
* 30ma di novembro - [[Olʹga Sergeyevna Rıpakova|Olʹga Rıpakova]], Kazakstanan atletino
* [[7ma di decembro]] - [[Ihor Reizlin]], Ukrainana skermisto
* [[18ma di decembro]] - [[Galïna Olegovna Voskoboyeva|Galïna Voskoboyeva]], Rusa-Kazakstanana tenisistino
* [[22ma di decembro]] - [[Basshunter]], Sueda kantisto, produktistulo e disk-jokeo
* [[30ma di decembro]] - [[LeBron James]], Usana basketbalisto
* [[Wojciech Bojanowski]], Polona jurnalisto televizionala

== Morti ==
* [[7ma di januaro]] - [[Alfred Kastler]], Franca fizikisto, Nobel-laureato (n. 1902)
[[Arkivo:President John F. Kennedy with Prime Minister of Laos, Prince Souvanna Phouma (01) (cropped).jpg|thumb|130px|&lt;small&gt;[[Souvanna Phouma]]&lt;/small&gt;]]
* [[10ma di januaro]] - [[Souvanna Phouma]], chefministro di Laos (n. 1901)
* [[14ma di januaro]] - [[Ray Kroc]], Usan entraprezisto (n. 1902)
* 14ma di januaro - [[Paul Ben-Haim]], German-Israelana muzikisto, muzikala pedagogo e dirigento* (n. 1897)
* [[20ma di januaro]] - [[Johnny Weissmuller]], Austriana natisto ed aktoro, konocata kom l'unesma ''[[Tarzan]]'' (n. 1904)
* [[9ma di februaro]] - [[Yuri Vladimirovich Andropov|Yuri Andropov]], Generala-sekretario di Komunista-partiso di Soviet-Uniono (n. 1914)
* [[12ma di februaro]] - [[Julio Cortázar]], Arjentiniana skriptisto (n. 1914)
* [[21ma di februaro]] - [[Mihail Aleksandrovich Sholokhov]], Rusa skriptisto, Nobel-laureato pri Literaturo (n. 1905)
* [[23ma di marto]] - [[Jean Prouvé]], Franca mestieristo ed arkitekto (n. 1901)
* [[26ma di marto]] - [[Ahmed Sékou Touré]], prezidanto di Guinea (n. 1922)
[[Arkivo:Marvin_Gaye_(1965).png|thumb|130px|[[Marvin Gaye]]]]
* [[1ma di aprilo]] - [[Marvin Gaye]], Usana kantisto (n. 1939)
* [[8ma di aprilo]] - [[Pyotr Kapitsa]], Rusa fizikistulo, Nobel-laureato (n. 1894)
* [[20ma di aprilo]] - [[Otto Arosemena Gómez]], prezidanto di Equador (n. 1925)
* [[26ma di aprilo]] - [[Count Basie]], Usana muzikistulo e kompozisto (n. 1904)
* [[19ma di mayo]] - [[John Betjeman]], Angla poeto e brodkastero (n. 1904)
* [[20ma di mayo]] - [[Ólafur Jóhannesson]], chefministro di Islando (n. 1913)
* [[22ma di mayo]] - [[Karl-August Fagerholm]], chefministro di Finlando (n. 1901)
* [[5ma di junio]] - [[Ahmad Fuad Mohieddin]], chefministro di Egiptia (n. 1926)
* [[11ma di junio]] - [[Enrico Berlinguer]], Italiana politikistulo (n. 1922)
[[Arkivo:Michel Foucault 1974 Brasil.jpg|130px|thumb|[[Michel Foucault]]]]
* [[25ma di junio]] - [[Michel Foucault]], Franca filozofo (n. 1926)
* [[19ma di julio]] - [[Faina Georgiyevna Ranevskaya|Faina Ranevskaya]], Rusa aktorino (n. 1896)
* [[27ma di julio]] - [[Igor Vitalyevich Savicki|Igor Savicki]], Sovietiana piktisto, arkeologo e etnografo (n. 1915)
* [[4ma di agosto]] - [[Ric Berger]], Suisa profesoro (n. 1894)
* [[13ma di agosto]] - [[Tigran Vartanovich Petrosyan|Tigran Petrosyan]], Sovietiana shakoludo-championo (n. 1929)
* [[19ma di agosto]] - [[Louis Lansana Beavogui]], Guineana politikisto (n. 1923)
* [[25ma di agosto]] - [[Truman Capote]], Usana skriptisto (n. 1924)
* [[29ma di agosto]] - [[Muhammad Naguib]], prezidanto di Egiptia (n. 1901)
* [[31ma di agosto]] - [[Henryk Rostworowski]], Polona skriptisto (n. 1912)
* [[24ma di septembro]] - [[Pierre Emmanuel]], Franca poeto (n. 1916)
* [[13ma di oktobro]] - [[Alice Neel]], Usana piktistino (n. 1900)
* [[14ma di oktobro]] - [[Martin Ryle]], Britaniana radioastronomo, Nobel-laureato pri fiziko (n. 1918)
* [[19ma di oktobro]] - [[Henri Michaux]], Belga poeto, skriptisto e piktisto (n. 1899)
[[Arkivo:Carl_Ferdinand_Cori.jpg|thumb|130px|[[Carl Ferdinand Cori|Carl F. Cori]]]]
* [[20ma di oktobro]] - [[Carl Ferdinand Cori]], Austriana biokemiisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1896)
* [[20ma di oktobro]] - [[Paul Dirac]], Angla fizikisto, Nobel-laureato (n. 1902)
* [[21ma di oktobro]] - [[François Truffaut]], Franca filmifisto (n. 1932)
* [[31ma di oktobro]] - [[Indira Gandhi]], chefministro di India (mortigita) (n. 1917)
* [[20ma di novembro]] - [[Trygve Bratteli]], chefministro di Norvegia (n. 1910)
* [[30ma di novembro]] - [[Jimmy Preston]], Usana saxofonisto (n. 1913)
* [[14ma di decembro]] - [[Vicente Aleixandre]], Hispana skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo (n. 1898)
* [[17ma di decembro]] - [[Jimmy Preston]], Usana muzikisto (n. 1913)
* [[20ma di decembro]] - [[Stanley Milgram]], Usana psikologo (n. 1933)
* 20ma di decembro - [[Grace Cossington Smith]], Usana piktisto (n. 1892)
* [[29ma di decembro]] - [[Prentice Herman Polk]], Usana fotografisto (n. 1898)

== Nobel-premiiziti ==
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Carlo Rubbia]], [[Simon van der Meer]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Robert Bruce Merrifield]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Niels K. Jerne]], [[Georges J.F. Köhler]] e [[César Milstein]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Jaroslav Seifert]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Desmond Tutu]]
* [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[John Richard Nicholas Stone]]

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Yari 1980a]]</text>
      <sha1>9t7e0hbulymp8swdry9w651mxol6dkf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Valencia (urbo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23838</id>
    <revision>
      <id>1143598</id>
      <parentid>960926</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:32:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1182" sha1="mhtcw1iqz4ivpiplojf2gn2wk25r2pb" xml:space="preserve">{{Urbi
| nomo= Valencia
| Blazono= Escut de València.svg
| Flago=Flag of the Valencian Community (2x3).svg
| Mapo= Valencia, Spain - location.png
| Imajo = Collagevalencia.JPG
| TextodilImajo = Kelk imaji pri Valencia.
| Shablono_lando= {{ESP}}
| Regiono= [[Valencia (regiono)|Valencia]]
| Urbestro= Joan Ribó i Canut
| Latitudo= 39°29' N
| Longitudo= 0°22' W
| Altitudo= 15
| Surfaco= 134,65
| Habitanti= {{formatnum:791413}}
| Yaro= 2018
| Denseso di habitantaro= 5850,78
| Horala_zono= +1&lt;br&gt;&lt;small&gt;(UTC+2 dum la somero)
| Reto= www.valencia.es
}}
[[Arkivo:Plaça marededeu mar muntanya.jpg|thumb|left|250px|Placo ''Marededeu'', en Valencia.]]
'''Valencia''' esas chef-urbo di la [[Valencia (regiono)|samnoma regiono autonoma]] en [[Hispania]]. Segun statistiki dil yaro 2018 ol havis {{formatnum:791413}} habitanti. Lua tota [[surfaco]] esas 134,65 km². Lua [[metropolala regiono]] havas {{formatnum:1550885}} habitanti, ed esas la 3ma maxim populizita di Hispania, dop [[Madrid]] e [[Barcelona]].

[[Arkivo:Torrent avinguda station valencia.jpg|thumb|left|250px|Metropoliteno di Valencia.]]

[[Kategorio:Urbi en Hispania]]
[[Kategorio:Urbi en l'Autonoma Regiono Valencia]]</text>
      <sha1>mhtcw1iqz4ivpiplojf2gn2wk25r2pb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abieto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24165</id>
    <revision>
      <id>1143401</id>
      <parentid>1141328</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3024" sha1="k1hp65erdontjxgdvp76sfzzp207yln" xml:space="preserve">[[File:Abies amerika.png|thumb|250px|upright=2|Loki ube naturale existas speci di abieti en [[Amerika]]]]
[[File:Abies eurasien.png|thumb|250px|upright=2|Loki ube naturale existas speci di abieti en [[Eurazia]]]]
'''Abieto''' ([[Latina|Latine]] : ''Abies''), esas [[genero]] di [[arboro|arbori]] konifera ek la [[Familio (biologio)|familio]] [[Pinacei]] (Latine: ''Pinaceae''). ''Abieti'' esas konifera [[arboro|arbori]] [[rezino|rezinifera]], di qui la [[folio|folii]] nula-sezone divenas flavatra e sika.

Esas 49 agnoskita [[speco|speci]] di abieti&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:325655-2|titulo=Genero Genero abieto en &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=3ma di agosto 2026}}&lt;/ref&gt;:

* ''[[Abies alba]]'' (o blank abieto), ''A. nebrodensis'', ''A. borisii-regis'', ''A. cephalonica'', ''A. nordmanniana'' (''A. nordmanniana'' subsp. ''equi-trojani''),  ''[[Abies pinsapo|A. pinsapo]]'' (o hispanian abieto), ''[[Abies marocana|A. marocana]]'' (o marokan abieto), ''[[Abies numidica|A. numidica]]'' (o aljerian abieto), ''A. cilicica''
* ''A. fraseri'', ''A. balsamea'' (''A. balsamea'' var. ''phanerolepis''), ''A. lasiocarpa'' (''A. lasiocarpa'' var. ''arizonica'', ''A. lasiocarpa'' var. ''bifolia''), ''A.  sibirica'' (''A. sibirica'' var. ''semenovii''), ''A. sachalinensis'', ''A. koreana'', ''A. nephrolepis'', ''A. veitchii'' (''A. veitchii'' var. ''sikokiana'')
* ''A. grandis'' (''A. grandis'' var. ''grandis'', ''A. grandis'' var. ''idahoensis''), ''A. concolor'' (''A. concolor'' subsp. ''concolor'', ''A. concolor'' subsp. ''lowiana''),  ''A. durangensis'' (''A. durangensis'' var. ''coahuilensis''), ''A. flinckii'', ''A. guatemalensis'' (''A. guatemalensis'' var. ''guatemalensis'', ''A. guatemalensis'' var. ''jaliscana''), ''A. vejarii''
* ''A. kawakamii'', ''A. homolepis'', ''A. recurvata''  (''Abies recurvata'' var. ''ernestii''), ''A. firma'', ''A. beshanzuensis'', ''A. holophylla'', ''A. chensiensis'' (''A. chensiensis'' subsp. ''salouenensis''), ''A. pindrow'', ''A. ziyuanensis'' 
* ''A. amabilis'', ''A. mariesii''
* ''A. delavayi'' (''A. delavayi'' var. ''nukiangensis'', ''A. delavayi'' var. ''motuoensis'', ''A. delavayi'' subsp. ''fansipanensis''), ''A. fabri''  (''A. fabri'' subsp. ''minensis''), ''A. forrestii'', ''A. densa'', ''A. spectabilis'', ''A. fargesii'', ''A. fanjingshanensis'', ''A. yuanbaoshanensis'', ''A. squamata''
* ''A. religiosa'', ''A. hickelii'' (''A. hickelii'' var. ''oaxacana'')
* ''A. procera'', ''A. magnifica'' (''A. magnifica'' var. ''shastensis'')
* ''A. bracteata''

== Referi ==
{{Reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies ''Abies'' en &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://www.conifers.org/pi/Abies.php ''Abies'' en &quot;The Gymnopsperm Database&quot;]
* [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-4000000038 ''Abies'' en &quot;World Flora Online&quot;]
* [https://www.gbif.org/taxon/C66T4 ''Abies'' en &quot;GBIF&quot;]

{{Wikivortaro}}

[[Kategorio:Koniferala generi]]
[[Kategorio:Pinacei]]</text>
      <sha1>k1hp65erdontjxgdvp76sfzzp207yln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Stradi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>25437</id>
    <revision>
      <id>1143624</id>
      <parentid>950005</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:10:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="0oe7sadjxb9hs3lv44nrxhnfz34kn6z" xml:space="preserve">[[Kategorio:Stradi e voyi]] 
[[Kategorio:Urbal aranjado]]</text>
      <sha1>0oe7sadjxb9hs3lv44nrxhnfz34kn6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Listo pri prezidanti di Portugal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30007</id>
    <revision>
      <id>1143551</id>
      <parentid>1031912</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T07:29:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martin Macha 2111</username>
        <id>29446</id>
      </contributor>
      <comment>/* Triesma Republiko (1974 til nun) */</comment>
      <origin>1143551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14561" sha1="1i1ul5jqcya9gbmz0j5wphqjb51lxrf" xml:space="preserve">[[Arkivo:Flag of the President of Portugal.svg|thumb|right|280px|Standardo dil prezidanto di Portugal.]]
La [[prezidanto]] esas la [[chefo di stato]] di [[Portugal]]. Segun la nuna [[konstituco]] adoptita en [[1976]], lu elektesas dal populo por 5-yara periodo. Ne existas limiti pri quanta foyi ulu povas elektesar prezidanto dum la vivo, ma ulu qua riektesas prezidanto por l'imediate sequanta periodo ne povas rikandidatesar por altra sequanta periodo.

Yen la listo pri prezidanti ed altra chefi di stato di Portugal pos [[1910]], kande la [[republiko]] proklamesis.

== Unesma republiko (1910 til 1926) ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; width=100%; line-height:19px;&quot; 
|- 
! width=1%| #
! width=25%| Prezidanto&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Nasko-morto)&lt;/small&gt;
! width=5%| Imajo
! width=8%| Elekto
! colspan=&quot;2&quot; width=25%|Guvernisteso
! width=20%| Partiso
|- style=&quot;background:#cccccc&quot;
! colspan=7 | Prezidanto di la Provizora Guvernistaro di la Republiko (1910–1911)
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:#0BDA51; color:white;&quot; | –
| '''[[Teófilo Braga]]'''&lt;ref&gt;Teófilo Braga esis prezidanto di la provizora governistaro, fakte chefo di stato e chefo di guvernerio di la lando, de la [[republiko|republikala]] revoluciono di 1910 til l'elekto di Manuel de Arriaga, l'unesma prezidanto di Portugal.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1843–1924)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Teofilo Braga.jpg|60px]]
| –
| [[5ma di oktobro]] [[1910]]
| [[24ma di agosto]] [[1911]]
| bgcolor=#D0F0C0| ''Partido Republicano Português''
|- style=&quot;background:#cccccc&quot;
! colspan=7 | Prezidanti di la Republiko (1911–1926)
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:pink; color:white;&quot; | 1
| '''[[Manuel de Arriaga]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1840–1917)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Manuel_de_Arriaga_-_Fotografia_Vasques.png|60px]]
|  1911
| [[24ma di agosto]] [[1911]]
| [[26ma di mayo]] [[1915]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(renuncis)
| bgcolor=#ddeeff| ''Partido Republicano Português''&lt;br /&gt;pose ''Partido Democrático''
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:pink; color:white;&quot; | 2
| '''[[Teófilo Braga]]'''&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=http://www.presidencia.pt/?idc=13&amp;idi=3337&amp;idl=2|titulo=Teófilo Braga|editero= PRESIDENCY OF THE PORTUGUESE REPUBLIC|idiomo={{en}}|vidita ye=17ma di agosto 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1843–1924)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Teofilo Braga.jpg|60px]]
| mayo 1915
| [[29ma di mayo]] [[1915]]
| [[5ma di oktobro]] [[1915]]
| bgcolor=#ddeeff| ''Partido Democrático''
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:pink; color:white;&quot; | 3
| '''[[Bernardino Machado]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1851–1944)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Bernardino Machado.jpg|60px]]
| agosto 1915
| [[5ma di oktobro]] [[1915]]
| [[5ma di decembro]] [[1917]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(koaktesis renuncar pos stato-stroko) 
| bgcolor=#ddeeff| ''Partido Democrático''
|- bgcolor=#EEEEEE
! –
| colspan=2| ''Ministraro''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''Chefo di stato [[ex officio]]'')&lt;br&gt;''Prezidanto'': [[Sidónio Pais]]&lt;/small&gt;
| –
| [[12ma di decembro]] [[1917]]
| [[28ma di aprilo]] [[1918]]
| –
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:#4A452A; color:white;&quot; | 4
| '''[[Sidónio Pais]]'''&lt;ref&gt;Pos komandar stato-stroko, Sidónio Pais divenis prezidanto dil uniono revolucionala e pose chefministro (prezidanto di la ministraro). Ilu abolisis l'ofico di prezidanto di la republiko ed asumis la chefeso di stato kom chefministro. Ilu asasinesis en 1918.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1872–1918)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:President Paes of Portugal.jpg|60px]]
| Aprilo 1918
| [[28ma di aprilo]] [[1918]]
| [[14ma di decembro]] [[1918]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(asasinita)
| bgcolor=#e6e6aa| ''Partido Nacional Republicano''&lt;br /&gt;o &quot;Sidonista&quot;
|- bgcolor=#EEEEEE
! –
| colspan=2| ''Ministraro''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''Chefo di stato [[ex officio]]'')&lt;br&gt;''prezidanto'': [[João do Canto e Castro]]&lt;/small&gt;
| –
| [[14ma di decembro]] [[1918]]
| [[16ma di decembro]] [[1918]]
| –
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:#4A452A; color:white;&quot; | 5
| '''[[João do Canto e Castro]]'''&lt;ref&gt;Canto e Castro esis chefo dil ministraro qua exercis kom chefo di stato di Portugal pos l'asasino di Sidónio Pais en 1918, de la [[14ma di decembro|14ma]] til la [[16ma di decembro]]. Pose ilu divenis provizora prezidanto til l'elekto di António José de Almeida.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1862–1934)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Canto e Castro.jpg|60px]]
| decembro 1918
| [[16ma di decembro]] [[1918]]
| [[5ma di oktobro]] [[1919]]
| bgcolor=#e6e6aa| ''Partido Nacional Republicano''&lt;br /&gt;o &quot;Sidonista&quot;
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:darkblue; color:white;&quot; | 6
| '''[[António José de Almeida]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1866–1929)&lt;/small&gt; 
| [[Arkivo:Antonio Jose de Almeida.jpg|60px]]
|  1919
| [[5ma di oktobro]] [[1919]]
| [[5ma di oktobro]] [[1923]]
| bgcolor=#CADABA| ''Partido Republicano Evolucionista''&lt;br /&gt;Pose,''Partido Liberal Republicano''
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:pink; color:white;&quot; | 7
| '''[[Manuel Teixeira Gomes]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1860–1941)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Marques-oliveira teixeira-gomes-1.jpg|60px]]
|  1923
| [[5ma di oktobro]] [[1923]]
| [[11ma di decembro]] [[1925]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(renuncis)
| bgcolor=#ddeeff| ''Partido Democrático''
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:pink; color:white;&quot; | 8
| '''[[Bernardino Machado]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1851–1944)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''2ma foyo''
| [[Arkivo:Bernardino Machado.jpg|60px]]
| 1925
| [[11ma di decembro]] [[1925]]
| [[31ma di mayo]] [[1926]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(koaktesis renuncar pos stato-stroko)
| bgcolor=#ddeeff| ''Partido Democrático''
|}

== Duesma Republiko (1932 til 1974) ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; width=100%; line-height:19px;&quot; 
|- 
! width=1%| #
! width=25%|Prezidanto&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Nasko–Morto)&lt;/small&gt;
! width=5%| Imajo
! width=8%| Elektita
! colspan=&quot;2&quot; width=25%| Guvernisteso
! width=20%| Partiso
|- style=&quot;background:#cccccc&quot;
! colspan=7 | ''Ditadura Nacional'' (&quot;Nacionala diktatoreso&quot;) (1926–1932)
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:gray; color:white;&quot; | 9
| '''[[José Mendes Cabeçadas]]'''&lt;ref name=&quot;ditadura&quot;&gt;Mendes Cabeçadas, Gomes da Costa e Óscar Carmona esis chefi di provizora guverni revolucionala en 1926. Malgre ne konsideresis &quot;prezidanti, li fakte esis chefi di stato.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1883–1965)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:President José Mendes Cabeçadas.jpg|60px]]
| –
| [[31ma di mayo]] [[1926]]
| [[17ma di junio]] [[1926]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(koaktesis renuncar pos stato-stroko)
| bgcolor=#DCDCDC| militisto
|- bgcolor=#EEEEEE
! –
| colspan=2| ''Ministraro''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''Chefo di stato [[ex officio]]'')&lt;br&gt;''Prezidanto'': [[Manuel Gomes da Costa]]&lt;/small&gt;
| –
| [[17ma di junio]] [[1926]]
| [[29ma di junio]] [[1926]]
| –
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:gray; color:white;&quot; | 10
| '''[[Manuel Gomes da Costa]]'''&lt;ref name=&quot;ditadura&quot; /&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1863–1929)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Gomes da costa.jpg|60px]]
| –
| [[29ma di junio]] [[1926]]
| [[9ma di julio]] [[1926]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(koaktesis renuncar pos stato-stroko)
| bgcolor=#DCDCDC| militisto
|- bgcolor=#EEEEEE
! –
| colspan=2| ''Ministraro''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''Chefo di stato [[ex officio]]'')&lt;br&gt;''Prezidanto'': [[Óscar Carmona]]&lt;/small&gt; 
| –
| [[9ma di julio]] [[1926]]
| [[29ma di oktobro]] [[1926]]
| –
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:gray; color:white;&quot; | 11
| '''[[Óscar Carmona]]'''&lt;ref name=&quot;ditadura&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Óscar Carmona esis la chefo dil revolucionala guverno pos ke stato-stroko revokis Gomes da Costa. Ilu esis la chefo di stato ''de facto'' de la [[9ma di julio]] til la [[16ma di oktobro]] [[1926]]. Tamen, ilu fakte asumis la prezidanteso di la Republiko ye la [[16ma di oktobro]] [[1926]]. Sis yari pose, en 1932, la nomizita ''Estado Novo'' proklamesis, e la partiso ''União Nacional'', la nura konsiderita legala, kreesis da [[António de Oliveira Salazar]]. Carmona eniris la partiso ed esis l'unika kanditado por omna prezidantala elekti (qui konsideresis fraudoza) til 1951, kande ilu mortis.&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;(1869–1951)&lt;/small&gt;
| 
| –
| [[29ma di oktobro]] [[1926]]
| [[15ma di aprilo]] [[1928]]
| bgcolor=#DCDCDC| militisto
|- style=&quot;background:#cccccc&quot;
! colspan=7 | ''Estado Novo'' (&quot;Nova Stato&quot;) (1932–1974)
|- bgcolor=#EEEEEE
! rowspan=4 style=&quot;background:darkblue; color:white;&quot; | 11
| rowspan=4| '''[[Óscar Carmona]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1869–1951)&lt;/small&gt;
| rowspan=4| [[Arkivo:Carmona.jpg|60px]]
| 1928
| [[15ma di aprilo]] [[1928]]
| [[26ma di aprilo]] [[1935]]
| rowspan=4 style=&quot;background:#adf&quot;| militisto&lt;br /&gt;&lt;small&gt;pos 1932&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;''União Nacional''
|- bgcolor=#EEEEEE
| 1935
| [[26ma di aprilo]] [[1935]]
| [[15ma di aprilo]] [[1942]]
|- bgcolor=#EEEEEE
| 1942
| [[15ma di aprilo]] [[ 1942]]
| [[20ma di aprilo]] [[1949]] 
|- bgcolor=#EEEEEE
| 1949
| [[20ma di aprilo]] [[1949]]
| [[18ma di aprilo]] [[1951]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(mortis dum guvernisteso)
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:darkblue; color:white;&quot; | –
| '''[[António de Oliveira Salazar]]'''&lt;ref&gt;António de Oliveira Salazar, la diktatorema prezidanto di la Konsilistaro di Ministri (Chefministro) okupis l'ofico di provizora prezidanto de la morto di Óscar Carmona til l'elekto di Francisco Craveiro Lopes.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1889–1970)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;(''provizore'')
| [[Arkivo:Antonio Salazar-1.jpg|60px]]
| –
| [[18ma di aprilo]] [[1951]]
| [[21ma di julio]] [[1951]]
| style=&quot;background:#adf&quot;| ''União Nacional''
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:darkblue; color:white;&quot; | 12
| '''[[Francisco Craveiro Lopes]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1894–1964)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Alferes Francisco Craveiro Lopes, Moçambique, 1918 (c.).png|60px]]
| 1951
| [[21ma di julio]] [[1951]]
| [[9ma di agosto]] [[1958]]
| style=&quot;background:#adf&quot;| ''União Nacional''
|- bgcolor=#EEEEEE
! rowspan=3 style=&quot;background:darkblue; color:white;&quot; | 13
| rowspan=3| '''[[Américo Thomaz]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1894–1987)&lt;/small&gt; 
| rowspan=3| [[Arkivo:Fotografia_oficial_do_Presidente_da_República_Américo_Tomás.jpg|60px]]
| 1958
| [[9ma di agosto]] [[1958]]
| [[9ma di agosto]] [[1965]]
| rowspan=3 style=&quot;background:#adf&quot;| ''União Nacional''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;pos 1970&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;''Partido de Ação Popular''
|- bgcolor=#EEEEEE
| 1965
| [[9ma di agosto]] [[1965]]
| [[9ma di agosto]] [[1972]]
|- bgcolor=#EEEEEE
| 1972
| [[9ma di agosto]] [[1972]]
| [[25ma di aprilo]] [[1974]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(koaktesis renuncar pos stato-stroko)
|}

==Triesma Republiko (1974 til nun) ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; width=100%; line-height:19px;&quot; 
|- 
! width=1%| # 
! width=25%| Prezidanto&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Nasko–Morto)&lt;/small&gt;
! width=5%| Imajo
! width=8%| Elektita
! colspan=&quot;2&quot; width=25%| Guvernisteso
! width=20%| Partiso
|- style=&quot;background:#cccccc&quot;
! colspan=7 | Prezidanti indikita pos la [[Dianto-revoluciono]] (1974–1976)
|- bgcolor=#EEEEEE
! –
| colspan=2| ''Uniono por nacionala salveso''&lt;ref&gt;Inter la [[Dianta revoluciono]] ye la [[25ma di aprilo]] [[1974]] e la [[15ma di mayo]] sam yaro, António de Spínola esis la chefo dil &quot;Uniono por la nacionala salveso&quot;, esinte fakte la chefo di stato e chefo di guvernerio. Pos la [[15ma di mayo]], [[Adelino da Palma Carlos]] divenis la chefministro, e Spínola duris quale chefo di stato ''de jure'', kun la titulo di prezidanto di la Republiko.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Prezidanto'': [[António de Spínola]]&lt;/small&gt;
| –
| [[25ma di aprilo]] [[1974]]
| [[15ma di mayo]] [[1974]]
| –
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:gray; color:white;&quot; | 14
| '''[[António de Spínola]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1910–1996)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Painting of António de Spínola.jpg|60px]]
| –
| [[15ma di mayo]] [[1974]]
| [[30ma di septembro]] [[1974]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(renuncis)
| bgcolor=#DCDCDC| militisto
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:gray; color:white;&quot; | 15
| '''[[Francisco da Costa Gomes]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1914–2001)&lt;/small&gt;
| [[Arkivo:Francisco Costa Gomes Roma 1975.jpg|60px]]
| –
| [[30ma di septembro]] [[1974]]
| [[13ma di julio]] [[1976]]
| bgcolor=#DCDCDC| militisto
|- style=&quot;background:#cccccc&quot;
! colspan=7 | Prezidanti elektita segun la Konstituco di la Republiko (1976 til nun)
|- bgcolor=#EEEEEE
! rowspan=2 style=&quot;background:green; color:white;&quot; | 16
| rowspan=2| '''[[António Ramalho Eanes]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1935–)&lt;/small&gt; 
| rowspan=2| [[Arkivo:António Ramalho Eanes.jpg|60px]]
| 1976
| [[14ma di julio]] [[1976]]
| [[14ma di januaro]] [[1981]]
| rowspan=2 bgcolor=#D0F0C0| militisto&lt;br /&gt;&lt;small&gt;pos 1985&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;''Partido Renovador Democrático'' - PRD
|- bgcolor=#EEEEEE
| 1980
| [[14ma di januaro]] [[1981]]
| [[9ma di marto]] [[1986]]
|- bgcolor=#EEEEEE
! rowspan=2 style=&quot;background:pink; color:white;&quot;| 17
| rowspan=2| '''[[Mário Soares]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1924–2017)&lt;/small&gt;
| rowspan=2| [[Arkivo:Mário Soares (2003) portrait.jpg|60px]]
| 1986
| [[9ma di marto]] [[1986]]
| [[9ma di marto]] [[1991]]
| bgcolor=#FADADD rowspan=2|''Partido Socialista'' - PS
|- bgcolor=#EEEEEE
| 1991
| [[9ma di marto]] [[1991]]
| [[9ma di marto]] [[1996]]
|- bgcolor=#EEEEEE
! rowspan=2 style=&quot;background:pink; color:white;&quot;| 18
| rowspan=2| '''[[Jorge Sampaio]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1939–2021)&lt;/small&gt;
| rowspan=2| [[Arkivo:Jorge Sampaio 3.jpg|60px]]
| 1996
| [[9ma di marto]] [[1996]]
| [[9ma di marto]] [[2001]]
| bgcolor=#FADADD rowspan=2| ''Partido Socialista'' - PS
|- bgcolor=#EEEEEE
| 2001
| [[9ma di marto]] [[2001]]
| [[9ma di marto]] [[2006]]
|- bgcolor=#EEEEEE
! rowspan=2 style=&quot;background:orange; color:white;&quot;| 19
| rowspan=2| '''[[Aníbal Cavaco Silva]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1939–)&lt;/small&gt; 
| rowspan=2| [[Arkivo:Aníbal Cavaco Silva 2014.jpg|60px]]
| 2006
| [[9ma di marto]] [[2006]]
| [[9ma di marto]] [[2011]]
| bgcolor=#FFCC99 rowspan=2| PSD
|- bgcolor=#EEEEEE
| 2011
| [[9ma di marto]] [[2011]]
| [[9ma di marto]] [[2016]]
|- bgcolor=#EEEEEE
! style=&quot;background:orange; color:white;&quot;| 20
| '''[[Marcelo Rebelo de Sousa]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1948–)&lt;/small&gt; 
| [[Arkivo:Marcelo Rebelo de Sousa, Visita de Estado ao México 2017-07-17.png|60px]]
| 2016
| [[9ma di marto]] [[2016]]
| [[9ma di marto]] [[2026]]
| bgcolor=#FFCC99| PSD
|- bgcolor=#EEEEEE
! rowspan=2 style=&quot;background:pink; color:white;&quot;| 18
| rowspan=2| '''[[António José Seguro]]'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1962–)&lt;/small&gt;
| rowspan=2| [[Arkivo:21.04.2026 - Reunião privada com o Presidente da República Portuguesa, António José Seguro - 55222243703 (cropped 3x4).png|60px]]
| 2026
| [[9ma di marto]] [[2026]]
| nun
| bgcolor=#FADADD rowspan=2| ''Partido Socialista'' - PS
|}

== Noti ==
{{reflist}}

==Videz anke==
* [[Listo pri chefministri di Portugal|Chefministri di Portugal]]
* [[Listo pri monarki di Portugal|Reji di Portugal]]
* [[Portugal]]

[[Kategorio:Prezidanti di Portugal| ]]</text>
      <sha1>1i1ul5jqcya9gbmz0j5wphqjb51lxrf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Postiliono</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30805</id>
    <revision>
      <id>1143584</id>
      <parentid>969731</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="933" sha1="3sy8fspfdv95lvd8lvqgya9ih76c5nm" xml:space="preserve">[[Arkivo:Post_chaise_in_Preston_Street,_Faversham_(geograph_4542227).jpg|thumb|200px|Posto-veturo tirata da kavali, kun postiliono sur un ek l'animali.]]
[[Arkivo:State_Opening_of_Parliament_2015_(18168840775)_(cropped).jpg|thumb|left|320px|Postilioni duktas kavali qui tiras la [[karoso]] di la rejino [[Elizabeth la 2ma dil Unionita Rejio|Elizabeth la 2ma]].]]
'''Postiliono''' esas la duktisto di posto-veturo tirita da du kavali qua kavalkis sur un de la kavali jungita. La vesti dil postiliono esis maxim-multa-kaze di koloro [[okulo|okul]]-frapanta, kun [[chapelo]] rubandoza. Ca tipo di posto-veturo uzesis dum la 18ma til la 19ma yarcento, e la vorto &quot;postiliono&quot; (Angle: ''postilion'' o ''postillion'') originis de la vorto &quot;[[posto]]&quot;.

Nun, la vorto &quot;postiliono&quot; anke povas esar la duesma duktisto di [[karoso]] tirata da 4 o 6 kavali - la viro qua duktas la kavali avana.

{{wikivortaro}}

[[Kategorio:Voyala transporto]]</text>
      <sha1>3sy8fspfdv95lvd8lvqgya9ih76c5nm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Voyala transporto</title>
    <ns>14</ns>
    <id>30806</id>
    <revision>
      <id>1143571</id>
      <parentid>949397</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="nczdondxjnyv1fe94udwv6on10bawv2" xml:space="preserve">{{Commonscat|Road transport}}

[[Kategorio:Surtera transporto]]</text>
      <sha1>nczdondxjnyv1fe94udwv6on10bawv2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143589</id>
      <parentid>1143571</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Choseala transporto]] a [[Kategorio:Voyala transporto]] sen lasar ridirekto</comment>
      <origin>1143571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="nczdondxjnyv1fe94udwv6on10bawv2" xml:space="preserve">{{Commonscat|Road transport}}

[[Kategorio:Surtera transporto]]</text>
      <sha1>nczdondxjnyv1fe94udwv6on10bawv2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Tipi di voyi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>31519</id>
    <revision>
      <id>1143588</id>
      <parentid>949399</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:23:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="7thlswaet8wh7zmv2wz4uxuunv4r7tt" xml:space="preserve">{{Commonscat|Types of roads}}

[[Kategorio:Voyala transporto]]</text>
      <sha1>7thlswaet8wh7zmv2wz4uxuunv4r7tt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Giacomo Leopardi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35964</id>
    <revision>
      <id>1143649</id>
      <parentid>981180</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7206" sha1="aguxrhs8drq2yheczrdmrpzmrspb07o" xml:space="preserve">{{Biografio
| Nomo= {{PAGENAME}}
| Imajo= [[Arkivo:Leopardi, Giacomo (1798-1837) - ritr. A Ferrazzi, Recanati, casa Leopardi.jpg|180px]]
| Profesiono = [[literaturo|poeto]] e [[Filozofio|filozofo]]
| Shablono_lando= {{ITA}}
| Naskodio= [[29 di junio]] [[1798]]
| Nask-urbo= [[Recanati]], [[Marche]]
| Mort-dio = [[14 di junio]] [[1837]]
| Mort-urbo = [[Napoli]], [[Kampania]]
}}
'''Giacomo Taldegardo Francesco di Sales Saverio Pietro Leopardi''' (la 29ma di junio 1798 – la 14ma di junio 1837) esis itala poeto, filozofisto, essayisto e filologo. Considerata kom un de la maxim importanti figuri di l'itala literaturo, il esas aparte konocata pro lua lirikal poezio e filozofial reflekti pri la homala existado, la naturo, la suferado e la querado di feliceso. Lua maxim importanti verki inkluzas la poem-kolekto ''Canti'', la prozala dialogi ''Operette morali'' e la vasta kolekto di reflekti konocata kom ''Zibaldone''.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Leopardi, Giacomo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi/ |website=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;

== Vivo ==
=== Frua vivo ed edukado ===
Leopardi naskis la 29ma di junio 1798 en [[Recanati]], en la Papala Stati, kom la maxim anciena filio di la konteno Monaldo Leopardi e di Adelaide Antici. Il kreskis en aristokratala familio e recevis lua frua edukado de privata instruktisti. La vasta biblioteko di lua patro furnisis la fundamento por lua intelektala developo.

Kom escepte talentoz studanto, Leopardi studis la latina, greka e hebrea lingui, same quale literaturo, historio, filozofio e naturala cienci. Lua frua laboro inkluzis tradukuri di klasika autori e akademiala skriburi pri antikva literaturo. Inter lua junala studi esis ''Storia dell'astronomia'' (1813) e ''Saggio sopra gli errori popolari degli antichi'' (1815).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Giacomo Leopardi: Life and Works |url=https://www.giacomoleopardi.it/en/life-and-works/ |website=Casa Leopardi}}&lt;/ref&gt;

=== Literaturala developo ===
Circa 1816, Leopardi plu e plu turnis su de akademiala exploro vers poezio e literaturala expresado. Pli tarde, il deskriptis ta developo kom transiro de erudiciono al querado di beleso. Lua intelektala interesanti duris kombinar klasika erudiciono, literaturala kritiko e filozofiala reflektado.

En 1817, il komencis kompozar la ''Zibaldone'', vasta kolekto di noti e observi pri literaturo, filozofio, linguo, historio e homala naturo. Dum la sama periodo, il establis korespondado e amikeso kun la skribisto Pietro Giordani, qua stimulis lua literaturala ambicioni.

En 1818, Leopardi publikigis la patriotala poemi ''All'Italia'' e ''Sopra il monumento di Dante'', expresante inquiieto pri la kultura e politikala kondicioni di la nuntempa Italia. Il anke developis plu e plu distingebla poetala stilo, inspirata da la klasika tradicioni dum explorante personal e universala experienti.

=== Pli tarda yari ===
Leopardi livis Recanati plurafoye por querar plu granda intelektala e sociala oportunaji. Il vivis en Roma en 1822–1823 e pose pasigis periodi en Milano, Bologna, Firenze e Pisa. En 1827, il publikigis l'unesma edituro di ''Operette morali'', kolekto di filozofiala dialogi en prozo.

En Firenze, il konoceskis la skribisto Antonio Ranieri, qua pose divenis lua proxima kompanio. De 1833, Leopardi vivis en Napoli kun Ranieri. Malgre lua deterioranta saneso, il duris skribar poezio e filozofiala verki. Lua lasta major poem, ''La ginestra'', esis kompozita en 1836.

Leopardi mortis en Napoli la 14ma di junio 1837, ye l'evo di 38 yari.&lt;ref&gt;{{cite web |title=LEOPARDI, Giacomo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani, Treccani |author=Achille Tartaro |date=2005}}&lt;/ref&gt;

== Literaturala verki ==
=== Poezio ===
La poezio di Leopardi karakterizesas da lua muzikal linguo, filozofiala profundeso e exploro di homala emocii. Lua maxim konocata poemi inkluzas:
* ''L'infinito'' (1819), meditaco pri imaginado, spaco e l'infinito.
* ''Alla luna'' (circa 1819), reflektado pri memoro e la paso di tempo.
* ''A Silvia'' (1828), poem pri juneso, espero e desapontita atendi.
* ''Il sabato del villaggio'' (1829), qua exploras anticipado e la relato inter atendo e feliceso.
* ''La quiete dopo la tempesta'' (1829), reflektante pri plezuro e la transira liberigo de suferado.
* ''Canto notturno di un pastore errante dell'Asia'' (1829–1830), filozofiala meditaco pri existado e l'universo.
* ''La ginestra'' (1836), qua konsideras la vulnerableso homala kontre la naturo e l'importo di solidareco.

Ta e altra poemi esis kolektita en ''Canti'', publikigita en sequanta edituri dum lua vivo, aparte en 1831 e 1835.

=== Prozala e filozofiala skriburi ===
''Operette morali'' (1827) konsistas ek dialogi e kurta prozala verki pri temi quale morto, naturo, homala ambiciono, progreso e la limiti di feliceso. Lua satirala e filozofiala stilo pozas ol inter l'importanti verki di l'itala prozo di la 19ma yarcento.

La ''Zibaldone'' esas granda kolekto di noti skribita inter 1817 e 1832. Ol kontenas reflekti pri poezio, linguo, filozofio, psikologio, socio e klasika literaturo. Publikigita post la morto di Leopardi, ol furnisas vasta dokumento pri lua intelektala developo.

Altra signifikiva skriburi inkluzas lua korespondado, literaturala essayi e la kolekto di kurta reflekti nomizita ''Pensieri''.

== Filozofiala penso ==
La filozofio di Leopardi centras sur la relato inter homala deziro e la limiti imponata da realeso. Il argumentis ke homi havas aspirado a feliceso e plezuro, qua ne povas esar kompletigita, pro ke lia deziri esas efektive senlimita dum la reala plezuri esas finita.

Lua reflekti developis ad pesimisma vidpunto pri homala existado. En lua plu frua skriburi, il ofte kontrastigis l'imaginala vigoro di l'antiqua societi kun la desilusioneso di la moderna civilizeso. En lua plu tarda verki, lua atento turnis su plu e plu al naturala mondo, quan il regardis kom indiferenta a homala bezoni e suferadi.

En ''Operette morali'' e ''La ginestra'', Leopardi questionis optimisma koncepti pri historiala progreso e homala ecsepcionaleso. En la lasta poem, il anke emfazis l'importo di solidareco inter homi por facar kontre lia komuna vulnerableso.

Lua penso diskutesis en relato kun la filozofio dil [[Racion-epoko, klasika literaturo e la debati di la 19ma yarcento pri naturo, socio e progreso.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Leopardi, Giacomo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi_%28Dizionario-di-filosofia%29/ |website=Treccani, Dizionario di filosofia}}&lt;/ref&gt;

== Heredajo ==
Leopardi generale regardesas kom un de la centrala figuri di l'itala literaturo dil romantikisma epoko, malgre ke lua literaturala idei diferis de plura dominanta romantika pozicioni. Lua poezio influis la sequanta itala skribisti e divenis importanta refero-punto en europana literaturala e filozofiala diskuti.

Lua nask-urbo, Recanati, restas strete asociita kun lua vivo e verko. La Casa Leopardi konservas familia e literaturala materialo e kontribuas al studio di lua heredajo.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Leopardi, Giacomo}}
[[Kategorio:Italiana poeti]]
[[Kategorio:Italiana filozofi]]</text>
      <sha1>aguxrhs8drq2yheczrdmrpzmrspb07o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143650</id>
      <parentid>1143649</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7220" sha1="ooaq7b2ngcsws30yeayiiixknvh1i6z" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Biografio
| Nomo= {{PAGENAME}}
| Imajo= [[Arkivo:Leopardi, Giacomo (1798-1837) - ritr. A Ferrazzi, Recanati, casa Leopardi.jpg|180px]]
| Profesiono = [[literaturo|poeto]] e [[Filozofio|filozofo]]
| Shablono_lando= {{ITA}}
| Naskodio= [[29 di junio]] [[1798]]
| Nask-urbo= [[Recanati]], [[Marche]]
| Mort-dio = [[14 di junio]] [[1837]]
| Mort-urbo = [[Napoli]], [[Kampania]]
}}
'''Giacomo Taldegardo Francesco di Sales Saverio Pietro Leopardi''' (la 29ma di junio 1798 – la 14ma di junio 1837) esis itala poeto, filozofisto, essayisto e filologo. Considerata kom un de la maxim importanti figuri di l'itala literaturo, il esas aparte konocata pro lua lirikal poezio e filozofial reflekti pri la homala existado, la naturo, la suferado e la querado di feliceso. Lua maxim importanti verki inkluzas la poem-kolekto ''Canti'', la prozala dialogi ''Operette morali'' e la vasta kolekto di reflekti konocata kom ''Zibaldone''.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Leopardi, Giacomo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi/ |website=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;

== Vivo ==
=== Frua vivo ed edukado ===
Leopardi naskis la 29ma di junio 1798 en [[Recanati]], en la Papala Stati, kom la maxim anciena filio di la konteno Monaldo Leopardi e di Adelaide Antici. Il kreskis en aristokratala familio e recevis lua frua edukado de privata instruktisti. La vasta biblioteko di lua patro furnisis la fundamento por lua intelektala developo.

Kom escepte talentoz studanto, Leopardi studis la latina, greka e hebrea lingui, same quale literaturo, historio, filozofio e naturala cienci. Lua frua laboro inkluzis tradukuri di klasika autori e akademiala skriburi pri antiqua literaturo. Inter lua junala studi esis ''Storia dell'astronomia'' (1813) e ''Saggio sopra gli errori popolari degli antichi'' (1815).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Giacomo Leopardi: Life and Works |url=https://www.giacomoleopardi.it/en/life-and-works/ |website=Casa Leopardi}}&lt;/ref&gt;

=== Literaturala developo ===
Circa 1816, Leopardi plu e plu turnis su de akademiala exploro vers poezio e literaturala expresado. Pli tarde, il deskriptis ta developo kom transiro de erudiciono al querado di beleso. Lua intelektala interesanti duris kombinar klasika erudiciono, literaturala kritiko e filozofiala reflektado.

En 1817, il komencis kompozar la ''Zibaldone'', vasta kolekto di noti e observi pri literaturo, filozofio, linguo, historio e homala naturo. Dum la sama periodo, il establis korespondado e amikeso kun la skribisto Pietro Giordani, qua stimulis lua literaturala ambicioni.

En 1818, Leopardi publikigis la patriotala poemi ''All'Italia'' e ''Sopra il monumento di Dante'', expresante inquiieto pri la kultura e politikala kondicioni di la nuntempa Italia. Il anke developis plu e plu distingebla poetala stilo, inspirata da la klasika tradicioni dum explorante personal e universala experienti.

=== Pli tarda yari ===
Leopardi livis Recanati plurafoye por querar plu granda intelektala e sociala oportunaji. Il vivis en Roma en 1822–1823 e pose pasigis periodi en Milano, Bologna, Firenze e Pisa. En 1827, il publikigis l'unesma edituro di ''Operette morali'', kolekto di filozofiala dialogi en prozo.

En Firenze, il konoceskis la skribisto Antonio Ranieri, qua pose divenis lua proxima kompanio. De 1833, Leopardi vivis en Napoli kun Ranieri. Malgre lua deterioranta saneso, il duris skribar poezio e filozofiala verki. Lua lasta major poem, ''La ginestra'', esis kompozita en 1836.

Leopardi mortis en Napoli la 14ma di junio 1837, ye l'evo di 38 yari.&lt;ref&gt;{{cite web |title=LEOPARDI, Giacomo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani, Treccani |author=Achille Tartaro |date=2005}}&lt;/ref&gt;

== Literaturala verki ==
=== Poezio ===
La poezio di Leopardi karakterizesas da lua muzikal linguo, filozofiala profundeso e exploro di homala emocii. Lua maxim konocata poemi inkluzas:
* ''L'infinito'' (1819), meditaco pri imaginado, spaco e l'infinito.
* ''Alla luna'' (circa 1819), reflektado pri memoro e la paso di tempo.
* ''A Silvia'' (1828), poem pri juneso, espero e desapontita atendi.
* ''Il sabato del villaggio'' (1829), qua exploras anticipado e la relato inter atendo e feliceso.
* ''La quiete dopo la tempesta'' (1829), reflektante pri plezuro e la transira liberigo de suferado.
* ''Canto notturno di un pastore errante dell'Asia'' (1829–1830), filozofiala meditaco pri existado e l'universo.
* ''La ginestra'' (1836), qua konsideras la vulnerableso homala kontre la naturo e l'importo di solidareco.

Ta e altra poemi esis kolektita en ''Canti'', publikigita en sequanta edituri dum lua vivo, aparte en 1831 e 1835.

=== Prozala e filozofiala skriburi ===
''Operette morali'' (1827) konsistas ek dialogi e kurta prozala verki pri temi quale morto, naturo, homala ambiciono, progreso e la limiti di feliceso. Lua satirala e filozofiala stilo pozas ol inter l'importanti verki di l'itala prozo di la 19ma yarcento.

La ''Zibaldone'' esas granda kolekto di noti skribita inter 1817 e 1832. Ol kontenas reflekti pri poezio, linguo, filozofio, psikologio, socio e klasika literaturo. Publikigita post la morto di Leopardi, ol furnisas vasta dokumento pri lua intelektala developo.

Altra signifikiva skriburi inkluzas lua korespondado, literaturala essayi e la kolekto di kurta reflekti nomizita ''Pensieri''.

== Filozofiala penso ==
La filozofio di Leopardi centras sur la relato inter homala deziro e la limiti imponata da realeso. Il argumentis ke homi havas aspirado a feliceso e plezuro, qua ne povas esar kompletigita, pro ke lia deziri esas efektive senlimita dum la reala plezuri esas finita.

Lua reflekti developis ad pesimisma vidpunto pri homala existado. En lua plu frua skriburi, il ofte kontrastigis l'imaginala vigoro di l'antiqua societi kun la desilusioneso di la moderna civilizeso. En lua plu tarda verki, lua atento turnis su plu e plu al naturala mondo, quan il regardis kom indiferenta a homala bezoni e suferadi.

En ''Operette morali'' e ''La ginestra'', Leopardi questionis optimisma koncepti pri historiala progreso e homala ecsepcionaleso. En la lasta poem, il anke emfazis l'importo di solidareco inter homi por facar kontre lia komuna vulnerableso.

Lua penso diskutesis en relato kun la filozofio dil [[Racion-epoko, klasika literaturo e la debati di la 19ma yarcento pri naturo, socio e progreso.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Leopardi, Giacomo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi_%28Dizionario-di-filosofia%29/ |website=Treccani, Dizionario di filosofia}}&lt;/ref&gt;

== Heredajo ==
Leopardi generale regardesas kom un de la centrala figuri di l'itala literaturo dil romantikisma epoko, malgre ke lua literaturala idei diferis de plura dominanta romantikisma pozicioni. Lua poezio influis la sequanta itala skribisti e divenis importanta refero-punto en europana literaturala e filozofiala diskuti.

Lua nask-urbo, Recanati, restas strete asociita kun lua vivo e verko. La Casa Leopardi konservas familia e literaturala materialo e kontribuas al studio di lua heredajo.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Leopardi, Giacomo}}
[[Kategorio:Italiana poeti]]
[[Kategorio:Italiana filozofi]]</text>
      <sha1>ooaq7b2ngcsws30yeayiiixknvh1i6z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143652</id>
      <parentid>1143650</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Filozofiala penso */</comment>
      <origin>1143652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7222" sha1="irfatnckhutgz5cl5av1in8qz05wwtq" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Biografio
| Nomo= {{PAGENAME}}
| Imajo= [[Arkivo:Leopardi, Giacomo (1798-1837) - ritr. A Ferrazzi, Recanati, casa Leopardi.jpg|180px]]
| Profesiono = [[literaturo|poeto]] e [[Filozofio|filozofo]]
| Shablono_lando= {{ITA}}
| Naskodio= [[29 di junio]] [[1798]]
| Nask-urbo= [[Recanati]], [[Marche]]
| Mort-dio = [[14 di junio]] [[1837]]
| Mort-urbo = [[Napoli]], [[Kampania]]
}}
'''Giacomo Taldegardo Francesco di Sales Saverio Pietro Leopardi''' (la 29ma di junio 1798 – la 14ma di junio 1837) esis itala poeto, filozofisto, essayisto e filologo. Considerata kom un de la maxim importanti figuri di l'itala literaturo, il esas aparte konocata pro lua lirikal poezio e filozofial reflekti pri la homala existado, la naturo, la suferado e la querado di feliceso. Lua maxim importanti verki inkluzas la poem-kolekto ''Canti'', la prozala dialogi ''Operette morali'' e la vasta kolekto di reflekti konocata kom ''Zibaldone''.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Leopardi, Giacomo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi/ |website=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;

== Vivo ==
=== Frua vivo ed edukado ===
Leopardi naskis la 29ma di junio 1798 en [[Recanati]], en la Papala Stati, kom la maxim anciena filio di la konteno Monaldo Leopardi e di Adelaide Antici. Il kreskis en aristokratala familio e recevis lua frua edukado de privata instruktisti. La vasta biblioteko di lua patro furnisis la fundamento por lua intelektala developo.

Kom escepte talentoz studanto, Leopardi studis la latina, greka e hebrea lingui, same quale literaturo, historio, filozofio e naturala cienci. Lua frua laboro inkluzis tradukuri di klasika autori e akademiala skriburi pri antiqua literaturo. Inter lua junala studi esis ''Storia dell'astronomia'' (1813) e ''Saggio sopra gli errori popolari degli antichi'' (1815).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Giacomo Leopardi: Life and Works |url=https://www.giacomoleopardi.it/en/life-and-works/ |website=Casa Leopardi}}&lt;/ref&gt;

=== Literaturala developo ===
Circa 1816, Leopardi plu e plu turnis su de akademiala exploro vers poezio e literaturala expresado. Pli tarde, il deskriptis ta developo kom transiro de erudiciono al querado di beleso. Lua intelektala interesanti duris kombinar klasika erudiciono, literaturala kritiko e filozofiala reflektado.

En 1817, il komencis kompozar la ''Zibaldone'', vasta kolekto di noti e observi pri literaturo, filozofio, linguo, historio e homala naturo. Dum la sama periodo, il establis korespondado e amikeso kun la skribisto Pietro Giordani, qua stimulis lua literaturala ambicioni.

En 1818, Leopardi publikigis la patriotala poemi ''All'Italia'' e ''Sopra il monumento di Dante'', expresante inquiieto pri la kultura e politikala kondicioni di la nuntempa Italia. Il anke developis plu e plu distingebla poetala stilo, inspirata da la klasika tradicioni dum explorante personal e universala experienti.

=== Pli tarda yari ===
Leopardi livis Recanati plurafoye por querar plu granda intelektala e sociala oportunaji. Il vivis en Roma en 1822–1823 e pose pasigis periodi en Milano, Bologna, Firenze e Pisa. En 1827, il publikigis l'unesma edituro di ''Operette morali'', kolekto di filozofiala dialogi en prozo.

En Firenze, il konoceskis la skribisto Antonio Ranieri, qua pose divenis lua proxima kompanio. De 1833, Leopardi vivis en Napoli kun Ranieri. Malgre lua deterioranta saneso, il duris skribar poezio e filozofiala verki. Lua lasta major poem, ''La ginestra'', esis kompozita en 1836.

Leopardi mortis en Napoli la 14ma di junio 1837, ye l'evo di 38 yari.&lt;ref&gt;{{cite web |title=LEOPARDI, Giacomo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani, Treccani |author=Achille Tartaro |date=2005}}&lt;/ref&gt;

== Literaturala verki ==
=== Poezio ===
La poezio di Leopardi karakterizesas da lua muzikal linguo, filozofiala profundeso e exploro di homala emocii. Lua maxim konocata poemi inkluzas:
* ''L'infinito'' (1819), meditaco pri imaginado, spaco e l'infinito.
* ''Alla luna'' (circa 1819), reflektado pri memoro e la paso di tempo.
* ''A Silvia'' (1828), poem pri juneso, espero e desapontita atendi.
* ''Il sabato del villaggio'' (1829), qua exploras anticipado e la relato inter atendo e feliceso.
* ''La quiete dopo la tempesta'' (1829), reflektante pri plezuro e la transira liberigo de suferado.
* ''Canto notturno di un pastore errante dell'Asia'' (1829–1830), filozofiala meditaco pri existado e l'universo.
* ''La ginestra'' (1836), qua konsideras la vulnerableso homala kontre la naturo e l'importo di solidareco.

Ta e altra poemi esis kolektita en ''Canti'', publikigita en sequanta edituri dum lua vivo, aparte en 1831 e 1835.

=== Prozala e filozofiala skriburi ===
''Operette morali'' (1827) konsistas ek dialogi e kurta prozala verki pri temi quale morto, naturo, homala ambiciono, progreso e la limiti di feliceso. Lua satirala e filozofiala stilo pozas ol inter l'importanti verki di l'itala prozo di la 19ma yarcento.

