Wikipedio iowiki https://io.wikipedia.org/wiki/Frontispico MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Specala Debato Uzanto Uzanto Debato Wikipedio Wikipedio Debato Arkivo Arkivo Debato MediaWiki MediaWiki Debato Shablono Shablono Debato Helpo Helpo Debato Kategorio Kategorio Debato TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 1059 1143883 1126042 2026-11-01T18:48:27Z Idisto 28999 /* Naski */ Inform-adjunto 1143883 wikitext text/x-wiki {{20ma yarcento}} == Eventi == ===[[Europa]] === * [[Unionita Rejio]] e [[Francia]] transaktas pri kunlaboro. * [[22ma di januaro]] - En [[Norvegia]] l'urbo [[Ålesund]] flagras, e 12.000 civitani perdas sua domi. ===[[Azia]] === * [[5ma di februaro]] - [[Japonia]] ruptas diplomacala relati kun [[Rusa imperio]]. * [[8ma di februaro]] - [[Milito Rusa-Japoniana]]: komencas kun la [[batalio di Port Arthur]], kande Japoniana floto atakas [[Rusa imperio|Rusa]] navi en Port Arthur, [[Mandjuria]]. * [[4ma di marto]] - Milito Rusa-Japoniana: [[Rusa imperio|Rusi]] retretas vers [[Mandjuria]], sequita da trupo kun {{formatnum:100000}} [[Japonia]]ni. ===[[Afrika]] === * [[Francia]] kreas [[Franca Westal Afrika]]. * [[Unionita Rejio]] agnoskas Franca influo super [[Maroko]]. ===[[Nord-Amerika]] === * [[7ma di februaro]] - Granda fairo che [[Baltimore]], [[Maryland]] destruktas plu kam 1.500 edifici en 30 hori. * [[19ma di aprilo]] - Fairo destruktas granda parto di [[Toronto]], [[Kanada]]. * Dum ca yaro un milion enmigranti venas ad [[Usa]]. * Usana komercisto Thomas Sullivan inventas [[teo|teala]] saketo. ===[[Sud-Amerika]] === * januaro til oktobro - Eventas la lasta [[interna milito]] di la historio di [[Uruguay]], konocata en la historio kom "revoluciono di 1904". Ol finas pos ke rebeli signatas paco-pakto ye la 29ma di septembro en [[Aceguá]] e la lasta rebela trupi kapitulacas ye la 9ma di oktobro sam yaro. * [[14ma di agosto]] - [[Ismael Montes Gamboa]] divenas prezidanto di Bolivia e novigos la politiko e socio. * [[1ma di decembro]] - [[Bolivia]] e [[Brazilia]] paktas pri paco pos milito. * [[19ma di decembro]] - [[Juan Bautista Gaona]] divenas prezidanto di [[Paraguay]]. ===[[Oceania]] === * On fondas lego-ediktanta organo en [[Fidji]]. ==Naski == * [[1ma di januaro]] - [[Fazal Ilahi Chaudhry]], prezidanto di Pakistan (m. 1982) * [[8ma di januaro]] - [[Karl Brandt (mediko)|Karl Brandt]], mediko di Adolf Hitler (m. 1948) [[Arkivo:Grant,_Cary_(Suspicion)_01_Crisco_edit.jpg|thumb|130px|[[Cary Grant]]]] * [[10ma di januaro]] - [[Josip Seissel]], Kroatiana piktisto, arkitekto (m. 1987) * [[18ma di januaro]] - [[Cary Grant]], Britaniana cinem-aktoro (m. 1986) * [[26ma di januaro]] - [[Seán MacBride]], Irlandana pacifisto, Nobel-laureato pri paco (m. 1988) * [[3ma di februaro]] - [[Luigi Dallapiccola]], Italiana kompozisto (m. 1975) * [[11ma di februaro]] - [[Keith Holyoake]], chefministro di Nova-Zelando (m. 1983) * [[14ma di februaro]] - [[Hertta Kuusinen]], Finlandana politikisto (m. 1974) * [[20ma di februaro]] - [[Alexei Nikolayevich Kosigin|Alexei Kosigin]], Rusa politikistulo, chefministro di Sovietia (m. 1980) * [[29ma di februaro]] - [[Jimmy Dorsey]], Usana muzikisto (m. 1957) [[Arkivo:Glen_miller.jpg|thumb|130px|[[Glenn Miller]]]] * [[1ma di marto]] - [[Glenn Miller]], Usana muzikistulo ed orkestrestro (m. 1944) * [[4ma di marto]] - [[Luis Carrero Blanco]], chefministro di Hispania (m. 1973) * 4ma di marto - [[George Gamow]], Rusa fizikisto e skriptisto (m. 1968) * [[5ma di marto]] - [[Alexei Nikolayevich Kosigin|Alexei Kosigin]], Rusa politikistulo, chefministro di Sovietia (m. 1980) * [[7ma di marto]] - [[Reinhard Heydrich]], ''Reichsprotektor'' di [[Protektorato di Bohemia e Moravia|Bohemia e Moravia]] (m. 1942) * [[20ma di marto]] - [[Burrhus Frederic Skinner]], Usana psikologo (m. 1990) * [[23ma di marto]] - [[Joan Crawford]], Usana cinem-aktorino (m. 1977) * [[26ma di marto]] - [[Xenofon Zolotas]], chefministro di Grekia (m. 2004) * [[6ma di aprilo]] - [[Kurt Georg Kiesinger]], kancelero di West-Germania (m. 1988) * [[8ma di aprilo]] - [[John Richard Hicks]], Angla ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 1989) * [[15ma di aprilo]] - [[Arshile Gorky]], Armeniana-Usana piktisto (m. 1948) [[Arkivo:JROppenheimer-LosAlamos.jpg|130px|thumb|<small>[[Robert Oppenheimer]]</small>]] * [[22ma di aprilo]] - [[Robert Oppenheimer]], Usana fizikisto, konstruktanto dil atom-bombo (m. 1967) * [[24ma di aprilo]] - [[Willem de Kooning]], Nederlandana-Usana piktisto (m. 1997) * [[6ma di mayo]] - [[Harry Martinson]], Sueda skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo (m. 1978) * [[11ma di mayo]] - [[Salvador Dalí]], Kataluniana piktisto (m. 1989) * [[17ma di mayo]] - [[Jean Gabin]], Franc aktoro (m. 1976) * [[23ma di mayo]] - [[Joan Crawford]], Usana cinem-aktorino (m. 1977) * [[30ma di mayo]] - [[Ernesto de la Guardia]], prezidanto di Panama (m. 1983) * [[2ma di junio]] - [[Johnny Weissmüller]], Usan aktoro (m. 1984) * [[12ma di julio]] - [[Pablo Neruda]], Chiliana skriptisto, Nobel-laureato (m. 1973) * 12ma di julio - [[Katay Don Sasorith]], chefministro di Laos (m. 1959) * [[15ma di julio]] - [[Pavel Alexeyevich Cherenkov|Pavel Cherenkov]], Sovietiana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1990) * [[27ma di julio]] - [[Oskar Lange]], Polonian ekonomikisto (m. 1965) * [[28ma di julio]] - [[Elyesa Bazna]], Albaniana spionisto (m. 1970) [[Arkivo:Delrioindubarry.jpg|thumb|130px|[[Dolores del Río]]]] * [[3ma di agosto]] - [[Dolores del Río]], Mexikiana cinem-aktorino (m. 1983)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Dolores Del Rio, Exotic Queen of Films, Dies |autoro=Jarlson, Gary; Thackery Jr, Ted|url=https://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-dolores-del-rio-19830413-20160401-snap-story.html|editero=Los Angeles Times|idiomo={{en}}}}</ref> * [[7ma di agosto]] - [[Ralph Bunche]], Usana diplomacisto, Nobel-laureato pri paco (m. 1971) * [[16ma di agosto]] - [[Wendell Meredith Stanley]], Usana kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (m. 1971) * [[21ma di agosto]] - [[Count Basie]], Usana jazo-muzikisto (m. 1984) * [[22ma di agosto]] - [[Deng Xiaoping]], chefo di Populala Republiko di Chinia (m. 1997) * 22ma di agosto - [[Rafael Filiberto Bonnelly]], prezidanto di Dominikana Republiko (m. 1979) * [[24ma di agosto]] - [[Aparicio Méndez]], prezidanto di Uruguay (m. 1988) * [[28ma di agosto]] - [[Anton Yugov]], chefministro di Bulgaria (m. 1991) * [[29ma di agosto]] - [[Werner Forssmann]], Germana mediko, Nobel-laureato (m. 1979) [[Arkivo:JuanJoseArevaloBermejo_-_cropped.jpg|thumb|130px|[[Juan José Arévalo]]]] * [[10ma di septembro]] - [[Juan José Arévalo]], prezidanto di Guatemala (m. 1990) * [[21ma di septembro]] - [[Hans Hartung]], Germana-Franciana piktisto (m. 1989) * [[29ma di septembro]] - [[Greer Garson]], Britanian-Usan aktorino (m. 1996) * [[2ma di oktobro]] - [[Graham Greene]], Britaniana skriptisto (m. 1991) * 2ma di oktobro - [[Lal Bahadur Shastri]], chefministro di India (m. 1966) * [[3ma di oktobro]] - [[Charles J. Pedersen]], Usana kemiistulo, Nobel-laureato (m. 1989) * [[23ma di oktobro]] - [[Svyatoslav Nikolayevich Rerih|Svyatoslav Rerih]], Rusa piktistulo (m. 1993) * [[10ma di novembro]] - [[Thawi Bunyaket]], chefministro di Tailando (m. 1971) * [[16ma di novembro]] - [[Nnamdi Azikiwe]], prezidanto di Nigeria (m. 1996) * [[17ma di novembro]] - [[Isamu Noguchi]], Usana-Japoniana skultisto (m. 1988) * [[18ma di novembro]] - [[Mihai Antonescu]], Rumana politikisto (m. 1946) [[Arkivo:Louis Néel 1970b.jpg|thumb|130px|[[Louis Néel]]]] * [[22ma di novembro]] - [[Louis Néel]], Franca fizikisto, Nobel-laureato (m. 2000) * [[30ma di novembro]] - [[Clyfford Still]], Usana piktisto (m. 1980) * [[10ma di decembro]] - [[Antonín Novotný]], prezidanto di Chekoslovakia (m. 1975) * [[25ma di decembro]] - [[Gerhard Herzberg]], Germana-Kanadana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1999) * [[26ma di decembro]] - [[Alejo Carpentier]], Kubana skriptisto (m. 1980) * [[30ma di decembro]] - [[Dmitri Borisovich Kabalevski|Dmitri Kabalevski]], Rusa kompozisto, pianisto ed orkestrestro (m. 1987) * [[Delilah Pierce]], Usana piktistino (m. 1992) * [[Josefina Tanganelli Plana]], Kataluniana piktistino (m. 1968) * [[Czesław Wdowiszewski]], Polona piktisto (m. 1982) ==Morti == * [[10ma di januaro]] - [[Jean-Léon Gérôme]], Franca skultisto e piktisto (n. 1824) [[Arkivo:Reina_Isabel_II_de_España.jpg|thumb|130px|[[Isabel la 2ma di Hispania|Isabel la 2ma]]]] * [[9ma di aprilo]] - rejino [[Isabel la 2ma di Hispania]] (n. 1830) * [[13ma di aprilo]] - [[Vasili Vasilyevich Vereshchagin|Vasili Vereshchagin]], Rusa piktisto (n. 1842) * [[24ma di aprilo]] - rejo [[Norodom la 1ma di Kambodja]] (n. 1834) * [[27ma di aprilo]] - [[Andrei Petrovich Ryabushkin|Andrei Ryabushkin]], Rusa piktistulo (n. 1861) * [[1ma di mayo]] - [[Antonín Dvořák]], Cheka kompozisto (n. 1841) * [[6ma di mayo]] - [[Franz von Lenbach]], Germana piktisto (n. 1836) * [[7ma di mayo]] - [[Manuel Candamo]], prezidanto di Peru (n. 1841)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Biografía de Manuel Candamo (Su vida, historia, bio resumida)|url=https://www.buscabiografias.com/biografia/verDetalle/10572/Manuel%20Candamo|editero=Busca Biografías|vidita ye=4ma di agosto 2021|idiomo={{es}}}}</ref> * [[10ma di mayo]] - [[Henry Morton Stanley]], Britanian explorero (n. 1841) * [[22ma di junio]] - [[Karl Ritter von Stremayr]], ministro-prezidanto (chefministro) di [[Austrian imperio]] (n. 1832) * [[3ma di julio]] - [[Theodor Herzl]], fondinto di [[cionismo]] (n. 1860) * [[6ma di julio]] - [[Abaý Qunanbaýulı]], Kazakstanana skriptisto (n. 1845) * [[14ma di julio]] - [[Paul Kruger]], prezidanto di la Republiko Sudafrikana (n. 1825) [[Arkivo:Anton Chekhov with pince-nez, hat and bow-tie.jpg|thumb|130px|[[Anton Pavlovich Chehov|Anton Chehov]]]] * [[15ma di julio]] - [[Anton Pavlovich Chehov|Anton Chehov]], Rusa skriptisto (n. 1860) * [[29ma di julio]] - [[Frederick Goodall]], Angla piktisto (n. 1822) * [[10ma di agosto]] - [[Pierre Waldeck-Rousseau]], chefministro di Francia (n. 1846) * [[25ma di agosto]] - [[Henri Fantin-Latour]], Franca piktisto (n. 1836) * [[28ma di agosto]] - [[Arthur Melville]], Skota piktisto (n. 1855) * [[29ma di agosto]] - Sultano [[Murad la 5ma di Otoman imperio]] (n. 1840) * [[2ma di septembro]] - [[Elizabeth Fairburn Colenso]], Nova-Zelandana misionerino (n. 1821) * [[4ma di septembro]] - [[Martin Johnson Heade]], Usana piktisto (n. 1819) * [[24ma di septembro]] - [[Niels Ryberg Finsen]], Dana mediko, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1860) * [[4ma di oktobro]] - [[Frédéric Auguste Bartholdi]], Franca skultisto (n. 1834) ==Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[John William Strutt|Lord Rayleigh]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[William Ramsay]]<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1904/ramsay/biographical/|titulo=Sir William Ramsay - Biographical|editero=Nobelprize.org|vidita ye=20ma di oktobro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Ivan Petrovich Pavlov|Ivan Pavlov]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Frédéric Mistral]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Instituto pri Internaciona Yuro|Institut de Droit International]] ==Referi == {{reflist}} {{commonscat|1904}} [[Kategorio:Yari 1900a]] i7e2prpbi0obtuarglo1n0mbzx188yj 0 1400 1143885 1132241 2026-11-01T18:52:10Z Idisto 28999 /* Morti */ Inform-adjunto 1143885 wikitext text/x-wiki {{20ma yarcento}} La [[yaro]] '''1987''' (MCMLXXXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta en [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 987ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 87ma yaro di la [[20ma yarcento]], e la 8ma yaro di la [[yari 1980a]]. ==Eventi == ===[[Kosmo]] === * [[23ma di februaro]] - [[Supernovo]] ''1987a'' remarkesas. Ol esas videbla per nuda okuli. (Antea supernovo videsis en 1604). ===[[Mondo]] === * [[12ma di junio]] - Prezidanto di Usa [[Ronald Reagan]] pregas ke chefo di [[Soviet-Uniono]] [[Mihail Sergeyevich Gorbachyov|Mihail Gorbachyov]] faligez la [[Murego di Berlin]]. * [[19ma di oktobro]] - Akciono-kursi krakas cirkume 30% omnaloke en tota mondo. * [[16ma di septembro]] - On subskribas en [[Montreal]], [[Kanada]], deklaro pri diminuto di [[ozono]]-destuktanta materiaji. * [[7ma di decembro]] - [[Mihail Sergeyevich Gorbachyov|Mihail Gorbachyov]] e [[Ronald Reagan]] renkontras unesmafoye en [[Washington DC]]. ===[[Europa]] === * [[6ma di marto]] - Paromo ''MS Herald of Free Enterprise'' kulbutas proxim Zeebruge, [[Belgia]]. To produktas 193 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/6/newsid_2515000/2515923.stm|titulo=1987: Hundreds trapped as car ferry capsizes|vidita ye=11ma di septembro 2016|editero=BBC}}</ref> * [[28ma di mayo]] - Germano [[Mathias Rust]] flugas tra aerala surveyo di [[Soviet-Uniono]] til [[Reda Placo]] en [[Moskva]]. Ilu libereskos la [[3ma di agosto]] [[1988]]. * [[11ma di junio]] - [[Margaret Thatcher]] divenas triesmafoye chefministro di [[Unionita Rejio]]. * [[28ma di julio]] - Varmesko produktas 600 morti en [[Athina]], [[Grekia]]. * [[16ma di oktobro]] - Venti kun forteso di [[uragano]] frapas la sudo di [[Anglia]] e produktas 18 morti.<ref>{{Extera ligilo |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/16/newsid_2533000/2533219.stm|titulo=1987: Hurricane winds batter southern England|editero=BBC|vidita ye=11ma di septembro 2016}}</ref> * [[1ma di decembro]] - La konstrukto di tunelo sub [[Angla Kanalo]] komencas. ===[[Azia]] === * [[11ma di februaro]] - [[Filipini]] adoptas nova [[konstituco]]. * [[17ma di mayo]] - [[Milito Iran-Irak]]: Irakana milital aeroplano pafas du fuzei ''Exocet'' kontre Usana militonavo ''USS Stark''. L'explozo produktas 37 morti e 21 plusa 21 homi vundita. * [[29ma di novembro]] - Aviono [[Boeing 707]] de la kompanio ''Korean Air'' explozas super la frontiero [[Myanmar]]-[[Tailando]] e produktas 155 morti. * [[9ma di decembro]] - Revolto da [[Palestina]]ni komencas en kampeyo di refujinti en Jabalya. ===[[Afrika]] === * [[12ma di junio]] - [[Jean-Bédel Bokassa]], ex-imperiestro di Centrafrika judiciesas e kondamnesas a [[mortopuniso]]. * [[3ma di septembro]] - Militisti kaptas la povo en [[Burundi]] e revokas prezidanto [[Jean-Baptiste Bagaza]]. * [[7ma di novembro]] - [[Zine El Abidine Ben Ali]] asumas la prezidanteso di [[Tunizia]]. Ilu restos en povo til 2011. ===[[Nord-Amerika]] === * [[20ma di februaro]] - En [[Salt Lake City]], [[Usa]], [[Ted Kaczynski]], konocata kom ''[[Unabomber]]'', explozas bombo en butiko di [[komputero|komputeri]]. * [[11ma di mayo]] - Unesmafoye translacesas kune kordio e pulmono en [[Baltimore]], [[Maryland]]. * [[18ma di novembro]] - La [[parlamento]] di [[Usa]] konstatas ke prezidanto [[Ronald Reagan]] esas kulpinta en l'[[afero Iran-Contra]]. ===[[Sud-Amerika]] === * [[1ma di januaro]] - [[Bolivia]] itere adoptas [[Boliviano (pekunio)|Boliviano]] kom monetaro. * [[16ma di januaro]] - Sequanti di [[Equador]]ana generalo Frank Vargas Pazzos kidnapas prezidanto [[León Febres Cordero]] e demandas la liberigo dil generalo. * [[5ma di marto]] - Du [[Ter-tremo|ter-tremi]] kun fortesi 6.1 e 6.9 che [[skalo di Richter]] frapas la nordo di [[Equador]], e produktas entote 1000 morti e cirkume 4000 plusa homi desaparinta.<ref name="mass">{{Extera ligilo|url=http://www.nap.edu/catalog.php?record_id=1857|skriptisto=Schuster, Robert L. |titulo=The March 5, 1987, Equador Earthquakes: Mass Wasting and Socioeconomic Effects|publikigita ye=1991|idiomo={{en}}}}</ref> * [[13ma di septembro]] - En [[Goiânia]], [[Brazilia]], du eskombro-kolektisti apertas kapsulo kun [[Cesio|cesio-137]] qua uzabis en anciena aparato di [[radiaco X]], e kontaminas su ed altra personi di lia familii e vicini. Quar personi mortas (la du kolektisti e la filiino e la spozino de un ek la du) e plusa 245 homi kontaminesas per radiaco.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Acidente com o Césio-137 |url=http://brasilescola.uol.com.br/quimica/acidente-cesio137.htm|editero=Brasil Escola|vidita ye=13ma di septembro 2016}}</ref> * [[30ma di septembro]] - [[Surinam]] adoptas lua nuna [[konstituco]]. ===[[Oceania]] === * [[20ma di julio]] - Segun lego aprobita ca dio, [[Maori-linguo]] divenas oficala en [[Nova-Zelando]]. * [[1ma di agosto]] - Efikeskas lego aprobita ye la 20ma di julio ca yaro, segun quo [[Maori-linguo]] divenas oficala en [[Nova-Zelando]]. * [[10ma di oktobro]] - [[Fidji]] divenas [[republiko]]. ==[[Sporto]]== * [[8ma di agosto|8ma]] til la [[23ma di agosto]] - Eventas la 10ma [[Tot-Amerika Ludi]] en [[Indianapolis]], [[Indiana]], [[Usa]]. ==Naski == [[Arkivo:Sirusho_pic.jpg|thumb|130px|[[Sirusho]]]] * [[7ma di januaro]] - [[Sirusho]], Armeniana kantistino * [[10ma di januaro]] - [[César Cielo Filho]], Braziliana natisto * [[13ma di januaro]] - [[Artyom Novikov]], chefministro di Kirgizistan * [[23ma di januaro]] - [[Teodora Andreeva]], artala nomo "Andrea", Bulgara kantistino * [[24ma di januaro]] - [[Luis Suárez]], Uruguayana futbalisto * [[25ma di januaro]] - [[Maria Yuryevna Kirilenko|Maria Kirilenko]], Rusa tenisistino * [[2ma di februaro]] - [[Gerard Piqué]], Hispana futbalisto [[Arkivo:PrepartyES - Elvana Gjata 03 (cropped).jpg|thumb|130px|[[Elvana Gjata]]]] * [[3ma di februaro]] - [[Elvana Gjata]], Albaniana kantistino, kompozistino ed aktorino * [[7ma di februaro]] - [[Kerli Kõiv]], Estoniana kantistino e kompozistino * [[8ma di februaro]] - [[Carolina Kostner]], Italian artala sketistino * 8ma di februaro - [[Nina Valeryevna Kuharchuk|Nina Kuharchuk]], Rusa tenisistino * [[14ma di februaro]] - [[Edinson Cavani]], Uruguayana futbalisto * [[20ma di februaro]] - [[Martin Hanzal]], Cheka hokeisto * [[21ma di februaro]] - [[Ellen Page]], Kanadan aktorino * [[27ma di februaro]] - [[Zorigtbaatarin Enhzorig]], Mongoliana boxisto [[Arkivo:Kesha_Planes_Fire_%26_Rescue_premiere_July_2014_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Kesha]]]] * [[1ma di marto]] - [[Kesha]], Usana kantistino * 1ma di marto - [[Anne Schäfer (tenisistino)|Anne Schäfer]], Germana tenisistino * [[5ma di marto]] - [[Jakub Černý]], Cheka hokeisto * [[12ma di marto]] - [[Vadim Alexandrovich Shipachyov|Vadim Shipachyov]], Rusa hokeisto * [[26ma di marto]] - [[Larisa Viktorovna Korobeinikova|Larisa Korobeinikova]], Rusa skermistino * [[27ma di marto]] - [[Polina Sergeyevna Gagarina|Polina Gagarina]], Rusa kantistino e kompozistino * 27ma di marto - [[Byambin Tüvshinbat]], Mongoliana boxisto * [[30ma di marto]] - [[Hernán Galíndez]], Equadorana futbalisto * [[4ma di aprilo]] - [[Sami Khedira]], Germana futbalisto * [[11ma di aprilo]] - [[Joss Stone]], Britaniana kantistino * [[18ma di aprilo]] - [[Rosie Huntington-Whiteley]], Angla aktorino e manekinino [[Arkivo:Sharapova_at_the_Mutua_Madrid_Open_2015.jpg|thumb|130px|[[Maria Sharapova]]]] * [[19ma di aprilo]] - [[Maria Yuryevna Sharapova|Maria Sharapova]], Rusa tenisistino * [[22ma di aprilo]] - [[David Luiz]], Braziliana futbalisto * [[28ma di aprilo]] - [[Samantha Akkineni]], Indian aktorino * [[29ma di aprilo]] - [[Joanna Maranhão]], Braziliana natistino * [[4ma di mayo]] - [[Cesc Fàbregas]], Hispana futbalisto * [[15ma di mayo]] - [[Thaísa Menezes]], Braziliana volebalistino * [[22ma di mayo]] - [[Novak Đoković]], Serbiana tenisistulo * [[24ma di mayo]] - [[Déborah François]], Belga aktorino * [[29ma di mayo]] - [[Fernando Rodrigues Jr.]], Braziliana MMA-luktisto * [[8ma di junio]] - [[El Mahdy Soliman]], Egiptiana futbalisto * [[15ma di junio]] - [[Mikalai Andreyevich Fidzirka|Mikalai Fidzirka]], Bieolorusa tenisistulo * [[21ma di junio]] - [[Abed Abest]], Iranan aktoro, cinematografisto e cenaristo * 21ma di junio - [[Olena Tokar]], Ukrainana soprano * [[23ma di junio]] - [[Martin Heřman]], Cheka hokeisto [[Arkivo:Lionel_Messi_NE_Revolution_Inter_Miami_7.9.25-178_(cropped_2).jpg|thumb|130px|[[Lionel Messi]]]] * [[24ma di junio]] - [[Lionel Messi]], Arjentiniana futbalisto * [[1ma di julio]] - [[Yevgeni Yuryevich Tomashevski|Yevgeni Tomashevski]], Rusa shakoludistulo * [[3ma di julio]] - [[Sebastian Vettel]], German automobilisto di [[Formulo 1]] * [[11ma di julio]] - [[DJ Layla]], Moldovana kantistino e disk-jokeo * [[21ma di julio]] - [[Antonina Vladimirovna Krivoshapka|Antonina Krivoshapka]], Rusa atletino pri 400-metra kurado * [[22ma di julio]] - [[Anton Anatolyevich Zaicev|Anton Zaicev]], Rusa tenisistulo * [[4ma di agosto]] - [[Aleksa Bečić]], Montenegrana politikisto * [[8ma di agosto]] - [[Tatjana Maria]], Germana tenisistino * [[11ma di agosto]] - [[Robertlandy Simón]], Kubana volebalisto * [[15ma di agosto]] - [[Maria Konstantinovna Pevchih|Maria Pevchih]], Rusa jurnalistino ed aktivistino [[Arkivo:Cătălina Ponor Rio 2016.jpg|thumb|130px|[[Cătălina Ponor]]]] * [[20ma di agosto]] - [[Cătălina Ponor]], Rumana gimnastikistino * [[22ma di agosto]] - [[Mischa Zverev]], Germana tenisistulo * [[25ma di agosto]] - [[Liu Yifei]], Chinian aktorino * [[28ma di agosto]] - [[Roman Ablakimov]], Kirgiziana futbalistulo * [[31ma di agosto]] - [[Yekaterina Vladimirovna Dyachenko|Yekaterina Dyachenko]], Rusa skermistino * [[14ma di septembro]] - [[Aliaxandr Ivanavich Buri|Aliaxandr Buri]], Bieolorusa tenisistulo * [[16ma di septembro]] - Anthony Padilla, Usana komikisto, membro di komikala grupo de Interreto [[Smosh]] [[Arkivo:MHFC-Boyan-Sharanov.jpg|thumb|130px|[[Bojan Šaranov]]]] * [[22ma di septembro]] - [[Bojan Šaranov]], Serbiana futbalisto * [[25ma di septembro]] - [[Yelena Gennadyevna Kostyuchenko|Yelena Kostyuchenko]], Rusa skriptistino, jurnalistino e aktivistino pri HBTI * [[28ma di septembro]] - [[Hilary Duff]], Usan aktorino e kantistino * [[30ma di septembro]] - [[Flora Duffy]], Bermudan atletino * [[5ma di oktobro]] - [[Timothy Michael Ream]], Usana futbalisto * [[7ma di oktobro]] - [[Sergei Igorevich Kamenski|Sergei Kamenski]], Rusa sporta pafistulo * [[15ma di oktobro]] - [[Andrei Bahdanovich]], Bieolorusa kanoisto, Olimpiala championo * 15ma di oktobro - [[Siarhiey Aliaxandravich Bietaw|Siarhiey Bietaw]], Bieolorusa tenisistulo [[Arkivo:Zac Efron on the red carpet of the Baywatch in Miami 02.png|thumb|130px|[[Zac Efron]]]] * [[18ma di oktobro]] - [[Zac Efron]], Usan aktoro * [[22ma di oktobro]] - [[Tiki Gelana]], Etiopian atletino * [[27ma di oktobro]] - [[Michal Bárta (hokeisto)|Michal Bárta]], Cheka hokeisto * [[6ma di novembro]] - [[Ana Ivanović]], Serbiana tenisistino * 6ma di novembro - [[Niccolò Campriani]], Italiana sporta pafisto * [[15ma di novembro]] - [[Tahir Avchiyev]], Kirgiziana futbalistulo * [[27ma di novembro]] - [[Lena Belkina]], Ukrainana kantistino * [[30ma di novembro]] - Ian Hecox, membro di la dueto komikala [[Smosh]] * [[10ma di decembro]] - [[Gonzalo Higuaín]], Arjentiniana futbalisto * [[13ma di decembro]] - [[Weverton Pereira da Silva]], Braziliana futbalisto * [[15ma di decembro]] - [[Dashdavaagiyn Amartüvshin]], Mongoliana judoisto * [[19ma di decembro]] - [[Karim Benzema]], Franca futbalisto ==Morti == [[Arkivo:Galo_Plaza_Lasso_(cropped).jpg|thumb|130px|[[Galo Plaza Lasso]]]] * [[28ma di januaro]] - [[Galo Plaza Lasso]], prezidanto di Equador (n. 1906) * [[2ma di februaro]] - [[Alistair MacLean]], Skota skriptisto (n. 1922) * [[14ma di februaro]] - [[Dmitri Borisovich Kabalevski|Dmitri Kabalevski]], Rusa kompozisto, pianisto ed orkestrestro (n. 1904) * [[19ma di februaro]] - [[Josip Seissel]], Kroatiana piktisto, arkitekto (n. 1904) * [[22ma di februaro]] - [[Andy Warhol]], Usan artisto ed skriptisto (n. 1928) * [[2ma di marto]] - [[Randolph Scott]], Usan aktoro (n. 1898) * [[3ma di marto]] - [[Danny Kaye]], Usan aktoro, komikisto (n. 1911) * [[19ma di marto]] - [[Louis de Broglie]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1892) * [[11ma di aprilo]] - [[Primo Levi]], Italiana kemiisto e skriptisto, transvivinto di holokausto (n. 1919) [[Arkivo:Rita_Hayworth_-_1940.JPG|thumb|130px|[[Rita Hayworth]]]] * [[13ma di aprilo]] - [[Tadeusz Brzozowski]], Polona piktisto (n. 1918) * [[19ma di aprilo]] - [[Milt Kahl]], Usan animisto (n. 1909) * [[14ma di mayo]] - [[Rita Hayworth]], Usan aktorino (n. 1918) * [[17ma di mayo]] - [[Gunnar Myrdal]], Sueda ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1898) * [[27ma di mayo]] - [[John Howard Northrop]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1891) * [[29ma di mayo]] - [[Choudhary Charan Singh]], chefministro di India (n. 1902) * [[1ma di junio]] - [[Rashid Karami]], chefministro di Libano (n. 1921) * [[2ma di junio]] - [[Andrés Segovia]], Usana gitaristo (n. 1893) * [[13ma di junio]] - [[Geraldine Page]], Usan aktorino (n. 1924) [[Arkivo:Astaire,_Fred_-_Never_Get_Rich.jpg|thumb|130px|[[Fred Astaire]]]] * [[22ma di junio]] - [[Fred Astaire]], Usan aktoro e dansisto (n. 1899) * [[18ma di julio]] - [[Gilberto Freyre]], Braziliana skriptisto ed antropologo (n. 1900) * [[1ma di agosto]] - [[Pola Negri]], Polona aktorino (n. 1897) * 1ma di agosto - [[Boris Konstantinovich Aaronov|Boris Aaronov]], Ukrainan Idisto (n. 1907) * [[5ma di agosto]] - [[Anatoli Dmitriyevich Papanov|Anatoli Papanov]], Rusa-Sovietiana cinem-aktoro (n. 1922) * [[7ma di agosto]] - [[Nobusuke Kishi]], chefministro di Japonia (n. 1896) * 7ma di agosto - [[Camille Chamoun]], prezidanto di Libano (n. 1900) * [[17ma di agosto]] - [[Rudolf Hess]], Germana nacional-socialist oficiro (n. 1894) * 17ma di agosto - [[Carlos Drummond de Andrade]], Braziliana poeto (n. 1902) * [[26ma di agosto]] - [[Georg Wittig]], Germana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1897)<ref>{{extera ligilo|titulo=Georg Wittig - Biographical|editero=The Nobel Prize|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1979/wittig/biographical/|idiomo={{en}}|vidita ye=11ma di septembro 2026}}</ref> * [[28ma di agosto]] - [[John Huston]], Usan aktoro (n. 1906) * [[29ma di agosto]] - [[Lee Marvin]], Usan aktoro (n. 1924) * [[2ma di septembro]] - [[Alfredo Oscar Saint-Jean]], prezidanto di Arjentinia (n. 1926) * [[9ma di septembro]] - [[Einar Gerhardsen]], chefministro di Norvegia (n. 1897) [[Arkivo:BushDoctor1978.jpg|thumb|130px|[[Peter Tosh]]]] * [[11ma di septembro]] - [[Peter Tosh]], Jamaikana kantisto e kompozisto (n. 1944)<ref>{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Peter-Tosh|titulo=Peter Tosh|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}|vidita ye=11ma di septembro 2026}}</ref> * [[18ma di septembro]] - [[Américo Thomaz]], prezidanto di Portugal (n. 1894) * [[19ma di septembro]] - [[Einar Gerhardsen]], chefministro di Norvegia (n. 1897) * [[23ma di septembro]] - [[Bob Fosse]], Usana dramatisto (n. 1927) * [[29ma di septembro]] - [[Henry Ford la 2ma]], Usan industriestro (n. 1917) * [[2ma di oktobro]] - [[Peter Medawar]], Britaniana ciencisto, Nobel-laureato (n. 1915) * [[3ma di oktobro]] - [[Jean Anouilh]], Franca skriptisto (n. 1910) * [[8ma di oktobro]] - [[Konstantinos Tsatsos]], prezidanto di Grekia (n. 1899) [[Arkivo:William_P_Murphy.jpg|thumb|130px|[[William Parry Murphy|William P. Murphy]]]] * [[9ma di oktobro]] - [[William Parry Murphy]], Usana mediko, Nobel-laureato (n. 1892) * 9ma di oktobro - [[Ella Eronen]], Finlandan aktoro (n. 1900) * [[12ma di oktobro]] - [[Fahri Korutürk]], diplomacisto e prezidanto di Turkia (n. 1903) * [[13ma di oktobro]] - [[Kishore Kumar]], Indiana kantisto ed aktoro (n. 1929) * 13ma di oktobro - [[Walter Brattain]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1902) * [[15ma di oktobro]] - [[Thomas Sankara]], prezidanto di Burkina Faso (n. 1949) * [[20ma di oktobro]] - [[Andrei Kolmogorov]], Rusa matematikisto (n. 1903) * [[1ma di novembro]] - [[René Lévesque]], Kanadana politikisto (n. 1922) * [[10ma di novembro]] - [[Seyni Kountché]], prezidanto di Nijer (n. 1931) * [[12ma di novembro]] - [[Cornelis Vreeswijk]], Sueda kantisto, trubaduro (n. 1937) * [[2ma di decembro]] - [[Luis Federico Leloir]], Arjentiniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1906) * [[17ma di decembro]] - [[Marguerite Yourcenar]], Franca skriptisto (n. 1903) * [[24ma di decembro]] - [[Joop den Uyl]], chefministro di Nederlando (n. 1919) * [[26ma di decembro]] - [[Riko Debenjak]], Sloveniana piktisto (n. 1908) ==Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[J. Georg Bednorz]], [[Karl Alexander Müller]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Donald James Cram]], [[Jean-Marie Lehn]], [[Charles J. Pedersen]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Susumu Tonegawa]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Iosif Alexandrovich Brodski|Iosif Brodski]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Óscar Arias]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Robert Solow]] ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 1980a]] j0t34n49bmg87prbb35v8kstvto5qt6 0 1722 1143884 1084209 2026-11-01T18:49:38Z Idisto 28999 /* Naski */ Inform-adjunto 1143884 wikitext text/x-wiki {{Januaro}} Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]]. La '''10ma di januaro''' esas la dekesma dio di la [[yaro]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 355 dii til la fino di la yaro (356 en [[bisextila yaro|bisextila yari]]). ---- == Dio == == Eventi == * [[236]] - [[Papo Fabianus|Fabianus]] divenas papo. * [[976]] - Imperiestro [[Ioannis la 1ma Tzimiskes]] mortas en [[Konstantinoplo]], e sucedesas da ilua 18-yar-evanta filiulo [[Basileios la 2ma di Bizanco|Basileios la 2ma]]. * [[1422]] - [[Husana militi]]: Che batalio di Deutschbrod, Husani vinkas 2.000 krucomiliteri. * [[1806]] - [[Nederlando|Nederlandani]] en [[Kab-urbo]] kapitulacas a [[Unionita Rejio|Britaniani]]. * [[1863]] - [[London]] inauguras l'unesma lineo di [[urbala fervoyo]] del mondo. * [[1883]] - Incendio che hotelo ''Newhall'' en [[Milwaukee]], [[Wisconsin]], produktas 73 morti. * [[1901]] - [[Usa]] komencas explotar [[petrolo]] en [[Texas]]. * [[1923]] - [[Polonia]] okupas la [[Republiko di Central Lituania]]. * [[1929]] - En [[Belgia]], ''Tintin'' aparas unesmafoye che ''le Petit Vingtième''. * [[1946]] - Eventas l'unesma kunsido dil [[Unionita Nacioni]]. * [[1947]] - [[Viruso]] di [[poliomielito]] izolesas che [[universitato di Stanford]]. * 1947 - [[Unionita Nacioni]] kreas [[libera teritorio Trieste]]. * [[1954]] - [[Aviono]] [[De Havilland Comet]] del Angla kompanio ''BOAC'' desintegrigas en aero pro fatigo en lua strukturo super [[Mediteraneo]], proxim insulo [[Elba]]. La 35 personi ennave mortas. * [[1957]] - [[Harold Macmillan]] divenas chefministro di Unionita Rejio. * [[1962]] - En [[Peru]], [[avalancho]] che monto [[Huascarán]] mortigas 4.000 personi.<ref>{{Extera ligilo|titulo=1962: Thousands killed in Peru landslide|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/january/11/newsid_3306000/3306665.stm|vidita ye=30ma di septembro 2018 |editero=BBC}}</ref> * [[1978]] - Opozanta politikisto [[Pedro Joaquín Chamorro Cardenal]] ocidesas en [[Nikaragua]]. Protesti kontre diktatoro [[Anastasio Somoza Debayle]] kreskas en la lando. * [[1984]] - [[Vatikano]] ed [[Usa]] ligas diplomacala relati. * [[1989]] - [[Kuba]]na trupi retreteskas ek [[Angola]]. * [[1996]] - [[Slovenia]] adheras a [[grupo di Visegrád]], pri koopero ekonomiala e militala. * [[1998]] - [[Glaciopluvego en Nord-Amerika en januaro 1998|Granda glacio-pluvo]] en [[Kanada]] produktas 28 morti e multa destrukto di elektrala linei. * [[2002]] - En [[Nikaragua]], [[Enrique Bolaños]] komencas lua prezidanteso kin-yara. * [[2005]] - En [[Usa]], fango-glitado en La Conchita, [[Kalifornia]], produktas 10 morti. * [[2011]] - Intensa [[pluvo|pluvegi]] efektigas severa inundadi en [[Queensland]], [[Australia]], e produktas 9 morti. * [[2019]] - [[Organizuro di Amerikana Stati]] deklaras nelegitima la rielekto di [[Nicolás Maduro]] en [[Venezuela]]. * [[2021]] - Forta vintrala [[tempesto]] en [[Japonia]] produktas adminime 8 morti e 240 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Fuerte tormenta invernal dejó al menos 8 muertos y 240 heridos en Japón|url=https://www.elnacional.com/mundo/fuerte-tormenta-invernal-dejo-al-menos-8-muertos-y-240-heridos-en-japon/|autoro=Europa Press|publikigita ye=10ma di januaro 2021|editero=EL NACIONAL|idiomo={{es}}}}</ref> * [[2022]] - Fakultato di Medicino dil Universitato di Maryland reportas pri l'unesma sucesoza transplanto [[kordio|kordiala]] de [[porko]] genetikale modifikita ad homo.