La ''Zibaldone'' esas granda kolekto di noti skribita inter 1817 e 1832. Ol kontenas reflekti pri poezio, linguo, filozofio, psikologio, socio e klasika literaturo. Publikigita post la morto di Leopardi, ol furnisas vasta dokumento pri lua intelektala developo.

Altra signifikiva skriburi inkluzas lua korespondado, literaturala essayi e la kolekto di kurta reflekti nomizita ''Pensieri''.

== Filozofiala penso ==
La filozofio di Leopardi centras sur la relato inter homala deziro e la limiti imponata da realeso. Il argumentis ke homi havas aspirado a feliceso e plezuro, qua ne povas esar kompletigita, pro ke lia deziri esas efektive senlimita dum la reala plezuri esas finita.

Lua reflekti developis ad pesimisma vidpunto pri homala existado. En lua plu frua skriburi, il ofte kontrastigis l'imaginala vigoro di l'antiqua societi kun la desilusioneso di la moderna civilizeso. En lua plu tarda verki, lua atento turnis su plu e plu al naturala mondo, quan il regardis kom indiferenta a homala bezoni e suferadi.

En ''Operette morali'' e ''La ginestra'', Leopardi questionis optimisma koncepti pri historiala progreso e homala ecsepcionaleso. En la lasta poem, il anke emfazis l'importo di solidareco inter homi por facar kontre lia komuna vulnerableso.

Lua penso diskutesis en relato kun la filozofio dil [[Racion-epoko]], klasika literaturo e la debati di la 19ma yarcento pri naturo, socio e progreso.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Leopardi, Giacomo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi_%28Dizionario-di-filosofia%29/ |website=Treccani, Dizionario di filosofia}}&lt;/ref&gt;

== Heredajo ==
Leopardi generale regardesas kom un de la centrala figuri di l'itala literaturo dil romantikisma epoko, malgre ke lua literaturala idei diferis de plura dominanta romantikisma pozicioni. Lua poezio influis la sequanta itala skribisti e divenis importanta refero-punto en europana literaturala e filozofiala diskuti.

Lua nask-urbo, Recanati, restas strete asociita kun lua vivo e verko. La Casa Leopardi konservas familia e literaturala materialo e kontribuas al studio di lua heredajo.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Leopardi, Giacomo}}
[[Kategorio:Italiana poeti]]
[[Kategorio:Italiana filozofi]]</text>
      <sha1>irfatnckhutgz5cl5av1in8qz05wwtq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alessandro Manzoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36008</id>
    <revision>
      <id>1143654</id>
      <parentid>981179</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:10:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7916" sha1="oxp2y820top5j5554kmz8n6z64f8yjz" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Biografio
| Nomo= {{PAGENAME}}
| Imajo= [[Arkivo:Francesco Hayez - Ritratto di Alessandro Manzoni.jpg|180px]]
| Profesiono = [[literaturo|skriptisto]] e [[poezio|poeto]]
| Shablono_lando= {{ITA}}
| Naskodio= [[7 di marto]] [[1785]]
| Nask-urbo= [[Milano]], [[Lombardia]]
| Mort-dio = [[22 di mayo]] [[1873]]
| Mort-urbo = [[Milano]], [[Lombardia]]
}}
'''Alessandro Francesco Tommaso Antonio Manzoni''' (la 7ma di marto 1785 – la 22ma di mayo 1873) esis itala poeto, novelisto e dramaturgo. Il regardesas kom un de la maxim importanti figuri di la itala literaturo e konocesas precipue pro lua historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), grava verko di la itala romantismo. Lua skriburi kontribuis signifikive a la developo di la moderna itala literaturala linguo e nacionala kultura identeso.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzóni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni/ |website=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;

== Vivo ==
=== Frua vivo e edukado ===
Manzoni naskis en [[Milano]], lore parto di la Duklando di Milano regita da la Habsburgi, la 7ma di marto 1785. Lua matro esis Giulia Beccaria, filiino di la filozofisto e juristo di la Epoko di Lumo [[Cesare Beccaria]], dum lua patro esis la konteno Pietro Manzoni. Lua genitori separis dum il esis yuna, e il pasigis granda parto di lua infanteso e adolesenteso en religiala intern-lerneyi, inkluzante institucioni administrata da la Somaschani e Barnabiti.

Lua edukado introduktis il a klasika literaturo, filozofio e la intelektala tendenci di la fino di la 18ma yarcento. Dum lua juneso, il developis intereso pri poezio e la politikala idei asociita kun la Epoko di Lumo e la Franca Revoluciono.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Floriani |first=Piero |title=MANZONI, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani |publisher=Treccani |year=2007}}&lt;/ref&gt;

=== Paris e religiala konversiono ===
En 1805, Manzoni voyajis a Paris por reunar kun lua matro, qua habitis ibe kun lua kompano Carlo Imbonati. Pos la morto di Imbonati, Manzoni kompozis la poem ''In morte di Carlo Imbonati'' en lua memoro.

En Paris, il konoceskis intelektala cirkli influata da la Franca Epoko di Lumo e formacis amikeso kun la historiisto e literaturala kritikisto Claude Fauriel. Ta kontakto kontribuis a lua intelektala developo e a lua kreskanta intereso pri historiala e literaturala questioni.

En 1808, Manzoni mariajis Enrichetta Blondel, qua venis de protestantala familio. La paro havis dek infanti. Circa 1810, ambi konvertis a katolicismo, evento qua profunde influis la sequanta skribado e morala vidpunto di Manzoni.

== Literaturala kariero ==
=== Frua poezio e romantismo ===
Pos lua retorno a Italia, Manzoni asociis kun la romantikala movado di Milano. Lua literaturala developo kombinis intereso pri historiala temi kun kristana morala reflektado e preokupeso pri la sociala konsequi di politikala eventi.

Inter lua frua importanti verki esis la ''Inni sacri'' (''Sankta Himni''), serio di religiala poemi komencita en 1812. La kompletigita himni inkluzas ''La Risurrezione'', ''Il Nome di Maria'', ''Il Natale'', ''La Passione'' e ''La Pentecoste''.

Manzoni anke skribis la tragedii ''Il conte di Carmagnola'' (1820) e ''Adelchi'' (1822). La du verki exploras historiala konflikto, politikala povo, morala responso e la suferado di individui kaptita en plu vasta historiala eventi.

Lua politikala poezio inkluzas ''Marzo 1821'', inspirita da la itala kombato por independenteso, e ''Il cinque maggio'' (1821), odo kompozita pos la morto di [[Napoleono Bonaparte]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

=== La Fianciziti ===
La maxim konocata verko di Manzoni esas la historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), qua vaste regardesas kom grava landmarko di la itala literaturo.

La romano origine konceptesis sub la titulo ''Fermo e Lucia'', skribita inter 1821 e 1823. Versiono signifikive revizita publikigesis en tri volumi inter 1825 e 1827. Lua definitiva edituro aparis en ilustrita instalamenti inter 1840 e 1842.

Situata en Lombardio dum la 17ma yarcento, la romano sequas la experienti di Renzo Tramaglino e Lucia Mondella, du yuna personi, qui planis mariajir ma qui esis impedita da la potenta lokala nobelo Don Rodrigo. Lia historio disvolvesas kontre fono di politikala opreso, famino, milito e la pesto di 1629–1631.

La romano kombinas historiala exploro, sociala observiado, morala reflektado e narrativa realismo. Lua reprezentado di ordinara homi e institucioni igis ol importanta kontribuo a la developo di la moderna europana historiala romano.

=== Historiala e filozofiala skriburi ===
La intereso di Manzoni pri historio extensis ultra fikciono. En ''Discorso sopra alcuni punti della storia longobardica in Italia'' (1822), il examenis aspekti di la Lombarda periodo en la itala historio.

En ''Storia della colonna infame'' (1840), il investigis la judiciistala persequado di personi akuzita pri la propagado di la pesto en Milano en 1630. La verko kritikas judiciistala injusteso, superstico e la misuzo di autoritato.

Lua altra importanti prozala skriburi inkluzas ''Osservazioni sulla morale cattolica'' (1819) e ''Del romanzo storico'' (1845), en qua il konsideris la relato inter historiala vereso e literaturala inventado.

== Linguo e literaturala influo ==
Manzoni ludis major rolo en la developo di la moderna itala linguo. En ta tempo, Italia ne havis komune uzata parolata linguo, e la literaturala itala diferis konsiderinde de la ordinara parolado di multa regioni.

Dum la revizado di ''La Fianciziti'', Manzoni adoptis plu e plu la edukita nuntempa florentina uzado kom modelo por komuna nacionala linguo. Lua linguala revizuri divenis importanta refero-punto en la debati di la 19ma yarcento pri la normigo di la itala linguo.

En 1868, pos la itala unigo, il nominesis prezidanto di guvernistara komisiono pri la nacionala linguo. Lua propozi influis edukala e linguistikala diskuti en la nove unigita regno.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

== Pli tarda yari e morto ==
Manzoni pasigis granda parto di lua plu tarda vivo inter Milano e lua familia rezideyo en Brusuglio. Kvankam il skribis min kreiva literaturo pos la 1820ma yari, il duris laborar pri linguistikal, historiala e filozofiala questioni.

Pos la morto di lua unesma spozino, Enrichetta Blondel, en 1833, il mariajis Teresa Borri en 1837. Dum lua vivo, il anke subis plua familiala duelo.

Manzoni mortis en Milano la 22ma di mayo 1873, ye la evo di 88 yari. Eminenta politikala e kultura figuri asistis a lua funerali. La kompozisto Giuseppe Verdi pose honoris lua memoro per la ''Messa da Requiem'', unesmafoye prezentita en Milano en 1874, ye la unesma anniversario di la morto di Manzoni.

== Heredajo ==
Manzoni konsideresas centrala figuro di la itala romantismo e un de la fondisti di la moderna itala narrativa prozo. ''La Fianciziti'' divenis fundamentala verko en la itala edukado e literaturala kulturo, dum lua poezio e historiala skriburi influis generacioni di skribisti.

Lua kontribuo a la developo di komuna itala literaturala linguo anke igis il importanta figuro en la kultura historio di la itala unigo. Lua verki duras esar studiata pro lia traktado di historio, religio, justeso, sociala neegaleso e homala responso.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Manzoni, Alessandro}}
[[Kategorio:Italiana skriptisti]]
[[Kategorio:Italiana poeti]]</text>
      <sha1>oxp2y820top5j5554kmz8n6z64f8yjz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143656</id>
      <parentid>1143654</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:15:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7869" sha1="kwhezd5usi9sh83ctq2ztru9t8gjexj" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Biografio
| Nomo= {{PAGENAME}}
| Imajo= [[Arkivo:Francesco Hayez - Ritratto di Alessandro Manzoni.jpg|180px]]
| Profesiono = [[literaturo|skriptisto]] e [[poezio|poeto]]
| Shablono_lando= {{ITA}}
| Naskodio= [[7 di marto]] [[1785]]
| Nask-urbo= [[Milano]], [[Lombardia]]
| Mort-dio = [[22 di mayo]] [[1873]]
| Mort-urbo = [[Milano]], [[Lombardia]]
}}
'''Alessandro Francesco Tommaso Antonio Manzoni''' (la 7ma di marto 1785 – la 22ma di mayo 1873) esis itala poeto, novelisto e dramaturgo. Il regardesas kom un del maxim importanti figuri di l'itala literaturo e konocesas precipue pro lua historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), grava verko di l'itala romantikismo. Lua skriburi kontribuis signifikive a la developo dil moderna itala literaturala linguo e nacionala kultura identeso.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzóni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni/ |website=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;

== Vivo ==
=== Frua vivo e edukado ===
Manzoni naskis en [[Milano]], lore parto dil Duklando di Milano regita dal Habsburgi, la 7ma di marto 1785. Lua matro esis Giulia Beccaria, filiino dil filozofisto e juristo dil Racion-epoko [[Cesare Beccaria]], dum lua patro esis la konteno Pietro Manzoni. Lua genitori separis dum il esis yuna, e il pasigis granda parto di lua infanteso e adolesenteso en religiala intern-lerneyi, inkluzante institucioni administrata dal Somaschani e Barnabiti.

Lua edukado introduktis il a klasika literaturo, filozofio e l'intelektala tendenci dil fino dil 18ma yarcento. Dum lua juneso, il developis intereso pri poezio e la politikala idei asociita kun la Racion-epoko e la Franca Revoluciono.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Floriani |first=Piero |title=MANZONI, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani |publisher=Treccani |year=2007}}&lt;/ref&gt;

=== Paris e religiala konversiono ===
En 1805, Manzoni voyajis a Paris por reunar kun lua matro, qua habitis ibe kun lua kompano Carlo Imbonati. Pos la morto di Imbonati, Manzoni kompozis la poem ''In morte di Carlo Imbonati'' en lua memoro.

En Paris, il konoceskis intelektala cirkli influata dal Franca Racion-epoko e formacis amikeso kun la historiisto e literaturala kritikisto Claude Fauriel. Ta kontakto kontribuis a lua intelektala developo e a lua kreskanta intereso pri historiala e literaturala questioni.

En 1808, Manzoni mariajis Enrichetta Blondel, qua venis de protestantala familio. La paro havis dek infanti. Circa 1810, ambi konvertis a katolicismo, evento qua profunde influis la sequanta skribado e morala vidpunto di Manzoni.

== Literaturala kariero ==
=== Frua poezio e romantikismo ===
Pos lua retorno a Italia, Manzoni asociis kun la romantikala movado di Milano. Lua literaturala developo kombinis intereso pri historiala temi kun kristana morala reflektado e preokupeso pri la sociala konsequi di politikala eventi.

Inter lua frua importanti verki esis la ''Inni sacri'' (''Sankta Himni''), serio di religiala poemi komencita en 1812. La kompletigita himni inkluzas ''La Risurrezione'', ''Il Nome di Maria'', ''Il Natale'', ''La Passione'' e ''La Pentecoste''.

Manzoni anke skribis la tragedii ''Il conte di Carmagnola'' (1820) e ''Adelchi'' (1822). La du verki exploras historiala konflikto, politikala povo, morala responso e la suferado di individui kaptita en plu vasta historiala eventi.

Lua politikala poezio inkluzas ''Marzo 1821'', inspirita da l'itala kombato por independenteso, e ''Il cinque maggio'' (1821), odo kompozita pos la morto di [[Napoleono Bonaparte]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

=== La Fianciziti ===
La maxim konocata verko di Manzoni esas la historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), qua vaste regardesas kom grava landmarko di l'itala literaturo.

La romano origine konceptesis sub la titulo ''Fermo e Lucia'', skribita inter 1821 e 1823. Versiono signifikive revizita publikigesis en tri volumi inter 1825 e 1827. Lua definitiva edituro aparis en ilustrita instalamenti inter 1840 e 1842.

Situata en [[Lombardia]] dum la 17ma yarcento, la romano sequas l'experienti di Renzo Tramaglino e Lucia Mondella, du yuna personi, qui planis mariajir ma qui esis impedita dal potenta lokala nobelo Don Rodrigo. Lia historio disvolvesas kontre fono di politikala opreso, famino, milito e la pesto di 1629–1631.

La romano kombinas historiala exploro, sociala observiado, morala reflektado e narrativa realismo. Lua reprezentado di ordinara homi e institucioni igis ol importanta kontribuo a la developo dil moderna europana historiala romano.

=== Historiala e filozofiala skriburi ===
La intereso di Manzoni pri historio extensis ultra fikciono. En ''Discorso sopra alcuni punti della storia longobardica in Italia'' (1822), il examenis aspekti dil Lombarda periodo en l'itala historio.

En ''Storia della colonna infame'' (1840), il investigis la judiciistala persequado di personi akuzita pri la propagado dil pesto en Milano en 1630. La verko kritikas judiciistala injusteso, superstico e la misuzo di autoritato.

Lua altra importanti prozala skriburi inkluzas ''Osservazioni sulla morale cattolica'' (1819) e ''Del romanzo storico'' (1845), en qua il konsideris la relato inter historiala vereso e literaturala inventado.

== Linguo e literaturala influo ==
Manzoni ludis major rolo en la developo dil moderna itala linguo. En ta tempo, Italia ne havis komune uzata parolata linguo, e la literaturala itala diferis konsiderinde de l'ordinara parolado di multa regioni.

Dum la revizado di ''La Fianciziti'', Manzoni adoptis plu e plu l'edukita nuntempa florentina uzado kom modelo por komuna nacionala linguo. Lua linguala revizuri divenis importanta refero-punto en la debati dil 19ma yarcento pri la normigo di l'itala linguo.

En 1868, pos l'itala unigo, il nominesis prezidanto di guvernistara komisiono pri la nacionala linguo. Lua propozi influis edukala e linguistikala diskuti en la nove unigita regno.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

== Pli tarda yari e morto ==
Manzoni pasigis granda parto di lua plu tarda vivo inter Milano e lua familia rezideyo en Brusuglio. Kvankam il skribis min kreiva literaturo pos la 1820ma yari, il duris laborar pri linguistikal, historiala e filozofiala questioni.

Pos la morto di lua unesma spozino, Enrichetta Blondel, en 1833, il mariajis Teresa Borri en 1837. Dum lua vivo, il anke subis plua familiala duelo.

Manzoni mortis en Milano la 22ma di mayo 1873, ye l'evo di 88 yari. Eminenta politikala e kultura figuri asistis a lua funerali. La kompozisto Giuseppe Verdi pose honoris lua memoro per la ''Messa da Requiem'', unesmafoye prezentita en Milano en 1874, ye l'unesma anniversario dil morto di Manzoni.

== Heredajo ==
Manzoni konsideresas centrala figuro di l'itala romantikismo e un del fondisti dil moderna itala narrativa prozo. ''La Fianciziti'' divenis fundamentala verko en l'itala edukado e literaturala kulturo, dum lua poezio e historiala skriburi influis generacioni di skribisti.

Lua kontribuo a la developo di komuna itala literaturala linguo anke igis il importanta figuro en la kultura historio di l'itala unigo. Lua verki duras esar studiata pro lia traktado di historio, religio, justeso, sociala neegaleso e homala responso.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Manzoni, Alessandro}}
[[Kategorio:Italiana skriptisti]]
[[Kategorio:Italiana poeti]]</text>
      <sha1>kwhezd5usi9sh83ctq2ztru9t8gjexj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143662</id>
      <parentid>1143656</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:39:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Paris e religiala konversiono */</comment>
      <origin>1143662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7873" sha1="27y0lhtudu30eag8nv3tpizta4piv7j" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Biografio
| Nomo= {{PAGENAME}}
| Imajo= [[Arkivo:Francesco Hayez - Ritratto di Alessandro Manzoni.jpg|180px]]
| Profesiono = [[literaturo|skriptisto]] e [[poezio|poeto]]
| Shablono_lando= {{ITA}}
| Naskodio= [[7 di marto]] [[1785]]
| Nask-urbo= [[Milano]], [[Lombardia]]
| Mort-dio = [[22 di mayo]] [[1873]]
| Mort-urbo = [[Milano]], [[Lombardia]]
}}
'''Alessandro Francesco Tommaso Antonio Manzoni''' (la 7ma di marto 1785 – la 22ma di mayo 1873) esis itala poeto, novelisto e dramaturgo. Il regardesas kom un del maxim importanti figuri di l'itala literaturo e konocesas precipue pro lua historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), grava verko di l'itala romantikismo. Lua skriburi kontribuis signifikive a la developo dil moderna itala literaturala linguo e nacionala kultura identeso.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzóni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni/ |website=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;

== Vivo ==
=== Frua vivo e edukado ===
Manzoni naskis en [[Milano]], lore parto dil Duklando di Milano regita dal Habsburgi, la 7ma di marto 1785. Lua matro esis Giulia Beccaria, filiino dil filozofisto e juristo dil Racion-epoko [[Cesare Beccaria]], dum lua patro esis la konteno Pietro Manzoni. Lua genitori separis dum il esis yuna, e il pasigis granda parto di lua infanteso e adolesenteso en religiala intern-lerneyi, inkluzante institucioni administrata dal Somaschani e Barnabiti.

Lua edukado introduktis il a klasika literaturo, filozofio e l'intelektala tendenci dil fino dil 18ma yarcento. Dum lua juneso, il developis intereso pri poezio e la politikala idei asociita kun la Racion-epoko e la Franca Revoluciono.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Floriani |first=Piero |title=MANZONI, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani |publisher=Treccani |year=2007}}&lt;/ref&gt;

=== Paris e religiala konversiono ===
En 1805, Manzoni voyajis a Paris por reunar kun lua matro, qua habitis ibe kun lua kompano Carlo Imbonati. Pos la morto di Imbonati, Manzoni kompozis la poem ''In morte di Carlo Imbonati'' en lua memoro.

En Paris, il konoceskis intelektala cirkli influata dal Franca Racion-epoko e formacis amikeso kun la historiisto e literaturala kritikisto Claude Fauriel. Ta kontakto kontribuis a lua intelektala developo e a lua kreskanta intereso pri historiala e literaturala questioni.

En 1808, Manzoni mariajis Enrichetta Blondel, qua venis de protestantala familio. La paro havis dek infanti. Circa 1810, ambi konvertis a [[Katolikismo]], evento qua profunde influis la sequanta skribado e morala vidpunto di Manzoni.

== Literaturala kariero ==
=== Frua poezio e romantikismo ===
Pos lua retorno a Italia, Manzoni asociis kun la romantikala movado di Milano. Lua literaturala developo kombinis intereso pri historiala temi kun kristana morala reflektado e preokupeso pri la sociala konsequi di politikala eventi.

Inter lua frua importanti verki esis la ''Inni sacri'' (''Sankta Himni''), serio di religiala poemi komencita en 1812. La kompletigita himni inkluzas ''La Risurrezione'', ''Il Nome di Maria'', ''Il Natale'', ''La Passione'' e ''La Pentecoste''.

Manzoni anke skribis la tragedii ''Il conte di Carmagnola'' (1820) e ''Adelchi'' (1822). La du verki exploras historiala konflikto, politikala povo, morala responso e la suferado di individui kaptita en plu vasta historiala eventi.

Lua politikala poezio inkluzas ''Marzo 1821'', inspirita da l'itala kombato por independenteso, e ''Il cinque maggio'' (1821), odo kompozita pos la morto di [[Napoleono Bonaparte]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

=== La Fianciziti ===
La maxim konocata verko di Manzoni esas la historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), qua vaste regardesas kom grava landmarko di l'itala literaturo.

La romano origine konceptesis sub la titulo ''Fermo e Lucia'', skribita inter 1821 e 1823. Versiono signifikive revizita publikigesis en tri volumi inter 1825 e 1827. Lua definitiva edituro aparis en ilustrita instalamenti inter 1840 e 1842.

Situata en [[Lombardia]] dum la 17ma yarcento, la romano sequas l'experienti di Renzo Tramaglino e Lucia Mondella, du yuna personi, qui planis mariajir ma qui esis impedita dal potenta lokala nobelo Don Rodrigo. Lia historio disvolvesas kontre fono di politikala opreso, famino, milito e la pesto di 1629–1631.

La romano kombinas historiala exploro, sociala observiado, morala reflektado e narrativa realismo. Lua reprezentado di ordinara homi e institucioni igis ol importanta kontribuo a la developo dil moderna europana historiala romano.

=== Historiala e filozofiala skriburi ===
La intereso di Manzoni pri historio extensis ultra fikciono. En ''Discorso sopra alcuni punti della storia longobardica in Italia'' (1822), il examenis aspekti dil Lombarda periodo en l'itala historio.

En ''Storia della colonna infame'' (1840), il investigis la judiciistala persequado di personi akuzita pri la propagado dil pesto en Milano en 1630. La verko kritikas judiciistala injusteso, superstico e la misuzo di autoritato.

Lua altra importanti prozala skriburi inkluzas ''Osservazioni sulla morale cattolica'' (1819) e ''Del romanzo storico'' (1845), en qua il konsideris la relato inter historiala vereso e literaturala inventado.

== Linguo e literaturala influo ==
Manzoni ludis major rolo en la developo dil moderna itala linguo. En ta tempo, Italia ne havis komune uzata parolata linguo, e la literaturala itala diferis konsiderinde de l'ordinara parolado di multa regioni.

Dum la revizado di ''La Fianciziti'', Manzoni adoptis plu e plu l'edukita nuntempa florentina uzado kom modelo por komuna nacionala linguo. Lua linguala revizuri divenis importanta refero-punto en la debati dil 19ma yarcento pri la normigo di l'itala linguo.

En 1868, pos l'itala unigo, il nominesis prezidanto di guvernistara komisiono pri la nacionala linguo. Lua propozi influis edukala e linguistikala diskuti en la nove unigita regno.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

== Pli tarda yari e morto ==
Manzoni pasigis granda parto di lua plu tarda vivo inter Milano e lua familia rezideyo en Brusuglio. Kvankam il skribis min kreiva literaturo pos la 1820ma yari, il duris laborar pri linguistikal, historiala e filozofiala questioni.

Pos la morto di lua unesma spozino, Enrichetta Blondel, en 1833, il mariajis Teresa Borri en 1837. Dum lua vivo, il anke subis plua familiala duelo.

Manzoni mortis en Milano la 22ma di mayo 1873, ye l'evo di 88 yari. Eminenta politikala e kultura figuri asistis a lua funerali. La kompozisto Giuseppe Verdi pose honoris lua memoro per la ''Messa da Requiem'', unesmafoye prezentita en Milano en 1874, ye l'unesma anniversario dil morto di Manzoni.

== Heredajo ==
Manzoni konsideresas centrala figuro di l'itala romantikismo e un del fondisti dil moderna itala narrativa prozo. ''La Fianciziti'' divenis fundamentala verko en l'itala edukado e literaturala kulturo, dum lua poezio e historiala skriburi influis generacioni di skribisti.

Lua kontribuo a la developo di komuna itala literaturala linguo anke igis il importanta figuro en la kultura historio di l'itala unigo. Lua verki duras esar studiata pro lia traktado di historio, religio, justeso, sociala neegaleso e homala responso.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Manzoni, Alessandro}}
[[Kategorio:Italiana skriptisti]]
[[Kategorio:Italiana poeti]]</text>
      <sha1>27y0lhtudu30eag8nv3tpizta4piv7j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143663</id>
      <parentid>1143662</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:39:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Frua poezio e romantikismo */</comment>
      <origin>1143663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7890" sha1="ptuyoicoc4m4jnolv0me6mnr3kmxwds" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Biografio
| Nomo= {{PAGENAME}}
| Imajo= [[Arkivo:Francesco Hayez - Ritratto di Alessandro Manzoni.jpg|180px]]
| Profesiono = [[literaturo|skriptisto]] e [[poezio|poeto]]
| Shablono_lando= {{ITA}}
| Naskodio= [[7 di marto]] [[1785]]
| Nask-urbo= [[Milano]], [[Lombardia]]
| Mort-dio = [[22 di mayo]] [[1873]]
| Mort-urbo = [[Milano]], [[Lombardia]]
}}
'''Alessandro Francesco Tommaso Antonio Manzoni''' (la 7ma di marto 1785 – la 22ma di mayo 1873) esis itala poeto, novelisto e dramaturgo. Il regardesas kom un del maxim importanti figuri di l'itala literaturo e konocesas precipue pro lua historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), grava verko di l'itala romantikismo. Lua skriburi kontribuis signifikive a la developo dil moderna itala literaturala linguo e nacionala kultura identeso.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzóni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni/ |website=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;

== Vivo ==
=== Frua vivo e edukado ===
Manzoni naskis en [[Milano]], lore parto dil Duklando di Milano regita dal Habsburgi, la 7ma di marto 1785. Lua matro esis Giulia Beccaria, filiino dil filozofisto e juristo dil Racion-epoko [[Cesare Beccaria]], dum lua patro esis la konteno Pietro Manzoni. Lua genitori separis dum il esis yuna, e il pasigis granda parto di lua infanteso e adolesenteso en religiala intern-lerneyi, inkluzante institucioni administrata dal Somaschani e Barnabiti.

Lua edukado introduktis il a klasika literaturo, filozofio e l'intelektala tendenci dil fino dil 18ma yarcento. Dum lua juneso, il developis intereso pri poezio e la politikala idei asociita kun la Racion-epoko e la Franca Revoluciono.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Floriani |first=Piero |title=MANZONI, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani |publisher=Treccani |year=2007}}&lt;/ref&gt;

=== Paris e religiala konversiono ===
En 1805, Manzoni voyajis a Paris por reunar kun lua matro, qua habitis ibe kun lua kompano Carlo Imbonati. Pos la morto di Imbonati, Manzoni kompozis la poem ''In morte di Carlo Imbonati'' en lua memoro.

En Paris, il konoceskis intelektala cirkli influata dal Franca Racion-epoko e formacis amikeso kun la historiisto e literaturala kritikisto Claude Fauriel. Ta kontakto kontribuis a lua intelektala developo e a lua kreskanta intereso pri historiala e literaturala questioni.

En 1808, Manzoni mariajis Enrichetta Blondel, qua venis de protestantala familio. La paro havis dek infanti. Circa 1810, ambi konvertis a [[Katolikismo]], evento qua profunde influis la sequanta skribado e morala vidpunto di Manzoni.

== Literaturala kariero ==
=== Frua poezio e romantikismo ===
Pos lua retorno a Italia, Manzoni asociis kun la romantikala movado di Milano. Lua literaturala developo kombinis intereso pri historiala temi kun kristana morala reflektado e preokupeso pri la sociala konsequi di politikala eventi.

Inter lua frua importanti verki esis la ''Inni sacri'' (''Sankta Himni''), serio di religiala poemi komencita en 1812. La kompletigita himni inkluzas ''La Risurrezione'', ''Il Nome di Maria'', ''Il Natale'', ''La Passione'' e ''La Pentecoste''.

Manzoni anke skribis la tragedii ''Il conte di Carmagnola'' (1820) e ''Adelchi'' (1822). La du verki exploras historiala konflikto, politikala povo, morala responso e la suferado di individui kaptita en plu vasta historiala eventi.

Lua politikala poezio inkluzas ''Marzo 1821'', inspirita da l'itala kombato por independenteso, e ''Il cinque maggio'' (1821), odo kompozita pos la morto di [[Napoléon la 1ma|Napoléon Bonaparte]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

=== La Fianciziti ===
La maxim konocata verko di Manzoni esas la historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), qua vaste regardesas kom grava landmarko di l'itala literaturo.

La romano origine konceptesis sub la titulo ''Fermo e Lucia'', skribita inter 1821 e 1823. Versiono signifikive revizita publikigesis en tri volumi inter 1825 e 1827. Lua definitiva edituro aparis en ilustrita instalamenti inter 1840 e 1842.

Situata en [[Lombardia]] dum la 17ma yarcento, la romano sequas l'experienti di Renzo Tramaglino e Lucia Mondella, du yuna personi, qui planis mariajir ma qui esis impedita dal potenta lokala nobelo Don Rodrigo. Lia historio disvolvesas kontre fono di politikala opreso, famino, milito e la pesto di 1629–1631.

La romano kombinas historiala exploro, sociala observiado, morala reflektado e narrativa realismo. Lua reprezentado di ordinara homi e institucioni igis ol importanta kontribuo a la developo dil moderna europana historiala romano.

=== Historiala e filozofiala skriburi ===
La intereso di Manzoni pri historio extensis ultra fikciono. En ''Discorso sopra alcuni punti della storia longobardica in Italia'' (1822), il examenis aspekti dil Lombarda periodo en l'itala historio.

En ''Storia della colonna infame'' (1840), il investigis la judiciistala persequado di personi akuzita pri la propagado dil pesto en Milano en 1630. La verko kritikas judiciistala injusteso, superstico e la misuzo di autoritato.

Lua altra importanti prozala skriburi inkluzas ''Osservazioni sulla morale cattolica'' (1819) e ''Del romanzo storico'' (1845), en qua il konsideris la relato inter historiala vereso e literaturala inventado.

== Linguo e literaturala influo ==
Manzoni ludis major rolo en la developo dil moderna itala linguo. En ta tempo, Italia ne havis komune uzata parolata linguo, e la literaturala itala diferis konsiderinde de l'ordinara parolado di multa regioni.

Dum la revizado di ''La Fianciziti'', Manzoni adoptis plu e plu l'edukita nuntempa florentina uzado kom modelo por komuna nacionala linguo. Lua linguala revizuri divenis importanta refero-punto en la debati dil 19ma yarcento pri la normigo di l'itala linguo.

En 1868, pos l'itala unigo, il nominesis prezidanto di guvernistara komisiono pri la nacionala linguo. Lua propozi influis edukala e linguistikala diskuti en la nove unigita regno.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

== Pli tarda yari e morto ==
Manzoni pasigis granda parto di lua plu tarda vivo inter Milano e lua familia rezideyo en Brusuglio. Kvankam il skribis min kreiva literaturo pos la 1820ma yari, il duris laborar pri linguistikal, historiala e filozofiala questioni.

Pos la morto di lua unesma spozino, Enrichetta Blondel, en 1833, il mariajis Teresa Borri en 1837. Dum lua vivo, il anke subis plua familiala duelo.

Manzoni mortis en Milano la 22ma di mayo 1873, ye l'evo di 88 yari. Eminenta politikala e kultura figuri asistis a lua funerali. La kompozisto Giuseppe Verdi pose honoris lua memoro per la ''Messa da Requiem'', unesmafoye prezentita en Milano en 1874, ye l'unesma anniversario dil morto di Manzoni.

== Heredajo ==
Manzoni konsideresas centrala figuro di l'itala romantikismo e un del fondisti dil moderna itala narrativa prozo. ''La Fianciziti'' divenis fundamentala verko en l'itala edukado e literaturala kulturo, dum lua poezio e historiala skriburi influis generacioni di skribisti.

Lua kontribuo a la developo di komuna itala literaturala linguo anke igis il importanta figuro en la kultura historio di l'itala unigo. Lua verki duras esar studiata pro lia traktado di historio, religio, justeso, sociala neegaleso e homala responso.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Manzoni, Alessandro}}
[[Kategorio:Italiana skriptisti]]
[[Kategorio:Italiana poeti]]</text>
      <sha1>ptuyoicoc4m4jnolv0me6mnr3kmxwds</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143664</id>
      <parentid>1143663</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:40:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Heredajo */</comment>
      <origin>1143664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7349" sha1="7c8vy8crey534lesqg3jmagnye4lbig" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Biografio
| Nomo= {{PAGENAME}}
| Imajo= [[Arkivo:Francesco Hayez - Ritratto di Alessandro Manzoni.jpg|180px]]
| Profesiono = [[literaturo|skriptisto]] e [[poezio|poeto]]
| Shablono_lando= {{ITA}}
| Naskodio= [[7 di marto]] [[1785]]
| Nask-urbo= [[Milano]], [[Lombardia]]
| Mort-dio = [[22 di mayo]] [[1873]]
| Mort-urbo = [[Milano]], [[Lombardia]]
}}
'''Alessandro Francesco Tommaso Antonio Manzoni''' (la 7ma di marto 1785 – la 22ma di mayo 1873) esis itala poeto, novelisto e dramaturgo. Il regardesas kom un del maxim importanti figuri di l'itala literaturo e konocesas precipue pro lua historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), grava verko di l'itala romantikismo. Lua skriburi kontribuis signifikive a la developo dil moderna itala literaturala linguo e nacionala kultura identeso.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzóni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni/ |website=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;

== Vivo ==
=== Frua vivo e edukado ===
Manzoni naskis en [[Milano]], lore parto dil Duklando di Milano regita dal Habsburgi, la 7ma di marto 1785. Lua matro esis Giulia Beccaria, filiino dil filozofisto e juristo dil Racion-epoko [[Cesare Beccaria]], dum lua patro esis la konteno Pietro Manzoni. Lua genitori separis dum il esis yuna, e il pasigis granda parto di lua infanteso e adolesenteso en religiala intern-lerneyi, inkluzante institucioni administrata dal Somaschani e Barnabiti.

Lua edukado introduktis il a klasika literaturo, filozofio e l'intelektala tendenci dil fino dil 18ma yarcento. Dum lua juneso, il developis intereso pri poezio e la politikala idei asociita kun la Racion-epoko e la Franca Revoluciono.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Floriani |first=Piero |title=MANZONI, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani |publisher=Treccani |year=2007}}&lt;/ref&gt;

=== Paris e religiala konversiono ===
En 1805, Manzoni voyajis a Paris por reunar kun lua matro, qua habitis ibe kun lua kompano Carlo Imbonati. Pos la morto di Imbonati, Manzoni kompozis la poem ''In morte di Carlo Imbonati'' en lua memoro.

En Paris, il konoceskis intelektala cirkli influata dal Franca Racion-epoko e formacis amikeso kun la historiisto e literaturala kritikisto Claude Fauriel. Ta kontakto kontribuis a lua intelektala developo e a lua kreskanta intereso pri historiala e literaturala questioni.

En 1808, Manzoni mariajis Enrichetta Blondel, qua venis de protestantala familio. La paro havis dek infanti. Circa 1810, ambi konvertis a [[Katolikismo]], evento qua profunde influis la sequanta skribado e morala vidpunto di Manzoni.

== Literaturala kariero ==
=== Frua poezio e romantikismo ===
Pos lua retorno a Italia, Manzoni asociis kun la romantikala movado di Milano. Lua literaturala developo kombinis intereso pri historiala temi kun kristana morala reflektado e preokupeso pri la sociala konsequi di politikala eventi.

Inter lua frua importanti verki esis la ''Inni sacri'' (''Sankta Himni''), serio di religiala poemi komencita en 1812. La kompletigita himni inkluzas ''La Risurrezione'', ''Il Nome di Maria'', ''Il Natale'', ''La Passione'' e ''La Pentecoste''.

Manzoni anke skribis la tragedii ''Il conte di Carmagnola'' (1820) e ''Adelchi'' (1822). La du verki exploras historiala konflikto, politikala povo, morala responso e la suferado di individui kaptita en plu vasta historiala eventi.

Lua politikala poezio inkluzas ''Marzo 1821'', inspirita da l'itala kombato por independenteso, e ''Il cinque maggio'' (1821), odo kompozita pos la morto di [[Napoléon la 1ma|Napoléon Bonaparte]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

=== La Fianciziti ===
La maxim konocata verko di Manzoni esas la historiala romano ''[[La Fianciziti]]'' (''I promessi sposi''), qua vaste regardesas kom grava landmarko di l'itala literaturo.

La romano origine konceptesis sub la titulo ''Fermo e Lucia'', skribita inter 1821 e 1823. Versiono signifikive revizita publikigesis en tri volumi inter 1825 e 1827. Lua definitiva edituro aparis en ilustrita instalamenti inter 1840 e 1842.

Situata en [[Lombardia]] dum la 17ma yarcento, la romano sequas l'experienti di Renzo Tramaglino e Lucia Mondella, du yuna personi, qui planis mariajir ma qui esis impedita dal potenta lokala nobelo Don Rodrigo. Lia historio disvolvesas kontre fono di politikala opreso, famino, milito e la pesto di 1629–1631.

La romano kombinas historiala exploro, sociala observiado, morala reflektado e narrativa realismo. Lua reprezentado di ordinara homi e institucioni igis ol importanta kontribuo a la developo dil moderna europana historiala romano.

=== Historiala e filozofiala skriburi ===
La intereso di Manzoni pri historio extensis ultra fikciono. En ''Discorso sopra alcuni punti della storia longobardica in Italia'' (1822), il examenis aspekti dil Lombarda periodo en l'itala historio.

En ''Storia della colonna infame'' (1840), il investigis la judiciistala persequado di personi akuzita pri la propagado dil pesto en Milano en 1630. La verko kritikas judiciistala injusteso, superstico e la misuzo di autoritato.

Lua altra importanti prozala skriburi inkluzas ''Osservazioni sulla morale cattolica'' (1819) e ''Del romanzo storico'' (1845), en qua il konsideris la relato inter historiala vereso e literaturala inventado.

== Linguo e literaturala influo ==
Manzoni ludis major rolo en la developo dil moderna itala linguo. En ta tempo, Italia ne havis komune uzata parolata linguo, e la literaturala itala diferis konsiderinde de l'ordinara parolado di multa regioni.

Dum la revizado di ''La Fianciziti'', Manzoni adoptis plu e plu l'edukita nuntempa florentina uzado kom modelo por komuna nacionala linguo. Lua linguala revizuri divenis importanta refero-punto en la debati dil 19ma yarcento pri la normigo di l'itala linguo.

En 1868, pos l'itala unigo, il nominesis prezidanto di guvernistara komisiono pri la nacionala linguo. Lua propozi influis edukala e linguistikala diskuti en la nove unigita regno.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manzoni, Alessandro |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-manzoni_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/ |last=Morgana |first=Silvia |website=Enciclopedia dell'Italiano |publisher=Treccani |year=2011}}&lt;/ref&gt;

== Pli tarda yari e morto ==
Manzoni pasigis granda parto di lua plu tarda vivo inter Milano e lua familia rezideyo en Brusuglio. Kvankam il skribis min kreiva literaturo pos la 1820ma yari, il duris laborar pri linguistikal, historiala e filozofiala questioni.

Pos la morto di lua unesma spozino, Enrichetta Blondel, en 1833, il mariajis Teresa Borri en 1837. Dum lua vivo, il anke subis plua familiala duelo.

Manzoni mortis en Milano la 22ma di mayo 1873, ye l'evo di 88 yari. Eminenta politikala e kultura figuri asistis a lua funerali. La kompozisto Giuseppe Verdi pose honoris lua memoro per la ''Messa da Requiem'', unesmafoye prezentita en Milano en 1874, ye l'unesma anniversario dil morto di Manzoni.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Manzoni, Alessandro}}
[[Kategorio:Italiana skriptisti]]
[[Kategorio:Italiana poeti]]</text>
      <sha1>7c8vy8crey534lesqg3jmagnye4lbig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shablono:Eventi</title>
    <ns>10</ns>
    <id>37519</id>
    <revision>
      <id>1143555</id>
      <parentid>1136120</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:15:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DavidW</username>
        <id>13623</id>
      </contributor>
      <origin>1143555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2064" sha1="59p5f6mzdsp0gf3172skcjbj9q44g1q" xml:space="preserve">&lt;center&gt;'''en historio'''&lt;br&gt;
dum novembro&lt;br&gt;50, 100 e 150 yari ante  nun …&lt;/center&gt;


[[12 di novembro]] [[1976]]. La romano ''Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker'' (&quot;Stelo-militi: ek la aventuri di Luke Skywalker&quot;) aparis. Ol esis adaptajo di la filmo ''[[Star Wars]]'', ed ol esis la unesma publika menciono di la titulo, nam la filmo esis unesmafoye vidita pos sis monati, en mayo 1977. Quankam la autoro di la romano esas montrita kom [[George Lucas]], qua direktis la filmo, ol esis skribata da Alan Dean Foster. Il augmentis la rakonto di la filmo per apta enceniganta detali. La romano inkluzas plura ceni qui omisesis de la finala versiono di la filmo.
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
[[3 di novembro]] [[1926]]. En Greenville, [[Ohio]] Usa, la pafisto Annie Oakley mortis, evante 66 yari.  El naskis en ligna kabano en rurala regiono en Ohio, e por provizar sua povra familio per nutrivi el divenis habila pri chasado. Evante 15 yari, il vinkis ye pafado-konkurso. De 1885 el esis en la trupo di Buffalo Bill (William Cody), ed aparis en ilua spektajo ''Buffalo Bill's Wild West'', turante en Usa, e de 1887 en Europe. Vundita en treno-acidento, el livis la trupo e pos rikupero en 1902 el divenis aktorino, aparante en dramato skribita por el, kom pafisto qua vinkas grupo de banditi. Annie Oakley docis multa homini pri bona pafado, kredante ke su-defenso por homini esas importanta.
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
[[4 di novembro]] [[1876]]. En [[Karlsruhe]], la unesma simfonio di [[Johannes Brahms]] unesmafoye pleesis. Dum multa yari il hezitis kompozar simfonio, konciante ke kritikisti e la publiko expektus verko kompare a la simfonii di [[Beethoven]]. Frua orkestrala kompozuri esis la du Serenadi, di 1858 e 1859. Il komencis skisar simfonio en 1854, ed il konceptis la eventuala finala strukturo en 1868. La simfonio havas quar movimenti, e duras cirkume kinadek minuti. Pos la unesma pleo, la orkestrala direktisto Hans von Bülow nomizis ol &quot;la 10ma simfonio di Beethoven&quot;. Brahms kompozis tri plusa simfonii en la sequant yari; la lasta esis unesmafoye pleata en 1885.</text>
      <sha1>59p5f6mzdsp0gf3172skcjbj9q44g1q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143643</id>
      <parentid>1143555</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:49:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DavidW</username>
        <id>13623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1143643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2068" sha1="q4jybrp4eia8gyuk8448zbyb3vmydb0" xml:space="preserve">&lt;center&gt;'''en historio'''&lt;br&gt;
dum novembro&lt;br&gt;50, 100 e 150 yari ante  nun …&lt;/center&gt;


[[12 di novembro]] [[1976]]. La romano ''Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker'' (&quot;Stelo-militi: ek la aventuri di Luke Skywalker&quot;) aparis. Ol esis adaptajo di la filmo ''[[Star Wars]]'', ed ol esis la unesma publika menciono di la titulo, nam la filmo esis unesmafoye vidita pos sis monati, en mayo 1977. Quankam la autoro di la romano esas montrita kom [[George Lucas]], qua direktis la filmo, ol esis skribata da Alan Dean Foster. Il augmentis la rakonto di la filmo per apta enceniganta detali. La romano inkluzas plura ceni qui omisesis de la finala versiono di la filmo.
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
[[3 di novembro]] [[1926]]. En Greenville, [[Ohio]] Usa, la pafisto [[Annie Oakley]] mortis, evante 66 yari.  El naskis en ligna kabano en rurala regiono en Ohio, e por provizar sua povra familio per nutrivi el divenis habila pri chasado. Evante 15 yari, il vinkis ye pafado-konkurso. De 1885 el esis en la trupo di Buffalo Bill (William Cody), ed aparis en ilua spektajo ''Buffalo Bill's Wild West'', turante en Usa, e de 1887 en Europe. Vundita en treno-acidento, el livis la trupo e pos rikupero en 1902 el divenis aktorino, aparante en dramato skribita por el, kom pafisto qua vinkas grupo de banditi. Annie Oakley docis multa homini pri bona pafado, kredante ke su-defenso por homini esas importanta.
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
[[4 di novembro]] [[1876]]. En [[Karlsruhe]], la unesma simfonio di [[Johannes Brahms]] unesmafoye pleesis. Dum multa yari il hezitis kompozar simfonio, konciante ke kritikisti e la publiko expektus verko kompare a la simfonii di [[Beethoven]]. Frua orkestrala kompozuri esis la du Serenadi, di 1858 e 1859. Il komencis skisar simfonio en 1854, ed il konceptis la eventuala finala strukturo en 1868. La simfonio havas quar movimenti, e duras cirkume kinadek minuti. Pos la unesma pleo, la orkestrala direktisto Hans von Bülow nomizis ol &quot;la 10ma simfonio di Beethoven&quot;. Brahms kompozis tri plusa simfonii en la sequant yari; la lasta esis unesmafoye pleata en 1885.</text>
      <sha1>q4jybrp4eia8gyuk8448zbyb3vmydb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43184</id>
    <revision>
      <id>1143594</id>
      <parentid>992576</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1055" sha1="dy1zhms73k4zgji8qjm9mzujh1yq5hr" xml:space="preserve">{{Provinci stati kantoni
|OficalaNomo           = Comunitat Valenciana
|Shablono_lando        = {{ESP}}
|Flago                 = Flag of the Valencian Community (2x3).svg
|Blazono               = Escudo de la Comunidad Valenciana.svg
|Mapo                  = Localització de la Comunitat Valenciana respecte a Espanya.svg
|Chefurbo              = [[Valencia]]
|Guberniestro          = Ximo Puig (PSPV-PSOE)
|Oficalalinguo         = [[Hispana linguo|Kastiliana]]&lt;br&gt;[[Valenciana linguo]]
|Habitanti             = {{formatnum:5004844}}
|Yaro                  = 2014
|Denseso di habitantaro= 215
|Surfaco               = {{formatnum:23255}}
}}
L''''Autonoma Regiono Valencia''' esas autonoma regiono di [[Hispania]], jacanta este de la lando. Ol kreesis oficale en 1982, e depos 2006 ol deklaresis &quot;historiala nacionaneso&quot;. Lua nuna teritorio koincidas aproxime kun olta dil olima [[rejio Valencia]]. Lua chef-urbo esas l'[[Valencia|urbo samnoma]].

{{Regioni di Hispania}}

[[Kategorio:Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Autonoma regioni di Hispania]]</text>
      <sha1>dy1zhms73k4zgji8qjm9mzujh1yq5hr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uzanto:DavidW/eventi1</title>
    <ns>2</ns>
    <id>43843</id>
    <revision>
      <id>1143647</id>
      <parentid>1127653</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:59:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DavidW</username>
        <id>13623</id>
      </contributor>
      <origin>1143647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2044" sha1="rsdjk6rtrchx9ozpvx3chomk3lis4qe" xml:space="preserve">&lt;center&gt;'''en historio'''&lt;br&gt;
dum februaro&lt;br&gt;50, 100 e 300 yari ante  nun …&lt;/center&gt;


[[13 di februaro]] [[1977]]. La unesma flugo por pasajeri super [[Antarktika]] eventis. La flugo, da la aviaco-kompanio [[Qantas]], departis de [[Sydney]], Australia, e pos la turo por spektar la vidindaji, retrovenis a Sydney. La kompanio Air New Zealand kurte pose facis simila turo per aero. La du kompanii sequante facis plura tala flugi. Tamen, en novembro 1979 esis dizastro: aeroplano di Air New Zealand frapis Monto Erebus en Antarktika, ed omnu mortis; tala exkursi pose cesis dum multa yari.
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
[[8 di februaro]] [[1927]]. En [[Tokyo]], la funero di imperiestro Taishō di [[Japonia]] eventis. Il regnis de 1912, e la regno esis en periodo di politikala chanjo vers liberala demokratio; ca periodo, nomizite la periodo Taishō, duris de cirkume 1905 til 1932. Taishō ne havis bona saneso, quo limitizis ilua publika devi, ed il mortis ye 25 di decembro 1926, evante 47 yari. La funero eventis dum la nokto di 8 februaro e duris til la sequanta jorno. 20.000 trauranti sequis trupo de sakra bovuli; charo, tirata da bovuli, portis la imperiala sarko. Taishō sucedesis da imperiestro [[Hirohito]].
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
[[20 di februaro]] [[1727]]. La kompozisto [[Georg Friedrich Händel]] divenis Britana civitano. Pos kelka yari en [[Roma]] e pose en [[Hamburg]], il rezidis de 1712 en London, ube il establisis su, ed il kompozis du Italiana operi. En 1715, ye la morto di rejino [[Anne di Granda Britania|Anne]], Georg Ludwig, Elektero di Hanover, ed ilua patrono depos 1710,  divenis rejo [[George la 1ma di Unionita Rejio|George la 1ma]]. La bone-konocata Aquo-muziko skribesis por rejala okaziono sur la fluvio [[Thames]], frue en la regno di George. De 1717 til 1720 il esis kompozisto por la Komto di Carnarvon ye la rurala rezideyo di la komto, por qua il kompozis plura verki. De 1720 til 1728 il okupesis pri produktar operi en London, e permananta opero-centro esis establisata, la Rejala Akademio di Muziko, di qua la rejo esis patrono.</text>
      <sha1>rsdjk6rtrchx9ozpvx3chomk3lis4qe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Metroo di Bakı</title>
    <ns>14</ns>
    <id>62326</id>
    <revision>
      <id>1143496</id>
      <parentid>1016825</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="cjx75p3rw7rmd0kdygamk1wk4nrjdvp" xml:space="preserve">{{Commonscat|Baku Metro}}

[[Kategorio:Urbala fervoyo en Azerbaijan|Bakı]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı]]
[[Kategorio:Edifici ed strukturi en Bakı]]</text>
      <sha1>cjx75p3rw7rmd0kdygamk1wk4nrjdvp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala stacioni di Bakı</title>
    <ns>14</ns>
    <id>62645</id>
    <revision>
      <id>1143495</id>
      <parentid>1016831</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:38:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137" sha1="813dkze2cguaynxyhc8dxawrl64wbam" xml:space="preserve">{{Commonscat|Train stations in Baku}}

[[Kategorio:Ferovoyala stacioni di Azerbaijan|Bakı]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı]]</text>
      <sha1>813dkze2cguaynxyhc8dxawrl64wbam</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı</title>
    <ns>14</ns>
    <id>62646</id>
    <revision>
      <id>1143439</id>
      <parentid>1016840</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:03:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="c0ywphhmhxne2lfh2029fhsn39ik1zy" xml:space="preserve">{{Commonscat|Rail transport in Baku}}

[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan]]
[[Kategorio:Transportado en Bakı]]</text>
      <sha1>c0ywphhmhxne2lfh2029fhsn39ik1zy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143497</id>
      <parentid>1143439</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Ferovoyala transportado en Bakı]] a [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı]]</comment>
      <origin>1143439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="c0ywphhmhxne2lfh2029fhsn39ik1zy" xml:space="preserve">{{Commonscat|Rail transport in Baku}}

[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan]]
[[Kategorio:Transportado en Bakı]]</text>
      <sha1>c0ywphhmhxne2lfh2029fhsn39ik1zy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transportado en Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>62648</id>
    <redirect title="Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan" />
    <revision>
      <id>1143441</id>
      <parentid>1143090</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Ridirektas a [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan]]</comment>
      <origin>1143441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="nwexn3dovptjizk063qkr3lflsconxm" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[:Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan]]</text>
      <sha1>nwexn3dovptjizk063qkr3lflsconxm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala stacioni di Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>62649</id>
    <revision>
      <id>1143438</id>
      <parentid>1009655</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="3xlph4u86dek37t2vhn8u5risa5s7qz" xml:space="preserve">{{Commonscat|Train stations in Azerbaijan}}

[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan]]</text>
      <sha1>3xlph4u86dek37t2vhn8u5risa5s7qz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Urbala fervoyo en Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>62652</id>
    <revision>
      <id>1143440</id>
      <parentid>1009664</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:03:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="buqibv8y0zy52qbul9suwpbtr4pwajv" xml:space="preserve">{{Commonscat|Rapid transit in Azerbaijan}}

[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan]]</text>
      <sha1>buqibv8y0zy52qbul9suwpbtr4pwajv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transportado en Baku</title>
    <ns>14</ns>
    <id>64968</id>
    <redirect title="Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı" />
    <revision>
      <id>1143499</id>
      <parentid>1016841</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:44:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>2084</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Korektis duopla ridirekto a[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı]]</comment>
      <origin>1143499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="50npm5ii7jwdy2k12s03ldpf81y9cef" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[:Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı]]</text>
      <sha1>50npm5ii7jwdy2k12s03ldpf81y9cef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Apalachi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65023</id>
    <revision>
      <id>1143353</id>
      <parentid>1017169</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T16:57:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="412" sha1="a3h4h0kn02q08trmo3lfk530p2ebtcz" xml:space="preserve">'''Apalachi''' esas ancien, erodinta montaro qua extensas su de la [[Gulfo di Mexikia]] til la valo di Santa Lawrence en [[Quebec]] ([[Kanada]]), karakterizita da dika strati de karbo. [[Pittsburgh|Pittsburg]] en [[Pensilvania]] e [[Birmingham, Alabama|Birmingham]] en [[Alabama]] komencis erste kom centri di [[Minado|minado]] en ca montaro.

[[Kategorio:Geografio di Usa]]
[[Kategorio:Montari di Nord-Amerika]]</text>
      <sha1>a3h4h0kn02q08trmo3lfk530p2ebtcz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Simpla vivo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79021</id>
    <revision>
      <id>1143375</id>
      <parentid>1142574</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31231" sha1="2pbp7ywpsexy53hwo8qngi477finrqa" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt;{{rp|22}} Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt;{{rp|27–28}} Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nukso-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun kvadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditoj]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditoj]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adekvata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la kvanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}{{when|date=September 2023}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}}

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompata Vivado (Movement for Compassionate Living) esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la [[Exploitation of natural resources|exploatado di homi, animali e la planeto]].

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>2pbp7ywpsexy53hwo8qngi477finrqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143376</id>
      <parentid>1143375</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Simpligar la dieto */</comment>
      <origin>1143376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31133" sha1="se0c24tcsrqbz7wdwv084wek50cc2db" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt;{{rp|22}} Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt;{{rp|27–28}} Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nukso-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun kvadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditoj]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditoj]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adekvata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la kvanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>se0c24tcsrqbz7wdwv084wek50cc2db</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143377</id>
      <parentid>1143376</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Laika e politika */</comment>
      <origin>1143377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31110" sha1="93dq4p4k2oyumdeifpbvcwvq5qt96j2" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nukso-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun kvadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditoj]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditoj]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adekvata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la kvanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>93dq4p4k2oyumdeifpbvcwvq5qt96j2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143383</id>
      <parentid>1143377</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:24:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34043" sha1="kjvjlp9nrddslx8cgg2twndlmftzyq8" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nukso-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun kvadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditoj]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditoj]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adekvata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la kvanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Ekzemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodokseca maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>kjvjlp9nrddslx8cgg2twndlmftzyq8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143384</id>
      <parentid>1143383</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:28:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37116" sha1="1uwzvz0s1ap1szz77zdy053hg7gwd4u" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nukso-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun kvadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditoj]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditoj]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adekvata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la kvanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Ekzemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodokseca maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;{{page needed|date=September 2023}}

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;{{page needed|date=September 2023}}

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>1uwzvz0s1ap1szz77zdy053hg7gwd4u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143385</id>
      <parentid>1143384</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ekonomiko */</comment>
      <origin>1143385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37046" sha1="6an1pl2q98wqwwh9bmwmfx7r5478995" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nukso-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun kvadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditoj]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditoj]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adekvata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la kvanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;{{Verify source|date=September 2023}} Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Ekzemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodokseca maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>6an1pl2q98wqwwh9bmwmfx7r5478995</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143403</id>
      <parentid>1143385</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Simpligar la dieto */</comment>
      <origin>1143403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36972" sha1="jj0chmrkpjc0tfz7jde7efs0ay5w9dk" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nukso-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun kvadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditoj]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditoj]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adekvata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la kvanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt; Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Ekzemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodokseca maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>jj0chmrkpjc0tfz7jde7efs0ay5w9dk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143404</id>
      <parentid>1143403</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:01:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ripezar la teknologio */</comment>
      <origin>1143404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36970" sha1="jfr5ohujgqn6k4dem2ulvc8gkdq5no1" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nukso-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun kvadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditi]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditi]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adekvata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la kvanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt; Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Ekzemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodokseca maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>jfr5ohujgqn6k4dem2ulvc8gkdq5no1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143405</id>
      <parentid>1143404</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:02:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36970" sha1="jwld8ihhsugmdivqcbxtakm2gof1bev" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nukso-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun quadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditi]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditi]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adequata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la quanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt; Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Ekzemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodokseca maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>jwld8ihhsugmdivqcbxtakm2gof1bev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143406</id>
      <parentid>1143405</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:04:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36968" sha1="q1wobqze38bhcwop40704b0owmwr1l9" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nuxo-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun quadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditi]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditi]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adequata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la quanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita diet fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita diet ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt; Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita diet aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Ekzemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodoxesa maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>q1wobqze38bhcwop40704b0owmwr1l9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143407</id>
      <parentid>1143406</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:06:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36971" sha1="n1cweqrsbpq27ujmayba5aenh956y2l" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nuxo-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun quadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditi]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditi]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adequata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la quanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita dieto fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita dieto ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt; Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita dieto aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Ekzemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodoxesa maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>n1cweqrsbpq27ujmayba5aenh956y2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143408</id>
      <parentid>1143407</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:06:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36970" sha1="3ryd1r246nctklz6r00425gonxbdrbi" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Mark|6:8–9|ESV}}: [[English Standard Version]]&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;{{bibleverse|Matthew|6:24–33|ESV}}&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref&gt;{{bibleverse|1 Timothy|6:6–10|ESV}}&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume {{convert|20|km|mi|abbr=on}} de la [[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nuxo-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun quadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditi]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditi]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adequata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la quanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita dieto fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita dieto ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt; Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita dieto aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Exemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodoxesa maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>3ryd1r246nctklz6r00425gonxbdrbi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143557</id>
      <parentid>1143408</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:25:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36860" sha1="2ly3hhze5abayxpoxjv1y2sbuuba8at" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;Markus 6:8–9&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;Mateus 6:24–33&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref1 Timoteus 6:6–10&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume 20 km de l'[[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nuxo-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun quadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditi]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditi]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adequata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la quanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita dieto fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita dieto ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt; Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita dieto aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo.{{According to whom|date=March 2022}} Exemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodoxesa maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>2ly3hhze5abayxpoxjv1y2sbuuba8at</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143558</id>
      <parentid>1143557</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:26:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ambientalismo */</comment>
      <origin>1143558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36823" sha1="h91wu2spzxowblqzb7ioxgth4jrbwwd" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;Markus 6:8–9&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;Mateus 6:24–33&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref1 Timoteus 6:6–10&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume 20 km de l'[[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-ĝardeno|arbor-ĝardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nuxo-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt;{{rp|97}} Hart kreis modelo di arbor-ĝardeno en frukt-ĝardeno di {{convert|0.12|acre|m2|adj=on}} en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].{{r|Hart|page=45}}

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-ĝardeno|kontenilo-ĝardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun quadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditi]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditi]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adequata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la quanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita dieto fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita dieto ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt; Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita dieto aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo. Exemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodoxesa maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>h91wu2spzxowblqzb7ioxgth4jrbwwd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143597</id>
      <parentid>1143558</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Augmentar l'autosuficeso */</comment>
      <origin>1143597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36777" sha1="t8r1g7jidcad3grwdl24t10e86o9q9x" xml:space="preserve">{{Revizo}}
'''Simpla vivo''' referas a praktiki qui promovas simpleso en unu vivostilo. Ordinara praktiki di simpla vivo inkluzas reduktar la numero di posedi qui on havas, dependar min de teknologio e servaji, ed spensar min mono. Adjuntite tala externala chanji, simpla vivo anke refletas la menteso e valori di un persono. Praktiki di simpla vivo povas esar vidata en historio, religio, arto, e ekonomio.

Adherenti povas elektar simpla vivo pro diversa personala motivi, tale quale spiriteso, sano, augmento di qualita tempo por familio e amiki, laboro-vivo balanco, personala gusto, financala sostenibileso, augmento di filantropio, frugaleso, medio-sostenibilitato, o reduktar streso. Simpla vivo povas anke esar reakto ad ekonomiala materialismo e konsumista-culturo. Kelki citas socia-politikala skopi aliniata kun medio-protekto, anti-konsumismo, o anti-militanta movadi, inkluzante konservado, profunda ekologio, e imposto-rezisto.

== Historio ==
=== Religiala e spirituala ===
Plura religiala e spirituala tradicioni rekomendas simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Helena|last=Echlin|date=December 2006|url=https://books.google.com/books?id=vekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA92|title=Be Happier With Less|journal=Yoga Journal|page=92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|first=W. Bradford|last=Swift|date=July–August 1996|url=https://books.google.com/books?id=fekDAAAAMBAJ&amp;pg=PA81|journal=Yoga Journal|title=Living Simply in a Complex World|page=81}}&lt;/ref&gt; Inter la frua exempli esas la tradicioni di la [[Śramaṇa]] en [[Fera epoko en India|India dum la Fera Epoko]] e la bibliaj [[Nazireo]]s. Ta tradicioni esis forte influencita da nacionala kulturi e religiala etiko.&lt;ref name=&quot;shi&quot;&gt;{{cite book|last=Shi|first=David|title=The Simple Life|publisher=University of Georgia Press|year=2001}}&lt;/ref&gt; Simpleso esis un de la precipua koncepti propagata da Lao Tzu, la fondinto di [[Taoismo]]. To manifestas precipue en la principii di [[Pu (Taoismo)|Pu]] e [[Ziran]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Tao Te Ching |last= |first=}}&lt;/ref&gt; On ofte citas Konfucius quale rekomendanta simpla vivado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gain Insight and Awareness With These 47 Confucius Quotes |url=https://www.thoughtco.com/best-confucius-quotes-2833291 |website=ThoughtCo |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Analects |last= |first=}}&lt;/ref&gt;

[[Buddho]] rekomendis simpla vivado quale centrala vertuo di [[Budhismo]]. La [[Quar Nobla Veraji]] rekomendas desapego de deziro quale la voyo por finar suferado e atingar [[Nirvano (Budhismo)|Nirvano]].&lt;ref&gt;{{cite wikisource |title=Dhammapada |last= |first=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Four Noble Truths |url=https://www.worldhistory.org/Four_Noble_Truths/ |website=World History Encyclopedia |date=22 July 2021 |access-date=7 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Iesu]] vivis, segun on dicas, simpla vivo. On dicas ke ilu exhortis sua [[Discipulo (Kristanismo)|discipuli]] «ne prenar ulo por lia voyajo, exter bastono — nek pano, nek sako, nek pekunio en lia zono — ma portar sandali e ne metar du tuniki».&lt;ref&gt;Markus 6:8–9&lt;/ref&gt; Ilu anke dicis a sua discipuli ke li ne povas servar Deo e pekunio samtempe, e explikis ke Deo povas furnisar a li la necesaji por la vivo (nutrivi e vestivi), se li «serchas unesme lua regno».&lt;ref&gt;Mateus 6:24–33&lt;/ref&gt; [[Paulus de Tarsus|Apostolo Paulus]] docis ke homi devas kontentigar su per nutrivi e vestivi, e ke la deziro divenar rica esas la kauzo di multa sorto di malajo.&lt;ref1 Timoteus 6:6–10&lt;/ref&gt;

Multa altra famoza religiala personi, quale [[Benedictus de Nursia]], [[Santa Franciscus de Assisi|Franciscus de Assisi]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Slocock|first=N.|date=May 2004|url=http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727121313/http://www.tssf.org.uk/attachments/article/219/Living_a_Life_of_Simplicity.pdf|archive-date=2011-07-27|title='Living a Life of Simplicity?' A Response to Francis of Assisi by Adrian House}}&lt;/ref&gt; [[Lev Nikolayevich Tolstoi|Lev Tolstoi]], [[Rabindranath Tagore]], [[Albert Schweitzer]], e [[Mahatma Gandhi]], afirmis ke spirituala inspiro kondukis lia vivado simple.&lt;ref name=&quot;shi&quot;/&gt;

[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|upright|[[Otomana Turki|Otomana]] [[Dervisho]] reprezentita da [[Amedeo Preziosi]], cirkume 1860, [[Muzeo Nacionala di Arto di Rumania]]]]

La [[Sufiismo]] en la [[Musulmana mondo]] aparis e kreskis quale mistikala, kelkete celita tradicioni en la precipua [[Sunismo|sunista]] e [[Shiismo|shiista]] [[Brancho e skoli di Islamo|brancho]] di [[Islamo]].&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Sufismo kreskis precipue en la frontiera regioni di [[Islamala stati|islamala stati]],&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter Vaughn |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56|chapter-url-access=subscription |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] e [[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; ube la asketismo di lua [[fakiro]] e [[dervisho]] atraktis populacioni qui ja konocis la monakala tradicioni di [[Hinduismo]], [[Budhismo]], e [[Kristanismo]].&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Nov-Yorko|Nov-Yorko]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ|url-access=subscription |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |url-access=subscription|year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}} }}&lt;/ref&gt; Sufi-ani havis influo e sucesis en la [[Disvastigo di Islamo|disvastigo di Islamo]] inter la 10ma e 19ma yarcenti.&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt; Kelka akademiani argumentis ke sufi-musulmana asketi e mistikisti ludis decida rolo en la konversiono di la [[turka populi]] a Islamo, precipue pro la simileso inter la extrema asketisma Sufi-ani ([[fakiro]] e [[dervisho]]) e la [[Shamanismo|shamani]] di la [[Tengrismo|tradicionala turko-mongola religio]].&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;

[[Simpla populi]] ordinare apartenis a kristana grupi qui praktikis vivadi sen certi formi di [[richeso]] o [[teknologio]], pro religiala o filozofiala motivi. Tali kristana grupi inkluzas la [[Shakers]], [[Old Order Mennonite|Mennoniti]], [[Amish]], [[Hutterites]], [[Amana Colonies]], [[Bruderhof Communities|Bruderhof]],&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Pete|last=Ascosi|date=2016-08-25|url=https://christlife.org/blog/learning-from-the-bruderhof-an-intentional-christian-community|title=Learning from the Bruderhof: An Intentional Christian Community|work=ChristLife|access-date=2017-05-23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/inside-the-bruderhof|title=Inside The Bruderhofe|website=BBC Media Centre|date=2019-07-09|access-date=2019-07-19}}&lt;/ref&gt; [[Old German Baptist Brethren]], [[Harmony Society]], e kelka [[Quakero|Quakeri]]. Quakera kredo nomizita ''[[Testimonio di simpleso]]'' asertas ke persono devas vivar simple. Tamen, kelka populara idei pri kompleta refuzo di teknologio en ta grupi povas ne esar exakta. La Amish e altra grupi uzas anke moderna teknologio, pose evaluir lua efiki sur la komunumo.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801091934/https://medium.com/@dallincrump/what-the-amish-are-teaching-me-about-how-to-use-technology-aa8bd1816260|archive-date=2019-08-01|title=What the Amish are Teaching Me about How to Use Technology|last=Crump|first=Dallin|date=2018-08-22|website=Medium|language=en|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Novak|first=Kim|url=https://metro.co.uk/2019/07/20/unknown-christian-community-in-sussex-lives-without-electricity-possessions-or-debt-10431308/|title=Unknown Christian community in Sussex lives without electricity or possessions|date=2019-07-20|website=Metro|language=en-US|access-date=2019-08-01}}&lt;/ref&gt;

La 18ma-yarcenta [[Franca Racion-epoko|franca Racion-epoko]] filozofo [[Jean-Jacques Rousseau]] forte laudis la simpla vivmaniero en multa de lua skriburi, precipue en du libri: ''Discourse on the Arts and Sciences'' (1750) e ''Discourse on Inequality'' (1754).&lt;ref&gt;{{cite book|author-link=Peter Marshall (author, born 1946)|last=Marshall|first=Peter|title=[[Reto di Naturo: Ripensar Nia Loko sur la Tero|Nature's Web: Rethinking Our Place on Earth]]|publisher=M.E. Sharpe|year=1996|pages=235, 239–244}}&lt;/ref&gt;

=== Laika e politika ===
[[Epikurismo]], fondita sur la docado di la [[Athina|athinana]] [[filozofo]] [[Epikuro]], floris de cirkume la quara yarcento a.K. til la tria yarcento p.K. Epikurismo konsideris la paradigmo di feliceso quale vivo sen turbado, quo esis posibla per atencema e bone konsiderita elekto. Epikuro remarkis ke la problemoj ligita a la mantenado di extravaganta vivstilo tendencas superpasar la plezuri obtenata de ol. Pro to, ilu konkluzis ke to quo esas necesa por feliceso, korpala komforto e la vivo ipsa devas esar mantenata ye minima kosto, dum omna altra kozi super la necesa devas esar moderigata o tote evitata.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Smith|first=M.F.|year=2001|url=http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html#III|url-status=dead|title=Introduction to Lucretius: On the Nature of Things|archive-url=https://web.archive.org/web/20060301142624/http://www.epicurus.info/etexts/introlucretius.html|website=Epicurus.info|archive-date=2006-03-01}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thoreau's cabin inside.jpg|thumb|left|Rekonstrukto di la kabano di [[Henry David Thoreau]] an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]]]

[[Henry David Thoreau]], amerikani [[natural historio|naturalisto]] e autoro, prezentis la klasika [[Sekularismo|laika]] defenso di simpla e [[Sustenebla vivado|sustenebla vivado]] en lua libro ''[[Walden]]'' (1854). Thoreau efektigis experimento di du yari vivante simple e sen pretendo an la bordi di [[Laguno Walden|Walden Pond]]. Ilu konkluzis: «Nia vivo esas disipata da detali. Simpligar, simpligar, simpligar! Me dicas, lasar vua aferi esar du o tri, ne cent o mil; vice milion, kontar nur sis, e gardar vua konti sur la fingro-unglo.»&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thoreau|first=Henry David|title=Walden|chapter=Where I Lived, and What I Lived For|chapter-url=https://standardebooks.org/ebooks/henry-david-thoreau/walden/text/where-i-lived-and-what-i-lived-for|year=1854}}&lt;/ref&gt;

En la viktoriana Britania, [[Henry Stephens Salt]], admiranto di Thoreau, popularigis la ideon «Simpligo, la plu sana maniero di vivar».&lt;ref name=Gould&gt;{{cite book|first=Peter C.|last=Gould|title=Early Green Politics}}&lt;/ref&gt; Altri britana defensori di la simpla vivo inkluzis [[Edward Carpenter]], [[William Morris]], e la membri di la «[[Kunfraterneso di la Nova Vivo|Fellowship of the New Life]]».&lt;ref name=Gould/&gt; Carpenter popularigis la frazo «Simpla Vivo» en lua eseo ''Simplification of Life'', publikigita en ''England's Ideal'' (1887).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Delany|first=Paul|year=1987|title=The Neo-pagans: Rupert Brooke and the ordeal of youth|url=https://archive.org/details/neopagansrupertb00dela|url-access=registration|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|isbn=978-0029082805|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Charles Robert Ashbee|C. R. Ashbee]] e lua sequanti anke praktikis kelka de ta idei, ligante simpleso kun la [[Movado di Arti e Mestieri|movado Arti e Mestieri]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Fiona|last=Maccarthy|title=The Simple Life: C.R. Ashbee in the Cotswolds|location=London|year=1981}}&lt;/ref&gt; La brita romanisto [[John Cowper Powys]] rekomendis simpla vivado en lua libro ''A Philosophy of Solitude'' (1933).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Powys|first=John Cowper|title=A Philosophy of Solitude|location=London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Videz anke {{cite book|author-link=David Goodway|first=David|last=Goodway|title=[[Anarchist Seeds Beneath the Snow|Anarkista semini sub la nivi]]|location=Liverpool|year=2006|pages=48–49, 174|postscript=, por la komparo da Goodway inter la idei di Powys pri la simpla vivo e ta di Carpenter.}} }}&lt;/ref&gt; [[John Middleton Murry]] e [[Max Plowman]] praktikis simpla vivstilo en lia Adelphi Centre en Essex dum la 1930ma yari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Dennis|title=Utopian England: Community Experiments 1900–1945|page=42}} La libro di Hardy deskriptas altra movadi por simpla vivado en la Unuigita Rejio dum ta periodo.&lt;/ref&gt; La irlanda poeto [[Patrick Kavanagh]] defendis filozofio di «justa simpleso», bazita sur [[Agrarismo|rurismo]], en kelka de lua verki.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alan|last=O'Riordan|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kavanagh-s-lessons-for-simple-living-1.776937|title=Kavanagh's Lessons for Simple Living|publisher=Irish Times|date=November 23, 2009}}&lt;/ref&gt;

[[George Lorenzo Noyes]], [[Natural historio|naturalisto]], [[Mineralogio|mineralogisto]], kritikisto di [[Post-evolu-teorio|post-evoluo]], skribisto e artisto, konocas quale la Thoreau di Maine. Ilu vivis en naturala regiono, e per lua kreiva laboro defendis simpla vivo e reverenco por la naturo. Dum la 1920ma e 1930ma yari, la [[Suda Agrariani|Vanderbilt Agrarians]] di la [[suda Usa]] rekomendis vivmaniero e kulturo centrita sur tradiciana e sustenebla [[agrarismo|agrara valori]], kontre la progresiva urbana [[Industriala Revoluciono|industralismo]] dominanta en la [[Okcidenta kulturo|okcidenta mondo]] di ta tempo.

[[File:Veblen - Theory of the leisure class, 1924 - 5854536.tif|thumb|right|upright|''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'', 1924]]

La norvego-amerikana ekonomisto e sociologo [[Thorstein Veblen]] avertis pri la [[ostentanta konsumo]] di la [[Materialismo ekonomiala|materialista]] societo en lua libro ''[[La Teorio di la Oci-klaso|The Theory of the Leisure Class]]'' (1899). [[Richard Gregg (social philosopher)|Richard Gregg]] kreis la termino «voluntala simpleso» en ''The Value of Voluntary Simplicity'' (1936). De la 1920ma yari, plura moderna autori formulizis la teorio e praktiko di simpla vivado, inter li [[Gandhismo|gandhiana]] Richard Gregg, la ekonomisti [[Ralph Borsodi]] e [[Scott Nearing]], la antropologo-poeto [[Gary Snyder]], e la [[utopio|utopiala]] fikcio-autoro [[Ernest Callenbach]]. La ekonomisto [[E. F. Schumacher]] argumentis kontre la ideo ke «plu granda esas plu bona» en ''[[Malgranda esas Bela|Small Is Beautiful]]'' (1973); e [[Duane Elgin]] kontinuigis la promociono di simpla vivado en ''Voluntary Simplicity'' (1981).

La australi ana akademiano [[Ted Trainer]] praktikas e skribas pri simpleso, e fondis la Simplicity Institute&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://simplicityinstitute.org/ted-trainer|title=Ted Trainer|website=Simplicity Institute}}&lt;/ref&gt; en Pigface Point, cirkume 20 km de l'[[Universitato di Nov-Sud-Wales|University of New South Wales]], a qua ol esas afiliita.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture|title=Arts, Design &amp; Architecture - UNSW Sydney|website=UNSW Sites}}&lt;/ref&gt; La projekto ''Ethify Yourself'' kreis laika grupo de non valori en [[Austria]], kun simpligita vivstilo en la mento. En [[Usa]], voluntala simpleso komencis ganar plu granda publika videbleso per movado dum la fino di la 1990ma yari, cirkume la populara libro pri «simpleso», ''The Simple Living Guide'' da Janet Luhrs.&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Janet|last=Luhrs|title=The Simple Living Guide|publisher=Harmony|year=1997|isbn=978-0553067965}}&lt;/ref&gt;

== Praktiki ==
=== Koncentro pri spiritualeso ===
Certena [[Kristana monakismo|Kristana monakeji]] e [[konvento]]i, quale la Evangelika-Lutherana [[Sistini di la Sankta Spirito en Alsike-Konvento]], permisas a Kristani dedicar certa periodo di tempo (quale la somera sezono) a vivado kom ermito en [[Ermitejo (religiala retreto)|ermitejo]].&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;&gt;{{cite book|last1=Sätterman |first1=Joakim |title=Vart jag mig i världen vänder: Alsike Monastic Villag |publisher=Chalmers Architecture |page=25|date=2016}}&lt;/ref&gt; Dum la vivo kom [[ermito]], la personi rezidas en izolita kabini sen fluanta aquo, e koncentras su pri [[Kristana prego|prego]] (specale la [[Kanonikala hori|Divina Ofico]]).&lt;ref name=&quot;Sätterman2016&quot;/&gt;

Kristani qui deziras vivar kom ermito, [[monako]] povas selektar enirar la [[konsekrita vivo]] (stando di vivo en la Katolika, Evangelika-Lutherana e Anglikana konfesioni).&lt;ref name=&quot;Fagan2017&quot;&gt;{{cite book |last1=Fagan |first1=John E. |title=The Timeless Teachings of St John Paul II: Summaries of His Papal Documents |date=1 January 2017 |publisher=Scepter Publishers |isbn=978-1-59417-256-4 |language=es |quote=In most cases, consecrated persons live in a religious community such as a monastery, convent, or religious house.}}&lt;/ref&gt;

=== Reduktar konsumado, labortempo e posedaji ===
[[File:Portland alternative dwellings workshop.jpg|thumb|left|265x265px|Simpla vivado en [[movado por mikra domi|mikra habitaklo]]]]

Uli homi praktikas simpla vivado per redukto di lia [[Konsumado (ekonomiko)|konsumado]]. Reduktar konsumado povas diminutar individua debti, quo donas plu granda flexebleso e simpleso en la vivo. Se on spendas min pri [[produkti]] o servi, on povas dedicar min tempo a ganjar [[mono]]. La sparita tempo povas esar uzata por persequar altra interesaji, helpar altri per [[volontirado]], o ameliorar sua [[qualitato di vivo]], exemple per kreativa aktivesi. Developar [[desapego (filozofio)|desapego]] de la persequo di mono kondukis certeni personi, quale [[Suelo]] e [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]], a vivar sen mono.&lt;ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Osborne |first=Hilary |url=https://www.theguardian.com/money/blog/2009/jul/23/daniel-suelo-caveman |title=Daniel Suelo: Free spirit or freeloader? |work=The Guardian |location=UK |access-date=20 October 2011 |date=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Salter |first=Jessica |url=https://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820084055/http://www.telegraph.co.uk/earth/greenerliving/7951968/The-man-who-lives-without-money.html |archive-date=20 August 2010 |title=The man who lives without money |work=The Telegraph |location=U.K. |date=18 August 2010}} }}&lt;/ref&gt; Homi qui reduktas sua spensaji povas anke augmentar sua sparaji, quo povas konduktar a [[financala independenteso]] e la posibileso di [[Retiro#Retiro precoza|precoza retiro]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robinson |first=Nancy |url=https://www.forbes.com/sites/financialfinesse/2012/08/02/retiring-at-age-50-is-realistic-using-unorthodox-strategies/ |title=Retiring At Age 50 Is Realistic Using These Unorthodox Strategies |work=Forbes |location=U.S. |access-date=20 August 2012| date=2 August 2012}}&lt;/ref&gt;

La &quot;100 Thing Challenge&quot; esas bazal movado kun la skopo reduktar la nombro di personala posedaji a 100 elementi, kom maniero por desordinar e simpligar la vivo.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1812048,00.html|title=How to Live with Just 100 Things|author=Lisa McClaughlin|date=June 5, 2008|publisher=[[Time (magazine)|Time]]}}&lt;/ref&gt; Homi en la [[movado por mikra domi]] elektas vivar en mikra, sen-hipotekala e kun mikra ekologia impakto habitakli, quale [[lignokabano]]i o [[marbordala kabano]]i.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Leigh|last=Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/magazine-16348594|title=Less is more: Simple living in small spaces|work=BBC News | date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt;

[[Joshua Becker]] rekomendas ke homi qui deziras simpligar sua vivo komencu per simpligar sua domi.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Minimalist Home|last=Becker|first=Joshua|publisher=WaterBrook|year=2018|pages=3–5}}&lt;/ref&gt;

=== Augmentar l'autosuficeso ===

[[Image:Forestgarden2.jpg|thumb|right|200px|La [[arbor-gardeno|arbor-gardeno]] di [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] en Shropshire, Anglia, Brita Regno]]

Augmentita [[Autosuficeso|autosuficeso]] reduktas la dependeso de mono e la plu vasta [[ekonomio]].&lt;ref&gt;{{cite conference |first1=Khairul Hisyam|last1= Baharuddin |first2=Nazatul Syima |last2=Mohd Nasir |first3=Fairuz A'dilah|last3= Rusdi |date=2022 |title=Self-Reliance, Simple Living, and Happiness in the Man Who Quit Money |book-title=Proceeding of International Conference on Ummah |url=http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/3952/1/eProceeding%20ICU%202022%20khisyam%20and%20others.pdf |via=My Scholar, Digital Library Repository, Universiti Malaysia Kelantan}}&lt;/ref&gt; [[Tom Hodgkinson]] kredas ke la klefo por libera e simpla vivo esas cesar konsumar e komencar produktar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=How To Be Free|author=Tom Hodgkinson|year=2006|publisher=Hamish Hamilton |isbn=978-0241143216}}&lt;/ref&gt; Skribisto e ekologia blog-autoro Jennifer Nini livis la urbo por habitar ek la reto, kultivar manjaji e &quot;esar parto di la solvo; ne parto di la problemo.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nini|first1=Jennifer|title=So You Think You Can Farm?|date=September 2014|url=https://ecowarriorprincess.net/2014/09/so-you-think-you-can-farm/|access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

[[Arbor-ĝardenado]], developita da la adheranto di simpla vivado [[Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]], esas sistemo di produktado di manjaji bazita sur planti, kun mikra bezono di mantenado e fondita sur ekosistemi di boski. Ol inkluzas frukt-arbori e nuxo-arbori, arbusti, herbi, liani e perenala legumi.&lt;ref name=Hart&gt;{{cite book|title=Forest gardening: Cultivating an edible landscape|first=Robert|last=Hart|isbn=978-1603580502|date=1996-09-01}}&lt;/ref&gt; Hart kreis modelo di arbor-gardeno en frukt-gardeno di 0.12-akri (490 m2) en lua farmo apud [[Wenlock Edge]] en [[Shropshire]].

&quot;[[Food miles]]&quot; (manjaj-kilometri) esas termino por la nombro di kilometri tra qui determinita manjajo o lua ingredienti transportesis inter la farmo e la tablo. Partisani di simpla vivado uzas ta mezuro por argumentar favore a manjaji kultivita lokale, exemple en libri quale ''[[The 100-Mile Diet]]'' e ''[[Animal, Vegetable, Miracle|Animal, Vegetable, Miracle: A Year of Food Life]]'' da [[Barbara Kingsolver]]. En singla de ta kazu, la autori dedikis un yaro a reduktar lia karbon-pedo per manjar lokala manjaji.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Taylor|first=Kate|date=2007-08-08|url=https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114072028/https://www.nysun.com/arts/year-i-saved-the-world/60056/|archive-date=2009-01-14|title=The Year I Saved The World|location=New York|newspaper=The Sun}}&lt;/ref&gt;

Habitanti di urbi povas produktar frukti e legumi kultivita en sua propra hemo en [[Kontenilo-gardeno|kontenilo-gardeni]] o miniaturala interna forceyi. Tomati, laktuko, spinaco, svisa beto, pizi, fragui e plura speco di herbi povas kreskar bone en kontenili. [[Jim Merkel]] dicas: &quot;Persono povas germinar semini. Li esas saporoza, tre nutroza e facila kultivar... Ni kultivas li en larĝa buŝoza vitra vazo kun quadrata peco de nilona fenestra reto fixigita sub metala ringo&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Merkel|first=Jim|title=Radical Simplicity. British Columbia: New Society|year=2003|pages=170–171}}{{ISBN?}}&lt;/ref&gt;

=== Ripezar la teknologio ===
Homi qui praktikas simpla vivado havas diversa vidpunti pri la rolo di teknologio. La Amerikana politikala aktivisto [[Scott Nearing]] esis skeptika pri la maniero en qua la homaro uzus nova teknologio, citante destruktiva inventaji quale [[nukleala armi]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Scott Nearing|title=Civilization and Beyond |page=101 |year=2006 |publisher=Echo Library |isbn=978-1406834970 }}&lt;/ref&gt; Ti qui rifuzas moderna teknologio ofte nomizesas [[Ludditi]] o [[neo-Ludditismo|neo-Ludditi]].&lt;ref name = Luddites&gt;{{cite web|last=Sale|first=Kirkpatrick|date=February 1997|url=https://mondediplo.com/1997/02/20luddites|url-access=subscription|title=America's New Luddites|website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt; Quankam simpla vivado ofte esas sekulara serchado, ol povas tamen inkluzar ripensado pri [[adequata teknologio]], quale agis [[Anabaptismo|Anabaptista]] grupi quale la [[Amish]] o [[Mennoniti]].

Teknologio povas faciligar e rendre plu sustenebla simpla vivostilo en la dominanta kulturo. La [[interreto]] povas diminutar la [[karbon-pedo]] di individuo per [[remota laboro]] e min granda uzo di papero. Uli kalkulis sua energio-konsumado por montrar ke on povas vivar simple e kontente uzante multe min energio kam la quanto ordinare uzata en la okcidenta landi.&lt;ref&gt;{{cite web|first=Anil K.|last=Rajvanshi|title=How to Live Simply and in a Sustainable Way|date=2012-05-27|url=http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219004528/http://www.speakingtree.in/spiritual-blogs/masters/self-improvement/how-to-live-simply-and-in-a-sustainable-way|archive-date=2013-12-19}}&lt;/ref&gt; Teknologii quin li povas aceptar inkluzas komputeri, [[fotovoltaika sistemo]]i, [[vent-turbino]]i e [[aqu-turbino]]i.

Teknologiala interveni qui semblas simpligar la vivo povas reale produktar flank-efekti altraloke o en la futuro. [[Evgeny Morozov]] avertas ke utensili quale la interreto povas facilar [[masiva survigilado]] e [[politika represado]].&lt;ref&gt;{{cite book|first=Evgeny |last=Morozov|title=The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom |year=2011 }}&lt;/ref&gt; La libro ''[[Green Illusions]]'' identigas quale ventala e sol-energia teknologii havas celita flank-efekti e povas reale augmentar la energio-konsumado e plu firmigar la nociva influo sur la medio dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Zehner|first=Ozzie|title=Green Illusions: The Dirty Secrets of Clean Energy and the Future of Environmentalism|year=2012|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=978-0803237759}}&lt;/ref&gt; La autori di la libro ''[[Techno-Fix]]'' kritikas teknologiala optimisti pro ke li ne konsideras la limiti di teknologio en la solvo di agrikulturala problemi.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Huesemann|first1=Michael H.|first2=Joyce A.|last2=Huesemann|year=2011|title=Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment|publisher=New Society Publishers|location=Gabriola Island, British Columbia, Canada|isbn=978-0865717046}}&lt;/ref&gt;

=== Simpligar la dieto ===
[[File:Figs, berries and cheese.jpg|thumb|Figi, frukti di bosko e fromajo]]
Kontraste a dieti quale vegetarianismo, simpligita dieto fokusesas sur principi vice de fixa reguli. Homi povas uzar ingredienti min elaborita e min kosta, e manjar pladi konsiderata kom &quot;komforta manjajo&quot;, inkluzante pladi koquata heme. Simplaj dieti ordinare konsideresas &quot;sana&quot;, pro ke li inkluzas konsiderinda quanteso de frukti e legumi.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=Katie |date=February 25, 2009 |title=Slow economy calls for simple living |work=Free Lance-Star |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/126937DCC5E81D90&amp;f=basic}}&lt;/ref&gt; Simpligita dieto ordinare evitas manjaji tre procesita industriale e konsumado di fast-food.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 18, 2020 |title=Women urged for changing culture of extra protein rich, spicy food |work=Daily Messenger |location=Pakistan |url=}}&lt;/ref&gt; Simpleso povas anke inkluzar la dono di tempo por esar atenta dum manjado, exemple per sequar rituali, evitar facar plura aferi samtempe dum manjado, e reservar tempo por konsumar manjaji kun plena atento e dankemo, posible en kompanio di altri.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=McDonald |first=Glenn |title=For us, simple living isn't easy—Author advocates the joy of less stuff |work=News &amp; Observer |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/1315CB0B2B616478|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Praktikado di plena atento e konscio dum manjado favoras plu profunda sento di konekto e responsiveso pri kompreno di manjajo kom signifikiva e satigiva proceso, vice di simpla konsumado di produkto.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-23 |title=How tweaking your diet can help save the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/how-tweaking-your-diet-can-help-save-planet |access-date=2025-05-08 |website=www.unep.org |language=en}}&lt;/ref&gt; Pluse, esas komuna kustumo koquar la propra manjajo, sequante simpla recepti qui ne postulas multe da tempo, por tentar diminutar la quanteso di energio necesa por koquado.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Weidner |first=Johanna |date=January 8, 2005 |title=Food helps define life, editor says |work=Record, The |location=Kitchner, Ontario, Canada |url=https://infoweb.newsbank.com/apps/news/document-view?p=WORLDNEWS&amp;docref=news/10AA68B2F82643EB.|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

Simpligita dieto aspektas diferante de persono a persono e povas esar adaptata por konformar a individuaj bezoni e deziri. Ekemple, en la Unionita Regno, la Movado por Kompatema Vivado (''Movement for Compassionate Living'') esis formacita da Kathleen e Jack Jannaway en 1984 por difuzar la mesajo di [[veganismo]] e promociar simpla vivado e autosuficeso kom remedio kontre la explotado di homi, animali e la planeto.

== Politiko e aktivismo ==
=== Ambientalismo ===
[[Ambientalismo]] esas inspirita da simpla viv-maniero, pro ke harmonio kun la [[naturo]] dependas intrinseke de simpla viv-stilo. Exemple, [[Verda partio|Verdaj partii]] ofte advokas simpla viv-maniero kom konsequajo di lua &quot;quar pilieri&quot; o la &quot;Dek Fundamentala Valori&quot; di la [[Verda Partio di la Unionita Stati]]. To inkluzas, en termini di politiko, lia refuzo di [[genetikal ingenierio]] e [[nukleala energio]] e di altra teknologii quin li konsideras danjeroza. La susteno di la [[Verda politiko|Verdani]] por simpla viv-maniero bazesas sur la redukto di la uzo di naturala resursi e di la mediala impakto.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ca koncepto expresesas en la &quot;verda triangulo&quot; di [[Ernest Callenbach]]: [[ekologio]], [[frugal eso|frugaleso]] e saneso.

Kelki evitas anke la implikeso en [[verda politiko]], konsiderante ol kom kompromiso di simpla viv-maniero, e vicee advokas formi di [[verda anarkismo]] qui provas implementar ta principi a plu mikra skalo, exemple en [[ekovilajo]]. [[Profunda ekologio]], kredo segun qua la mondo ne existas kom resurso libere explotebla da homi, propozas la [[Konservo di habitati|konservo di naturala arei]], la [[kontrolo di homala populaciono]], e simpla viv-maniero.&lt;ref&gt;{{cite book|title=International Encyclopedia of Environmental Politics|editor-first1=John|editor-last1=Barry|editor-first2=E. Gene|editor-last2=Frankland|publisher=Routledge|year=2002|page=161|isbn=978-0415202855}}&lt;/ref&gt;

Minimalista viv-stili povas kontribuar a la redukto di karbon-emisii, quankam plu multa serchado esas necesa por mezurar lua efiko.&lt;ref&gt;Blackburn, R., Leviston, Z., Walker, I., &amp; Schram, A. (2023). Could a minimalist lifestyle reduce carbon emissions and improve wellbeing? ''Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change'', 15(2), e865. https://doi.org/10.1002/wcc.865&lt;/ref&gt;

[[File:PeacePark.jpg|thumb|right|La [[White House Peace Vigil]], komencita da adepto di simpla viv-maniero [[Ellen Thomas]] en 1981]]

=== Arti ===
La termino &quot;[[bohemianismo]]&quot; priskribas tradicio di voluntala e nevoluntala povreso inter [[artisto]] qui dedikas lia tempo a artala labori vice a pagata laboro. La termino esis kreita da la franca burjesaro kom maniero por deskriptar sociala non-konformisti.&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |first=Elena|last=Martinique|date=2023-04-24|title=Famous Artists of the 20th Century Who Knew How to Live |url=https://www.widewalls.ch/magazine/famous-artists-bohemians |access-date=2022-04-03 |website=Widewalls |language=en}}&lt;/ref&gt; Bohemiensi kelkafoye expresis anke lia neortodoxesa maniero per simpla arto, exemple en la kazo di Amedeo Modigliani.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amedeo Modigliani |url=https://www.theartstory.org/artist/modigliani-amedeo/ |access-date=2022-04-03 |website=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Minimalista arto inspiris &quot;rebela&quot; artala movadi dum la 20ma yarcento.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

== Ekonomiko ==
Nova movado en ekonomiko developas depos la [[Konfero di la Unionita Nacioni pri la Homa Medio]] en 1972,&lt;ref&gt;{{cite web|website=United Nations Environment Program|url=http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97|url-status=dead|title=Report of the United Nations Conference on the Human Environment|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070411124414/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=97 |archive-date=2007-04-11 |location=Stockholm|year=1972|access-date=March 24, 2008}}&lt;/ref&gt; e la publikigo dum ta sama yaro di ''Only One Earth'', ''[[The Limits to Growth]]'', e ''[[A Blueprint for Survival|Blueprint for Survival]]'', sequata da ''[[Small Is Beautiful]]: Economics As If People Mattered'' en 1973.&lt;ref name=Robertson&gt;{{cite book|last=Robertson|first=James|year=1999|url=http://www.jamesrobertson.com/book/neweconomicsofsustainabledevelopment.pdf|title=The New Economics of Sustainable Development: A Briefing for Policy Makers|publisher=Kogan Page |isbn=0749430931}}&lt;/ref&gt;

David Wann introduktis la ideo di &quot;simpla prospereso&quot; quale ol aplikas a durabla viv-maniero. Segun lua vid-punto, &quot;esas importanta demandar a ni ipsa tri fundamentala questioni: quo esas la skopo di nia tota veturado e konsumado? Por quo esas la ekonomio? E, fine, pro quo ni semblas esar min felica nun kam kande ni komencis nia komenca serchado di abundanta richeso?&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wann|first=David|title=Simple Prosperity: Finding Real Wealth in a Sustainable Lifestyle|location=New York|publisher=St. Martin's Griffin|year=2007|isbn=978-0312361419}}&lt;/ref&gt;

La verko di [[James Robertson (activist)|James Robertson]], ''A New Economics of Sustainable Development'',&lt;ref name=Robertson /&gt; inspiris la laboro di pensanti e aktivisti qui partoprenas en lua reto e programo ''Working for a Sane Alternative''. Segun Robertson, la transiro a durableso probable bezonos vasta transiro di emfazo: de augmentar enkonduki a diminutar kusti.

La principi di la nova ekonomiko, quale Robertson prezentis li, esas la sequanta:&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ellis |first1=Howard S. |title=The State of the &quot;New Economics&quot; |url=https://www.jstor.org/stable/1812743 |journal=The American Economic Review |access-date=7 November 2023 |pages=465–477 |date=1949|volume=39 |issue=2 |jstor=1812743 }}&lt;/ref&gt;
* Sistemala kapabligo di homi (kontraste a facar e mantenar li dependanta), kom fundamento por hom-centrita developo.
* Sistemala konservado di resursi e di [[Biofizikala medio|la medio]], kom fundamento por mediale durabla developo.
* Evoluciono de modelo di ekonomiala vivo bazita sur &quot;richeso di nacioni&quot; a modelo di un-mondo, e de la nuna internaciona ekonomio a ekologial durabla, decentralizanta, multilevela ekonomiala sistemo di un-mondo.
* Restitucado di [[Politiko|politikala]] e [[Etiko|etikal]] faktori a centra loko en ekonomiala vivo e penso.
* Respekto por [[Qualitativa proprieto|qualitativa]] valori, ne nur por quantitativa valori.

== Referi ==
&lt;references/&gt;

{{Klado}}

[[Kategorio:Simpla vivo]]</text>
      <sha1>t8r1g7jidcad3grwdl24t10e86o9q9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>95375</id>
    <revision>
      <id>1143524</id>
      <parentid>1088447</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="l8e4ze4ay5lh07a0qvz8bwi5xrbwjbe" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun loko|*]] 
[[Kategorio:Historio segun temo e lando|+]]</text>
      <sha1>l8e4ze4ay5lh07a0qvz8bwi5xrbwjbe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Militi segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>95378</id>
    <revision>
      <id>1143503</id>
      <parentid>1088450</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="231" sha1="8n6tqobj943y156n0vush8lg4yn0cpe" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|+]] 
[[Kategorio:Armeal operaci segun lando|+]] 
[[Kategorio:Militi segun militanto|+]] 
[[Kategorio:Konflikti segun lando|+]]
[[Kategorio:Historio di stranjera relati segun lando|+]]</text>
      <sha1>8n6tqobj943y156n0vush8lg4yn0cpe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Revolti segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>95379</id>
    <revision>
      <id>1143504</id>
      <parentid>1121100</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="97bxudv3n3edgfcb5j60tlygozzlix5" xml:space="preserve">[[Kategorio:Revolti|*]]
[[Kategorio:Konflikti segun lando|+]] 
[[Kategorio:Politik-eventaji segun lando|+]] 
[[Kategorio:Militi segun lando|+]]</text>
      <sha1>97bxudv3n3edgfcb5j60tlygozzlix5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Urjant administrado segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>95396</id>
    <revision>
      <id>1143518</id>
      <parentid>1088474</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:15:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="4zjz5t0qff4m6pqglqzs2c01cy2ligy" xml:space="preserve">[[Kategorio:Urjant administrado|*]]
[[Kategorio:Dizastri segun lando|+]]
[[Kategorio:Preparajo pri dizastri|+]]</text>
      <sha1>4zjz5t0qff4m6pqglqzs2c01cy2ligy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri segun olima lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>95755</id>
    <revision>
      <id>1143517</id>
      <parentid>1089129</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="iescq8lmmfecjbvillt7snooa1o0a45" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|*]]
[[Kategorio:Historio segun temo ed olima lando|+]]</text>
      <sha1>iescq8lmmfecjbvillt7snooa1o0a45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri segun olima lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>95756</id>
    <revision>
      <id>1143500</id>
      <parentid>1089130</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="c4ri957qhzr2m1uhuheaoof0k7svzz7" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun olima lando|+]] 
[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|+]]</text>
      <sha1>c4ri957qhzr2m1uhuheaoof0k7svzz7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143506</id>
      <parentid>1143500</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="1g2n5dawpijh0ya97xw7pqa09q21qyq" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|*]]
[[Kategorio:Dizastri segun olima lando|+]]</text>
      <sha1>1g2n5dawpijh0ya97xw7pqa09q21qyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Militi segun olima lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>95757</id>
    <revision>
      <id>1143501</id>
      <parentid>1089131</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142" sha1="63smc8kuq54dmt8f46h4o9t30mey4sf" xml:space="preserve">[[Kategorio:Militi segun lando|*]]
[[Kategorio:Armeal operaci segun olima lando|+]] 
[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun olima lando|+]]</text>
      <sha1>63smc8kuq54dmt8f46h4o9t30mey4sf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Revolti segun olima lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>95758</id>
    <revision>
      <id>1143502</id>
      <parentid>1089132</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:46:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="77yy7df1jdtjnph0qqvpt2lfijblb20" xml:space="preserve">[[Kategorio:Revolti segun lando|*]]
[[Kategorio:Militi segun olima lando|+]]</text>
      <sha1>77yy7df1jdtjnph0qqvpt2lfijblb20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Israel</title>
    <ns>14</ns>
    <id>97056</id>
    <revision>
      <id>1143507</id>
      <parentid>1092144</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:56:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="214" sha1="b73wge9wl4egvgsoihcacwczmkyg17c" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di Israel]]
[[Kategorio:Dizastri segun lando|Israel]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Israel]] 
[[Kategorio:Dizastri en Mez-Oriento|Israel]] 
[[Kategorio:Dizastri en Palestina|Israel]]</text>
      <sha1>b73wge9wl4egvgsoihcacwczmkyg17c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143519</id>
      <parentid>1143507</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:17:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224" sha1="esqvgrd8szwbk55an53h0oddy90g5cp" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Israel]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Israel]]
[[Kategorio:Historio di Israel segun temo]]
[[Kategorio:Dizastri en Mez-Oriento|Israel]] 
[[Kategorio:Dizastri en Palestina|Israel]]</text>
      <sha1>esqvgrd8szwbk55an53h0oddy90g5cp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Israel</title>
    <ns>14</ns>
    <id>97061</id>
    <revision>
      <id>1143508</id>
      <parentid>1092149</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:57:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="217" sha1="569ysg1gr2gxtrr3v0td46ooz6wym6d" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Israel]]
[[Kategorio:Dizastri en Israel|*]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Israel]] 
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Mez-Oriento|Israel]]</text>
      <sha1>569ysg1gr2gxtrr3v0td46ooz6wym6d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143525</id>
      <parentid>1143508</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="216" sha1="177wj31lr9h4fy7d1fxnc9tcubmoy3l" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Israel]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Israel]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Mez-Oriento|Israel]]
[[Kategorio:Dizastri en Israel|*]]</text>
      <sha1>177wj31lr9h4fy7d1fxnc9tcubmoy3l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Militi di Israel</title>
    <ns>14</ns>
    <id>97073</id>
    <revision>
      <id>1143505</id>
      <parentid>1092174</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="252" sha1="ec468mj24a2ho6mjnaxsmv5lt032w4w" xml:space="preserve">[[Kategorio:Stranjera relati di Israel]]
[[Kategorio:Judaismo e militado]]
[[Kategorio:Milital operaci di Israel]]
[[Kategorio:Militi segun lando|Israel]]
[[Kategorio:Militi pri stati e personi di Azia]] 
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Israel]]</text>
      <sha1>ec468mj24a2ho6mjnaxsmv5lt032w4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Usa</title>
    <ns>14</ns>
    <id>105105</id>
    <revision>
      <id>1143515</id>
      <parentid>1105499</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:11:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="134" sha1="96s5ff4ys94b96p6zndybdla2r96nwm" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Dizastri en Nord-Amerika segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Historio di Usa segun temo]]</text>
      <sha1>96s5ff4ys94b96p6zndybdla2r96nwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Rusia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>105106</id>
    <revision>
      <id>1143511</id>
      <parentid>1105500</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="183" sha1="iokkxcneruva4s1rjmbgn7vg6q5s86j" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Historio di Rusia segun temo]]</text>
      <sha1>iokkxcneruva4s1rjmbgn7vg6q5s86j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uzanto:Interlingvisto</title>
    <ns>2</ns>
    <id>120036</id>
    <revision>
      <id>1143370</id>
      <parentid>1143339</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1076" sha1="mllbsag8rd4prrpkpswucx4phxe8yhn" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]

* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Ekonomiala historio]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>mllbsag8rd4prrpkpswucx4phxe8yhn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143373</id>
      <parentid>1143370</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1109" sha1="j25ucp7cldhezn7m0l8qgfpaq3etg5x" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>j25ucp7cldhezn7m0l8qgfpaq3etg5x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143382</id>
      <parentid>1143373</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:17:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1137" sha1="tibzxbdj39pycylt1jp76m43vq446py" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>tibzxbdj39pycylt1jp76m43vq446py</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143396</id>
      <parentid>1143382</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1164" sha1="tb40l3cb1ujbi4o38z1p3vk15yegdvr" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>tb40l3cb1ujbi4o38z1p3vk15yegdvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143410</id>
      <parentid>1143396</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:07:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1183" sha1="0zpq3drom89az1g595xo5quc85jllpc" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Simpla vivo]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>0zpq3drom89az1g595xo5quc85jllpc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143570</id>
      <parentid>1143410</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1198" sha1="krri48zeve7dg6uoot055ti3mzj56hu" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
** [[Decidix]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Simpla vivo]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>krri48zeve7dg6uoot055ti3mzj56hu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143582</id>
      <parentid>1143570</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1219" sha1="odm1bsr4a8irw99nxp5hfs1ssmm81ee" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
** [[Decidix]]
** [[Valencianismo]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Simpla vivo]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>odm1bsr4a8irw99nxp5hfs1ssmm81ee</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143605</id>
      <parentid>1143582</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1248" sha1="l3z42vhxh03ggjfg3pv0e9e3a232nz1" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
** [[Decidix]]
** [[Valencianismo]]
** [[Reala Demokratio NUN!]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Simpla vivo]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>l3z42vhxh03ggjfg3pv0e9e3a232nz1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143609</id>
      <parentid>1143605</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1296" sha1="00hll5wg7iifvy64h6mounyckldso4h" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
** [[Decidix]]
** [[Valencianismo]]
** [[Reala Demokratio NUN!]]
** [[Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Simpla vivo]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>00hll5wg7iifvy64h6mounyckldso4h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143617</id>
      <parentid>1143609</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1343" sha1="38hs8u57rmv0doqagbb9mjn5t3zf533" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
** [[Decidix]]
** [[Valencianismo]]
** [[Reala Demokratio NUN!]]
** [[Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
** [[Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Simpla vivo]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>38hs8u57rmv0doqagbb9mjn5t3zf533</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143629</id>
      <parentid>1143617</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:15:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Shabloni */</comment>
      <origin>1143629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1398" sha1="3e8y9lgvmtemty36gjqd13t84r0g3yn" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
** [[Decidix]]
** [[Valencianismo]]
** [[Reala Demokratio NUN!]]
** [[Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
** [[Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Simpla vivo]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]
* [[Shablono:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>3e8y9lgvmtemty36gjqd13t84r0g3yn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143653</id>
      <parentid>1143629</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1422" sha1="p8is416izy0vqi3xvsb009z7sip8amt" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
** [[Giacomo Leopardi]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
** [[Decidix]]
** [[Valencianismo]]
** [[Reala Demokratio NUN!]]
** [[Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
** [[Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Simpla vivo]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]
* [[Shablono:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>p8is416izy0vqi3xvsb009z7sip8amt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143657</id>
      <parentid>1143653</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:15:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1448" sha1="dgf8rz5h2m32yib7h7r7te6upvtnwod" xml:space="preserve">{{#babel:ia-2|io-1}}
Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol.

* [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]]

* Biografii
** [[Joan Barber i Colis]]
** [[Ubaldo Sanzo]]
** [[Alphonse Matejka]]
** [[Georg Forchhammer]]
** [[Norah Richards]]
** [[Tulsidas]]
** [[Valeria Racu]]
** [[Sri Aurobindo]]
** [[Giacomo Leopardi]]
** [[Alessandro Manzoni]]
* Hispania
** [[Kanalo di Kastilia]]
** [[Ferovoyal acidento en Urda]]
** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]]
** [[Decidix]]
** [[Valencianismo]]
** [[Reala Demokratio NUN!]]
** [[Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
** [[Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
* India
** Historio
*** [[Bengalala Renesanco]]
*** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]]
*** [[Swadeshi movado]]
** Religio
*** [[Ramcharitmanas]]
*** [[Ramayana]]
** Geografio
*** [[Shikharji]]
* Ekonomio
** [[Ekonomiala historio]]
** [[Ekonomiala bulo]]
** [[Ekologiala ekonomiko]]
* Altri
** [[Krucago di Iesu Kristo]]
** [[Dijitala merkatigo]]
** [[Pankel]]
** [[Talossa]]
** [[Universalismo]]
** [[Habitado]]
** [[Nova-feudismo]]
** [[Personala financo]]
** [[Susteninta lojado]]
** [[Simpla vivo]]

== Shabloni ==
* [[Shablono:Lojado]]
* [[Shablono:Historio di Hispania2]]
* [[Shablono:Kristanismo]]
* [[Shablono:Historio di Italia]]
* [[Shablono:Libri dil Biblo]]
* [[Shablono:Occidental]]
* [[Shablono:Simpla vivo]]
* [[Shablono:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]

[[ia:Usator:Interlingvisto]]</text>
      <sha1>dgf8rz5h2m32yib7h7r7te6upvtnwod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tetraclinis articulata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120715</id>
    <revision>
      <id>1143354</id>
      <parentid>1143141</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:13:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2034" sha1="36zkg4v1a5xwmpslmuar0kuqj1b6c7m" xml:space="preserve">[[Arkivo:Tetraclinis articulata range.svg|eta|320px|Loki ube naturale existas sandarakieri (videz [[verda koloro]]).]]
'''''Tetraclinis articulata''''', o '''sandarakiero''' esas [[speco]] di [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[tetrakliniso]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[kupresacei]]. Ol naturale existas en nordala [[Aljeria]], sudala [[Hispania]],  nordala [[Libia]], [[Malta]], [[Maroko]], [[Sicilia]], nordala [[Tunizia]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:677193-1|titulo=Sandarakiero che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=6ma di septembro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000456325|titulo=Sandarakiero che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=6ma di septembro  2026}}&lt;/ref&gt;.

La sandarakiero produktas [[sandarako]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;minim sucioza&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30318/9534227|titulo=Sandarakiero che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=6ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Malecone.jpg|Maskla strobili
Arkivo:Female inflorescence.jpg|Juna femina strobili
Arkivo:Tetraclinis articulata kz25 Morocco.jpg|[[Kortico]]
Arkivo:Tetraclinis articulata cone - Flickr - S. Rae.jpg|Matura [[strobilo]]
Arkivo:Tetraclinis articulata MHNT.BOT.2007.52.39.jpg|Strobili e [[semino|semini]]
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tetraclinis_articulata Sandarakiero che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Tetraclinis_articulata Sandarakiero che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://www.conifers.org/cu/Tetraclinis.php Sandarakiero che &quot;The Gymnosperm Database&quot;]
* [https://www.treesandshrubsonline.org/articles/tetraclinis/tetraclinis-articulata/ Sandarakiero che &quot;Trees and Shrubs Online&quot;]
* [https://threatenedconifers.rbge.org.uk/conifers/tetraclinis-articulata]

[[Kategorio:Forestokultivado]]
[[Kategorio:Kupresacei]]</text>
      <sha1>36zkg4v1a5xwmpslmuar0kuqj1b6c7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Voyi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>120776</id>
    <revision>
      <id>1143621</id>
      <parentid>1131825</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:09:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="o9itn87xc12rm733is2ypcjem8t4ye8" xml:space="preserve">[[Kategorio:Stradi e voyi]] 
[[Kategorio:Voyari]]</text>
      <sha1>o9itn87xc12rm733is2ypcjem8t4ye8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Montaro Atlas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124006</id>
    <revision>
      <id>1143642</id>
      <parentid>1143039</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="966" sha1="mg64bsi66bkgt6boofmv7gybau99rg0" xml:space="preserve">[[Arkivo:AtlasRange.jpg|eta|Lokizo di Montaro Atlas : videz [[reda koloro]]]]
'''Atlas''' esas [[montaro]] en la nord-westala parto di [[Afrika]]. Ol jacas en [[Maroko]], [[Aljeria]] e [[Tunizia]]. Olua extenso de westo al esto esas cirkum 2 000 kilometri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://grokipedia.com/page/Atlas_Mountains|titulo=Montaro Atlas che &quot;Grokipedia&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.
La somito, en centrala Maroko, nomesas Monto Tubkal e havas [[altitudo]] de 4 167 metri.