<ref>{{Extera ligilo |publikigita ye=10ma di januaro 2022|titulo=University of Maryland School of Medicine Faculty Sciencists and Clinicians Perform Historic First Successful Transplant of Porcine Heart into Adult Human with End-Stage Heart Disease| url=https://www.umms.org/ummc/news/2022/first-successful-transplant-of-porcine-heart-into-adult-human-heart|editero=University of Maryland Medical Center|vidita ye=11ma di januaro 2022}}</ref><ref>{{Extera ligilo |publikigita ye=10ma di januaro 2022|titulo=Man gets genetically-modified pig heart in world-first transplant| url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-59944889|editero=BBC News}}</ref> == Naski == * [[1800]] - [[Lars Levi Laestadius]], Sueda botanikisto (m. 1861) * [[1829]] - [[Epaminondas Deligiorgis]], chefministro di Grekia (m. 1879) * [[1879]] - [[Pavel Ivanovich Voiloshnikov|Pavel Voiloshnikov]], Rusa e Sovietiana sporta pafistulo (m. 1938) * [[1880]] - [[Manuel Azaña]], prezidanto di [[Duesma Hispana republiko]] (m. 1940) * [[1887]] - [[José Américo de Almeida]], Braziliana skriptisto (m. 1980) * [[1893]] - [[Vicente Huidobro]], Chiliana poeto (m. 1948) * [[1900]] - [[Teodoro Picado Michalski]], prezidanto di Kosta Rika (m. 1960) * [[1904]] - [[Josip Seissel]], Kroatiana piktisto, arkitekto (m. 1987) * [[1913]] - [[Gustáv Husák]], prezidanto di Chekoslovakia (m. 1991) * 1913 - [[Mehmet Shehu]], chefministro di Albania (m. 1981) * [[1916]] - [[Sune Bergström]], Sueda biokemiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 2004) * [[1918]] - [[Arthur Chung]], prezidanto di Guyana (m. 2008) * [[1920]] - [[Roberto Marcelo Levingston]], prezidanto di Arjentinia (m. 2015) * [[1926]] - [[Júlio Pomar]], Portugalana piktisto (m. 2018) * [[1928]] - [[Philip Levine]], Usana poeto (m. 2015) * [[1934]] - [[Leonid Makarovich Kravchuk|Leonid Kravchuk]], prezidanto di Ukraina (m. 2022) * [[1936]] - [[Robert Woodrow Wilson]], Usana fizikisto, Nobel-laureato * [[1939]] - [[Sal Mineo]], Usan aktoro (m. 1976) * [[1945]] - [[Rod Stewart]], Britaniana kantisto * [[1947]] - [[Tiit Vähi]], chefministro di Estonia * [[1949]] - [[George Foreman]], Usana boxisto * [[1953]] - [[Pat Benatar]], Usana kantistino<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.biography.com/people/pat-benatar-213028|titulo=Pat Benatar - Singer - Biography|vidita ye=30ma di septembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> * 1953 - [[Bobby Rahal]], Usan automobilisto * [[1960]] - [[Brian Cowen]], chefministro di Republiko Irlando * 1960o - [[Jesús Mari Lazkano]], Baskiana piktisto * [[1979]] - [[Anna Lesko]], Rumana kantistino * [[1982]] - [[Dmitri Nikolayevich Drevin|Dmitri Drevin]], Rusa gimnastikistulo * [[1987]] - [[César Cielo Filho]], Braziliana natisto * [[1989]] - [[Robin Hanzl]], Cheka hokeisto * [[2004]] - [[Sofia Raffaeli]], Italiana gimnastikino == Morti == * [[314]] - [[papo Miltiades]] (naskodio nekonocata) * [[681]] - [[Papo Agatho]] (naskodio nekonocata) * [[976]] - Imperiestro [[Ioannis la 1ma Tzimiskes]] di Bizanco (n. c. 925) * [[1276]] - [[Papo Gregorius la 10ma]] (n. c. 1210) * [[1778]] - [[Carolus Linnaeus]], Sueda botanikisto (n. 1707) * [[1824]] - [[Vittorio Emanuele la 1ma di Savoya]], rejulo di Sardinia (n. 1759) * [[1878]] - [[Dimitrios Vulgaris]], chefministro di Grekia (n. 1802) * [[1904]] - [[Jean-Léon Gérôme]], Franca skultisto e piktisto (n. 1824) * [[1922]] - [[Shigenobu Okuma]], chefministro di Japonia (n. 1838) * [[1926]] - [[Eino Leino]], Finlandana skriptisto (n. 1878) * [[1945]] - [[Pēteris Juraševskis]], chefministro di Latvia (n. 1872) * [[1946]] - [[László Bárdossy]], chefministro di Hungaria (n. 1890) * [[1951]] - [[Sinclair Lewis]], Usana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1885) * [[1957]] - [[Gabriela Mistral]], Chiliana poeto e diplomacisto, Nobel-laureato (n. 1889) * [[1961]] - [[Dashiell Hammett]], Usana skriptisto (n. 1894) * [[1967]] - [[Charles Ephraim Burchfield]], Usana piktisto (n. 1893) * [[1971]] - [[Coco Chanel]], Franca modisto (n. 1883) * [[1976]] - [[Howlin' Wolf]], Usana muzikisto (n. 1910) * [[1984]] - [[Souvanna Phouma]], chefministro di Laos (n. 1901) * [[1986]] - [[Jaroslav Seifert]], Cheka poeto, Nobel-laureato (n. 1901) * [[1997]] - [[Alexander Robertus Todd, Barono Todd]], Skota kemiisto, Nobel-laureato (n. 1907) * [[2014]] - [[Zbigniew Messner]], chefministro di Polonia (n. 1929) * [[2016]] - [[David Bowie]], Britaniana muzikisto, kantisto, kompozisto e cinem-aktoro (n. 1947) * [[2017]] - [[Roman Herzog]], prezidanto di Germania<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.usatoday.com/story/news/world/2017/01/10/former-german-president-roman-herzog-dies/96383574/|titulo=Former German President Roman Herzog dies at 82|editero=USA Today|publikigita ye=10ma di januaro 2017}}</ref> (n. 1934) * 2017 - [[Oliver Smithies]], Britanian-Usana genetikisto, Nobel-laureato (n. 1925) * [[2018]] - [[Damdinjavin Bandi]], Mongoliana boxisto (n. 1942) * [[2020]] - [[Qaboos bin Said al Said]], sultano di Oman (n. 1940)<ref>{{Extera ligilo|titulo= Al Sa'id, Qaboos (1940-) - Personal history, Biographical highlights, Personal chronology, Influences and contributions, The world's perspective, Legacy|editero=Encyclopedia.jrank.org |url=https://web.archive.org/web/20160324150807/http://encyclopedia.jrank.org/articles/pages/5492/Al-Bu-Sa-id-Qaboos-1940.html}}</ref> * [[2022]] - [[Øystein Lønn]], Norvegiana skriptisto (n. 1936)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Forfatter Øystein Lønn er død: - En litterær kjempe|url=https://direkte.vg.no/nyhetsdognet/news/forfatter-oeystein-loenn-er-doed.wbsQNy8oz |editero=vg.no|publikigita ye=11ma di januaro 2021|idiomo={{no}}}}</ref> * [[2023]] - [[Jeff Beck]], Britaniana gitaristo (n. 1944)<ref>{{Extera ligilo |url=https://variety.com/2023/music/news/jeff-beck-guitarist-dead-dies-1235486491/ |titulo=Jeff Beck, one of the guitar masters of the rock era, dies at 78 |publikigita ye=11ma di januaro 2023}}</ref> * 2023 - Rejulo [[Konstantinos la 2ma di Grekia]] (n. 1940)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.dw.com/en/constantine-ii-greeces-former-and-last-king-dies-at-82/a-64345808 |titulo=Constantine II: Greece's former and last king dies at 82 - DW - 01/10/2023 | vidita ye=10ma di januaro 2023}}</ref> == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Dio di yaro]] [[Kategorio:Januaro]] 88xws6aubysq0gt6n5r7mbmta4xis6i 0 1724 1143886 1110390 2026-11-01T18:53:25Z Idisto 28999 /* Morti */ Inform-adjunto 1143886 wikitext text/x-wiki {{Februaro}} Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]]. La '''19ma di februaro''' esas la 50ma dio di la yaro segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 315 dii til la fino di la yaro (316 en [[bisextila yaro|bisextila yari]]). ---- ==Dio == * Dio dil [[Armeo]], en [[Mexikia]]. ==Eventi == * [[356]] - Imperiestro [[Konstantinus la 2ma]] lansas dekreto klozanta omna pagana templi che [[Romana imperio]]. * [[607]] - [[Papo Bonifacius la 3ma|Bonifacius la 3ma]] divenas papo. * [[1674]] - [[Anglia]] e [[Nederlando]] signatas la nomizita "pakto di Westminster", quo finos la [[Triesma Angla-Nederlandana milito]]. * [[1746]] - [[Bruxel]], lor parto di [[Austriana Nederlando]] kapitulacas a [[Francia|Franca]] marshalo Maurice de Saxe. * [[1845]] - [[Volkano]] [[Nevado del Ruiz]] eruptas en [[Tolima]], [[Kolumbia]]. To produktas 1.000 morti. * [[1901]] - Unesma [[automobilo]] [[Mercedes-Benz|Mercedes]] da fabrikerio [[Daimler]] debitesas. L'automobilo nomizesas ''Mercedes'' por honorizar la filiino dil chefo. * [[1913]] - [[Pedro Lascuráin Paredes]] divenas prezidanto di [[Mexikia]] dum 45 minuti. To esas la maxim kurta prezidantala mandato de la historio. * [[1915]] - [[Unesma mondomilito]]: [[Batalio di Dardanelles]] komencas. * [[1942]] - Japonian avioni atakas Darwin, [[Australia]], e bombardas navi de la Federiti en lua portuo.<ref name=Jap>{{Extera ligilo|url=http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/japanese-bombing-of-darwin|titulo=The Japanese bombing of Darwin, Broome and northern Australia|editero=Australian Government|vidita ye=24ma di septembro 2016|idiomo={{en}}}}</ref> L'atako produktas de 900 til 1.100 morti.<ref name=Jap/> * [[1945]] - Duesma mondomilito: [[Batalio di Iwo Jima]]: cirkume 30.000 [[Usa]]na soldati desembarkas en [[Iwo Jima]]. * [[1962]] - En [[Brazilia]], [[Osasco]] divenas urbo separata de [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]]. * [[1985]] - Aviono [[Boeing 727]] de Iberia kolizionas kontre monto Oiz, en [[Hispania]], e 148 personi mortas. * [[2002]] - La probilo di [[NASA]] ''[[2001 Mars Odyssey]]'' komencas mapifar la surfaco di [[Marso]]. * [[2010]] - [[IUPAC]] oficale baptas la 112ma elemento de la [[Periodala tabelo dil elementaro]] kun la nomo [[Kopernicio]]. * [[2012]] - Pos ke [[Europana Uniono]] ed [[Usa]] adoptas sancioni kontre [[Iran]], ol suspensas exportaci di [[petrolo]] a [[Francia]] ed [[Unionita Rejio]] kom respondo. * [[2016]] - Du bombo-homi explozas su che merkato en Mémé, [[Kamerun]], ed adminime 24 personi ocidesas e 112 vundesas.<ref>{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/reuters/2016/02/19/atentado-suicida-na-republica-de-camaroesdeixa-pelo-menos-24-mortos.htm |titulo=Atentado suicida na República de Camarões deixa pelo menos 24 mortos |editero=UOL|idiomo={{pt}}|vidita ye=19ma di februaro 2016}}</ref> * [[2017]] - Eventas l'unesma votado por prezidanto en [[Equador]] por selektar la sucedanto di [[Rafael Vicente Correa]]. Lenín Moreno konkursos kontre Guillermo Lasso pri la duesma prezidantala baloto la [[2ma di aprilo]] sam yaro.<ref>{{Extera ligilo|url=http://internacional.elpais.com/internacional/2017/02/19/america/1487517563_758291.html|titulo=El candidato de Correa encabeza el escrutinio con dudas sobre la segunda vuelta|editero=El País.com|publikigita ye=20ma di februaro 2017|vidita ye=4ma di marto 2017|idiomo={{es}}}}</ref> * [[2020]] - En [[Hanau]], [[Germania]], teroristo de extrema-dextra pafas kontre enmigranti e mortigas 10 personi. Pose, ilu suocidas. * [[2023]] - Pluvego che norda litoro dil stato [[Sao Paulo (stato)|Sao Paulo]], [[Brazilia]] efektigas inundadi e ter-glitadi kun granda destrukto di imobli, precipue en urbi [[São Sebastião, São Paulo|São Sebastião]] ed [[Ubatuba]]. Adminime 57 personi mortas, di qui 56 en São Sebastião.<ref>{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2023/02/19/chuvas-causam-enchentes-pelo-litoral-norte-de-sao-paulo-veja.htm|titulo=Litoral de SP: chuva deixa 36 mortos, interdita rodovias e cancela Carnaval |editero=UOL|publikigita ye=19ma di februaro 2023|idiomo={{pt}}}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/cotidiano/ultimas-noticias/2023/02/24/sp-sobe-para-57-numero-de-mortes-apos-chuvas-no-litoral-norte.htm|titulo=SP: Sobe para 57 número de mortes após chuvas no litoral norte |editero=UOL|publikigita ye=24ma di februaro 2023|idiomo={{pt}}}}</ref> ==Naski == * [[1473]] - [[Nikolaus Kopernikus]], Polona matematikisto ed astronomo (m. 1543) * [[1793]] - [[Sidney Rigdon]], guidinto dil Movado di Lasta-Dia Santi (m. 1876) * [[1817]] - [[Willem la 3ma di Nederlando|Willem la 3ma]], rejulo di Nederlando e granda duko di Luxemburgia (m. 1890) * [[1833]] - [[Élie Ducommun]], Suisa jurnalisto, Nobel-laureato (m. 1906) * [[1859]] - [[Svante Arrhenius]], Sueda kemiisto, Nobel-laureato (m. 1927) * [[1863]] - [[Augusto Bernardino Leguía y Salcedo]], prezidanto di Peru (m. 1932) * [[1865]] - [[Sven Hedin]], Sueda geografiisto ed explorero (m. 1952) * [[1876]] - [[Constantin Brâncuși]], Romana skultisto (m. 1957) * [[1877]] - [[Gabriele Münter]], Germana piktistino (m. 1962) * [[1880]] - [[Álvaro Obregón]], prezidanto di Mexikia (m. 1928) * [[1886]] - [[José Abad Santos]], provizora prezidanto di Filipini (m. 1942) * [[1887]] - [[Paul Terry (kartunisto)|Paul Terry]], Usana kartunisto, animisto, cenaristo, cinematografisto e produktisto pri animi (m. 1971) * [[1896]] - [[André Breton]], Franca skriptisto (m. 1966) * [[1899]] - [[Lucio Fontana]], Arjentiniana-Italiana piktisto (m. 1968) * [[1908]] - [[Theodore Major]], Angla piktisto (m. 1999) * [[1912]] - [[Anton Buttigieg]], prezidanto di Malta (m. 1983) * [[1914]] - [[Jacques Dufilho]], Franc aktoro (m. 2005) * [[1920]] - [[Jaan Kross]], Estoniana skriptisto (m. 2007) * [[1924]] - [[David Ionovich Bronshtein|David Bronshtein]], Rusa shakoludisto (m. 2006) * 1924 - [[Lee Marvin]], Usan aktoro (m. 1987) * [[1925]] - [[Hal Holbrook]], Usan aktoro (m. 2021) * [[1940]] - [[Smokey Robinson]], Usana kantisto<ref>{{extera ligilo|url=http://rockhall.com/inductees/smokey-robinson/ |titulo=Smokey Robinson:inducted in 1987 |editero=The Rock and Roll Hall of Fame and Museum}}</ref> * 1940 - [[Saparmurat Niyazov]], prezidanto di Turkmenistan (m. 2006) * [[1941]] - [[David Jonathan Gross]], Usana fizikisto, Nobel-laureato * [[1943]] - [[Richard Timothy Hunt]], Britaniana biokemiisto, Nobel-laureato * [[1948]] - [[Pim Fortuyn]], Nederlandana politikisto (m. 2002) * [[1951]] - [[Horace Andy]], Jamaikana kantisto * [[1952]] - [[Danilo Türk]], prezidanto di Slovenia * [[1953]] - [[Cristina Fernández de Kirchner]], prezidantino di Arjentinia * [[1956]] - [[Roderick MacKinnon]], Usana biofizikisto, Nobel-laureato * 1956 - [[Juice Leskinen]], Finlandana kantisto e kompozisto (m. 2006) * [[1962]] - [[Hana Mandlíková]], Cheka tenisistino * [[1964]] - [[Jennifer Doudna]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato pri kemio * [[1963]] - [[Seal]], Usana kantisto * [[1967]] - [[Benicio del Toro]], Porto-Rikan aktoro * [[1975]] - [[Łukasz Golec]], Polona muzikistulo e kantistulo * [[1977]] - [[Gianluca Zambrotta]], Italiana futbalisto * [[1979]] - [[Vitas]], Rusa kantisto * [[1986]] - [[Marta Vieira da Silva]], konocata kom ''Marta'', Braziliana futbalistino * [[1991]] - [[Stanislav Olegovich Vovk|Stanislav Vovk]], Rusiana tenisistulo * [[1993]] - [[David Březina (hokeisto)|David Březina]], Cheka hokeisto * [[1994]] - [[Svetlana Olegovna Tripapina|Svetlana Tripapina]], Rusa skermistino * [[1998]] - [[Katharina Gerlach (tenisistino)|Katharina Gerlach]], Germaniana tenisistino ==Morti == * [[197]] - [[Clodius Albinus]], uzurpanto di [[Romana imperio|Romana trono]] (n. c. 150) * [[1709]] - [[Tokugawa Cunayoshi]], shoguno di Japonia (n. 1646) * [[1837]] - [[Georg Büchner]], Germana skriptisto e revolucionero (n. 1813) * [[1847]] - [[José Joaquín de Olmedo]], Equadorana politikisto, prezidanto di [[Guayaquil]] (n. 1780) * [[1868]] - [[Venancio Flores]], prezidanto di Uruguay (n. 1808)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.buscabiografias.com/biografia/verDetalle/8491/Venancio%20Flores |titulo=Biografía de Venancio Flores. Quién es, vida, historia...|vidita ye=1ma di aprilo 2020|idiomo={{es}}}}</ref> * [[1878]] - [[Charles-François Daubigny]], Franca piktisto (n. 1817) * [[1916]] - [[Ernst Mach]], Austriana fizikisto (n. 1838) * 1916 - [[Afonso Arinos de Melo Franco]], Braziliana yuristo, skriptisto e jurnalisto, fondinto dil Akademio Braziliana pri Literaturo (n. 1868) * [[1946]] - [[Rafael Erich]], chefministro di Finlando (n. 1879) * [[1951]] - [[André Gide]], Franca skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo(n. 1859) * [[1952]] - [[Knut Hamsun]], Norvegiana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1859) * [[1954]] - [[Axel Pehrsson-Bramstorp]], chefministro di Suedia (n. 1883) * [[1957]] - [[Maurice Garin]], Franca biciklisto (n. 1871) * [[1960]] - [[Hans Christian Svane Hansen]], chefministro di Dania (n. 1906) * [[1973]] - [[Joseph Szigeti]], Hungara violinisto (n. 1892) * [[1975]] - [[Luigi Dallapiccola]], Italiana kompozisto (n. 1904) * [[1987]] - [[Josip Seissel]], Kroatiana piktisto, arkitekto (n. 1904) * [[1988]] - [[André Frédéric Cournand]], Franca mediko e fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1895) * [[1993]] - [[Peter S. Pezzati]], Usana piktisto (n. 1902) * [[1997]] - [[Deng Xiaoping]], lasta signifikanta revolucionero Chiniana (n. 1904) * 1997 - [[Enrique Peralta Azurdia]], prezidanto di Guatemala (n. 1908) * [[2000]] - [[Friedensreich Regentag Dunkelbunt Hundertwasser]], Austriana piktisto, skultisto ed arkitekto (n. 1928) * [[2012]] - [[Renato Dulbecco]], Italian-Usana virologiisto, Nobel-laureato (n. 1914)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Renato Dulbecco, 97, Dies; Won Prize for Cancer Study|url=http://www.nytimes.com/2012/02/21/us/dr-renato-dulbecco-nobel-laureate-dies-at-97.html?_r=0|editero=New York Times|vidita ye=1ma di januaro 2013}}</ref> * 2012 - [[Vitali Ivanovich Vorotnikov|Vitali Vorotnikov]], Rusa-Sovietiana politikisto (n. 1926) * [[2013]] - [[Robert Coleman Richardson]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1937) * [[2014]] – [[Valeri Nikolayevich Kubasov|Valeri Kubasov]], Rusa kosmonauto e aviacisto (n. 1935) * [[2016]] - [[Umberto Eco]], Italiana profesoro, filozofo e skriptisto<ref name="Corr2016">{{Extera ligilo |editero=Corriere Della Sera Online |url =http://www.corriere.it/cultura/16_febbraio_20/morto-umberto-eco-6a6c8fac-d760-11e5-a4d1-c8704a1e2204.shtml |idiomo={{it}}| publikigita ye=19ma di februaro 2016 |vidita ye=19ma di februaro 2016 |titulo=È morto lo scrittore Umberto Eco}}</ref> (n. 1932) * [[2016]] - [[Harper Lee]], Usana skriptisto (n. 1926) * [[2019]] - [[Karl Lagerfeld]], Germana modisto (n. 1933)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.larazon.es/gente/karl-lagerfeld-la-segunda-muerte-de-chanel-KC22020291 |titulo=Karl Lagerfeld: La segunda muerte de Chanel|editero=La Razón|vidita ye=20ma di februaro 2019|idiomo={{es}}}}</ref> ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Dio di yaro]] [[Kategorio:Februaro]] at4qjt00mbxkh3jgqlqk8ksj6wi15b1 0 6286 1143896 1031613 2026-11-01T19:44:30Z CommonsDelinker 352 Removing [[:c:File:Baghdad_Convention_Center.jpg|Baghdad_Convention_Center.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:IronGargoyle|IronGargoyle]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Baghdad Convention Center|]]. 1143896 wikitext text/x-wiki {{Landi | Nomo = Irak | Lokala_nomo = جمهوريّة العراق<br />Al-Jumhuriyah Al-Iraqiyah<br />كۆماری عێراق<br />Komara Iraqê | Flago = Flag_of_Iraq.svg | Blazono = Coat of arms (emblem) of Iraq 2008.svg | Imajo_mapo = Iraq in its region.svg | Chefurbo = [[Bagdad]] | Habitanti_chefurbo = {{formatnum:6554126}} (2004) | Precipua_urbo = [[Bagdad]] | Oficala_lingui = [[Araba linguo|Araba]], [[kurda linguo|kurda]] | Guvernerio = [[Republiko]] | Nomo_listo_chefo_stato = Listo pri prezidanti di Irak | Titulo_chefo_stato = Prezidanto | Chefo_di_stato = [[Barham Salih]] | Nomo_listo_chefo_guverno= Listo pri chefministri di Irak | Titulo_chefo_guverno = Chefministro | chefo_guverno = [[Mustafa Al-Kadhimi]] | Surfaco = {{formatnum:438317}} | Rango_surfaco = 58 | Surfaco_aquo = 1,1% | Habitanti = {{formatnum:41266109}}<ref name=CIA/> | Rango_habitanti = 36 | Yaro = 2023 | Denseso di habitantaro = 82,7 | Reto_kodexo = .iq | Nomo_himno = ''Mawtini'' | Pekunio = [[Dinaro di Irak]] }} '''Irak''' (oficale '''Republiko Irak''') esas lando en [[Azia]], jacanta inter [[Jordania]] weste, [[Siria]] nord-weste, [[Turkia]] norde, [[Iran]] este, e [[Kuwait]] e [[Saudi-Arabia]] sude. Lua chef-urbo e maxim populoza urbo esas [[Baghdad]]. Irak jacas en [[Mezopotamia]], regiono ube florifis la kulturi [[Sumeria]]na, Akadiana ed [[Asiria]]na, ed anke la rejio [[Babilonia]]. La maxim anciena sistemo pri [[skribo]], de la 4ma yarmilo aK, trovesis en la regiono inter la fluvii [[fluvio Tigris|Tigris]] ed [[fluvio Eufrati|Eufrati]]. == Historio == [[Arkivo:Erbil_governorate_shanidar_cave.jpg|thumb|280px|left|Kaverno Shanidar, en l'Irakana [[Kurdistan]].]] {{PA|Historio di Irak}} Irak ja habitesis dal [[Homo neanderthalensis]] de 60.000 til 80.000 yari ante nun. Inter 1957 e 1961 l'explorero Ralph Solecki trovis [[skeleto|skeleti]] de ta epoko en la kaverno Shanidar, norde de la lando. En la kaverno anke trovesis du tombeyi de kulturo protoneolitika*. Un ek la tombeyi evis de cirkume 10.600 yari ante nun, e kontenis 35 individui. La historial epoko di Irak fakte komencis dum l'epoko di la kulturo [[Uruk]] ([[4ma yarmilo aK|4000 aK til 3100 aK]]), kun la fondo di multa [[Sumeria]]na urbi e la developo di skribo per piktogrami*. Sumeriani anke developis la [[roto]], studiis [[matematiko]], [[astronomio]], [[astrologio]], developis skribita legi ed organizis su en urbi-stati. Cirkume la 18ma yarcento aK, [[Babilonia]] divenis importanta rejio en la regiono. [[Persia]]ni, komandita da Cyrus, okupis la regiono dum la 6ma yarcento aK. Ol ank okupesis multafoye dal [[Roman imperio|Romani]], veninta de [[Siria]]. La regiono divenis [[Islamo|Mohamedana]] kalifio dum la [[7ma yarcento]]. Dum la [[8ma yarcento]], [[Baghdad]] divenis lua chef-urbo. Dum la 13ma yarcento, [[Mongolia|Mongoli]] siejis e destruktis Baghdad. [[Arkivo:Ottoman_Iraq_(1900).svg|thumb|left|280px|Proximigala extenso dil kalifio Mamluk.]] [[Otoman imperio|Otomani]] okupis Irak en [[1535]]. Tamen, la militala disputo inter Persiani ed Otomani pri kontrolo di la regiono duris dum cirkume 300 yari. De 1747 til 1831, Irak kontrolesis da Mamluk-dinastio de [[Gruzia]]n origino, qua obtenis del Otomani kelk autonomeso por la regiono, e supresis tribuala revolti. En 1831, l'Otomani supresis Mamluk-rejimo e prenis plena kontrolo di la regiono. La habitantaro di Irak, kalkulita en 30 milion personi dum la yaro 800, esis nur 5 milion habitanti dum la komenco dil [[20ma yarcento]].<ref>{{extera ligilo|url=http://www.valerieyule.com.au/poprus.htm |titulo=Population crises and cycles in history A review of the book ''Population Crises and Population cycles'' by Claire Russell and W.M.S. Russell. |isbn=0-9504066-5-1 |editero=valerieyule.com.au |vidita ye= 17ma di agosto 2016}}</ref> Pos l'[[Unesma mondomilito]], granda parto di regiono okupesis dal [[Unionita Rejio|Britaniani]]. En [[1932]], Irak obtenis nedependo kom [[monarkio]], e l'emiro [[Faisal la 1ma di Irak|Faisal]] divenis rejulo sub la titulo [[Faisal la 1ma di Irak]]. La monarkio en Irak duris til [[1958]], kande [[stato-stroko]] revokis la rejulo e proklamis la [[republiko]]. Generalo [[Abdul Karim Qassim]] asumis la povo e establisis dipomacala relati kun [[Sovietia]]. En [[1979]], [[Saddam Hussein]] asumis la povo kom prezidanto. Ilu [[Milito Iran-Irak|militis kontre Iran]] de [[1980]] til [[1988]], ed en [[1991]] kontre [[Milito di Kuwait|Kuwait]]. Saddam revokesis de la povo en [[2003]] e kondamnesis a mortopuniso per [[jibeto]]. Ilu mortigesis ye la [[30ma di decembro]] [[2006]]. == Politiko == [[Arkivo:Barham Salih (cropped).jpg|thumb|280px|[[Barham Salih]], la nuna prezidanto di Irak]] Segun la nuna [[konstituco]] adoptita ye la [[15ma di oktobro]] [[2005]] pos plebicito, Irak esas [[Islamo|Mohamedana]] [[demokratio|demokratiala]] [[federuro|federala]] parlamentala [[republiko]]. La povo dividesas en tri branchi: exekutiva, legifala e judiciala, ed anke nedependanata komisitari. L'exekutiva povo konsistas ek la [[prezidanto]], la [[chefministro]] e la Konsilistaro di Ministri. La prezidanto di la republiko elektesas dal Konsilistaro di Reprezentanti per 2/3 majoritato, por guvernar dum 4 yari. La [[chefministro]] esas la [[chefo di guvernerio]], e selektesas dal chefo dil Konsilistaro di Reprezentanti. La [[legifala povo]] konsistas ek singla chambro (la Konsilistaro di Reprezentanti), qua nun havas 325 membri, to esas, 1 deputato por singla grupo di {{formatnum:100000}} personi, segun establisas la nuna konstituco. La Reprezentanti elektas lia chefo, quon su ipsa selektos la chefministro di la lando. La Federala Supra Korto di Irak (''Al-Mahkamah al-Ittihādiyah al-‘Ulyā'') agas quale lasta apelo-korto e determinas se ula lego esas konstituca o kontrekonstituca. Segun la raporto ''Fragile States Index'' publikigita en 2018, Irak esis la 11ma maxim nestabila lando politikale.<ref>{{extera ligilo |titulo=Failed States Index Scores 2018|url=https://web.archive.org/web/20100628005435/http://www.fundforpeace.org/web/index.php?option=com_content&task=view&id=452&Itemid=908 |editero= fundforpeace.org}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://foreignpolicy.com/articles/2010/06/21/2010_failed_states_index_interactive_map_and_rankings |titulo= The Failed States Index 2010 |editero=fundforpeace.org}}</ref> L'organizuro ''Transparency International'' judikas Irak kom la 8ma maxim korupta lando de la mondo. == Geografio == [[Arkivo:Greater_Zab_River_near_Erbil_Iraqi_Kurdistan.jpg|thumb|left|280px|Rivero Granda Zab proxim Erbil, [[Irakana Kurdistan]].]] [[Arkivo:Iraq-CIA WFB Map.png|right|thumb|280px|Mapo di Irak, kun lua precipua urbi.]] Granda parto di la lando kovresas da [[dezerto]], ma la suli apud la fluvii [[fluvio Tigris|Tigris]] ed [[fluvio Eufrati|Eufrati]] esas fertila. La lando havas nur 58 km di [[litoro]]. Lua [[klimato]] esas [[arida klimato|arida]] kun subtropikala influo. La mezavalora [[temperaturo|temperaturi]] dum [[somero]] superiras 40°C, e freque superiras 48°C. Dum vintri, temperaturi rare superiras 21°C (la jornala temperaturi esas mezavalore 15°C til 19°C, kontre ke la noktala temperaturi varias de 2°C til 5°C). Ordinare, la mezavalora yarala [[pluvo-quanto]] esas infre 250 mm. Pluvas precipue dum vintrala monati. Povas [[nivo|nivar]] dum vintro an montoza regioni norde, e la vintrala temperaturi esas multe kolda. La maxim alta monto di la lando esas [[Cheekha Dar]], kun 3611 metri di [[altitudo]], en [[Kurdistan]], norde de la lando. {{PA|Kurdistan}} {{PA|listo di loki en Irak}} == Ekonomio == {{PA|Ekonomio di Irak}} == Demografio == [[Arkivo:Children in Arbaeen Walk 015.jpg|thumb|280px|Irakana puerini.]] [[Arkivo:Erbil_Citadel,_Erbil,_Kurdistan_Region_of_Iraq.jpg|thumb|left|280px|Citadelo e [[moskeo]] en [[Erbil]], [[Kurdistan]].]] Segun statistiki da The World Factbook por 2023, Irak havis {{formatnum:41266109}} habitanti<ref name=CIA/>. La maxim multa (75% til 80%) esas Arabi. [[Kurdistan|Kurdi]] esas de 15% til 20% de la habitantaro.<ref name=CIA/> Altra grupi (Turkmeni, Yezidi, Shabak, Kaka'i, [[Beduino|Beduini]], [[Cigano|Cigani]], Asiriani, Cirkasiani, Sabaeani-Mandaeani, Persiani) esas 5%.<ref name=CIA>{{extera ligilo|titulo=The World Factbook - Iraq|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iraq/ |editero=CIA |vidita ye= 3ma di novembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> L'oficala lingui di la lando esas [[Araba linguo|Araba]] e [[Kurda linguo|Kurda]]. Turkmena, Siriaka (Neo-Aramaika) e Armeniana ank esas oficala ube nativa parolanti de ta lingui esas la majoritato dil habitantaro.<ref name=CIA/> Ek la habitantaro di Irak, 75% til 80% parolas l'[[Araba linguo]], e 15% til 20% parolas la Kurda. La [[religio]] kun maxim granda nombro di adepti esas Mohamedana (95% til 98% de la habitantaro, di qui 64% til 69% esas Shia-Mohamedani e 29% til 34% esas Suni-Mohamedani). Kristani esas 1%, e altra religii esas adminime 1% til admaxime 4% de la habitantaro.<ref name=CIA/> La maxim granda urbo esas [[Bagdad]], kun plu kam 5 milion habitanti. Altra importanta urbi esas [[Mosul]], [[Basra]] e [[Irbil]]. == Kulturo == La tradicionala [[muziko]] ''maqam'' transmisabas orale de generaciono a generaciono de adminime la 14ma yarcento. Ica muzikala stilo ank existas en la nordo di [[Afrika]] ed en central [[Azia]]. Dum la komenco dil [[20ma yarcento]] la precipua Irakana muzikisti esis Judi, exemple [[Salima Pasha]], qua obtenis granda suceso dum la yari 1930a e 1940a. Inter la moderna muzikisti qui uzas elektrala instrumenti o havas ocidentala influo di [[pop]] esas [[Ilham al-Madfai]] e la kantisti [[Kathem Al-Saher]] e [[Rida Al Abdullah]]. La [[literaturo]] en Irak komencis dum l'epoko [[Sumeria]]na. Sumeriani inventis l'unesma skribo-sistemo konocata. La poemo pri [[Gilgamesh]] esas un ek la maxim anciena poemi konocata, skribita cirkume 2100 yari aK. Dum [[Mezepoko]], [[Al-Mutanabbi]] (915-965), judikata kom un ek la maxim importanta poeti en [[Araba linguo]], kompozis cirkume 300 poemi. Dum la [[20ma yarcento]], exempli pri importanta skriptisti esis [[Saadi Youssef]], Fadhil Al Azzawi, Mushin Al-Ramli, [[Salah Al-Hamdani]], [[Abdul Rahman Majeed al-Rubaie]], e Sherko Fatah. [[Futbalo]] esas la maxim populara sporto en Irak. La nacionala esquado di Irak esas membro di [[FIFA]] depos 1950, e la lando konkursis dum la [[Mondala Kupo di Futbalo]] di 1986. Altra populara sporti esas [[basketbalo]] e [[kik-boxo]]. == Referi == {{Reflist}} {{Landi en Azia}} [[Kategorio:Irak| ]] [[Kategorio:Proxim Oriento]] [[Kategorio:Mez-Oriento]] lt12qrojmie8m91o6i3oqmj3ko2zh2i 0 12718 1143869 1057463 2026-11-01T16:00:09Z Joao Xavier 110 +texto 1143869 wikitext text/x-wiki {{Urbi | Nomo = Burnsville | Flago = | Blazono = | Mapo = MNMap-doton-Burnsville.png | Imajo = Burnsville Heart of the City.jpg | TextodilImajo = Granda Placo dil Merkato (''Grande Market Square''), che avenuo Nicollet. | Shablono_lando = {{USA}} | Tipodisubdividuro = [[Stati di Usa|Stato]] | Regiono2 = [[Minnesota]] | Latitudo = 44°46′04″N | Longitudo = 93°16′39″W | Altitudo = 297 | Urbestro = Elizabeth Kautz | Surfaco = 69.89 | Habitanti = {{formatnum:64317}} | Yaro = 2020 | Denseso di habitantaro= 995.82 | Chefurbo = Saint Paul, Minnesota{{!}}Saint Paul | Disto = 28,4<ref>{{extera ligilo|url=https://www.rome2rio.com/s/Burnsville-Station/Saint-Paul|titulo=How to get from Burnsville (Station) to Saint Paul|editero=Rome2Rio|idiomo={{en}}|vidita ye=19ma di oktobro 2024}}</ref> | Horala_zono = -6<br><small>(UTC-5 dum somero)</small> | Reto = {{URL|https://burnsvillemn.gov/|burnsvillemn.gov}} }} [[Arkivo:Interstate 35 northbound towards 35W-35E split.jpg|thumb|320px|left|Choseo ''Interstate 35'' proxim Burnsville.]] '''Burnsville''' esas urbo en la komtio Dakota, [[Minnesota]], [[Usa]]. Segun la [[demografiala kontado]] di 2020, ol havis {{formatnum:64317}} habitanti, kontre {{formatnum:60220}} habitanti en 2000. Lua tota [[surfaco]] esas 69,89 [[quadrata kilometro|km²]], equivalanta a 26,94 [[quadrata milio|mi²]], di qui 64,59 km² (24,94 mi²) esas lando e la cetera esas aquo. Burnsville esas preurbo di [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolis]]. Komence ol esis rurala komunitafo fondita da [[Irlando|Irlandani]]. La kresko dil urbo komencis dum la yardeko di 1960, depos l'inauguro di choseo Interstate 35. == Demografio == Segun la [[demografiala kontado]] di 2000, esis {{formatnum:60220}} homi, {{formatnum:23687}} hemanari, e {{formatnum:15633}} familii qui rezidis en la urbo. La [[denseso di habitantaro]] esis 934.9/km² ({{formatnum:2421.0}}/mi²). Esis {{formatnum:24261}} domi kun mezvalora denseso di 376.6/km² (975.4/mi²). Segun raso, esis 87.54% Blanki, 4.07% Negri od [[Afrikan-Usani]], 0.46% indijeni Amerikana, 4.08% Aziani, 0.08% Pacifik-insulani, 1.42% de altra rasi, e 2.35% de du o plura rasi, e 2.86% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso. Esis {{formatnum:23687}} hemanari, di qui 34.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 52.8% esis mariajita e habitis kune; en 10.0% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 34.0% esis ne-familii. En 24.8% de omna hemanari vivis sola individuo, e 4.8% habitesis da singla individuo qua evis 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso po hemanaro esis 2.53 personi e la mezvalora grandeso po familio esis 3.07 personi. La procento di habitanti segun evo esis: 26.2% evante min kam 18 yari, 10.1% de 18 til 24 yari, 34.0% de 25 til 44 yari, 22.5% de 45 til 64 yari, e 7.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 33 yari. Po singla 100 mulieri esis 97.3 viri. Po singla 100 mulieri qua evis 18 yari o pluse esis 95.0 viri. La mezvalora revenuo po hemanaro en la urbo esis US$ {{formatnum:57965}}, e la mezvalora revenuo po familio esis US$ {{formatnum:67979}}. La mezvalora revenuo por la viri esis US$ {{formatnum:45312}}, kontre US$ {{formatnum:31848}} por la mulieri. La revenuo ''per capita'' por la urbo esis US$ {{formatnum:27093}}. Vivis sub la [[povreso-lineo]] 5,1% de la habitantaro e 3,7% de la familii, inkluzite 6,6% ek omna habitanti evanta min kam 18 yari, e 6,6% ek omna habitanti evanta 65 yari o pluse. == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Urbi en Minnesota]] 8ozcysuei4yyre1uagn85zp42cnhe4o 0 21153 1143927 1142333 2026-11-02T01:11:12Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1143927 wikitext text/x-wiki '''Urbi en [[Soria]]''': [[Image:Municipios (Soria) Mapa.svg|350px|right|thumb|Mapa di Soria]] {| {{tablabonita}} ! Kodigo ! Nomo ! Loyantoj (2006) |- | 42001 | [[Abejar]] | align="right" | 406 |- | 42003 | [[Adradas]] | align="right" | 79 |- | 42004 | [[Ágreda]] | align="right" | 3.212 |- | 42006 | [[Alconaba]] | align="right" | 165 |- | 42007 | [[Alcubilla de Avellaneda]] | align="right" | 177 |- | 42008 | [[Alcubilla de las Peñas]] | align="right" | 67 |- | 42009 | [[Aldealafuente]] | align="right" | 120 |- | 42010 | [[Aldealices]] | align="right" | 29 |- | 42011 | [[Aldealpozo]] | align="right" | 26 |- | 42012 | [[Aldealseñor]] | align="right" | 43 |- | 42013 | [[Aldehuela de Periáñez]] | align="right" | 49 |- | 42014 | [[Las Aldehuelas]] | align="right" | 102 |- | 42015 | [[Alentisque]] | align="right" | 38 |- | 42016 | [[Aliud]] | align="right" | 25 |- | 42017 | [[Almajano]] | align="right" | 211 |- | 42018 | [[Almaluez]] | align="right" | 234 |- | 42019 | [[Almarza]] | align="right" | 637 |- | 42020 | [[Almazán]] | align="right" | 5.727 |- | 42021 | [[Almazul]] | align="right" | 121 |- | 42022 | [[Almenar de Soria]] | align="right" | 338 |- | 42023 | [[Alpanseque]] | align="right" | 93 |- | 42024 | [[Arancón]] | align="right" | 105 |- | 42025 | [[Arcos de Jalón]] | align="right" | 1.863 |- | 42026 | [[Arenillas]] | align="right" | 29 |- | 42027 | [[Arévalo de la Sierra]] | align="right" | 80 |- | 42028 | [[Ausejo de la Sierra]] | align="right" | 64 |- | 42029 | [[Baraona]] | align="right" | 198 |- | 42030 | [[Barca]] | align="right" | 113 |- | 42031 | [[Barcones]] | align="right" | 35 |- | 42032 | [[Bayubas de Abajo]] | align="right" | 240 |- | 42033 | [[Bayubas de Arriba]] | align="right" | 63 |- | 42034 | [[Beratón]] | align="right" | 45 |- | 42035 | [[Berlanga de Duero]] | align="right" | 1.080 |- | 42036 | [[Blacos]] | align="right" | 67 |- | 42037 | [[Bliecos]] | align="right" | 41 |- | 42038 | [[Borjabad]] | align="right" | 49 |- | 42039 | [[Borobia]] | align="right" | 334 |- | 42041 | [[Buberos]] | align="right" | 43 |- | 42042 | [[Buitrago]] | align="right" | 55 |- | 42043 | [[Burgo de Osma-Ciudad de Osma]] | align="right" | 5.055 |- | 42044 | [[Cabrejas del Campo]] | align="right" | 75 |- | 42045 | [[Cabrejas del Pinar]] | align="right" | 432 |- | 42046 | [[Calatañazor]] | align="right" | 61 |- | 42048 | [[Caltojar]] | align="right" | 97 |- | 42049 | [[Candilichera]] | align="right" | 185 |- | 42050 | [[Cañamaque]] | align="right" | 36 |- | 42051 | [[Carabantes]] | align="right" | 31 |- | 42052 | [[Caracena]] | align="right" | 20 |- | 42053 | [[Carrascosa de Abajo]] | align="right" | 34 |- | 42054 | [[Carrascosa de la Sierra]] | align="right" | 14 |- | 42055 | [[Casarejos]] | align="right" | 244 |- | 42056 | [[Castilfrío de la Sierra]] | align="right" | 28 |- | 42058 | [[Castillejo de Robledo]] | align="right" | 160 |- | 42057 | [[Castilruiz]] | align="right" | 258 |- | 42059 | [[Centenera de Andaluz]] | align="right" | 25 |- | 42060 | [[Cerbón]] | align="right" | 42 |- | 42061 | [[Cidones]] | align="right" | 346 |- | 42062 | [[Cigudosa]] | align="right" | 50 |- | 42063 | [[Cihuela]] | align="right" | 80 |- | 42064 | [[Ciria]] | align="right" | 105 |- | 42065 | [[Cirujales del Río]] | align="right" | 33 |- | 42068 | [[Coscurita]] | align="right" | 124 |- | 42069 | [[Covaleda]] | align="right" | 1.846 |- | 42070 | [[Cubilla]] | align="right" | 61 |- | 42071 | [[Cubo de la Solana]] | align="right" | 232 |- | 42073 | [[Cueva de Ágreda]] | align="right" | 91 |- | 42075 | [[Dévanos]] | align="right" | 108 |- | 42076 | [[Deza]] | align="right" | 320 |- | 42078 | [[Duruelo de la Sierra]] | align="right" | 1.473 |- | 42079 | [[Escobosa de Almazán]] | align="right" | 39 |- | 42080 | [[Espeja de San Marcelino]] | align="right" | 224 |- | 42081 | [[Espejón]] | align="right" | 208 |- | 42082 | [[Estepa de San Juan]] | align="right" | 10 |- | 42083 | [[Frechilla de Almazán]] | align="right" | 32 |- | 42084 | [[Fresno de Caracena]] | align="right" | 31 |- | 42085 | [[Fuentearmegil]] | align="right" | 268 |- | 42086 | [[Fuentecambrón]] | align="right" | 56 |- | 42087 | [[Fuentecantos]] | align="right" | 57 |- | 42088 | [[Fuentelmonge]] | align="right" | 105 |- | 42089 | [[Fuentelsaz de Soria]] | align="right" | 57 |- | 42090 | [[Fuentepinilla]] | align="right" | 130 |- | 42092 | [[Fuentes de Magaña]] | align="right" | 75 |- | 42093 | [[Fuentestrún]] | align="right" | 61 |- | 42094 | [[Garray]] | align="right" | 500 |- | 42095 | [[Golmayo]] | align="right" | 1.527 |- | 42096 | [[Gómara]] | align="right" | 407 |- | 42097 | [[Gormaz]] | align="right" | 19 |- | 42098 | [[Herrera de Soria]] | align="right" | 15 |- | 42100 | [[Hinojosa del Campo]] | align="right" | 37 |- | 42103 | [[Langa de Duero]] | align="right" | 864 |- | 42105 | [[Liceras]] | align="right" | 57 |- | 42106 | [[La Losilla]] | align="right" | 13 |- | 42107 | [[Magaña]] | align="right" | 102 |- | 42108 | [[Maján]] | align="right" | 14 |- | 42110 | [[Matalebreras]] | align="right" | 111 |- | 42111 | [[Matamala de Almazán]] | align="right" | 372 |- | 42113 | [[Medinaceli]] | align="right" | 710 |- | 42115 | [[Miño de Medinaceli]] | align="right" | 104 |- | 42116 | [[Miño de San Esteban]] | align="right" | 73 |- | 42117 | [[Molinos de Duero]] | align="right" | 185 |- | 42118 | [[Momblona]] | align="right" | 36 |- | 42119 | [[Monteagudo de las Vicarías]] | align="right" | 252 |- | 42120 | [[Montejo de Tiermes]] | align="right" | 255 |- | 42121 | [[Montenegro de Cameros]] | align="right" | 100 |- | 42123 | [[Morón de Almazán]] | align="right" | 239 |- | 42124 | [[Muriel de la Fuente]] | align="right" | 79 |- | 42125 | [[Muriel Viejo]] | align="right" | 66 |- | 42127 | [[Nafría de Ucero]] | align="right" | 75 |- | 42128 | [[Narros]] | align="right" | 48 |- | 42129 | [[Navaleno]] | align="right" | 964 |- | 42130 | [[Nepas]] | align="right" | 79 |- | 42131 | [[Nolay]] | align="right" | 77 |- | 42132 | [[Noviercas]] | align="right" | 206 |- | 42134 | [[Ólvega]] | align="right" | 3.484 |- | 42135 | [[Oncala]] | align="right" | 104 |- | 42139 | [[Pinilla del Campo]] | align="right" | 21 |- | 42140 | [[Portillo de Soria]] | align="right" | 19 |- | 42141 | [[La Póveda de Soria]] | align="right" | 128 |- | 42142 | [[Pozalmuro]] | align="right" | 105 |- | 42144 | [[Quintana Redonda]] | align="right" | 567 |- | 42145 | [[Quintanas de Gormaz]] | align="right" | 174 |- | 42148 | [[Quiñonería]] | align="right" | 14 |- | 42149 | [[Los Rábanos]] | align="right" | 463 |- | 42151 | [[Rebollar]] | align="right" | 55 |- | 42152 | [[Recuerda]] | align="right" | 102 |- | 42153 | [[Rello]] | align="right" | 31 |- | 42154 | [[Renieblas]] | align="right" | 116 |- | 42155 | [[Retortillo de Soria]] | align="right" | 252 |- | 42156 | [[Reznos]] | align="right" | 39 |- | 42157 | [[La Riba de Escalote]] | align="right" | 24 |- | 42158 | [[Rioseco de Soria]] | align="right" | 129 |- | 42159 | [[Rollamienta]] | align="right" | 42 |- | 42160 | [[El Royo]] | align="right" | 320 |- | 42161 | [[Salduero]] | align="right" | 188 |- | 42162 | [[San Esteban de Gormaz]] | align="right" | 3.263 |- | 42163 | [[San Felices]] | align="right" | 70 |- | 42164 | [[San Leonardo de Yagüe]] | align="right" | 2.294 |- | 42165 | [[San Pedro Manrique]] | align="right" | 562 |- | 42166 | [[Santa Cruz de Yanguas]] | align="right" | 64 |- | 42167 | [[Santa María de Huerta]] | align="right" | 396 |- | 42168 | [[Santa María de las Hoyas]] | align="right" | 183 |- | 42171 | [[Serón de Nágima]] | align="right" | 262 |- | 42172 | [[Soliedra]] | align="right" | 38 |- | 42173 | [[Soria]] | align="right" | 38.004 |- | 42174 | [[Sotillo del Rincón]] | align="right" | 207 |- | 42175 | [[Suellacabras]] | align="right" | 32 |- | 42176 | [[Tajahuerce]] | align="right" | 37 |- | 42177 | [[Tajueco]] | align="right" | 102 |- | 42178 | [[Talveila]] | align="right" | 172 |- | 42181 | [[Tardelcuende]] | align="right" | 557 |- | 42182 | [[Taroda]] | align="right" | 69 |- | 42183 | [[Tejado]] | align="right" | 176 |- | 42184 | [[Torlengua]] | align="right" | 100 |- | 42185 | [[Torreblacos]] | align="right" | 31 |- | 42187 | [[Torrubia de Soria]] | align="right" | 85 |- | 42188 | [[Trévago]] | align="right" | 68 |- | 42189 | [[Ucero]] | align="right" | 102 |- | 42190 | [[Vadillo]] | align="right" | 132 |- | 42191 | [[Valdeavellano de Tera]] | align="right" | 245 |- | 42192 | [[Valdegeña]] | align="right" | 54 |- | 42193 | [[Valdelagua del Cerro]] | align="right" | 17 |- | 42194 | [[Valdemaluque]] | align="right" | 262 |- | 42195 | [[Valdenebro]] | align="right" | 138 |- | 42196 | [[Valdeprado]] | align="right" | 15 |- | 42197 | [[Valderrodilla]] | align="right" | 101 |- | 42198 | [[Valtajeros]] | align="right" | 24 |- | 42200 | [[Velamazán]] | align="right" | 118 |- | 42201 | [[Velilla de la Sierra]] | align="right" | 31 |- | 42202 | [[Velilla de los Ajos]] | align="right" | 38 |- | 42204 | [[Viana de Duero]] | align="right" | 72 |- | 42205 | [[Villaciervos]] | align="right" | 115 |- | 42206 | [[Villanueva de Gormaz]] | align="right" | 19 |- | 42207 | [[Villar del Ala]] | align="right" | 61 |- | 42208 | [[Villar del Campo]] | align="right" | 29 |- | 42209 | [[Villar del Río]] | align="right" | 189 |- | 42211 | [[Los Villares de Soria]] | align="right" | 102 |- | 42212 | [[Villasayas (Soria)| Villasayas]] | align="right" | 100 |- | 42213 | [[Villaseca de Arciel]] | align="right" | 41 |- | 42215 | [[Vinuesa]] | align="right" | 1.014 |- | 42216 | [[Vizmanos (Soria)| Vizmanos]] | align="right" | 33 |- | 42217 | [[Vozmediano (Soria)| Vozmediano]] | align="right" | 48 |- | 42218 | [[Yanguas]] | align="right" | 124 |- | 42219 | [[Yelo (Soria)| Yelo]] | align="right" | 58 |} == extera ligili == * [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Junta de Castilla y León] * [https://web.archive.org/web/20070928123129/http://www.asajacyl.com/soria/comarcas.shtml ASAJA Soria] * [https://web.archive.org/web/20070929204510/http://www.ine.es/inebase2/tabla.jsp?searchString=&L=0&idTabla=44&periodicidad=12&unidades=Personas&diviDescripcion=Series%20de%20poblaci%F3n%20desde%201996&divi=DPOP&capitulo=Poblaci%F3n%20por%20municipios%20y%20sexo%20desde%201996&tabla=Soria&his=0 INE: Soria] * [http://www.ies.jccm.es/ Instituto de Estadística de Castilla-La Mancha] * [http://www.dipsoria.org/ Diputación de Soria] [[Category:Urbi e vilaji en Soria| ]] qtc93v5gx61l7lgkp61jxk7k4hax1pm 0 21917 1143914 1084810 2026-11-01T22:03:01Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1143914 wikitext text/x-wiki {{revizo}} {{Biografio | Nomo= Louis Couturat | Imajo= [[Arkivo:Louis-Couturat2.jpg|180px]] | Profesiono= [[filozofio|filozofo]], [[Matematiko|matematikisto]], [[Ido|Idisto]] | Shablono_lando= {{FRA}} | Naskodio= [[17ma di januaro]] [[1868]] | Nask-urbo= [[Paris]], [[Francia]] | Mort-dio= [[3ma di agosto]] [[1914]] | Mort-urbo= [[Melun]], [[Francia]] }} '''Louis Couturat''' ([[1868]] til [[1914]]) esis [[Francia|Franca]] filozofo, matematikisto ed Idisto. == Biografio == Lua patro, [[Burgundia|Burgundiana]], e lua matro [[Fransh-Komtio|Fransh-Komtiana]], qua habitis [[Paris]] de tempo pasable longa, praktikis ta regulala existado di laboro asidua, di qua la singladia spektajo esas por puero la maxim precoza di la diciplini. Il restis filio unika, objekto di la sorgado di sua gepatri, a qui sempre il esis unionita tenere, justifikanta sen tardeso lia esperi, per la doturi di inteligenteso prekoca. La tota duro di lua lernado esis markizata da kontinua sucesi. Il obtenis en la gimnazio 34 premii, e per originaleso samtempe prekoca e rara, qua charmis lua omna docisti, il aparis egale dotita por la konoco dil antiqua [[literaturo]] e la rezoni di la [[cienco|cienci]] teoriala ed aplikata. Nia gimnazio (dicas Sro Louis Benaerts, lua amiko, qua skribis ico France) trovis en lu, por la lukti dil generala konkurso, la maxim remarkinda de la championi. En [[1885]], dum qua il esis filozofio-lernanto, esis por ilu vera triumfo: premio honorala di [[filozofio]], 1-ma premio di [[fiziko]] e [[kemio]], 1-ma premio di [[natur-historio]], 1-ma acesito di [[matematiko]]. En ta epoko, lua futura kariero ja semblas revelar su: en ta adolecantul-intelekto tante lumoza per exakteso e precizeso, la preferal amo por filozofio unionos su a remarkinda apteso por la cienci. [[Grekia]] precipue atraktis lu; il havis dum sua tota vivo vera devoco por l’artisti e la poeti di antiqua ''Hellas'', e nulu plu kam il esis fervoroza adepto dil kulto al beleso: il pasis facile de la lekto dil “Méditations da [[René Descartes|Descartes]]” al poemi da [[Homeros]]. La gimnazio exhaustabis por ilu sua omna rekompensi: en [[1886]] il esis laureato, dil Asociuro dil exdicipuli. La desfacila konkurso por l’''École Normale'', quan il afrontis en [[1887]], donis ad ilu la duesma plaso, quik del unesma probo. Il pasis en la skolo tri fekunda yari ed esis sempre notizita remarkinde da sua docisti, unanima por laudar la precizeso di lua intelekto penetranta e la lucideso di lua parolo, helpanto sempre exakta di penso forta ed originala. Dum [[1890]] il preparis su a l’''Agregeso''. Il desfatigis su sequante lecioni di diciono e desegnado. Lua desegnuri trovesas en la 5-ma tomo di “l’''Histoire de l’art dans l’antiquité'',” tomo konsakrita al Persa civilizeso. Il esis aceptita kom unesma en l’''Agregeso'' filozofiala, kun la gratuli dil jurio. Lore il volis perfektigar sua edukeso matematikala. Il pasis en [[1891]] quaresma yaro en la skolo e recevis la premio Garnier atribuita dal profesori di filozofio e dal direktero. En [[1892]] ilu duris sua studii matematikala en la Fakultato di cienci. Il aceptesis por la licenco matematikala la [[25ma di julio]] 1892, kom l'unesma di sua serio. Nun il darfos acesar en tota sekureso la filozofio di la cienci. Il ne plus esas stranjero che la ciencistaro. Il darfas penetrar kun fiereso e fido en la studii quin il amas. La studiado dil matematiko sucedas por ilu la lektado atencoza di [[Lucretius]] e di [[Platon]]. Il studias Platon dialogope, facante por sua Latina tezo studio vere ciencala di la miti di Platon. Samtempe, il publikigas artiklo importanta pri la ''Plastika beleso''. Il justifikas en olu l’estetiko dil Greka skultisti. Lua intelektal agemeso esis tante astoniva, ke il trovis ankore tempo por kunlaborar en la nova ''Revue de métaphysique et de morale''. Lua Franca tezo altraparte esas komencita: il volas konsakrar olu a la studio dil infinito matematikala. La unesma chapitri di ta granda verko koincidas kun ilua 25-ma yaro. Il kelke repozas dum la somero di [[1893]] e pose rivenas a la laboro di sua du tezi ja tre avancinta. Ye la [[12ma di mayo]] [[1894]], il nominesis profesoro en la fakultato di [[Toulouse]]. Il iris adibe kun granda plezuro, nam il amis la sudo, olua cielo ardoranta e lumoza, olua pasintajo tote penetrita dal anmo Greka. En la vakanco il finas sua Franca tezo e depozas lu. La studio dil verki da Platon lore entuziasmigas ilu sempre plu multe. Il konsakras su ad ol ardoroze por sua tezo Latina; il prenas ta verki kom temo di sua kurso che la Fakultato. Dum aprilo [[1896]], il spozigis kuzino qua esis par ilu la devota kompano meritita da ilua eceptala naturo, e 12ma di junio, il sustenis sua tezi en [[Sorbonne]]. La tezo Latina<ref>[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k678301 ''De Platonicis mythis''] ''Thesim Facultati Litterarum Parisiensi proponebat Ludovicus Couturat, Scholae Normalae olim alumnus''. Parisiis: Edebat Felix Alcan Bibliopola. MDCCCXCVI. 120 p.</ref> e la tezo Franca<ref>''L'Infini mathématique'' in 8° 667 pagini.</ref> obtenis kompleta suceso kun menciono tre honorizanta. Lua bela verko pri l'''Infini mathématique'', esas ankore nun la maxim bona guidero por homi volanta studiar la filozofio matematikala, e ta verko quik pozis ilu sur l'unesma rango en talsorta studii. La granda suceso di lua tezo posibligis a lu obtenar konjedo por durar sua studii ciencala en [[Paris]]. En 1897 ilu ritrovis libereso kompleta por inquestar e laborar, quan il prizis tante. Tafoye il konsakris su al studii fizikala. Samtempe il redaktis por ''Revue de métaphysique'' nova serio de artikli: ''La [[spaco]] e la [[tempo]]'' e ''Kritika esayo pri la hipotezo di l' [[atomo|atomi]]''. Ma l’eminenta chefo qua diretis lore la Franca instruktado supera e fondabis olua regional universitati tro prizis en Couturat, dicas Sro Benaerts, la potenteso e l’originaleso di la spirito, por abandonar la penso vidor nia kamarado riprenar sua rolo di profesoro. Ica ne povis rezistar deziro di Sro Liard, e 27ma di oktobro, il recevis nomino a l’universitato di [[Caen]] ube il pasis du yari. Ilua kurso di 1897-98 konsakresis al filozofio di la cienci matematikala, a la relati inter la diversa cienci matematikala ed inter la fundamental idei pri nombro, ordino e grandeso. En 1898-99, il studiis la diversa sistemi di logiko algoritmala, e la relati inter [[matematiko]] e [[logiko]]. L'idei diretanta di ta du kursi, tante originala per lia marveloza klareso, povas lektesar en plura artikli di ''Revue de métaphysique'', publikigita cirkume la sam epoko. Nova konjedo, dum oktobro [[1899]], posibligis ad ilu rivenar en Paris e komencar ibe nova serio de inquesti. Dum l’antea studii il esabis duktata okupar su pri [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniz]]. Pos kolacionir la texti koncernanta la logikal koncepti dil skriptisto di ''Monadologio'', qui esis dispersita en diversa edituri fragmenta, il duktesis a la konvinkeso, ke la metafiziko di Leibniz jacas nur sur la principi di ilua logiko e dependas de olu komplete. Ma ilu volis la konfirmo di ta deskovro per inquestanta needitita kompozuri da Leibniz, konservita en la rejal biblioteko di [[Hannover]]. L'inquesti da Sro. Couturat en ta biblioteko, dum 1900 e 1901, esis partikulare fruktoza e posibligis ad ilu produktar du libri maxim valoroza. Unesme granda verko, ''La logique de Leibniz'' qua, segun l’opiniono di filozofiisto eminenta, “posedas nekomparebla precizeso ed anke nekomparebla richeso dokumentala” (1901), e pose tomo de ''Inédits leibniziens'' 682-pagina, qua kontenas plu kam duacent nova peci, sur l'ensemblo di qui fondesis ilua teorio pri la logiko di Leibniz (1903). En serio de artikli di la ''Revue de métaphysique'' (1904) il konocigis da la Franca publiko la ''Principes des mathématiques'' da Sro [[Bertrand Russel|Bertrand Russel]], verko publikigita en [[Cambridge]]. Il pluampligis li e pose publikigis li en tomo (1905). Quale il ipsa dicas en la introdukto, komence lua libro esis nur recenso dil verko da Sro Russel, ma pokope il enduktabis en sua expozo la maxim multa laboruri dil samtempani pri la sama questioni. Ca modesta defino dil objekto di la libro suficis por divinigar olua intereso da ti omna qui konocis l’eruditeso e la profundeso dil penso di Sro Couturat. Per ilu, la verko da Sro Russel divenis rapide familiara inter la filozofa ''matematikisti''. La notoreso di nia samideano igis Sro [[Henri Bergson]], profesoro di filozofio en Collège de France, selektar ilu kom supleanto dum la yaro [[1905]] e [[1906]]. Il traktis ibe la historio di la Logistiko. Lua kurso esis alte prizata dal mikra nombro di la personi kapabla judikar tasorta labori. La apertal leciono pri la logiko e la filozofio nuntempa publikigesis en ''Revue de métaphysique'' di mayo 1906. === L'ideo dil linguo internaciona === “Ma, duras Sro Benaerts, en ta granda spirito, nature deduktema en la maxim alta grado, omno katenifas, e la studiado di Leibniz pulsos lu ad altra voyo, a nova labori qui de nun absorbos ilua tota agiveso. Inter la granda esperi quin konceptabis Leibniz, trovesis olta di universal linguo logike konstruktita. Ta ideo semblas maxim atraktiva a Couturat ed igis lu quik adherar a la idei expozita da un ek la nia kamaradi, matematikisto, [[Léopold Leau]], en ilua broshuro: ''Une langue universelle est-elle possible? Appel aux hommes de science et aux commerçants'' (1900). Delegitaro esis organizata por la adopto di helpo-linguo inter-naciona, de la [[17ma di januaro|17ma di januaro]] (1901). Ma la selekto di la linguo necesigis preliminare parstudiado di la multa sistemi o projeti di artificala lingui internaciona. Ica desfacila exploradon Couturat ne hezitis entraprenar kun la precoza kunlaboro di Sro Leau. Ol rezultis per la publikigo vere maestrala dil ''Histoire de la Langue Universelle'', en [[1903]], qua esis kompletigata, en [[1907]], per suplemento: ''Les nouvelles langues internationales''.<ref>En 1901, il publikigabis tre habila e forta broshuro propagala: ''Pour la langue internationale'' qua tradukesis en la angla e l’Italiana. Ol tre efikis por l’ideo ipsa di linguo internaciona e mem por Esperanto, quankam ol restis neutra principe, quale la Delegitaro.</ref> Pos esir la historiero di ta omna sistemi linguala, Couturat, kun sua kustumal ardoro, konsakris su a realigar l’ideo di Leibniz. Per l’efekto, grandaparte, di lua nefatigebla laboro e di lua persistanta propagado, la delegitaro, ye l’unesma di oktobro [[1907]] kontenis reprezenteri di 310 societi omnalanda. Pluse ol recevabis 1250 aprobanta signaturi de membri di Akademii ed Universitati. De la 15 til la 24-ma di oktobro komitato, elektita dal delegitaro asemblis su en [[Paris]] e havis 18 kunsidi. Ol kontenis 12 ciencisti ek diversa landi e konocata kom partikulare kompetenta. Sri Couturat e Leau, en raporto de 210 pagini al komitato, expozabis la propozi, memorandi, kritiki omnasorta e la deziri, quin li recevabis de sep yari, por submisar li al komitato. En olua kunsido dil 22-ma di oktobro, la Komitato adjuntis a su la du sekretarii Couturat e Leau. L'autori dil precipua projeti di L.I. esabis invitata venar koram la komitato por explikar e defensar sua verko e koncepti, sive per su ipsa, sive per reprezenteri. Dro. [[Ludwig Zamenhof|Zamenhof]], skriptisto di [[Esperanto]] komisis Sro [[Louis de Beaufront|Louis de Beaufront]] por reprezentar ilu. Ti qui ne povis satisfacar ica invito sendis letri o memorandi qui lektesis al Komitato. Ica mem recevis dum sua sesiono memorandi da autori qui konocabis olua kunsidado per la jurnali. E se on atencos, ke la Delegitaro ja recevabis memorandi veninta de [[Virginia]] e de [[Nova-Zelando]], on agnoskos, ke l’inquestado, uzita kom bazo por la labori dil Komitato, esis tam kompleta e tam extensita kam posible. Cetere en ''Compte Rendu des travaux du Comité'' publikigita ankore en [[1907]], Couturat e Leau mencionis la lingui o propozi quin la Komitato precipue diskutis ed ili rezumis olua opiniono pri singla ek oli. La kunsidi eventis omnadie en la matino ed en la vespero: la laboro furnisita esis intensa. Kompreneble Esperanto, sive en l’anciena formo, sive en la nova, kompozita por eventual utiligo e sub la pseudonimo “Ido”, divenis la centro precipua di la studii. Omna membri di la Komitato konocis Esperanto e plura (nome rektoro E. BOIRAC, prezidero di la Lingva Komitato (Esperantista), kapitano [[Gaston Moch]], supleanto di ica, Dro P. Rodet) esis notore Esperantista. Mem ta cirkonstanco igis dicar da rivali, ke la Delegitaro e la sesiono di olua komitato esis nur komedio Esperantista<ref>Doktoro ZAMENHOF ipsa esis en kontakto kun la Delegitaro, quale pruvas letro da ilu en la broshuro: Doktoro Zamenhof e la Delegitaro.</ref>. E tamen la final decido esis la sequanta: {{Frazo|La Komitato decidis, ke nula ek la lingui examenita povas esar adoptata “bloke” e sen modifiki. Ol decidis adoptar principe [[Esperanto]], pro lua relativa perfekteso e pro la multa e diversa apliki ja recevita da olu, sub kondiciono di ula modifiki realigota da la konstanta Komisitaro segun la direciono determinita per la konkluzi di la Raporto dil Sekretarii e per la projeto da [[Ido]], esforcante interkonsentar kun la Esperantista Lingva Komitato. Fine, ol decidis adjuntar Sro de Beaufront a la konstanta Komisitaro, pro ilua specala kompetenteso.}} Ecepte la sekretarii nula membro dil komitato savis qua esis Ido. Cetere, quale skribis profesoro [[Otto Jespersen]] en sua «[[Historio di nia linguo]]», la rezultajo finala ne povabus divenar altra, mem se Dro. Zamenhof esabus persone koram la komitato, ed anke: nulo en nia konversi povas timar la publikeso; li esis serioza diskuti, salida ed objektala, da homi qui havis nul altra skopo kam atingar la verajo. Ma l’interkonsento esperita ne eventis: influita deplorinde, Dro. Zamenhof remplasis su a la Lingva Komitato Esperantista e per letra cirkulera «Al chiuj Esperantistoj», il fakte ruptis la negocii komencinta kun la Lingva Komitato. Il deklaris ignorar la Delegitaro! La verajo esas ke Sri Zamenhof e Boirac preaceptis l’arbitro di la Komitato di la Delegitaro, per la fakto ipsa, ke Sro Boirac konsentis esar membro di ca komitato, kun la konsento di Dro Zamenhof, qua skribabis a Couturat (4-ma di decembro [[1906]]): “La plubonigi povos esar multe plu libera e konseque plu bona, se li propozesos da autoritatoza komitato stacanta exter la mondo Esperantista.”<ref>Progr. VI, 563.</ref> Ma, deplorinde, la memorado di Zamenhof esis nefidela e konfuzesis inter ilua sucedanta paroli o promisi: “La sola kozo quan me deziras esas, ke la mondo havez internaciona [[linguo]]. La questiono, quala esos la formo di ta linguo, esas por me ne esencala, se nur la linguo esos neutra, uzebla e vivo-kapabla... Me aceptos kun la maxim granda plezuro omno quon la Komitato decidas, mem se me devus konfliktar kun la tota Esperantistaro”<ref>Progr. VI, noto 4, pag. 560.</ref>. Il mem obliviis, ke il nultempe konsentis donar a me (sive boke en [[Cambridge]], sive skribe ante la sesiono dil komitato delegitarana) altra instruciono kam ica: “ne ligar ilu”, kande me esis reprezentonta ilu, pro lua insistoza prego, koram la supere nomizita komitato. On igis ilu dicar la kontreajo; co esas … neverajo. Ligar ilu! ma quale me povabus agar lo, pro ke me esis nek plenipotenciero, nek mem prokuracizito, ma nur simpla advokato. Adminime, en ica rolo, me povis deturnar shamo de Esperanto: esar repulsata tote simple kom ne posedanta la qualesi necesa a helpolinguo. “Nulu kontestabus, dicis Sro Jespersen, nia yuro adoptar [[Idiom neutral]] kun la rezervo pri multa chanji qui parte pluproximigus ica linguo ad Esperanto; … e la finala rezultanto esabus exakte sama kam la nun existanta linguo.” Forsan ico eventabus, ma certe Espo recevabus de la rezulto vango-frapo shamiganta. E con me volis evitar. Suaparte Sro Couturat tre vere skribis: “l’interkonsento esis posibla e mem facila, se Sro Boirac ne pleabus duopla rolo, l’una en la Komitato, l’altra extere, avan la publiko e l’Esperantisti. Certe ni ne obliviis ke Sro Boirac eniris la Komitato kom privato, ne kom prezidanto di la Lingva Komitato o kom reprezentanto oficala di omna Esperantisti. Ma ni ne povis suspektar, ke ca duopleso di rolo povus celar duopleso di opiniono en la sama persono, e ke Sro Boirac “prezidanto di la L.K.” dementius tote la paroli e voti di Sro Boirac “privato”<ref>Progr. VI, 562.</ref>. Irge quale on darfas judikar e la konduto di Zamenhof e la konduto di Sro Boirac esas certa, ke li tre favoris la paroli, agi, unvorte nenomizebla kampanio di altra chefi Esperantista qui, skribis Prof. Jespersen, penis mortigar Ido, unesme per konspiro di silenco, pose per nevera alegi<ref>En la revuo Amerikana Sience (tomo XXXI, nro. 786, pp. 109-112, 21-ma di jan. 1910).</ref>. Malgre omno Sri Couturat e Leau ye la nomo dil Komisitaro Konstanta, probis lasta demarsho a Dro. Zamenhof (23ma di marto [[1908]]) per respektoza letro, en qua li dicis en Esperanto: {{Frazo|… “Ma ni ne povas obliviar, ke ta nomo (Esperanto) esas nur, segun l’origino, vua personala pseudonimo; e quankam vu deklaris solene e multafoye, ke vu “renuncas” por sempre omna yuro pri la linguo, quan vu fondis, ni ne volas uzar ta nomo sen vua konsento. Ni do questionas vu, kad vu trovas ula detrimento en ico, ke la linguo di la Delegitaro portos la nomo Esperanto simpligita. Semblas a ni, ke tala nomo montras bone, samtempe, la origino di la linguo, ed olua difero relate l’Esperanto dil Fundamento, e konseque koncilias la gratitudo, quan ni debas a vu, kun la sincereso; quan ni debas al publiko. Ma se vu judikas altre, la linguo havos nul altra nomo kam “Linguo internaciona.” Kompreneble, la questiono koncernas nur olua nomo ofical e komercala, quan portas la lernolibri e vortari; e la publiko esos sempre libera donar ad olu la nomo, qua plezos a lu, nam ibe, quale altraloke, nur la praktiko e l’uzado decidos. Voluntez, sioro, aceptar l’expreso di nia alta e respektoza estimo. Ye la nomo di la konstanta Komisitaro La sekretarii L. Couturat L. Leau }} A ta letro Dro. Zamenhof respondis, la 29.3.08: “Responde a vua letro de 2 3/III, me pregas vu, ke vu ne uzez por vua linguo la nomo Esperanto. Mea nuna respondon vu darfas publikigar.” Sro Couturat tale komentis ica respondo: “Ni ne savas, quale Dro. Zamenhof koncilias ta respondo kun la solena deklaro en Boulogne: “''Esperanto esas la proprietajo di nulu, nek en relato materiala, nek en relato morala.''” Ma to esas ilua afero, ne la nia. Omnakaze, ni devas dicar, ke kelka Esperantistestri (la sami, qui akuzis Ido pri plajio, pro ke lu ne nomis Esperanto en sua ne publikigita libro), ne celis sua intenco, facar a ni proceso, se ni uzus la nomo Esperanto, sub la pretexto, ke to lezus ilia komercal yuri; e precipue pro co ni demandis de Dro. Zamenhof ipsa la solvo di ta questiono yural e komercala”<ref>Progr. di mayo 1908.</ref>. Pos la respondo di Zamenhof restis al Konstanta Komisitaro nur la tasko realigar la modifiki aludita en la decido quan me citis integre en l’antea pagini. En ta laboro Couturat partoprenis per la redakto e edito di tri meza duopla vortolibri por Idisti Angla, Franca o Germana, per la kompozo di du granda vortolibri por Idisti Franca o Germana. La du lasta editesis pos lua modo, ma per lua kapitali. En ta omna verki il furnisis adminime la duimo dil laboro. Il rieditis e tradukis ad Ido linguistikala laboruro qua, segun la judiko di eminenta filozofo, sro [[André Lalande]], “preske markizas dato”: ''Étude sur la Dérivation dans la Langue internationale''. En ta duesma edituro<ref>1910.</ref> il adoptis, kom kompletigo, la sufixo -al (la maxim internaciona ed abundanta ek omni) quale agesis en “''Grammaire Complète''”. La studiuro aparabis unesme en broshuro (plura monati ante l’Esperantista kongreso en Cambridge) ma ne pozita en la komerco. Ol persone sendesis da l'autoro nur al precipua Esperantisti ed al membri dil Komitato di la Delegitaro, “por evitar ke la kritiko influez desfavoroze e nejuste irga profani”, dicesas en la prefaco dil duesma edituro. Yen quale sro C. Aymonier judikis unesme la verko, en letro (27-ma di sept. [[1907]]): “Me tre sincere dankas vu pensir sendar a me vua broshuro … Me lektis olu per un foyo. Ol esas timenda kulp-enumero, kritiko senkompata ma necesa. Esas certa, ke la principi di derivado ne esas sate establisita, ke Zamenhoff (tale!) “obliviis” ula nombro de kozi tre utila, ke le maxim habila esas ofte tre jenata en trovar l’exakta vorto — e ke le min habila, havante la yuro jonglar per la sufixi, la linguo esas embarasata da nejusta termini, da uzi duopla o triopla e.c. Vu dicis omno; mem on pavoras, kande on konsideras qua timenda blokon formacas ta omna mikra neregulaji, paciente kolektita diope! E lo maxim mala esas, ke vane on esforcas mordar ica bloko. Me prenabis krayono, komencante la lekto di vua libro, pronta por diskutar e certa trovar kelka punti diskutebla. Me devas konfesar ke mc skribis sur la marjino, preske ye singla pagino, bona, tre bona …”. “On jetis sablo a la okuli, dicante ke 16 reguli suficas. Yes, 16 reguli por homi exercita pri la linguistiko, e mem ico ne esas certa! Pro lo Z., konstatante la sennombra nekorektaji dil Esperantisti, ne cesas ridicar: “Lektez kontinue la Krestomatio”. Bona gramatiko esabus preferinda. Ne kompozinte olu, il mustas nun respondar pri elemental questioni qui devus esar previdita, solvita quik de la komenco... Me rivenas a vua derivado. Quanta remarkin justa, delikata, precoza me trovis en olu! … Me konfesas ke me esas astonata dal granda nombro de kazi quin vu regulozigis …”<ref>Tal esis (en 1907) la judiko di viro qua pose, de 1908, ne cesis kombatar e denigrar Ido e Couturat (mem mortinta) per omna moyeni.</ref>. Quik de [[1908]] fondesabis dal Konstanta Komisitaro la monatal revuo [[Progreso (revuo)|Progreso]], tote redaktata en Ido; sro Couturat esis olua sekretario e portis preske sola olua pezo. “On facile imaginas la laborado di taspeca publikigajo, kun linguo fixigenda, sencesa diskuti nutrenda, enorma korespondado recevenda e qua ofte postulis longa respondi. Il suficis al tasko. La revuo aparis reguloze til lua morto. Ol formacas sis tomi e duima, singla de sep od ok centi de pagini. Ol esas ne nur repertorio richega dil tota movado nuntempa vers helpolinguo, e kontenas mult analizi omnaspeca, ma anke kolekturo de studii linguistikala, inter qui kelki esas precoza: exemple la Kurso pri generala gramatiko, docita dum [[1910]]-[[1911]], en Collège de France, da sro A. Meillet, e qua til nun esis publikigata nur en ta formo. ''La Reformo justigata'' (anke en la Franca), ''Unesma lektolibro'' e ''Duesma lektolibro adjuntesis a lua konstanta laborado. Il kompozis l’unesma por explikar e justifikar la modifiki facita en l’Esperanto primitiva, ed il revizis, korektigis la peci qui formacas la du altri. Kun C. S. Pearson il tradukis “Enkhiridion a Manulibro di Epikteto” ed en diversa revui o jurnali il skribis pri la helpolinguo e Ido tre multa artikli propagala e respondi ad ataki o neveraji Esperantista. Kun la profesori O. Jespersen, R. Lorenz, W. Ostwald ed L. von Pfandler il kreis la verko “''La Linguo internaciona e la cienco''” publikigita en la lingui Angla, Franca e Germana ad olqua Couturat tre kunlaboris. Me ne obliviez lua ''Internaciona Matematikal Lexiko'' qua povas utilesar mem a homi ne savanta la linguo ed en qua il montris un plusa foyo la remarkinda klareso e logikaleso di sua spirito. Kande on konsideras to omna, on questionas su quale il povis plear tante zeloze en l’Akademio Idista, kreita en [[1909]], la rolo di sekretario, olqua suficabus por absorbar preske ilua tota tempo. Dum ta periodo di vivo intelektala tante intensa, dum yari de luktado sufriganta e de polemiki iritanta, quin il suportis kun energio nefatigebla, il restis sempre sama, to esas sincera e sen ula superbeso. Vane me serchus en la multa letri, quin il skribis a me dum la sis yari di nia kun-laborado, termino di superbeso. Ta granda laborero, ta ciencoza viro, ta homo admirinde dotita ne konocis la vanitato. Ta granda kalumniito konstante obliviis su por vidar nur la verko facenda e la vinko dil ideo a qua il konsakris e sakrifikis su tota. E se ilua plumo, ne sen kauzo, esis ulfoye severa e floganta, tala ol divenis ne pro ilu ma pro l’ideo. “Me havis, skribis sro Delbos, por una inteligenteso ed ilua karaktero estimo qua atingis la admiro” e sro Lalande adjuntas: “La granda publiko ne suspektos la grandeso dil perdo quan subisis per ilua morto la filozofio Franca, ma ti qui okupas su pri logiko, pri filozofio matematikala e pri filozofio linguala savas, ke il okupis pri oli en Francia l’unesma rango.” Tre benigna, sub aspekto kelke neexpansiva, il tre suciis pri ti, quin il amis. Do, lor la mobilizado generala en [[Francia]], ye la komenco di agosto [[1914]], il desquietesis pri kuzi habitanta [[Paris]]. La kuzulo, atingita da sua obligi di soldato esis livonta sua spozino. Konseque Sro Couturat iris en automobilo, de [[Bois-le-Roi]] aden Paris por serchar ica; Sino Couturat akompanis lu. La 3-ma di agosto, li esis retrovenanta a Bois-le-Roi kun sua kuzino; li esis sur la voyo de [[Ris-Orangis]] a [[Melun]], kande la lejera automobilo quan il duktis ipsa shokesis da grosa motorveturo duktata rapidege da soldati qui portis mobilizimperi. Per la shoko la kuzino esis lansata ek la veturo, Sino Couturat, recevis vundi e kontuzi; Sro Couturat havis la pektoro aplastita e transvivis nur dum kelk instanti pos ta shoko hororinda. Tale mortis subite, ed en teroriganta cirkonstanci, viro tate supera, a qua tante debas l'ideo di linguo helpanta e [[Ido]] partikulare. La maxim bona maniero per qua ni, Idisti, povas pruvar ad ilu nia gratitudo esas meditar e merkar maxim bone la sequanta pensi qui inspiris lua konduto e devas guidar la nia relate la helpolinguo: {{Frazo|Ni deklaras laute ico: la L.I. di la futuro ne povas esar objekto o frukto di politikala negocii o di reciproka koncesi” (Progr. V. 460). “Se singlu rezervas a su la yuro ne aceptar la decidi dil Akademio tam balde kam li ne plezas a lu, esas tote neutila elektar Akademio e laborigar ol. L’uneso di la linguo povas mantenesar nur se la decidi dil Akademio aceptesas bonvole da ti, qui “preferabus altra solvi” cetere tote diverganta ed opozita (Progr. VII. 310).