La montaro subdividesas en : Anti-Atlas, [[Mez-Atlas]], [[Alt-Atlas]], [[Tell-Atlas]], Saharana Atlas, Aures-Atlas.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_Mountains Montaro Atlas che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://pouretudiant.blogspot.com/2012/12/les-montagnes-datlas.html Montaro Atlas che &quot;Pouretudiant&quot;] 

[[Kategorio:Montari di Maroko]]
[[Kategorio:Montari di Aljeria]]
[[Kategorio:Montari di Tunizia]]</text>
      <sha1>mg64bsi66bkgt6boofmv7gybau99rg0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143646</id>
      <parentid>1143642</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1024" sha1="k34gx1mnrm6sbnl1nt6soby844mrq5f" xml:space="preserve">[[Arkivo:AtlasRange.jpg|eta|Lokizo di Montaro Atlas : videz [[reda koloro]]]]
'''Atlas''' ([[Arabiana linguo|Arabiana]] : جبال الأطلس ; ) esas [[montaro]] en la nord-westala parto di [[Afrika]]. Ol jacas en [[Maroko]], [[Aljeria]] e [[Tunizia]]. Olua extenso de westo al esto esas cirkum 2 000 kilometri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://grokipedia.com/page/Atlas_Mountains|titulo=Montaro Atlas che &quot;Grokipedia&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.
La somito, en centrala Maroko, nomesas Monto Tubkal e havas [[altitudo]] de 4 167 metri.

La montaro subdividesas en : Anti-Atlas, [[Mez-Atlas]], [[Alt-Atlas]], [[Tell-Atlas]], Saharana Atlas, Aures-Atlas.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_Mountains Montaro Atlas che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://pouretudiant.blogspot.com/2012/12/les-montagnes-datlas.html Montaro Atlas che &quot;Pouretudiant&quot;] 

[[Kategorio:Montari di Maroko]]
[[Kategorio:Montari di Aljeria]]
[[Kategorio:Montari di Tunizia]]</text>
      <sha1>k34gx1mnrm6sbnl1nt6soby844mrq5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143648</id>
      <parentid>1143646</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1101" sha1="9qsa0265rssmatlrwnhj3fyru0manyz" xml:space="preserve">[[Arkivo:AtlasRange.jpg|eta|Lokizo di Montaro Atlas : videz [[reda koloro]]]]
'''Atlas''' ([[Arabiana linguo|Arabiana]] : جبال الأطلس ; [[Berberiana lingui|Berberiana]] : ⵉⴷⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵟⵍⴰⵚ ) esas [[montaro]] en la nord-westala parto di [[Afrika]]. Ol jacas en [[Maroko]], [[Aljeria]] e [[Tunizia]]. Olua extenso de westo al esto esas cirkum 2 000 kilometri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://grokipedia.com/page/Atlas_Mountains|titulo=Montaro Atlas che &quot;Grokipedia&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.
La somito, en centrala Maroko, nomesas Monto Tubkal e havas [[altitudo]] de 4 167 metri.

La montaro subdividesas en : Anti-Atlas, [[Mez-Atlas]], [[Alt-Atlas]], [[Tell-Atlas]], Saharana Atlas, Aures-Atlas.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_Mountains Montaro Atlas che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://pouretudiant.blogspot.com/2012/12/les-montagnes-datlas.html Montaro Atlas che &quot;Pouretudiant&quot;] 

[[Kategorio:Montari di Maroko]]
[[Kategorio:Montari di Aljeria]]
[[Kategorio:Montari di Tunizia]]</text>
      <sha1>9qsa0265rssmatlrwnhj3fyru0manyz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Internaciona transporto aquala</title>
    <ns>14</ns>
    <id>124792</id>
    <revision>
      <id>1143573</id>
      <parentid>1138870</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="mxe1j8la7h8rumy2e0d532v8kbzuow7" xml:space="preserve">[[Kategorio:Aquala transporto|*]]
[[Kategorio:Internacion aqui|+]]
[[Kategorio:Internaciona transporto|+]]</text>
      <sha1>mxe1j8la7h8rumy2e0d532v8kbzuow7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Internaciona riveri</title>
    <ns>14</ns>
    <id>124793</id>
    <revision>
      <id>1143574</id>
      <parentid>1138871</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154" sha1="domuo75kq6bvqx4ahf69e57px6624aj" xml:space="preserve">[[Kategorio:Riveri|*]]
[[Kategorio:Internaciona transporto aquala|+]] 
[[Kategorio:Internaciona formacuri geografiala|+]]
[[Kategorio:Internacion aqui|+]]</text>
      <sha1>domuo75kq6bvqx4ahf69e57px6624aj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Frontierala riveri</title>
    <ns>14</ns>
    <id>124800</id>
    <revision>
      <id>1143575</id>
      <parentid>1138878</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="d6lyz4r86mneicq8gwrcks53twbsp0a" xml:space="preserve">[[Kategorio:Internaciona riveri|*]]
[[Kategorio:Internaciona frontieri|riveri]]</text>
      <sha1>d6lyz4r86mneicq8gwrcks53twbsp0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Organismi segun adapto</title>
    <ns>14</ns>
    <id>125138</id>
    <revision>
      <id>1143606</id>
      <parentid>1139311</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="i5h6vr0ve1nysma2z93znra0qv9ks19" xml:space="preserve">[[Kategorio:Organismi|*]]
[[Kategorio:Evolucionala biologio|+]]
[[Kategorio:Kategorii segun tipo]]</text>
      <sha1>i5h6vr0ve1nysma2z93znra0qv9ks19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Internaciona lagi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>126165</id>
    <revision>
      <id>1143576</id>
      <parentid>1141087</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:12:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="pzi18qknm5fs9prnqzsfzvswu1odwcs" xml:space="preserve">[[Kategorio:Lagi segun tipo|*]]
[[Kategorio:Lagi segun lando|*]] 
[[Kategorio:Internaciona transporto aquala|*]]
[[Kategorio:Internacion aqueyi|+]]</text>
      <sha1>pzi18qknm5fs9prnqzsfzvswu1odwcs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143577</id>
      <parentid>1143576</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="ddjtuoes4wj3me7cr1jec4snmu5pqcb" xml:space="preserve">[[Kategorio:Lagi segun tipo|*]]
[[Kategorio:Lagi segun lando|*]] 
[[Kategorio:Internaciona transporto aquala|+]]
[[Kategorio:Internacion aqueyi|+]]</text>
      <sha1>ddjtuoes4wj3me7cr1jec4snmu5pqcb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rivero Sebu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126360</id>
    <revision>
      <id>1143359</id>
      <parentid>1142610</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:55:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2592" sha1="ntlthy912rdk4gngsd8c1j4jlucesxs" xml:space="preserve">{{fluvio
| nomo = Sebu
| lokala_nomi = واد سبو 
| imajo = Sebu upe.jpg
| imajo-informo = 
| lando = {{MAR}}
| landi = 
| urbo = 
| urbi = 
| longeso = {{formatnum:450}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/place/Sebou-River|titulo=Sebu che &quot;Brittanica.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;
| baseno = {{formatnum:40000}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://grokipedia.com/page/sebou_river|titulo=Sebu che &quot;Grokipedia&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://openjicareport.jica.go.jp/pdf/11657566_14.pdf|titulo=Sebu che &quot;Feasibility Study on Water Resources Development in Rural Area in the Kingdom of Morocco - Final Repor&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;        
| mapo = Sebou Bassin OSM.png
| mapo-informo = [[Drenobaseno]] di Sebu
}}
'''Sebu''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⵙⴱⵓ, [[Arabiana linguo|Arabiana]] : واد سبو , [[Franciana linguo|Franciana]] : Sebou ) esas [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Che la [[fonto]] en [[Mez-Atlas|Montaro Mez-Atlas]] ol konocatesas kam Rivero Guigu  (Berberiana : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⴳⵉⴳⵓ ). La rivero esas longa de 450 kilometri e havas meza [[aquofluo]] de 137 m3/s&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://digital.iucn.org/water/sebou-river/|titulo=Sebu che &quot;IUCN.org&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;, quo facas ol la 2ma maxim granda [[Nord-Afrika|Nord-Afrikana]] rivero segun [[volumino]].

Ol pasas proxim [[Fes]], e enfluas [[Atlantiko]] che Mehdya. Sebu esas navigebla sur nur 16 km til la urbo [[Kenitra]], qua havas la sola riverala [[portuo]] en Maroko.

Dum la [[Romana Imperio|romana antiqueso]], la rivero nomesis : ''Sububus'' &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/5*.html|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Penelope.uchicago.edu&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.loebclassics.com/display/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL352.221.xml|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Loebclassics.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sebou_River?uselang=it Sebu che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://www.compositerunoff.sr.unh.edu/html/Polygons/P1309700.html Mezururi pri Sebu, 1959-1989]
* [https://www.futurewater.eu/projects/gwc-morocco-2/]
* [https://water.fanack.com/morocco/water-resources-morocco/]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>ntlthy912rdk4gngsd8c1j4jlucesxs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143360</id>
      <parentid>1143359</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2649" sha1="9k01ghs0z7yjfl0q6da9wlpab3y51ew" xml:space="preserve">{{fluvio
| nomo = Sebu
| lokala_nomi = واد سبو 
| imajo = Sebu upe.jpg
| imajo-informo = 
| lando = {{MAR}}
| landi = 
| urbo = 
| urbi = 
| longeso = {{formatnum:450}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/place/Sebou-River|titulo=Sebu che &quot;Brittanica.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;
| baseno = {{formatnum:40000}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://grokipedia.com/page/sebou_river|titulo=Sebu che &quot;Grokipedia&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://openjicareport.jica.go.jp/pdf/11657566_14.pdf|titulo=Sebu che &quot;Feasibility Study on Water Resources Development in Rural Area in the Kingdom of Morocco - Final Repor&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;        
| mapo = Sebou Bassin OSM.png
| mapo-informo = [[Drenobaseno]] di Sebu
}}
'''Sebu''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⵙⴱⵓ, [[Arabiana linguo|Arabiana]] : واد سبو , [[Franciana linguo|Franciana]] : Sebou ) esas [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Che la [[fonto]] en [[Mez-Atlas|Montaro Mez-Atlas]] ol konocatesas kam Rivero Guigu  (Berberiana : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⴳⵉⴳⵓ ). La rivero esas longa de 450 kilometri e havas meza [[aquofluo]] de 137 m3/s&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://digital.iucn.org/water/sebou-river/|titulo=Sebu che &quot;IUCN.org&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;, quo facas ol la 2ma maxim granda [[Nord-Afrika|Nord-Afrikana]] rivero segun [[volumino]]. La maxim importanta [[enfluanto]] esas [[Rivero Uarga]].

Ol pasas proxim [[Fes]], e enfluas [[Atlantiko]] che Mehdya. Sebu esas navigebla sur nur 16 km til la urbo [[Kenitra]], qua havas la sola riverala [[portuo]] en Maroko.

Dum la [[Romana Imperio|romana antiqueso]], la rivero nomesis : ''Sububus'' &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/5*.html|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Penelope.uchicago.edu&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.loebclassics.com/display/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL352.221.xml|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Loebclassics.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sebou_River?uselang=it Sebu che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://www.compositerunoff.sr.unh.edu/html/Polygons/P1309700.html Mezururi pri Sebu, 1959-1989]
* [https://www.futurewater.eu/projects/gwc-morocco-2/]
* [https://water.fanack.com/morocco/water-resources-morocco/]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>9k01ghs0z7yjfl0q6da9wlpab3y51ew</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143374</id>
      <parentid>1143360</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:57:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2752" sha1="ml2emhzyqxtshikze0wr8onstui7a5x" xml:space="preserve">{{fluvio
| nomo = Sebu
| lokala_nomi = واد سبو 
| imajo = Sebu upe.jpg
| imajo-informo = 
| lando = {{MAR}}
| landi = 
| urbo = 
| urbi = 
| longeso = {{formatnum:450}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/place/Sebou-River|titulo=Sebu che &quot;Brittanica.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;
| baseno = {{formatnum:40000}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://water.fanack.com/morocco/water-resources-morocco/|titulo=Sebu che &quot;Fanack.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://grokipedia.com/page/sebou_river|titulo=Sebu che &quot;Grokipedia&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://openjicareport.jica.go.jp/pdf/11657566_14.pdf|titulo=Sebu che &quot;Feasibility Study on Water Resources Development in Rural Area in the Kingdom of Morocco - Final Repor&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;        
| mapo = Sebou Bassin OSM.png
| mapo-informo = [[Drenobaseno]] di Sebu
}}
'''Sebu''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⵙⴱⵓ, [[Arabiana linguo|Arabiana]] : واد سبو , [[Franciana linguo|Franciana]] : Sebou ) esas [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Che la [[fonto]] en [[Mez-Atlas|Montaro Mez-Atlas]] ol konocatesas kam Rivero Guigu  (Berberiana : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⴳⵉⴳⵓ ). La rivero esas longa de 450 kilometri e havas meza [[aquofluo]] de 137 m3/s&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://digital.iucn.org/water/sebou-river/|titulo=Sebu che &quot;IUCN.org&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;, quo facas ol la 2ma maxim granda [[Nord-Afrika|Nord-Afrikana]] rivero segun [[volumino]]. La maxim importanta [[enfluanto]] esas [[Rivero Uarga]].

Ol pasas proxim [[Fes]], e enfluas [[Atlantiko]] che Mehdya. Sebu esas navigebla sur nur 16 km til la urbo [[Kenitra]], qua havas la sola riverala [[portuo]] en Maroko.

Dum la [[Romana Imperio|romana antiqueso]], la rivero nomesis : ''Sububus'' &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/5*.html|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Penelope.uchicago.edu&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.loebclassics.com/display/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL352.221.xml|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Loebclassics.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sebou_River?uselang=it Sebu che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://www.compositerunoff.sr.unh.edu/html/Polygons/P1309700.html Mezururi pri Sebu, 1959-1989]
* [https://www.futurewater.eu/projects/gwc-morocco-2/]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>ml2emhzyqxtshikze0wr8onstui7a5x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143390</id>
      <parentid>1143374</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2968" sha1="hy3amvh8odvnuirth6bnwqoa5ft4pjz" xml:space="preserve">{{fluvio
| nomo = Sebu
| lokala_nomi = واد سبو 
| imajo = Sebu upe.jpg
| imajo-informo = 
| lando = {{MAR}}
| landi = 
| urbo = 
| urbi = 
| longeso = {{formatnum:450}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/place/Sebou-River|titulo=Sebu che &quot;Brittanica.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;
| baseno = {{formatnum:40000}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://water.fanack.com/morocco/water-resources-morocco/|titulo=Sebu che &quot;Fanack.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://grokipedia.com/page/sebou_river|titulo=Sebu che &quot;Grokipedia&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://openjicareport.jica.go.jp/pdf/11657566_14.pdf|titulo=Sebu che &quot;Feasibility Study on Water Resources Development in Rural Area in the Kingdom of Morocco - Final Repor&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;        
| mapo = Sebou Bassin OSM.png
| mapo-informo = [[Drenobaseno]] di Sebu
}}
'''Sebu''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⵙⴱⵓ, [[Arabiana linguo|Arabiana]] : واد سبو , [[Franciana linguo|Franciana]] : Sebou ) esas [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Che la [[fonto]] en [[Mez-Atlas|Montaro Mez-Atlas]] ol konocatesas kam Rivero Guigu  (Berberiana : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⴳⵉⴳⵓ ). La rivero esas longa de 450 kilometri e havas meza [[aquofluo]] de 137 m3/s&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://digital.iucn.org/water/sebou-river/|titulo=Sebu che &quot;IUCN.org&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;, quo facas ol la 2ma maxim granda [[Nord-Afrika|Nord-Afrikana]] rivero segun [[volumino]]. La maxim importanta [[enfluanto]] esas [[Rivero Uarga]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.researchgate.net/figure/The-situation-of-the-Ouergha-watershed-SebouMorocco_fig1_355589151|titulo=Sebu che &quot;Researchgate.net&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;.

Ol pasas proxim [[Fes]], e enfluas [[Atlantiko]] che Mehdya. Sebu esas navigebla sur nur 16 km til la urbo [[Kenitra]], qua havas la sola riverala [[portuo]] en Maroko.

Dum la [[Romana Imperio|romana antiqueso]], la rivero nomesis : ''Sububus'' &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/5*.html|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Penelope.uchicago.edu&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.loebclassics.com/display/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL352.221.xml|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Loebclassics.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sebou_River?uselang=it Sebu che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://www.compositerunoff.sr.unh.edu/html/Polygons/P1309700.html Mezururi pri Sebu, 1959-1989]
* [https://www.futurewater.eu/projects/gwc-morocco-2/]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>hy3amvh8odvnuirth6bnwqoa5ft4pjz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143391</id>
      <parentid>1143390</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:49:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2974" sha1="kpgypth2eghgj1q24g7gjuyfpi9wxuw" xml:space="preserve">{{fluvio
| nomo = Sebu
| lokala_nomi = واد سبو 
| imajo = Sebu upe.jpg
| imajo-informo = 
| lando = {{MAR}}
| landi = 
| urbo = 
| urbi = 
| longeso = {{formatnum:450}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/place/Sebou-River|titulo=Sebu che &quot;Brittanica.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;
| baseno = {{formatnum:40000}}&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://water.fanack.com/morocco/water-resources-morocco/|titulo=Sebu che &quot;Fanack.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://grokipedia.com/page/sebou_river|titulo=Sebu che &quot;Grokipedia&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://openjicareport.jica.go.jp/pdf/11657566_14.pdf|titulo=Sebu che &quot;Feasibility Study on Water Resources Development in Rural Area in the Kingdom of Morocco - Final Repor&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;        
| mapo = Sebou Bassin OSM.png
| mapo-informo = [[Drenobaseno]] di Sebu
}}
'''Sebu''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⵙⴱⵓ, [[Arabiana linguo|Arabiana]] : واد سبو , [[Franciana linguo|Franciana]] : Sebou ) esas [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Che la [[fonto]] en [[Mez-Atlas|Montaro Mez-Atlas]] ol konocatesas kam Rivero Guigu  (Berberiana : ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⴳⵉⴳⵓ ). La rivero esas longa de 450 kilometri e havas meza [[aquofluo]] de 137 m3/s&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://digital.iucn.org/water/sebou-river/|titulo=Sebu che &quot;IUCN.org&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=26ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;, quo facas ol la 2ma maxim granda [[Nord-Afrika|Nord-Afrikana]] rivero segun [[volumino]]. La maxim importanta [[enfluanto]] esas [[Rivero Uarga]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.researchgate.net/figure/The-situation-of-the-Ouergha-watershed-SebouMorocco_fig1_355589151|titulo=Sebu/Uarga che &quot;Researchgate.net&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;.

Ol pasas proxim [[Fes]], e enfluas [[Atlantiko]] che Mehdya. Sebu esas navigebla sur nur 16 km til la urbo [[Kenitra]], qua havas la sola riverala [[portuo]] en Maroko.

Dum la [[Romana Imperio|romana antiqueso]], la rivero nomesis : ''Sububus'' &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/5*.html|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Penelope.uchicago.edu&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.loebclassics.com/display/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL352.221.xml|titulo=Texto da Plinius la Olda pri Sebu, che &quot;Loebclassics.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sebou_River?uselang=it Sebu che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://www.compositerunoff.sr.unh.edu/html/Polygons/P1309700.html Mezururi pri Sebu, 1959-1989]
* [https://www.futurewater.eu/projects/gwc-morocco-2/]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>kpgypth2eghgj1q24g7gjuyfpi9wxuw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rivero Uarga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126981</id>
    <revision>
      <id>1143355</id>
      <parentid>1142728</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:21:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="890" sha1="2t0x7w2bj0s0rwi65as6ue431bg5sz7" xml:space="preserve">[[Arkivo:OUREGHA River - TAOUNATE.jpg|eta|Rivero Uarga che urbo Tawnat]]
'''Uarga''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : '''Asif n Wergha''', [[Arabiana linguo|Arabiana]]: ''' واد ورغة ''') esas importanta [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Ol havas su origino en [[Mez-Atlas]] e debushas en [[Rivero Sebu]]. Rivero Uarga markizas la suda frontiero di [[Montaro Rif]].

Ica rivero alimentas rezervuyo Al Wahda, la maxim granda di Maroko. Kun volumino di 3,8 km³ e surfaco di 123 [[quadrata kilometro|quadrata kilometri]], ol provizas aquo por 110 000 [[hektaro|hektari]] de irigacata tereno, preventas la [[inundado|inundadi]] qui esis ofta en ica [[baseno]] e produktas 240 MW de [[Hidroelektrala energio|
hidroelektral energio]].

== Extera Ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ouergha_River Rivero Uarga che &quot;Wikimedia Commons]]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>2t0x7w2bj0s0rwi65as6ue431bg5sz7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143356</id>
      <parentid>1143355</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:33:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="892" sha1="8adm9j07wz1y7s3hgqbrecr977rxbnc" xml:space="preserve">[[Arkivo:OUREGHA River - TAOUNATE.jpg|eta|Rivero Uarga che urbo Tawnat]]
'''Uarga''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : '''Asif n Wergha''', [[Arabiana linguo|Arabiana]]: ''' واد ورغة ''') esas importanta [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Ol havas su origino en [[Montaro Rif]] e debushas en [[Rivero Sebu]]. Rivero Uarga markizas la suda frontiero di [[Montaro Rif]].

Ica rivero alimentas rezervuyo Al Wahda, la maxim granda di Maroko. Kun volumino di 3,8 km³ e surfaco di 123 [[quadrata kilometro|quadrata kilometri]], ol provizas aquo por 110 000 [[hektaro|hektari]] de irigacata tereno, preventas la [[inundado|inundadi]] qui esis ofta en ica [[baseno]] e produktas 240 MW de [[Hidroelektrala energio|
hidroelektral energio]].

== Extera Ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ouergha_River Rivero Uarga che &quot;Wikimedia Commons]]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>8adm9j07wz1y7s3hgqbrecr977rxbnc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143357</id>
      <parentid>1143356</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="890" sha1="r6bq8sjqikii303sjec8rylw14gzkm3" xml:space="preserve">[[Arkivo:OUREGHA River - TAOUNATE.jpg|eta|Rivero Uarga che urbo Tawnat]]
'''Uarga''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : '''Asif n Wergha''', [[Arabiana linguo|Arabiana]]: ''' واد ورغة ''') esas importanta [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Ol havas su origino en [[Montaro Rif]] e debushas en [[Rivero Sebu]]. Rivero Uarga markizas la suda frontiero di [[Montaro Rif]].

Ica rivero alimentas rezervuyo Al Wahda, la maxim granda di Maroko. Kun volumino di 3,8 km³ e surfaco di 123 [[quadrata kilometro|quadrata kilometri]], ol provizas aquo por 110 000 [[hektaro|hektari]] de irigacata tereno, preventas la [[inundado|inundadi]] qui esis ofta en ica [[baseno]] e produktas 240 MW de [[Hidroelektrala energio|hidroelektral energio]].

== Extera Ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ouergha_River Rivero Uarga che &quot;Wikimedia Commons]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>r6bq8sjqikii303sjec8rylw14gzkm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143392</id>
      <parentid>1143357</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:54:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1188" sha1="ibkbkglzi85scbjqgagzkx1eh0j0yn0" xml:space="preserve">[[Arkivo:OUREGHA River - TAOUNATE.jpg|eta|Rivero Uarga che urbo Tawnat]]
'''Uarga''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : '''Asif n Wergha''', [[Arabiana linguo|Arabiana]]: ''' واد ورغة ''') esas importanta [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Ol havas su origino en [[Montaro Rif]] e debushas en [[Rivero Sebu]], di qua ol esas la maxim importanta [[enfluanto]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.researchgate.net/figure/The-situation-of-the-Ouergha-watershed-SebouMorocco_fig1_355589151|titulo=Sebu/Uarga che &quot;Researchgate.net&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;. Rivero Uarga markizas la suda frontiero di [[Montaro Rif]].

Ica rivero alimentas rezervuyo Al Wahda, la maxim granda di Maroko. Kun volumino di 3,8 km³ e surfaco di 123 [[quadrata kilometro|quadrata kilometri]], ol provizas aquo por 110 000 [[hektaro|hektari]] de irigacata tereno, preventas la [[inundado|inundadi]] qui esis ofta en ica [[baseno]] e produktas 240 MW de [[Hidroelektrala energio|hidroelektral energio]].

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera Ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ouergha_River Rivero Uarga che &quot;Wikimedia Commons]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>ibkbkglzi85scbjqgagzkx1eh0j0yn0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143393</id>
      <parentid>1143392</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="bwgvo88fmpauh93qh19o5coexx7e963" xml:space="preserve">[[Arkivo:OUREGHA River - TAOUNATE.jpg|eta|Rivero Uarga che urbo Tawnat]]
'''Uarga''' ([[Berberiana lingui|Berberiana]] : '''Asif n Wergha''', [[Arabiana linguo|Arabiana]]: ''' واد ورغة ''') esas [[rivero]] en nordala [[Maroko]]. Ol havas su origino en [[Montaro Rif]] e debushas en [[Rivero Sebu]], di qua ol esas la maxim importanta [[enfluanto]]&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.researchgate.net/figure/The-situation-of-the-Ouergha-watershed-SebouMorocco_fig1_355589151|titulo=Sebu/Uarga che &quot;Researchgate.net&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;. Rivero Uarga markizas la suda frontiero di [[Montaro Rif]].

Ica rivero alimentas rezervuyo Al Wahda, la maxim granda di Maroko. Kun volumino di 3,8 km³ e surfaco di 123 [[quadrata kilometro|quadrata kilometri]], ol provizas aquo por 110 000 [[hektaro|hektari]] de irigacata tereno, preventas la [[inundado|inundadi]] qui esis ofta en ica [[baseno]] e produktas 240 MW de [[Hidroelektrala energio|hidroelektral energio]].

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera Ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ouergha_River Rivero Uarga che &quot;Wikimedia Commons]

[[Kategorio:Riveri di Maroko]]</text>
      <sha1>bwgvo88fmpauh93qh19o5coexx7e963</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ferovoyal acidento en Urda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127076</id>
    <revision>
      <id>1143549</id>
      <parentid>1142867</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1489" sha1="j92e3ewqlzs9tigiex4r7k5bgwp852c" xml:space="preserve">{{klado}}
[[Arkivo:Madrid–Seville HSR Collision near Urda, Spain diagram.svg|197px|eta|dekstra|Diagramo dil koliziono inter amba treni.]]
La '''ferovoyal acidento en Urda''' eventis ye la 28ma di oktobro 2026, en la municipala teritorio di Urda, en la [[Provinco Toledo|provinco Toledo]] ([[Kastilia-La Mancha]], [[Hispania]]).

La katastrofo eventis kande treno di Iryo,&lt;ref&gt;{{cite web| url = https://iryo.eu/en/new/comunicado-de-prensa-accidente-ferroviario-en-urda| title = Jurnalocirkulero: ferovoyal acidento en Urda   | date = 2026-10-28| publisher = iryo| language = Hispana | accessdate = 2026-10-29}}&lt;/ref&gt; operacata da ILSA, qua facis la voyajo inter [[Madrid]] e [[Sevilla]], esis frapita de dop da treno AVE di Renfe,&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://grupo.renfe.com/es/es/sala-de-prensa/noticias/2026/10/comunicado-renfe-accidente-urda | title = Jurnalocirkulero da Renfe pri l'acidento di Urda (Toledo) | date = 2026-10-28 | publisher = Renfe | language = Hispana | accessdate = 2026-10-29}}&lt;/ref&gt; qua cirkulis en la sama direciono e vers la sama destino.

L'acidento kauzis l'ekreligo di quar vagoni; plura de li falis trans terpleno. Multa personi esis vundita, e anke homi mortis.

L'acidento eventis ye 8:54, en l'alta-rapidesa ferovoyala-lineo inter Madrid e Sevilla.

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Hispania]]
[[Kategorio:Historio dil provinco Toledo]]
[[Kategorio:21ma yarcento en Hispania]]
[[Kategorio:Dizastri en Hispania]]</text>
      <sha1>j92e3ewqlzs9tigiex4r7k5bgwp852c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Hispania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127086</id>
    <revision>
      <id>1143509</id>
      <parentid>1143037</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:01:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="t0p0ioxfp62k8u88133pcej3b33z32i" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun temo]]</text>
      <sha1>t0p0ioxfp62k8u88133pcej3b33z32i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti en Hispania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127087</id>
    <redirect title="Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Hispania" />
    <revision>
      <id>1143550</id>
      <parentid>1142863</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T01:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Ridirektas a [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Hispania]]</comment>
      <origin>1143550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="th75dcmb9ty21yn9rszqfzj2zt0jy04" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[:Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Hispania]]</text>
      <sha1>th75dcmb9ty21yn9rszqfzj2zt0jy04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tell-Atlas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127195</id>
    <revision>
      <id>1143636</id>
      <parentid>1143232</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:31:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1433" sha1="leuwz4icwe0pgibzpnzkil5yqcttfsy" xml:space="preserve">[[Arkivo:Atlas-Mountains-Labeled-2.jpg|eta|Lokizo di Tell-Atlas che Mediteranea Maro]]
'''Tell-Atlas''' o '''Mikra Atlas''' ([[Arabiana linguo|Arabiana]] : الأطلس التلي ) esas [[montaro]] en [[Nord-Afrika]], inkluzanta la maxim nordala parto di la [[sistemo]] di [[Montaro Atlas]], e extensanta su trans [[disto]] de cirkum 1 400 kilometri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/place/Tell-Atlas|titulo=Tell-Atlas che &quot;Britannica.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;, paralele a la [[Mediteranea Maro|Mediteranea]] marbordo, de estala [[Maroko]] tra nordala [[Aljeria]] til nord-westala [[Tunizia]]. Ol kovras areo de 194 182 quatrata kilometri, repartisita inter Aljeria (77 %), Maroko (10 %) e Tunizia (13 %)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.peakbagger.com/range.aspx?rid=601|titulo=Tell-Atlas che &quot;Peakbagger.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

La montaro inkluzas Monto Lalla Kadija, qua kun 2 308 metri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.peakbagger.com/range.aspx?rid=601|titulo=Ibid.|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt; esas la maxim alta somito en la montaro e lokizas en Naciona Parko.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tell_Atlas?uselang=en Tell-Atlas che &quot;Wikimedia Commons&quot;]

[[Kategorio:Montari di Aljeria]]
[[Kategorio:Montari di Maroko]]
[[Kategorio:Montari di Tunizia]]</text>
      <sha1>leuwz4icwe0pgibzpnzkil5yqcttfsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143641</id>
      <parentid>1143636</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:42:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1443" sha1="dh0a10zylhnke372tbumjky6g40yq67" xml:space="preserve">[[Arkivo:Atlas-Mountains-Labeled-2.jpg|eta|Lokizo di Tell-Atlas che Mediteranea Maro]]
'''Tell-Atlas''' o '''Mikra Atlas''' ([[Arabiana linguo|Arabiana]] : الأطلس التلي ) esas [[montaro]] en [[Nord-Afrika]], inkluzanta la maxim nordala parto di la [[sistemo]] di [[Montaro Atlas]], e extensanta su trans [[disto]] de cirkum 1 400 kilometri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/place/Tell-Atlas|titulo=Tell-Atlas che &quot;Britannica.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;, paralele a la [[Mediteranea Maro|Mediteranea]] marbordo, de estala [[Maroko]] tra nordala [[Aljeria]] til nord-westala [[Tunizia]]. Ol kovras areo de 194 182 quatrata kilometri, repartisita inter Aljeria (77 %), Maroko (10 %) e Tunizia (13 %)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.peakbagger.com/range.aspx?rid=601|titulo=Tell-Atlas che &quot;Peakbagger.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

La montaro inkluzas Monto Lalla Kadija, qua kun 2 308 metri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.peakbagger.com/range.aspx?rid=601|titulo=Ibid.|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt; esas la maxim alta somito en la montaro e lokizas en Dyurdyura Naciona Parko.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tell_Atlas?uselang=en Tell-Atlas che &quot;Wikimedia Commons&quot;]

[[Kategorio:Montari di Aljeria]]
[[Kategorio:Montari di Maroko]]
[[Kategorio:Montari di Tunizia]]</text>
      <sha1>dh0a10zylhnke372tbumjky6g40yq67</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143660</id>
      <parentid>1143641</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:25:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1594" sha1="2okxs3ahsp2qfryn013mjcqdajxux7h" xml:space="preserve">[[Arkivo:Atlas-Mountains-Labeled-2.jpg|eta|Lokizo di Tell-Atlas che Mediteranea Maro]]
'''Tell-Atlas''' o '''Mikra Atlas''' ([[Arabiana linguo|Arabiana]] : الأطلس التلي ) esas [[montaro]] en [[Nord-Afrika]], inkluzanta la maxim nordala parto di la [[sistemo]] di [[Montaro Atlas]], e extensanta su trans [[disto]] de cirkum 1 400 kilometri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/place/Tell-Atlas|titulo=Tell-Atlas che &quot;Britannica.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;, paralele a la [[Mediteranea Maro|Mediteranea]] marbordo, de estala [[Maroko]] tra nordala [[Aljeria]] til nord-westala [[Tunizia]]. Ol kovras areo de 194 182 quatrata kilometri, repartisita inter Aljeria (77 %), Maroko (10 %) e Tunizia (13 %)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.peakbagger.com/range.aspx?rid=601|titulo=Tell-Atlas che &quot;Peakbagger.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

La montaro inkluzas Monto Lalla Kadija, qua kun 2 308 metri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.peakbagger.com/range.aspx?rid=601|titulo=Ibid.|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt; esas la maxim alta somito en la montaro e lokizas en Dyurdyura Naciona Parko&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.unesco.org/en/mab/djurdjura|titulo=Dyurdyura che &quot;Unesco.org&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tell_Atlas?uselang=en Tell-Atlas che &quot;Wikimedia Commons&quot;]

[[Kategorio:Montari di Aljeria]]
[[Kategorio:Montari di Maroko]]
[[Kategorio:Montari di Tunizia]]</text>
      <sha1>2okxs3ahsp2qfryn013mjcqdajxux7h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143661</id>
      <parentid>1143660</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1595" sha1="rfkmonmnv7u1w5ml3h8gg5spdwpv5r0" xml:space="preserve">[[Arkivo:Atlas-Mountains-Labeled-2.jpg|eta|Lokizo di Tell-Atlas che Mediteranea Maro]]
'''Tell-Atlas''' o '''Mikra Atlas''' ([[Arabiana linguo|Arabiana]] : الأطلس التلي ) esas [[montaro]] en [[Nord-Afrika]], inkluzanta la maxim nordala parto di la [[sistemo]] di [[Montaro Atlas]], e extensanta su trans [[disto]] de cirkum 1 400 kilometri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/place/Tell-Atlas|titulo=Tell-Atlas che &quot;Britannica.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;, paralele a la [[Mediteranea Maro|Mediteranea]] marbordo, de estala [[Maroko]] tra nordala [[Aljeria]] til nord-westala [[Tunizia]]. Ol kovras areo de 194 182 quatrata kilometri, repartisita inter Aljeria (77 %), Maroko (10 %) e Tunizia (13 %)&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.peakbagger.com/range.aspx?rid=601|titulo=Tell-Atlas che &quot;Peakbagger.com&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

La montaro inkluzas Monto Lalla Khadija, qua kun 2 308 metri&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.peakbagger.com/range.aspx?rid=601|titulo=Ibid.|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt; esas la maxim alta somito en la montaro e lokizas en Dyurdyura Naciona Parko&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.unesco.org/en/mab/djurdjura|titulo=Dyurdyura che &quot;Unesco.org&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tell_Atlas?uselang=en Tell-Atlas che &quot;Wikimedia Commons&quot;]

[[Kategorio:Montari di Aljeria]]
[[Kategorio:Montari di Maroko]]
[[Kategorio:Montari di Tunizia]]</text>
      <sha1>rfkmonmnv7u1w5ml3h8gg5spdwpv5r0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di transporto en Hispania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127225</id>
    <revision>
      <id>1143469</id>
      <parentid>1143097</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="ambzjw7hkeu6m0crhsw8jol650pdfva" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Hispania]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Hispania|transporto]]</text>
      <sha1>ambzjw7hkeu6m0crhsw8jol650pdfva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Hispania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127244</id>
    <revision>
      <id>1143531</id>
      <parentid>1143130</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:38:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="166" sha1="ih398a25dondyfhbwfsfvo7ks4m2w8h" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Hispania]] 
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Hispania]] 
[[Kategorio:Dizastri en Hispania|*]]</text>
      <sha1>ih398a25dondyfhbwfsfvo7ks4m2w8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transporto-dizastri en Hispania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127261</id>
    <revision>
      <id>1143540</id>
      <parentid>1143161</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:56:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="262" sha1="m6ojodb1sn74xaydjd7jfz102pzzabs" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Hispania|+]] 
[[Kategorio:Historio di transporto en Hispania|+]]
[[Kategorio:Transporto en Hispania|+]]</text>
      <sha1>m6ojodb1sn74xaydjd7jfz102pzzabs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Deborah De Robertis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127308</id>
    <revision>
      <id>1143352</id>
      <timestamp>2026-10-30T16:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], 12 februari 1984) esas Luxemburgiana [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas provokanta  {{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}} [[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]] [[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]'</comment>
      <origin>1143352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="319" sha1="g0p4es9rqenav7a2d1ne5ozdu4y8xsu" xml:space="preserve">'''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], 12 februari 1984) esas Luxemburgiana [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas provokanta

{{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}}
[[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]]
[[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]</text>
      <sha1>g0p4es9rqenav7a2d1ne5ozdu4y8xsu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143358</id>
      <parentid>1143352</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <origin>1143358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="323" sha1="i4qljdr7s62nq0z48i5z253vxcytmzs" xml:space="preserve">'''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], 12 februari 1984) esas Luxemburgiana [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas reflektiganta.

{{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}}
[[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]]
[[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]</text>
      <sha1>i4qljdr7s62nq0z48i5z253vxcytmzs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143361</id>
      <parentid>1143358</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <origin>1143361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="920" sha1="pur9x8mogbk1ex5ayv5npkbga95s5ly" xml:space="preserve">'''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], 12 februari 1984) esas Luxemburgiana [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas reflektiganta. Elua maxim kontroversal exekut-artajo esis 2014 en [[Muzeo d'Orsay]]: De Robertis sidis sur stulo avan la pikturo ''[[L'Origino di la Mondo]]'' da [[Gustave Courbet]] por donar elua impreso di la pikturo. Elua artistikala deklaro: “Mea verko koncernas la vid-punto di mulierala nudeso. Kande nuda muliero esas pasiva, quale en reklamo o muzeo, omno esas bona. Ma se nudeso havas mesajo, ne plu esas bona.&quot;

La [[15ma di decembro]] [[2018]] el organizis protest-teatrajo dum manifesto di la [[Movemento di la flava jileti|flava jileti]] per vestizar su quale [[Marianne]] afrontar la [[polico]].

{{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}}
[[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]]
[[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]</text>
      <sha1>pur9x8mogbk1ex5ayv5npkbga95s5ly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143364</id>
      <parentid>1143361</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <origin>1143364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="949" sha1="9ilpie2xt5l9bznx88gx9q72zt7ajh4" xml:space="preserve">'''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], 12 februari 1984) esas Luxemburgiana [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas reflektiganta. Elua maxim kontroversal exekut-artajo esis 2014 en [[Muzeo d'Orsay]]: De Robertis sidis sur stulo avan la pikturo ''[[L'Origino di la Mondo]]'' da [[Gustave Courbet]] por donar elua impreso di la pikturo. Elua artistikala deklaro: “Mea verko koncernas la vid-punto di mulierala nudeso. Kande nuda muliero esas pasiva, quale en reklamo o muzeo, omno esas bona. Ma se nudeso havas mesajo, ne plu esas bona.&quot;

La [[15ma di decembro]] [[2018]] el organizis protest-teatrajo dum manifesto di la [[Movemento di la flava jileti|flava jileti]] per vestizar su quale [[Marianne]] afrontar la [[polico]].

{{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}}
[[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]]
[[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]
[[Kategorio:Exekut-artisti]]</text>
      <sha1>9ilpie2xt5l9bznx88gx9q72zt7ajh4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143365</id>
      <parentid>1143364</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <origin>1143365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="981" sha1="oph4qwu8x2flz8imqgacbrae8qmgrvx" xml:space="preserve">'''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], la [[12ma di februaro]] [[1984]]) esas [[Luxemburgia|Luxemburgiana]] [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas reflektiganta. Elua maxim kontroversal exekut-artajo esis 2014 en [[Muzeo d'Orsay]]: De Robertis sidis sur stulo avan la pikturo ''[[L'Origino di la Mondo]]'' da [[Gustave Courbet]] por donar elua impreso di la pikturo. Elua artistikala deklaro: “Mea verko koncernas la vid-punto di mulierala nudeso. Kande nuda muliero esas pasiva, quale en reklamo o muzeo, omno esas bona. Ma se nudeso havas mesajo, ne plu esas bona.&quot;

La [[15ma di decembro]] [[2018]] el organizis protest-teatrajo dum manifesto di la [[Movemento di la flava jileti|flava jileti]] per vestizar su quale [[Marianne]] afrontar la [[polico]].

{{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}}
[[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]]
[[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]
[[Kategorio:Exekut-artisti]]</text>
      <sha1>oph4qwu8x2flz8imqgacbrae8qmgrvx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143378</id>
      <parentid>1143365</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <origin>1143378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1150" sha1="dj36th9i1i2h5oad6s8lbboqwlz1gym" xml:space="preserve">'''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], la [[12ma di februaro]] [[1984]]) esas [[Luxemburgia|Luxemburgiana]] [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas reflektiganta. Elua maxim kontroversal exekut-artajo esis 2014 en [[Muzeo d'Orsay]]: De Robertis sidis sur stulo avan la pikturo ''[[L'Origino di la Mondo]]'' da [[Gustave Courbet]] por donar elua impreso di la pikturo. Elua artistikala deklaro: “Mea verko koncernas la vid-punto di mulierala nudeso. Kande nuda muliero esas pasiva, quale en reklamo o muzeo, omno esas bona. Ma se nudeso havas mesajo, ne plu esas bona.&quot;

La [[15ma di decembro]] [[2018]] el organizis protest-teatrajo dum manifesto di la [[Movemento di la flava jileti|flava jileti]] per vestizar su quale [[Marianne]] por afrontar la [[polico]].

En mayo 2024 De Robertis organizis protesto en la Centre Pompidou-Metz (inkluzante ''L'Origino di la Mondo'') dum qua kin verki domajesis per la vorto &quot;[[MeToo]]&quot;.

{{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}}
[[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]]
[[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]
[[Kategorio:Exekut-artisti]]</text>
      <sha1>dj36th9i1i2h5oad6s8lbboqwlz1gym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143479</id>
      <parentid>1143378</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:04:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Gramatikala korektigo</comment>
      <origin>1143479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1148" sha1="bbsee3g0i8ffloqe5gdw5l9ll8c187r" xml:space="preserve">'''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], la [[12ma di februaro]] [[1984]]) esas [[Luxemburgia|Luxemburgiana]] [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas reflektiganta. Elua maxim kontroversal exekut-artajo esis 2014 en [[Muzeo d'Orsay]]: De Robertis sidis sur stulo avan la pikturo ''[[L'Origino di la Mondo]]'' da [[Gustave Courbet]] por donar elua impreso di la pikturo. Elua artistala deklaro: “Mea verko koncernas la vid-punto di mulierala nudeso. Kande nuda muliero esas pasiva, quale en reklamo o muzeo, omno esas bona. Ma se nudeso havas mesajo, ne plu esas bona.&quot;

La [[15ma di decembro]] [[2018]] el organizis protest-teatrajo dum manifesto di la [[Movemento di la flava jileti|flava jileti]] per vestizar su quale [[Marianne]] por afrontar la [[polico]].

En mayo 2024 De Robertis organizis protesto en la Centre Pompidou-Metz (inkluzante ''L'Origino di la Mondo'') dum qua kin verki domajesis per la vorto &quot;[[MeToo]]&quot;.

{{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}}
[[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]]
[[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]
[[Kategorio:Exekut-artisti]]</text>
      <sha1>bbsee3g0i8ffloqe5gdw5l9ll8c187r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143480</id>
      <parentid>1143479</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T23:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Gramatikala korektigo</comment>
      <origin>1143480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1154" sha1="of161k7kwa3cwx2alawzk9pw7co4uj9" xml:space="preserve">'''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], la [[12ma di februaro]] [[1984]]) esas [[Luxemburgia|Luxemburgiana]] [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas reflektiganta. Elua maxim kontroversal exekut-artajo esis 2014 en [[Muzeo d'Orsay]]: De Robertis sidis sur stulo avan la pikturo ''[[L'Origino di la Mondo]]'' da [[Gustave Courbet]] por donar elua impreso di la pikturo. Elua artistala deklaro: “Mea verko koncernas la vid-punto di mulierala nudeso. Kande nuda muliero esas pasiva, quale en reklamo o muzeo, omno esas bona. Ma se nudeso havas mesajo, ne plu esas bona.&quot;

La [[15ma di decembro]] [[2018]] el organizis protest-teatrajo dum manifesto di la [[Movemento di la flava jileti|flava jileti]] per vestizar su quale [[Marianne]] por afrontar la [[polico]].

En mayo 2024 De Robertis organizis protesto en la Centre Pompidou-Metz (qua lore pruntis ''L'Origino di la Mondo'') dum qua kin verki domajesis per la vorto &quot;[[MeToo]]&quot;.

{{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}}
[[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]]
[[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]
[[Kategorio:Exekut-artisti]]</text>
      <sha1>of161k7kwa3cwx2alawzk9pw7co4uj9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143554</id>
      <parentid>1143480</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Inform-adjunto</comment>
      <origin>1143554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1162" sha1="cd2yrsrvns98igko1mhxow7763s7am4" xml:space="preserve">'''Deborah De Robertis''' ([[Luxemburg]], la [[12ma di februaro]] [[1984]]) esas [[Luxemburgia|Luxemburgiana]] [[Exekut-arto|exekut-artisto]], [[Fotografo|fotografisto]] e [[cinematografisto]]. Elua exekut-arto esas reflektiganta. Elua maxim kontroversal exekut-artajo esis en 2014 en [[Muzeo d'Orsay]]: De Robertis sidis nude sur stulo avan la pikturo ''[[L'Origino di la Mondo]]'' da [[Gustave Courbet]] por donar elua impreso di la pikturo. Elua artistala deklaro: “Mea verko koncernas la vid-punto di mulierala nudeso. Kande nuda muliero esas pasiva, quale en reklamo o muzeo, omno esas bona. Ma se nudeso havas mesajo, ne plu esas bona.&quot;

La [[15ma di decembro]] [[2018]] el organizis protest-teatrajo dum manifesto di la [[Movemento di la flava jileti|flava jileti]] per vestizar su quale [[Marianne]] por afrontar la [[polico]].

En mayo 2024 De Robertis organizis protesto en la Centre Pompidou-Metz (qua lore pruntis ''L'Origino di la Mondo'') dum qua kin verki domajesis per la vorto &quot;[[MeToo]]&quot;.

{{DEFAULTSORT:Robertis, Deborah De}}
[[Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti]]
[[Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti]]
[[Kategorio:Exekut-artisti]]</text>
      <sha1>cd2yrsrvns98igko1mhxow7763s7am4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Luxemburgiana cinematografisti</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127309</id>
    <revision>
      <id>1143362</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Luxemburgiani|cinematografisti]] [[Kategorio:Cinematografisti]]'</comment>
      <origin>1143362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="ecak4ocaw2v8ftup8bnb4cejtlu0z64" xml:space="preserve">[[Kategorio:Luxemburgiani|cinematografisti]]
[[Kategorio:Cinematografisti]]</text>
      <sha1>ecak4ocaw2v8ftup8bnb4cejtlu0z64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Luxemburgian exekut-artisti</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127310</id>
    <revision>
      <id>1143363</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:10:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Luxemburgiani|exekut-artisti]] [[Kategorio:Exekut-arto]]'</comment>
      <origin>1143363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="lctmtwaowcfye4yyegkvkmlfbcxm6ec" xml:space="preserve">[[Kategorio:Luxemburgiani|exekut-artisti]]
[[Kategorio:Exekut-arto]]</text>
      <sha1>lctmtwaowcfye4yyegkvkmlfbcxm6ec</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ekonomiala historio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127311</id>
    <revision>
      <id>1143368</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{revizo}} '''Ekonomiala historio''' esas l'akademiala studio di ekonomii e ekonomiala aktiveso en la pasinto. Ol examenas quale produktado, komerco, konsumado, financo, laboro, teknologio e ekonomiala institucioni chanjesis dum la tempo, e quale ta chanji influis societi e vivala niveli. La disciplino kombinas historiala serchado kun ekonomiala teorio e quantitativa analizo.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Persson |first=Karl Gunnar |last2=Sharp |first2=Paul |title=An Economic H...'</comment>
      <origin>1143368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4183" sha1="gkpf81ufxigl4ap8dotom91l81armcb" xml:space="preserve">{{revizo}}
'''Ekonomiala historio''' esas l'akademiala studio di ekonomii e ekonomiala aktiveso en la pasinto. Ol examenas quale produktado, komerco, konsumado, financo, laboro, teknologio e ekonomiala institucioni chanjesis dum la tempo, e quale ta chanji influis societi e vivala niveli. La disciplino kombinas historiala serchado kun ekonomiala teorio e quantitativa analizo.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Persson |first=Karl Gunnar |last2=Sharp |first2=Paul |title=An Economic History of Europe: Knowledge, Institutions and Growth, 600 to the Present |publisher=Cambridge University Press |year=2015 |chapter=Introduction: What Is Economic History? |doi=10.1017/CBO9781316155233.003}}&lt;/ref&gt;

== Amplitudo e metodi ==
Ekonomiala historiisti investigas temi quale ekonomiala kresko, industrialigo, agrikulturo, internaciona komerco, bankala sistemo, financala krizi, neegaleso, taxado, labor-merkati e teknologiala chanjo. Li uzas vasta gamo de historiala evidi, inkluzante registara dokumenti, komercala arkivi, censi, prezi-dati, tax-registri, letro e publikaji di l'epoko.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic History at LSE |publisher=London School of Economics and Political Science |url=https://www.lse.ac.uk/Economic-History/Research/Economic-History-at-LSE}}&lt;/ref&gt;

La metodi di serchado inkluzas kvalitala historiala analizo, statistikal investigado e l'apliko di ekonomiala modeli a historiala eventi. La quantitativa analizo di historiala ekonomiala dati esas ordinare konocata *kom klometriko (''cliometrics''), o la nova ekonomiala historio. Ol aquiris aparte granda influo del 1960ma yari e pose, enkondukante ekonometriala tekniki e formala ekonomiala teorio en historiala serchado.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Margo |first=Robert A. |chapter=The economic history of economic history: the evolution of a field in economics |title=The Handbook of Historical Economics |publisher=Academic Press |year=2021 |pages=3–16 |doi=10.1016/B978-0-12-815874-6.00009-5}}&lt;/ref&gt;

== Developo kom akademiala disciplino ==
Ekonomiala historio developis kom distinkta kampo di studio dum la lasta parto dil 19ma e la komencala parto dil 20ma yarcenti. Lua intelektuala fundamento inkluzis la laboro di klasika ekonomisti e historiisti, same kam la Germana Historiala Skolo, kies eruditi emfazis l'importo di historiala kontexto por komprenar ekonomiala institucioni e developo.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Koot |first=Gerard M. |title=English Historical Economics, 1870–1926 |publisher=Cambridge University Press |year=1988 |chapter=Introduction |doi=10.1017/CBO9780511983832.001}}&lt;/ref&gt;

Dum la 20ma yarcento, la disciplino expansis per l'establiso di universitata departementi e specializita akademiala revui. L'introdukto di quantitativa metodi pos la Duesma Mondmilito transformis parti dil kampo, precipue en Usa. Ekonomiala historiisti sempre plu kombinis historiala fonti kun statistikal tekniki por investigar longtempa ekonomiala chanji.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Van der Wee |first=Herman |title=Economic History: Its Past, Present and Future |journal=European Review |volume=15 |issue=1 |year=2007 |pages=33–45 |doi=10.1017/S106279870700004X}}&lt;/ref&gt;

== Rilato kun ekonomiko e historio ==
Ekonomiala historio situas en l'intersekto di ekonomiko e historio. Ol diferas del historio di ekonomiala penso, qua examenas la developo di ekonomiala idei e teorii, pro ke lua precipua preokupo esas la historiala developo di ekonomiala aktiveso e institucioni. Ol anke diferas de konvencionala ekonomiala analizo per sua emfazo pri historiala kontexto e chanji dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic History at LSE |publisher=London School of Economics and Political Science |url=https://www.lse.ac.uk/Economic-History/Research/Economic-History-at-LSE}}&lt;/ref&gt;

La disciplino kontribuas al kompreno di nuntempa temi quale ekonomiala neegaleso, globaligo, financala nestableso, teknologiala chanjo e ekonomiala developo, per exameno di lia historiala origino e longtempa evoluco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Ekonomiala historio| ]]
[[Kategorio:Studi pri ekonomiala historio| ]]
[[Kategorio:Skoli di ekonomiala penso]]
[[Kategorio:Akademiala disciplini]]
[[Kategorio:Kampi di historio]]</text>
      <sha1>gkpf81ufxigl4ap8dotom91l81armcb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143369</id>
      <parentid>1143368</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4183" sha1="462r0x6h0gbpnyemb7510la2v8g9u68" xml:space="preserve">{{revizo}}
'''Ekonomiala historio''' esas l'akademiala studio di ekonomii e ekonomiala aktiveso en la pasinto. Ol examenas quale produktado, komerco, konsumado, financo, laboro, teknologio e ekonomiala institucioni chanjesis dum la tempo, e quale ta chanji influis societi e vivala niveli. La disciplino kombinas historiala serchado kun ekonomiala teorio e quantitativa analizo.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Persson |first=Karl Gunnar |last2=Sharp |first2=Paul |title=An Economic History of Europe: Knowledge, Institutions and Growth, 600 to the Present |publisher=Cambridge University Press |year=2015 |chapter=Introduction: What Is Economic History? |doi=10.1017/CBO9781316155233.003}}&lt;/ref&gt;

== Amplitudo e metodi ==
Ekonomiala historiisti investigas temi quale ekonomiala kresko, industrialigo, agrikulturo, internaciona komerco, bankala sistemo, financala krizi, neegaleso, taxado, labor-merkati e teknologiala chanjo. Li uzas vasta gamo de historiala evidi, inkluzante registara dokumenti, komercala arkivi, censi, prezi-dati, tax-registri, letro e publikaji di l'epoko.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic History at LSE |publisher=London School of Economics and Political Science |url=https://www.lse.ac.uk/Economic-History/Research/Economic-History-at-LSE}}&lt;/ref&gt;

La metodi di serchado inkluzas kvalitala historiala analizo, statistikal investigado e l'apliko di ekonomiala modeli a historiala eventi. La quantitativa analizo di historiala ekonomiala dati esas ordinare konocata kom *klometriko (''cliometrics''), o la nova ekonomiala historio. Ol aquiris aparte granda influo del 1960ma yari e pose, enkondukante ekonometriala tekniki e formala ekonomiala teorio en historiala serchado.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Margo |first=Robert A. |chapter=The economic history of economic history: the evolution of a field in economics |title=The Handbook of Historical Economics |publisher=Academic Press |year=2021 |pages=3–16 |doi=10.1016/B978-0-12-815874-6.00009-5}}&lt;/ref&gt;

== Developo kom akademiala disciplino ==
Ekonomiala historio developis kom distinkta kampo di studio dum la lasta parto dil 19ma e la komencala parto dil 20ma yarcenti. Lua intelektuala fundamento inkluzis la laboro di klasika ekonomisti e historiisti, same kam la Germana Historiala Skolo, kies eruditi emfazis l'importo di historiala kontexto por komprenar ekonomiala institucioni e developo.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Koot |first=Gerard M. |title=English Historical Economics, 1870–1926 |publisher=Cambridge University Press |year=1988 |chapter=Introduction |doi=10.1017/CBO9780511983832.001}}&lt;/ref&gt;

Dum la 20ma yarcento, la disciplino expansis per l'establiso di universitata departementi e specializita akademiala revui. L'introdukto di quantitativa metodi pos la Duesma Mondmilito transformis parti dil kampo, precipue en Usa. Ekonomiala historiisti sempre plu kombinis historiala fonti kun statistikal tekniki por investigar longtempa ekonomiala chanji.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Van der Wee |first=Herman |title=Economic History: Its Past, Present and Future |journal=European Review |volume=15 |issue=1 |year=2007 |pages=33–45 |doi=10.1017/S106279870700004X}}&lt;/ref&gt;

== Rilato kun ekonomiko e historio ==
Ekonomiala historio situas en l'intersekto di ekonomiko e historio. Ol diferas del historio di ekonomiala penso, qua examenas la developo di ekonomiala idei e teorii, pro ke lua precipua preokupo esas la historiala developo di ekonomiala aktiveso e institucioni. Ol anke diferas de konvencionala ekonomiala analizo per sua emfazo pri historiala kontexto e chanji dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic History at LSE |publisher=London School of Economics and Political Science |url=https://www.lse.ac.uk/Economic-History/Research/Economic-History-at-LSE}}&lt;/ref&gt;

La disciplino kontribuas al kompreno di nuntempa temi quale ekonomiala neegaleso, globaligo, financala nestableso, teknologiala chanjo e ekonomiala developo, per exameno di lia historiala origino e longtempa evoluco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Ekonomiala historio| ]]
[[Kategorio:Studi pri ekonomiala historio| ]]
[[Kategorio:Skoli di ekonomiala penso]]
[[Kategorio:Akademiala disciplini]]
[[Kategorio:Kampi di historio]]</text>
      <sha1>462r0x6h0gbpnyemb7510la2v8g9u68</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143371</id>
      <parentid>1143369</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4185" sha1="jqgkhcod748mtjaq5hiqc15z6bhs242" xml:space="preserve">{{revizo}}
'''Ekonomiala historio''' esas l'akademiala studio di ekonomii e ekonomiala aktiveso en la pasinto. Ol examenas quale produktado, komerco, konsumado, financo, laboro, teknologio e ekonomiala institucioni chanjesis dum la tempo, e quale ta chanji influis societi e vivala niveli. La disciplino kombinas historiala serchado kun ekonomiala teorio e quantitativa analizo.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Persson |first=Karl Gunnar |last2=Sharp |first2=Paul |title=An Economic History of Europe: Knowledge, Institutions and Growth, 600 to the Present |publisher=Cambridge University Press |year=2015 |chapter=Introduction: What Is Economic History? |doi=10.1017/CBO9781316155233.003}}&lt;/ref&gt;

== Amplitudo e metodi ==
Ekonomiala historiisti investigas temi quale ekonomiala kresko, industrialigo, agrikulturo, internaciona komerco, bankala sistemo, financala krizi, neegaleso, taxado, labor-merkati e teknologiala chanjo. Li uzas vasta gamo de historiala evidi, inkluzante registara dokumenti, komercala arkivi, censi, prezi-dati, tax-registri, letro e publikaji di l'epoko.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic History at LSE |publisher=London School of Economics and Political Science |url=https://www.lse.ac.uk/Economic-History/Research/Economic-History-at-LSE}}&lt;/ref&gt;

La metodi di serchado inkluzas kvalitala historiala analizo, statistikal investigado e l'apliko di ekonomiala modeli a historiala eventi. La quantitativa analizo di historiala ekonomiala dati esas ordinare konocata kom *klometriko (''cliometrics''), o la nova ekonomiala historio. Ol aquiris aparte granda influo del 1960ma yari e pose, enkondukante ekonometriala tekniki e formala ekonomiala teorio en historiala serchado.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Margo |first=Robert A. |chapter=The economic history of economic history: the evolution of a field in economics |title=The Handbook of Historical Economics |publisher=Academic Press |year=2021 |pages=3–16 |doi=10.1016/B978-0-12-815874-6.00009-5}}&lt;/ref&gt;

== Developo kom akademiala disciplino ==
Ekonomiala historio developis kom distinkta kampo di studio dum la lasta parto dil 19ma e la komencala parto dil 20ma yarcenti. Lua intelektuala fundamento inkluzis la laboro di klasika ekonomisti e historiisti, same kam la Germana Historiala Skolo, kies eruditi emfazis l'importo di historiala kontexto por komprenar ekonomiala institucioni e developo.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Koot |first=Gerard M. |title=English Historical Economics, 1870–1926 |publisher=Cambridge University Press |year=1988 |chapter=Introduction |doi=10.1017/CBO9780511983832.001}}&lt;/ref&gt;

Dum la 20ma yarcento, la disciplino expansis per l'establiso di universitata departementi e specializita akademiala revui. L'introdukto di quantitativa metodi pos la Duesma Mondmilito transformis parti dil kampo, precipue en Usa. Ekonomiala historiisti sempre plu kombinis historiala fonti kun statistikal tekniki por investigar longtempa ekonomiala chanji.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Van der Wee |first=Herman |title=Economic History: Its Past, Present and Future |journal=European Review |volume=15 |issue=1 |year=2007 |pages=33–45 |doi=10.1017/S106279870700004X}}&lt;/ref&gt;

== Rilato kun ekonomiko e historio ==
Ekonomiala historio situas en l'intersekto di ekonomiko e historio. Ol diferas del historio di ekonomiala penso, qua examenas la developo di ekonomiala idei e teorii, pro ke lua precipua preokupo esas la historiala developo di ekonomiala aktiveso e institucioni. Ol anke diferas de konvencionala ekonomiala analizo per sua emfazo pri historiala kontexto e chanji dum la tempo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic History at LSE |publisher=London School of Economics and Political Science |url=https://www.lse.ac.uk/Economic-History/Research/Economic-History-at-LSE}}&lt;/ref&gt;

La disciplino kontribuas al kompreno di nuntempa temi quale ekonomiala neegaleso, globaligo, financala nestableso, teknologiala chanjo e ekonomiala developo, per exameno di lia historiala origino e longtempa evoluco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Ekonomikala historio| ]]
[[Kategorio:Studi pri ekonomiala historio| ]]
[[Kategorio:Skoli di ekonomikala pensado]]
[[Kategorio:Akademiala diciplini]]
[[Kategorio:Faki di historio]]</text>
      <sha1>jqgkhcod748mtjaq5hiqc15z6bhs242</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ekonomiala bulo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127312</id>
    <revision>
      <id>1143372</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:37:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{revizo}} '''Ekonomiala bulo''', anke konocata kom bulo di valoro di aktivi o spekulativa bulo, esas situo en qua la merkata preco di aktivo augmentas konsiderinde super la valoro justifikata da lua fundamentala ekonomiala faktori. Buli esas ordinare asociata kun excesiva spekulado, rapida augmenti di prezi e eventuala decenso dil merkata valori.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Siegel |first=Jeremy J. |title=What Is an Asset Price Bubble? An Operational Definition |journal=Eu...'</comment>
      <origin>1143372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4845" sha1="t0nvth9mb7jz1bbj7yt78sk9pwirh21" xml:space="preserve">{{revizo}}
'''Ekonomiala bulo''', anke konocata kom bulo di valoro di aktivi o spekulativa bulo, esas situo en qua la merkata preco di aktivo augmentas konsiderinde super la valoro justifikata da lua fundamentala ekonomiala faktori. Buli esas ordinare asociata kun excesiva spekulado, rapida augmenti di prezi e eventuala decenso dil merkata valori.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Siegel |first=Jeremy J. |title=What Is an Asset Price Bubble? An Operational Definition |journal=European Financial Management |volume=9 |issue=1 |year=2003 |pages=11–24 |doi=10.1111/1468-036X.00206}}&lt;/ref&gt;

== Formigo ==
Ekonomiala buli povas developar kande investanti divenas sempre plu optimista pri la futura valoro di aktivo. Kreskanta prezi atraktas plusa aquiranti, kies demando pushas la prezi ad-alte e rinforcas l'atendi pri plua augmenti. Ta proceso povas krear ciklo di spekulado en qua la merkata prezi divenas sempre plu desunionita de l'anticipata futura rendimenti o altra fundamentala mezuri di valoro.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Barlevy |first=Gadi |title=Why Bubbles Occur: Revisiting the Rationality Debate |publisher=Federal Reserve Bank of Chicago |year=2025 |url=https://www.chicagofed.org/publications/economic-perspectives/2025/3}}&lt;/ref&gt;

Plura faktori povas kontribuar al formigo di buli, inkluzante:
* Spekulado: Investanti aquiras aktivi anticipante plua augmenti di prezi.
* Kredito-expansio: Facila aceso a prunto povas augmentar la demando e kurajigar investado per pruntita kapitalo.
* Investantala psikologio: Gregala konduto, optimismo e la timo perdar oportuneso povas rinforcar la kreskanta prezi.
* Financala inovado: Nova investala produkti e mercati povas faciligar spekulativa aktiveso.
* Informala asimetrio: Investanti povas havar nekompleta o misguidanta informi pri la valoro e risko di aktivi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Asset Price Bubbles |publisher=International Monetary Fund |year=2013 |url=https://www.elibrary.imf.org/view/journals/001/2013/045/article-A001-en.xml}}&lt;/ref&gt;

== Developo e kolapso ==
Tipala bulo developas dum periodo di kreskanta demando e augmentanta prezi. Kande spekulado intensigas, investanti povas sempre plu dependar de l'atendi pri futura apreciado di prezi, vice del revenuo o ekonomiala valoro produktita da l'aktivo. Fine, konfido povas febligar, demando povas diminutar e prezi povas bruske falir. Ta inversigo ordinare nomesas l'explodo dil bulo.

La konsequanti povas inkluzar granda financala perdo, bankroti, diminuita investado e ekonomiala receso. Kande banki e altra financala institucioni esas expozigita al diminuinta valori di aktivi, l'efekti povas propagacar tra la plu vasta ekonomio.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Financial Crises: Explanations, Types, and Implications |publisher=International Monetary Fund |year=2013 |url=https://www.elibrary.imf.org/view/journals/001/2013/028/article-A001-en.xml}}&lt;/ref&gt;

== Historiala exempli ==
Notinda eventi ofte deskribita kom ekonomiala buli inkluzas:
* Tulipomanio (1630ma yari): Spekulado pri tulipa bulbi en la Nederlanda Republiko.
* Bulo di Mississippi (1719–1720): Spekulado pri la Franca Mississippi Company e lua perspektivi di koloni- komerco.
* Bulo dil South Sea (1720): Spekulativa prospero pri l'acioni dil Britaniana South Sea Company.
* Japana bulo di valoro di aktivi (1980ma yari): Rapida augmenti dil prezi di acioni e imobili en Japania, sequata da longdauranta ekonomiala receso.
* Dot-kom-bulo (fino dil 1990ma yari til komenco dil 2000ma yari): Spekulado pri interretala e teknologiala kompanio.
* Bulo dil dom-merkato en Usa (2000ma yari): Rapida augmenti dil prezi di rezidencala imobili ante la financala krizo di 2007–2008.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Financial Crises: Explanations, Types, and Implications |publisher=International Monetary Fund |year=2013 |url=https://www.elibrary.imf.org/view/journals/001/2013/028/article-A001-en.xml}}&lt;/ref&gt;

== Identigo e ekonomiala debato ==
Identigar bulo dum ol developas esas desfacila, pro ke la fundamentala valoro di aktivo ne sempre povas esar mezurata objektive. Ekonomisti ne konsentas pri la maniero difinar e detektar buli. Uli definicioni fokusas pri neordinare rapida augmenti di prezi sequata da bruska decensi, dum altri emfazas la diferenco inter merkata prezi e la nuna valoro di anticipata futura revenui.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baumann |first=Anja |title=What Are Asset Price Bubbles? A Survey on Definitions of Financial Bubbles |journal=Journal of Economic Surveys |year=2026 |doi=10.1111/joes.70040}}&lt;/ref&gt;

Ekonomiala serchado examenas la kauzi di buli, lia rilato kun financala mercati e la posible rolo di monetala politiko, financala reguligo e konduto di investanti en la limito di lia konsequanti.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Ekonomiala buli| ]]
[[Kategorio:Ekonomiala ciklo]]
[[Kategorio:Komercala bankroti]]
[[Kategorio:Financala krizi]]</text>
      <sha1>t0nvth9mb7jz1bbj7yt78sk9pwirh21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ekologiala ekonomiko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127313</id>
    <revision>
      <id>1143379</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:14:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{revizo}} '''Ekologiala ekonomiko'''  **Ekologiala ekonomiko**, anke konocata kom **ekologiala ekonomio**, esas interdisciplinara domeno qua studias la rilato inter ekonomiala sistemi e la naturala medio. Ol examenas quale ekonomiala agadi dependas de ekologiala resursi e procesi, e quale ekonomii povas funcionar interne di la mediala limiti di la planeto. Lua centrala celi inkluzas ekologiala durableso, sociala justeso e la efikiva uzo di resursi.&lt;ref&gt;{{cite journal |...'</comment>
      <origin>1143379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4746" sha1="rl799opju3e8yz20e24g5jpzxu3g04p" xml:space="preserve">{{revizo}}
'''Ekologiala ekonomiko'''

**Ekologiala ekonomiko**, anke konocata kom **ekologiala ekonomio**, esas interdisciplinara domeno qua studias la rilato inter ekonomiala sistemi e la naturala medio. Ol examenas quale ekonomiala agadi dependas de ekologiala resursi e procesi, e quale ekonomii povas funcionar interne di la mediala limiti di la planeto. Lua centrala celi inkluzas ekologiala durableso, sociala justeso e la efikiva uzo di resursi.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Costanza |first=Robert |title=Ecological Economics: Reintegrating the Study of Humans and Nature |journal=Ecological Applications |volume=6 |issue=4 |year=1996 |pages=978–990 |doi=10.2307/2269581}}&lt;/ref&gt;

== Fundamenti e developo ==

La intelektala fundamenti di la ekologiala ekonomiko inkluzas la labori di ekonomikisti e ciencisti qui examenis la rilato inter ekonomiala kresko, naturala resursi e mediala restrikti. Importanta influanti inkluzas **Nicholas Georgescu-Roegen**, qua aplikis termodinamika principi a la ekonomiala procesi, e **Kenneth Boulding**, qua emfazis la limiti di resursi en planeto kun finita dimensii.

La domeno aparis kom distinkta akademiala disciplino dum la 1980ma yari. La fondado di la International Society for Ecological Economics en 1989 e la lansado di la akademiala revuo ''Ecological Economics'' dum la sama yaro helpis institucionaligar la disciplino. Robert Costanza esis inter lua fondintaji.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Costanza |first=Robert |title=Ecological Economics: Reintegrating the Study of Humans and Nature |journal=Ecological Applications |volume=6 |issue=4 |year=1996 |pages=978–990 |doi=10.2307/2269581}}&lt;/ref&gt;

== Chefaj principi ==

La ekologiala ekonomiko konsideras la ekonomio kom sub-sistemo di la naturala medio, e ne kom sistemo sendependanta. Lua chefaj principi inkluzas:

- **Ekologiala durableso:** Ekonomiala agado devas restar interne di la kapablesi di ekosistemi por regenerar risorsi e absorbar rezidui.
- **Intergeneraciona justeso:** Naturala resursi e mediala kondicioni devas esar konservata por futura generacioni.
- **Sociala justeso:** Ekonomiala profiti e mediala kusti devas esar juste distribuata interne di e inter societi.
- **Biofizikal limiti:** Ekonomiala produktado dependas de resursi, energio e ekologiala procesi qui esas finita.
- **Interdisciplinara serchado:** Komprenar la rilati inter ekonomiko e medio postulas kunlaboro inter ekonomiko, ekologio, sociologio e altra disciplini.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Haddad |first=Brent M. |last2=Solomon |first2=Barry D. |title=Ecological economics as the science of sustainability and transformation: Integrating entropy, sustainable scale, and justice |journal=PLOS Sustainability and Transformation |volume=3 |issue=2 |year=2024 |doi=10.1371/journal.pstr.0000098}}&lt;/ref&gt;

== Rilato kun mediala ekonomiko ==

La ekologiala ekonomiko esas strete relacita a la mediala ekonomiko, ma la du domeni havas diferanta teoriala fundamenti e arei di emfazo. La mediala ekonomiko generale aplikas konvencionala ekonomiala koncepti a mediala problemi, inkluzante polucion, externi efiki e la repartiso di resursi. La ekologiala ekonomiko adoptas plu ampla perspektivo, examinante la ekonomio kom parto di plu granda ekologiala sistemo e emfazante la fizikala limiti di ekonomiala agado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=What is ecological economics? |publisher=Yale Insights |date=11 May 2010 |url=https://insights.som.yale.edu/insights/what-ecological-economics}}&lt;/ref&gt;

== Serchado e aplikado ==

La serchado en ekologiala ekonomiko traktas vasta gamo de temi, inkluzante klimato-kambio, perdo di biodiveso, renovigebla energio, depletiono di resursi, durabla agrokultivo, valoro di la medio e ekonomiala neegaleso.

Lua metodologii inkluzas la valoro-stimo di ekosistemi, analizo di la fluo di materialo e energio, analizo di la ekologiala impronto, integrita modeli di evaluo e la studio di alternativa ekonomiala sistemi. La disciplino anke examenas koncepti quale la ekonomiko en stabila stando, durabla developo e la cirkulara ekonomiko.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Costanza |first=Robert |title=Ecological economics in 2049: Getting beyond the argument culture to the world we all want |journal=Ecological Economics |volume=168 |year=2020 |article-number=106484 |doi=10.1016/j.ecolecon.2019.106484}}&lt;/ref&gt;

== Videz anke ==

- Mediala ekonomiko
- Mediala durableso
- Ekonomio en stabila stando
- Ekologiala impronto
- Naturala kapitalo
- Cirkulara ekonomiko
- Dekresko

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Ekologiala ekonomiko| ]]
[[Kategorio:Industriala ekologio]]
[[Kategorio:Naturala resursi]]
[[Kategorio:Mediala sociala cienco]]
[[Kategorio:Mediala ekonomiko]]
[[Kategorio:Skoli di ekonomiala penso]]
[[Kategorio:Politikala ekologio]]</text>
      <sha1>rl799opju3e8yz20e24g5jpzxu3g04p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143380</id>
      <parentid>1143379</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:15:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4526" sha1="0kl0ljot9o1ef1nz8jq4ys85w4c6v35" xml:space="preserve">{{revizo}}
'''Ekologiala ekonomiko''', anke konocata kom '''ekologiala ekonomio''', esas interdisciplinara domeno qua studias la rilato inter ekonomiala sistemi e la naturala medio. Ol examenas quale ekonomiala agadi dependas de ekologiala resursi e procesi, e quale ekonomii povas funcionar interne di la mediala limiti di la planeto. Lua centrala celi inkluzas ekologiala durableso, sociala justeso e la efikiva uzo di resursi.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Costanza |first=Robert |title=Ecological Economics: Reintegrating the Study of Humans and Nature |journal=Ecological Applications |volume=6 |issue=4 |year=1996 |pages=978–990 |doi=10.2307/2269581}}&lt;/ref&gt;

== Fundamenti e developo ==
La intelektala fundamenti di la ekologiala ekonomiko inkluzas la labori di ekonomikisti e ciencisti qui examenis la rilato inter ekonomiala kresko, naturala resursi e mediala restrikti. Importanta influanti inkluzas Nicholas Georgescu-Roegen, qua aplikis termodinamika principi a la ekonomiala procesi, e Kenneth Boulding, qua emfazis la limiti di resursi en planeto kun finita dimensii.

La domeno aparis kom distinkta akademiala disciplino dum la 1980ma yari. La fondado di la International Society for Ecological Economics en 1989 e la lansado di la akademiala revuo ''Ecological Economics'' dum la sama yaro helpis institucionaligar la disciplino. Robert Costanza esis inter lua fondintaji.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Costanza |first=Robert |title=Ecological Economics: Reintegrating the Study of Humans and Nature |journal=Ecological Applications |volume=6 |issue=4 |year=1996 |pages=978–990 |doi=10.2307/2269581}}&lt;/ref&gt;

== Chefaj principi ==
La ekologiala ekonomiko konsideras la ekonomio kom sub-sistemo di la naturala medio, e ne kom sistemo sendependanta. Lua chefaj principi inkluzas:
* Ekologiala durableso: Ekonomiala agado devas restar interne di la kapablesi di ekosistemi por regenerar risorsi e absorbar rezidui.
* Intergeneraciona justeso: Naturala resursi e mediala kondicioni devas esar konservata por futura generacioni.
* Sociala justeso: Ekonomiala profiti e mediala kusti devas esar juste distribuata interne di e inter societi.
* Biofizikal limiti: Ekonomiala produktado dependas de resursi, energio e ekologiala procesi qui esas finita.
* Interdisciplinara serchado: Komprenar la rilati inter ekonomiko e medio postulas kunlaboro inter ekonomiko, ekologio, sociologio e altra disciplini.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Haddad |first=Brent M. |last2=Solomon |first2=Barry D. |title=Ecological economics as the science of sustainability and transformation: Integrating entropy, sustainable scale, and justice |journal=PLOS Sustainability and Transformation |volume=3 |issue=2 |year=2024 |doi=10.1371/journal.pstr.0000098}}&lt;/ref&gt;

== Rilato kun mediala ekonomiko ==
La ekologiala ekonomiko esas strete relacita a la mediala ekonomiko, ma la du domeni havas diferanta teoriala fundamenti e arei di emfazo. La mediala ekonomiko generale aplikas konvencionala ekonomiala koncepti a mediala problemi, inkluzante polucion, externi efiki e la repartiso di resursi. La ekologiala ekonomiko adoptas plu ampla perspektivo, examinante la ekonomio kom parto di plu granda ekologiala sistemo e emfazante la fizikala limiti di ekonomiala agado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=What is ecological economics? |publisher=Yale Insights |date=11 May 2010 |url=https://insights.som.yale.edu/insights/what-ecological-economics}}&lt;/ref&gt;

== Serchado e aplikado ==
La serchado en ekologiala ekonomiko traktas vasta gamo de temi, inkluzante klimato-kambio, perdo di biodiveso, renovigebla energio, depletiono di resursi, durabla agrokultivo, valoro di la medio e ekonomiala neegaleso.

Lua metodologii inkluzas la valoro-stimo di ekosistemi, analizo di la fluo di materialo e energio, analizo di la ekologiala impronto, integrita modeli di evaluo e la studio di alternativa ekonomiala sistemi. La disciplino anke examenas koncepti quale la ekonomiko en stabila stando, durabla developo e la cirkulara ekonomiko.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Costanza |first=Robert |title=Ecological economics in 2049: Getting beyond the argument culture to the world we all want |journal=Ecological Economics |volume=168 |year=2020 |article-number=106484 |doi=10.1016/j.ecolecon.2019.106484}}&lt;/ref&gt;

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Ekologiala ekonomiko| ]]
[[Kategorio:Industriala ekologio]]
[[Kategorio:Naturala resursi]]
[[Kategorio:Mediala sociala cienco]]
[[Kategorio:Mediala ekonomiko]]
[[Kategorio:Skoli di ekonomiala penso]]
[[Kategorio:Politikala ekologio]]</text>
      <sha1>0kl0ljot9o1ef1nz8jq4ys85w4c6v35</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143381</id>
      <parentid>1143380</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4680" sha1="s2p0ynd4d64237i7sr1mprpy2m41cfu" xml:space="preserve">{{revizo}}
[[Arkivo:Diagram of natural resource flows-en.svg|197px|eta|dekstra|La ekonomiala sistemo di la homaro konsiderata kom sub-sistemo di la globala medio.]]
'''Ekologiala ekonomiko''', anke konocata kom '''ekologiala ekonomio''', esas interdisciplinara domeno qua studias la rilato inter ekonomiala sistemi e la naturala medio. Ol examenas quale ekonomiala agadi dependas de ekologiala resursi e procesi, e quale ekonomii povas funcionar interne di la mediala limiti di la planeto. Lua centrala celi inkluzas ekologiala durableso, sociala justeso e la efikiva uzo di resursi.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Costanza |first=Robert |title=Ecological Economics: Reintegrating the Study of Humans and Nature |journal=Ecological Applications |volume=6 |issue=4 |year=1996 |pages=978–990 |doi=10.2307/2269581}}&lt;/ref&gt;

== Fundamenti e developo ==
La intelektala fundamenti di la ekologiala ekonomiko inkluzas la labori di ekonomikisti e ciencisti qui examenis la rilato inter ekonomiala kresko, naturala resursi e mediala restrikti. Importanta influanti inkluzas Nicholas Georgescu-Roegen, qua aplikis termodinamika principi a la ekonomiala procesi, e Kenneth Boulding, qua emfazis la limiti di resursi en planeto kun finita dimensii.

La domeno aparis kom distinkta akademiala disciplino dum la 1980ma yari. La fondado di la International Society for Ecological Economics en 1989 e la lansado di la akademiala revuo ''Ecological Economics'' dum la sama yaro helpis institucionaligar la disciplino. Robert Costanza esis inter lua fondintaji.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Costanza |first=Robert |title=Ecological Economics: Reintegrating the Study of Humans and Nature |journal=Ecological Applications |volume=6 |issue=4 |year=1996 |pages=978–990 |doi=10.2307/2269581}}&lt;/ref&gt;

== Chefaj principi ==
La ekologiala ekonomiko konsideras la ekonomio kom sub-sistemo di la naturala medio, e ne kom sistemo sendependanta. Lua chefaj principi inkluzas:
* Ekologiala durableso: Ekonomiala agado devas restar interne di la kapablesi di ekosistemi por regenerar risorsi e absorbar rezidui.
* Intergeneraciona justeso: Naturala resursi e mediala kondicioni devas esar konservata por futura generacioni.
* Sociala justeso: Ekonomiala profiti e mediala kusti devas esar juste distribuata interne di e inter societi.
* Biofizikal limiti: Ekonomiala produktado dependas de resursi, energio e ekologiala procesi qui esas finita.
* Interdisciplinara serchado: Komprenar la rilati inter ekonomiko e medio postulas kunlaboro inter ekonomiko, ekologio, sociologio e altra disciplini.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Haddad |first=Brent M. |last2=Solomon |first2=Barry D. |title=Ecological economics as the science of sustainability and transformation: Integrating entropy, sustainable scale, and justice |journal=PLOS Sustainability and Transformation |volume=3 |issue=2 |year=2024 |doi=10.1371/journal.pstr.0000098}}&lt;/ref&gt;

== Rilato kun mediala ekonomiko ==
La ekologiala ekonomiko esas strete relacita a la mediala ekonomiko, ma la du domeni havas diferanta teoriala fundamenti e arei di emfazo. La mediala ekonomiko generale aplikas konvencionala ekonomiala koncepti a mediala problemi, inkluzante polucion, externi efiki e la repartiso di resursi. La ekologiala ekonomiko adoptas plu ampla perspektivo, examinante la ekonomio kom parto di plu granda ekologiala sistemo e emfazante la fizikala limiti di ekonomiala agado.&lt;ref&gt;{{cite web |title=What is ecological economics? |publisher=Yale Insights |date=11 May 2010 |url=https://insights.som.yale.edu/insights/what-ecological-economics}}&lt;/ref&gt;

== Serchado e aplikado ==
La serchado en ekologiala ekonomiko traktas vasta gamo de temi, inkluzante klimato-kambio, perdo di biodiveso, renovigebla energio, depletiono di resursi, durabla agrokultivo, valoro di la medio e ekonomiala neegaleso.

Lua metodologii inkluzas la valoro-stimo di ekosistemi, analizo di la fluo di materialo e energio, analizo di la ekologiala impronto, integrita modeli di evaluo e la studio di alternativa ekonomiala sistemi. La disciplino anke examenas koncepti quale la ekonomiko en stabila stando, durabla developo e la cirkulara ekonomiko.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Costanza |first=Robert |title=Ecological economics in 2049: Getting beyond the argument culture to the world we all want |journal=Ecological Economics |volume=168 |year=2020 |article-number=106484 |doi=10.1016/j.ecolecon.2019.106484}}&lt;/ref&gt;

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Ekologiala ekonomiko| ]]
[[Kategorio:Industriala ekologio]]
[[Kategorio:Naturala resursi]]
[[Kategorio:Mediala sociala cienco]]
[[Kategorio:Mediala ekonomiko]]
[[Kategorio:Skoli di ekonomiala penso]]
[[Kategorio:Politikala ekologio]]</text>
      <sha1>s2p0ynd4d64237i7sr1mprpy2m41cfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shablono:Simpla vivo</title>
    <ns>10</ns>
    <id>127314</id>
    <revision>
      <id>1143386</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:30:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Navbox | name  = Simpla vivo | state = {{{state|autocollapse}}} | title = [[Simpla viv-maniero]] | listclass = hlist | basestyle = text-align:center;  | image =  |group1 = Praktiki |list1  = * [[Bartero]] * [[Cord-cutting]] * [[DIY-etiko]] * [[Downshifting (viv-stilo)|Downshifting]] * [[Seka necesejo]] * [[Juno]] * [[Arbor-ĝardenado]] * [[Freeganismo]] * [[Frugal eso]] * [[Donac-ekonomiko]] * [[Intencala komunumo]] * [[Loka valuto]] * Low-impact development (UK)|De...'</comment>
      <origin>1143386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3542" sha1="o400khd71u9stu0wusc8e7iy5sn7dxx" xml:space="preserve">{{Navbox
| name  = Simpla vivo
| state = {{{state|autocollapse}}}
| title = [[Simpla viv-maniero]]
| listclass = hlist
| basestyle = text-align:center;

| image =

|group1 = Praktiki
|list1  =
* [[Bartero]]
* [[Cord-cutting]]
* [[DIY-etiko]]
* [[Downshifting (viv-stilo)|Downshifting]]
* [[Seka necesejo]]
* [[Juno]]
* [[Arbor-ĝardenado]]
* [[Freeganismo]]
* [[Frugal eso]]
* [[Donac-ekonomiko]]
* [[Intencala komunumo]]
* [[Loka valuto]]
* [[Low-impact development (UK)|Developo kun mikra impakto]]
* [[Sen superfluaĵoj]]
* [[Vivo ekster la reto]]
* [[Permakulturo]]
* [[Redonaco]]
* [[Sattvika diet]]
* [[Autosuficeso]]
* [[Lenta viv-maniero]]
* [[Lenta movado (kulturo)]]
* [[Subsistenca agrokultivo]]
* [[Durabla viv-maniero]]
* [[Durabla sanitara sistemo]]
* [[Veganismo]]
* [[Vegetarismo]]
* [[Tax-resisto|Resisto a milit-imposti]]
* [[WWOOF]]

|group2 = Religiala e spirituala
|list2 =
* [[Amish]]
* [[Aparigraha]]
* [[Ascetismo]]
* [[Detachment (filozofio)|Desapego]]
* [[Distribuismo]]
* [[Movado di Jesus]]
* [[Mendikanto]]
* [[Sati (Budhismo)|Atentemo]]
* [[Monakismo]]
* [[Nova monakismo]]
* [[Simpla vestado]]
* [[Simpla populi]]
* [[Quakeri]]
* [[Rastafari]]
* [[Temperantio (virtuto)|Temperantio]]
* [[Testimonio di simpleso]]
* [[Tolstoyana movado]]
* [[Komunumi di la Dekedek Tribui]]

|group3 = Sekulara movadi
|list3 =
* [[Movado por retroveno a la tero|Retroveno a la tero]]
* [[Movado por sen-auto-vivo|Sen auto]]
* [[Ambientala movado|Ambientala]]
* [[Hipi]]
* [[Open Source Ecology]]
* [[Lenta movado (kulturo)|Lenta]]
* [[Movado por mikra domi|Mikra domi]]
* [[Transiciona urbo]]

|group4 = Notinda autori
|list4 =
* [[Wendell Berry]]
* [[Ernest Callenbach]]
* [[G. K. Chesterton]]
* [[Duane Elgin]]
* [[Mahatma Gandhi]]
* [[Richard Gregg (sociala filozofi)|Richard Gregg]]
* [[Tom Hodgkinson]]
* [[Harlan Hubbard]]
* [[Satish Kumar]]
* [[Helen Nearing]]
* [[Scott Nearing]]
* [[Peace Pilgrim]]
* [[Nick Rosen (Brita filmisto)|Nick Rosen]]
* [[Dugald Semple]]
* [[E. F. Schumacher]]
* [[George Skene Keith (medikisto)|George Skene Keith]]
* [[Henry David Thoreau]]
* [[Leo Tolstoy]]
* [[Thiruvalluvar|Valluvar]]

|group5 = Nuntempaj adepti
|list5 =
* [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]]
* [[Robin Greenfield]]
* [[Ted Kaczynski]]
* [[Pentti Linkola]]
* [[Jim Merkel]]
* [[Peace Pilgrim]]
* [[Suelo]]
* [[Thomas (aktivisto)|Thomas]]

|group6 = Media
|list6 =
* &quot;[[Anekdote zur Senkung der Arbeitsmoral]]&quot;
* ''[[Escape from Affluenza]]''
* ''[[The Good Life (1975 TV series)|The Good Life]]''
* ''[[The Moon and the Sledgehammer]]''
* ''[[Mother Earth News]]''
* ''[[The Power of Half]]''
* ''[[Small Is Beautiful]]''
* ''[[Walden]]''

|group7 = Relatanta
|list7 =
* [[Affluenza]]
* [[Agrarismo]]
* [[Amatorismo]]
* [[Anarko-primitivismo]]
* [[Kontra-konsumismo]]
* [[Adekvatala teknologio]]
* [[Bohemianismo]]
* [[Konsumismo]]
* [[Kritiko di laboro]]
* [[Profunda ekologio]]
* [[Dekresko]]
* [[Ekologiala impronto]]
* [[Manjaj-kilometri]]
* [[Front Porch Republic]]
* [[Verda anarkismo]]
* [[Eudaimonia|La bona vivo]]
* [[Globala varmigo]]
* [[Hedonofobio]]
* [[Intencala viv-maniero]]
**[[Intencala komunumo|Komunumo]]
**[[Rainbow Gathering]]
* [[Itinerantaj grupi en Europa|Itineranta]]
* [[Basa teknologio]]
* [[Nonviolento]]
* [[Pinto di petrolo-produktado]]
* [[Durableso]]
* [[Underconsumption core]]
* [[Interfaco inter laboro e vivo]]

| below =
}}&lt;noinclude&gt;
{{Doc|content=
{{Collapsible option}}
[[Kategorio:Mediala navigac-skatoli]]
[[Kategorio:Socio e sociala cienco navigac-skatoli]]
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o400khd71u9stu0wusc8e7iy5sn7dxx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143394</id>
      <parentid>1143386</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:34:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3640" sha1="qdhzfyxwvbsy12ejtq7idflo3i5gs4p" xml:space="preserve">{{Navbox
| name  = Simpla vivo
| state = {{{state|autocollapse}}}
| title = [[Simpla viv-maniero]]
| listclass = hlist
| basestyle = text-align:center;

| image =

|group1 = Praktiki
|list1  = [[Bartero]] · [[Cord-cutting]] · [[DIY-etiko]] · [[Downshifting (viv-stilo)|Downshifting]] · [[Seka necesejo]] · [[Juno]] · [[Arbor-ĝardenado]] · [[Freeganismo]] · [[Frugal eso]] · [[Donac-ekonomiko]] · [[Intencala komunumo]] · [[Loka valuto]] · [[Low-impact development (UK)|Developo kun mikra impakto]] · [[Sen superfluaĵoj]] · [[Vivo exter la reto]] · [[Permakulturo]] · [[Redonaco]] · [[Sattvika dieto]] · [[Autosuficeso]] · [[Lenta viv-maniero]] · [[Lenta movado (kulturo)]] · [[Subsistenca agrokultivo]] · [[Durabla viv-maniero]] · [[Durabla sanitara sistemo]] · [[Veganismo]] · [[Vegetarismo]] · [[Tax-resisto|Resisto a milit-imposti]] · [[WWOOF]]

|group2 = Religiala e spirituala
|list2 = [[Amish]] · [[Aparigraha]] · [[Ascetismo]] · [[Detachment (filozofio)|Desapego]] · [[Distribuismo]] · [[Movado di Iesu]] · [[Mendikanto]] · [[Sati (Budhismo)|Atentemo]] · [[Monakismo]] · [[Nova monakismo]] · [[Simpla vestado]] · [[Simpla populi]] · [[Quakeri]] · [[Rastafari]] · [[Temperantio (virtuto)|Temperantio]] · [[Testimonio di simpleso]] · [[Tolstoyana movado]] · [[Komunumi di la Dekedek Tribui]]

|group3 = Sekulara movadi
|list3 = [[Movado por retroveno a la tero|Retroveno a la tero]] · [[Movado por sen-auto-vivo|Sen auto]] · [[Ambientala movado|Ambientala]] · [[Hipi]] · [[Open Source Ecology]] · [[Lenta movado (kulturo)|Lenta]] · [[Movado por mikra domi|Mikra domi]] · [[Transiciona urbo]]

|group4 = Notinda autori
|list4 =  [[Wendell Berry]] · [[Ernest Callenbach]] · [[G. K. Chesterton]] · [[Duane Elgin]] · [[Mahatma Gandhi]] · [[Richard Gregg (sociala filozofi)|Richard Gregg]] · [[Tom Hodgkinson]] · [[Harlan Hubbard]] · [[Satish Kumar]] · [[Helen Nearing]] · [[Scott Nearing]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Nick Rosen (Brita filmisto)|Nick Rosen]] · [[Dugald Semple]] · [[E. F. Schumacher]] · [[George Skene Keith (medikisto)|George Skene Keith]] · [[Henry David Thoreau]] · [[Leo Tolstoy]] · [[Thiruvalluvar|Valluvar]]

|group5 = Nuntempaj adepti
|list5 = [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]] · [[Robin Greenfield]] · [[Ted Kaczynski]] · [[Pentti Linkola]] · [[Jim Merkel]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Suelo]] · [[Thomas (aktivisto)|Thomas]]

|group6 = Media
|list6 = &quot;[[Anekdote zur Senkung der Arbeitsmoral]]&quot; · ''[[Escape from Affluenza]]'' · ''[[The Good Life (1975 TV series)|The Good Life]]'' · ''[[The Moon and the Sledgehammer]]'' · ''[[Mother Earth News]]'' · ''[[The Power of Half]]'' · ''[[Small Is Beautiful]]'' · ''[[Walden]]''

|group7 = Relatanta
|list7 = [[Affluenza]] · [[Agrarismo]] · [[Amatorismo]] · [[Anarko-primitivismo]] · [[Kontra-konsumismo]] · [[Adekvatala teknologio]] · [[Bohemianismo]] · [[Konsumismo]] · [[Kritiko di laboro]] · [[Profunda ekologio]] · [[Dekresko]] · [[Ekologiala impronto]] · [[Manjaj-kilometri]] · [[Front Porch Republic]] · [[Verda anarkismo]] · [[Eudaimonia|La bona vivo]] · [[Globala varmigo]] · [[Hedonofobio]] · [[Intencala viv-maniero]] · ([[Intencala komunumo|Komunumo]] · [[Rainbow Gathering]]) · [[Itinerantaj grupi en Europa|Itineranta]] · [[Basa teknologio]] · [[Nonviolento]] · [[Pinto di petrolo-produktado]] · [[Durableso]] · [[Underconsumption core]] · [[Interfaco inter laboro e vivo]]

| below =
}}&lt;noinclude&gt;
{{Doc|content=
{{Collapsible option}}
[[Kategorio:Mediala navigac-skatoli]]
[[Kategorio:Socio e sociala cienco navigac-skatoli]]
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qdhzfyxwvbsy12ejtq7idflo3i5gs4p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143395</id>
      <parentid>1143394</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:34:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3633" sha1="gg6lg1awgzdp0ildv2fxcjh1ucdtiuq" xml:space="preserve">{{Navbox
| name  = Simpla vivo
| state = {{{state|autocollapse}}}
| title = [[Simpla vivo]]
| listclass = hlist
| basestyle = text-align:center;

| image =

|group1 = Praktiki
|list1  = [[Bartero]] · [[Cord-cutting]] · [[DIY-etiko]] · [[Downshifting (viv-stilo)|Downshifting]] · [[Seka necesejo]] · [[Juno]] · [[Arbor-ĝardenado]] · [[Freeganismo]] · [[Frugal eso]] · [[Donac-ekonomiko]] · [[Intencala komunumo]] · [[Loka valuto]] · [[Low-impact development (UK)|Developo kun mikra impakto]] · [[Sen superfluaĵoj]] · [[Vivo exter la reto]] · [[Permakulturo]] · [[Redonaco]] · [[Sattvika dieto]] · [[Autosuficeso]] · [[Lenta viv-maniero]] · [[Lenta movado (kulturo)]] · [[Subsistenca agrokultivo]] · [[Durabla viv-maniero]] · [[Durabla sanitara sistemo]] · [[Veganismo]] · [[Vegetarismo]] · [[Tax-resisto|Resisto a milit-imposti]] · [[WWOOF]]

|group2 = Religiala e spirituala
|list2 = [[Amish]] · [[Aparigraha]] · [[Ascetismo]] · [[Detachment (filozofio)|Desapego]] · [[Distribuismo]] · [[Movado di Iesu]] · [[Mendikanto]] · [[Sati (Budhismo)|Atentemo]] · [[Monakismo]] · [[Nova monakismo]] · [[Simpla vestado]] · [[Simpla populi]] · [[Quakeri]] · [[Rastafari]] · [[Temperantio (virtuto)|Temperantio]] · [[Testimonio di simpleso]] · [[Tolstoyana movado]] · [[Komunumi di la Dekedek Tribui]]

|group3 = Sekulara movadi
|list3 = [[Movado por retroveno a la tero|Retroveno a la tero]] · [[Movado por sen-auto-vivo|Sen auto]] · [[Ambientala movado|Ambientala]] · [[Hipi]] · [[Open Source Ecology]] · [[Lenta movado (kulturo)|Lenta]] · [[Movado por mikra domi|Mikra domi]] · [[Transiciona urbo]]

|group4 = Notinda autori
|list4 =  [[Wendell Berry]] · [[Ernest Callenbach]] · [[G. K. Chesterton]] · [[Duane Elgin]] · [[Mahatma Gandhi]] · [[Richard Gregg (sociala filozofi)|Richard Gregg]] · [[Tom Hodgkinson]] · [[Harlan Hubbard]] · [[Satish Kumar]] · [[Helen Nearing]] · [[Scott Nearing]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Nick Rosen (Brita filmisto)|Nick Rosen]] · [[Dugald Semple]] · [[E. F. Schumacher]] · [[George Skene Keith (medikisto)|George Skene Keith]] · [[Henry David Thoreau]] · [[Leo Tolstoy]] · [[Thiruvalluvar|Valluvar]]

|group5 = Nuntempaj adepti
|list5 = [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]] · [[Robin Greenfield]] · [[Ted Kaczynski]] · [[Pentti Linkola]] · [[Jim Merkel]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Suelo]] · [[Thomas (aktivisto)|Thomas]]

|group6 = Media
|list6 = &quot;[[Anekdote zur Senkung der Arbeitsmoral]]&quot; · ''[[Escape from Affluenza]]'' · ''[[The Good Life (1975 TV series)|The Good Life]]'' · ''[[The Moon and the Sledgehammer]]'' · ''[[Mother Earth News]]'' · ''[[The Power of Half]]'' · ''[[Small Is Beautiful]]'' · ''[[Walden]]''

|group7 = Relatanta
|list7 = [[Affluenza]] · [[Agrarismo]] · [[Amatorismo]] · [[Anarko-primitivismo]] · [[Kontra-konsumismo]] · [[Adekvatala teknologio]] · [[Bohemianismo]] · [[Konsumismo]] · [[Kritiko di laboro]] · [[Profunda ekologio]] · [[Dekresko]] · [[Ekologiala impronto]] · [[Manjaj-kilometri]] · [[Front Porch Republic]] · [[Verda anarkismo]] · [[Eudaimonia|La bona vivo]] · [[Globala varmigo]] · [[Hedonofobio]] · [[Intencala viv-maniero]] · ([[Intencala komunumo|Komunumo]] · [[Rainbow Gathering]]) · [[Itinerantaj grupi en Europa|Itineranta]] · [[Basa teknologio]] · [[Nonviolento]] · [[Pinto di petrolo-produktado]] · [[Durableso]] · [[Underconsumption core]] · [[Interfaco inter laboro e vivo]]

| below =
}}&lt;noinclude&gt;
{{Doc|content=
{{Collapsible option}}
[[Kategorio:Mediala navigac-skatoli]]
[[Kategorio:Socio e sociala cienco navigac-skatoli]]
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gg6lg1awgzdp0ildv2fxcjh1ucdtiuq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143397</id>
      <parentid>1143395</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3647" sha1="rvq5618rpb6f1q92zr0digt33dhvzt5" xml:space="preserve">{{Navbox
| name  = Simpla vivo
| state = {{{state|autocollapse}}}
| title = [[Simpla vivo]]
| listclass = hlist
| basestyle = text-align:center;

| image =

|group1 = Praktiki
|list1  = [[Bartero]] · [[Cord-cutting]] · [[Facez to ipsa]] · [[Downshifting (viv-stilo)|Downshifting]] · [[Seka necesejo]] · [[Juno]] · [[Arbor-ĝardenado]] · [[Freeganismo]] · [[Frugal eso]] · [[Donac-ekonomiko]] · [[Intencala komunumo]] · [[Loka valuto]] · [[Low-impact development (UK)|Developo kun mikra impakto]] · [[Sen superfluaĵoj]] · [[Vivo exter la reto]] · [[Permakulturo]] · [[Redonaco]] · [[Sattvika dieto]] · [[Autosuficeso]] · [[Des-hastar]] · [[Lenta movado (kulturo)]] · [[Subsistenca agrokultivo]] · [[Durabla viv-maniero]] · [[Durabla sanitara sistemo]] · [[Veganismo]] · [[Vegetarismo]] · [[Tax-resisto|Resisto a milit-imposti]] · [[WWOOF]]

|group2 = Religiala e spirituala
|list2 = [[Amish]] · [[Aparigraha]] · [[Asketismo]] · [[Detachment (filozofio)|Desapego]] · [[Distribuismo]] · [[Movado di Iesu]] · [[Mendikanto]] · [[Sati (Budhismo)|Atentemo]] · [[Monakismo]] · [[Nova monakismo]] · [[Simpla vestado]] · [[Simpla populi]] · [[Quakero|Quakeri]] · [[Rastafari]] · [[Temperantio (virtuto)|Temperantio]] · [[Testimonio di simpleso]] · [[Tolstoyana movado]] · [[Komunumi di la Dekedek Tribui]]

|group3 = Sekulara movadi
|list3 = [[Movado por retroveno a la tero|Retroveno a la tero]] · [[Movado por sen-auto-vivo|Sen auto]] · [[Ambientala movado|Ambientala]] · [[Hipiala movemento]] · [[Open Source Ecology]] · [[Lenta movado (kulturo)|Lenta]] · [[Movado por mikra domi|Mikra domi]] · [[Transiciona urbo]]

|group4 = Notinda autori
|list4 =  [[Wendell Berry]] · [[Ernest Callenbach]] · [[G. K. Chesterton]] · [[Duane Elgin]] · [[Mahatma Gandhi]] · [[Richard Gregg (sociala filozofi)|Richard Gregg]] · [[Tom Hodgkinson]] · [[Harlan Hubbard]] · [[Satish Kumar]] · [[Helen Nearing]] · [[Scott Nearing]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Nick Rosen (Brita filmisto)|Nick Rosen]] · [[Dugald Semple]] · [[E. F. Schumacher]] · [[George Skene Keith (medikisto)|George Skene Keith]] · [[Henry David Thoreau]] · [[Leo Tolstoy]] · [[Thiruvalluvar|Valluvar]]

|group5 = Nuntempaj adepti
|list5 = [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]] · [[Robin Greenfield]] · [[Ted Kaczynski]] · [[Pentti Linkola]] · [[Jim Merkel]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Suelo]] · [[Thomas (aktivisto)|Thomas]]

|group6 = Media
|list6 = &quot;[[Anekdote zur Senkung der Arbeitsmoral]]&quot; · ''[[Escape from Affluenza]]'' · ''[[The Good Life (1975 TV series)|The Good Life]]'' · ''[[The Moon and the Sledgehammer]]'' · ''[[Mother Earth News]]'' · ''[[The Power of Half]]'' · ''[[Small Is Beautiful]]'' · ''[[Walden]]''

|group7 = Relatanta
|list7 = [[Affluenza]] · [[Agrarismo]] · [[Amatoro]] · [[Anarko-primitivismo]] · [[Kontra-konsumismo]] · [[Adekvatala teknologio]] · [[Bohemianismo]] · [[Konsumismo]] · [[Kritiko di laboro]] · [[Profunda ekologio]] · [[Dekresko]] · [[Ekologiala impronto]] · [[Manjaj-kilometri]] · [[Front Porch Republic]] · [[Verda anarkismo]] · [[Eudaimonia|La bona vivo]] · [[Klimato-chanjo]] · [[Hedonofobio]] · [[Intencala viv-maniero]] · ([[Intencala komunumo|Komunumo]] · [[Rainbow Gathering]]) · [[Itinerantaj grupi en Europa|Itineranta]] · [[Basa teknologio]] · [[Nonviolento]] · [[Pinto di petrolo-produktado]] · [[Durableso]] · [[Underconsumption core]] · [[Interfaco inter laboro e vivo]]

| below =
}}&lt;noinclude&gt;
{{Doc|content=
{{Collapsible option}}
[[Kategorio:Mediala navigac-skatoli]]
[[Kategorio:Socio e sociala cienco navigac-skatoli]]
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rvq5618rpb6f1q92zr0digt33dhvzt5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143398</id>
      <parentid>1143397</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3655" sha1="n5lpy5iombzxi6ue5ixzglahgmj4o6n" xml:space="preserve">{{Navbox generic
| name  = Simpla vivo
| state = {{{state|autocollapse}}}
| title = [[Simpla vivo]]
| listclass = hlist
| basestyle = text-align:center;

| image =

|group1 = Praktiki
|list1  = [[Bartero]] · [[Cord-cutting]] · [[Facez to ipsa]] · [[Downshifting (viv-stilo)|Downshifting]] · [[Seka necesejo]] · [[Juno]] · [[Arbor-ĝardenado]] · [[Freeganismo]] · [[Frugal eso]] · [[Donac-ekonomiko]] · [[Intencala komunumo]] · [[Loka valuto]] · [[Low-impact development (UK)|Developo kun mikra impakto]] · [[Sen superfluaĵoj]] · [[Vivo exter la reto]] · [[Permakulturo]] · [[Redonaco]] · [[Sattvika dieto]] · [[Autosuficeso]] · [[Des-hastar]] · [[Lenta movado (kulturo)]] · [[Subsistenca agrokultivo]] · [[Durabla viv-maniero]] · [[Durabla sanitara sistemo]] · [[Veganismo]] · [[Vegetarismo]] · [[Tax-resisto|Resisto a milit-imposti]] · [[WWOOF]]

|group2 = Religiala e spirituala
|list2 = [[Amish]] · [[Aparigraha]] · [[Asketismo]] · [[Detachment (filozofio)|Desapego]] · [[Distribuismo]] · [[Movado di Iesu]] · [[Mendikanto]] · [[Sati (Budhismo)|Atentemo]] · [[Monakismo]] · [[Nova monakismo]] · [[Simpla vestado]] · [[Simpla populi]] · [[Quakero|Quakeri]] · [[Rastafari]] · [[Temperantio (virtuto)|Temperantio]] · [[Testimonio di simpleso]] · [[Tolstoyana movado]] · [[Komunumi di la Dekedek Tribui]]

|group3 = Sekulara movadi
|list3 = [[Movado por retroveno a la tero|Retroveno a la tero]] · [[Movado por sen-auto-vivo|Sen auto]] · [[Ambientala movado|Ambientala]] · [[Hipiala movemento]] · [[Open Source Ecology]] · [[Lenta movado (kulturo)|Lenta]] · [[Movado por mikra domi|Mikra domi]] · [[Transiciona urbo]]

|group4 = Notinda autori
|list4 =  [[Wendell Berry]] · [[Ernest Callenbach]] · [[G. K. Chesterton]] · [[Duane Elgin]] · [[Mahatma Gandhi]] · [[Richard Gregg (sociala filozofi)|Richard Gregg]] · [[Tom Hodgkinson]] · [[Harlan Hubbard]] · [[Satish Kumar]] · [[Helen Nearing]] · [[Scott Nearing]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Nick Rosen (Brita filmisto)|Nick Rosen]] · [[Dugald Semple]] · [[E. F. Schumacher]] · [[George Skene Keith (medikisto)|George Skene Keith]] · [[Henry David Thoreau]] · [[Leo Tolstoy]] · [[Thiruvalluvar|Valluvar]]

|group5 = Nuntempaj adepti
|list5 = [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]] · [[Robin Greenfield]] · [[Ted Kaczynski]] · [[Pentti Linkola]] · [[Jim Merkel]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Suelo]] · [[Thomas (aktivisto)|Thomas]]

|group6 = Media
|list6 = &quot;[[Anekdote zur Senkung der Arbeitsmoral]]&quot; · ''[[Escape from Affluenza]]'' · ''[[The Good Life (1975 TV series)|The Good Life]]'' · ''[[The Moon and the Sledgehammer]]'' · ''[[Mother Earth News]]'' · ''[[The Power of Half]]'' · ''[[Small Is Beautiful]]'' · ''[[Walden]]''

|group7 = Relatanta
|list7 = [[Affluenza]] · [[Agrarismo]] · [[Amatoro]] · [[Anarko-primitivismo]] · [[Kontra-konsumismo]] · [[Adekvatala teknologio]] · [[Bohemianismo]] · [[Konsumismo]] · [[Kritiko di laboro]] · [[Profunda ekologio]] · [[Dekresko]] · [[Ekologiala impronto]] · [[Manjaj-kilometri]] · [[Front Porch Republic]] · [[Verda anarkismo]] · [[Eudaimonia|La bona vivo]] · [[Klimato-chanjo]] · [[Hedonofobio]] · [[Intencala viv-maniero]] · ([[Intencala komunumo|Komunumo]] · [[Rainbow Gathering]]) · [[Itinerantaj grupi en Europa|Itineranta]] · [[Basa teknologio]] · [[Nonviolento]] · [[Pinto di petrolo-produktado]] · [[Durableso]] · [[Underconsumption core]] · [[Interfaco inter laboro e vivo]]

| below =
}}&lt;noinclude&gt;
{{Doc|content=
{{Collapsible option}}
[[Kategorio:Mediala navigac-skatoli]]
[[Kategorio:Socio e sociala cienco navigac-skatoli]]
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n5lpy5iombzxi6ue5ixzglahgmj4o6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143399</id>
      <parentid>1143398</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:53:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3547" sha1="alztnun0zwxl3myhzdpk4s3jy9sd5sc" xml:space="preserve">{{Navbox generic
| name  = Simpla vivo
| state = {{{state|autocollapse}}}
| title = [[Simpla vivo]]
| listclass = hlist
| basestyle = text-align:center;

| image =

|group1 = Praktiki
|list1  = [[Bartero]] · [[Cord-cutting]] · [[Facez to ipsa]] · [[Downshifting (viv-stilo)|Downshifting]] · [[Seka necesejo]] · [[Juno]] · [[Arbor-ĝardenado]] · [[Freeganismo]] · [[Frugal eso]] · [[Donac-ekonomiko]] · [[Intencala komunumo]] · [[Loka valuto]] · [[Low-impact development (UK)|Developo kun mikra impakto]] · [[Sen superfluaĵoj]] · [[Vivo exter la reto]] · [[Permakulturo]] · [[Redonaco]] · [[Sattvika dieto]] · [[Autosuficeso]] · [[Des-hastar]] · [[Lenta movado (kulturo)]] · [[Subsistenca agrokultivo]] · [[Durabla viv-maniero]] · [[Durabla sanitara sistemo]] · [[Veganismo]] · [[Vegetarismo]] · [[Tax-resisto|Resisto a milit-imposti]] · [[WWOOF]]