}} “Kad ni volas itere quik fushar nia laboro, ripozar omno en questiono e dronesar en kaoso? Se yes, ica signifikos simple la dissolvo e la morto di nia linguo, nam nulu plus volos praktikar ol, docar e propagar ol. Qua motivin on alegas? Nia deklari e devizi? Li valoris precipue en la komenco, en la tempo en qua ni establisis e formacis nia linguo, por definar nia metodo opozita a la dogmatismo di l’Esperantisti, ma li ne signifikas ke ni devas sencese ridiskutar omna punti e quaze rifacar nia linguo.” “Me ja dicis, ka la ciencala diskutado ne esas senfina diskuto … On timas similesar la Esperantisti; on devus plu juste timar furnisar a li bona argumenti. Or la sola bona argumento, quan li havas kontre Ido, esas la fixeso (adminime oficala e semblanta) di la linguo, opozata a la “konstanta variado" di Ido. Kande ni havos lingua vere stabila, li perdos sua lasta motivo di rezisto, e li esas vinkita (la chefi adminime; dum ka la trupi venos ad ni). Ton ja dicis tre forte e tre juste PEUS en la bonega artiklo: Libera diskutado ma anke severa diciplino... “On ne alegez, ke ni povas diskutar novaji e durar l’anciena formi. Co esas praktike neposibla: l’experienco montris, ke kande ula formo<ref>Sro Couturat dicas: nova formo; il ne parolas pri vorto mankanta.</ref> propozesas, quik ula samideani hastas uzar ol sen vartar la decido nek mem la diskuto, qua forsan montros lua neoportuneso … Fine ni devas konsiderar, ke ni esas nur mikra nombro, qua ne kontenas omna kompetentesi; kande nia nombro esas multe plu granda, lore ni havos nova e plu multa kompetenti, e ni povos ri-diskutar ula punti. Ma, por rekrutar ta nova adheri necesa, ni devas facar propagado, qua postulas stabileso. E ni rekrutos plu multa adheri, mem en la ciencala mondo, per la stabileso kam per senfina diskutado.” Ta konsili esas quaze le lasta, quin il donis al Idistaro. Li ya (kun altra konsideri) formacis l’unesma apendico di la cirkulero 39-ma, sendita ye la 17-ma di junio [[1914]] al Akademiani<ref>Por montrar ke lua opiniono ne variis, il indikis l’artikli: Pri nia metodo (Progr. II, 579); Diletantismo (IV, 193); L’uneso necesa (IV, 6); Libera diskuto (IV, 133); e precipue lua letro al Komitato, 7 aprilo 1912 e la letro de januaro 1913 (cirkul. 30 bis.) - La supera konsili ja aparis kun altri en “Mondo” junio 1920 pag. 68.</ref>. Malgre l’esforci di ula Esperantisti, la historio vidos Louis Couturat tal quala il esis: lumoza spirito, portanta klareso en la maxim komplexa questioni, rekta e ferma karaktero, championo energioza di la cienco e dil vereso. L. de BEAUFRONT. ----__NOTOC__ == Tombo di Louis Couturat == La 25ma di aprilo, anoncesis en Linguolisto ke tombo di Couturat trovesis da idisto Gael Richard. Ol esas en la vilajo di Laroche Saint Cydroine en la departmento di Yonne (Burgundia). Laroche Saint Cydroine esas la naskovilajo di ilua patro, Joseph-Alexandre Couturat, qua naskis ibe en 1828 ed anke di lua avi, quale la avulo di la latero di lua patro, Laurent Noel Couturat, qua naskis en Laroche en 1792. La tombo di Louis Couturat esas en la olda parto di la tombeyo di Laroche Saint Cydroine. Ol havas la numero 18 sur la mapo dil olda tombeyo. Sur la tombo esas nur la yena enskriburi: “FAMILLE COUTURAT NOEL” (familio Couturat Noel) e sube “Concession à perpétuité” (perpetua koncesiono). La tombo esas en sat mala stando ma tamen ne ruptita. La stono esas kovrita per mushi e likeno. La literi esas tamen lektebla. Cirkum la tombo esas greto de forjita fero tote rustizita. La tombo esas klare ne plue uzita. Sur la petrokruco super la tombostono esis fixigita, evidente multe plu tarde kam ilua morto, kruco ek bruna vitro plexiglas kun kristo e mikra literi INRI ma ta vitrokruco esas grandaparte ruptita. == Verki == {{VA|Bibliografio da Louis Couturat}} * 1896: [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k678301 ''De Platonicis mythis''] ''Thesim Facultati Litterarum Parisiensi proponebat Ludovicus Couturat, Scholae Normalae olim alumnus''. Parisiis: Felix Alcan Bibliopola. 120 p. * 1896: ''[http://name.umdl.umich.edu/AAS8766.0001.001 De l'Infini mathématique]''. Rieditita 1975, Georg Olms. * 1901: ''[https://archive.org/details/lalogiquedeleib00coutgoog La Logique de Leibniz]''. Rieditita 1961, Georg Olms. [http://philosophy.ucsd.edu/faculty/rutherford/Leibniz/intro.htm Donald Rutherford's English translation in progress.] * 1903: ''Opuscules et Fragments Inédits de Leibniz''. Rieditita 1966, Georg Olms. * 1903: (kun [[Léopold Leau]]) [https://archive.org/details/histoiredelalang00coutuoft ''Histoire de la langue universelle'']. Paris: Hachette. Rieditita 2001, Olms. * 1905. ''[http://name.umdl.umich.edu/AAS8770.0001.001 Les Principes des Mathématiques: avec un appendice sur la philosophie des mathématiques de Kant]''.<ref>{{citez jurnalo od edituro|autoro=Young, J. W.|author-link=John Wesley Young|titulo=Review: ''Les Principes des Mathématiques, avec un appendice sur la philosophie des mathématiques de Kant'', par Louis Couturat|journal=Bull. Amer. Math. Soc.|publikigita ye=1907|volumo=14|issue=3|pagini=147–148|url=https://www.ams.org/journals/bull/1907-14-03/S0002-9904-1907-01584-7/S0002-9904-1907-01584-7.pdf|doi=10.1090/s0002-9904-1907-01584-7|doi-access=free}}</ref> Rieditita 1965, Georg Olms. * 1905: ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Couturat_-_L'Algèbre_de_la_logique.djvu L'Algèbre de la logique]''.<ref>{{citez jurnalo od edituro|autoro=Wilson, Edwin Bidwell|author-link=Edwin Bidwell Wilson|titulo=Review: ''L'Algèbre de la Logique'', par Louis Couturat; ''Symbolic Logic and its Applications'', by Hugh MacColl; ''The Development of Symbolic Logic'' by A. T. Shearman|journal=Bull. Amer. Math. Soc.|publikigita ye=1908|volumo=14|issue=4|pagini=175–191|url= https://www.ams.org/journals/bull/1908-14-04/S0002-9904-1908-01573-8/S0002-9904-1908-01573-8.pdf|doi=10.1090/S0002-9904-1908-01573-8|doi-access=free}}</ref> 1914: [[P. E. B. Jourdain]] tradukisto, [https://www.gutenberg.org/ebooks/10836 The Algebra of Logic], [[Open Court]], ek [[Project Gutenberg]]. * 1906: ''Pour la langue internationale'',<ref>{{Citez jurnalo od edituro |surnomo=Couturat |nomo=Louis (1868-1914) Auteur du texte |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9348530 |titulo=Pour la langue internationale / L. Couturat |publikigita ye=1906 |idiomo=EN}}</ref> Paris * 1907: (kun Léopold Leau) ''Les nouvelles langues internationales''. Paris: Hachette, ripublikigita 2001, Olms. * 1910: ''Étude sur la dérivation dans la langue internationale''. Paris: Delagrave. 100 p. * 1910: (kun [[Otto Jespersen]], R. Lorenz, [[Wilhelm Ostwald]] e L.Pfaundler) ''[https://archive.org/details/internationallan00pfaurich International Language and Science: Considerations on the Introduction of an International Language into Science]'', Constable and Company Limited, London. * 1915: (kun [[Louis de Beaufront]]) ''Dictionnari Français-Ido''. Paris: Chaix, 586 p. == Referi == {{reflist}} == Bibliografio == {{VA|Bibliografio da Louis Couturat}} === Libri === * [[Louis de Beaufront|Beaufront, Louis de]]: ''Doktoro Louis Couturat (1868-1914)''. Paris 1914: Imp. Chaix. 11p. (Kun granda anke ciencala bibliografio); Frankfurt/Main 1923: Universitätsdruckerei Werner und Winter. 16 p. * Brodard, Paul (1915) ''Louis Couturat 1868-1914'', Coulommiers * Fichant, Michel e Sophie Roux (2017) ''Louis Couturat (1868-1914): Mathématiques, langage, philosophie'', Classiques Garnier * Sanzo, Ubaldo (1991) ''L'artificio della lingua. Louis Couturat 1868-1914'', Franco Angeli, ISBN 882046-7585 * Schlaudt, Oliver ed Anne-Francoise Schmid (ed.) ''Louis Couturat: The History of Modern Symbolic Logic and Other French Manuscripts'' * Schmid, Anne-Françoise (ed.) ''Bertrand Russell. Correspondance sur la philosophie, la logique et la politique avec Louis Couturat (1897-1913)''. Transcription et notes sur la langue internationale par [[Tazio Carlevaro]]. Éditions Kimé, Paris, 2001. 2 vol. (734 p.). ISBN 2-84174-258-X * ''L'Œuvre de Louis Couturat (1868-1914) ... de Leibniz à Russell''. Paris: Presses de l'École Normale Supérieure 1983. 130 p. ISBN 2-7288-0091-X === Altra artikli e esayi pri Couturat === * Dassen, Claro C. ''Vida y obra de Luis Couturat''. En: ''Anales de la Academia Nacional''. Buenos Aires 4. 1939, p. 73-204. * Schlaudt, Oliver. « Louis Couturat, ou une occasion perdue pour une approche sémiotique dans l’épistémologie française », Revue de métaphysique et de morale, vol. 90, no. 2, 2016, pp. 225-238. * Schmid, Anne-Françoise (1983) ''La correspondance inédite de Bertrand Russel et Louis Couturat'', en ''Dialectica''. Vol. 37. p. 75-109. == Extera ligili == * ({{fr}}) [https://web.archive.org/web/20230414192452/https://poincare.univ-lorraine.fr/fr/archives-louis-couturat Archives Louis Couturat] * ({{fr}}) [https://classiques-garnier.com/export/pdf/louis-couturat-1868-1914-mathematiques-langage-philosophie-bibliographie-des-livres-articles-et-correspondances-de-louis-couturat.html?displaymode=full Bibliographie des livres, articles et correspondances de Louis Couturat] * ({{es}}) [https://elementos.buap.mx/directus/storage/uploads/00000002804.pdf Couturat: divulgar a un divulgador] * ({{en}}) « [https://www.clg2016.org/documents/CLG2016-Schlaudt.pdf Signs, arbitrary or operational? Lessons from studies on algebraic logic and planned languages in the work of Louis Couturat] » da Oliver Schlaudt {{Ido}} {{DEFAULTSORT:Couturat, Louis}} [[Kategorio:Louis Couturat]] [[Kategorio:Franciana filozofi]] [[Kategorio:Franciana matematikisti]] [[Kategorio:Idisti]] [[Kategorio:Franciana logikisti]] <!--[[Kategorio:Artiklo di qualeso]]--> eh6m84wr2dkmj0f0qtxycaswmnrht2y 0 23380 1143907 1124358 2026-11-01T21:33:02Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1143907 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo = Katrin Heß | Imajo = [[Arkivo:1LIVE Krone 2015-3106.jpg|180px]] | Profesiono= [[Cinemo|cinem-aktoro]] | Shablono_lando= {{DEU}} | Naskodio = [[26ma di junio]] [[1985]] | Nask-urbo = [[Aachen]], [[West-Germania]] | Mort-dio = | Mort-urbo = }} '''Katrin Heß''' (n. [[1985]]) esas [[Germania]]na aktorino. == Extera ligili == * [https://web.archive.org/web/20080913185336/http://www.neanderstrasse.de/HessKatrin/seite1.html Katrin Heß] * [https://web.archive.org/web/20110927000000/http://www.daserste.de/verboteneliebe/darsteller_dyn~darsteller,757~cm.asp Katrin Heß in ''Verbotene Liebe''] {{DEFAULTSORT:Heß, Katrin}} [[Kategorio:Germanian aktori]] j90sbagdhu16t9uy09afazwanqzw6u7 0 30322 1143918 1129724 2026-11-01T22:09:30Z Forstbirdo 3024 1143918 wikitext text/x-wiki {{wikivortaro}} '''Ordo''' esas [[sakramento]] qua grantas un ek la gradi en la hierarkio ekleziala. == Videz anke == * [[Ordono]] [[Kategorio:Kristana terminaro]] [[de:Ordination#Kirchen katholischer und orthodoxer Tradition]] qykktq0zv6j89vtiusdjoya36lrn176 0 35658 1143898 944997 2026-11-01T20:15:41Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1143898 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:United_States_Declaration_of_Independence.jpg|thumb|300px|L'originala texto di la Deklaro pri Nedependo Usana.]] La '''Deklaro pri Nedependo''' Usana, skribita da [[Thomas Jefferson]], esas la maxim famoza dokumenti de la historio di [[Usa]]. Per ta dokumento, ye la [[4ma di julio]] [[1776]] la 13 Britaniana kolonii en [[Nord-Amerika]] deklaris lua nedependo de [[Britania]] e kreis la nova naciono, Usa. Mem hodie, Usa festas ye 4ma di julio kom lua naskodio. Ta okaziono esis politikale importanta, pro la motivi pro quo la nedependo bezonesis, prizentita da la deklarinti: * La [[homala yuri]] esas esencala e neperdebla. * La guvernerio mustas administrar nur kun konsento di la populo. {{revizo}} {|class="wikitable" |- |valign=top|'''Introdukto'''<br /><br /> |<center>En KONGRESO, 4ma di julio, 1776.</center><br /> <center>La deklaro unanima da la dek-e-tri unionita stati di Amerika, </center><br /> Kande dum la progreso di eventi homala, oporteskas ke populo dissolvez la ligi politikala qui konektis olu ad altra populo, ed asumez inter la povi di la tero, la stando aparta ed egala a qui la legi di naturo e la deo di naturo yurizas oli, respekto decenta a la opinioni di homaro postulas ke li deklarez la kauzi qui impulsas li ad aparteso. |- |valign=top|'''Prefaco'''<br /><br /> | Ni konsideras ta veraji esar evidenta per su, ke omna homi kreatesas egala, ke li donacesas da lia kreanto certena yuri nealienebla, ke inter ti esas vivo, libereso, e la persequado di feliceso. Ke por sekurigar ta yuri, la guvernerii institucesas inter homi, derivante lia yusta povi de la konsento da la guvernati. Ke irgakande irga guvernerio-formo destruktiveskas a ta skopi, la yuro di la populo esas chanjar od abolisar olu ed institucar nova guvernerio, fondante olu ye la principi ed organizante olia povi ye formo olqui semblas a li maxim probable efektigor lia sekureso e feliceso. Prudenteso imperos ke guvernerii longatempe establisita ne chanjesez pro motivi negrava e tempala; e segun lo tota experiencado montras, ke homaro esas plu inklinata subisar, dum ke malaji esas subisebla, kom rektifikar la situeso per abolisar la guvernii a qui li kustumas. Ma kande longa sequenco de misuzi ed uzurpi, persequanta nevarieble la sama objekto manifestas desegnuro reduktar li sub despotismo absoluta, lia yuro esas, lia devo esas, forjetar tala guvernerio, e provizar nova garderi por lia sekureso futura. |- |valign=top|'''Akuzo'''<br /><br /> |Tala esis la subisado pacienta da ca kolonii; e tala esas nun la necesajo qua obligas ke li chanjez lia olima guvernerio-sistemi. La historio pri la prezenta Rejulo di Britania (George 3ma) esas historio pri iterita lezi ed uzurpi, omni havanta kom objekto direta la establiso di tiraneso absoluta super ica stati. Por demonstrar lo, la fakti submisesez a mondo kandida. Ilu refuzis sua asento a legi, la maxim sana e maxim necesa por la boneso publika. Ilu interdiktis ke ilua guverneri promulgez legi qui havas importo nemediata e presanta, ecepte ke oli suspensesez de efikar til ilua asento atingesos; e kande oli suspensesis tale, ilu absolute omisis atencar oli. Ilu refuzis promulgar altra legi por la provizo di granda distrikti de homi ecepte ke ta homi cedez la reprezento-yuro en la legifantaro, yuro estimindega a li e timinda nur a tirani. Ilu konvokis legifantari a loki neordinara, deskomfortoza, e for la depozeyo de lia registri publika, sole por konsentigar da li sua propozi per fatigar li. Ilu dissolvis iterante domi reprezentala, pro opozar per virala fermeso ilua invadi a la yuri di la populo. Ilu refuzis longatempe, pos tala dissolvi, elektigar altri; per quo la povi legifala, nekapabla de nihiligeso, retroiris al populo generala por olia exercado; la stato restanta dume expozita ad omna danjeri di invado de extere, e di tumulto interna. Ilu esforcis preventar la populizado di ca stati; pro ta motivo obstruktante la legi pri civitanigo di stranjeri; refuzante promulgar altri kurajigar lia migri adhike, ed augumentante la kondicioni pri nova proprigi di sulo. Ilu obstruktis la administro di yusteso, per refuzar sua asento a legi qui establisus povi judiciala. Ilu dependantigis judiciisti nur de sua volado, por la durado di lia ofici, e por la pagado di lia salarii. Ilu erektis amaso de nova ofici, e sendis adhike turbi de nova oficisti por molestar nia populo, e manjar de lia substanco. Ilu retenis inter ni, dum paco-tempo, armei duranta sen la konsento da nia legifantari. Ilu esforcis igar la militistaro nedependanta del povo civitala e supera ad olu. Ilu kunlaboris kun altri por prizentar ni a resortiso qua esas stranjera a nia konstituco e neagnoskata da nia legi; asentante ad olia legifuri fingata: Por lojigar granda soldatari inter ni. Por protektar li, per judicio fingata, de puniso pro irga ocidi quin li kriminus kontre la habitanti di ca stati. Por haltigar nia komerco de omna parti di la mondo. Por impostar ni sen nia konsento. Por privacar ni, multakaze, del avantaji di judicio da jurio. Por transportar ni trans la maro por judiciar ni pro ofensi fingata. Por abolisar la libera legala sistemo Angla en provinco apuda, establisar ibe guvernerio despotala, e plugrandigar olia frontieri por igar olu ambe exemplo ed instrumento apta por introduktar la sama guvernerio absoluta aden ca kolonii. Por revokar nia charti, abolisar nia legi maxim valoroza, ed alterar fundementale nia guverno-formi. Por suspensar nia propra legifantari e deklarar su investita per povo por legifar por ni omnakaze. Ilu abdikis guvernerio hike per deklarar ke ni esas exter ilua protekto ed ilu militis kontre ni. Ilu spoliis nia mari, devastis nia rivi, brulis nia urbeti, e destruktis la vivi di nia populo. Ilu nun transportas granda armei de mercenarii stranjera por kompletigar la labori di morto, dezolo, e tiraneso, ja komencinta en cirkonstanci di krueleso e di trahizo apene egaligita dum la epoki maxim barbara, e tote nedigna del chefo di naciono civilizita. Ilu obligis nia samcivitani, kaptita sur la mari libera, kombatar kontre sua lando, esar mortigisti di lia amiki e frati, o faligar su per lia manui. Ilu ecitis revolti lokal inter ni, ed esforcis duktar a nia frontieri la nativi sovaja e senmizerkordia, di qui la milito-praktiko esas nedicernita destrukto di homi de omna evi, sexui e kondicioni. Dum singla etapo di ta opresi ni peticionis por kompenso per la termini maxim humila: nia iterita peticioni respondizesis nur per iterita noci. Princo di qua la karaktero esas tale markizita per omna agi qui definas tirano, esas desapta esar guvernanto di populo libera. |- |valign=top|'''Denunco'''<br /><br /> La skopo dil kazo dil nedependo. La kondicioni dil revoluciono esas justifikata.<ref>[https://web.archive.org/web/20080516070659/http://www.archives.gov/national-archives-experience/charters/declaration.html/ Nacional Arkivi]</ref> |Ma nia atenco a nia frati Britaniana ne mankis. Ni avertis li tempope pri esforci da lia legifantaro extensar nejustifikebla resortiso super ni. Ni memorigis da li la cirkonstanci di nia ekmigro e koloniigo hike. Ni apelis a lia nativa yusteso e grandanmeso, e ni adjuris li per la ligi di nia parentaro desagnoskar ta uzurpi, qui interruptus neeviteble nia konektaji ed interrelato. Li anke esis surda a voco di yusteso e sampatreso. Do ni mustas asentar ye la necesajo, qua denuncas nia separo, e konsideras li, quale ni konsideras la cetera homaro, kom enemiki dum milito, kom amiki dum paco. |- |valign=top|'''Konkluzo'''<br /><br /> |Do ni, la reprezentanti di la unionita stati di Amerika, en kongreso generala, asemblita, apelante a la suprega judiciisto di la mondo por la yusteso di nia intenci, solene publikigas e deklaras, en la nomo di la bona populo di ca kolonii e da lia autoritato, ke ta unionita kolonii esas, e yure devas esar stati nedependanta e libera; ke oli absolvesas de omna fideleso al Krono Britaniana, e ke la konektaji politikal inter li dissolvesas e devas dissolvesar; e ke kom stati libera e nedependanta, li posedas tota povo komencar milito, konkluzar paco, kontratar alianci, establisar komerco, ed agar omna altraji quin libera naciono yure darfas agar. E por la suporto di ta deklaro, kun fido ferma ye la protektado da providenco deala, ni reciproke promisas uni a la altri nia vivi, nia destini e nia sakra honoro. |- |valign=top|'''Signanta'''<br /><br /> | * [[Nova-Hampshire]]: [[Josiah Bartlett]], [[William Whipple]], [[Matthew Thornton]] * [[Massachusetts]]: [[Samuel Adams]], [[John Adams]], [[John Hancock]], [[Robert Treat Paine]], [[Elbridge Gerry]] * [[Rhode Island]]: [[Stephen Hopkins (político)|Stephen Hopkins]], [[William Ellery]] * [[Connecticut]]: [[Roger Sherman]], [[Samuel Huntington (político)|Samuel Huntington]], [[William Williams (signer)|William Williams]], [[Oliver Wolcott]] * [[Nova-York (stato)|Nova-York]]: [[William Floyd]], [[Philip Livingston]], [[Francis Lewis]], [[Lewis Morris]] * [[Nova-Jersey]]: [[Richard Stockton (1730-1781)|Richard Stockton]], [[John Witherspoon]], [[Francis Hopkinson]], [[John Hart]], [[Abraham Clark]] * [[Pensilvania]]: [[Robert Morris (político)|Robert Morris]], [[Benjamin Rush]], [[Benjamin Franklin]], [[John Morton]], [[George Clymer]], [[James Smith]], [[George Taylor]], [[James Wilson (político)|James Wilson]], [[George Ross]] * [[Delaware]]: [[George Read]], [[Caesar Rodney]], [[Thomas McKean]] * [[Maryland]]: [[Samuel Chase]], [[William Paca]], [[Thomas Stone]], [[Charles Carroll of Carrollton]] * [[Virginia]]: [[George Wythe]], [[Richard Henry Lee]], [[Thomas Jefferson]], [[Benjamin Harrison V|Benjamin Harrison]], [[Thomas Nelson, Jr.]], [[Francis Lightfoot Lee]], [[Carter Braxton]] * [[Nordal Karolina]]: [[William Hooper]], [[Joseph Hewes]], [[John Penn]] * [[Sudal Karolina]]: [[Edward Rutledge]], [[Thomas Heyward, Jr.]], [[Thomas Lynch, Jr.]], [[Arthur Middleton]] * [[Georgia]]: [[Button Gwinnett]], [[Lyman Hall]], [[George Walton]] |} == Referi == {{reflist}} == Extera ligili == * [http://wikisource.org/wiki/La_Deklaro_pri_Nedependo La Deklaro pri Nedependo] [[Kategorio:Historio di Usa]] dlrgsnkkb12fsu0w0cv7ka0dyhgbm1a 0 35781 1143926 1140813 2026-11-01T23:36:29Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1143926 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo= Rafael Alberti | Imajo= [[Arkivo:Alberti002.jpg|190px]] | Profesiono= [[Poezio|Poeto]] e dramatisto | Shablono_lando= {{ESP}} | Naskodio= [[16ma di decembro]] [[1902]] | Nask-urbo= El Puerto de Santa María, Cádiz, [[Hispania]] | Mort-dio= [[28ma di oktobro]] [[1999]] | Mort-urbo= mem urbo }} '''Rafael Alberti Merello''' ([[1902]] til [[1999]]) esis Hispana skriptisto, membro dil [[Generaciono di 27]]. Ilu judikesis kom un ek la precipua skriptisti de la nomizita “arjent-epoko” di Hispana literaturo. Ilu recevis multa premii dum lua vivo. == Verki == * ''Marinero en tierra'', M., Biblioteca Nueva, 1925 (Premio Nacional de Literatura). * ''La amante'', Málaga, Litoral, 1926. * ''El alba de alhelí'', Santander, 1927 (Edición privada de José María de Cossío). * ''Domecq (1730-1928). Poema del Ilmo. Sr. Vizconde de Almocadén'', Jerez de la Frontera, Jerez Industrial, 1928. * ''Cal y canto'', M., Revista de Occidente, 1929. * ''Yo era un tonto y lo que he visto me ha hecho dos tontos'', publicado por primera vez en distintos números de La Gaceta Literaria, 1929. * ''Sobre los ángeles'', M., CIAP, 1929. * ''El poeta en la calle (1931-1935)'', Aguilar, Madrid, 1978. Publicado por primera vez en ''Poesía (1924-1937)''. * ''Consignas'', M., octubre de 1933. * ''Un fantasma recorre Europa'', M., La tentativa poética, 1933. * ''Poesía (1924-1930)'', M., Ediciones del Árbol( Cruz y Raya), 1935. * ''Versos de agitación'', México, Edit. Defensa Roja, 1935. * ''Verte y no verte. A Ignacio Sánchez Mejías'', México, N. Lira, 1935. * ''13 bandas y 48 estrellas. Poemas del mar Caribe'', M., Manuel Altolaguirre, 1936. * ''Nuestra diaria palabra'', M., Héroe, 1936. * ''De un momento a otro (Poesía e historia)'', M., Europa-América, 1937. * ''El burro explosivo'', M., Edic. 5º Regimiento, 1938. * ''Poesías (1924-1937)'', M., Signo, 1938. * ''Poesías (1924-1938)'', Bs. As., Losada, 1940. * ''Entre el clavel y la espada (1939-1940)'', Bs. As., Losada, 1941. Dibujos de Rafael Alberti. * ''Pleamar (1942-1944)'', Bs. As., Losada, 1944. * ''Poesía (1924-1944)'', Bs. As., Losada, 1946. * ''A la pintura'', Bs. As., Imprenta López (Edición privada). * ''A la pintura. Poema del color y la línea (1945-1948)'', Bs. As., Losada, 1948. * ''Coplas de Juan Panadero. (Libro I)'', Montevideo, Pueblos Unidos, 1949 (2ª edición ampliada). Dibujos de [[Toño Salazar]]. * ''Poemas de Punta del Este'' (1945-1956), 1era edición Seix Barral 1979, 89 páginas * ''Buenos Aires en tinta china'', Bs. As., Losada, 1952. Dibujos de Attilio Rossi. * ''Retornos de lo vivo lejano'', Bs. As., 1952. * ''A la pintura (1945-1952)'' 2ª edic. aumentada, Bs. As., Losada, 1953. * ''Ora marítima seguido de Baladas y canciones del Paraná (1953)'', Bs. As., Losada, 1953. * ''Redoble lento por la muerte de Stalin'', (Buenos Aires, 9 marzo 1953). Incluido en sus ''Obras completas. Poesía III''. Seix Barral. 2003. * ''Balada y canciones del Paraná'', Bs. As., Losada, 1954. * ''Sonríe China'', Bs. As., Jacobo Muchnik, 1958 (en colaboración con María Teresa León). * ''Poemas escénicos'', Bs. As., Losada, 1962 (2ª edic. ampliada y bilingüe español/italiano). * ''Abierto a todas horas'', M., Afrodisio Aguado, 1964. * ''El poeta en la calle (1931-1965)'', París, Librairie du Globe, 1966 (Recopilación de toda la poesía social de Alberti). * ''Il mattatore'', Roma, Eutro edit, 1966. * ''A la pintura. Poema del color y la línea (1945-1967)'' 3ª edic. aumentada, M., Aguilar, 1968 (Prólogo de Vicente Aleixandre). * ''Roma, peligro para caminantes'', México, [[Joaquín Mortiz]], 1968 (2ª edición aumentada- Málaga- Litoral- 1974). * ''Los 8 nombres de Picasso y no digo más que lo que no digo'', B., Kairós, 1970. * ''Canciones del Alto Valle del Aniene'', Bs. As., Losada, 1972. * ''Disprezzo e meraviglia (Desprecio y maravilla)'', Roma, Riuniti, 1972 (Bilingüe italiano-español. Antología con poemas inéditos). * ''Maravillas con variaciones acrósticas en el jardín de Miró'', B., Polígrafa, 1975. * ''Coplas de Juan Panadero (1949-1977)'', M., Mayoría, 1977. * ''Cuaderno de Rute (1925)'', Málaga, Litoral, 1977. * ''Los 5 destacagados'', Sevilla, Calle del Aire, 1978. * ''Fustigada luz'', B., Seix Barral, 1980. * ''Versos sueltos de cada día'', B., Seix Barral, 1982. * ''Golfo de Sombras'', M., Villamonte, 1986. * ''Los hijos del drago y otros poemas'', Granada, Diputación, 1986. * ''Accidente. Poemas del Hospital'', Málaga, Librería Anticuaria El Guadalhorce, 1987. * ''Cuatro canciones'', Málaga, Librería Anticuaria El Guadalhorce, 1987. * ''El aburrimiento'', 1988. * ''Canciones para Altair'', M., Hiperión, 1989.<ref>Véase la [http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1989/03/11/055.html reseña] de Miguel García-Posada en ''ABC Literario'', 11-3-1989.</ref> == Bibliografio == [[Arkivo:Fundacion alberti.jpg|200px|thumb|Fundaciono Alberti en [[El Puerto de Santa María]].]] * E. de Zuleta, «La poesía de Rafael Alberti», en ''Cinco poetas españoles'' (Madrid, 1971) * Kurt Spang, ''Inquietud y nostalgia. La poesía de Rafael Alberti'' (Pamplona, 1973) * S. Salinas de Marichal, ''El mundo poético de Rafael Alberti'' (Madrid, 1975) * J. L. Tejada, ''Rafael Alberti entre la tradición y la vanguardia'' (Madrid, 1976) * Ricardo Senabre, ''La poesía de Rafael Alberti'' (Salamanca, 1977) * A. Jiménez Millán, ''La poesía de Rafael Alberti (1930–1939)'' (Cádiz, 1984) * Rafael Alberti, ''Obras completas, I. Poesía (1920–1938)'', introducción de [[Luis García Montero]] (Madrid, 1988). * Paz Pasamar, P. ''En torno a Rafael Alberti y las Américas'', Cádiz, Anales de la Fundación Rafael Alberti, Puerto de Santa María, 2001. * Bailecito de bodas == Referi == {{reflist}} == Extera ligili == * [http://www.rafaelalberti.es/ Fundación Rafael Alberti] * [https://web.archive.org/web/20091202221836/http://cvc.cervantes.es/actcult/alberti/default.htm Rafael Alberti en la Centro Virtual Cervantes] * [http://www.cervantesvirtual.com/bib_autor/alberti/ Portal de Rafael Alberti] en la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes * [https://web.archive.org/web/20200602022615/https://www.lanacion.com.ar/cultura/alberti-y-leon-los-inmigrantes-nid1332204 Españoles en Argentina: Alberti y León, los inmigrantes - La Nación, Buenos Aires] * [https://web.archive.org/web/20131231001052/http://web.ua.es/devuelveme-voz/buscador.php?autor=alberti Devuelveme la voz : Homenajes, entrevistas, poemas ..] * [http://www.elpais.com/articulo/Revista/sabado/Quien/esconde/tesoro/Alberti/elpepirsa/20111217elpepirsa_4/Tes Qua celas la trezoro di Alberti?] {{DEFAULTSORT:Alberti, Rafael}} [[Kategorio:Hispaniana skriptisti]] [[Kategorio:Generaciono di 27]] jmfbrn87tsxzya4oyb19146v5bhiycu 0 37771 1143906 1072843 2026-11-01T21:12:29Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1143906 wikitext text/x-wiki {{Specala revizo}} La ''''Konkurso internaciona por mashini genetikale modifikita''' (IGEM) esas mondala konkurso pri [[sintezala biologio]] qua eventas omnayare en [[Boston]] kun la partopreno di studenti de multa universitati de la mondo. Ol eventis unesmafoye en 2003, nur kun la partopreno di studenti de MIT. En 2015 plua kam 280 esquadi di studenti de plua kam 30 diferanta landi konkursis inter li. == Detalii di la konkurso == L'esquadi di studenti recevas equipuro di biologiala parti en la komenco di somero de [[registrageyo di standarda biologiala parti]]. Laboranta en lia propra skoli dum somero, li uzas ti parti e nova parti di lua propra desegno por konstruktar biologiala sistemi ed operar li en vivanta celuli. La direktisto dil konkurso esas [[Randy Rettberg]], injenioro qua laboris por firmi quale Apple, Sun, e BBN. == Biologiala sistemi == Un ek la skopi dil konkurso esas krear simpla biologiala sistemi ek interchanjebla parti e operar li en vivanta celuli. La konkurso IGEM faciligas to provizana librejo di modelizita parti (nomizita ''BioBrick'' modela biologiala parti) a studenti, e demandanta a li designar e konstruktar genetikala mashini kun li. L'equipi di stuenti povas anke prizentar lia propra ''BioBricks''. Sucesanta projekti produktas celuli qui montras nova e neordinara propaji per mekanisma peci di multopla geni kun mekanismi por regular lia expreso. Informo pri BioBrick modelizita biologiala parti e l'utensilaro por facar e manipular li, esas provizata dal [[registrageyo di standarda biologiala parti]] o, simple, la Registrageyo]]. To esas kerno moyeno por la iGEM programo, ed unu qua evolucionis rapide por satisfacar la necesi dil programo. == Rezulti == <center> {| class="wikitable" |+Rezulti dil konkurso |- ! ! Vinkanto ! Finalisto ! Finalisto ! Finalisto ! Finalisto ! Finalisto ! Kompleta Rezulti |- ! 2012 | style="background:#ccffcc;" | [[Universitato di Groningen|Groningen]] | [[Ljubljana University|Ljubljana]] (2nd) | [[University of Paris|Paris Bettencourt]]<ref group="note">Students were from diffrent universities of Paris ([[Paris Descartes University]], [[Paris Diderot University]], [[Pierre and Marie Curie University]]). </ref> (3rd) | [[Ludwig Maximilian University of Munich|LMU Munich]] (4th) | | | [http://igem.org/Results?year=2012&region=All&division=igem iGEM 2012] |- ! 2011 | style="background:#ccffcc;" | [[Universitato di Washington|Washington]] | [[Imperial College London|Imperial]] (2nd) | [[Zhejiang University|ZJU China]] (3rd) | [[Massachusetts Institute of Technology|MIT]] (4th) | | | [http://igem.org/Results?year=2011 iGEM 2011] <ref group="note">As of June 2012, the 2011 results page does not include results from the Championship Jamboree; but details can be found at the [https://web.archive.org/web/20141021180221/http://2011.igem.org/Jamborees Jamboree page].</ref> |- ! 