|group2 = Religiala e spirituala
|list2 = [[Amish]] · [[Aparigraha]] · [[Asketismo]] · [[Detachment (filozofio)|Desapego]] · [[Distribuismo]] · [[Movado di Iesu]] · [[Mendikanto]] · [[Sati (Budhismo)|Atentemo]] · [[Monakismo]] · [[Nova monakismo]] · [[Simpla vestado]] · [[Simpla populi]] · [[Quakero|Quakeri]] · [[Rastafari]] · [[Temperantio (virtuto)|Temperantio]] · [[Testimonio di simpleso]] · [[Tolstoyana movado]] · [[Komunumi di la Dekedek Tribui]]

|group3 = Sekulara movadi
|list3 = [[Movado por retroveno a la tero|Retroveno a la tero]] · [[Movado por sen-auto-vivo|Sen auto]] · [[Ambientala movado|Ambientala]] · [[Hipiala movemento]] · [[Open Source Ecology]] · [[Lenta movado (kulturo)|Lenta]] · [[Movado por mikra domi|Mikra domi]] · [[Transiciona urbo]]

|group4 = Notinda autori
|list4 =  [[Wendell Berry]] · [[Ernest Callenbach]] · [[G. K. Chesterton]] · [[Duane Elgin]] · [[Mahatma Gandhi]] · [[Richard Gregg (sociala filozofi)|Richard Gregg]] · [[Tom Hodgkinson]] · [[Harlan Hubbard]] · [[Satish Kumar]] · [[Helen Nearing]] · [[Scott Nearing]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Nick Rosen (Brita filmisto)|Nick Rosen]] · [[Dugald Semple]] · [[E. F. Schumacher]] · [[George Skene Keith (medikisto)|George Skene Keith]] · [[Henry David Thoreau]] · [[Leo Tolstoy]] · [[Thiruvalluvar|Valluvar]]

|group5 = Nuntempaj adepti
|list5 = [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]] · [[Robin Greenfield]] · [[Ted Kaczynski]] · [[Pentti Linkola]] · [[Jim Merkel]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Suelo]] · [[Thomas (aktivisto)|Thomas]]

|group6 = Media
|list6 = &quot;[[Anekdote zur Senkung der Arbeitsmoral]]&quot; · ''[[Escape from Affluenza]]'' · ''[[The Good Life (1975 TV series)|The Good Life]]'' · ''[[The Moon and the Sledgehammer]]'' · ''[[Mother Earth News]]'' · ''[[The Power of Half]]'' · ''[[Small Is Beautiful]]'' · ''[[Walden]]''

|group7 = Relatanta
|list7 = [[Affluenza]] · [[Agrarismo]] · [[Amatoro]] · [[Anarko-primitivismo]] · [[Kontra-konsumismo]] · [[Adekvatala teknologio]] · [[Bohemianismo]] · [[Konsumismo]] · [[Kritiko di laboro]] · [[Profunda ekologio]] · [[Dekresko]] · [[Ekologiala impronto]] · [[Manjaj-kilometri]] · [[Front Porch Republic]] · [[Verda anarkismo]] · [[Eudaimonia|La bona vivo]] · [[Klimato-chanjo]] · [[Hedonofobio]] · [[Intencala viv-maniero]] · ([[Intencala komunumo|Komunumo]] · [[Rainbow Gathering]]) · [[Itinerantaj grupi en Europa|Itineranta]] · [[Basa teknologio]] · [[Nonviolento]] · [[Pinto di petrolo-produktado]] · [[Durableso]] · [[Underconsumption core]] · [[Interfaco inter laboro e vivo]]

| below =
}}&lt;noinclude&gt;[[Kategorio:Shabloni]]}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>alztnun0zwxl3myhzdpk4s3jy9sd5sc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143400</id>
      <parentid>1143399</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:53:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3545" sha1="avobodgf38s8xcfbltbqdb6q5t0kjri" xml:space="preserve">{{Navbox generic
| name  = Simpla vivo
| state = {{{state|autocollapse}}}
| title = [[Simpla vivo]]
| listclass = hlist
| basestyle = text-align:center;

| image =

|group1 = Praktiki
|list1  = [[Bartero]] · [[Cord-cutting]] · [[Facez to ipsa]] · [[Downshifting (viv-stilo)|Downshifting]] · [[Seka necesejo]] · [[Juno]] · [[Arbor-ĝardenado]] · [[Freeganismo]] · [[Frugal eso]] · [[Donac-ekonomiko]] · [[Intencala komunumo]] · [[Loka valuto]] · [[Low-impact development (UK)|Developo kun mikra impakto]] · [[Sen superfluaĵoj]] · [[Vivo exter la reto]] · [[Permakulturo]] · [[Redonaco]] · [[Sattvika dieto]] · [[Autosuficeso]] · [[Des-hastar]] · [[Lenta movado (kulturo)]] · [[Subsistenca agrokultivo]] · [[Durabla viv-maniero]] · [[Durabla sanitara sistemo]] · [[Veganismo]] · [[Vegetarismo]] · [[Tax-resisto|Resisto a milit-imposti]] · [[WWOOF]]

|group2 = Religiala e spirituala
|list2 = [[Amish]] · [[Aparigraha]] · [[Asketismo]] · [[Detachment (filozofio)|Desapego]] · [[Distribuismo]] · [[Movado di Iesu]] · [[Mendikanto]] · [[Sati (Budhismo)|Atentemo]] · [[Monakismo]] · [[Nova monakismo]] · [[Simpla vestado]] · [[Simpla populi]] · [[Quakero|Quakeri]] · [[Rastafari]] · [[Temperantio (virtuto)|Temperantio]] · [[Testimonio di simpleso]] · [[Tolstoyana movado]] · [[Komunumi di la Dekedek Tribui]]

|group3 = Sekulara movadi
|list3 = [[Movado por retroveno a la tero|Retroveno a la tero]] · [[Movado por sen-auto-vivo|Sen auto]] · [[Ambientala movado|Ambientala]] · [[Hipiala movemento]] · [[Open Source Ecology]] · [[Lenta movado (kulturo)|Lenta]] · [[Movado por mikra domi|Mikra domi]] · [[Transiciona urbo]]

|group4 = Notinda autori
|list4 =  [[Wendell Berry]] · [[Ernest Callenbach]] · [[G. K. Chesterton]] · [[Duane Elgin]] · [[Mahatma Gandhi]] · [[Richard Gregg (sociala filozofi)|Richard Gregg]] · [[Tom Hodgkinson]] · [[Harlan Hubbard]] · [[Satish Kumar]] · [[Helen Nearing]] · [[Scott Nearing]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Nick Rosen (Brita filmisto)|Nick Rosen]] · [[Dugald Semple]] · [[E. F. Schumacher]] · [[George Skene Keith (medikisto)|George Skene Keith]] · [[Henry David Thoreau]] · [[Leo Tolstoy]] · [[Thiruvalluvar|Valluvar]]

|group5 = Nuntempaj adepti
|list5 = [[Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]] · [[Robin Greenfield]] · [[Ted Kaczynski]] · [[Pentti Linkola]] · [[Jim Merkel]] · [[Peace Pilgrim]] · [[Suelo]] · [[Thomas (aktivisto)|Thomas]]

|group6 = Media
|list6 = &quot;[[Anekdote zur Senkung der Arbeitsmoral]]&quot; · ''[[Escape from Affluenza]]'' · ''[[The Good Life (1975 TV series)|The Good Life]]'' · ''[[The Moon and the Sledgehammer]]'' · ''[[Mother Earth News]]'' · ''[[The Power of Half]]'' · ''[[Small Is Beautiful]]'' · ''[[Walden]]''

|group7 = Relatanta
|list7 = [[Affluenza]] · [[Agrarismo]] · [[Amatoro]] · [[Anarko-primitivismo]] · [[Kontra-konsumismo]] · [[Adekvatala teknologio]] · [[Bohemianismo]] · [[Konsumismo]] · [[Kritiko di laboro]] · [[Profunda ekologio]] · [[Dekresko]] · [[Ekologiala impronto]] · [[Manjaj-kilometri]] · [[Front Porch Republic]] · [[Verda anarkismo]] · [[Eudaimonia|La bona vivo]] · [[Klimato-chanjo]] · [[Hedonofobio]] · [[Intencala viv-maniero]] · ([[Intencala komunumo|Komunumo]] · [[Rainbow Gathering]]) · [[Itinerantaj grupi en Europa|Itineranta]] · [[Basa teknologio]] · [[Nonviolento]] · [[Pinto di petrolo-produktado]] · [[Durableso]] · [[Underconsumption core]] · [[Interfaco inter laboro e vivo]]

| below =
}}&lt;noinclude&gt;[[Kategorio:Shabloni]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>avobodgf38s8xcfbltbqdb6q5t0kjri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Movemento di la flava jileti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127315</id>
    <revision>
      <id>1143387</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:32:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Movemento di la flava jileti''' (en la [[Franca linguo|Franciana]]: ''Mouvement del Gilets jaunes'') esas protest-movemento qua komencis [[Enlinea reklamo|enlinee]] en mayo 2018 e developis a granda [[Populismo|populistal]] e ''movemento-di-bazo''-manifesti qui komencis la [[17ma di novembro]] [[2018]] en [[Francia]] e qui finis la [[28ma di junio 2020]].  [[Kategorio:Francia]]'</comment>
      <origin>1143387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="383" sha1="dfao7zajdtxbdod2yqlpiwyahdsvarr" xml:space="preserve">'''Movemento di la flava jileti''' (en la [[Franca linguo|Franciana]]: ''Mouvement del Gilets jaunes'') esas protest-movemento qua komencis [[Enlinea reklamo|enlinee]] en mayo 2018 e developis a granda [[Populismo|populistal]] e ''movemento-di-bazo''-manifesti qui komencis la [[17ma di novembro]] [[2018]] en [[Francia]] e qui finis la [[28ma di junio 2020]].

[[Kategorio:Francia]]</text>
      <sha1>dfao7zajdtxbdod2yqlpiwyahdsvarr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143388</id>
      <parentid>1143387</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:33:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <origin>1143388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="414" sha1="6g0oe8uecfj58mk0k5s425gdyk411p4" xml:space="preserve">'''Movemento di la flava jileti''' (en la [[Franca linguo|Franciana]]: ''Mouvement del Gilets jaunes'') esas protest-movemento qua komencis [[Enlinea reklamo|enlinee]] en mayo 2018 e developis a granda [[Populismo|populistal]] e ''movemento-di-bazo''-manifesti qui komencis la [[17ma di novembro]] [[2018]] en [[Francia]] e qui finis la [[28ma di junio 2020]].

[[Kategorio:Francia]]
[[Kategorio:Socio di Francia]]</text>
      <sha1>6g0oe8uecfj58mk0k5s425gdyk411p4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143389</id>
      <parentid>1143388</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <origin>1143389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="406" sha1="3nkt0ms7fye0dalav32d78k81b0m57j" xml:space="preserve">'''Movemento di la flava jileti''' (en la [[Franca linguo|Franciana]]: ''Mouvement des Gilets jaunes'') esis protest-movemento qua komencis [[Enlinea|enlinee]] en mayo 2018 e developis a granda [[Populismo|populistal]] e ''movemento-di-bazo''-manifesti qui komencis la [[17ma di novembro]] [[2018]] en [[Francia]] e qui finis la [[28ma di junio 2020]].

[[Kategorio:Francia]]
[[Kategorio:Socio di Francia]]</text>
      <sha1>3nkt0ms7fye0dalav32d78k81b0m57j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143402</id>
      <parentid>1143389</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:59:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="479" sha1="dsdo4c8bi4bma8nl3o4vhsglbcg39iv" xml:space="preserve">[[Arkivo:ManifGiletsJaunesVesoul 17nov2018 (cropped).jpg|197px|dekstra]]
'''Movemento di la flava jileti''' (en la [[Franca linguo|Franciana]]: ''Mouvement des Gilets jaunes'') esis protest-movemento qua komencis [[Enlinea|enlinee]] en mayo 2018 e developis a granda [[Populismo|populistal]] e ''movemento-di-bazo''-manifesti qui komencis la [[17ma di novembro]] [[2018]] en [[Francia]] e qui finis la [[28ma di junio 2020]].

[[Kategorio:Francia]]
[[Kategorio:Socio di Francia]]</text>
      <sha1>dsdo4c8bi4bma8nl3o4vhsglbcg39iv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143478</id>
      <parentid>1143402</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Idisto</username>
        <id>28999</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Ligil-korektigo</comment>
      <origin>1143478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="483" sha1="8gqa3jpwbboum5rm6pedsw7ki5ukd5f" xml:space="preserve">[[Arkivo:ManifGiletsJaunesVesoul 17nov2018 (cropped).jpg|197px|dekstra]]
'''Movemento di la flava jileti''' (en la [[Franca linguo|Franciana]]: ''Mouvement des Gilets jaunes'') esis protest-movemento qua komencis [[Enlinea|enlinee]] en mayo 2018 e developis a granda [[Populismo|populistal]] e ''movemento-di-bazo''-manifesti qui komencis la [[17ma di novembro]] [[2018]] en [[Francia]] e qui finis la [[28ma di junio]] [[2020]].

[[Kategorio:Francia]]
[[Kategorio:Socio di Francia]]</text>
      <sha1>8gqa3jpwbboum5rm6pedsw7ki5ukd5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abies numidica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127316</id>
    <revision>
      <id>1143409</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:06:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511259|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:676585-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverd...'</comment>
      <origin>1143409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="661" sha1="030i4z2h6puhwsxxjxjgba2cl318vqr" xml:space="preserve">'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511259|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:676585-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>030i4z2h6puhwsxxjxjgba2cl318vqr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143411</id>
      <parentid>1143409</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="661" sha1="6jhwcuzv9bltvdgt1kmdnhslx10ncek" xml:space="preserve">'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:676585-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>6jhwcuzv9bltvdgt1kmdnhslx10ncek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143415</id>
      <parentid>1143411</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="774" sha1="rycwvo6838py216khg2nwsym0ymvnk8" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:676585-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>rycwvo6838py216khg2nwsym0ymvnk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143422</id>
      <parentid>1143415</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="774" sha1="680wrfz29wig9ga1u8fb3b11tex8frp" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

== Referi ==
{{reflist}}

[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>680wrfz29wig9ga1u8fb3b11tex8frp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143423</id>
      <parentid>1143422</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="898" sha1="56q8nu9d0xgqv0gthhokfthh8v7ezw8" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]

[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>56q8nu9d0xgqv0gthhokfthh8v7ezw8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143425</id>
      <parentid>1143423</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="986" sha1="1sldqwqi0ps85o0l5s2fqr6f22qejc3" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]

[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>1sldqwqi0ps85o0l5s2fqr6f22qejc3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143429</id>
      <parentid>1143425</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:43:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1033" sha1="q2i0tawjcnosw3w66zmhjf62yej9z5b" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]

[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>q2i0tawjcnosw3w66zmhjf62yej9z5b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143431</id>
      <parentid>1143429</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1087" sha1="0ctqc1lhyg9ir1v2sf3tftdw3aw8om5" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]
* [https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972]

[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>0ctqc1lhyg9ir1v2sf3tftdw3aw8om5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143435</id>
      <parentid>1143431</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1268" sha1="hnsrpr358olms52nsrubbjbomtm50rn" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Japoniana pseudocugo che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>hnsrpr358olms52nsrubbjbomtm50rn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143436</id>
      <parentid>1143435</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:00:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1264" sha1="m3f5ym56frbuttqp4vt4qkxo7vzmrda" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljeriana abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>m3f5ym56frbuttqp4vt4qkxo7vzmrda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143445</id>
      <parentid>1143436</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:07:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1364" sha1="6c0ek2r8na9uuemsa0ex2usxrj7nb2o" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljeriana abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>6c0ek2r8na9uuemsa0ex2usxrj7nb2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143447</id>
      <parentid>1143445</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="ctjqsp7wwno8dmmpi3b72djmtezthf2" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljeriana abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di tigeto
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>ctjqsp7wwno8dmmpi3b72djmtezthf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143450</id>
      <parentid>1143447</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1578" sha1="04etl68mhdr9xf899d61c1tcvc1qikq" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljeriana abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>04etl68mhdr9xf899d61c1tcvc1qikq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143451</id>
      <parentid>1143450</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1616" sha1="32yoixpgksdk8p2o8vmr9lznuxadmcm" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljeriana abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>32yoixpgksdk8p2o8vmr9lznuxadmcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143452</id>
      <parentid>1143451</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:21:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1646" sha1="p61hn2olqzmca5nvrz7wcab0xz2y7kt" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]]
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]</text>
      <sha1>p61hn2olqzmca5nvrz7wcab0xz2y7kt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143455</id>
      <parentid>1143452</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1677" sha1="0x3qc04mlsr878ztpv2h3owaism1mbd" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]]
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]
[[Kategorio:Gardenokultivado]]</text>
      <sha1>0x3qc04mlsr878ztpv2h3owaism1mbd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143459</id>
      <parentid>1143455</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:26:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="08cj5kh52g5gscliv4ntnygsss8k5do" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]]
Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]
[[Kategorio:Gardenokultivado]]</text>
      <sha1>08cj5kh52g5gscliv4ntnygsss8k5do</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143463</id>
      <parentid>1143459</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1737" sha1="gdveww3s2ljtlft5w3wkmq8lizbwywe" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]]
Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]
[[Kategorio:Gardenokultivado]]</text>
      <sha1>gdveww3s2ljtlft5w3wkmq8lizbwywe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143465</id>
      <parentid>1143463</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1754" sha1="5a37t6ligny1en8rpol3ocyzoe4dcx8" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]]
Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]]
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php]


[[Kategorio:Abieto]]
[[Kategorio:Gardenokultivado]]</text>
      <sha1>5a37t6ligny1en8rpol3ocyzoe4dcx8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143552</id>
      <parentid>1143465</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T07:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1961" sha1="4b99tqwz6jmi7naymtonlkc93cqkz88" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]], jacanta ye  [[altitudo|altitudi]] inter 1300-2000 metri &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php|titulo=Marokan abieto che &quot;The Gymnosperm Database&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt; super [[marala nivelo]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]]
Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]]
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]

[[Kategorio:Abieto]]
[[Kategorio:Gardenokultivado]]</text>
      <sha1>4b99tqwz6jmi7naymtonlkc93cqkz88</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143553</id>
      <parentid>1143552</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T07:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1962" sha1="pzbswpff1o79fb7pebyvesqmvt3nrt6" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]], jacanta ye  [[altitudo|altitudi]] inter 1300-2000 metri &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php|titulo=Aljerian abieto che &quot;The Gymnosperm Database&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt; super [[marala nivelo]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]]
Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]]
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]

[[Kategorio:Abieto]]
[[Kategorio:Gardenokultivado]]</text>
      <sha1>pzbswpff1o79fb7pebyvesqmvt3nrt6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143655</id>
      <parentid>1143553</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:11:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2017" sha1="g6yolftrxa9p289h24uvc49b1r4blyz" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' ( [[Arabiana linguo|Arabiana]] : شوح نوميدي ) esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]], jacanta ye  [[altitudo|altitudi]] inter 1300-2000 metri &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php|titulo=Aljerian abieto che &quot;The Gymnosperm Database&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt; super [[marala nivelo]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]]
Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]]
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]

[[Kategorio:Abieto]]
[[Kategorio:Gardenokultivado]]</text>
      <sha1>g6yolftrxa9p289h24uvc49b1r4blyz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143666</id>
      <parentid>1143655</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Forstbirdo</username>
        <id>3024</id>
      </contributor>
      <origin>1143666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2069" sha1="k60tetijq8qdodbzit6noh3e6f4r1pu" xml:space="preserve">[[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]]
'''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' ( [[Arabiana linguo|Arabiana]] : شوح نوميدي ) esas agnoskita &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che &quot;The World Flora Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che &quot;Plants of the World Online&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt;[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek  la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]], jacanta ye  [[altitudo|altitudi]] inter 1300-2000 metri &lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php|titulo=Aljerian abieto che &quot;The Gymnosperm Database&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro  2026}}&lt;/ref&gt; super [[marala nivelo]].

La [[konservo-stando]] di la speco esas &quot;krude minacata&quot;&lt;ref&gt;{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che &quot;IUCN red list&quot;|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Imaji ==
&lt;Gallery&gt;
Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto
Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]]
Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]]
Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]]
&lt;/Gallery&gt;

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikimedia Commons&quot;]
* [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che &quot;Wikispecies&quot;]
* [https://www.euforgen.org/species/abies-numidica]

[[Kategorio:Abieto]]
[[Kategorio:Gardenokultivado]]</text>
      <sha1>k60tetijq8qdodbzit6noh3e6f4r1pu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Oceania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127317</id>
    <revision>
      <id>1143412</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun kontinento|Oceania]] [[Kategorio:Transporto en Oceania|+]]'</comment>
      <origin>1143412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="tdh501fbzl51em0ipnk2b7zhb65u49w" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun kontinento|Oceania]]
[[Kategorio:Transporto en Oceania|+]]</text>
      <sha1>tdh501fbzl51em0ipnk2b7zhb65u49w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127318</id>
    <revision>
      <id>1143413</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:16:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun kontinento|Nord-Amerika]] [[Kategorio:Transporto en Nord-Amerika|+]]'</comment>
      <origin>1143413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="dj1m6bk0il5by0sb1cgcn79nyqer7p2" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun kontinento|Nord-Amerika]]
[[Kategorio:Transporto en Nord-Amerika|+]]</text>
      <sha1>dj1m6bk0il5by0sb1cgcn79nyqer7p2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Sud-Amerika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127319</id>
    <revision>
      <id>1143414</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun kontinento|Sud-Amerika]] [[Kategorio:Transporto en Sud-Amerika|+]]'</comment>
      <origin>1143414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="qvinebecmt37yfxblmd9kewzop9p457" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun kontinento|Sud-Amerika]]
[[Kategorio:Transporto en Sud-Amerika|+]]</text>
      <sha1>qvinebecmt37yfxblmd9kewzop9p457</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127320</id>
    <revision>
      <id>1143416</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:22:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa|*]]  [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto en Europa segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="sfv9h14ps4xrltg2986bdnkpmegqoox" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Europa segun lando|+]]</text>
      <sha1>sfv9h14ps4xrltg2986bdnkpmegqoox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127321</id>
    <revision>
      <id>1143417</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia|*]]  [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto en Azia segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="gfttkogql3yhowvthkxwzuium7sbhh6" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Azia segun lando|+]]</text>
      <sha1>gfttkogql3yhowvthkxwzuium7sbhh6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Afrika segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127322</id>
    <revision>
      <id>1143418</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Afrika|*]]  [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto en Afrika segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="tczutirbqcmb870ceayiez5nyqfd6jx" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Afrika|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Afrika segun lando|+]]</text>
      <sha1>tczutirbqcmb870ceayiez5nyqfd6jx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Oceania segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127323</id>
    <revision>
      <id>1143419</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:25:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Oceania|*]]  [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto en Oceania segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="m36d0r0q3lyrfgpg6ik41nbxe5bnqsy" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Oceania|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Oceania segun lando|+]]</text>
      <sha1>m36d0r0q3lyrfgpg6ik41nbxe5bnqsy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127324</id>
    <revision>
      <id>1143420</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:26:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika|*]]  [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto en Nord-Amerika segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="jp2dskqv5oyytufbj7im4thzk4vp7vz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Nord-Amerika segun lando|+]]</text>
      <sha1>jp2dskqv5oyytufbj7im4thzk4vp7vz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Sud-Amerika segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127325</id>
    <revision>
      <id>1143421</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Sud-Amerika|*]]  [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto en Sud-Amerika segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="t9nyod5yqnt1ynm11vkftoqm8lcp99r" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Sud-Amerika|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Sud-Amerika segun lando|+]]</text>
      <sha1>t9nyod5yqnt1ynm11vkftoqm8lcp99r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127326</id>
    <revision>
      <id>1143424</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti|*]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun kontinento|+]] [[Kategorio:Transporto-dizastri segun kontinento|+]]'</comment>
      <origin>1143424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="tsn2xv9fa9hlzq4sxg0bebal6nk8qnm" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti|*]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun kontinento|+]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri segun kontinento|+]]</text>
      <sha1>tsn2xv9fa9hlzq4sxg0bebal6nk8qnm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127327</id>
    <revision>
      <id>1143426</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:37:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto]] [[Kategorio:Historio di teknologio|ferovoyala transporto]] [[Kategorio:Historio di transporto|+]]'</comment>
      <origin>1143426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="133" sha1="hgx31dq88ygwvpnu7a9xuomyfykkh93" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto]]
[[Kategorio:Historio di teknologio|ferovoyala transporto]]
[[Kategorio:Historio di transporto|+]]</text>
      <sha1>hgx31dq88ygwvpnu7a9xuomyfykkh93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala salveso</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127328</id>
    <revision>
      <id>1143427</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:40:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto|salveso]] [[Kategorio:Salveso pri transporto|Ferovoyo]]'</comment>
      <origin>1143427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="cbqhu8ubs93uh88ulr1rk7q4ibyfwen" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto|salveso]]
[[Kategorio:Salveso pri transporto|Ferovoyo]]</text>
      <sha1>cbqhu8ubs93uh88ulr1rk7q4ibyfwen</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Teknologiala danjeraji</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127329</id>
    <revision>
      <id>1143428</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Teknologio|danjeraji]] [[Kategorio:Danjeraji|+]]'</comment>
      <origin>1143428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="mgc4yliyc44x1rsnlq1t7xr87drdg6z" xml:space="preserve">[[Kategorio:Teknologio|danjeraji]]
[[Kategorio:Danjeraji|+]]</text>
      <sha1>mgc4yliyc44x1rsnlq1t7xr87drdg6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127330</id>
    <revision>
      <id>1143430</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:44:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala salveso|acidenti ed incidenti]]  [[Kategorio:Teknologiala danjeraji]]  [[Kategorio:Acidenti ed incidenti pri transporto]] [[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto]]'</comment>
      <origin>1143430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="192" sha1="blv00sfobl3ev71kfdp6wgdmcjvm7l8" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala salveso|acidenti ed incidenti]] 
[[Kategorio:Teknologiala danjeraji]] 
[[Kategorio:Acidenti ed incidenti pri transporto]]
[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto]]</text>
      <sha1>blv00sfobl3ev71kfdp6wgdmcjvm7l8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Hispania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127331</id>
    <revision>
      <id>1143432</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Hispania]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Hispania]] [[Kategorio:Transporto en Hispania]]'</comment>
      <origin>1143432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160" sha1="q60nffmhyx78qp73v12rx9gyauiuwfm" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Transporto en Hispania]]</text>
      <sha1>q60nffmhyx78qp73v12rx9gyauiuwfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Egiptia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127332</id>
    <revision>
      <id>1143433</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Afrika segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Transporto en Egiptia]]'</comment>
      <origin>1143433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="221" sha1="p7xwta7uja05lqmkiva9iodngyij0w2" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Afrika segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Transporto en Egiptia]]</text>
      <sha1>p7xwta7uja05lqmkiva9iodngyij0w2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Rusia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127333</id>
    <revision>
      <id>1143434</id>
      <timestamp>2026-10-30T21:59:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Transporto en Rusia]]'</comment>
      <origin>1143434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="213" sha1="idcmjgtsthnao4nnu1x72alcu5n2hmb" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Transporto en Rusia]]</text>
      <sha1>idcmjgtsthnao4nnu1x72alcu5n2hmb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127334</id>
    <revision>
      <id>1143437</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:01:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Transporto en Azerbaijan]]'</comment>
      <origin>1143437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="233" sha1="kcpx2vccmvv9fuxyszefgeff1ah55vv" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Transporto en Azerbaijan]]</text>
      <sha1>kcpx2vccmvv9fuxyszefgeff1ah55vv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143442</id>
      <parentid>1143437</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="278" sha1="09chim0dhz111z5wr01bp42m2c6yty4" xml:space="preserve">{{Commonscat|Rail transport in Azerbaijan}}

[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Transporto en Azerbaijan]]</text>
      <sha1>09chim0dhz111z5wr01bp42m2c6yty4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Nederlando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127335</id>
    <revision>
      <id>1143443</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Transporto en Nederlando]]'</comment>
      <origin>1143443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="166" sha1="92inic39grlw9eqegte21jsbh7sdvp5" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Transporto en Nederlando]]</text>
      <sha1>92inic39grlw9eqegte21jsbh7sdvp5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Unionita Rejio</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127336</id>
    <revision>
      <id>1143444</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:07:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Transporto en Unionita Rejio]]'</comment>
      <origin>1143444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="178" sha1="guf8qs9lalya8pxp1sj320hzud30qa3" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Transporto en Unionita Rejio]]</text>
      <sha1>guf8qs9lalya8pxp1sj320hzud30qa3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Japonia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127337</id>
    <revision>
      <id>1143446</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Transporto en Japonia]]'</comment>
      <origin>1143446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="3prouemn77xml2h7wxg2cucqwm8kgzh" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Transporto en Japonia]]</text>
      <sha1>3prouemn77xml2h7wxg2cucqwm8kgzh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transporto en Usa</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127338</id>
    <revision>
      <id>1143448</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika segun lando|Usa]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Usa]] [[Kategorio:Transporto en Usa]]'</comment>
      <origin>1143448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151" sha1="b8nzqsql0ypmmam2mykvoa6x38d0r8n" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Transporto en Usa]]</text>
      <sha1>b8nzqsql0ypmmam2mykvoa6x38d0r8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127339</id>
    <revision>
      <id>1143449</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto|*]] [[Kategorio:Historio di transporto segun lando|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="tohg8c4bkk6gbgomazwqtv9jjwi7qi1" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto|*]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]]</text>
      <sha1>tohg8c4bkk6gbgomazwqtv9jjwi7qi1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di transporto en Japonia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127340</id>
    <revision>
      <id>1143453</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto en Japonia]] [[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Ekonomikala historio di Japonia|transporto]]'</comment>
      <origin>1143453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="t6phpiqizkl0czs8fy2uozbdmd72b9m" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Japonia]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Japonia|transporto]]</text>
      <sha1>t6phpiqizkl0czs8fy2uozbdmd72b9m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di transporto en Usa</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127341</id>
    <revision>
      <id>1143454</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto en Usa]] [[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Usa]] [[Kategorio:Ekonomikala historio di Japonia|Usa]]'</comment>
      <origin>1143454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="134" sha1="nsko3vzj4kv5w9w7cnahrzo32t2lfhe" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Usa]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Japonia|Usa]]</text>
      <sha1>nsko3vzj4kv5w9w7cnahrzo32t2lfhe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143460</id>
      <parentid>1143454</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137" sha1="dlpiy71m01qu5rhcr2dzlb0653772zo" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Usa]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Usa|transporto]]</text>
      <sha1>dlpiy71m01qu5rhcr2dzlb0653772zo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di transporto en Unionita Rejio</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127342</id>
    <revision>
      <id>1143456</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:24:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto en Unionita Rejio]] [[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Ekonomikala historio di Japonia|Unionita Rejio]]'</comment>
      <origin>1143456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="1es6qmybrv5s16e1l1i18x0yzq8gfba" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Japonia|Unionita Rejio]]</text>
      <sha1>1es6qmybrv5s16e1l1i18x0yzq8gfba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143461</id>
      <parentid>1143456</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:28:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170" sha1="q3n67lq5bh7szjciop463rvk0o87c36" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Unionita Rejio|transporto]]</text>
      <sha1>q3n67lq5bh7szjciop463rvk0o87c36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di transporto en Nederlando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127343</id>
    <revision>
      <id>1143457</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto en Nederlando]] [[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Ekonomikala historio di Japonia|Nederlando]]'</comment>
      <origin>1143457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="ljbzdnynz8yb9lc302khahb2octf1zr" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Nederlando]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Japonia|Nederlando]]</text>
      <sha1>ljbzdnynz8yb9lc302khahb2octf1zr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143458</id>
      <parentid>1143457</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:26:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="t9v709zuy4n5xb8zexsn6qkbf5wmz6v" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Nederlando]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Nederlando|transporto]]</text>
      <sha1>t9v709zuy4n5xb8zexsn6qkbf5wmz6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ekonomikala historio di Nederlando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127344</id>
    <revision>
      <id>1143462</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:29:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di Nederlando segun temo]] [[Kategorio:Ekonomikala historio segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Ekonomio di Nederlando]] [[Kategorio:Ekonomikala historio di Europa segun lando|Nederlando]]'</comment>
      <origin>1143462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="210" sha1="gvaregqbhuppitdrtsun3e2en2bmlw8" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di Nederlando segun temo]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Ekonomio di Nederlando]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Europa segun lando|Nederlando]]</text>
      <sha1>gvaregqbhuppitdrtsun3e2en2bmlw8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di transporto en Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127345</id>
    <revision>
      <id>1143464</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:33:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Azerbaijan]]  [[Kategorio:Transporto en Azerbaijan]] [[Kategorio:Ekonomikala historio di Azerbaijan]]'</comment>
      <origin>1143464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="148" sha1="hefwdio7n8bmv193eyxlgglkot7orag" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Azerbaijan]] 
[[Kategorio:Transporto en Azerbaijan]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Azerbaijan]]</text>
      <sha1>hefwdio7n8bmv193eyxlgglkot7orag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di transporto en Rusia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127346</id>
    <revision>
      <id>1143466</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Rusia]]  [[Kategorio:Transporto en Rusia]] [[Kategorio:Ekonomikala historio di Rusia]]'</comment>
      <origin>1143466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="133" sha1="s2aecom9kpqc53f8pqpfvd8ezrvqyjz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Rusia]] 
[[Kategorio:Transporto en Rusia]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Rusia]]</text>
      <sha1>s2aecom9kpqc53f8pqpfvd8ezrvqyjz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143468</id>
      <parentid>1143466</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:37:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="au7b6kl4qoh0kc39rbiwrdlwst3o9sb" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Rusia]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Rusia|transporto]]</text>
      <sha1>au7b6kl4qoh0kc39rbiwrdlwst3o9sb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di transporto en Egiptia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127347</id>
    <revision>
      <id>1143467</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Egiptia]]  [[Kategorio:Transporto en Egiptia]] [[Kategorio:Ekonomikala historio di Egiptia]]'</comment>
      <origin>1143467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="139" sha1="6ya2f7yeq3ipya74cgv1fu8bd3ohw6y" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Egiptia]] 
[[Kategorio:Transporto en Egiptia]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Egiptia]]</text>
      <sha1>6ya2f7yeq3ipya74cgv1fu8bd3ohw6y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143470</id>
      <parentid>1143467</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T22:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="pcd1gi7vvqib57lqpzb72ycqogi7qfx" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto en Egiptia]]
[[Kategorio:Historio di transporto segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Ekonomikala historio di Egiptia|transporto]]</text>
      <sha1>pcd1gi7vvqib57lqpzb72ycqogi7qfx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto en Japonia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127348</id>
    <revision>
      <id>1143471</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Historio di transporto en Japonia|ferovoyo]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Japonia]]'</comment>
      <origin>1143471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="171" sha1="j6p4jyozx72bbtrrt20zrlrh5tbijt1" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Historio di transporto en Japonia|ferovoyo]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Japonia]]</text>
      <sha1>j6p4jyozx72bbtrrt20zrlrh5tbijt1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto en Usa</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127349</id>
    <revision>
      <id>1143472</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Usa]] [[Kategorio:Historio di transporto en Usa|ferovoyo]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Usa]]'</comment>
      <origin>1143472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="tiwk0jytas302409ue613fo3ii6z340" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Historio di transporto en Usa|ferovoyo]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Usa]]</text>
      <sha1>tiwk0jytas302409ue613fo3ii6z340</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto en Unionita Rejio</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127350</id>
    <revision>
      <id>1143473</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:42:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Historio di transporto en Unionita Rejio|ferovoyo]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Unionita Rejio]]'</comment>
      <origin>1143473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="192" sha1="rv0yp42uw1s6tx5jljlx1gsqmfh4b55" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Historio di transporto en Unionita Rejio|ferovoyo]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Unionita Rejio]]</text>
      <sha1>rv0yp42uw1s6tx5jljlx1gsqmfh4b55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto en Nederlando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127351</id>
    <revision>
      <id>1143474</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:43:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Historio di transporto en Nederlando|ferovoyo]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nederlando]]'</comment>
      <origin>1143474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="180" sha1="sp29yuivio2kity3alla2a382mb7zgn" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Historio di transporto en Nederlando|ferovoyo]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nederlando]]</text>
      <sha1>sp29yuivio2kity3alla2a382mb7zgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto en Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127352</id>
    <revision>
      <id>1143475</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Historio di transporto en Azerbaijan|ferovoyo]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan]]'</comment>
      <origin>1143475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="180" sha1="frscdbg47vxcq73xnp79i5fdwn23lc9" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Historio di transporto en Azerbaijan|ferovoyo]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan]]</text>
      <sha1>frscdbg47vxcq73xnp79i5fdwn23lc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto en Hispania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127353</id>
    <revision>
      <id>1143476</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:50:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Hispania]] [[Kategorio:Historio di transporto en Hispania|ferovoyo]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Hispania]]'</comment>
      <origin>1143476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="r3s9qnbuu77wppe2vq9hlya57xd26io" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Historio di transporto en Hispania|ferovoyo]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Hispania]]</text>
      <sha1>r3s9qnbuu77wppe2vq9hlya57xd26io</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto en Rusia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127354</id>
    <revision>
      <id>1143477</id>
      <timestamp>2026-10-30T22:52:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Historio di transporto en Rusia|ferovoyo]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Rusia]]'</comment>
      <origin>1143477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="165" sha1="1mgro9c531t1jlklkqp9x1n6st15n5c" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Historio di transporto en Rusia|ferovoyo]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Rusia]]</text>
      <sha1>1mgro9c531t1jlklkqp9x1n6st15n5c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di ferovoyala transporto en Egiptia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127355</id>
    <revision>
      <id>1143481</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:09:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Historio di transporto en Egiptia|ferovoyo]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Egiptia]]'</comment>
      <origin>1143481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="171" sha1="p4emrgy6gq4cu8rvkmqs2nq6709qi9f" xml:space="preserve">[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Historio di transporto en Egiptia|ferovoyo]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Egiptia]]</text>
      <sha1>p4emrgy6gq4cu8rvkmqs2nq6709qi9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127356</id>
    <revision>
      <id>1143482</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:13:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti|*]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|+]] [[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="207" sha1="239wp3tlr01ca8udoofdt3c90ex9yym" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti|*]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|+]]
[[Kategorio:Historio di ferovoyala transporto segun lando|+]]</text>
      <sha1>239wp3tlr01ca8udoofdt3c90ex9yym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127357</id>
    <revision>
      <id>1143483</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:19:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Europa]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa|acidenti ed incidenti]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa]]'</comment>
      <origin>1143483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181" sha1="7d7blorn7bc6ss1jzvy2etualh1x5y1" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Europa]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa|acidenti ed incidenti]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa]]</text>
      <sha1>7d7blorn7bc6ss1jzvy2etualh1x5y1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127358</id>
    <revision>
      <id>1143484</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:20:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Azia]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia|acidenti ed incidenti]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia]]'</comment>
      <origin>1143484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="175" sha1="ak4gqbnh98fqpqxpj65c7gekgnztqhn" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Azia]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia|acidenti ed incidenti]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia]]</text>
      <sha1>ak4gqbnh98fqpqxpj65c7gekgnztqhn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Afrika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127359</id>
    <revision>
      <id>1143485</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Afrika]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Afrika|acidenti ed incidenti]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Afrika]]'</comment>
      <origin>1143485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181" sha1="jbrvoxlb9z94g2duhx84d8tzadw5bjv" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Afrika]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Afrika|acidenti ed incidenti]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Afrika]]</text>
      <sha1>jbrvoxlb9z94g2duhx84d8tzadw5bjv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Oceania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127360</id>
    <revision>
      <id>1143486</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Oceania]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Oceania|acidenti ed incidenti]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Oceania]]'</comment>
      <origin>1143486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184" sha1="d7zwzz27mr4x97ej0hnzyrdzgqafocv" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Oceania]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Oceania|acidenti ed incidenti]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Oceania]]</text>
      <sha1>d7zwzz27mr4x97ej0hnzyrdzgqafocv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Nord-Amerika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127361</id>
    <revision>
      <id>1143487</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Nord-Amerika]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika|acidenti ed incidenti]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Nord-Amerika]]'</comment>
      <origin>1143487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="199" sha1="04q7vacu0vok1rao4xxwe8u1dltshvw" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Nord-Amerika]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika|acidenti ed incidenti]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Nord-Amerika]]</text>
      <sha1>04q7vacu0vok1rao4xxwe8u1dltshvw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Sud-Amerika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127362</id>
    <revision>
      <id>1143488</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Sud-Amerika]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Sud-Amerika|acidenti ed incidenti]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Sud-Amerika]]'</comment>
      <origin>1143488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="196" sha1="fzfsbnaixua0062kinijt24kql1tnvl" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun kontinento|Sud-Amerika]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Sud-Amerika|acidenti ed incidenti]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Sud-Amerika]]</text>
      <sha1>fzfsbnaixua0062kinijt24kql1tnvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127363</id>
    <revision>
      <id>1143489</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa|*]]  [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="236" sha1="btkk2l39cjzcamlw29t8s65hjouc58p" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Europa segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|+]]</text>
      <sha1>btkk2l39cjzcamlw29t8s65hjouc58p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127364</id>
    <revision>
      <id>1143490</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:29:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia|*]]  [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="230" sha1="bfcbc5hz6y2aos0x9j06mdayd02b2c8" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azia segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|+]]</text>
      <sha1>bfcbc5hz6y2aos0x9j06mdayd02b2c8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Afrika segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127365</id>
    <revision>
      <id>1143491</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Afrika|*]]  [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Afrika segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Afrika segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="236" sha1="hf7xvrv4sj4yizovpaarozdia2sntaq" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Afrika|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Afrika segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Afrika segun lando|+]]</text>
      <sha1>hf7xvrv4sj4yizovpaarozdia2sntaq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Oceania segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127366</id>
    <revision>
      <id>1143492</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:31:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Oceania|*]]  [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Oceania segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Oceania segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="239" sha1="fgq29eto1c34n22m37ozzwlwahgxmxi" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Oceania|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Oceania segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Oceania segun lando|+]]</text>
      <sha1>fgq29eto1c34n22m37ozzwlwahgxmxi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Nord-Amerika segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127367</id>
    <revision>
      <id>1143493</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Nord-Amerika|*]]  [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Nord-Amerika segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="06n37dxpa3pkdvfonuamah5x55lzt93" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Nord-Amerika|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Nord-Amerika segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Nord-Amerika segun lando|+]]</text>
      <sha1>06n37dxpa3pkdvfonuamah5x55lzt93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Sud-Amerika segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127368</id>
    <revision>
      <id>1143494</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:33:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Sud-Amerika|*]]  [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Sud-Amerika segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Sud-Amerika segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="251" sha1="arqfhr4f1acy0l3qrma6qiedr92z3ve" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Sud-Amerika|*]] 
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Sud-Amerika segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Sud-Amerika segun lando|+]]</text>
      <sha1>arqfhr4f1acy0l3qrma6qiedr92z3ve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyala transportado en Bakı</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127369</id>
    <redirect title="Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı" />
    <revision>
      <id>1143498</id>
      <timestamp>2026-10-30T23:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Ferovoyala transportado en Bakı]] a [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı]]</comment>
      <origin>1143498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="50npm5ii7jwdy2k12s03ldpf81y9cef" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[:Kategorio:Ferovoyala transporto en Bakı]]</text>
      <sha1>50npm5ii7jwdy2k12s03ldpf81y9cef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127370</id>
    <revision>
      <id>1143510</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:01:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Dizastri segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Historio di Azerbaijan segun temo]]'</comment>
      <origin>1143510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="6dplf64r6kn8rlvmhpa7v39ukx0h14q" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Historio di Azerbaijan segun temo]]</text>
      <sha1>6dplf64r6kn8rlvmhpa7v39ukx0h14q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143521</id>
      <parentid>1143510</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T00:23:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="249" sha1="rk72x3lkanawmb1416fhgktyupohxua" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Dizastri en Kaukazia|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Historio di Azerbaijan segun temo]]</text>
      <sha1>rk72x3lkanawmb1416fhgktyupohxua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Egiptia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127371</id>
    <revision>
      <id>1143512</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Dizastri segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Dizastri en Afrika segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Historio di Egiptia segun temo]]'</comment>
      <origin>1143512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="191" sha1="ar6xl8qofmsl8ce8qippznb4xiiabpa" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Dizastri en Afrika segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Historio di Egiptia segun temo]]</text>
      <sha1>ar6xl8qofmsl8ce8qippznb4xiiabpa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Nederlando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127372</id>
    <revision>
      <id>1143513</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Dizastri segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Historio di Nederlando segun temo]]'</comment>
      <origin>1143513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="7xpur4vqc8e4ncr0g82jqvapquqb9uv" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Historio di Nederlando segun temo]]</text>
      <sha1>7xpur4vqc8e4ncr0g82jqvapquqb9uv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Japonia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127373</id>
    <revision>
      <id>1143514</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:09:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Dizastri segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Historio di Japonia segun temo]]'</comment>
      <origin>1143514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="2nzsp35hnticqrmdpc4zbjto6961vhf" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Historio di Japonia segun temo]]</text>
      <sha1>2nzsp35hnticqrmdpc4zbjto6961vhf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Unionita Rejio</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127374</id>
    <revision>
      <id>1143516</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Dizastri segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Historio di Unionita Rejio segun temo]]'</comment>
      <origin>1143516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161" sha1="qgfo3p8uxbbr1eh4a46l2q0gnve8ksf" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Historio di Unionita Rejio segun temo]]</text>
      <sha1>qgfo3p8uxbbr1eh4a46l2q0gnve8ksf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Kaukazia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127375</id>
    <revision>
      <id>1143520</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:20:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Dizastri en Europa|Kaukazia]] [[Kategorio:Dizastri en Azia|Kaukazia]] [[Kategorio:Historio di Kaukazia]]'</comment>
      <origin>1143520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116" sha1="lpu20jkgio4wi4ufn6eblv0kjiby6qb" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri en Europa|Kaukazia]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia|Kaukazia]]
[[Kategorio:Historio di Kaukazia]]</text>
      <sha1>lpu20jkgio4wi4ufn6eblv0kjiby6qb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Armenia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127376</id>
    <revision>
      <id>1143522</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Dizastri segun lando|Armenia]] [[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Armenia]] [[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Armenia]] [[Kategorio:Dizastri en Kaukazia|Armenia]] [[Kategorio:Historio di Armenia segun temo]]'</comment>
      <origin>1143522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="234" sha1="pwk62mcaf3wenr8x9hyzl751qah64el" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Armenia]]
[[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Armenia]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Armenia]]
[[Kategorio:Dizastri en Kaukazia|Armenia]]
[[Kategorio:Historio di Armenia segun temo]]</text>
      <sha1>pwk62mcaf3wenr8x9hyzl751qah64el</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Dizastri en Gruzia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127377</id>
    <revision>
      <id>1143523</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Dizastri segun lando|Gruzia]] [[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Gruzia]] [[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Gruzia]] [[Kategorio:Dizastri en Kaukazia|Gruzia]] [[Kategorio:Historio di Gruzia segun temo]]'</comment>
      <origin>1143523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="229" sha1="3bbquofc951yo21uvt8u1jjhd1vx29t" xml:space="preserve">[[Kategorio:Dizastri segun lando|Gruzia]]
[[Kategorio:Dizastri en Europa segun lando|Gruzia]]
[[Kategorio:Dizastri en Azia segun lando|Gruzia]]
[[Kategorio:Dizastri en Kaukazia|Gruzia]]
[[Kategorio:Historio di Gruzia segun temo]]</text>
      <sha1>3bbquofc951yo21uvt8u1jjhd1vx29t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127378</id>
    <revision>
      <id>1143526</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Dizastri en Azerbaijan|*]]'</comment>
      <origin>1143526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="239" sha1="8g00u82bkyirzdbsgpbto2dgzwwp2hp" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Dizastri en Azerbaijan|*]]</text>
      <sha1>8g00u82bkyirzdbsgpbto2dgzwwp2hp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Armenia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127379</id>
    <revision>
      <id>1143527</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Armenia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Armenia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Armenia]] [[Kategorio:Dizastri en Armenia|*]]'</comment>
      <origin>1143527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="227" sha1="r2tfrgs9gt4sltpluvubrpeya83gcss" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Armenia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Armenia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Armenia]]
[[Kategorio:Dizastri en Armenia|*]]</text>
      <sha1>r2tfrgs9gt4sltpluvubrpeya83gcss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Gruzia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127380</id>
    <revision>
      <id>1143528</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:34:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Gruzia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Gruzia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Gruzia]] [[Kategorio:Dizastri en Gruzia|*]]'</comment>
      <origin>1143528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="223" sha1="e3bq42qr3wg8kot82jyp7n39at748j7" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Gruzia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Gruzia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Gruzia]]
[[Kategorio:Dizastri en Gruzia|*]]</text>
      <sha1>e3bq42qr3wg8kot82jyp7n39at748j7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Rusia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127381</id>
    <revision>
      <id>1143529</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:35:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Dizastri en Rusia|*]]'</comment>
      <origin>1143529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="219" sha1="0dh2ngwrrbofse90ikaesecbd5opwek" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Dizastri en Rusia|*]]</text>
      <sha1>0dh2ngwrrbofse90ikaesecbd5opwek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Japonia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127382</id>
    <revision>
      <id>1143530</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Dizastri en Japonia|*]]'</comment>
      <origin>1143530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="i1yz05hqldtcw4ejc8tv7uf2eaj9ljd" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Dizastri en Japonia|*]]</text>
      <sha1>i1yz05hqldtcw4ejc8tv7uf2eaj9ljd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Egiptia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127383</id>
    <revision>
      <id>1143532</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Afrika segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Dizastri en Egiptia|*]]'</comment>
      <origin>1143532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="227" sha1="sdu4bx1jfomsm6tte3q12lqvaobdqzk" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azia segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Afrika segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Dizastri en Egiptia|*]]</text>
      <sha1>sdu4bx1jfomsm6tte3q12lqvaobdqzk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Nederlando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127384</id>
    <revision>
      <id>1143533</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Dizastri en Nederlando|*]]'</comment>
      <origin>1143533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170" sha1="76oilsqhep1yf6y08ln5cw8c51lxtxw" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Dizastri en Nederlando|*]]</text>
      <sha1>76oilsqhep1yf6y08ln5cw8c51lxtxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Unionita Rejio</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127385</id>
    <revision>
      <id>1143534</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Dizastri en Unionita Rejio|*]]'</comment>
      <origin>1143534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="3zzxpgwgxysvnuubr7lwvgtvptmwe7n" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Europa segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Dizastri en Unionita Rejio|*]]</text>
      <sha1>3zzxpgwgxysvnuubr7lwvgtvptmwe7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Antropologiala dizastri en Usa</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127386</id>
    <revision>
      <id>1143535</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:42:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Usa]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Nord-Amerika segun lando|Usa]] [[Kategorio:Dizastri en Usa|*]]'</comment>
      <origin>1143535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="5g5frlezup2x4yvzwrr8v7iqcl1p6ae" xml:space="preserve">[[Kategorio:Antropologiala dizastri segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Nord-Amerika segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Dizastri en Usa|*]]</text>
      <sha1>5g5frlezup2x4yvzwrr8v7iqcl1p6ae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transporto-dizastri en Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127387</id>
    <revision>
      <id>1143536</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:50:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azerbaijan|+]] [[Kategorio:Transporto en Azerbaijan|+]]'</comment>
      <origin>1143536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="283" sha1="bnkk0rlac5uoxahluvrdjzxnsox0vg4" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Azerbaijan|+]]
[[Kategorio:Transporto en Azerbaijan|+]]</text>
      <sha1>bnkk0rlac5uoxahluvrdjzxnsox0vg4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transporto-dizastri en Rusia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127388</id>
    <revision>
      <id>1143537</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Rusia|+]] [[Kategorio:Transporto en Rusia|+]]'</comment>
      <origin>1143537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="258" sha1="6ey06yt8mqbmm01xjl1jnujnq7xvve1" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Rusia|+]]
[[Kategorio:Transporto en Rusia|+]]</text>
      <sha1>6ey06yt8mqbmm01xjl1jnujnq7xvve1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transporto-dizastri en Egiptia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127389</id>
    <revision>
      <id>1143538</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Afrika segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Egiptia|+]] [[Kategorio:Transporto en Egiptia|+]]'</comment>
      <origin>1143538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="268" sha1="c1zyv1ihdwnnskovryp1sp0zulhuka9" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Afrika segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Egiptia|+]]
[[Kategorio:Transporto en Egiptia|+]]</text>
      <sha1>c1zyv1ihdwnnskovryp1sp0zulhuka9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transporto-dizastri en Japonia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127390</id>
    <revision>
      <id>1143539</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:53:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Japonia|+]] [[Kategorio:Transporto en Japonia|+]]'</comment>
      <origin>1143539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="i60sh71dxjn98ldh745ij4fketfoaxk" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Azia segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Japonia|+]]
[[Kategorio:Transporto en Japonia|+]]</text>
      <sha1>i60sh71dxjn98ldh745ij4fketfoaxk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transporto-dizastri en Nederlando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127391</id>
    <revision>
      <id>1143541</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|Nederlando]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Nederlando|+]] [[Kategorio:Transporto en Nederlando|+]]'</comment>
      <origin>1143541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="218" sha1="dps0tn4xkxs27k9z17bdkxhdsnnx3t3" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|Nederlando]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Nederlando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Nederlando|+]]</text>
      <sha1>dps0tn4xkxs27k9z17bdkxhdsnnx3t3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transporto-dizastri en Unionita Rejio</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127392</id>
    <revision>
      <id>1143542</id>
      <timestamp>2026-10-31T00:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|Unionita Rejio]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Unionita Rejio|+]] [[Kategorio:Transporto en Unionita Rejio|+]]'</comment>
      <origin>1143542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="234" sha1="tkcp5gziay6hh9yovpubmb3tnmpysmg" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Europa segun lando|Unionita Rejio]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Unionita Rejio|+]]
[[Kategorio:Transporto en Unionita Rejio|+]]</text>
      <sha1>tkcp5gziay6hh9yovpubmb3tnmpysmg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transporto-dizastri en Usa</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127393</id>
    <revision>
      <id>1143543</id>
      <timestamp>2026-10-31T01:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Usa]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Nord-Amerika segun lando|Usa]] [[Kategorio:Antropologiala dizastri en Usa|+]] [[Kategorio:Transporto en Usa|+]]'</comment>
      <origin>1143543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="196" sha1="p71mjorur6x8isu30kehf0uq8pilw11" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transporto-dizastri segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Nord-Amerika segun lando|Usa]]
[[Kategorio:Antropologiala dizastri en Usa|+]]
[[Kategorio:Transporto en Usa|+]]</text>
      <sha1>p71mjorur6x8isu30kehf0uq8pilw11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azerbaijan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127394</id>
    <revision>
      <id>1143544</id>
      <timestamp>2026-10-31T01:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia segun lando|Azerbaijan]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Azerbaijan|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan|+]]'</comment>
      <origin>1143544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="326" sha1="su4gp39ercwm4jbrs0g7z0xr90oblkq" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia segun lando|Azerbaijan]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Azerbaijan|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Azerbaijan|+]]</text>
      <sha1>su4gp39ercwm4jbrs0g7z0xr90oblkq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Rusia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127395</id>
    <revision>
      <id>1143545</id>
      <timestamp>2026-10-31T01:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia segun lando|Rusia]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Rusia|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Rusia|+]]'</comment>
      <origin>1143545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="301" sha1="16245hjscw9jv11gs1a9s63t41l7hnz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia segun lando|Rusia]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Rusia|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Rusia|+]]</text>
      <sha1>16245hjscw9jv11gs1a9s63t41l7hnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Egiptia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127396</id>
    <revision>
      <id>1143546</id>
      <timestamp>2026-10-31T01:05:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Afrika segun lando|Egiptia]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Egiptia|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Egiptia|+]]'</comment>
      <origin>1143546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="311" sha1="ji2oht5rcii8uqokj2k4sdw85lmqr6q" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Afrika segun lando|Egiptia]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Egiptia|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Egiptia|+]]</text>
      <sha1>ji2oht5rcii8uqokj2k4sdw85lmqr6q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Japonia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127397</id>
    <revision>
      <id>1143547</id>
      <timestamp>2026-10-31T01:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Japonia|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Japonia|+]]'</comment>
      <origin>1143547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="235" sha1="hdr3boqxoghpqqcjvzn4fod2fnn5gqj" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Azia segun lando|Japonia]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Japonia|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Japonia|+]]</text>
      <sha1>hdr3boqxoghpqqcjvzn4fod2fnn5gqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Hispania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127398</id>
    <revision>
      <id>1143548</id>
      <timestamp>2026-10-31T01:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Hispania]] [[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa segun lando|Hispania]] [[Kategorio:Transporto-dizastri en Hispania|+]] [[Kategorio:Ferovoyala transporto en Hispania|+]]'</comment>
      <origin>1143548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="241" sha1="nvv5fdsup87w1np5ihgbuiirwktv3lr" xml:space="preserve">[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Ferovoyal acidenti ed incidenti en Europa segun lando|Hispania]]
[[Kategorio:Transporto-dizastri en Hispania|+]]
[[Kategorio:Ferovoyala transporto en Hispania|+]]</text>
      <sha1>nvv5fdsup87w1np5ihgbuiirwktv3lr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Annie Oakley</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127399</id>
    <revision>
      <id>1143560</id>
      <timestamp>2026-10-31T08:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DavidW</username>
        <id>13623</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Annie Oakley Portrait.jpg|thumb]] '''Annie Oakley''' {n. 13 agosto 1860, m. 3 novembro 1926) esis Usana pafisto, entratenisto ed aktorino.  El naskis en ligna kabano en rurala regiono en Ohio, e por provizar sua povra familio per nutrivi el divenis habila pri chasado. Evante 15 yari, il vinkis ye pafado-konkurso. De 1885 el esis en la trupo di Buffalo Bill (William Cody), ed aparis en ilua spektajo ''Buffalo Bill's Wild West'', turante en Usa, e de 1887 en Euro...'</comment>
      <origin>1143560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="805" sha1="0d428d2067fbbg6d6zr5bsz5psq0mck" xml:space="preserve">[[Arkivo:Annie Oakley Portrait.jpg|thumb]]
'''Annie Oakley''' {n. 13 agosto 1860, m. 3 novembro 1926) esis Usana pafisto, entratenisto ed aktorino.