2010 | style="background:#ccffcc;" | [[Universitato di Ljubljana|Ljubljana]] | [[Peking University|Peking]] (2nd) | [[University of Bristol|BCCS Bristol]] (3rd) | [[Cambridge University|Cambridge]] | [[Imperial College London|Imperial]] | [[TU Delft]] | [https://archive.is/20130112213609/http://2010.igem.org/Jamboree/Results iGEM 2010] |- ! 2009 | style="background:#ccffcc;"| [[Universitato di Cambridge|Cambridge]] | [[University of Heidelberg|Heidelberg]] (2nd) | [[University of Valencia|Valencia]] (3rd) | [[University of Freiburg|Freiburg Bioware]] | [[University of Groningen|Groningen]] | [[Imperial College London|Imperial]] | [https://archive.is/20130113023735/http://2009.igem.org/Jamboree/Results iGEM 2009] |- ! 2008 | style="background:#ccffcc;" | [[Universitato di Ljubljana|Ljubljana]] | [[University of Freiburg|Freiburg]] (2nd) | [[Caltech]] (3rd) | [[Harvard]] | [[National Yang Ming University|NYMU Taipei]] | [[UC Berkeley]] | [https://web.archive.org/web/20090216185749/http://2008.igem.org/Jamboree/Results iGEM 2008] |- ! 2007 | style="background:#ccffcc;" | [[Peking University|Peking]] | [[Paris University|Paris]] | [[Ljubljana University|Ljubljana]] | [[UC Berkeley]] | [[UCSF]] | [[USTC]] | [https://web.archive.org/web/20100613112752/http://parts.mit.edu/igem07/index.php/Presentations iGEM 2007] <ref group="note">2007 had six finalists but none were selected as specific runners-up.</ref> |- ! 2006 | style="background:#ccffcc;" | [[Universitato di Ljubljana|Ljubljana]] | [[Imperial College London|Imperial]] (2nd) | [[Princeton University|Princeton]] (3rd) | | | | [https://web.archive.org/web/20100814165254/http://www.igem2006.com/results.htm iGEM 2006] |- ! 2005 | colspan="6" style="text-align: center;" | Years prior to 2006 had no specific winners | [https://web.archive.org/web/20101026011556/http://parts.mit.edu/wiki/index.php/Igem_2005 iGEM 2005] |- ! 2004 | colspan="6" | | [https://web.archive.org/web/20110609043452/http://parts.mit.edu/wiki/index.php/Iap_2004 IAP 2004], [https://archive.ph/20121209132727/http://partsregistry.org/cgi/htdocs/SBC04/index.cgi SBC 2004] |- ! 2003 | colspan="6" | | [https://web.archive.org/web/20110609044330/http://parts.mit.edu/wiki/index.php/Iap_2003 IAP 2003] |} </center> == Referi == <references group="note"/> == Extera ligili == * [http://www.igem.org/ iGEM] * [http://2012.igem.org/ iGEM 2012] * [https://web.archive.org/web/20170408112552/http://www.partsregistry.org/ Registrageyo di Standarda Biologiala Parti] * [https://web.archive.org/web/20100413121938/http://www.biobricks.org/ BioBricks Foundation] [[Kategorio:Cienco e teknologio en Nord-Amerika]] [[Kategorio:Genetiko]] 9uuntzvvnawr06scfk28dpd4rluqqvb 0 44757 1143929 1125227 2026-11-02T07:19:39Z Forstbirdo 3024 1143929 wikitext text/x-wiki En la [[biologio]], '''subfamilio''' esas posibla [[taxono]] qua konsistas ek diversa [[genero|generi]] ed apartenas al [[Familio (biologio)|familio]]. Ol esas unu de la derivita taxonala rangi en la [[taxonomio]]. {{revizo}} [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] tfjxuwfy2qyb5v8suetj98mqbc9eyj0 0 55326 1143920 1130832 2026-11-01T22:11:50Z Forstbirdo 3024 1143920 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: Gymnospermae.jpg|eta|Exempli di gimnospermi]] '''Gimnospermi''' (de la Greka:, nuda semini) esas [[semino]]-planti ([[Fanerogamo|fanerogami]]) kun nekovrit [[ovulo|ovuli]], tale ke [[poleno]]-greni povas enirar che la [[mikropilo]]. Quale omna semino-planti la  gimnospermi seminifas, ma kontraste al [[angiospermi]] la gimnospermi ne havas [[pistilo]] od [[ovario]] e konseque anke ne ‘vera’ frukti. La gimnospermi subdividesas en 6 [[ordono|ordoni]]: ''Cycadales'' (o cikadali), ''Ginkgoales'' (o ginkgoali), ''Gnetales'' (o gnetali), ''Pinales'' (o [[pinali]]), ''Araucariales'' (o [[araukariali]] e ''Cupressales'' (o [[kupresali]]). Quale "[[koniferi]]" konsideresas pinali, araukariali e kupresali. {{Wikivortaro|gimnospermo}} == Extera ligili == * [https://www.conifers.org/zz/gymnosperms.php Gimnospermi en "The Gymnosperm Database"] [[Kategorio:Gimnospermi]] [[Kategorio:Fanerogami]] re0dcycfw3ntj2jc89bc1va9h6wd505 2 56109 1143880 1136257 2026-11-01T18:41:16Z ThWiki1910 31363 1143880 wikitext text/x-wiki {{Mea lando |flago di lando = Earth_flag_PD.jpg |lando = Tero}} {{Mea lando |flago di lando = Flag of Europe.svg |lando = Europana Uniono}} <br /><br /> == Lasta sep kontributaji == {{Specala:Kontributaji/ThWiki1910|limit=7}} == Ido en wikipedio == [[Arkivo:Muybridge Buffalo galloping.gif|center|eta]] <center><tt><span style="background-color: yellow;"><u>Anonco de 1.10.2025:</u> <b>pos 8 longa yari (de [[1ma di junio]] [[2017]]) Ido itere es<br />en la CENTO di altra wikipedii kun maxim granda quanteso di artikli.</b></span><br />Uzanto:<b>ThWiki1910</b> – <b>29 203 (44,8%)</b> artikli (''1.11.2026'')</tt></center> <center> ^{[https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Podstawowy_ranking_międzyjęzykowy pl]} ^{[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A0%D0%B5%D0%B9%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE_%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB%D1%83_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B9 ru]} ^{[https://fr.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Statistiques_internationales fr]} ^{[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Multilingual_statistics en]}</center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.11.2026) - ''Ido - 97ma plaso (senmove)'' (+'''596''' /+514) {| class="wikitable sortable" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |style="background-color: #FF0099;color: #FFFFFF" |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 257 605''' || '''11 364''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 164 || 308 |- |style="background-color: #FF0099;color: #FFFFFF" |'''3''' || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 162 630 || 7 503 |- |style="background-color: #FF0099;color: #FFFFFF" |'''4''' || [[Franca linguo|Franca]] || 2 787 583 || 5 136 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 629 610 || 1 363 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 230 773 || 2 672 |- |style="background-color: #FF0099;color: #FFFFFF" |'''7''' || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 147 036 || 6 657 |- |style="background-color: #FF0099;color: #FFFFFF" |'''8''' || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 125 953 || 5 973 |- |style="background-color: #FF0099;color: #FFFFFF" |'''9''' || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 993 425 || 4 416 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 713 165 || 3 467 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 563 732 || 5 044 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 525 452 || 4 607 |- |... || ... || ... || ... |- |27 || [[Urdu-linguo|Urdu]] || 707 112 || 2 914 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |38 || [[Esperanto]] || 390 274 || 819 |- |... || ... || ... || ... |- |72 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 121 544 || 1 678 |- |... || ... || ... || ... |- |89 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 76 199 || 30 |- |... || ... || ... || ... |- |93 || [[Haitiana linguo|Haitiana]] || 72 132 || 30 |- |94 || [[Piemontana linguo|Piemontana]] || 71 567 || 5 |- |95 || [[Venetana linguo|Venetana]] || 69 633 || 3 |- |96 || [[Luxemburgiana linguo|Luxemburgiana]] || 68 114 || 147 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''97''' || '''Ido''' || '''65 172''' || '''596''' |- |98 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 64 559 || 124 |- |99 || [[:en:Bashkir language|Bashkiriana]] || 64 316 || 14 |- |100 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 63 000 || 40 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |106 || [[Volapük]] || 57 399 || 1 114 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Interlingua]] || 30 424 || -298 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |121 || [[Kotava]] || 29 905 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |164 || [[Occidental]] || 13 828 || 36 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |231 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 689 || 3 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |271 || [[Novial]] || 2 068 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |302 || [[Lojban]] || 1 366 || 2 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 296 || 30 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 120 || 56 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.10.2026) - ''Ido - 97ma plaso (kresko ye 2)'' (+'''619''' /+535) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 246 241''' || '''12 447''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 856 || 139 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''3''' || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 155 127 || 7 042 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''4''' || [[Franca linguo|Franca]] || 2 782 447 || 5 128 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 628 247 || 439 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 228 101 || 2 218 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''7''' || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 140 379 || 5 551 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''8''' || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 119 980 || 3 926 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''9''' || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 989 009 || 4 263 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 709 698 || 3 381 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 558 688 || 5 745 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 520 845 || 4 766 |- |... || ... || ... || ... |- |26 || [[Urdu-linguo|Urdu]] || 704 198 || '''26 117''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |38 || [[Esperanto]] || 389 455 || 521 |- |... || ... || ... || ... |- |72 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 119 866 || '''10 576''' |- |... || ... || ... || ... |- |89 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 76 169 || 2 656 |- |... || ... || ... || ... |- |93 || [[Haitiana linguo|Haitiana]] || 72 102 || 6 |- |94 || [[Piemontana linguo|Piemontana]] || 71 562 || 3 |- |95 || [[Venetana linguo|Venetana]] || 69 630 || 8 |- |96 || [[Luxemburgiana linguo|Luxemburgiana]] || 67 967 || 107 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''97''' || '''Ido''' || '''64 576''' || '''619''' |- |98 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 64 435 || 97 |- |99 || [[:en:Bashkir language|Bashkiriana]] || 64 302 || 3 |- |100 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 960 || -6 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |106 || [[Volapük]] || 56 285 || 1 145 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Interlingua]] || 30 722 || 170 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |121 || [[Kotava]] || 29 905 || -1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |164 || [[Occidental]] || 13 792 || 30 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |229 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 686 || 3 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |271 || [[Novial]] || 2 067 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |302 || [[Lojban]] || 1 364 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 266 || 24 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 64 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.09.2026) - ''Ido - 99ma plaso (senmove)'' (+'''624''' /+403) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 233 794''' || '''16 973''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 717 || 348 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''3''' || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 148 085 || 8 087 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''4''' || [[Franca linguo|Franca]] || 2 777 319 || 5 147 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 627 808 || 915 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 225 883 || 1 707 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''7''' || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 134 828 || 6 210 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''8''' || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 116 054 || 3 756 |- |style="background-color: #FF0000;color: #FFFFFF" |'''9''' || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 984 746 || 4 596 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 706 317 || 3 104 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 552 943 || 6 420 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 516 079 || 4 402 |- |... || ... || ... || ... |- |28 || [[Urdu-linguo|Urdu]] || 678 081 || '''9 720''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |38 || [[Esperanto]] || 388 934 || 653 |- |... || ... || ... || ... |- |74 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 109 290 || 2 476 |- |... || ... || ... || ... |- |92 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 73 513 || '''8 647''' |- |... || ... || ... || ... |- |96 || [[Luxemburgiana linguo|Luxemburgiana]] || 67 860 || 256 |- |97 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 64 338 || 69 |- |98 || [[:en:Bashkir language|Bashkiriana]] || 64 299 || 9 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''99''' || '''Ido''' || '''63 957''' || '''624''' |- |100 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 966 || 15 |- |101 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 61 229 || 291 |- |102 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 60 965 || -209 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |106 || [[Volapük]] || 55 140 || 1 182 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Interlingua]] || 30 552 || 59 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |121 || [[Kotava]] || 29 906 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |163 || [[Occidental]] || 13 762 || 33 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |229 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 683 || 6 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |270 || [[Novial]] || 2 066 || -3 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |302 || [[Lojban]] || 1 364 || 8 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 242 || 0 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 64 || 2 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.08.2026) - ''Ido - 99ma plaso (kresko ye 1)'' (+'''758''' /+225) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 216 821''' || '''13 221''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 369 || 24 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 139 998 || 7 238 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 772 172 || 4 882 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 626 893 || 518 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 224 176 || 2 086 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 128 618 || 5 905 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 112 298 || 4 629 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 980 150 || 4 117 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 703 213 || 3 194 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 546 523 || 4 658 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 511 677 || 3 522 |- |... || ... || ... || ... |- |28 || [[Urdu-linguo|Urdu]] || 668 361 || '''27 413''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |38 || [[Esperanto]] || 388 281 || 1 118 |- |... || ... || ... || ... |- |74 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 106 814 || 1 277 |- |... || ... || ... || ... |- |95 || [[Luxemburgiana linguo|Luxemburgiana]] || 67 604 || 190 |- |96 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 64 866 || 201 |- |97 || [[:en:Bashkir language|Bashkiriana]] || 64 290 || 2 |- |98 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 64 269 || 120 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''99''' || '''Ido''' || '''63 333''' || '''758''' |- |100 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 951 || 15 |- |101 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 61 174 || 68 |- |102 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 60 938 || 203 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |106 || [[Volapük]] || 53 958 || 1 487 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 493 || 31 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |120 || [[Kotava]] || 29 905 || 5 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |163 || [[Occidental]] || 13 729 || 51 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |228 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 677 || 35 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |268 || [[Novial]] || 2 069 || -2 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |301 || [[Lojban]] || 1 356 || 3 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 242 || 0 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 62 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.07.2026) - ''Ido - 100ma plaso (senmove)'' (+'''278''' /+321) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 203 600''' || '''14 033''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 345 || -3 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 132 760 || 6 649 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 767 290 || 5 987 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 626 375 || 354 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 222 090 || 1 976 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 122 713 || 5 938 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 107 669 || 4 172 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 976 033 || 4 288 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 700 019 || 2 898 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 541 865 || 3 792 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 508 155 || 4 019 |- |... || ... || ... || ... |- |28 || [[Urdu-linguo|Urdu]] || 640 948 || '''175 154''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |38 || [[Esperanto]] || 387 163 || 1 341 |- |... || ... || ... || ... |- |75 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 105 537 || 5 357 |- |... || ... || ... || ... |- |98 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 64 149 || 106 |- |99 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 936 || 72 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''62 575''' || '''278''' |- |101 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 61 106 || 80 |- |102 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 60 735 || 245 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 60 290 || 165 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |106 || [[Volapük]] || 52 471 || 776 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 462 || 37 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 900 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |162 || [[Occidental]] || 13 678 || 64 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |228 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 642 || 42 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |268 || [[Novial]] || 2 071 || -1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |302 || [[Lojban]] || 1 353 || 11 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 242 || 1 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 62 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.06.2026) - ''Ido - 100ma plaso (senmove)'' (+'''272''' /+135) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 189 567''' || '''13 547''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 348 || 150 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 126 111 || 8 370 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 761 303 || 6 271 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 626 021 || 1 576 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 220 114 || 2 073 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 116 775 || 6 831 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 103 497 || 5 413 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 971 745 || 4 392 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 697 121 || 3 956 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 538 073 || 4 577 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 504 136 || 4 078 |- |... || ... || ... || ... |- |33 || [[Urdu-linguo|Urdu]] || 465 794 || '''116 559''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |38 || [[Esperanto]] || 385 822 || 1 141 |- |... || ... || ... || ... |- |77 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 100 180 || 4 170 |- |... || ... || ... || ... |- |98 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 64 043 || 170 |- |99 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 864 || 152 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''62 297''' || '''272''' |- |101 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 61 026 || 95 |- |102 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 60 490 || 246 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 60 125 || 237 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |106 || [[Volapük]] || 51 695 || 892 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 425 || 9 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 900 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |162 || [[Occidental]] || 13 614 || 63 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |227 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 600 || 51 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |268 || [[Novial]] || 2 072 || 2 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |298 || [[Lojban]] || 1 342 || -8 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 241 || 4 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 62 || 1 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.05.2026) - ''Ido - 100ma plaso (senmove)'' (+'''406''' /+393) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 176 020''' || '''13 560''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 198 || 35 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 117 741 || 7 942 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 755 032 || 6 204 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 624 445 || 1 866 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 218 041 || 2 026 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 109 944 || 5 083 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 098 084 || 4 345 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 967 353 || 3 910 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 693 165 || 2 969 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 533 496 || 3 477 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 500 058 || 3 714 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 384 681 || 991 |- |... || ... || ... || ... |- |78 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 96 010 || 788 |- |... || ... || ... || ... |- |98 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 63 873 || 236 |- |99 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 712 || 151 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''62 025''' || '''406''' |- |101 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 60 931 || 36 |- |102 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 60 244 || 178 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 59 888 || 210 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |106 || [[Volapük]] || 50 803 || 1 057 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 416 || 11 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 900 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |162 || [[Occidental]] || 13 551 || 30 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |227 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 549 || -4 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |268 || [[Novial]] || 2 070 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |297 || [[Lojban]] || 1 350 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 237 || -2 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 61 || 17 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.04.2026) - ''Ido - 100ma plaso (senmove)'' (+'''622''' /+546) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 162 460''' || '''17 926''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 163 || -500 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 109 799 || 8 565 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 748 828 || 6 732 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 622 579 || 913 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 216 015 || 2 931 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 104 861 || 7 285 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 093 739 || 5 077 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 963 443 || 4 769 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 690 196 || 3 650 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 530 019 || 4 384 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 496 344 || 4 294 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 383 690 || 1 330 |- |... || ... || ... || ... |- |78 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 95 222 || 4 656 |- |... || ... || ... || ... |- |97 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 63 637 || 582 |- |98 || [[Aragonana linguo|Aragonana]] || 63 344 || 7 671 |- |99 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 561 || 249 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''61 619''' || '''622''' |- |101 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 60 895 || -353 |- |102 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 60 066 || 181 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 59 678 || 296 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |106 || [[Volapük]] || 49 746 || 1 165 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 405 || 112 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 900 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |161 || [[Occidental]] || 13 521 || 36 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |227 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 553 || 39 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |268 || [[Novial]] || 2 070 || 2 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |295 || [[Lojban]] || 1 349 || -3 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 239 || -1 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 44 || -1 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.03.2026) - ''Ido - 100ma plaso (senmove)'' (+'''265''' /+203) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 144 534''' || '''14 880''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 663 || -174 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 101 234 || 8 393 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 742 096 || 5 889 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 621 666 || 660 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 213 084 || 2 431 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 097 576 || 6 253 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 088 662 || 5 425 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 958 674 || 3 878 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 686 546 || 3 447 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 525 635 || 3 459 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 492 050 || 3 805 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 382 360 || 1 117 |- |... || ... || ... || ... |- |82 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 90 566 || 1 999 |- |... || ... || ... || ... |- |97 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 63 055 || 167 |- |98 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 312 || 101 |- |99 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 61 248 || 111 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''60 997''' || '''265''' |- |101 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 59 885 || 62 |- |102 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 59 459 || 96 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 59 382 || 189 |- |104 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 58 664 || 180 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |107 || [[Volapük]] || 48 581 || 622 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 293 || 106 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 900 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |160 || [[Occidental]] || 13 485 || 34 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |227 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 514 || 14 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |267 || [[Novial]] || 2 068 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |295 || [[Lojban]] || 1 352 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 240 || 4 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 45 || 2 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.02.2026) - ''Ido - 100ma plaso (senmove)'' (+'''302''' /+241) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 129 654''' || '''14 754''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 837 || -38 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 092 841 || 9 647 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 736 207 || 6 875 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 621 006 || -63 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 210 653 || 3 298 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 091 323 || 6 908 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 083 237 || 5 262 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 954 796 || 4 462 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 683 099 || 3 407 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 522 176 || 4 190 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 488 245 || 3 976 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 381 243 || 1 363 |- |... || ... || ... || ... |- |82 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 88 567 || 10 979 |- |... || ... || ... || ... |- |97 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 62 888 || 106 |- |98 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 211 || 33 |- |99 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 61 137 || 142 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''60 732''' || '''302''' |- |101 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 59 823 || 99 |- |102 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 59 363 || 39 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 59 193 || 257 |- |104 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 58 484 || 181 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |108 || [[Volapük]] || 47 959 || 859 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 187 || 11 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 900 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |159 || [[Occidental]] || 13 451 || 35 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |225 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 500 || -1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |266 || [[Novial]] || 2 068 || 175 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |295 || [[Lojban]] || 1 352 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || [[:en:Sama–Bajaw languages|Sama–Bajaw]] || 236 || -1 |- |342 || [[:en:Tigre language|Tigre]] || 43 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.01.2026) - ''Ido - 100ma plaso (senmove)'' (+'''283''' /+229) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 114 900''' || '''16 531''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 875 || 18 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 083 194 || 9 525 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 729 332 || 6 252 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 621 069 || 1 542 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 207 355 || 3 354 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 084 415 || 7 147 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 077 975 || 4 107 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 950 334 || 3 987 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 679 692 || 3 347 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 517 986 || 4 905 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 484 269 || 2 144 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 379 880 || 1 286 |- |... || ... || ... || ... |- |86 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 77 588 || 4 690 |- |... || ... || ... || ... |- |97 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 62 782 || 116 |- |98 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 178 || 24 |- |99 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 60 995 || 142 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''60 430''' || '''283''' |- |101 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 59 724 || 140 |- |102 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 59 324 || 105 