El naskis en ligna kabano en rurala regiono en Ohio, e por provizar sua povra familio per nutrivi el divenis habila pri chasado. Evante 15 yari, il vinkis ye pafado-konkurso. De 1885 el esis en la trupo di Buffalo Bill (William Cody), ed aparis en ilua spektajo ''Buffalo Bill's Wild West'', turante en Usa, e de 1887 en Europe.

Vundita en treno-acidento, el livis la trupo e pos rikupero en 1902 el divenis aktorino, aparante en dramato skribita por el, kom pafisto qua vinkas grupo de banditi.

Annie Oakley docis multa homini pri bona pafado, kredante ke su-defenso por homini esas importanta.

{{DEFAULTSORT:Oakley, Annie}}
[[Kategorio:Usan aktorini]]</text>
      <sha1>0d428d2067fbbg6d6zr5bsz5psq0mck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143565</id>
      <parentid>1143560</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:56:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1107" sha1="bh1zjyg9o4hh82aqwl4l5avzzyxk9du" xml:space="preserve">{{Biografio
|Nomo = Annie Oakley (Phoebe Ann Mosey)
|Imajo = Annie Oakley Portrait.jpg
|Profesiono = Pafisto, entratenisto ed aktorino
|Shablono_lando = {{USA}}
|Naskodio = [[13ma di agosto]] [[1860]]
|Nask-urbo = [[Darke County]], [[Ohio]], [[Usono]]
|Mort-dio = [[3ma di novembro]] [[1926]]
|Mort-urbo = [[Greenville]], [[Ohio]], [[Usono]]
}}
'''Annie Oakley''' {n. 13 agosto 1860, m. 3 novembro 1926) esis Usana pafisto, entratenisto ed aktorino.

El naskis en ligna kabano en rurala regiono en Ohio, e por provizar sua povra familio per nutrivi el divenis habila pri chasado. Evante 15 yari, il vinkis ye pafado-konkurso. De 1885 el esis en la trupo di Buffalo Bill (William Cody), ed aparis en ilua spektajo ''Buffalo Bill's Wild West'', turante en Usa, e de 1887 en Europe.

Vundita en treno-acidento, el livis la trupo e pos rikupero en 1902 el divenis aktorino, aparante en dramato skribita por el, kom pafisto qua vinkas grupo de banditi.

Annie Oakley docis multa homini pri bona pafado, kredante ke su-defenso por homini esas importanta.

{{DEFAULTSORT:Oakley, Annie}}
[[Kategorio:Usan aktorini]]</text>
      <sha1>bh1zjyg9o4hh82aqwl4l5avzzyxk9du</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143566</id>
      <parentid>1143565</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1124" sha1="7glh3t5fxxvdbkpkvenre4zrojkwda4" xml:space="preserve">{{Biografio
|Nomo = Annie Oakley (Phoebe Ann Mosey)
|Imajo = Annie Oakley Portrait.jpg
|Profesiono = [[Arkivo:Pafisto, entratenisto ed aktorino|197px]]
|Shablono_lando = {{USA}}
|Naskodio = [[13ma di agosto]] [[1860]]
|Nask-urbo = [[Darke County]], [[Ohio]], [[Usono]]
|Mort-dio = [[3ma di novembro]] [[1926]]
|Mort-urbo = [[Greenville]], [[Ohio]], [[Usono]]
}}
'''Annie Oakley''' {n. 13 agosto 1860, m. 3 novembro 1926) esis Usana pafisto, entratenisto ed aktorino.

El naskis en ligna kabano en rurala regiono en Ohio, e por provizar sua povra familio per nutrivi el divenis habila pri chasado. Evante 15 yari, il vinkis ye pafado-konkurso. De 1885 el esis en la trupo di Buffalo Bill (William Cody), ed aparis en ilua spektajo ''Buffalo Bill's Wild West'', turante en Usa, e de 1887 en Europe.

Vundita en treno-acidento, el livis la trupo e pos rikupero en 1902 el divenis aktorino, aparante en dramato skribita por el, kom pafisto qua vinkas grupo de banditi.

Annie Oakley docis multa homini pri bona pafado, kredante ke su-defenso por homini esas importanta.

{{DEFAULTSORT:Oakley, Annie}}
[[Kategorio:Usan aktorini]]</text>
      <sha1>7glh3t5fxxvdbkpkvenre4zrojkwda4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143567</id>
      <parentid>1143566</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Desfacita revizo [[Special:Diff/1143566|1143566]] da [[Special:Contributions/Interlingvisto|Interlingvisto]] ([[User talk:Interlingvisto|skribez mesajo]])</comment>
      <origin>1143567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1132" sha1="3g94p3ieyxx9m5vdopcrtqqusswqcc5" xml:space="preserve">{{Biografio
|Nomo = Annie Oakley (Phoebe Ann Mosey)
|Imajo = [[Arkivo:Pafisto, entratenisto ed aktorino|197px]]
|Profesiono = Pafisto, entratenisto ed aktorino
|Shablono_lando = {{USA}}
|Naskodio = [[13ma di agosto]] [[1860]]
|Nask-urbo = [[Darke County]], [[Ohio]], [[Usono]]
|Mort-dio = [[3ma di novembro]] [[1926]]
|Mort-urbo = [[Greenville]], [[Ohio]], [[Usono]]
}}
'''Annie Oakley''' {n. 13 agosto 1860, m. 3 novembro 1926) esis Usana pafisto, entratenisto ed aktorino.

El naskis en ligna kabano en rurala regiono en Ohio, e por provizar sua povra familio per nutrivi el divenis habila pri chasado. Evante 15 yari, il vinkis ye pafado-konkurso. De 1885 el esis en la trupo di Buffalo Bill (William Cody), ed aparis en ilua spektajo ''Buffalo Bill's Wild West'', turante en Usa, e de 1887 en Europe.

Vundita en treno-acidento, el livis la trupo e pos rikupero en 1902 el divenis aktorino, aparante en dramato skribita por el, kom pafisto qua vinkas grupo de banditi.

Annie Oakley docis multa homini pri bona pafado, kredante ke su-defenso por homini esas importanta.

{{DEFAULTSORT:Oakley, Annie}}
[[Kategorio:Usan aktorini]]</text>
      <sha1>3g94p3ieyxx9m5vdopcrtqqusswqcc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143568</id>
      <parentid>1143567</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1124" sha1="2lpwx0f4ma7sh4lko4vbrkhhycvb20k" xml:space="preserve">{{Biografio
|Nomo = Annie Oakley (Phoebe Ann Mosey)
|Imajo = [[Arkivo:Annie Oakley Portrait.jpg|197px]]
|Profesiono = Pafisto, entratenisto ed aktorino
|Shablono_lando = {{USA}}
|Naskodio = [[13ma di agosto]] [[1860]]
|Nask-urbo = [[Darke County]], [[Ohio]], [[Usono]]
|Mort-dio = [[3ma di novembro]] [[1926]]
|Mort-urbo = [[Greenville]], [[Ohio]], [[Usono]]
}}
'''Annie Oakley''' {n. 13 agosto 1860, m. 3 novembro 1926) esis Usana pafisto, entratenisto ed aktorino.

El naskis en ligna kabano en rurala regiono en Ohio, e por provizar sua povra familio per nutrivi el divenis habila pri chasado. Evante 15 yari, il vinkis ye pafado-konkurso. De 1885 el esis en la trupo di Buffalo Bill (William Cody), ed aparis en ilua spektajo ''Buffalo Bill's Wild West'', turante en Usa, e de 1887 en Europe.

Vundita en treno-acidento, el livis la trupo e pos rikupero en 1902 el divenis aktorino, aparante en dramato skribita por el, kom pafisto qua vinkas grupo de banditi.

Annie Oakley docis multa homini pri bona pafado, kredante ke su-defenso por homini esas importanta.

{{DEFAULTSORT:Oakley, Annie}}
[[Kategorio:Usan aktorini]]</text>
      <sha1>2lpwx0f4ma7sh4lko4vbrkhhycvb20k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143569</id>
      <parentid>1143568</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1120" sha1="b2xhd5th263c05p7l63muj2r1sp8p4e" xml:space="preserve">{{Biografio
|Nomo = Annie Oakley (Phoebe Ann Mosey)
|Imajo = [[Arkivo:Annie Oakley Portrait.jpg|197px]]
|Profesiono = Pafisto, entratenisto ed aktorino
|Shablono_lando = {{USA}}
|Naskodio = [[13ma di agosto]] [[1860]]
|Nask-urbo = [[Darke County]], [[Ohio]], [[Usa]]
|Mort-dio = [[3ma di novembro]] [[1926]]
|Mort-urbo = [[Greenville]], [[Ohio]], [[Usa]]
}}
'''Annie Oakley''' {n. 13 agosto 1860, m. 3 novembro 1926) esis Usana pafisto, entratenisto ed aktorino.

El naskis en ligna kabano en rurala regiono en Ohio, e por provizar sua povra familio per nutrivi el divenis habila pri chasado. Evante 15 yari, il vinkis ye pafado-konkurso. De 1885 el esis en la trupo di Buffalo Bill (William Cody), ed aparis en ilua spektajo ''Buffalo Bill's Wild West'', turante en Usa, e de 1887 en Europe.

Vundita en treno-acidento, el livis la trupo e pos rikupero en 1902 el divenis aktorino, aparante en dramato skribita por el, kom pafisto qua vinkas grupo de banditi.

Annie Oakley docis multa homini pri bona pafado, kredante ke su-defenso por homini esas importanta.

{{DEFAULTSORT:Oakley, Annie}}
[[Kategorio:Usan aktorini]]</text>
      <sha1>b2xhd5th263c05p7l63muj2r1sp8p4e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Decidix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127400</id>
    <revision>
      <id>1143561</id>
      <timestamp>2026-10-31T08:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Decidix''' (''decide'' en valenciano) esas federuro di valenciana e valencianista politikala partisi di regiona skopo, naskinta de la platformo ''L’Encontre'' (''La Renkontro''), kreita en 2020 por koordinacar l'esforci dil municipala konsilisti e di diversa valencianista partii di lokala skopo en plura municipi. La skopo dil federuro esas unionar la politikala valencianismo.  == Historio == La federuro Decidix esis kreita en decembro 2021, e en mayo 2022 ol formal...'</comment>
      <origin>1143561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2114" sha1="kybddpedalujrhxqyjntthfa3o3deyr" xml:space="preserve">'''Decidix''' (''decide'' en valenciano) esas federuro di valenciana e valencianista politikala partisi di regiona skopo, naskinta de la platformo ''L’Encontre'' (''La Renkontro''), kreita en 2020 por koordinacar l'esforci dil municipala konsilisti e di diversa valencianista partii di lokala skopo en plura municipi. La skopo dil federuro esas unionar la politikala valencianismo.

== Historio ==
La federuro Decidix esis kreita en decembro 2021, e en mayo 2022 ol formaligis lua publika prezento a la mediaro en la Parko de Cabecera en l'urbo di Valencia.

== Celi ==
En decembro 2021, dekala nombro di autonoma e municipala partisi apartenanta a L’Encontre acordis unionar su por krear forta valenciana politikala forto. Li esis apertita a unionar omna partisi e personi qui volis inversigar la situaciono di desavantajo quam la valenciani subis dum dekadi, kun la skopo fine krear valenciana politikala forto qua pozus Valencia sur la mapo di investadi, industriala e ciencala developo, fundamentala bazi por la kreado di labor-posti e la richigo di la valenciana ekonomio, e por defensar la valenciana idiosinkrazio, lua kulturo e lua linguo.

== Federacita politikala partisi ==
La federuro unigas e adjuntas la politikala partisi di regiona skopo Acció Nacionalista Valenciana, Poble Democràtic e Avant, same kam altra partisi di municipala skopo quale Gent per Benifayó, Sumant per Torrent, Independents per Montroy, Valencians per Moncada e Units per Gandia.

== Konsilisti ==
Decidix havis municipala konsilisti en la valenciana loki Albal, Benifayó e Montroy.

La federuro Decidix, kom federuro ipsa, prezentis su por la unesma foyo a la lokala e autonoma elekto di la 28ma di mayo 2023, en qui ol obtenis municipala reprezentado en 5 valenciana municipi: Albal, kun 2 konsilisti; Alcalalí, kun 1 konsilisto; Palmera, kun 1 konsilisto; e Montroy, kun 1 altra konsilisto. Malgre ke ol prezentis kandidati-listi por la Kortesi Valenciani, ol obtenis nula reprezentanto en irga de la tri provincala elektala distrikto.

[[kategorio:Politikala partisi]]
[[kategorio:Politikala partisi di Hispania]]</text>
      <sha1>kybddpedalujrhxqyjntthfa3o3deyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143563</id>
      <parentid>1143561</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2101" sha1="mqirfji7z4p8nggcmon7wca8f9zg75v" xml:space="preserve">'''Decidix''' (''decide'' en valenciano) esas federuro di valenciana e valencianista politikala partisi di regiona skopo, naskinta del platformo ''L’Encontre'' (''La Renkontro''), kreita en 2020 por koordinacar l'esforci dil municipala konsilisti e di diversa valencianista partii di lokala skopo en plura municipi. La skopo dil federuro esas unionar la politikala valencianismo.

== Historio ==
La federuro Decidix esis kreita en decembro 2021, e en mayo 2022 ol formaligis lua publika prezento al mediaro en la Parko de Cabecera en l'urbo di Valencia.

== Celi ==
En decembro 2021, dekala nombro di autonoma e municipala partisi apartenanta a L’Encontre acordis unionar su por krear forta valenciana politikala forto. Li esis apertita a unionar omna partisi e personi qui volis inversigar la situaciono di desavantajo quam la valenciani subis dum dekadi, kun la skopo fine krear valenciana politikala forto qua pozus Valencia sur la mapo di investadi, industriala e ciencala developo, fundamentala bazi por la kreado di labor-posti e la richigo dil valenciana ekonomio, e por defensar la valenciana idiosinkrazio, lua kulturo e lua linguo.

== Federacita politikala partisi ==
La federuro unigas e adjuntas la politikala partisi di regiona skopo Acció Nacionalista Valenciana, Poble Democràtic e Avant, same kam altra partisi di municipala skopo quale Gent per Benifayó, Sumant per Torrent, Independents per Montroy, Valencians per Moncada e Units per Gandia.

== Konsilisti ==
Decidix havis municipala konsilisti en la valenciana loki Albal, Benifayó e Montroy.

La federuro Decidix, kom federuro ipsa, prezentis su por l'unesma foyo al lokala e autonoma elekto dil 28ma di mayo 2023, en qui ol obtenis municipala reprezentado en 5 valenciana municipi: Albal, kun 2 konsilisti; Alcalalí, kun 1 konsilisto; Palmera, kun 1 konsilisto; e Montroy, kun 1 altra konsilisto. Malgre ke ol prezentis kandidati-listi por la Kortesi Valenciani, ol obtenis nula reprezentanto en irga del tri provincala elektala distrikto.

[[kategorio:Politikala partisi]]
[[kategorio:Politikala partisi di Hispania]]</text>
      <sha1>mqirfji7z4p8nggcmon7wca8f9zg75v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143580</id>
      <parentid>1143563</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:16:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2129" sha1="jnztkl0sf5tmdnct7pc7vex4v0n79ny" xml:space="preserve">'''Decidix''' (''decide'' en valenciano) esas federuro di valenciana e valencianista politikala partisi di regiona skopo, naskinta del platformo ''L’Encontre'' (''La Renkontro''), kreita en 2020 por koordinacar l'esforci dil municipala konsilisti e di diversa valencianista partii di lokala skopo en plura municipi. La skopo dil federuro esas unionar la politikala valencianismo.

== Historio ==
La federuro Decidix esis kreita en decembro 2021, e en mayo 2022 ol formaligis lua publika prezento al mediaro en la Parko de Cabecera en l'urbo di Valencia.

== Celi ==
En decembro 2021, dekala nombro di autonoma e municipala partisi apartenanta a L’Encontre acordis unionar su por krear forta valenciana politikala forto. Li esis apertita a unionar omna partisi e personi qui volis inversigar la situaciono di desavantajo quam la valenciani subis dum dekadi, kun la skopo fine krear valenciana politikala forto qua pozus Valencia sur la mapo di investadi, industriala e ciencala developo, fundamentala bazi por la kreado di labor-posti e la richigo dil valenciana ekonomio, e por defensar la valenciana idiosinkrazio, lua kulturo e lua linguo.

== Federacita politikala partisi ==
La federuro unigas e adjuntas la politikala partisi di regiona skopo Acció Nacionalista Valenciana, Poble Democràtic e Avant, same kam altra partisi di municipala skopo quale Gent per Benifayó, Sumant per Torrent, Independents per Montroy, Valencians per Moncada e Units per Gandia.

== Konsilisti ==
Decidix havis municipala konsilisti en la valenciana loki Albal, Benifayó e Montroy.

La federuro Decidix, kom federuro ipsa, prezentis su por l'unesma foyo al lokala e autonoma elekto dil 28ma di mayo 2023, en qui ol obtenis municipala reprezentado en 5 valenciana municipi: Albal, kun 2 konsilisti; Alcalalí, kun 1 konsilisto; Palmera, kun 1 konsilisto; e Montroy, kun 1 altra konsilisto. Malgre ke ol prezentis kandidati-listi por la Kortesi Valenciani, ol obtenis nula reprezentanto en irga del tri provincala elektala distrikto.

[[Kategorio:Valencianismo]]
[[Kategorio:Politikala partisi]]
[[Kategorio:Politikala partisi di Hispania]]</text>
      <sha1>jnztkl0sf5tmdnct7pc7vex4v0n79ny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Voyala transporto segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127401</id>
    <revision>
      <id>1143572</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Choseala transporto|*]] [[Kategorio:Surtera transporto segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="nmroxil8bj273kshk2fqgrsmp7hj914" xml:space="preserve">[[Kategorio:Choseala transporto|*]]
[[Kategorio:Surtera transporto segun lando|+]]</text>
      <sha1>nmroxil8bj273kshk2fqgrsmp7hj914</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143585</id>
      <parentid>1143572</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <origin>1143585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="k87662leadm4k3da3i6mggf5rwhgzb3" xml:space="preserve">[[Kategorio:Voyala transporto|*]]
[[Kategorio:Surtera transporto segun lando|+]]</text>
      <sha1>k87662leadm4k3da3i6mggf5rwhgzb3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143586</id>
      <parentid>1143585</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Choseala transporto segun lando]] a [[Kategorio:Voyala transporto segun lando]]</comment>
      <origin>1143585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="k87662leadm4k3da3i6mggf5rwhgzb3" xml:space="preserve">[[Kategorio:Voyala transporto|*]]
[[Kategorio:Surtera transporto segun lando|+]]</text>
      <sha1>k87662leadm4k3da3i6mggf5rwhgzb3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Valencianismo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127402</id>
    <revision>
      <id>1143578</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun ''''Valencianismo''' esas movado kulturala, ideologiala e politikala fondita sur la defenso di la valenciana linguo, la valenciana kulturo, la valenciana populo e la valenciana tero (Komunajo Valenciana). Valencianismo povas esar definita kom la amo por e la defenso di la valenciana identeso.  == Historio == Valencianismo esis prezenta en la valenciana societo depos lua origini. Kom movado kulturala, ideologiala e politikala, valencianismo komencis developar su en la fin...'</comment>
      <origin>1143578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4209" sha1="7c0i389gp6hwo0in14bnibijrdd8x3q" xml:space="preserve">'''Valencianismo''' esas movado kulturala, ideologiala e politikala fondita sur la defenso di la valenciana linguo, la valenciana kulturo, la valenciana populo e la valenciana tero (Komunajo Valenciana). Valencianismo povas esar definita kom la amo por e la defenso di la valenciana identeso.

== Historio ==
Valencianismo esis prezenta en la valenciana societo depos lua origini. Kom movado kulturala, ideologiala e politikala, valencianismo komencis developar su en la fino di la 19ma yarcento, kun la fondado di enti quale Lo Rat Penat en 1878 e kun la diskursi di personi quale Teodor Llorente, Constantí Llombart e Faustí Barberà.

[[Arkivo:De regionalisme y valentinicultura (1910).pdf|297px|eta|dekstra| Frontispico di la libro ''De Regionalisme i Valentinicultura'' (1902), da Faustí Barberà, konsiderata kom la unesma teoriala korpo di la moderna valencianismo.]]

Depos la komenco di la valenciana demokratiala transiciono, ol esis reprezentata da kelka enti quale Lo Rat Penat o la RACV en la kulturala domeno, da la Grup d'Acció Valencianista en la domeno di mobilizo e, en la politikala domeno, da kelka partii politikala fondita pos la desaparo di UCD.

En la fino di la 1970ma yari aparis Unió Regional Valenciana (URV), qua obtenis un municipala konsilisto en la Urbestraro di Valencia dum la unesma demokratiala elektado. URV desaparis e, pose, la plu nacionalista e leftala sektoro fondis Esquerra Nacionalista Valenciana (ENV), dum ke la plu moderata e centrala sektoro fondis en 1982 la partio Unió Valenciana, qua sucesis influar lokala e autonoma guverni e obtenis parlamentala reprezentado por valencianismo kun Vicent González Lizondo.

Pro la heterogeneso di ca movado (dekstrala, leftala, republikana, centrala, e.c.), existas sektori qui sustenas nacionalista o sendependista pozicioni, quale la Plataforma Jovenil Valencianista, e altra qui esas plu proxime a valenciana regionalismo, quale la formaciono Coalició Valenciana.

Tamen, pro la intruzo di la pancatalanismo, minoritata tendenco qua intencas destruktar la valenciana identitato-signi, hodie kelki asociacas valencianismo kun antipancatalanismo.

== Defenso di la valenciana linguo ==
La defenso di la linguala sendependeso e di la singulareso di la valenciana linguo konsistigas lua karakterizo par excellence.

Valencianismo opozas a la linguala impozo di la kataluna linguo, refuzante la katalanista Normes de Castelló di 1932 e la katalanista Acadèmia Valenciana de la Llengua, e preferante la Normes de El Puig, propozedita da la Real Acadèmia de Cultura Valenciana en 1981, qui reflektas la maniero parolar di la valenciani.

== Politikala valencianismo ==
La politikala valencianismo esis historiale reprezentata da diversa partii: dum la 1980ma e 1990ma yari, da Unió Valenciana e, min ample, da Esquerra Nacionalista Valenciana; e dum la 2000ma yari, da Coalicio Valenciana e altra minoritata formacii.

Hodie ol esas reprezentata da altra politikala formacii quale:
* Som Valencians (SOMVAL).
* AVANT, koaliciono formacita da la partii politikala Acció Nacionalista Valenciana, Renovació Política e Unió.
* Poble Democràtic (Poble).
* [[Decidix]]: Decidix esas federuro di valencianaj e valencianista partii politikala di valenciana skopo, naskinta de la platformo L'Encontre, kreita en 2020 por koordinacar la esforci di la konsilisti e di diversa valencianista partii di lokala skopo en diversa municipi. La skopo di la federuro esas unionar la politikala valencianismo.
* Agenda Valenciana

=== Tendenci ===
On povas distingar du precipua tendenci en la politikala valencianismo: regionalismo e nacionalismo.

Amba defensas la interesii di la teritorio di la nuna Komunajo Valenciana, ma dum ke la unesma interpretas lua legala realeso kom ta di hispana regiono, la duesma konsideras la Komunajo Valenciana kom naciono.

Exist as tria tendenco (qua apartenas a la valenciana nacionalismo), nome la sendependismo, tre minoritata tendenco en la politikala valencianista spektro.

== Externa ligili ==
* [https://culturavalencianasite.wordpress.com/2017/07/24/el-naiximent-del-nacionalisme-valencia/?utm_source=chatgpt.com La nasko di la valenciana nacionalismo]

[[Kategorio:Valencianismo]]</text>
      <sha1>7c0i389gp6hwo0in14bnibijrdd8x3q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143579</id>
      <parentid>1143578</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4212" sha1="fczvavhz8wi8c1x7c5qcq41xcvdoue7" xml:space="preserve">'''Valencianismo''' esas movado kulturala, ideologiala e politikala fondita sur la defenso dil [[Valenciana linguo]], la valenciana kulturo, la valenciana populo e la valenciana tero ([[Regiono Valencia]]). Valencianismo povas esar definita kom la amo por e la defenso di la valenciana identeso.

== Historio ==
Valencianismo esis prezenta en la valenciana societo depos lua origini. Kom movado kulturala, ideologiala e politikala, valencianismo komencis developar su en la fino di la 19ma yarcento, kun la fondado di enti quale Lo Rat Penat en 1878 e kun la diskursi di personi quale Teodor Llorente, Constantí Llombart e Faustí Barberà.

[[Arkivo:De regionalisme y valentinicultura (1910).pdf|297px|eta|dekstra| Frontispico di la libro ''De Regionalisme i Valentinicultura'' (1902), da Faustí Barberà, konsiderata kom la unesma teoriala korpo di la moderna valencianismo.]]

Depos la komenco di la valenciana demokratiala transiciono, ol esis reprezentata da kelka enti quale Lo Rat Penat o la RACV en la kulturala domeno, da la Grup d'Acció Valencianista en la domeno di mobilizo e, en la politikala domeno, da kelka partii politikala fondita pos la desaparo di UCD.

En la fino di la 1970ma yari aparis Unió Regional Valenciana (URV), qua obtenis un municipala konsilisto en la Urbestraro di Valencia dum la unesma demokratiala elektado. URV desaparis e, pose, la plu nacionalista e sinistra sektoro fondis Esquerra Nacionalista Valenciana (ENV), dum ke la plu moderata e centrala sektoro fondis en 1982 la partio Unió Valenciana, qua sucesis influar lokala e autonoma guverni e obtenis parlamentala reprezentado por valencianismo kun Vicent González Lizondo.

Pro la heterogeneso di ca movado (dekstrala, sinistra, republikana, centrala, e.c.), existas sektori qui sustenas nacionalista o sendependista pozicioni, quale la Plataforma Jovenil Valencianista, e altra qui esas plu proxime a valenciana regionalismo, quale la formaciono Coalició Valenciana.

Tamen, pro la intruzo di la pancatalanismo, minoritata tendenco qua intencas destruktar la valenciana identitato-signi, hodie kelki asociacas valencianismo kun antipancatalanismo.

== Defenso di la valenciana linguo ==
La defenso di la linguala sendependeso e di la singulareso di la valenciana linguo konsistigas lua karakterizo par excellence.

Valencianismo opozas a la linguala impozo di la kataluna linguo, refuzante la katalanista Normes de Castelló di 1932 e la katalanista Acadèmia Valenciana de la Llengua, e preferante la Normes de El Puig, propozedita da la Real Acadèmia de Cultura Valenciana en 1981, qui reflektas la maniero parolar di la valenciani.

== Politikala valencianismo ==
La politikala valencianismo esis historiale reprezentata da diversa partii: dum la 1980ma e 1990ma yari, da Unió Valenciana e, min ample, da Esquerra Nacionalista Valenciana; e dum la 2000ma yari, da Coalicio Valenciana e altra minoritata formacii.

Hodie ol esas reprezentata da altra politikala formacii quale:
* Som Valencians (SOMVAL).
* AVANT, koaliciono formacita da la partii politikala Acció Nacionalista Valenciana, Renovació Política e Unió.
* Poble Democràtic (Poble).
* [[Decidix]]: Decidix esas federuro di valencianaj e valencianista partii politikala di valenciana skopo, naskinta de la platformo L'Encontre, kreita en 2020 por koordinacar la esforci di la konsilisti e di diversa valencianista partii di lokala skopo en diversa municipi. La skopo di la federuro esas unionar la politikala valencianismo.
* Agenda Valenciana

=== Tendenci ===
On povas distingar du precipua tendenci en la politikala valencianismo: regionalismo e nacionalismo.

Amba defensas la interesii di la teritorio di la nuna [[Regiono Valencia]], ma dum ke la unesma interpretas lua legala realeso kom ta di hispana regiono, la duesma konsideras la Regiono Valencia kom naciono.

Exist as tria tendenco (qua apartenas a la valenciana nacionalismo), nome la sendependismo, tre minoritata tendenco en la politikala valencianista spektro.

== Externa ligili ==
* [https://culturavalencianasite.wordpress.com/2017/07/24/el-naiximent-del-nacionalisme-valencia/?utm_source=chatgpt.com La nasko di la valenciana nacionalismo]

[[Kategorio:Valencianismo]]</text>
      <sha1>fczvavhz8wi8c1x7c5qcq41xcvdoue7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143583</id>
      <parentid>1143579</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4185" sha1="6hryfpfe0n92f8ssfdojgryssengd3w" xml:space="preserve">{{revizo}}
'''Valencianismo''' esas movado kulturala, ideologiala e politikala fondita sur la defenso dil [[Valenciana linguo]], la valenciana kulturo, la valenciana populo e la valenciana tero ([[Regiono Valencia]]). Valencianismo povas esar definita kom la amo por e la defenso dil valenciana identeso.

== Historio ==
Valencianismo esis prezenta en la valenciana societo depos lua origini. Kom movado kulturala, ideologiala e politikala, valencianismo komencis developar su en la fino dil 19ma yarcento, kun la fondado di enti quale Lo Rat Penat en 1878 e kun la diskursi di personi quale Teodor Llorente, Constantí Llombart e Faustí Barberà.

[[Arkivo:De regionalisme y valentinicultura (1910).pdf|297px|eta|dekstra| Frontispico dil libro ''De Regionalisme i Valentinicultura'' (1902), da Faustí Barberà, konsiderata kom la unesma teoriala korpo dil moderna valencianismo.]]

Depos la komenco dil valenciana demokratiala transiciono, ol esis reprezentata da kelka enti quale Lo Rat Penat o la RACV en la kulturala domeno, da la Grup d'Acció Valencianista en la domeno di mobilizo e, en la politikala domeno, da kelka partii politikala fondita pos la desaparo di UCD.

En la fino dil 1970ma yari aparis Unió Regional Valenciana (URV), qua obtenis un municipala konsilisto en la Urbestraro di Valencia dum la unesma demokratiala elektado. URV desaparis e, pose, la plu nacionalista e sinistra sektoro fondis Esquerra Nacionalista Valenciana (ENV), dum ke la plu moderata e centrala sektoro fondis en 1982 la partio Unió Valenciana, qua sucesis influar lokala e autonoma guverni e obtenis parlamentala reprezentado por valencianismo kun Vicent González Lizondo.

Pro la heterogeneso di ca movado (dekstrala, sinistra, republikana, centrala, e.c.), existas sektori qui sustenas nacionalista o sendependista pozicioni, quale la Plataforma Jovenil Valencianista, e altra qui esas plu proxime a valenciana regionalismo, quale la formaciono Coalició Valenciana.

Tamen, pro la intruzo dil pancatalanismo, minoritata tendenco qua intencas destruktar la valenciana identitato-signi, hodie kelki asociacas valencianismo kun antipancatalanismo.

== Defenso dil valenciana linguo ==
La defenso dil linguala sendependeso e dil singulareso dil valenciana linguo konsistigas lua karakterizo par excellence.

Valencianismo opozas al linguala impozo dil kataluna linguo, refuzante la katalanista Normes de Castelló di 1932 e la katalanista ''Acadèmia Valenciana de la Llengua'', e preferante la Normes de El Puig, propozedita da la Real Acadèmia de Cultura Valenciana en 1981, qui reflektas la maniero parolar dil valenciani.

== Politikala valencianismo ==
La politikala valencianismo esis historiale reprezentata da diversa partii: dum la 1980ma e 1990ma yari, da Unió Valenciana e, min ample, da Esquerra Nacionalista Valenciana; e dum la 2000ma yari, da Coalicio Valenciana e altra minoritata formacii.

Hodie ol esas reprezentata da altra politikala formacii quale:
* Som Valencians (SOMVAL).
* AVANT, koaliciono formacita da la partii politikala Acció Nacionalista Valenciana, Renovació Política e Unió.
* Poble Democràtic (Poble).
* [[Decidix]]: Decidix esas federuro di valencianaj e valencianista partii politikala di valenciana skopo, naskinta del platformo L'Encontre, kreita en 2020 por koordinacar la esforci dil konsilisti e di diversa valencianista partii di lokala skopo en diversa municipi. La skopo dil federuro esas unionar la politikala valencianismo.
* Agenda Valenciana

=== Tendenci ===
On povas distingar du precipua tendenci en la politikala valencianismo: regionalismo e nacionalismo.

Amba defensas la interesii dil teritorio dil nuna [[Regiono Valencia]], ma dum ke la unesma interpretas lua legala realeso kom ta di hispana regiono, la duesma konsideras la Regiono Valencia kom naciono.

Exist as tria tendenco (qua apartenas al valenciana nacionalismo), nome la sendependismo, tre minoritata tendenco en la politikala valencianista spektro.

== Externa ligili ==
* [https://culturavalencianasite.wordpress.com/2017/07/24/el-naiximent-del-nacionalisme-valencia/?utm_source=chatgpt.com La nasko dil valenciana nacionalismo]

[[Kategorio:Valencianismo]]</text>
      <sha1>6hryfpfe0n92f8ssfdojgryssengd3w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143600</id>
      <parentid>1143583</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:35:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4177" sha1="erq0esb6fjo0h6tkpltqs443ym5yb06" xml:space="preserve">{{revizo}}
'''Valencianismo''' esas movado kulturala, ideologiala e politikala fondita sur la defenso dil [[Valenciana linguo]], la valenciana kulturo, la valenciana populo e la valenciana tero ([[Regiono Valencia]]). Valencianismo povas esar definita kom l'amo por e la defenso dil valenciana identeso.

== Historio ==
Valencianismo esis prezenta en la valenciana societo depos lua origini. Kom movado kulturala, ideologiala e politikala, valencianismo komencis developar su en la fino dil 19ma yarcento, kun la fondado di enti quale Lo Rat Penat en 1878 e kun la diskursi di personi quale Teodor Llorente, Constantí Llombart e Faustí Barberà.

[[Arkivo:De regionalisme y valentinicultura (1910).pdf|297px|eta|dekstra| Frontispico dil libro ''De Regionalisme i Valentinicultura'' (1902), da Faustí Barberà, konsiderata kom l'unesma teoriala korpo dil moderna valencianismo.]]

Depos la komenco dil valenciana demokratiala transiciono, ol esis reprezentata da kelka enti quale Lo Rat Penat o la RACV en la kulturala domeno, da la Grup d'Acció Valencianista en la domeno di mobilizo e, en la politikala domeno, da kelka partii politikala fondita pos la desaparo di UCD.

En la fino dil 1970ma yari aparis Unió Regional Valenciana (URV), qua obtenis un municipala konsilisto en l'Urbestraro di Valencia dum l'unesma demokratiala elektado. URV desaparis e, pose, la plu nacionalista e sinistra sektoro fondis Esquerra Nacionalista Valenciana (ENV), dum ke la plu moderata e centrala sektoro fondis en 1982 la partio Unió Valenciana, qua sucesis influar lokala e autonoma guverni e obtenis parlamentala reprezentado por valencianismo kun Vicent González Lizondo.

Pro la heterogeneso di ca movado (dekstrala, sinistra, republikana, centrala, e.c.), existas sektori qui sustenas nacionalista o sendependista pozicioni, quale la Plataforma Jovenil Valencianista, e altra qui esas plu proxime a valenciana regionalismo, quale la formaciono Coalició Valenciana.

Tamen, pro l'intruzo dil pancatalanismo, minoritata tendenco qua intencas destruktar la valenciana identitato-signi, hodie kelki asociacas valencianismo kun antipancatalanismo.

== Defenso dil valenciana linguo ==
La defenso dil linguala sendependeso e dil singulareso dil valenciana linguo konsistigas lua karakterizo par excellence.

Valencianismo opozas al linguala impozo dil kataluna linguo, refuzante la katalanista Normes de Castelló di 1932 e la katalanista ''Acadèmia Valenciana de la Llengua'', e preferante la Normes de El Puig, propozedita da la Real Acadèmia de Cultura Valenciana en 1981, qui reflektas la maniero parolar dil valenciani.

== Politikala valencianismo ==
La politikala valencianismo esis historiale reprezentata da diversa partii: dum la 1980ma e 1990ma yari, da Unió Valenciana e, min ample, da Esquerra Nacionalista Valenciana; e dum la 2000ma yari, da Coalicio Valenciana e altra minoritata formacii.

Hodie ol esas reprezentata da altra politikala formacii quale:
* Som Valencians (SOMVAL).
* AVANT, koaliciono formacita da la partii politikala Acció Nacionalista Valenciana, Renovació Política e Unió.
* Poble Democràtic (Poble).
* [[Decidix]]: Decidix esas federuro di valencianaj e valencianista partii politikala di valenciana skopo, naskinta del platformo L'Encontre, kreita en 2020 por koordinacar l'esforci dil konsilisti e di diversa valencianista partii di lokala skopo en diversa municipi. La skopo dil federuro esas unionar la politikala valencianismo.
* Agenda Valenciana

=== Tendenci ===
On povas distingar du precipua tendenci en la politikala valencianismo: regionalismo e nacionalismo.

Amba defensas l'interesii dil teritorio dil nuna [[Regiono Valencia]], ma dum ke l'unesma interpretas lua legala realeso kom ta di hispana regiono, la duesma konsideras la Regiono Valencia kom naciono.

Exist as tria tendenco (qua apartenas al valenciana nacionalismo), nome la sendependismo, tre minoritata tendenco en la politikala valencianista spektro.

== Externa ligili ==
* [https://culturavalencianasite.wordpress.com/2017/07/24/el-naiximent-del-nacionalisme-valencia/?utm_source=chatgpt.com La nasko dil valenciana nacionalismo]

[[Kategorio:Valencianismo]]</text>
      <sha1>erq0esb6fjo0h6tkpltqs443ym5yb06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Valencianismo</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127403</id>
    <revision>
      <id>1143581</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:19:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Regionalismi en Hispania]] [[Kategorio:Politikala ideologii dil Autonoma Regiono Valencia]]'</comment>
      <origin>1143581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="gueido0rmlqny51i4jz0gq0pscl69ap" xml:space="preserve">[[Kategorio:Regionalismi en Hispania]]
[[Kategorio:Politikala ideologii dil Autonoma Regiono Valencia]]</text>
      <sha1>gueido0rmlqny51i4jz0gq0pscl69ap</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143591</id>
      <parentid>1143581</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:24:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="g5a56qbq7uohe713fasntfqgylsss12" xml:space="preserve">[[Kategorio:Regionalismi en Hispania]]
[[Kategorio:Politikala ideologii di l'Autonoma Regiono Valencia]]</text>
      <sha1>g5a56qbq7uohe713fasntfqgylsss12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Choseala transporto segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127404</id>
    <redirect title="Kategorio:Voyala transporto segun lando" />
    <revision>
      <id>1143587</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Choseala transporto segun lando]] a [[Kategorio:Voyala transporto segun lando]]</comment>
      <origin>1143587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="17tpvcyfbt0avn2xce19gcu83syenxx" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[:Kategorio:Voyala transporto segun lando]]</text>
      <sha1>17tpvcyfbt0avn2xce19gcu83syenxx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Choseala transporto</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127405</id>
    <redirect title="Kategorio:Voyala transporto" />
    <revision>
      <id>1143590</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Choseala transporto]] a [[Kategorio:Voyala transporto]] sen lasar ridirekto</comment>
      <origin>1143590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="ppcw7i4ikgsyroelcco6c554jo99952" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[:Kategorio:Voyala transporto]]</text>
      <sha1>ppcw7i4ikgsyroelcco6c554jo99952</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Politikala ideologii di l'Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127406</id>
    <revision>
      <id>1143592</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Politiko di l'Autonoma Regiono Valencia]] [[Kategorio:Politikala ideologii segun Autonoma Regiono]]'</comment>
      <origin>1143592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="fu1qftueot7s6acyqexdn95cfhth6gz" xml:space="preserve">[[Kategorio:Politiko di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Politikala ideologii segun Autonoma Regiono]]</text>
      <sha1>fu1qftueot7s6acyqexdn95cfhth6gz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Politiko di l'Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127407</id>
    <revision>
      <id>1143593</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:26:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Autonoma Regiono Valencia]] [[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]] [[Kategorio:Politiko di Hispania segun Autonoma Regiono]]'</comment>
      <origin>1143593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151" sha1="f3g6xyms5lugf1yolefdsvnfp0sk0f4" xml:space="preserve">[[Kategorio:Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Politiko di Hispania segun Autonoma Regiono]]</text>
      <sha1>f3g6xyms5lugf1yolefdsvnfp0sk0f4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127408</id>
    <revision>
      <id>1143595</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:27:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Autonoma regioni di Hispania]]'</comment>
      <origin>1143595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="pstyhjodgw9t3k9kklrcoe6sbay000l" xml:space="preserve">[[Kategorio:Autonoma regioni di Hispania]]</text>
      <sha1>pstyhjodgw9t3k9kklrcoe6sbay000l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127409</id>
    <revision>
      <id>1143596</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:29:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Autonoma Regiono Valencia]]'</comment>
      <origin>1143596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="8ychn3qmlp86ihtcr5690pnintphi34" xml:space="preserve">[[Kategorio:Autonoma Regiono Valencia]]</text>
      <sha1>8ychn3qmlp86ihtcr5690pnintphi34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Urbi en l'Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127410</id>
    <revision>
      <id>1143599</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:33:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Urbi en Hispania]] [[Kategorio:Autonoma Regiono Valencia]]'</comment>
      <origin>1143599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="057wtmlb72u56uw9dby8w8cazq90gwu" xml:space="preserve">[[Kategorio:Urbi en Hispania]]
[[Kategorio:Autonoma Regiono Valencia]]</text>
      <sha1>057wtmlb72u56uw9dby8w8cazq90gwu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reala Demokratio NUN!</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127411</id>
    <revision>
      <id>1143601</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:41:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Democracia Real Ya logo.jpg|197px|dekstra]] '''Reala Demokratio NUN!''' (Hispaniana: ¡Democracia Real YA!, abreviita DRY) esas hispana civitana platformo bazita en la bazo, qua aparis komence di 2011. Ol havis centra rolo en l'organizo dil manifestacioni dil 15ma di mayo 2011, qui kontribuis a l'aparo dil movado 15-M, anke konocata kom la movado ''Indignados''.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Abellán Bordallo |first=Jacobo |title=De la red a la calle: el proceso de...'</comment>
      <origin>1143601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5376" sha1="iqdu8rqffgty7yjqlbiwsgjibjt5qc7" xml:space="preserve">[[Arkivo:Democracia Real Ya logo.jpg|197px|dekstra]]
'''Reala Demokratio NUN!''' (Hispaniana: ¡Democracia Real YA!, abreviita DRY) esas hispana civitana platformo bazita en la bazo, qua aparis komence di 2011. Ol havis centra rolo en l'organizo dil manifestacioni dil 15ma di mayo 2011, qui kontribuis a l'aparo dil movado 15-M, anke konocata kom la movado ''Indignados''.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Abellán Bordallo |first=Jacobo |title=De la red a la calle: el proceso de movilización previo a las manifestaciones del 15 de mayo |journal=ACME: An International Journal for Critical Geographies |volume=14 |issue=1 |year=2015 |pages=10–29 |doi=10.14288/acme.v14i1.1131}}&lt;/ref&gt;

== Historio ==
La platformo developis de online diskuti inter aktivisti e plu mikra civitana organizuri, qui interesesis pri l'ekonomiala krizo, senlaboreso, politikala korupteso e la funcionado dil politikala sistemo di Hispania. En februaro 2011, Facebook-grupo nomizita ''Plataforma de coordinación de grupos pro-movilización ciudadana'' (Platformo por la koordinado di grupi por civitana mobilizo) kunigis diferanta iniciativi e individuI. La nomo ¡Democracia Real YA! asociesis kun la kampanio, qua lansis sua situm e manifesto en marto 2011.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Abellán Bordallo |first=Jacobo |title=De la red a la calle: el proceso de movilización previo a las manifestaciones del 15 de mayo |journal=ACME: An International Journal for Critical Geographies |volume=14 |issue=1 |year=2015 |pages=10–29 |doi=10.14288/acme.v14i1.1131}}&lt;/ref&gt;

== Manifestacioni dil 15ma di mayo ==
La 15ma di mayo 2011, DRY koordinis manifestacioni en dekdui de hispana urbi sub la slogan «''No somos mercancía en manos de políticos y banqueros''» (Ni ne esas varo komercala en la manui di politikisti e bankeri). La manifestacioni eventis poko ante la municipala e regiona elekto en Hispania e atraktis granda nombro de partoprenanti. La kampanio dependis multe de sociala reto e online komunikado por organizar e publikigar la protesti.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Anduiza |first=Eva |last2=Cristancho |first2=Camilo |last3=Sabucedo |first3=José Manuel |title=The Political Potential of Online Collective Action: A Case Study of the Spanish Indignados Movement |journal=American Behavioral Scientist |volume=57 |issue=7 |year=2013 |pages=1039–1062 |doi=10.1177/0002764213479377}}&lt;/ref&gt;

Pos la manifestacioni, spontana okupado e kunvenadi developis en publika placi, inkluzante la Puerta del Sol en Madrid e la Plaça de Catalunya en Barcelona. Ti agadi kontribuis a la formigo dil plu vasta movado 15-M, qua inkluzis partoprenanti e organizuri preter DRY ipsa.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Jurado Gilabert |first=Francisco |last2=de la Rasilla Sánchez Arjona |first2=Luis |title=El movimiento social del 15-M: A modo de presentación |journal=Revista Internacional de Pensamiento Político |volume=6 |year=2011 |pages=263–286 |doi=10.46661/revintpensampolit.1873}}&lt;/ref&gt;

== Principi e postuli ==
La manifesto dil platformo traktis politikala, ekonomiala e sociala temi. Lua propozi inkluzis la kombato kontre senlaboreso, la protekto di l'aceso a habitado, la defenso di publika servi, la reformo dil banka sistemo, la promociono di justa taxado, la redukto di politikala privileji e l'extensado dil civitana partopreno en demokratiala decidi.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Manifiesto “Democracia real ya” |journal=Revista de Paz y Conflictos |volume=6 |year=2013 |pages=191–192 |doi=10.30827/revpaz.v6i0.786}}&lt;/ref&gt;

DRY prezentis su kom iniciativo bazita en la bazo, sen partizana afiliado, e uzis online reto e publika kunvenadi por instigar civitana partopreno. Lua subtenanti venis de diversa politikala e sociala medio.

== Organizaciona divido ==
En 2012, desakordi pri organizo, reprezentado e administrado dil platformo kauzis skismo. Kelka membri establis aparta legala asocio nomizita ''Asociación Democracia Real Ya''. L'originala platformo kontestis la legitimeso dil separo, e la du organizuri pose funcionis independante.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Berná Sicilia |first=Celia |last2=Martínez Martínez |first2=Helena |last3=Zamora Medina |first3=Rocío |title=The story of social movements: keys in ideological discourse and evolution of the messages from Democracia Real Ya (2011–2013) |journal=Historia y Comunicación Social |volume=18 |year=2013 |pages=399–417 |doi=10.5209/rev_HICS.2013.v18.44251}}&lt;/ref&gt;

== Heredajo ==
DRY esas konsiderata kom un del precipua organizala iniciativi qua sustenis la manifestacioni qui lansis la protest-ciklo 15-M en Hispania. Lua metodi di mobilizo, uzo di digitala komunikado e emfazo pri partopreniva demokratio influis la sequanta civitana kampanii e debati pri politikala reprezentado.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Jurado Gilabert |first=Francisco |last2=de la Rasilla Sánchez Arjona |first2=Luis |title=El movimiento social del 15-M: A modo de presentación |journal=Revista Internacional de Pensamiento Político |volume=6 |year=2011 |pages=263–286 |doi=10.46661/revintpensampolit.1873}}&lt;/ref&gt;

== Videz anke ==
* [[Movado 15-M]]
* [[Protesti en Hispania de 2011 til 2015]]
* [[Indignados]]
* [[Hispana ekonomiala krizo]]

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:2011 establisuri en Hispania]]
[[Kategorio:Organizuri en Hispania]]
[[Kategorio:Movadi en Hispania]]
[[Kategorio:Protesti di 2011]]
[[Kategorio:Movado 15-M]]</text>
      <sha1>iqdu8rqffgty7yjqlbiwsgjibjt5qc7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143602</id>
      <parentid>1143601</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5380" sha1="6mw21wf83bmtrn520i7ixc6g88du4xv" xml:space="preserve">[[Arkivo:Democracia Real Ya logo.jpg|197px|dekstra]]
'''Reala Demokratio NUN!''' (Hispaniana: ''¡Democracia Real YA!'', abreviita DRY) esas hispana civitana platformo bazita en la bazo, qua aparis komence di 2011. Ol havis centra rolo en l'organizo dil manifestacioni dil 15ma di mayo 2011, qui kontribuis a l'aparo dil movado 15-M, anke konocata kom la movado ''Indignados''.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Abellán Bordallo |first=Jacobo |title=De la red a la calle: el proceso de movilización previo a las manifestaciones del 15 de mayo |journal=ACME: An International Journal for Critical Geographies |volume=14 |issue=1 |year=2015 |pages=10–29 |doi=10.14288/acme.v14i1.1131}}&lt;/ref&gt;

== Historio ==
La platformo developis de online diskuti inter aktivisti e plu mikra civitana organizuri, qui interesesis pri l'ekonomiala krizo, senlaboreso, politikala korupteso e la funcionado dil politikala sistemo di Hispania. En februaro 2011, Facebook-grupo nomizita ''Plataforma de coordinación de grupos pro-movilización ciudadana'' (Platformo por la koordinado di grupi por civitana mobilizo) kunigis diferanta iniciativi e individuI. La nomo ¡Democracia Real YA! asociesis kun la kampanio, qua lansis sua situm e manifesto en marto 2011.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Abellán Bordallo |first=Jacobo |title=De la red a la calle: el proceso de movilización previo a las manifestaciones del 15 de mayo |journal=ACME: An International Journal for Critical Geographies |volume=14 |issue=1 |year=2015 |pages=10–29 |doi=10.14288/acme.v14i1.1131}}&lt;/ref&gt;

== Manifestacioni dil 15ma di mayo ==
La 15ma di mayo 2011, DRY koordinis manifestacioni en dekdui de hispana urbi sub la slogan «''No somos mercancía en manos de políticos y banqueros''» (Ni ne esas varo komercala en la manui di politikisti e bankeri). La manifestacioni eventis poko ante la municipala e regiona elekto en Hispania e atraktis granda nombro de partoprenanti. La kampanio dependis multe de sociala reto e online komunikado por organizar e publikigar la protesti.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Anduiza |first=Eva |last2=Cristancho |first2=Camilo |last3=Sabucedo |first3=José Manuel |title=The Political Potential of Online Collective Action: A Case Study of the Spanish Indignados Movement |journal=American Behavioral Scientist |volume=57 |issue=7 |year=2013 |pages=1039–1062 |doi=10.1177/0002764213479377}}&lt;/ref&gt;

Pos la manifestacioni, spontana okupado e kunvenadi developis en publika placi, inkluzante la Puerta del Sol en Madrid e la Plaça de Catalunya en Barcelona. Ti agadi kontribuis a la formigo dil plu vasta movado 15-M, qua inkluzis partoprenanti e organizuri preter DRY ipsa.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Jurado Gilabert |first=Francisco |last2=de la Rasilla Sánchez Arjona |first2=Luis |title=El movimiento social del 15-M: A modo de presentación |journal=Revista Internacional de Pensamiento Político |volume=6 |year=2011 |pages=263–286 |doi=10.46661/revintpensampolit.1873}}&lt;/ref&gt;

== Principi e postuli ==
La manifesto dil platformo traktis politikala, ekonomiala e sociala temi. Lua propozi inkluzis la kombato kontre senlaboreso, la protekto di l'aceso a habitado, la defenso di publika servi, la reformo dil banka sistemo, la promociono di justa taxado, la redukto di politikala privileji e l'extensado dil civitana partopreno en demokratiala decidi.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Manifiesto “Democracia real ya” |journal=Revista de Paz y Conflictos |volume=6 |year=2013 |pages=191–192 |doi=10.30827/revpaz.v6i0.786}}&lt;/ref&gt;

DRY prezentis su kom iniciativo bazita en la bazo, sen partizana afiliado, e uzis online reto e publika kunvenadi por instigar civitana partopreno. Lua subtenanti venis de diversa politikala e sociala medio.