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 58 936 || 285 |- |104 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 58 303 || 150 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |109 || [[Volapük]] || 47 100 || 792 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 176 || 26 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 900 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |159 || [[Occidental]] || 13 416 || 28 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |224 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 501 || 3 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |271 || [[Novial]] || 1 893 || 5 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |294 || [[Lojban]] || 1 351 || 3 |- |... || ... || ... || ... |- |340 || Grenlandana || 0 || -246 |- |341 || Cree || 0 || -14 |- |342 || Norfolk || 0 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.12.2025) - ''Ido - 100ma plaso (senmove)'' (+'''193''' /+132) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 098 369''' || '''14 780''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 857 || -71 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 073 669 || 8 841 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 723 080 || 5 249 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 619 527 || 387 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 204 001 || 3 090 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 077 268 || 5 764 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 073 868 || 4 457 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 946 347 || 4 037 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 676 345 || 2 899 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 513 081 || 5 122 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 482 125 || 3 554 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 378 594 || 1 419 |- |... || ... || ... || ... |- |89 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 72 898 || 1 106 |- |... || ... || ... || ... |- |97 || [[Irlandana linguo|Irlandana]] || 62 666 || 99 |- |98 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 154 || 16 |- |99 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 60 853 || 78 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''60 147''' || '''193''' |- |101 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 59 584 || 66 |- |102 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 59 219 || 80 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 58 651 || 250 |- |104 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 58 153 || 143 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |109 || [[Volapük]] || 46 308 || 537 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 150 || 15 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 899 || 3 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |158 || [[Occidental]] || 13 388 || 33 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |224 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 498 || 15 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |270 || [[Novial]] || 1 888 || 11 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |293 || [[Lojban]] || 1 348 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || Cree || 14 || 0 |- |342 || Norfolk || 0 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.11.2025) - ''Ido - 100ma plaso (senmove)'' (+'''380''' /+325) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 083 589''' || '''16 791''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 928 || -38 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 064 828 || 9 358 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 717 831 || 5 703 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 619 140 || 2 089 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 200 911 || 2 669 |- |7 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 071 504 || 6 913 |- |8 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 069 411 || 4 005 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 942 310 || 4 685 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 673 446 || 3 032 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 507 959 || 5 000 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 478 571 || 3 703 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 377 175 || 1 124 |- |... || ... || ... || ... |- |90 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 71 792 || 1 345 |- |... || ... || ... || ... |- |98 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 138 || 19 |- |99 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 60 775 || 109 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''59 954''' || '''380''' |- |101 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 59 518 || 229 |- |102 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 59 139 || 65 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 58 401 || 318 |- |104 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 58 010 || 81 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |109 || [[Volapük]] || 45 771 || 661 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 135 || 28 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 896 || -1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |158 || [[Occidental]] || 13 355 || 44 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |224 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 483 || 13 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |271 || [[Novial]] || 1 877 || -1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |294 || [[Lojban]] || 1 348 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || Cree || 14 || 0 |- |342 || Norfolk || 0 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.10.2025) - ''Ido - 100ma plaso (kresko ye 4)'' (+'''2 143''' /+2 066) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 066 798''' || '''16 898''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 115 966 || -152 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 055 470 || 8 816 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 712 128 || 5 425 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 617 051 || 1 663 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 198 242 || 2 237 |- |7 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 065 406 || 3 614 |- |8 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 064 591 || 6 103 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 937 625 || 4 447 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 670 414 || 2 902 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 502 959 || 5 031 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 474 868 || 3 338 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 376 051 || 1 256 |- |... || ... || ... || ... |- |92 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 70 447 || 1 345 |- |... || ... || ... || ... |- |98 || [[:en:Sundanese language|Sundana]] || 62 119 || 18 |- |99 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 60 666 || 188 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''100''' || '''Ido''' || '''59 574''' || '''2 143''' |- |101 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 59 289 || 102 |- |102 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 59 074 || 93 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 58 083 || 278 |- |104 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 57 929 || 48 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |109 || [[Volapük]] || 45 110 || 571 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 107 || 29 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 897 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |158 || [[Occidental]] || 13 311 || 30 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |224 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 470 || 2 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |271 || [[Novial]] || 1 878 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |293 || [[Lojban]] || 1 348 || 4 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || Cree || 14 || 1 |- |342 || Norfolk || 0 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.09.2025) - ''Ido - 104ma plaso (senmove)'' (+'''284''' /+181+36) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 049 900''' || '''17 926''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 118 || -66 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 046 654 || 9 900 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 706 703 || 7 078 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 615 388 || 1 645 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 196 005 || 2 613 |- |7 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 061 792 || 4 819 |- |8 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 058 488 || 6 999 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 933 178 || 4 259 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 667 512 || 2 849 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 497 928 || 6 095 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 471 530 || 3 859 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 374 795 || 1 482 |- |... || ... || ... || ... |- |93 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 69 102 || 4 693 |- |... || ... || ... || ... |- |99 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 60 478 || 92 |- |100 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 59 187 || 131 |- |101 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 58 981 || 73 |- |102 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 57 881 || 76 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 57 805 || 313 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''104''' || '''Ido''' || '''57 431''' || '''284''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |109 || [[Volapük]] || 44 539 || 781 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 078 || 18 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 897 || 3 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |158 || [[Occidental]] || 13 281 || 40 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |224 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 468 || 2 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |271 || [[Novial]] || 1 878 || 3 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |293 || [[Lojban]] || 1 344 || 4 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || Cree || 13 || 0 |- |342 || Norfolk || 0 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.08.2025) - ''Ido - 104ma plaso (senmove)'' (+'''478''' /+430) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 031 974''' || '''15 797''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 184 || -171 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 036 754 || 8 485 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 699 625 || 5 818 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 613 743 || 1 447 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 193 392 || 2 298 |- |7 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 056 973 || 4 440 |- |8 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 051 489 || 6 466 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 928 919 || 4 434 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 664 663 || 2 533 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 491 833 || 5 771 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 467 671 || 3 679 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 373 313 || 1 173 |- |... || ... || ... || ... |- |94 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 64 409 || 4 514 |- |... || ... || ... || ... |- |99 || [[Islandana linguo|Islandana]] || 60 386 || 92 |- |100 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 59 056 || 60 |- |101 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 58 908 || 92 |- |102 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 57 805 || 64 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 57 492 || 287 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''104''' || '''Ido''' || '''57 147''' || '''478''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |109 || [[Volapük]] || 43 758 || 735 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 30 060 || 111 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 894 || 2 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |158 || [[Occidental]] || 13 241 || 33 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |223 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 466 || 3 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |269 || [[Novial]] || 1 875 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |293 || [[Lojban]] || 1 340 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || Cree || 13 || 0 |- |342 || Norfolk || 0 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.07.2025) - ''Ido - 104ma plaso (senmove)'' (+'''197 ? – min. 309+25 !''' /+309) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 016 177''' || '''14 188''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 355 || -1 249 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 028 269 || 8 060 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 693 807 || 6 144 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 612 296 || 1 959 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 191 094 || 2 630 |- |7 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 052 533 || 4 620 |- |8 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 045 023 || 7 376 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 924 485 || 3 786 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 662 130 || 2 706 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 486 062 || 6 243 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 463 992 || 1 632 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 372 140 || 1 087 |- |... || ... || ... || ... |- |99 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 59 895 || 1 593 |- |100 || [[Sileziana linguo|Sileza]] || 58 996 || 6 |- |101 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 58 816 || 82 |- |102 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 57 741 || 52 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 57 205 || 271 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''104''' || '''Ido''' || '''56 669''' || '''197''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |109 || [[Volapük]] || 43 023 || 636 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 29 949 || 11 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 892 || -1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |158 || [[Occidental]] || 13 208 || 35 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |223 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 463 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |269 || [[Novial]] || 1 874 || 10 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |293 || [[Lojban]] || 1 340 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || Cree || 13 || 0 |- |342 || Norfolk || 0 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.06.2025) - ''Ido - 104ma plaso (senmove)'' (+'''837'''/+785) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''7 001 989''' || '''13 531''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 117 604 || 957 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 020 209 || 9 161 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 687 663 || 6 785 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 610 337 || 1 006 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 188 464 || 2 600 |- |7 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 047 913 || 5 685 |- |8 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 037 647 || 7 896 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 920 699 || 4 626 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 659 424 || 3 275 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 479 819 || 5 698 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 462 360 || 1 731 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 371 053 || 1 114 |- |... || ... || ... || ... |- |94 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 64 005 || 7 503 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 58 734 || 156 |- |101 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 58 302 || 1 076 |- |102 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 57 689 || 88 |- |103 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 56 934 || 210 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''104''' || '''Ido''' || '''56 472''' || '''837''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |110 || [[Volapük]] || 42 387 || 774 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |117 || [[Interlingua]] || 29 938 || 18 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 893 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |158 || [[Occidental]] || 13 173 || 41 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |223 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 462 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |270 || [[Novial]] || 1 864 || 6 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |292 || [[Lojban]] || 1 340 || 2 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || Cree || 13 || 0 |- |342 || Norfolk || 0 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.05.2025) - ''Ido - 104ma plaso (senmove)'' (+'''1 015'''/+829) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''6 988 458''' || '''13 254''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 647 || -119 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 011 048 || 8 924 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 680 878 || 6 160 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 609 331 || 1 303 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 185 864 || 2 576 |- |7 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 042 228 || 5 220 |- |8 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 029 751 || 7 892 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 916 073 || 5 043 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 656 149 || 3 405 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 474 121 || 3 793 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 460 629 || 3 313 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 369 939 || 1 352 |- |... || ... || ... || ... |- |99 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 58 578 || 198 |- |100 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 57 601 || 105 |- |101 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 57 226 || 517 |- |102 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 56 724 || 218 |- |103 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 56 502 || 855 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''104''' || '''Ido''' || '''55 635''' || '''1 015''' |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |111 || [[Volapük]] || 41 613 || 606 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |117 || [[Interlingua]] || 29 920 || 21 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Kotava]] || 29 892 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |158 || [[Occidental]] || 13 132 || 28 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |223 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 462 || 2 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |269 || [[Novial]] || 1 858 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |292 || [[Lojban]] || 1 338 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || Cree || 13 || 0 |- |342 || Norfolk || 0 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.04.2025) - ''Ido - 104ma plaso (falo ye 1)'' (+'''1158'''/+1109) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''6 975 204''' || '''13 738''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 766 || -19 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 3 002 124 || 9 169 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 674 718 || 6 448 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 608 028 || 2 540 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 183 288 || 2 264 |- |7 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 037 008 || 5 410 |- |8 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 021 859 || 8 793 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 911 030 || 4 705 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 652 744 || 2 875 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 470 328 || 4 418 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 457 316 || 5 059 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 368 587 || 1 359 |- |... || ... || ... || ... |- |76 || [[Swahilia linguo|Swahilia]] || 98 682 || 1 287 |- |... || ... || ... || ... |- |99 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 58 380 || 1 758 |- |100 || [[:en:Chuvash language|Chuvasha]] || 57 496 || 88 |- |101 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 56 709 || 1 001 |- |102 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 56 506 || 355 |- |103 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 55 647 || 5 211 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''104''' || '''Ido''' || '''54 620''' || '''1 158''' |- |... || ... || ... || ... |- |110 || [[Ibo-linguo]] || 42 234 || 3 194 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |111 || [[Volapük]] || 41 007 || 559 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 29 899 || 55 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Kotava]] || 29 892 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |157 || [[Occidental]] || 13 104 || 35 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |222 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 460 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |269 || [[Novial]] || 1 858 || 80 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |291 || [[Lojban]] || 1 338 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- |341 || Cree || 13 || 0 |- |342 || Norfolk || 0 || -807 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.03.2025) - ''Ido - 103ma plaso (senmove)'' (+'''751'''/+702) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''6 961 466''' || '''13 844''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 785 || -44 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 2 992 955 || 9 583 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 668 270 || 6 356 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 605 488 || 2 831 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 181 024 || 2 348 |- |7 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 031 598 || 8 976 |- |8 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 013 066 || 6 867 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 906 325 || 3 867 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 649 869 || 3 097 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 465 910 || 4 369 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 452 257 || 5 217 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 367 228 || 1 606 |- |... || ... || ... || ... |- |76 || [[Swahilia linguo|Swahilia]] || 97 395 || 3 390 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 56 622 || 471 |- |101 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 56 151 || 396 |- |102 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 55 708 || 1 812 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''103''' || '''Ido''' || '''53 462''' || '''751''' |- |104 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 50 436 || 30 |- |... || ... || ... || ... |- |107 || [[Aragonana linguo|Aragonana]] || 48 074 || 331 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |110 || [[Volapük]] || 40 448 || 535 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |117 || [[Kotava]] || 29 892 || 15 |- | style="background-color: #CCCCCC;" |118 || [[Interlingua]] || 29 844 || 23 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |156 || [[Occidental]] || 13 069 || 35 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |221 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 459 || -2 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |270 || [[Novial]] || 1 778 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |289 || [[Lojban]] || 1 337 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- |339 || Cree || 13 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.02.2025) - ''Ido - 103ma plaso (senmove)'' (+'''723'''/+633) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''[[Angla linguo|Angla]]''' || '''6 947 622''' || '''14 530''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 829 || -43 |- |3 || [[Germaniana linguo|Germana]] || 2 983 372 || 9 833 |- |4 || [[Franca linguo|Franca]] || 2 661 914 || 5 755 |- |5 || [[Sueda linguo|Sueda]] || 2 602 657 || 2 232 |- |6 || [[Nederlandana linguo|Nederlandana]] || 2 178 676 || 2 959 |- |7 || [[Rusa linguo|Rusa]] || 2 022 622 || 5 489 |- |8 || [[Hispaniana linguo|Hispana]] || 2 006 199 || 6 618 |- |9 || [[Italiana linguo|Itala]] || 1 902 458 || 4 727 |- |10 || [[Polona linguo|Polona]] || 1 646 772 || 4 997 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || [[Chiniana linguo|China]] || 1 461 541 || 4 498 |- |13 || [[Japoniana linguo|Japona]] || 1 447 040 || 4 283 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCFFCC;" |37 || [[Esperanto]] || 365 622 || 1 952 |- |... || ... || ... || ... |- |77 || [[Swahilia linguo|Swahilia]] || 94 005 || 3 115 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 56 151 || 293 |- |101 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 55 755 || 831 |- |102 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 53 896 || 1 083 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''103''' || '''Ido''' || '''52 711''' || '''723''' |- |104 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 50 406 || 23 |- |... || ... || ... || ... |- |106 || Gilaki || 48 131 || 12 |- |... || ... || ... || ... |- |107 || [[Aragonana linguo|Aragonana]] || 47 743 || 304 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |110 || [[Volapük]] || 39 913 || 586 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |117 || [[Kotava]] || 29 877 || 51 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |119 || [[Interlingua]] || 29 821 || 33 |- |120 || [[Krimean-Tatara linguo|Krimean-Tatara]] || 28 524 || 64 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |156 || [[Occidental]] || 13 034 || 68 |- |... || ... || ... || ... |- |191 || [[Fula-linguo|Fula]] || 7 723 || 200 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |220 || [[Lingua Franca Nova]] || 4 461 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |270 || [[Novial]] || 1 778 || 2 |- |... || ... || ... || ... |- | style="background-color: #CCCCCC;" |287 || [[Lojban]] || 1 337 || 0 |- |... || ... || ... || ... |- |339 || Cree || 13 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.01.2025) - ''Ido - 103ma plaso (senmove)'' (+'''500'''/+431) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''Angla''' || '''6 933 092''' || '''14 909''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 872 || -6 |- |3 || Germana || 2 973 539 || 9 315 |- |4 || Franca || 2 656 159 || 5 871 |- |5 || Sueda || 2 600 425 || 2 131 |- |6 || Nederlandana || 2 175 717 || 2 749 |- |7 || Rusa || 2 017 133 || 4 430 |- |8 || Hispana || 1 999 581 || 6 800 |- |9 || Italiana || 1 897 731 || 4 197 |- |10 || Polona || 1 641 775 || 4 411 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || Chiniana || 1 457 043 || 4 350 |- |13 || Japoniana || 1 442 757 || 3 897 |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 363 670 || 2 027 |- |... || ... || ... || ... |- |77 || [[Swahilia linguo|Swahilia]] || 90 890 || 2 949 |- |78 || [[Kurda linguo|Kurda]] || 90 438 || 2 961 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || [[Punjabana linguo|Punjabana]] || 55 858 || 598 |- |101 || [[Friziana linguo|Friziana]] || 54 924 || 293 |- |102 || [[Hausa-linguo|Hausa]] || 52 813 || 1 142 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''103''' || '''Ido''' || '''51 988''' || '''500''' |- |104 || [[Mazandarana linguo|Mazandarana]] || 50 383 || '''5 235''' |- |105 || Gilaki || 48 119 || '''32 461''' |- |106 || Tagalog || 48 072 || 175 |- |107 || [[Aragonana linguo|Aragonana]] || 47 439 || 311 |- |... || ... || ... || ... |- |110 || [[Volapük]] || 39 327 || 484 |- |... || ... || ... || ... |- |118 || [[Kotava]] || 29 826 || 57 |- |119 || Interlingua || 29 788 || 14 |- |120 || [[Krimean-Tatara linguo|Krimean-Tatara]] || 28 460 || 18 |- |... || ... || ... || ... |- |192 || [[Fula-linguo|Fula]] || 7 523 || 694 |- |... || ... || ... || ... |- |339 || Cree || 13 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.12.2024) - ''Ido - 103ma plaso (falo ye 1)'' (+'''498'''/+455) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''Angla''' || '''6 918 183''' || '''13 825''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 878 || -57 |- |3 || Germana || 2 964 224 || 8 680 |- |4 || Franca || 2 650 288 || 5 643 |- |5 || Sueda || 2 598 294 || 1 520 |- |6 || Nederlandana || 2 172 968 || 2 222 |- |7 || Rusa || 2 012 703 || 5 387 |- |8 || Hispana || 1 992 781 || 5 528 |- |9 || Italiana || 1 893 534 || 4 534 |- |10 || Polona || 1 637 364 || 4 750 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || Chiniana || 1 452 693 || 3 575 |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 361 643 || 1 283 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Punjabi || 55 260 || 176 |- |101 || West-Frisa || 54 631 || 122 |- |102 || Hausa || 51 671 || 858 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''103''' || '''Ido''' || '''51 488''' || '''498''' |- |104 || Tagalog || 47 897 || 203 |- |105 || Aragonés || 47 128 || 177 |- |106 || Mazandarani || 45 148 || 7 |- |... || ... || ... || ... |- |109 || Igbo || 38 861 || 561 |- |110 || Volapük || 38 843 || 517 |- |... || ... || ... || ... |- |117 || Interlingua || 29 774 || 33 |- |118 || Kotava || 29 769 || 64 |- |119 || [[Krimean-Tatara linguo|Krimean-Tatara]] || 28 442 || 7 |- |... || ... || ... || ... |- |200 || Fula || 6 829 || 1 037 |- |... || ... || ... || ... |- |332 || Cree || 13 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.11.2024) - ''Ido - 102ma plaso (senmove)'' (+'''584'''/+534) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''Angla''' || '''6 904 358''' || '''14 874''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 935 || 19 |- |3 || Germana || 2 955 544 || 9 048 |- |4 || Franca || 2 644 645 || 6 112 |- |5 || Sueda || 2 596 774 || 1 419 |- |6 || Nederlandana || 2 170 746 || 2 261 |- |7 || Rusa || 2 007 316 || 5 296 |- |8 || Hispana || 1 987 253 || 5 661 |- |9 || Italiana || 1 889 000 || 4 791 |- |10 || Polona || 1 632 614 || 2 747 |- |... || ... || ... || ... |- |12 || Chiniana || 1 449 118 || 4 507 |- |... || ... || ... || ... |- |31 || Rumaniana || 500 208 || '''16 722''' |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 360 360 || 1 112 |- |... || ... || ... || ... |- |88 || Sorani || 72 922 || 868 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Punjabi || 55 084 || 305 |- |101 || West-Frisa || 54 509 || 134 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''102''' || '''Ido''' || '''50 990''' || '''584''' |- |103 || Hausa || 50 813 || 442 |- |104 || Tagalog || 47 694 || 155 |- |105 || Aragonés || 46 951 || 136 |- |106 || Mazandarani || 45 141 || 21 |- |... || ... || ... || ... |- |109 || Volapük || 38 326 || 330 |- |110 || Igbo || 38 300 || 2 148 |- |... || ... || ... || ... |- |117 || Interlingua || 29 741 || 22 |- |118 || Kotava || 29 705 || 87 |- |119 || [[Krimean-Tatara linguo|Krimean-Tatara]] || 28 435 || 15 |- |... || ... || ... || ... |- |208 || Fula || 5 792 || 1 581 |- |... || ... || ... || ... |- |332 || Cree || 13 || 1 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.10.2024) - ''Ido - 102ma plaso (senmove)'' (+'''343'''/+262) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''Angla''' || '''6 889 484''' || '''13 129''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 916 || -32 |- |3 || Germana || 2 946 496 || 7 848 |- |4 || Franca || 2 638 533 || 5 677 |- |5 || Sueda || 2 595 355 || 1 836 |- |6 || Nederlandana || 2 168 485 || 2 255 |- |7 || Rusa || 2 002 020 || 4 760 |- |8 || Hispana || 1 981 592 || 5 517 |- |9 || Italiana || 1 884 209 || 4 256 |- |10 || Polona || 1 629 867 || 2 738 |- |... || ... || ... || ... |- |29 || Hungara || 547 922 || 2 245 |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 359 248 || 1 112 |- |... || ... || ... || ... |- |89 || Sorani || 72 054 || 1 807 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Punjabi || 54 779 || 74 |- |101 || West-Frisa || 54 375 || 91 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''102''' || '''Ido''' || '''50 406''' || '''343''' |- |103 || Hausa || 50 371 || 842 |- |104 || Tagalog || 47 539 || 32 |- |105 || Aragonés || 46 815 || 78 |- |106 || Mazandarani || 45 120 || 2 219 |- |... || ... || ... || ... |- |109 || Volapük || 37 996 || 260 |- |110 || Igbo || 36 152 || 665 |- |... || ... || ... || ... |- |117 || Interlingua || 29 719 || 15 |- |118 || Kotava || 29 618 || 112 |- |119 || [[Krimean-Tatara linguo|Krimean-Tatara]] || 28 420 || 12 |- |... || ... || ... || ... |- |141 || Gilaki || 15 675 || 4 585 |- |... || ... || ... || ... |- |332 || Cree || 12 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.09.2024) - ''Ido - 102ma plaso (senmove)'' (+'''651'''/+580) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''Angla''' || '''6 876 355''' || '''16 001''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 116 948 || -102 |- |3 || Germaniana || 2 938 648 || 7 778 |- |4 || Franciana || 2 632 856 || 6 728 |- |5 || Suediana || 2 593 519 || 2 006 |- |6 || Nederlandana || 2 166 230 || 2 565 |- |7 || Rusiana || 1 997 260 || 5 546 |- |8 || Hispaniana || 1 976 075 || 6 154 |- |9 || Italiana || 1 879 953 || 4 641 |- |10 || Polona || 1 627 129 || 3 0031 |- |... || ... || ... || ... |- |31 || Rumuniana || 482 777 || 17 952 |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 358 136 || 1 475 |- |... || ... || ... || ... |- |82 || Kurdi || 83 780 || 4 139 |- |... || ... || ... || ... |- |89 || Sorani || 70 247 || 2 665 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Punjabi || 54 705 || -23 |- |101 || West-Frisa || 54 284 || 151 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''102''' || '''Ido''' || '''50 063''' || '''651''' |- |103 || Hausa || 49 529 || 443 |- |104 || Tagalog || 47 507 || 35 |- |105 || Aragonés || 46 737 || 195 |- |... || ... || ... || ... |- |107 || Mazandarani || 42 901 || 7 874 |- |... || ... || ... || ... |- |109 || Volapük || 37 736 || 280 |- |110 || Igbo || 34 464 || 511 |- |... || ... || ... || ... |- |117 || Interlingua || 29 704 || 38 |- |118 || Kotava || 29 506 || 119 |- |... || ... || ... || ... |- |332 || Cree || 12 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.08.2024) - ''Ido - 102ma plaso (senmove)'' (+'''749'''/+711) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''Angla''' || '''6 860 354''' || '''16 555''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 117 050 || -160 |- |3 || Germaniana || 2 930 870 || 8 216 |- |4 || Franciana || 2 626 128 || 5 373 |- |5 || Suediana || 2 591 513 || 1 495 |- |6 || Nederlandana || 2 163 665 || 2 263 |- |7 || Rusiana || 1 991 714 || 4 902 |- |8 || Hispaniana || 1 969 921 || 6 336 |- |9 || Italiana || 1 875 312 || 4 770 |- |... || ... || ... || ... |- |31 || Rumuniana || 464 825 || 10 365 |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 356 661 || 1 338 |- |... || ... || ... || ... |- |92 || Sorani || 67 582 || 11 568 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Punjabi || 54 728 || 190 |- |101 || West-Frisa || 54 133 || 189 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''102''' || '''Ido''' || '''49 412''' || '''749''' |- |103 || Hausa || 49 086 || 1 316 |- |104 || Tagalog || 47 472 || 51 |- |105 || Aragonés || 46 542 || 266 |- |... || ... || ... || ... |- |108 || Volapük || 37 456 || 272 |- |109 || Mazandarani || 35 027 || 5 678 |- |... || ... || ... || ... |- |111 || Igbo || 34 464 || 511 |- |... || ... || ... || ... |- |117 || Interlingua || 29 666 || 29 |- |118 || Kotava || 29 387 || 180 |- |... || ... || ... || ... |- |326 || Cree || 12 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.07.2024) - ''Ido - 102ma plaso (senmove)'' (+'''447'''/+411) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''Angla''' || '''6 843 799''' || '''13 898''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 117 210 || -118 |- |3 || Germaniana || 2 922 654 || 8 015 |- |4 || Franciana || 2 620 755 || 5 557 |- |5 || Suediana || 2 590 018 || 4 001 |- |6 || Nederlandana || 2 161 402 || 2 038 |- |7 || Rusiana || 1 986 812 || 4 593 |- |8 || Hispaniana || 1 963 585 || 7 144 |- |9 || Italiana || 1 870 542 || 4 279 |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 355 323 || 1 124 |- |... || ... || ... || ... |- |40 || Uzbeka || 300 212 || '''38 275''' |- |... || ... || ... || ... |- |43 || Angla simpligita || 253 549 || 1 190 |- |... || ... || ... || ... |- |99 || Sorani || 56 014 || 409 |- |100 || Punjabi || 54 538 || 240 |- |101 || West-Frisa || 53 944 || 208 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''102''' || '''Ido''' || '''48 663''' || '''447''' |- |103 || Hausa || 47 770 || 2 275 |- |104 || Tagalog || 47 421 || 45 |- |105 || Aragonés || 46 276 || 122 |- |... || ... || ... || ... |- |108 || Volapük || 37 184 || 248 |- |... || ... || ... || ... |- |111 || Igbo || 33 953 || 2 373 |- |... || ... || ... || ... |- |116 || Interlingua || 29 637 || 34 |- |117 || Mazandarani || 29 349 || '''9 284''' |- |118 || Kotava || 29 207 || 38 |- |... || ... || ... || ... |- |326 || Cree || 12 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.06.2024) - ''Ido - 102ma plaso (senmove)'' (+'''448'''/+398) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''Angla''' || '''6 829 901''' || '''11 016''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 117 328 || -1 421 |- |3 || Germaniana || 2 914 639 || 8 865 |- |4 || Franciana || 2 615 198 || 6 426 |- |5 || Suediana || 2 586 017 || 2 210 |- |6 || Nederlandana || 2 159 364 || 2 005 |- |7 || Rusiana || 1 982 219 || 5 165 |- |8 || Hispaniana || 1 956 441 || 6 683 |- |9 || Italiana || 1 866 263 || 4 661 |- |... || ... || ... || ... |- |32 || Rumuniana || 453 600 || '''7 971''' |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 354 199 || 1 284 |- |... || ... || ... || ... |- |43 || Angla simpligita || 252 359 || 1 260 |- |... || ... || ... || ... |- |98 || Chuvash || 56 074 || '''3 249''' |- |99 || Sorani || 55 605 || 514 |- |100 || Punjabi || 54 298 || 98 |- |101 || West-Frisa || 53 736 || 198 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''102''' || '''Ido''' || '''48 216''' || '''448''' |- |103 || Tagalog || 47 376 || 127 |- |104 || Aragonés || 46 154 || 214 |- |105 || Hausa || 45 495 || 603 |- |... || ... || ... || ... |- |108 || Volapük || 36 936 || 293 |- |... || ... || ... || ... |- |113 || Igbo || 31 580 || 1 815 |- |... || ... || ... || ... |- |116 || Interlingua || 29 603 || 34 |- |117 || Kotava || 29 169 || 12 |- |... || ... || ... || ... |- |326 || Cree || 12 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.05.2024) - ''Ido - 102ma plaso (kresko ye 1)'' (+'''931'''/+888) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''Angla''' || '''6 818 885''' || '''13 089''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 118 749 || -2 683 |- |3 || Germaniana || 2 905 774 || 9 244 |- |4 || Franciana || 2 608 772 || 6 567 |- |5 || Suediana || 2 583 807 || 2 731 |- |6 || Nederlandana || 2 157 359 || 2 411 |- |7 || Rusiana || 1 977 054 || 4 533 |- |8 || Hispaniana || 1 949 758 || 6 645 |- |9 || Italiana || 1 861 602 || 4 733 |- |... || ... || ... || ... |- |25 || Turkiana || 606 570 || '''11 403''' |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 352 915 || 1 216 |- |... || ... || ... || ... |- |43 || Angla simpligita || 251 099 || 1 353 |- |... || ... || ... || ... |- |99 || Punjabi || 54 200 || 376 |- |100 || West-Frisa || 53 538 || 204 |- |101 || Chuvash || 52 825 || 104 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''102''' || '''Ido''' || '''47 768''' || '''931''' |- |103 || Tagalog || 47 249 || 202 |- |104 || Aragonés || 45 940 || 259 |- |105 || Hausa || 44 892 || 1 055 |- |... || ... || ... || ... |- |108 || Volapük || 36 333 || 284 |- |... || ... || ... || ... |- |115 || Igbo || 29 765 || 2 438 |- |116 || Interlingua || 29 569 || 62 |- |117 || Kotava || 29 157 || 1 |- |... || ... || ... || ... |- |326 || Cree || 12 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.04.2024) - ''Ido - 103ma plaso (senmove)'' (+'''1 236'''/+1150) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 805 796''' || '''15 234''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 121 432 || -167 |- |3 || Deutsch || 2 896 530 || 9 478 |- |4 || Français || 2 602 205 || 7 112 |- |5 || Svenska || 2 581 076 || 2 797 |- |6 || Nederlands || 2 154 948 || 2 987 |- |7 || Русский || 1 972 521 || 5 682 |- |8 || Español || 1 943 113 || 7 935 |- |9 || Italiano || 1 856 869 || 6 274 |- |... || ... || ... || ... |- |26 || Turkiana || 595 167 || '''25 802''' |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 351 699 || 1 288 |- |... || ... || ... || ... |- |42 || Uzbeka || 258 814 || 8 915 |- |... || ... || ... || ... |- |99 || Punjabi || 53 824 || 1 625 |- |100 || West-Frisa || 53 334 || 152 |- |101 || Chuvash || 52 721 || 143 |- |102 || Tagalog || 47 047 || 373 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''103''' || '''Ido''' || '''46 837''' || '''1 236''' |- |104 || Aragonés || 45 681 || 245 |- |105 || Hausa || 43 837 || 3 697 |- |106 || Wu || 43 467 || 140 |- |107 || Zazaki || 41 818 || 6 |- |108 || Volapük || 36 333 || 284 |- |109 || Scots || 34 939 || -1 |- |110 || Yorùbá || 33 896 || 68 |- |111 || Nepali || 33 017 || 102 |- |... || ... || ... || ... |- |115 || Interlingua || 29 507 || 11 |- |116 || Kotava || 29 156 || 72 |- |... || ... || ... || ... |- |120 || Igbo || 27 327 || 2 072 |- |... || ... || ... || ... |- |326 || Cree || 12 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.03.2024) - ''Ido - 103ma plaso (kresko ye 1)'' (+'''991'''/+888) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 790 562''' || '''13 349''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 121 599 || -271 |- |3 || Deutsch || 2 887 052 || 9 219 |- |4 || Français || 2 595 093 || 7 200 |- |5 || Svenska || 2 578 279 || 2 497 |- |6 || Nederlands || 2 151 961 || 2 977 |- |7 || Русский || 1 966 839 || 5 424 |- |8 || Español || 1 935 178 || 7 078 |- |9 || Italiano || 1 850 595 || 4 737 |- |... || ... || ... || ... |- |26 || Turkiana || 569 365 || 11 655 |- |... || ... || ... || ... |- |37 || Esperanto || 350 411 || 1 167 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Chuvash || 52 578 || 168 |- |101 || Punjabi || 52 199 || 350 |- |102 || Tagalog || 46 674 || 329 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''103''' || '''Ido''' || '''45 601''' || '''991''' |- |104 || Aragonés || 45 436 || 564 |- |105 || Wu || 43 327 || 212 |- |106 || Zazaki || 41 812 || 1 |- |107 || Hausa || 40 140 || 3 851 |- |108 || Volapük || 36 049 || 282 |- |109 || Scots || 34 940 || -33 |- |110 || Yorùbá || 33 828 || 168 |- |111 || Nepali || 32 915 || 107 |- |... || ... || ... || ... |- |115 || Interlingua || 29 496 || 16 |- |116 || Kotava || 29 084 || 120 |- |... || ... || ... || ... |- |120 || Igbo || 25 255 || 1 857 |- |... || ... || ... || ... |- |326 || Cree || 12 || -2 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.02.2024) - ''Ido - 104ma plaso (senmove)'' (+'''674'''/+613) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 777 213''' || '''12 705''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 121 870 || -396 |- |3 || Deutsch || 2 877 833 || 10 307 |- |4 || Français || 2 587 893 || 7 178 |- |5 || Svenska || 2 575 782 || 2 201 |- |6 || Nederlands || 2 148 984 || 3 707 |- |7 || Русский || 1 961 415 || 6 106 |- |8 || Español || 1 928 100 || 8 705 |- |9 || Italiano || 1 845 858 || 4 465 |- |... || ... || ... || ... |- |27 || Turkiana || 557 710 || 8 604 |- |... || ... || ... || ... |- |36 || Esperanto || 349 244 || 1 829 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Chuvash || 52 410 || 226 |- |101 || Punjabi || 51 849 || 153 |- |102 || Tagalog || 46 345 || 343 |- |103 || Aragonés || 44 872 || 361 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''104''' || '''Ido''' || '''44 610''' || '''674''' |- |105 || Wu || 43 115 || 112 |- |106 || Zazaki || 41 811 || 96 |- |107 || Hausa || 36 289 || 692 |- |108 || Volapük || 35 767 || 223 |- |109 || Scots || 34 973 || -61 |- |110 || Yorùbá || 33 660 || 109 |- |111 || Nepali || 32 808 || 83 |- |... || ... || ... || ... |- |115 || Interlingua || 29 480 || 2 549 |- |... || ... || ... || ... |- |326 || Cree || 14 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.01.2024) - ''Ido - 104ma plaso (kresko ye 1)'' (+'''1 481'''/+1 405) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 764 508''' || '''11 687''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 122 266 || 141 |- |3 || Deutsch || 2 867 526 || 9 766 |- |4 || Français || 2 580 715 || 7 948 |- |5 || Svenska || 2 573 581 || -2 624 |- |6 || Nederlands || 2 145 277 || 4 506 |- |7 || Русский || 1 955 309 || 5 361 |- |8 || Español || 1 919 395 || 8 779 |- |9 || Italiano || 1 841 393 || 3 737 |- |... || ... || ... || ... |- |27 || Turkiana || 549 106 || 10 816 |- |... || ... || ... || ... |- |36 || Esperanto || 347 415 || 1 240 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Chuvash || 52 184 || 258 |- |101 || Punjabi || 51 696 || 142 |- |102 || Tagalog || 46 002 || 356 |- |103 || Aragonés || 44 511 || 110 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''104''' || '''Ido''' || '''43 936''' || '''1 481''' |- |105 || Wu || 43 003 || 55 |- |106 || Zazaki || 41 715 || 48 |- |107 || Hausa || 35 597 || 2 626 |- |108 || Volapük || 35 544 || 176 |- |109 || Scots || 35 034 || -96 |- |110 || Yorùbá || 33 551 || 199 |- |111 || Nepali || 32 725 || 34 |- |... || ... || ... || ... |- |118 || Interlingua || 26 931 || -3 604 |- |... || ... || ... || ... |- |122 || Igdo || 23 321 || 732 |- |... || ... || ... || ... |- |171 || Maroko-Arabiana || 9 602 || 120 |- |... || ... || ... || ... |- |326 || Cree || 14 || -144 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.12.2023) - ''Ido - 105ma plaso (kresko ye 1)'' (+'''2 034'''/+1 980) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 752 821''' || '''15 383''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 122 125 || 47 |- |3 || Deutsch || 2 857 760 || 8 726 |- |4 || Svenska || 2 576 205 || 1 727 |- |5 || Français || 2 572 767 || 7 933 |- |6 || Nederlands || 2 140 771 || 4 706 |- |7 || Русский || 1 949 948 || 4 887 |- |8 || Español || 1 910 616 || 7 035 |- |9 || Italiano || 1 837 656 || 3 835 |- |... || ... || ... || ... |- |36 || Esperanto || 346 175 || 1 343 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Chuvash || 51 926 || 324 |- |101 || Punjabi || 51 554 || 119 |- |102 || Tagalog || 45 646 || 303 |- |103 || Aragonés || 44 401 || 156 |- |104 || Wu || 42 948 || 32 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''105''' || '''Ido''' || '''42 455''' || '''2 034''' |- |106 || Zazaki || 41 667 || 5 |- |107 || Volapük || 35 368 || 208 |- |108 || Scots || 35 130 || -89 |- |109 || Yorùbá || 33 352 || 65 |- |110 || Hausa || 32 971 || 501 |- |111 || Nepali || 32 691 || 117 |- |... || ... || ... || ... |- |123 || Igdo || 22 589 || 2 261 |- |... || ... || ... || ... |- |171 || Maroko-Arabiana || 9 482 || 1 395 |- |... || ... || ... || ... |- |203 || Talysh/Talishana || 5 694 || 5 694 |- |... || ... || ... || ... |- |326 || Cree || 158 || -3 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.11.2023) - ''Ido - 106ma plaso (senmove)'' (+'''2 147'''/+2 102) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 737 438''' || '''14 558''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 122 078 || 43 |- |3 || Deutsch || 2 849 034 || 8 912 |- |4 || Svenska || 2 574 478 || 1 876 |- |5 || Français || 2 564 834 || 7 003 |- |6 || Nederlands || 2 136 065 || 2 459 |- |7 || Русский || 1 945 061 || 4 826 |- |8 || Español || 1 903 581 || 7 404 |- |9 || Italiano || 1 833 821 || 4 576 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Chuvash || 51 602 || 141 |- |101 || Punjabi || 51 435 || 158 |- |102 || Tagalog || 45 343 || 112 |- |103 || Aragonés || 44 245 || 92 |- |104 || Wu || 42 916 || 29 |- |105 || Zazaki || 41 662 || 138 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''106''' || '''Ido''' || '''40 421''' || '''2 147''' |- |107 || Scots || 35 219 || 4 |- |108 || Volapük || 35 160 || 317 |- |109 || Yorùbá || 33 287 || 173 |- |110 || Nepali || 32 574 || 376 |- |111 || Hausa || 32 470 || 572 |- |... || ... || ... || ... |- |127 || Igdo || 20 328 || 1 540 |- |... || ... || ... || ... |- |319 || Cree || 161 || 1 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.10.2023) - ''Ido - 106ma plaso (senmove)'' (+'''138'''/+60) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 722 880''' || '''15 327''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 122 035 || -333 |- |3 || Deutsch || 2 840 122 || 7 885 |- |4 || Svenska || 2 572 602 || 2 105 |- |5 || Français || 2 557 831 || 8 276 |- |6 || Nederlands || 2 133 606 || 2 574 |- |7 || Русский || 1 940 235 || 4 642 |- |8 || Español || 1 896 177 || 7 485 |- |9 || Italiano || 1 829 245 || 4 563 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Chuvash || 51 461 || 68 |- |101 || Punjabi || 51 277 || 245 |- |102 || Tagalog || 45 231 || 77 |- |103 || Aragonés || 44 153 || 67 |- |104 || Wu || 42 887 || 9 |- |105 || Zazaki || 41 524 || 94 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''106''' || '''Ido''' || '''38 274''' || '''138''' |- |107 || Scots || 35 215 || -896 |- |108 || Volapük || 34 843 || 373 |- |109 || Yorùbá || 33 114 || 157 |- |110 || Nepali || 32 198 || 131 |- |111 || Hausa || 31 898 || 1 935 |- |... || ... || ... || ... |- |127 || Igdo || 18 788 || 1 052 |- |... || ... || ... || ... |- |319 || Cree || 160 || 2 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.09.2023) - ''Ido - 106ma plaso (senmove)'' (+'''109'''/+84) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 707 553''' || '''16 033''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 122 368 || -434 |- |3 || Deutsch || 2 832 237 || 9 788 |- |4 || Svenska || 2 570 497 || 1 895 |- |5 || Français || 2 549 555 || 9 004 |- |6 || Nederlands || 2 131 032 || 2 096 |- |7 || Русский || 1 935 593 || 5 023 |- |8 || Español || 1 888 692 || 6 723 |- |9 || Italiano || 1 824 682 || 3 905 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Chuvash || 51 393 || 84 |- |101 || Punjabi || 51 032 || 247 |- |102 || Tagalog || 45 154 || 284 |- |103 || Aragonés || 44 086 || 95 |- |104 || Wu || 42 878 || 6 |- |105 || Zazaki || 41 430 || 352 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''106''' || '''Ido''' || '''38 136''' || '''109''' |- |107 || Scots || 36 111 || -55 |- |108 || Volapük || 34 470 || 295 |- |109 || Yorùbá || 32 957 || 178 |- |110 || Nepali || 32 067 || 103 |- |... || ... || ... || ... |- |114 || Hausa || 29 963 || 1 338 |- |... || ... || ... || ... |- |130 || Igdo || 17 736 || 1 086 |- |... || ... || ... || ... |- |319 || Cree || 158 || 0 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.08.2023) - ''Ido - 106ma plaso (senmove)'' (+'''172'''/+132) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 691 520''' || '''14 649''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 122 802 || -275 |- |3 || Deutsch || 2 822 449 || 8 894 |- |4 || Svenska || 2 568 602 || 2 316 |- |5 || Français || 2 540 551 || 7 788 |- |6 || Nederlands || 2 128 936 || 3 125 |- |7 || Русский || 1 930 570 || 5 213 |- |8 || Español || 1 881 969 || 7 429 |- |9 || Italiano || 1 820 777 || 4 104 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Soranî || 50 953 || 608 |- |101 || Punjabi || 50 785 || 219 |- |102 || Tagalog || 44 870 || 303 |- |103 || Aragonés || 43 991 || 117 |- |104 || Wu || 42 872 || 0 |- |105 || Zazaki || 41 078 || 346 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''106''' || '''Ido''' || '''38 027''' || '''172''' |- |107 || Scots || 36 166 || 8 |- |108 || Volapük || 34 175 || 243 |- |109 || Yorùbá || 32 779 || 105 |- |110 || Nepali || 31 964 || 104 |- |... || ... || ... || ... |- |115 || Hausa || 28 625 || 1 103 |- |... || ... || ... || ... |- |127 || Tumbuka || 18 185 || 2 551 |- |... || ... || ... || ... |- |319 || Cree || 158 || -1 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.07.2023) - ''Ido - 106ma plaso (senmove)'' (+'''197'''/+158) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 676 871''' || '''14 118''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 123 077 || -293 |- |3 || Deutsch || 2 813 555 || 8 158 |- |4 || Svenska || 2 566 286 || 2 045 |- |5 || Français || 2 532 763 || 6 664 |- |6 || Nederlands || 2 125 811 || 2 182 |- |7 || Русский || 1 925 357 || 6 429 |- |8 || Español || 1 874 540 || 8 320 |- |9 || Italiano || 1 816 673 || 3 977 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Punjabi || 50 566 || 551 |- |101 || Soranî || 50 345 || 486 |- |102 || Tagalog || 44 567 || -226 |- |103 || Aragonés || 43 874 || 129 |- |104 || Wu || 42 872 || 12 |- |105 || Zazaki || 40 732 || 255 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''106''' || '''Ido''' || '''37 855''' || '''197''' |- |107 || Scots || 36 158 || 9 |- |108 || Volapük || 33 932 || 323 |- |109 || Yorùbá || 32 674 || 15 |- |110 || Nepali || 31 860 || 144 |- |... || ... || ... || ... |- |319 || Cree || 159 || -2 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.06.2023) - ''Ido - 106ma plaso (senmove)'' (+'''181'''/+141) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 662 753''' || '''12 391''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 123 370 || -87 |- |3 || Deutsch || 2 805 397 || 8 959 |- |4 || Svenska || 2 564 241|| 1 813 |- |5 || Français || 2 526 099 || 7 576 |- |6 || Nederlands || 2 123 629 || 2 114 |- |7 || Русский || 1 918 928 || 6 535 |- |8 || Español || 1 866 220 || 8 299 |- |9 || Italiano || 1 812 696 || 4 026 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Punjabi || 50 015 || 2 142 |- |101 || Soranî || 49 859 || 584 |- |102 || Tagalog || 44 793 || 241 |- |103 || Aragonés || 43 745 || 80 |- |104 || Wu || 42 860 || 37 |- |105 || Zazaki || 40 477 || 126 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''106''' || '''Ido''' || '''37 658''' || '''181''' |- |107 || Scots || 36 149 || 15 |- |108 || Volapük || 33 609 || 181 |- |109 || Yorùbá || 32 659 || 250 |- |110 || Nepali || 31 716 || 183 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.05.2023) - ''Ido - 106ma plaso (senmove)'' (+'''274'''/+172) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 650 362''' || '''12 849''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 123 457 || -171 |- |3 || Deutsch || 2 796 438 || 9 208 |- |4 || Svenska || 2 562 428|| 1 814 |- |5 || Français || 2 518 523 || 8 613 |- |6 || Nederlands || 2 121 515 || 1 875 |- |7 || Русский || 1 912 393 || 7 286 |- |8 || Español || 1 857 921 || 7 247 |- |9 || Italiano || 1 808 670 || 3 713 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Soranî || 49 275 || 444 |- |101 || Punjabi || 47 873 || 3 640 |- |102 || Tagalog || 44 552 || 229 |- |103 || Aragonés || 43 665 || 47 |- |104 || Wu || 42 823 || 31 |- |105 || Zazaki || 40 351 || 10 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''106''' || '''Ido''' || '''37 477''' || '''274''' |- |107 || Scots || 36 134 || 10 |- |108 || Volapük || 33 428 || 171 |- |109 || Yorùbá || 32 409 || 185 |- |110 || Nepali || 31 533 || 131 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.04.2023) - ''Ido - 106ma plaso (senmove)'' (+'''581'''/+500) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 637 513''' || '''12 364''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 123 628 || -48 |- |3 || Deutsch || 2 787 230 || 9 796 |- |4 || Svenska || 2 560 614|| 1 649 |- |5 || Français || 2 509 910 || 11 000 |- |6 || Nederlands || 2 119 640 || 2 485 |- |7 || Русский || 1 905 107 || 7 681 |- |8 || Español || 1 850 674 || 8 001 |- |9 || Italiano || 1 804 957 || 6 104 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Soranî || 48 831 || 470 |- |101 || Tagalog || 44 323 || 372 |- |102 || Punjabi || 44 233 || 2 827 |- |103 || Aragonés || 43 618 || 56 |- |104 || Wu || 42 792 || 36 |- |105 || Zazaki || 40 341 || 6 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''106''' || '''Ido''' || '''37 203''' || '''581''' |- |107 || Scots || 36 124 || -7 |- |108 || Volapük || 33 257 || 142 |- |109 || Yorùbá || 32 224 || 180 |- |110 || Nepali || 31 402 || 143 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.03.2023) - ''Ido - 106ma plaso (kresko ye 1)'' (+'''313'''/+186) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 625 149''' || '''14 129''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 123 676 || -1 499 |- |3 || Deutsch || 2 777 434 || 9 702 |- |4 || Svenska || 2 558 965 || 500 |- |5 || Français || 2 498 910 || 8 602 |- |6 || Nederlands || 2 117 155 || 2 515 |- |7 || Русский || 1 897 426 || 7 348 |- |8 || Español || 1 842 673 || 7 057 |- |9 || Italiano || 1 798 853 || 4 898 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Soranî || 48 361 || 345 |- |101 || Tagalog || 43 951 || 60 |- |102 || Aragonés || 43 562 || 92 |- |103 || Wu || 42 756 || 72 |- |104 || Punjabi || 41 406 || 1 700 |- |105 || Zazaki || 40 335 || 36 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''106''' || '''Ido''' || '''36 622''' || '''313''' |- |107 || Scots || 36 131 || -3 561 |- |108 || Volapük || 33 115 || 187 |- |109 || Yorùbá || 32 044 || 61 |- |110 || Nepali || 31 259 || 123 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.02.2023) - ''Ido - 107ma plaso (senmove)'' (+'''610'''/+427) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 611 020''' || '''15 566''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 175 || -33 |- |3 || Deutsch || 2 767 732 || 10 516 |- |4 || Svenska || 2 558 465 || -80 |- |5 || Français || 2 490 308 || 8 083 |- |6 || Nederlands || 2 114 640 || 3 102 |- |7 || Русский || 1 890 078 || 8 928 |- |8 || Español || 1 835 616 || 7 941 |- |9 || Italiano || 1 793 955 || 5 383 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Soranî || 48 016 || 3 321 |- |101 || Tagalog || 43 891 || 114 |- |102 || Aragonés || 43 470 || 137 |- |103 || Wu || 42 684 || 77 |- |104 || Zazaki || 40 299 || 89 |- |105 || Punjabi || 39 706 || 254 |- |106 || Scots || 39 692 || -348 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''107''' || '''Ido''' || '''36 309''' || '''610''' |- |108 || Volapük || 32 928 || 214 |- |109 || Yorùbá || 31 983 || 64 |- |110 || Nepali || 31 136 || 100 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.01.2023) - ''Ido - 107ma plaso (senmove)'' (+'''500'''/+430) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 595 454''' || '''13 616''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 208 || -32 |- |3 || Deutsch || 2 757 216 || 9 376 |- |4 || Svenska || 2 558 545 || 1 865 |- |5 || Français || 2 482 225 || 7 106 |- |6 || Nederlands || 2 111 538 || 3 150 |- |7 || Русский || 1 881 150 || 8 433 |- |8 || Español || 1 827 675 || 7 588 |- |9 || Italiano || 1 788 572 || 4 511 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Soranî || 44 695 || 352 |- |101 || Tagalog || 43 777 || 107 |- |102 || Aragonés || 43 333 || 157 |- |103 || Wu || 42 607 || 7 |- |104 || Zazaki || 40 210 || 37 |- |105 || Scots || 40 040 || 0 |- |106 || Punjabi || 39 452 || 290 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''107''' || '''Ido''' || '''35 699''' || '''500''' |- |108 || Volapük || 32 714 || 143 |- |109 || Yorùbá || 31 919 || 26 |- |110 || Nepali || 31 036 || 26 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.12.2022) - ''Ido - 107ma plaso (senmove)'' (+'''522'''/+476) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 581 838''' || '''12 413''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 240 || -155 |- |3 || Deutsch || 2 747 840 || 9 158 |- |4 || Svenska || 2 556 680 || 1 245 |- |5 || Français || 2 475 119 || 7 566 |- |6 || Nederlands || 2 108 388 || 2 811 |- |7 || Русский || 1 872 717 || 7 971 |- |8 || Español || 1 820 087 || 6 476 |- |9 || Italiano || 1 784 061 || 4 256 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Soranî || 44 343 || 505 |- |101 || Tagalog || 43 670 || 217 |- |102 || Aragonés || 43 176 || 315 |- |103 || Wu || 42 600 || 10 |- |104 || Zazaki || 40 173 || 5 |- |105 || Scots || 40 040 || -46 |- |106 || Punjabi || 39 162 || 181 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''107''' || '''Ido''' || '''35 199''' || '''522''' |- |108 || Volapük || 32 571 || 47 |- |109 || Yorùbá || 31 893 || 8 |- |110 || Nepali || 31 010 || -825 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.11.2022) - ''Ido - 107ma plaso (senmove)'' (+'''539'''/+489) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 569 425''' || '''12 943''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 395 || -219 |- |3 || Deutsch || 2 738 682 || 9 028 |- |4 || Svenska || 2 555 435 || 1 554 |- |5 || Français || 2 467 553 || 8 559 |- |6 || Nederlands || 2 105 577 || 2 987 |- |7 || Русский || 1 864 746 || 7 570 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Soranî || 43 838 || 363 |- |101 || Tagalog || 43 453 || 189 |- |102 || Aragonés || 42 861 || 496 |- |103 || Wu || 42 590 || 34 |- |104 || Zazaki || 40 168 || 2 |- |105 || Scots || 40 086 || -119 |- |106 || Punjabi || 38 981 || 194 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''107''' || '''Ido''' || '''34 677''' || '''539''' |- |108 || Volapük || 32 524 || 485 |- |109 || Yorùbá || 31 885 || 25 |- |110 || Nepali || 31 835 || -346 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.10.2022) - ''Ido - 107ma plaso (senmove)'' (+'''546'''/+) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 556 482''' || '''10 177''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 614 || -198 |- |3 || Deutsch || 2 729 654 || 9 326 |- |4 || Svenska || 2 553 881 || 1 300 |- |5 || Français || 2 458 994 || 7 588 |- |6 || Nederlands || 2 102 590 || 2 706 |- |7 || Русский || 1 857 176 || 7 391 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Soranî || 43 475 || 668 |- |101 || Tagalog || 43 264 || 48 |- |102 || Wu || 42 556 || 1 |- |103 || Aragonés || 42 365 || 143 |- |104 || Scots || 40 205 || -356 |- |105 || Zazaki || 40 166 || 3 |- |106 || Punjabi || 38 787 || 225 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''107''' || '''Ido''' || '''34 138''' || '''546''' |- |108 || Nepali || 32 181 || -62 |- |109 || Volapük || 32 099 || -957 |- |110 || Yorùbá || 31 860 || 226 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.09.2022) - ''Ido - 107ma plaso (kresko ye 2)'' (+'''275'''/+) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 546 305''' || '''-9 523''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 812 || -60 |- |3 || Deutsch || 2 720 328 || 8 730 |- |4 || Svenska || 2 552 581 || 764 |- |5 || Français || 2 451 406 || 9 593 |- |6 || Nederlands || 2 099 884 || 3 296 |- |7 || Русский || 1 849 785 || 8 437 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Tagalog || 43 216 || 212 |- |101 || Soranî || 42 807 || 569 |- |102 || Wu || 42 555 || 3 |- |103 || Aragonés || 42 222 || 136 |- |104 || Scots || 40 561 || 4 |- |105 || Zazaki || 40 163 || 2 |- |106 || Punjabi || 38 562 || 230 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''107''' || '''Ido''' || '''33 592''' || '''275''' |- |108 || Volapük || 33 056 || '''''-62 637''''' |- |109 || Nepali || 32 243 || 0 |- |110 || Yorùbá || 31 634 || '''''-2 636''''' |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.08.2022) - ''Ido - 109ma plaso (senmove)'' (+'''200'''/+) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 555 828''' || '''29 550''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 872 || 36 |- |3 || Deutsch || 2 711 598 || 9 116 |- |4 || Svenska || 2 551 817 || 942 |- |5 || Français || 2 441 813 || 6 890 |- |6 || Nederlands || 2 096 588 || 2 387 |- |7 || Русский || 1 841 348 || 8 873 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Frysk || 49 111 || 227 |- |101 || Tagalog || 43 004 || 0 |- |102 || Wu || 42 552 || -35 |- |103 || Soranî || 42 238 || 390 |- |104 || Aragonés || 42 086 || 206 |- |105 || Scots || 40 557 || 9 |- |106 || Zazaki || 40 161 || 1 |- |107 || Punjabi || 38 332 || 234 |- |108 || Yorùbá || 34 270 || 60 |- |'''109''' || '''Ido''' || '''33 317''' || '''200''' |- |110 || Nepali || 32 243 || 119 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.07.2022) - ''Ido - 109ma plaso (falo ye 1)'' (+'''461'''/+) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 526 278''' || '''19 709''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 836 || -86 |- |3 || Deutsch || 2 702 482 || 8 423 |- |4 || Svenska || 2 550 875 || -5 282 |- |5 || Français || 2 434 923 || 7 726 |- |6 || Nederlands || 2 094 201 || 2 555 |- |7 || Русский || 1 832 475 || 8 117 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Lingaz || 45 534 || '''27 365''' |- |101 || Tagalog || 42 853 || -288 |- |102 || Wu || 42 552 || -35 |- |103 || Aragonés || 41 880 || 375 |- |104 || Soranî || 41 848 || 388 |- |105 || Scots || 40 548 || -2 |- |106 || Zazaki || 40 160 || -7 |- |107 || Punjabi || 38 098 || 177 |- |108 || Yorùbá || 34 210 || 297 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''109''' || '''Ido''' || '''33 117''' || '''461''' |- |110 || Nepali || 32 124 || 24 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.06.2022) - ''Ido - 108ma plaso (kresko ye 2)'' (+'''960'''/+) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 506 569''' || '''14 508''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 922 || 17 |- |3 || Deutsch || 2 694 059 || 7 741 |- |4 || Svenska || 2 556 157 || -5 929 |- |5 || Français || 2 427 197 || 7 706 |- |6 || Nederlands || 2 091 646 || 2 522 |- |7 || Русский || 1 824 358 || 8 774 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Tagalog || 43 141 || 106 |- |101 || Wu || 42 587 || -16 |- |102 || Aragonés || 41 505 || 115 |- |103 || Soranî || 41 460 || 145 |- |104 || Scots || 40 550 || 19 |- |105 || Zazaki || 40 167 || 13 |- |106 || Punjabi || 37 921 || 207 |- |107 || Yorùbá || 33 913 || 198 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''108''' || '''Ido''' || '''32 656''' || '''960''' |- |109 || Nepali || 32 100 || 68 |- |110 || Boarisch || 31 785 || 5 |} </center> <center> '''Bazala interlinguala rango-listo di Wikipedio''' (1.05.2022) - ''Ido - 110ma plaso'' (+'''151'''/+) {| class="wikitable collapsible collapsed" align=center ! class="sortbottom"| # !!class="unsortable"| Linguo !! Artikli<br />(generale) !! Artikli<br />(lasta monato) |- |'''1''' || '''English''' || '''6 492 061''' || '''15 212''' |- |2 || [[:en:Cebuano language|Cebuano]] || 6 125 905 || -171 |- |3 || Deutsch || 2 686 318 || 8 550 |- |4 || Svenska || 2 562 086 || -17 927 |- |5 || Français || 2 419 491 || 8 374 |- |6 || Nederlands || 2 089 124 || 3 173 |- |7 || Русский || 1 815 584 || 8 263 |- |... || ... || ... || ... |- |100 || Tagalog || 43 035 || -447 |- |101 || Wu || 42 603 || 1 |- |102 || Aragonés || 41 390 || 114 |- |103 || Soranî || 41 315 || 186 |- |104 || Scots || 40 531 || 13 |- |105 || Zazaki || 40 154 || 15 |- |106 || Punjabi || 37 714 || 238 |- |107 || Yorùbá || 33 715 || 45 |- |108 || Nepali || 32 032 || 37 |- |109 || Boarisch || 31 780 || 1 |- | style="background-color: #00FFFF;" |'''110''' || '''Ido''' || '''31 696''' || '''151''' |} </center> <hr /> q8lxw5bbvcnq0f0riqbr68aukfnn3as 0 81651 1143904 1060565 2026-11-01T21:10:28Z Taylor 49 25553 #REDIRECT [[Radiko (homonimo)]] 1143904 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Radiko (homonimo)]] 7e6kfevqik9n878dbq46hqrfo5gkjjp 0 81652 1143903 1060619 2026-11-01T21:09:46Z Taylor 49 25553 {{homonimo}} {{wikivortaro|radiko}} '''Radiko''' esas: * [[Radiko (botaniko)|Radiko (en botaniko)]]: parto infra di vejetanto, ordinare sinkanta aden tero * Radiko (en biologio krom botaniko): parto di organo (dento, haro, pilo, unglo) per qua lu enplantacas su en altra parto, anke metafore <!