== Organizaciona divido ==
En 2012, desakordi pri organizo, reprezentado e administrado dil platformo kauzis skismo. Kelka membri establis aparta legala asocio nomizita ''Asociación Democracia Real Ya''. L'originala platformo kontestis la legitimeso dil separo, e la du organizuri pose funcionis independante.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Berná Sicilia |first=Celia |last2=Martínez Martínez |first2=Helena |last3=Zamora Medina |first3=Rocío |title=The story of social movements: keys in ideological discourse and evolution of the messages from Democracia Real Ya (2011–2013) |journal=Historia y Comunicación Social |volume=18 |year=2013 |pages=399–417 |doi=10.5209/rev_HICS.2013.v18.44251}}&lt;/ref&gt;

== Heredajo ==
DRY esas konsiderata kom un del precipua organizala iniciativi qua sustenis la manifestacioni qui lansis la protest-ciklo 15-M en Hispania. Lua metodi di mobilizo, uzo di digitala komunikado e emfazo pri partopreniva demokratio influis la sequanta civitana kampanii e debati pri politikala reprezentado.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Jurado Gilabert |first=Francisco |last2=de la Rasilla Sánchez Arjona |first2=Luis |title=El movimiento social del 15-M: A modo de presentación |journal=Revista Internacional de Pensamiento Político |volume=6 |year=2011 |pages=263–286 |doi=10.46661/revintpensampolit.1873}}&lt;/ref&gt;

== Videz anke ==
* [[Movado 15-M]]
* [[Protesti en Hispania de 2011 til 2015]]
* [[Indignados]]
* [[Hispana ekonomiala krizo]]

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:2011 establisuri en Hispania]]
[[Kategorio:Organizuri en Hispania]]
[[Kategorio:Movadi en Hispania]]
[[Kategorio:Protesti di 2011]]
[[Kategorio:Movado 15-M]]</text>
      <sha1>6mw21wf83bmtrn520i7ixc6g88du4xv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143603</id>
      <parentid>1143602</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:41:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5391" sha1="7utjjsq9ws2rjpjl94lnr0dbvnqrabs" xml:space="preserve">{{revizo}}
[[Arkivo:Democracia Real Ya logo.jpg|197px|dekstra]]
'''Reala Demokratio NUN!''' (Hispaniana: ''¡Democracia Real YA!'', abreviita DRY) esas hispana civitana platformo bazita en la bazo, qua aparis komence di 2011. Ol havis centra rolo en l'organizo dil manifestacioni dil 15ma di mayo 2011, qui kontribuis a l'aparo dil movado 15-M, anke konocata kom la movado ''Indignados''.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Abellán Bordallo |first=Jacobo |title=De la red a la calle: el proceso de movilización previo a las manifestaciones del 15 de mayo |journal=ACME: An International Journal for Critical Geographies |volume=14 |issue=1 |year=2015 |pages=10–29 |doi=10.14288/acme.v14i1.1131}}&lt;/ref&gt;

== Historio ==
La platformo developis de online diskuti inter aktivisti e plu mikra civitana organizuri, qui interesesis pri l'ekonomiala krizo, senlaboreso, politikala korupteso e la funcionado dil politikala sistemo di Hispania. En februaro 2011, Facebook-grupo nomizita ''Plataforma de coordinación de grupos pro-movilización ciudadana'' (Platformo por la koordinado di grupi por civitana mobilizo) kunigis diferanta iniciativi e individuI. La nomo ¡Democracia Real YA! asociesis kun la kampanio, qua lansis sua situm e manifesto en marto 2011.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Abellán Bordallo |first=Jacobo |title=De la red a la calle: el proceso de movilización previo a las manifestaciones del 15 de mayo |journal=ACME: An International Journal for Critical Geographies |volume=14 |issue=1 |year=2015 |pages=10–29 |doi=10.14288/acme.v14i1.1131}}&lt;/ref&gt;

== Manifestacioni dil 15ma di mayo ==
La 15ma di mayo 2011, DRY koordinis manifestacioni en dekdui de hispana urbi sub la slogan «''No somos mercancía en manos de políticos y banqueros''» (Ni ne esas varo komercala en la manui di politikisti e bankeri). La manifestacioni eventis poko ante la municipala e regiona elekto en Hispania e atraktis granda nombro de partoprenanti. La kampanio dependis multe de sociala reto e online komunikado por organizar e publikigar la protesti.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Anduiza |first=Eva |last2=Cristancho |first2=Camilo |last3=Sabucedo |first3=José Manuel |title=The Political Potential of Online Collective Action: A Case Study of the Spanish Indignados Movement |journal=American Behavioral Scientist |volume=57 |issue=7 |year=2013 |pages=1039–1062 |doi=10.1177/0002764213479377}}&lt;/ref&gt;

Pos la manifestacioni, spontana okupado e kunvenadi developis en publika placi, inkluzante la Puerta del Sol en Madrid e la Plaça de Catalunya en Barcelona. Ti agadi kontribuis a la formigo dil plu vasta movado 15-M, qua inkluzis partoprenanti e organizuri preter DRY ipsa.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Jurado Gilabert |first=Francisco |last2=de la Rasilla Sánchez Arjona |first2=Luis |title=El movimiento social del 15-M: A modo de presentación |journal=Revista Internacional de Pensamiento Político |volume=6 |year=2011 |pages=263–286 |doi=10.46661/revintpensampolit.1873}}&lt;/ref&gt;

== Principi e postuli ==
La manifesto dil platformo traktis politikala, ekonomiala e sociala temi. Lua propozi inkluzis la kombato kontre senlaboreso, la protekto di l'aceso a habitado, la defenso di publika servi, la reformo dil banka sistemo, la promociono di justa taxado, la redukto di politikala privileji e l'extensado dil civitana partopreno en demokratiala decidi.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Manifiesto “Democracia real ya” |journal=Revista de Paz y Conflictos |volume=6 |year=2013 |pages=191–192 |doi=10.30827/revpaz.v6i0.786}}&lt;/ref&gt;

DRY prezentis su kom iniciativo bazita en la bazo, sen partizana afiliado, e uzis online reto e publika kunvenadi por instigar civitana partopreno. Lua subtenanti venis de diversa politikala e sociala medio.

== Organizaciona divido ==
En 2012, desakordi pri organizo, reprezentado e administrado dil platformo kauzis skismo. Kelka membri establis aparta legala asocio nomizita ''Asociación Democracia Real Ya''. L'originala platformo kontestis la legitimeso dil separo, e la du organizuri pose funcionis independante.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Berná Sicilia |first=Celia |last2=Martínez Martínez |first2=Helena |last3=Zamora Medina |first3=Rocío |title=The story of social movements: keys in ideological discourse and evolution of the messages from Democracia Real Ya (2011–2013) |journal=Historia y Comunicación Social |volume=18 |year=2013 |pages=399–417 |doi=10.5209/rev_HICS.2013.v18.44251}}&lt;/ref&gt;

== Heredajo ==
DRY esas konsiderata kom un del precipua organizala iniciativi qua sustenis la manifestacioni qui lansis la protest-ciklo 15-M en Hispania. Lua metodi di mobilizo, uzo di digitala komunikado e emfazo pri partopreniva demokratio influis la sequanta civitana kampanii e debati pri politikala reprezentado.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Jurado Gilabert |first=Francisco |last2=de la Rasilla Sánchez Arjona |first2=Luis |title=El movimiento social del 15-M: A modo de presentación |journal=Revista Internacional de Pensamiento Político |volume=6 |year=2011 |pages=263–286 |doi=10.46661/revintpensampolit.1873}}&lt;/ref&gt;

== Videz anke ==
* [[Movado 15-M]]
* [[Protesti en Hispania de 2011 til 2015]]
* [[Indignados]]
* [[Hispana ekonomiala krizo]]

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:2011 establisuri en Hispania]]
[[Kategorio:Organizuri en Hispania]]
[[Kategorio:Movadi en Hispania]]
[[Kategorio:Protesti di 2011]]
[[Kategorio:Movado 15-M]]</text>
      <sha1>7utjjsq9ws2rjpjl94lnr0dbvnqrabs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Voyala substrukturo</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127412</id>
    <revision>
      <id>1143604</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:42:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Voyala transporto|substrukturo]] [[Kategorio:Transportala substrukturo]]'</comment>
      <origin>1143604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="4b008g5rf7s8fiijekly9qwok1dols8" xml:space="preserve">[[Kategorio:Voyala transporto|substrukturo]]
[[Kategorio:Transportala substrukturo]]</text>
      <sha1>4b008g5rf7s8fiijekly9qwok1dols8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127413</id>
    <revision>
      <id>1143607</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:48:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Land of Valencia, NASA satellite image.jpg|250px|thumb|Satelit-fotografuro di l'Autonoma Regiono Valencia.]] La '''geografio di l'Autonoma Regiono Valencia''' deskriptas la fizikal e naturala karakterizaji di l'[[Autonoma Regiono Valencia]], regiono en orientala [[Hispania]], an la mediteranea marbordo. Ol konsistas ek la provinco Castellón, Valencia e Alicante. La teritorio extensas cirkume 325 km de nordo a sudo e havas diversa peizaji, inkluzante kustala pl...'</comment>
      <origin>1143607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5255" sha1="2bi6xyolx1uu8sn8n5467ulro7pxza3" xml:space="preserve">[[Arkivo:Land of Valencia, NASA satellite image.jpg|250px|thumb|Satelit-fotografuro di l'Autonoma Regiono Valencia.]]
La '''geografio di l'Autonoma Regiono Valencia''' deskriptas la fizikal e naturala karakterizaji di l'[[Autonoma Regiono Valencia]], regiono en orientala [[Hispania]], an la mediteranea marbordo. Ol konsistas ek la provinco Castellón, Valencia e Alicante. La teritorio extensas cirkume 325 km de nordo a sudo e havas diversa peizaji, inkluzante kustala planaji, montaro, altebenaji, river-valeyi e humideji.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mapa Físico de la Comunitat Valenciana |publisher=Institut Cartogràfic Valencià |date=March 2026 |url=https://descargas.icv.gva.es/dcd/01_cartografia/tematica/CA350/castellano/CA350_Fisico.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Loko e limiti ==
La Autonoma Regiono Valencia okupas la centrala parto di la mediteranea marbordo di Hispania. Ol limas kun [[Katalunia]] en la nordo, Aragonia en la nordocidento, [[Kastilia-La Mancha]] en la westo e la [[Regiono Murcia]] en la sudo. La Mediteranea Maro formas lua orientala limo. Lua geografia poziciono konektas l'interno dil [[Peninsulo Iberia]] kun la mediteranea maritima rotui.&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Hermosilla Pla |editor-first=Jorge |title=Atlas temático de la Comunitat Valenciana |publisher=Publicacions de la Universitat de València |year=2022 |url=https://puv.uv.es/libro/atlas-tematico-de-la-comunitat-valenciana.html}}&lt;/ref&gt;

== Reliefo ==
La regiono havas precipue montara internajo, dum kustala planaji trovesas precipue cirkum river-valeyi e en basa arei. Lua reliefo esas influata da l'orientala prolongaji di l'Iberiana Sistemo en la nordo e la Betika Sistemo en la sudo. Ti mont-sistemi renkontras en la centrala parto di la teritorio, kreante diversa pejzajo kun mont-kresti, valeyi e altebenaji.

Grava montara arei inkluzas la Maestrazgo, la Sierra de Espadán, la Sierra Calderona, la Sierra de Mariola e la Sierra de Aitana. La lasta kontenas la maxim alta pinto en l'Autonoma Regiono Valencia, Aitana, qua havas cirkume 1 558 metri super la nivelo di la maro. L'altebenajo di Requena-Utiel esas importanta elevata areo en l'interno.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mapa Físico de la Comunitat Valenciana |publisher=Institut Cartogràfic Valencià |date=March 2026 |url=https://descargas.icv.gva.es/dcd/01_cartografia/tematica/CA350/castellano/CA350_Fisico.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Marbordo ==
La marbordo di l'Autonoma Regiono Valencia extensas an la Mediteranea Maro e inkluzas sabloza plaji, kustala planaji, duni, rokala promontori, klifi e humideji. Grava kustala basa arei inkluzas la Plana de Castellón, la planajo di Valencia e la Vega Baja del Segura. La marbordo anke kontenas grava protektita naturala arei, inkluzante la naturala parko di l'Albufera di Valencia e la humideji en la sudo di Alicante.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Caracterización del litoral: Costa Mediterránea de la Región de Murcia, Comunitat Valenciana y Cataluña |publisher=Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico |url=https://www.miteco.gob.es/es/costas/temas/proteccion-costa/conociendo-litoral/zonas-litorales-espanolas/clasificacion-geografica/costa-mediterranea-murcia-valencia-cataluna.html}}&lt;/ref&gt;

== Klimato ==
La klimato esas precipue mediteranea, karakterizata da varma, sekega someri e generale milda vintro an la marbordo. En l'interno e en la montaro, la variado di temperaturo esas plu granda, kun plu kolda vintre e, en la plu alta loki, neĝo. La pluvo esas neregulara e ofte koncentresas en printempo e autuno. Intensiva autunala pluv-eventi povas produktar subita inundi, aparte en river-valeyi e kustala basa arei.&lt;ref&gt;{{cite web |title=17. Medio ambiente 2020 |publisher=Comité Econòmic i Social de la Comunitat Valenciana |url=https://www.ces.gva.es/sites/default/files/2021-06/17.%20MEDIO%20AMBIENTE%202020_0.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Hidrologio ==
La precipua riveri inkluzas la Júcar, Turia, Segura e Mijares. Kelka de li originas exter l'Autonoma Regiono Valencia ante fluar tra lua teritorio vers la Mediteranea Maro. La riveri esas importanta por l'agrokultivo, la furniso di drinkebla aquo e la regiona ekosistemi. Lua aquo-niveli varias multe segun la sezonala pluvo, e autunala tempesti povas kauzar severa inundi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=El tiempo y el agua de la Comunitat Valenciana |publisher=Generalitat Valenciana |url=https://www.gva.es/downloads/publicados/EP/Temario_lectura_facil_183-18-C.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Naturala medio ==
La regiono kontenas diversa ekosistemi, inkluzante mediteranea foresti, montara habitati, humideji, kustala duni e marala medio. Grava protektita arei inkluzas la naturala parko di l'Albufera, l'insuli Columbretes, la naturala parko di la Sierra de Espadán e la humideji en la sudo di Alicante. Ti arei sustenas diversa specii di planti e animali e havas importo por la konservado di biodiveseso.&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Hermosilla Pla |editor-first=Jorge |title=Atlas temático de la Comunitat Valenciana |publisher=Publicacions de la Universitat de València |year=2022 |url=https://puv.uv.es/libro/atlas-tematico-de-la-comunitat-valenciana.html}}&lt;/ref&gt;

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Geografio di Hispania segun autonoma regiono]]</text>
      <sha1>2bi6xyolx1uu8sn8n5467ulro7pxza3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143610</id>
      <parentid>1143607</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5266" sha1="9fy6kfyv9kbkwlewgh9a3c19xfqk8cs" xml:space="preserve">{{revizo}}
[[Arkivo:Land of Valencia, NASA satellite image.jpg|250px|thumb|Satelit-fotografuro di l'Autonoma Regiono Valencia.]]
La '''geografio di l'Autonoma Regiono Valencia''' deskriptas la fizikal e naturala karakterizaji di l'[[Autonoma Regiono Valencia]], regiono en orientala [[Hispania]], an la mediteranea marbordo. Ol konsistas ek la provinco Castellón, Valencia e Alicante. La teritorio extensas cirkume 325 km de nordo a sudo e havas diversa peizaji, inkluzante kustala planaji, montaro, altebenaji, river-valeyi e humideji.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mapa Físico de la Comunitat Valenciana |publisher=Institut Cartogràfic Valencià |date=March 2026 |url=https://descargas.icv.gva.es/dcd/01_cartografia/tematica/CA350/castellano/CA350_Fisico.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Loko e limiti ==
La Autonoma Regiono Valencia okupas la centrala parto di la mediteranea marbordo di Hispania. Ol limas kun [[Katalunia]] en la nordo, Aragonia en la nordocidento, [[Kastilia-La Mancha]] en la westo e la [[Regiono Murcia]] en la sudo. La Mediteranea Maro formas lua orientala limo. Lua geografia poziciono konektas l'interno dil [[Peninsulo Iberia]] kun la mediteranea maritima rotui.&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Hermosilla Pla |editor-first=Jorge |title=Atlas temático de la Comunitat Valenciana |publisher=Publicacions de la Universitat de València |year=2022 |url=https://puv.uv.es/libro/atlas-tematico-de-la-comunitat-valenciana.html}}&lt;/ref&gt;

== Reliefo ==
La regiono havas precipue montara internajo, dum kustala planaji trovesas precipue cirkum river-valeyi e en basa arei. Lua reliefo esas influata da l'orientala prolongaji di l'Iberiana Sistemo en la nordo e la Betika Sistemo en la sudo. Ti mont-sistemi renkontras en la centrala parto di la teritorio, kreante diversa pejzajo kun mont-kresti, valeyi e altebenaji.

Grava montara arei inkluzas la Maestrazgo, la Sierra de Espadán, la Sierra Calderona, la Sierra de Mariola e la Sierra de Aitana. La lasta kontenas la maxim alta pinto en l'Autonoma Regiono Valencia, Aitana, qua havas cirkume 1 558 metri super la nivelo di la maro. L'altebenajo di Requena-Utiel esas importanta elevata areo en l'interno.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mapa Físico de la Comunitat Valenciana |publisher=Institut Cartogràfic Valencià |date=March 2026 |url=https://descargas.icv.gva.es/dcd/01_cartografia/tematica/CA350/castellano/CA350_Fisico.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Marbordo ==
La marbordo di l'Autonoma Regiono Valencia extensas an la Mediteranea Maro e inkluzas sabloza plaji, kustala planaji, duni, rokala promontori, klifi e humideji. Grava kustala basa arei inkluzas la Plana de Castellón, la planajo di Valencia e la Vega Baja del Segura. La marbordo anke kontenas grava protektita naturala arei, inkluzante la naturala parko di l'Albufera di Valencia e la humideji en la sudo di Alicante.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Caracterización del litoral: Costa Mediterránea de la Región de Murcia, Comunitat Valenciana y Cataluña |publisher=Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico |url=https://www.miteco.gob.es/es/costas/temas/proteccion-costa/conociendo-litoral/zonas-litorales-espanolas/clasificacion-geografica/costa-mediterranea-murcia-valencia-cataluna.html}}&lt;/ref&gt;

== Klimato ==
La klimato esas precipue mediteranea, karakterizata da varma, sekega someri e generale milda vintro an la marbordo. En l'interno e en la montaro, la variado di temperaturo esas plu granda, kun plu kolda vintre e, en la plu alta loki, neĝo. La pluvo esas neregulara e ofte koncentresas en printempo e autuno. Intensiva autunala pluv-eventi povas produktar subita inundi, aparte en river-valeyi e kustala basa arei.&lt;ref&gt;{{cite web |title=17. Medio ambiente 2020 |publisher=Comité Econòmic i Social de la Comunitat Valenciana |url=https://www.ces.gva.es/sites/default/files/2021-06/17.%20MEDIO%20AMBIENTE%202020_0.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Hidrologio ==
La precipua riveri inkluzas la Júcar, Turia, Segura e Mijares. Kelka de li originas exter l'Autonoma Regiono Valencia ante fluar tra lua teritorio vers la Mediteranea Maro. La riveri esas importanta por l'agrokultivo, la furniso di drinkebla aquo e la regiona ekosistemi. Lua aquo-niveli varias multe segun la sezonala pluvo, e autunala tempesti povas kauzar severa inundi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=El tiempo y el agua de la Comunitat Valenciana |publisher=Generalitat Valenciana |url=https://www.gva.es/downloads/publicados/EP/Temario_lectura_facil_183-18-C.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Naturala medio ==
La regiono kontenas diversa ekosistemi, inkluzante mediteranea foresti, montara habitati, humideji, kustala duni e marala medio. Grava protektita arei inkluzas la naturala parko di l'Albufera, l'insuli Columbretes, la naturala parko di la Sierra de Espadán e la humideji en la sudo di Alicante. Ti arei sustenas diversa specii di planti e animali e havas importo por la konservado di biodiveseso.&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Hermosilla Pla |editor-first=Jorge |title=Atlas temático de la Comunitat Valenciana |publisher=Publicacions de la Universitat de València |year=2022 |url=https://puv.uv.es/libro/atlas-tematico-de-la-comunitat-valenciana.html}}&lt;/ref&gt;

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Geografio di Hispania segun autonoma regiono]]</text>
      <sha1>9fy6kfyv9kbkwlewgh9a3c19xfqk8cs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143611</id>
      <parentid>1143610</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Klimato */</comment>
      <origin>1143611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5273" sha1="3d0m5wtw3g8sozpcgj2nwib5h8zegrx" xml:space="preserve">{{revizo}}
[[Arkivo:Land of Valencia, NASA satellite image.jpg|250px|thumb|Satelit-fotografuro di l'Autonoma Regiono Valencia.]]
La '''geografio di l'Autonoma Regiono Valencia''' deskriptas la fizikal e naturala karakterizaji di l'[[Autonoma Regiono Valencia]], regiono en orientala [[Hispania]], an la mediteranea marbordo. Ol konsistas ek la provinco Castellón, Valencia e Alicante. La teritorio extensas cirkume 325 km de nordo a sudo e havas diversa peizaji, inkluzante kustala planaji, montaro, altebenaji, river-valeyi e humideji.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mapa Físico de la Comunitat Valenciana |publisher=Institut Cartogràfic Valencià |date=March 2026 |url=https://descargas.icv.gva.es/dcd/01_cartografia/tematica/CA350/castellano/CA350_Fisico.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Loko e limiti ==
La Autonoma Regiono Valencia okupas la centrala parto di la mediteranea marbordo di Hispania. Ol limas kun [[Katalunia]] en la nordo, Aragonia en la nordocidento, [[Kastilia-La Mancha]] en la westo e la [[Regiono Murcia]] en la sudo. La Mediteranea Maro formas lua orientala limo. Lua geografia poziciono konektas l'interno dil [[Peninsulo Iberia]] kun la mediteranea maritima rotui.&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Hermosilla Pla |editor-first=Jorge |title=Atlas temático de la Comunitat Valenciana |publisher=Publicacions de la Universitat de València |year=2022 |url=https://puv.uv.es/libro/atlas-tematico-de-la-comunitat-valenciana.html}}&lt;/ref&gt;

== Reliefo ==
La regiono havas precipue montara internajo, dum kustala planaji trovesas precipue cirkum river-valeyi e en basa arei. Lua reliefo esas influata da l'orientala prolongaji di l'Iberiana Sistemo en la nordo e la Betika Sistemo en la sudo. Ti mont-sistemi renkontras en la centrala parto di la teritorio, kreante diversa pejzajo kun mont-kresti, valeyi e altebenaji.

Grava montara arei inkluzas la Maestrazgo, la Sierra de Espadán, la Sierra Calderona, la Sierra de Mariola e la Sierra de Aitana. La lasta kontenas la maxim alta pinto en l'Autonoma Regiono Valencia, Aitana, qua havas cirkume 1 558 metri super la nivelo di la maro. L'altebenajo di Requena-Utiel esas importanta elevata areo en l'interno.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mapa Físico de la Comunitat Valenciana |publisher=Institut Cartogràfic Valencià |date=March 2026 |url=https://descargas.icv.gva.es/dcd/01_cartografia/tematica/CA350/castellano/CA350_Fisico.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Marbordo ==
La marbordo di l'Autonoma Regiono Valencia extensas an la Mediteranea Maro e inkluzas sabloza plaji, kustala planaji, duni, rokala promontori, klifi e humideji. Grava kustala basa arei inkluzas la Plana de Castellón, la planajo di Valencia e la Vega Baja del Segura. La marbordo anke kontenas grava protektita naturala arei, inkluzante la naturala parko di l'Albufera di Valencia e la humideji en la sudo di Alicante.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Caracterización del litoral: Costa Mediterránea de la Región de Murcia, Comunitat Valenciana y Cataluña |publisher=Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico |url=https://www.miteco.gob.es/es/costas/temas/proteccion-costa/conociendo-litoral/zonas-litorales-espanolas/clasificacion-geografica/costa-mediterranea-murcia-valencia-cataluna.html}}&lt;/ref&gt;

== Klimato ==
La klimato esas precipue mediteranea, karakterizata da varma, sekega someri e generale milda vintro an la marbordo. En l'interno e en la montaro, la variado di temperaturo esas plu granda, kun plu kolda vintre e, en la plu alta loki, nivo. La pluvo esas neregulara e ofte koncentresas en [[printempo]] e [[autuno]]. Intensiva autunala pluv-eventi povas produktar subita inundi, aparte en river-valeyi e kustala basa arei.&lt;ref&gt;{{cite web |title=17. Medio ambiente 2020 |publisher=Comité Econòmic i Social de la Comunitat Valenciana |url=https://www.ces.gva.es/sites/default/files/2021-06/17.%20MEDIO%20AMBIENTE%202020_0.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Hidrologio ==
La precipua riveri inkluzas la Júcar, Turia, Segura e Mijares. Kelka de li originas exter l'Autonoma Regiono Valencia ante fluar tra lua teritorio vers la Mediteranea Maro. La riveri esas importanta por l'agrokultivo, la furniso di drinkebla aquo e la regiona ekosistemi. Lua aquo-niveli varias multe segun la sezonala pluvo, e autunala tempesti povas kauzar severa inundi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=El tiempo y el agua de la Comunitat Valenciana |publisher=Generalitat Valenciana |url=https://www.gva.es/downloads/publicados/EP/Temario_lectura_facil_183-18-C.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Naturala medio ==
La regiono kontenas diversa ekosistemi, inkluzante mediteranea foresti, montara habitati, humideji, kustala duni e marala medio. Grava protektita arei inkluzas la naturala parko di l'Albufera, l'insuli Columbretes, la naturala parko di la Sierra de Espadán e la humideji en la sudo di Alicante. Ti arei sustenas diversa specii di planti e animali e havas importo por la konservado di biodiveseso.&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Hermosilla Pla |editor-first=Jorge |title=Atlas temático de la Comunitat Valenciana |publisher=Publicacions de la Universitat de València |year=2022 |url=https://puv.uv.es/libro/atlas-tematico-de-la-comunitat-valenciana.html}}&lt;/ref&gt;

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Geografio di Hispania segun autonoma regiono]]</text>
      <sha1>3d0m5wtw3g8sozpcgj2nwib5h8zegrx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127414</id>
    <revision>
      <id>1143608</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Autonoma Regiono Valencia]]'</comment>
      <origin>1143608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="8ychn3qmlp86ihtcr5690pnintphi34" xml:space="preserve">[[Kategorio:Autonoma Regiono Valencia]]</text>
      <sha1>8ychn3qmlp86ihtcr5690pnintphi34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Voyari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127415</id>
    <revision>
      <id>1143612</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Voyajo]] [[Kategorio:Transportala geografio]] [[Kategorio:Transportala substrukturo]]'</comment>
      <origin>1143612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="5y5sc1u1h5jtcw9bdaujnaoe1t173xl" xml:space="preserve">[[Kategorio:Voyajo]]
[[Kategorio:Transportala geografio]]
[[Kategorio:Transportala substrukturo]]</text>
      <sha1>5y5sc1u1h5jtcw9bdaujnaoe1t173xl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Tipi di trafiko-voyi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127416</id>
    <revision>
      <id>1143613</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo]] [[Kategorio:Voyari]]  [[Kategorio:Kategorii segun tipo]]'</comment>
      <origin>1143613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="3gn7p27lq0wf6im705fmquhuej7ol21" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo]]
[[Kategorio:Voyari]] 
[[Kategorio:Kategorii segun tipo]]</text>
      <sha1>3gn7p27lq0wf6im705fmquhuej7ol21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Stradi e voyi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127417</id>
    <revision>
      <id>1143614</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:04:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Voyala substrukturo]]  [[Kategorio:Voyala transporto]] [[Kategorio:Tipi di trafiko-voyi]]  [[Kategorio:Loki segun tipo]]'</comment>
      <origin>1143614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132" sha1="hpyxrr2hsdfy90binf8q8ae0f1554dh" xml:space="preserve">[[Kategorio:Voyala substrukturo]] 
[[Kategorio:Voyala transporto]]
[[Kategorio:Tipi di trafiko-voyi]] 
[[Kategorio:Loki segun tipo]]</text>
      <sha1>hpyxrr2hsdfy90binf8q8ae0f1554dh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Historio di l'Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127418</id>
    <revision>
      <id>1143615</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun 'La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.  == Antiqua historio == La maxim frua konocata habitanti dil region...'</comment>
      <origin>1143615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7791" sha1="r46ypwnccczdvjp0ybp54b7pmbgiej9" xml:space="preserve">La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

== Islamana periodo ==
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

== Konquesto e la Regno di Valencia ==
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragonia]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragonia. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragoniana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragonia establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

== Fino dil Mezepoko ==
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragonia.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragonia sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== 19ma yarcento ==
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

== 20ma yarcento ==
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

== Autonomeso e la nuntempa periodo ==
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>r46ypwnccczdvjp0ybp54b7pmbgiej9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143616</id>
      <parentid>1143615</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7802" sha1="347hz91072kl8pngclc6ve2mq6r33qb" xml:space="preserve">{{revizo}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

== Islamana periodo ==
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

== Konquesto e la Regno di Valencia ==
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragonia]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragonia. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragoniana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragonia establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

== Fino dil Mezepoko ==
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragonia.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragonia sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== 19ma yarcento ==
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

== 20ma yarcento ==
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

== Autonomeso e la nuntempa periodo ==
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>347hz91072kl8pngclc6ve2mq6r33qb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143619</id>
      <parentid>1143616</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Konquesto e la Regno di Valencia */</comment>
      <origin>1143619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7800" sha1="61odpuh11fdvzhs4ol4pe350ivtd8jj" xml:space="preserve">{{revizo}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

== Islamana periodo ==
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

== Konquesto e la Regno di Valencia ==
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragonia. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragoniana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragonia establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

== Fino dil Mezepoko ==
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragonia.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragonia sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== 19ma yarcento ==
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

== 20ma yarcento ==
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

== Autonomeso e la nuntempa periodo ==
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>61odpuh11fdvzhs4ol4pe350ivtd8jj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143620</id>
      <parentid>1143619</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:08:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Antiqua historio */</comment>
      <origin>1143620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7869" sha1="dicrgneifq36qb00bfg12rh2o9uqy0a" xml:space="preserve">{{revizo}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

== Islamana periodo ==
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

== Konquesto e la Regno di Valencia ==
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragonia. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragoniana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragonia establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

== Fino dil Mezepoko ==
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragonia.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragonia sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== 19ma yarcento ==
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

== 20ma yarcento ==
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

== Autonomeso e la nuntempa periodo ==
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>dicrgneifq36qb00bfg12rh2o9uqy0a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143622</id>
      <parentid>1143620</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:09:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7916" sha1="7p4ldvwghkkpqh9ohpoe5ty05vxf4ep" xml:space="preserve">{{revizo}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

== Mezepoko ==
Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

=== Islamana periodo ===
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

=== Konquesto e la Regno di Valencia ===
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragonia. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragoniana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragonia establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

=== Fino dil Mezepoko ===
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragonia.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragonia sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== Nuntempal epoko ==
=== 19ma yarcento ===
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

=== 20ma yarcento ===
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

== Autonomeso e la nuntempa periodo ==
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>7p4ldvwghkkpqh9ohpoe5ty05vxf4ep</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143623</id>
      <parentid>1143622</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7896" sha1="10e9km726oeynmw6nxmvnhekmsyt9eb" xml:space="preserve">{{revizo}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

== Mezepoko ==
Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

=== Islamana periodo ===
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

=== Konquesto e la Regno di Valencia ===
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragonia. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragoniana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragonia establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

=== Fino dil Mezepoko ===
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragonia.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragonia sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== Nuntempal epoko ==
=== 19ma yarcento ===
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

=== 20ma yarcento ===
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

=== Autonomeso ===
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>10e9km726oeynmw6nxmvnhekmsyt9eb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143628</id>
      <parentid>1143623</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:15:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7940" sha1="t7fpwpq68cb9pesxp80wvwc5a9see26" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Historio di l'Autonoma Regiono Valencia}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

== Mezepoko ==
Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

=== Islamana periodo ===
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

=== Konquesto e la Regno di Valencia ===
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragonia. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragoniana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragonia establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

=== Fino dil Mezepoko ===
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragonia.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragonia sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== Nuntempal epoko ==
=== 19ma yarcento ===
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

=== 20ma yarcento ===
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

=== Autonomeso ===
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>t7fpwpq68cb9pesxp80wvwc5a9see26</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143632</id>
      <parentid>1143628</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:19:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mezepoko */</comment>
      <origin>1143632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8068" sha1="igff2h29l9fwfasq5f77a6rusyufg3y" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Historio di l'Autonoma Regiono Valencia}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

== Mezepoko ==
Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

=== Islamana periodo ===
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

=== Konquesto e la Regno di Valencia ===
[[Arkivo:Mapa de conquesta del Regne de valencia.png|miniaturiguro|upright|Fazi dil rikonquesto od incorporo di la teritorii.]]
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragonia. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragoniana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragonia establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

=== Fino dil Mezepoko ===
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragonia.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragonia sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== Nuntempal epoko ==
=== 19ma yarcento ===
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

=== 20ma yarcento ===
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

=== Autonomeso ===
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>igff2h29l9fwfasq5f77a6rusyufg3y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143633</id>
      <parentid>1143632</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Konquesto e la Regno di Valencia */</comment>
      <origin>1143633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8060" sha1="5kumjqhhtqd8ilmruwvhti9iz9jajcu" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Historio di l'Autonoma Regiono Valencia}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragonia]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

== Mezepoko ==
Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

=== Islamana periodo ===
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

=== Konquesto e la Regno di Valencia ===
[[Arkivo:Mapa de conquesta del Regne de valencia.png|thumb|upright|Fazi dil rikonquesto od incorporo di la teritorii.]]
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragonia. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragoniana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragonia establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

=== Fino dil Mezepoko ===
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragonia.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragonia sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== Nuntempal epoko ==
=== 19ma yarcento ===
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

=== 20ma yarcento ===
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

=== Autonomeso ===
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>5kumjqhhtqd8ilmruwvhti9iz9jajcu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143635</id>
      <parentid>1143633</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:29:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8049" sha1="rmuv79i4ygiyrp0pddm7tv9px0sbpii" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Historio di l'Autonoma Regiono Valencia}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragon]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

== Mezepoko ==
Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

=== Islamana periodo ===
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

=== Konquesto e la Regno di Valencia ===
[[Arkivo:Mapa de conquesta del Regne de valencia.png|thumb|upright|Fazi dil rikonquesto od incorporo di la teritorii.]]
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragon. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'Aragonana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragon establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

=== Fino dil Mezepoko ===
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragon.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragon sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== Nuntempal epoko ==
=== 19ma yarcento ===
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

=== 20ma yarcento ===
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

=== Autonomeso ===
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>rmuv79i4ygiyrp0pddm7tv9px0sbpii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143651</id>
      <parentid>1143635</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:02:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>/* Islamana periodo */</comment>
      <origin>1143651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8053" sha1="5000kbt085enon27wa4iocdaglzh6f1" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Historio di l'Autonoma Regiono Valencia}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragon]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

== Mezepoko ==
Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

=== Islamana periodo ===
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en [[Al-Andalus]], ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

=== Konquesto e la Regno di Valencia ===
[[Arkivo:Mapa de conquesta del Regne de valencia.png|thumb|upright|Fazi dil rikonquesto od incorporo di la teritorii.]]
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragon. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'Aragonana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragon establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

=== Fino dil Mezepoko ===
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragon.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragon sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== Nuntempal epoko ==
=== 19ma yarcento ===
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

=== 20ma yarcento ===
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

=== Autonomeso ===
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>5000kbt085enon27wa4iocdaglzh6f1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143658</id>
      <parentid>1143651</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:22:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7929" sha1="16oakjrs539vt6m37gb9zg3m3o2trvw" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Historio di l'Autonoma Regiono Valencia}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragon]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

== Mezepoko ==
Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

=== Islamana periodo ===
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en Al-Andalus, ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

=== Konquesto e la Regno di Valencia ===
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragon. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragonana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragon establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

=== Fino dil Mezepoko ===
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragon.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragon sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== Nuntempal epoko ==
=== 19ma yarcento ===
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

=== 20ma yarcento ===
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

=== Autonomeso ===
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>16oakjrs539vt6m37gb9zg3m3o2trvw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143659</id>
      <parentid>1143658</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7933" sha1="brbygzdi5yup9wv0u5gw77qkofs3lke" xml:space="preserve">{{revizo}}
{{Historio di l'Autonoma Regiono Valencia}}
La '''historio di l'Autonoma Regiono Valencia''', sur la orientala marbordo dil [[Peninsulo Iberia]], es formacita dal sucesiva societi iberiana, romana, visigota, islamana e kristana. Lua historiala developo esas strete ligita al [[Regno di Valencia]], establisita en la 13ma yarcento kom parto dil [[Krono di Aragon]], e al politikala e kulturala chanji qui sequis lua enkorpigo en la hispana monarkio.

== Antiqua historio ==
[[Arkivo:Dama de Elche.jpg|197px|eta|dekstra|La ''Dama de Elche''.]]
La maxim frua konocata habitanti dil regiono inkluzis populi iberiana, precipue la Contestani en la sudo, l'Edetani en la centro e l'Ilercavones en la nordo. Li havis komercala rilati kun feniciana, greka e kartagiana komercisti.

La romana influo extensis dum la Dua Punika Milito. Pos la romana venko kontre [[Kartago]], la regiono esis gradale inkluzigita en la romana mondo. La urbo Valentia, la nuna [[Valencia (urbo)|Valencia]], fondesis en 138 a.K. Altra grava romana establuri inkluzis Saguntum, Dianium e Ilici (la nuna [[Elche]]). La latina linguo e la romana institucioni transformis gradale la lokala societo.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Valentia (138 a.c. - 711) |url=https://mhv.valencia.es/es/historia-viva/valentia-138-ac-711 |publisher=Museu d'Història de València}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Aranegui-Gascó |first=Carmen |title=Valentia (Valencia) |journal=The Encyclopedia of Ancient History |year=2012 |doi=10.1002/9781444338386.wbeah16163}}&lt;/ref&gt;

== Mezepoko ==
Pos la dekadenco dil romana autoritato, la regiono venis sub la regado dil Visigoti. [[Kristanismo]] aquiris kreskanta influo, precipue per la developo di episkopala institucioni e urbala religiala centri.

=== Islamana periodo ===
Muslimana forti konquestis granda parto dil Peninsulo Iberia komence dil 8ma yarcento. La teritorio qua pose divenis l'Autonoma Regiono Valencia esis inkluzigita en [[Al-Andalus]], ube agrokultivo, irigacia sistemi, urbala habitanti e mediteranea komerco developis.

Dum la 11ma yarcento, pos la fragmentigo dil Kalifato di Kordovo, plura independanta taifa-regni aparis. La Taifa di Valencia divenis importanta politikala centro. La urbo esis dum kurta tempo sub la kontrolo di [[El Cid]] inter 1094 e 1102, ante retornar sub la regado di l'Almoravidi.

La agrokultivala e hidraulikala praktiki di l'islamana epoko lasis duranta influo sur la pejzajo e la habitant-patterni dil regiono.

=== Konquesto e la Regno di Valencia ===
En la 13ma yarcento, [[Jaime I di Aragon]] direktis la kristana konquesto dil teritorii qui formis la Regno di Valencia. La urbo Valencia kapitulacis en 1238, e la konquesto di altra arei duris dum la sequanta yari. La sudala teritorii esis inkluzigita dum sequanta milit-kampanii e akordi.

La Regno di Valencia esis establisita kom distingebla politikala ento en la Krono di Aragon. Ol developis sua propra legala sistemo, konocata kom ''Furs'', e reprezentanta institucioni, inkluzante la Corts Valencianes. Lua politikala organizo formis parto dil kompozita monarkio regata da l'aragonana dinastio.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Guinot Rodríguez |first=Enric |title=The expansion of a European feudal monarchy during the 13th Century: the Catalan-Aragonese Crown and the consequences of the conquest of the kingdoms of Majorca and Valencia |journal=Catalan Historical Review |year=2009 |issue=2 |pages=33–47}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=The Making of Polities in the Medieval Kingdom of Valencia, 1231–1419 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |year=2025 |doi=10.1177/09719458231202310}}&lt;/ref&gt;

La konquesto kauzis konsiderinda demografiala e sociala chanji. Kristana koloniisti de altra teritorii dil Krono di Aragon establis nova komunaji, dum ke musulmana populacioni duris habitar multa rurala arei. Judana komunaji anke havis rolo en la urbala e komercala vivo dil regno.

=== Fino dil Mezepoko ===
Dum la 14ma e 15ma yarcenti, la Regno di Valencia experiencis konsiderinda ekonomiala e institucioniala developo. Agrokultivo, textila produktado, maritima komerco e urbala komerco extensis. Valencia divenis un del precipua urbi dil westala Mediteraneo e importanta komercala centro en la Krono di Aragon.

La periodo anke vidis politikala konflikti, sociala tumultui e epizodi di ekonomiala difikulteso. Malgre to, la regala administrado e la reprezentanta institucioni developis konsiderinde, helpante konsolidar la politikala identeso dil regno.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Baydal |first=Vicent |title=Political power in the Kingdom of Valencia during the 14th century. Breakdown or development? |journal=Catalan Historical Review |year=2017 |issue=10 |pages=27–41 |doi=10.2436/20.1000.01.130}}&lt;/ref&gt;

== Frua moderna periodo ==
La dinastiala uniono dil Kroni di Kastilia e Aragon sub la Katolika Monarki en la fino dil 15ma yarcento ne abolis immediate la aparta institucioni e legi dil Regno di Valencia.

La 16ma yarcento adportis grava religiala e sociala transformi. La expulso dil Moriski en 1609 havis aparte severa efiki en kelka parti dil valenciana rurala regiono, ube ti komunaji formis granda parto di l'agrokultivala populaciono.

Dum la Milito dil Hispana Succeso, la Regno di Valencia subtenis la habsburgana pretendanto. Pos la venko dil Bourboni, Felipe V promulgis la Decreti di Nueva Planta en 1707. Ti abolisis la tradiciana institucioni e legi dil regno e imponis la kastiliana administrala e legala sistemo. Konseque, la regno perdis sua politikala autonomeso, quankam lua historiala identeso e kulturala tradicioni persistis.

== Nuntempal epoko ==
=== 19ma yarcento ===
La 19ma yarcento adportis la fino di l'anciena feudalala ordo, administrala centralizo e la developo di moderna politikala movadi. Agrokultivo restis centra en la ekonomio, dum ke komercala agrokultivo, precipue la kultivo e exporto di citrus-frukti, extensis.

Industriala developo eventis en plura urbi, inkluzante [[Valencia (urbo)|Valencia]], Alcoy e parti dil provinco Castellón. La kresko di transportala reto e urbala populacioni kontribuis a nova ekonomiala e sociala strukturi.

La valenciana kulturala renasko, ofte asociata kun la ''Renaixença'', instigis renovigita intereso pri la valenciana linguo, literaturo e regionala historio.

=== 20ma yarcento ===
Dum la komenco dil 20ma yarcento, regionalista e valencianista movadi developis paralel a plu vasta politikala chanji en Hispania. La Dua Hispana Republiko (1931–1939) kreis oportunaji por debati pri regionala autonomeso.

La Hispana Civila Milito (1936–1939) profunde afektis la regiono. Valencia servis kom kapitalo dil republikana guvernistaro de novembro 1936 til oktobro 1937. Pos la nacionalista venko, la diktaturo di Franco supresis la politikala autonomeso e restriktis la publika uzo dil regionala lingui.

La ekonomiala e demografiala chanji aceleris dum la duesma parto dil yarcento. Industrialisado, turismo, urbala expansado e migrado transformis la ekonomio e la populaciono dil regiono.

=== Autonomeso ===
Pos la restauro di demokratio pos la morto di Franco, la Autonoma Regiono Valencia obtenis autonomeso segun la Hispana Konstituciono di 1978. Lua Statuto di Autonomeso esis aprobita en 1982, establisante la Generalitat Valenciana e la institucioni di autogovernado.

La Statuto esis signifikante reviziita en 2006. La moderna autonoma regiono konsistas ek la provinci Alicante, Castellón e Valencia. Lua institucioni havas kompetentesi en domeni inkluzante edukado, saneso, kulturo e regiona planifiko, interne dil konstitucionala kadro di Hispania.

La nuntempa Autonoma Regiono Valencia kombinas distingebla historiala identeso kun diversa ekonomio bazita sur servi, industrio, agrokultivo, turismo e internaciona komerco.

== Referi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorio:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
[[Kategorio:Historio di Hispania segun autonomala regiono]]</text>
      <sha1>brbygzdi5yup9wv0u5gw77qkofs3lke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Voyari segun kontinento</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127419</id>
    <revision>
      <id>1143618</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Voyari|*]] [[Kategorio:Geografio segun kontinento|+]]'</comment>
      <origin>1143618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="nqtwmdoooc1qagvcfomsm18q0hzqxp3" xml:space="preserve">[[Kategorio:Voyari|*]]
[[Kategorio:Geografio segun kontinento|+]]</text>
      <sha1>nqtwmdoooc1qagvcfomsm18q0hzqxp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shablono:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia</title>
    <ns>10</ns>
    <id>127420</id>
    <revision>
      <id>1143625</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '{{Capsa seriei | latitudo_capsae = 230px | titulo = [[Historio di la Autonoma Regiono Valencia]] | imago = Emblema de la Generalitat Valenciana.svg  | grex1 = Prehistorio ed Antiqueso | index1 = * [[Geologiala formado di la Autonoma Regiono Valencia|Geologiala formado]] * [[Prehistorio en la Autonoma Regiono Valencia|Prehistorio]] * [[Iberiana epoko en la Autonoma Regiono Valencia|Iberiana epoko]] * Kartaginiana periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Kartaginiana per...'</comment>
      <origin>1143625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1411" sha1="2k6ei108gfbpwz0if7898r973fmzmpk" xml:space="preserve">{{Capsa seriei
| latitudo_capsae = 230px
| titulo = [[Historio di la Autonoma Regiono Valencia]]
| imago = Emblema de la Generalitat Valenciana.svg

| grex1 = Prehistorio ed Antiqueso
| index1 =
* [[Geologiala formado di la Autonoma Regiono Valencia|Geologiala formado]]
* [[Prehistorio en la Autonoma Regiono Valencia|Prehistorio]]
* [[Iberiana epoko en la Autonoma Regiono Valencia|Iberiana epoko]]
* [[Kartaginiana periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Kartaginiana periodo]]
* [[Romana periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Romana dominado]]

| grex2 = Mezepoko
| index2 =
* [[Visigota periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Visigota periodo]]
* [[Xarq al-Ándalus]]
* [[Konquesto di Valencia da Jaime I|Konquesto di Valencia da Jaime I]]
* [[Regno di Valencia|Regno di Valencia]]

| grex3 = Moderna epoko
| index3 =
* [[Valenciana Ora Epoko|Valenciana Ora Epoko]]
* [[Hispana Succedala Milito en la Regno di Valencia|Hispana Succedala Milito en la Regno di Valencia]]
* [[Decreti di Nueva Planta|Decreti di Nueva Planta]]

| grex4 = Nuntempa epoko
| index4 =
* [[Franquista diktaturo en la Autonoma Regiono Valencia|Franquista diktaturo]]
* [[Elekto por la Valenciana Parlamentala Assembleo|Elekto por la Valenciana Parlamentala Assembleo]]
* [[Prezidanto di la Generalitat Valenciana|Prezidanto di la Generalitat Valenciana]]

}}&lt;noinclude&gt;[[Kategorio:Shabloni pri historio|{{PAGENAME}}]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2k6ei108gfbpwz0if7898r973fmzmpk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143627</id>
      <parentid>1143625</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1410" sha1="grjid4613nobnfcq9uxufozy47f7kpo" xml:space="preserve">{{Capsa seriei
| latitudo_capsae = 230px
| titulo = [[Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
| imago = Emblema de la Generalitat Valenciana.svg

| grex1 = Prehistorio ed Antiqueso
| index1 =
* [[Geologiala formado di la Autonoma Regiono Valencia|Geologiala formado]]
* [[Prehistorio en la Autonoma Regiono Valencia|Prehistorio]]
* [[Iberiana epoko en la Autonoma Regiono Valencia|Iberiana epoko]]
* [[Kartaginiana periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Kartaginiana periodo]]
* [[Romana periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Romana dominado]]

| grex2 = Mezepoko
| index2 =
* [[Visigota periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Visigota periodo]]
* [[Xarq al-Ándalus]]
* [[Konquesto di Valencia da Jaime I|Konquesto di Valencia da Jaime I]]
* [[Regno di Valencia|Regno di Valencia]]

| grex3 = Moderna epoko
| index3 =
* [[Valenciana Ora Epoko|Valenciana Ora Epoko]]
* [[Hispana Succedala Milito en la Regno di Valencia|Hispana Succedala Milito en la Regno di Valencia]]
* [[Decreti di Nueva Planta|Decreti di Nueva Planta]]

| grex4 = Nuntempa epoko
| index4 =
* [[Franquista diktaturo en la Autonoma Regiono Valencia|Franquista diktaturo]]
* [[Elekto por la Valenciana Parlamentala Assembleo|Elekto por la Valenciana Parlamentala Assembleo]]
* [[Prezidanto di la Generalitat Valenciana|Prezidanto di la Generalitat Valenciana]]

}}&lt;noinclude&gt;[[Kategorio:Shabloni pri historio|{{PAGENAME}}]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>grjid4613nobnfcq9uxufozy47f7kpo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1143631</id>
      <parentid>1143627</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Interlingvisto</username>
        <id>47513</id>
      </contributor>
      <origin>1143631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1411" sha1="azvlwwhuubwbifjtyq66afxvge77kug" xml:space="preserve">{{Capsa seriei
| latitudo_capsae = 230px
| titulo = [[Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]]
| imago = Flag of the Valencian Community (2x3).svg

| grex1 = Prehistorio ed Antiqueso
| index1 =
* [[Geologiala formado di la Autonoma Regiono Valencia|Geologiala formado]]
* [[Prehistorio en la Autonoma Regiono Valencia|Prehistorio]]
* [[Iberiana epoko en la Autonoma Regiono Valencia|Iberiana epoko]]
* [[Kartaginiana periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Kartaginiana periodo]]
* [[Romana periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Romana dominado]]

| grex2 = Mezepoko
| index2 =
* [[Visigota periodo en la Autonoma Regiono Valencia|Visigota periodo]]
* [[Xarq al-Ándalus]]
* [[Konquesto di Valencia da Jaime I|Konquesto di Valencia da Jaime I]]
* [[Regno di Valencia|Regno di Valencia]]

| grex3 = Moderna epoko
| index3 =
* [[Valenciana Ora Epoko|Valenciana Ora Epoko]]
* [[Hispana Succedala Milito en la Regno di Valencia|Hispana Succedala Milito en la Regno di Valencia]]
* [[Decreti di Nueva Planta|Decreti di Nueva Planta]]

| grex4 = Nuntempa epoko
| index4 =
* [[Franquista diktaturo en la Autonoma Regiono Valencia|Franquista diktaturo]]
* [[Elekto por la Valenciana Parlamentala Assembleo|Elekto por la Valenciana Parlamentala Assembleo]]
* [[Prezidanto di la Generalitat Valenciana|Prezidanto di la Generalitat Valenciana]]

}}&lt;noinclude&gt;[[Kategorio:Shabloni pri historio|{{PAGENAME}}]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>azvlwwhuubwbifjtyq66afxvge77kug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo segun loko</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127421</id>
    <revision>
      <id>1143626</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:14:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo|*]] [[Kategorio:Transporto segun loko|+]] [[Kategorio:Substrukturo segun loko|+]]'</comment>
      <origin>1143626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119" sha1="7j433u0jht4moge80pc4dd7xj6vcwtj" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo|*]]
[[Kategorio:Transporto segun loko|+]]
[[Kategorio:Substrukturo segun loko|+]]</text>
      <sha1>7j433u0jht4moge80pc4dd7xj6vcwtj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127422</id>
    <revision>
      <id>1143630</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo segun loko|*]]  [[Kategorio:Transporto segun lando|+]]  [[Kategorio:Substrukturo segun lando|+]]'</comment>
      <origin>1143630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="134" sha1="lgba3bbhz2xibhrbcusbz5j8g2koxyx" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo segun loko|*]] 
[[Kategorio:Transporto segun lando|+]] 
[[Kategorio:Substrukturo segun lando|+]]</text>
      <sha1>lgba3bbhz2xibhrbcusbz5j8g2koxyx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127423</id>
    <revision>
      <id>1143634</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:19:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo segun lando|*]] [[Kategorio:Transporto segun kontinento|+]] [[Kategorio:Substrukturo segun kontinento|+]]'</comment>
      <origin>1143634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="ekefgthtbjbvzz4gui72gkrbr0m7nlv" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo segun lando|*]]
[[Kategorio:Transporto segun kontinento|+]]
[[Kategorio:Substrukturo segun kontinento|+]]</text>
      <sha1>ekefgthtbjbvzz4gui72gkrbr0m7nlv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo en Europa</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127424</id>
    <revision>
      <id>1143637</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:35:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Europa]] [[Kategorio:Transporto en Europa]] [[Kategorio:Substrukturo en Europa]]'</comment>
      <origin>1143637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135" sha1="1mml9ue5lxwy370xj5swsr3l3uzlf0y" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Europa]]
[[Kategorio:Transporto en Europa]]
[[Kategorio:Substrukturo en Europa]]</text>
      <sha1>1mml9ue5lxwy370xj5swsr3l3uzlf0y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo en Azia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127425</id>
    <revision>
      <id>1143638</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:39:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Azia]] [[Kategorio:Transporto en Azia]] [[Kategorio:Substrukturo en Azia]]'</comment>
      <origin>1143638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129" sha1="5gsf83igma849mjxpxjko74uq9uys1l" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Azia]]
[[Kategorio:Transporto en Azia]]
[[Kategorio:Substrukturo en Azia]]</text>
      <sha1>5gsf83igma849mjxpxjko74uq9uys1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo en Afrika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127426</id>
    <revision>
      <id>1143639</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Afrika]] [[Kategorio:Transporto en Afrika]] [[Kategorio:Substrukturo en Afrika]]'</comment>
      <origin>1143639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135" sha1="rvhnv9kfkboyxwqvcfmdiazgi48z2nh" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Afrika]]
[[Kategorio:Transporto en Afrika]]
[[Kategorio:Substrukturo en Afrika]]</text>
      <sha1>rvhnv9kfkboyxwqvcfmdiazgi48z2nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo en Oceania</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127427</id>
    <revision>
      <id>1143640</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Oceania]] [[Kategorio:Transporto en Oceania]] [[Kategorio:Substrukturo en Oceania]]'</comment>
      <origin>1143640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="t30jr4inha0d2to4z66zp7ea38irj3p" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Oceania]]
[[Kategorio:Transporto en Oceania]]
[[Kategorio:Substrukturo en Oceania]]</text>
      <sha1>t30jr4inha0d2to4z66zp7ea38irj3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo en Nord-Amerika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127428</id>
    <revision>
      <id>1143644</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Nord-Amerika]] [[Kategorio:Transporto en Nord-Amerika]] [[Kategorio:Substrukturo en Nord-Amerika]]'</comment>
      <origin>1143644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="153" sha1="1zgfqtbokrthalj4o4mzrec4fln1kst" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Nord-Amerika]]
[[Kategorio:Transporto en Nord-Amerika]]
[[Kategorio:Substrukturo en Nord-Amerika]]</text>
      <sha1>1zgfqtbokrthalj4o4mzrec4fln1kst</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo en Sud-Amerika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127429</id>
    <revision>
      <id>1143645</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:50:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Sud-Amerika]] [[Kategorio:Transporto en Sud-Amerika]] [[Kategorio:Substrukturo en Sud-Amerika]]'</comment>
      <origin>1143645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="7sww0atr8nquuyowlj1quo6pi555zhh" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo segun kontinento|Sud-Amerika]]
[[Kategorio:Transporto en Sud-Amerika]]
[[Kategorio:Substrukturo en Sud-Amerika]]</text>
      <sha1>7sww0atr8nquuyowlj1quo6pi555zhh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo en Europa segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127430</id>
    <revision>
      <id>1143665</id>
      <timestamp>2026-10-31T11:50:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo en Europa|*]]  [[Kategorio:Transportala substrukturo segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto en Europa segun lando|*]] [[Kategorio:Substrukturo en Europa segun lando|*]]'</comment>
      <origin>1143665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="206" sha1="fzz8dkekrs1ol593j7tnhzykbj1jiq6" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo en Europa|*]] 
[[Kategorio:Transportala substrukturo segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Europa segun lando|*]]
[[Kategorio:Substrukturo en Europa segun lando|*]]</text>
      <sha1>fzz8dkekrs1ol593j7tnhzykbj1jiq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo en Azia segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127431</id>
    <revision>
      <id>1143667</id>
      <timestamp>2026-10-31T11:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo en Azia|*]]  [[Kategorio:Transportala substrukturo segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto en Azia segun lando|*]] [[Kategorio:Substrukturo en Azia segun lando|*]]'</comment>
      <origin>1143667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="200" sha1="oge62cnpzohru6bf1p0qa3pczc98uev" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo en Azia|*]] 
[[Kategorio:Transportala substrukturo segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Azia segun lando|*]]
[[Kategorio:Substrukturo en Azia segun lando|*]]</text>
      <sha1>oge62cnpzohru6bf1p0qa3pczc98uev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Transportala substrukturo en Afrika segun lando</title>
    <ns>14</ns>
    <id>127432</id>
    <revision>
      <id>1143668</id>
      <timestamp>2026-10-31T11:58:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThWiki1910</username>
        <id>31363</id>
      </contributor>
      <comment>Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Transportala substrukturo en Afrika|*]]  [[Kategorio:Transportala substrukturo segun lando|+]] [[Kategorio:Transporto en Afrika segun lando|*]] [[Kategorio:Substrukturo en Afrika segun lando|*]]'</comment>
      <origin>1143668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="206" sha1="sws2g3jct50gn77m34qrdlfywf52oxh" xml:space="preserve">[[Kategorio:Transportala substrukturo en Afrika|*]] 
[[Kategorio:Transportala substrukturo segun lando|+]]
[[Kategorio:Transporto en Afrika segun lando|*]]
[[Kategorio:Substrukturo en Afrika segun lando|*]]</text>
      <sha1>sws2g3jct50gn77m34qrdlfywf52oxh</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>