--apartenas al wikivortaro--> * [[Radiko (linguistiko)|radiko]] – en linguistiko: morfemo, maxim mikra lexikala unajo * en [[matematiko]]: ** [[Radiko (matematiko)|radiko]] ([[zero di funciono]]) – argument 1143903 wikitext text/x-wiki {{homonimo}} {{wikivortaro|radiko}} '''Radiko''' esas: * [[Radiko (botaniko)|Radiko (en botaniko)]]: parto infra di vejetanto, ordinare sinkanta aden tero * Radiko (en biologio krom botaniko): parto di organo (dento, haro, pilo, unglo) per qua lu enplantacas su en altra parto, anke metafore <!--apartenas al wikivortaro--> * [[Radiko (linguistiko)|radiko]] – en linguistiko: morfemo, maxim mikra lexikala unajo * en [[matematiko]]: ** [[Radiko (matematiko)|radiko]] ([[zero di funciono]]) – argumento di funciono, por qua ol prenas ''zero'' ** [[Radikifo|radiko]] – rezulto di [[radikifo]] (inversa operaco algebrala relate a [[potenco]]) 3hdm2l294bf5hr6ru42v3orhffwexv6 0 90807 1143905 1080267 2026-11-01T21:10:40Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1143905 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:iCub}} [[Arkivo:ICub - Festival Economia 2018 2.jpg|eta|400px|''iCub'' (2018).]] '''iCub''' es [[humanoidala roboto]] pri [[Robotiko pri apertita fonto|apertita fonto]] por explorar homala konoco ed [[artifical inteligenteso]]. Ol kreesis en [[Italia]] en 2004 da [[Istituto Italiano di Tecnologia]], ed olua alteso es 104 cm. == Extera ligili == * [https://web.archive.org/web/20100716044817/http://www.icub.org/ Oficala retoloko ([[Angla linguo|Angle]])] [[Kategorio:Roboti]] [[Kategorio:Bipeda humanoid-roboti]] [[Kategorio:Roboti pri apertita fonto]] [[Kategorio:Cienco e teknologio]] 7w8q70xtvkh3ke1xzj576rmdf5arr0b 0 116147 1143921 1131997 2026-11-01T22:13:13Z Forstbirdo 3024 1143921 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: 2024-02-26 13 21 00 View up into the canopy of a Pitch Pine along Interstate 295 in Ewing Township, Mercer County, New Jersey.jpg|eta|''[[Pinus rigida]]'', [[Nova-Jersey]]]] '''Pinacei''' ([[Latina]] : ''Pinaceae'') esas [[familio (biologio)|familio]] di [[koniferi]] apartenanta al [[ordono]] [[pinali]]. Ca familio konsistas ek 11 agnoskita [[genero|generi]]<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30000468-2|titulo=Familio Pinacei che "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=10ma di septembro 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.conifers.org/pi/Pinaceae.php|titulo=Familio Pinacei che "The Gymnopsperm Database"|idiomo={{en}}|vidita ye=10ma di septembro 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-7000000470;jsessionid=BFE86A765F8F36089343A467A2613E25|titulo=''Pinaceae'' che "World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=10ma di septembro 2026}}</ref>: ''Abies'' (o [[abieto]]), ''Cathaya'' (o [[katayo]]), ''Cedrus'' (o [[cedro]]), ''Keteleeria'' (o [[ketelerio]]), ''Larix'' (o [[larico]]), ''Nothotsuga'' (o [[notocugo]]), ''Picea'' (o [[piceo]]), ''Pinus'' (o [[pino]]), ''Pseudolarix'' (o [[pseudolarico]]), ''Pseudotsuga'' (o [[pseudocugo]]) e ''Tsuga'' (o [[cugo]]). ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pinaceae ''Pinaceae'' che "Wikimedia Commons"] * [https://species.wikimedia.org/wiki/Pinaceae ''Pinaceae'' che "Wikispecies"] [[Kategorio:Pinali]] [[Kategorio:Koniferi]] hv6u9dncxlr6v8kvgemrfyc5qnv6tqn 0 116441 1143922 1134905 2026-11-01T22:14:22Z Forstbirdo 3024 1143922 wikitext text/x-wiki '''Kupresacei''' ([[Latina|Latine]]: ''Cupressaceae'') esas [[koniferi|koniferala]] [[Familio (biologio)|familio]] ek la [[ordono]] de la [[kupresali]]. Ica familio havas 30 agnoskita [[genero|generi]]<ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77126767-1|titulo=Kupresacei che "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di junio 2026}}</ref>: ''Athrotaxis'', ''Austrocedrus'', ''Callitris'', ''Callitropsis'', ''Calocedrus'', ''Chamaecyparis'' (o [[kamecipariso]]), ''Cryptomeria'', ''Cunninghamia'', ''Cupressus'' (o [[cipreso]]), ''Diselma'', ''Fitzroya'', ''Fokienia'', ''Glyptostrobus'', ''Hesperocyparis'', ''Juniperus'' (o [[junipero]]), ''Libocedrus'', ''Metasequoia'', ''Microbiota'', ''Papuacedrus'', ''Pilgerodendron'', ''Platycladus'', ''Sequoia'' (o [[sequoyo]]), ''Sequoiadendron'' (o [[sequoyadendro]]), ''Taiwania'', ''Taxodium'' (o [[taxodiumo]]), ''Tetraclinis'' (o [[tetrakliniso]]), ''Thuja'' (o [[tuyo]]), ''Thujopsis'' (o tuyopsiso), ''Widdringtonia'' e ''Xanthocyparis''. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cupressaceae Kupresacei che "Wikimedia Commons"] * [https://species.wikimedia.org/wiki/Cupressaceae Kupresacei che "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/cu/Cupressaceae.php Kupresacei che "The Gymnosperm Data Base"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=Cupressaceae Kupresacei che "Plants of the World Online" (Kew Gardens)] * [https://www.worldfloraonline.org/search?query=Cupressaceae&limit=24&start=0&sort= Kupresacei che "World Flora Online"] {{Wikivortaro}} [[Kategorio:Kupresali]] [[Kategorio:Koniferi]] 2rzm2d7zrvyvt421wd8bpzfmtcl3w3z 0 116600 1143936 1131171 2026-11-02T11:54:20Z Forstbirdo 3024 1143936 wikitext text/x-wiki '''Speco''' esas [[grupo]] di [[organismo|organismi]] kun komuna distingivi e kapabla produktar fertila decendanti. En la [[biologio]], speco esas la bazala unajo pri la klasifikuro uzata por vivanta od extingita [[animalo|animali]] o [[planto|planti]]. La speco formacas la duesma parto de la binomiala nomo di la speci, por singla speci de la genero, exemple: ''Felis catus'' e ''Felis silvestris'' esas du speci de la genero ''Felis''. ''Felis'' esas un ek la generi de la [[Familio (biologio)|familio]] ''Felidae''. La [[subspeco]] esas la [[taxonomio|taxonomiala]] rango, o "[[taxono]]", direte sub la speco-rango. {{wikivortaro}} [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] [[Kategorio:Taxonomio]] dq7yebttw7b5w01rmopps5tm05tq07b 0 116603 1143912 1130302 2026-11-01T22:02:03Z Forstbirdo 3024 1143912 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: Scots Pine (Pinus sylvestris) - Kristiansand, Norway 2021-08-10.jpg|eta|''Pinus sylvestris'', [[Tipo (biologio)|tipo-speco]] di la pinali]] Pinali ([[Latina|Latine]] : ''Pinales'') esas [[ordono]] di [[koniferi]], qua komportas nur unu [[familio (biologio)|familio]] : la [[pinacei]]<ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000404|titulo=Ordo pinali en "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di julio 2026}}</ref>. Esas 11 generi agnoskita: ''Abies'' (o [[abieto]]), ''Cathaya'' (o [[katayo]]), ''Cedrus'' (o [[cedro]]), ''Keteleeria'', ''Larix'' (o [[larico]]), ''Nothotsuga'' (o [[notocugo]]), ''Picea'' (o [[piceo]]), ''Pinus'' (o [[pino]]), ''Pseudolarix'' (o [[pseudolarico]]), ''Pseudotsuga'' (o [[pseudocugo]]) e ''Tsuga'' (o [[cugo]]). ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Pinales ''Pinales'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/pi/Pinaceae.php ''Pinales'' = familio ''Pinaceae'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30000468-2 ''Pinaceae'' en "Plants of the World Online"] * [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000404 ''Pinales'' en "World Flora Online"] [[Kategorio:Gimnospermi]] [[Kategorio:Koniferi]] [[Kategorio:Pinali]] nj5830m0r96exckedkn4n0l3feywrr9 1143913 1143912 2026-11-01T22:02:42Z Forstbirdo 3024 1143913 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: Scots Pine (Pinus sylvestris) - Kristiansand, Norway 2021-08-10.jpg|eta|''Pinus sylvestris'', [[Tipo (biologio)|tipo-speco]] di la pinali]] Pinali ([[Latina|Latine]] : ''Pinales'') esas [[ordono]] di [[koniferi]], qua komportas nur unu [[familio (biologio)|familio]] : la [[pinacei]]<ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000404|titulo=Ordono pinali en "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di julio 2026}}</ref>. Esas 11 generi agnoskita: ''Abies'' (o [[abieto]]), ''Cathaya'' (o [[katayo]]), ''Cedrus'' (o [[cedro]]), ''Keteleeria'', ''Larix'' (o [[larico]]), ''Nothotsuga'' (o [[notocugo]]), ''Picea'' (o [[piceo]]), ''Pinus'' (o [[pino]]), ''Pseudolarix'' (o [[pseudolarico]]), ''Pseudotsuga'' (o [[pseudocugo]]) e ''Tsuga'' (o [[cugo]]). ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Pinales ''Pinales'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/pi/Pinaceae.php ''Pinales'' = familio ''Pinaceae'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30000468-2 ''Pinaceae'' en "Plants of the World Online"] * [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000404 ''Pinales'' en "World Flora Online"] [[Kategorio:Gimnospermi]] [[Kategorio:Koniferi]] [[Kategorio:Pinali]] hxxpb37zglrtne51upk5txotelz2j7m 1143915 1143913 2026-11-01T22:03:56Z Forstbirdo 3024 1143915 wikitext text/x-wiki [[Arkivo: Scots Pine (Pinus sylvestris) - Kristiansand, Norway 2021-08-10.jpg|eta|''Pinus sylvestris'', [[Tipo (biologio)|tipo-speco]] di la pinali]] '''Pinali''' ([[Latina|Latine]] : '''''Pinales''''') esas [[ordono]] di [[koniferi]], qua komportas nur unu [[familio (biologio)|familio]] : la [[pinacei]]<ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000404|titulo=Ordono pinali en "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di julio 2026}}</ref>. Esas 11 generi agnoskita: ''Abies'' (o [[abieto]]), ''Cathaya'' (o [[katayo]]), ''Cedrus'' (o [[cedro]]), ''Keteleeria'', ''Larix'' (o [[larico]]), ''Nothotsuga'' (o [[notocugo]]), ''Picea'' (o [[piceo]]), ''Pinus'' (o [[pino]]), ''Pseudolarix'' (o [[pseudolarico]]), ''Pseudotsuga'' (o [[pseudocugo]]) e ''Tsuga'' (o [[cugo]]). ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Pinales ''Pinales'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/pi/Pinaceae.php ''Pinales'' = familio ''Pinaceae'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30000468-2 ''Pinaceae'' en "Plants of the World Online"] * [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000404 ''Pinales'' en "World Flora Online"] [[Kategorio:Gimnospermi]] [[Kategorio:Koniferi]] [[Kategorio:Pinali]] tc7ztbh42smv6refvy1gsiblssiqvbx 0 116605 1143916 1130351 2026-11-01T22:05:20Z Forstbirdo 3024 1143916 wikitext text/x-wiki '''Kupresali''' ([[Latina|Latine]] : ''Cupressales'') esas [[ordono]] di [[koniferi]]. La ordono komportas quar [[familio (biologio)|familii]] : ''Cephalotaxaceae'' (o [[cefalotaxacei]]), ''Cupressaceae'' (o [[kupresacei]]), ''Sciadopityaceae'' (o [[sciadopitiacei]]) e ''Taxaceae'' (o [[taxacei]]) <ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000144|titulo=Ordono kupresali en "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=29ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Cupressales ''Cupressales'' en "Wikispecies"] * [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000144 ''Cupressales'' en "The World Flora Online"] * [https://www.conifers.org/zz/gymnosperms.php ''Cupressales'' en "The Gymnosperm Database"] * [https://www.mindat.org/taxon-P263763.html ''Cupressales'' en "Mindat.org"] [[Kategorio:Gimnospermi]] [[Kategorio:Kupresali]] [[Kategorio:Koniferi]] soeslb6etsvsh7doteqgqiqdwi7sgje 0 116794 1143923 1130371 2026-11-01T22:15:43Z Forstbirdo 3024 1143923 wikitext text/x-wiki '''Taxacei''' ([[Latina|Latine]] : ''Taxaceae'') esas [[Koniferi|koniferala]] [[familio (biologio)|familio]] qua konsistas ek 5 agnoskita [[genero|generi]] <ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30026279-2|titulo=Familio taxacei en "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=27ma di junio 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-7000000599 |titulo=Familio taxacei en "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=13ma di julio 2026}}</ref>: ''Amentotaxus'' (o amenotaxuso), ''Austrotaxus'' (o austrotaxuso), ''Pseudotaxus'' (o pseudotaxuso), ''Taxus'' (o [[taxuso]]) e ''Torreya'' (o toreyo). Ica familio apartenas a la [[ordono]] di la [[kupresali]]. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Taxaceae ''Taxaceae'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/ta/Taxaceae.php ''Taxaceae'' en "The Gymnosperm Data Base"] * [https://powo.science.kew.org/results?q=taxaceae ''Taxaceae'' en "Plants of the World Online"] [[Kategorio:Kupresali]] a7pzin910i3q47fde601fxtjx2o0e20 0 116834 1143937 1131170 2026-11-02T11:58:30Z Forstbirdo 3024 1143937 wikitext text/x-wiki '''Subspeco''' esas [[taxono]], o [[taxonomio|taxonomiala]] subdividuro de [[speco]]; genetikale diverganta, tamen ne sat distinta esar kam specinda. {{Wikivortaro}} [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] [[Kategorio:Taxonomio]] npjhkil2sp4upj0akv5zdlpre7ufsl3 0 116880 1143925 1143292 2026-11-01T22:17:32Z Forstbirdo 3024 1143925 wikitext text/x-wiki '''Koniferi''' o '''''Pinophyta''''' esas grupo di taxoni ek la [[vaskuloza planti]], [[subensemblo]] di la [[gimnospermi]]. Oli esas precipue perena, lignala [[arboro|arbori]] e [[arbusto|arbusti]], maxim ofte sempre verda, kun reguloza branchala modelo, genitadante per [[maskulo|maskula]] e femina [[strobilo|strobili]], ordinare sur la sama arboro. Esas tri koniferala [[ordono|ordoni]] : [[araukariali]], [[kupresali]] e [[pinali]]. La koniferala [[familio (biologio)|familii]] esas : ''Araucariaceae'' (o [[araukariacei]]), ''Cephalotaxaceae'' (o [[cefalotaxacei]]), ''Cupressaceae'' (o [[kupresacei]]), ''Pinaceae'' (o [[pinacei]]), ''Podocarpaceae'' (o [[podokarpacei]]), ''Sciadopityaceae'' (o [[sciadopitiacei]]) e ''Taxaceae'' (o [[taxacei]]). == Imaji pri "frukti" di koniferi == <gallery class="center" widths="250px" heights="250px" caption="Strobili"> Pinhas.jpg|''Arucaria angustifolia'', [[strobilo|strobili]] e [[semino|semini]] (araukariacei) Chinese plum yew in fruit.jpg|Folii e frukti di ''Cephalotaxus fortunei'', (cefalotaxacei) Juniperus communis Stara Planina.jpg|''[[Juniperus communis]]'', junipero-beri (kupresacei) Pinus coulteri MHNT Cone.jpg|Strobilo di ''Pinus coulteri'' (pinacei) Kankoreziai, 2006-06-10.JPG|''[[Picea abies]]'' Podocarpus lawrencei Mt. Field.jpg|''Podocarpus lawrencei'', frukto, (podokarpacei) Sciadopitys verticillata cones Rogów.jpg|''[[Sciadopitys verticillata]]'', strobili e foliaro sekigita (sciadopitiacei) Taxus baccata MHNT.jpg|''Taxus baccata'', nematura e matura "[[bero|beri]]" (taxacei) </gallery> {{Wikivortaro|konifero}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Pinophyta ''Pinophyta'' che "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/topics/fields.php ''Pinophyta'' che "The Gymnosperm Database"] * [http://www.botanydictionary.org/Pinophyta.html ''Pinophyta'' che "Dictionary of Botany"] * [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-4100003331 ''Pinophyta'' che "World Flora Online"] [[Kategorio:Gimnospermi]] h9o88petl7lrkb4t5dkwy2w4xzc2zmy 0 117015 1143917 1127639 2026-11-01T22:07:22Z Forstbirdo 3024 1143917 wikitext text/x-wiki '''Araukariali''' ([[Latina]] : ''Araucariales'') esas [[ordono]] di [[koniferi]]. La ordono komportas du [[familio (biologio)|familii]] : ''Araucariaceae'' (o [[araukariacei]]) e ''Podocarpaceae'' (o [[podokarpacei]])<ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-9000000028|titulo=Ordono araukariali en "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=29ma di julio 2026}}</ref>. ==Referi== {{reflist}} == Extera ligili == * [https://species.wikimedia.org/wiki/Araucariales ''Araucariales'' en "Wikispecies"] * [https://www.conifers.org/zz/gymnosperms.php ''Araucariales'' en "The Gymnosperm Database"] [[Kategorio:Gimnospermi]] [[Kategorio:Araukariali]] 9rpuf1lx0m76z2g6c3qmsbklrk5u0bw 0 118535 1143924 1128151 2026-11-01T22:16:26Z Forstbirdo 3024 1143924 wikitext text/x-wiki '''Cefalotaxacei''' ([[Latina]]: '''''Cephalotaxaceae''''') esas [[koniferi|koniferala]] [[Familio (biologio)|familio]] ek la [[ordono]] de la [[kupresali]]<ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-1200027367|titulo=Cefalotaxacei en "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=2ma di julio 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.gbif.org/taxon/C6P8Z|titulo=Cefalotaxacei en "GBIF"|idiomo={{en}}|vidita ye=2ma di julio 2026}}</ref>. Ica familio havas nur 1 agnoskita [[genero]] : [[cefalotaxuso]] (Latine : ''Cephalotaxus''). == Referi == {{reflist}} == Extera ligili == * [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-1200027367 ''Cephalotaxaceae'' en "World Flora Online"] [[Kategorio:Kupresali]] [[Kategorio:Koniferi]] [[Kategorio:Cefalotaxacei]] t1ok6p2bauku3ldfb6sfbguytxw0qfm 1143928 1143924 2026-11-02T07:07:39Z Forstbirdo 3024 1143928 wikitext text/x-wiki '''Cefalotaxacei''' ([[Latina]]: '''''Cephalotaxaceae''''') esas [[koniferi|koniferala]] [[Familio (biologio)|familio]] ek la [[ordono]] de la [[kupresali]]<ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-1200027367|titulo=Cefalotaxacei che "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=2ma di julio 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.gbif.org/taxon/C6P8Z|titulo=Cefalotaxacei che "GBIF"|idiomo={{en}}|vidita ye=2ma di julio 2026}}</ref>. Ica familio havas nur 1 agnoskita [[genero]] : [[cefalotaxuso]] (Latine : ''Cephalotaxus''). == Referi == {{reflist}} == Extera ligili == * [https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-1200027367 ''Cephalotaxaceae'' che "World Flora Online"] [[Kategorio:Kupresali]] [[Kategorio:Koniferi]] [[Kategorio:Cefalotaxacei]] a6wos4z94ho22y4bgwxs3iaiy9e11h0 0 119293 1143932 1128870 2026-11-02T07:44:39Z Forstbirdo 3024 1143932 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Biological classification L Pengo v34.svg|thumb|300px|La precipua rejii segun moderna klasifiko (ilustro).]] En [[biologio]], '''rejio''' esas la maxim alta [[taxonomio|taxonomiala]] rango pos la [[domeno (biologio)|domeno]]. La koncepto di rejio uzesis historiale por grupigar vivanta organismi segun fundamentala traiti, exemple la tipo di celuli, la maniero di nutrado, e la komplekeso di strukturo. == Historio == La triesma klasifiko di organismi en rejii chanjis kun la progreso di [[mikrobiologio]] e [[molekulala biologio]]. La precipua etapi esas: * [[Carolus Linnaeus]] (1735) – distingis nur du rejii: '''[[Animalia]]''' ed '''[[Plantae]]''' (inkluzinte [[fungo|fungi]]). * [[Ernst Haeckel]] (1866) – adjuntis triesma rejio: '''[[Protista]]''' por un-celulala organismi. * [[Herbert Copeland]] (1938) – kreis quaresma rejio: '''[[Monera]]''' por [[prokarioto|prokarioti]] (bakterii e cianobakterii). * [[Robert Whittaker]] (1969) – propozis la sistemo di '''kin rejii''', qua esas ankore multe docata: ** '''Monera''' (prokarioti) ** '''Protista''' (un-celulala eukarioti) ** '''Fungi''' (fungi) ** '''Plantae''' (planti) ** '''Animalia''' (animali) * [[Carl Woese]] (1977) – propozis sistemo di '''tri domeni''' ([[Archaea]], [[Bacteria]], [[Eukaryota]]), qua ofte remplasas la rejio-sistemo en ciencala literaturo. Tamen, multa skolalibri ankore uzas la kin rejii. == Moderna sistemo (kin rejii) == {| class="wikitable" |+ ! Rejio !! Tipi di celuli !! Nutrado !! Exempli |- | '''Monera''' || [[Prokariota]] (sen nukleo) || Autotrofa o heterotrofa || [[Bakterio]] (ex. ''Escherichia coli''), [[cianobakterio]] |- | '''Protista''' || [[Eukariota]] (kun nukleo), ofte un-celulala || Autotrofa (fotosintezo) o heterotrofa || [[Amebo]], [[paramecio]], [[algo]] |- | '''Fungi''' || Eukariota, multa-celulala (ecepte [[gisto|gisti]]) || Heterotrofa per absorbo || [[Champinioni]], [[moldo]], [[gisto]] |- | '''Plantae''' || Eukariota, multa-celulala, kun [[celuloso]]-parieto || Autotrofa (fotosintezo) || [[Arboro|Arbori]], [[floro|flori]], [[musko]] |- | '''Animalia''' || Eukariota, multa-celulala, sen rigida parieto || Heterotrofa per ingesto || [[Spongio|Spongii]], [[insekto]]j, [[mamifero]]j |} == Domeno-sistemo == Segun la moderna kladistiko, la vivo organizesas en '''tri domeni''', qui superiras la rejii: * '''Archaea''' – prokarioti kun unika membrano-lipidi, ofte extremofili. * '''Bacteria''' – la veri prokarioti (ex. la maxim multa bakterii). * '''Eukaryota''' – omna organismi kun eukariota celuli, inkluzite la quar rejii ''Protista'', ''Fungi'', ''Plantae'', ed ''Animalia''. En ica skemo, ''Monera'' ne plus egardesas kom valida rejio, pro ke ol esas polifiletika grupo. == Importo == La rejio-klasifiko helpas komprenar la [[evoluciono|evolucionala]] relati inter vivanta enti e faciligas la studio di lia propraji. Ol restas utila pedagogiala utensilo, malgre ke la [[kladistiko]] e la molekulala filogenetiko ofras plu preciza grupigi. == Videz anke == * [[Domeno (biologio)]] * [[Binomiala nomenklaturo]] * [[Taxonomio]] * [[Speco]] [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] [[Kategorio:Taxonomio]] gl68ffz48qfbo380e7h8guwyr132bmb 0 119675 1143908 1129726 2026-11-01T21:54:03Z Forstbirdo 3024 Forstbirdo movis la pagino [[Ordo (biologio)]] a [[Ordono]]: Nomo existanta en Wikivortaro 1129726 wikitext text/x-wiki Che [[biologio]], '''ordo''' esas kategorio di klasifiko quo konsistas ek diversa [[familio (biologio)|familii]] ed esas un ek la ok precipua rangi en la [[taxonomio]]. == Videz anke == * [[Ordo]] == Extera ligili == * [https://www.worldfloraonline.org/classification Listo de plantala ordi en "World Flora Online"] [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] 66em699id3dga0l0dm83mvfb5uoec7g 1143910 1143908 2026-11-01T21:56:50Z Forstbirdo 3024 1143910 wikitext text/x-wiki {{Wikivortaro}} Che [[biologio]], '''ordo''' esas kategorio di klasifiko quo konsistas ek diversa [[familio (biologio)|familii]] ed esas un ek la ok precipua rangi en la [[taxonomio]]. == Videz anke == * [[Ordo]] == Extera ligili == * [https://www.worldfloraonline.org/classification Listo de plantala ordi en "World Flora Online"] [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] e4me4agyk2joiwg8xs5oitfuid6nhkl 1143911 1143910 2026-11-01T21:58:41Z Forstbirdo 3024 1143911 wikitext text/x-wiki {{Wikivortaro}} Che [[biologio]], '''ordono''' esas kategorio di klasifiko quo konsistas ek diversa [[familio (biologio)|familii]] ed esas un ek la ok precipua rangi en la [[taxonomio]]. == Videz anke == * [[Ordo]] == Extera ligili == * [https://www.worldfloraonline.org/classification Listo de plantala ordi en "World Flora Online"] [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] n6utsez5hmpc7l1j6ugwwpaax2crk7k 1143919 1143911 2026-11-01T22:10:06Z Forstbirdo 3024 1143919 wikitext text/x-wiki {{Wikivortaro}} Che [[biologio]], '''ordono''' esas kategorio di klasifiko quo konsistas ek diversa [[familio (biologio)|familii]] ed esas un ek la ok precipua rangi en la [[taxonomio]]. == Videz anke == * [[Ordo]] == Extera ligili == * [https://www.worldfloraonline.org/classification Listo de plantala ordoni en "World Flora Online"] [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] 0emqjbbeej64csswhgoj784ktw6aozp 2 120036 1143859 1143657 2026-11-01T14:35:34Z Interlingvisto 47513 1143859 wikitext text/x-wiki {{#babel:ia-2|io-1}} Saluto! Me ne bone parolas Ido, ma me volus lernar ol. * [[Uzanto:Interlingvisto/Laboreyo]] * Biografii ** [[Joan Barber i Colis]] ** [[Ubaldo Sanzo]] ** [[Alphonse Matejka]] ** [[Georg Forchhammer]] ** [[Norah Richards]] ** [[Tulsidas]] ** [[Valeria Racu]] ** [[Sri Aurobindo]] ** [[Giacomo Leopardi]] ** [[Alessandro Manzoni]] ** [[Ugo Foscolo]] * Hispania ** [[Kanalo di Kastilia]] ** [[Ferovoyal acidento en Urda]] ** [[Protesti por lojado en Hispania en 2026]] ** [[Decidix]] ** [[Valencianismo]] ** [[Reala Demokratio NUN!]] ** [[Geografio di l'Autonoma Regiono Valencia]] ** [[Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]] * India ** Historio *** [[Bengalala Renesanco]] *** [[Politikala vidpunti di Rabindranath Tagore]] *** [[Swadeshi movado]] ** Religio *** [[Ramcharitmanas]] *** [[Ramayana]] ** Geografio *** [[Shikharji]] * Ekonomio ** [[Ekonomiala historio]] ** [[Ekonomiala bulo]] ** [[Ekologiala ekonomiko]] * Altri ** [[Krucago di Iesu Kristo]] ** [[Dijitala merkatigo]] ** [[Pankel]] ** [[Talossa]] ** [[Universalismo]] ** [[Habitado]] ** [[Nova-feudismo]] ** [[Personala financo]] ** [[Susteninta lojado]] ** [[Simpla vivo]] == Shabloni == * [[Shablono:Lojado]] * [[Shablono:Historio di Hispania2]] * [[Shablono:Kristanismo]] * [[Shablono:Historio di Italia]] * [[Shablono:Libri dil Biblo]] * [[Shablono:Occidental]] * [[Shablono:Simpla vivo]] * [[Shablono:Historio di l'Autonoma Regiono Valencia]] [[ia:Usator:Interlingvisto]] arbxlmssoofvu5xzuyktry23kr9arvh 0 120138 1143888 1130534 2026-11-01T19:29:45Z ThWiki1910 31363 1143888 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Football ground, Rosebank, Lugar.jpg|right|400px]] '''Lugar Boswell Thistle FC''' od oficale '''Lugar Boswell Thistle Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de vilajo [[Lugar]] ([[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[East Ayrshire]]), fondita en 1878 kom ''Lugar Boswell''. [[Kategorio:Lugar Boswell Thistle FC|*]] 2clq8jvasuca9d910pvw8bc9x20kc9n 0 127316 1143860 1143836 2026-11-01T15:04:08Z Forstbirdo 3024 1143860 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]] '''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' ( [[Arabiana linguo|Arabiana]] : شوح نوميدي ) esas agnoskita <ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]], jacanta ye [[altitudo|altitudi]] inter 1300-2000 metri <ref>{{extera ligilo|url=https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php|titulo=Aljerian abieto che "The Gymnosperm Database"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref> super [[marala nivelo]]. Aljerian abieto esas endemiko por Monto Babor, la somito di la samanoma montaro<ref>{{extera ligilo|url=https://conifersociety.org/conifers/abies-numidica|titulo=Aljerian abieto che "Coniferssociety.org"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref>. La [[konservo-stando]] di la speco esas "krude minacata"<ref>{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che "IUCN red list"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>. == Imaji == <Gallery> Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]] Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]] Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]] </Gallery> == Referi == {{reflist}} == Extera ligili == * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikimedia Commons"] * [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikispecies"] * [https://www.euforgen.org/species/abies-numidica] [[Kategorio:Abieto]] [[Kategorio:Gardenokultivado]] ipny6vunw31bqeva0nriw4d05dqeht1 1143861 1143860 2026-11-01T15:11:56Z Forstbirdo 3024 1143861 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]] '''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' ( [[Arabiana linguo|Arabiana]] : شوح نوميدي ) esas agnoskita <ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]], jacanta ye [[altitudo|altitudi]] inter 1300-2000 metri <ref>{{extera ligilo|url=https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php|titulo=Aljerian abieto che "The Gymnosperm Database"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref> super [[marala nivelo]]. Aljerian abieto esas endemiko por Monto Babor, la somito di la samanoma montaro<ref>{{extera ligilo|url=https://conifersociety.org/conifers/abies-numidica|titulo=Aljerian abieto che "Coniferssociety.org"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref>. La [[konservo-stando]] di la speco esas "krude minacata"<ref>{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che "IUCN red list"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>. == Imaji == <Gallery> Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]] Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]] Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 4.jpg|Arbo, Monto Babor Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]] </Gallery> == Referi == {{reflist}} == Extera ligili == * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikimedia Commons"] * [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikispecies"] * [https://www.euforgen.org/species/abies-numidica] [[Kategorio:Abieto]] [[Kategorio:Gardenokultivado]] o0tz5mw6vet6z6h0a422xup1bt1takc 1143862 1143861 2026-11-01T15:17:51Z Forstbirdo 3024 1143862 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]] '''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' ( [[Arabiana linguo|Arabiana]] : شوح نوميدي ) esas agnoskita <ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]], jacanta ye [[altitudo|altitudi]] inter 1300-2000 metri <ref>{{extera ligilo|url=https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php|titulo=Aljerian abieto che "The Gymnosperm Database"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref> super [[marala nivelo]]. Aljerian abieto esas endemiko por Monto Babor la somito di la samanoma montaro, e Monto Talahor <ref>{{extera ligilo|url=https://conifersociety.org/conifers/abies-numidica|titulo=Aljerian abieto che "Coniferssociety.org"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref>. La [[konservo-stando]] di la speco esas "krude minacata"<ref>{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che "IUCN red list"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>. == Imaji == <Gallery> Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]] Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]] Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 4.jpg|Arbo, Monto Babor Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]] </Gallery> == Referi == {{reflist}} == Extera ligili == * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikimedia Commons"] * [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikispecies"] * [https://www.euforgen.org/species/abies-numidica] [[Kategorio:Abieto]] [[Kategorio:Gardenokultivado]] kjaqk7667ei42domjdkyt4pcg7ojyq3 1143863 1143862 2026-11-01T15:22:32Z Forstbirdo 3024 1143863 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]] '''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' ( [[Arabiana linguo|Arabiana]] : شوح نوميدي ) esas agnoskita <ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]], jacanta ye [[altitudo|altitudi]] inter 1300-2000 metri <ref>{{extera ligilo|url=https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php|titulo=Aljerian abieto che "The Gymnosperm Database"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref> super [[marala nivelo]]. Aljerian abieto esas endemiko por Monto Babor la somito di la samnoma montaro, e Monto Talahor <ref>{{extera ligilo|url=https://conifersociety.org/conifers/abies-numidica|titulo=Aljerian abieto che "Coniferssociety.org"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.euforgen.org/species/abies-numidica|titulo=Aljerian abieto che "Euforgen.org"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref>. La [[konservo-stando]] di la speco esas "krude minacata"<ref>{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che "IUCN red list"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>. == Imaji == <Gallery> Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]] Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]] Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 4.jpg|Arbo, Monto Babor Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]] </Gallery> == Referi == {{reflist}} == Extera ligili == * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikimedia Commons"] * [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikispecies"] [[Kategorio:Abieto]] [[Kategorio:Gardenokultivado]] 0fwgxo58gjuve7os7vv98wkoe4ij8ej 1143876 1143863 2026-11-01T17:00:07Z Forstbirdo 3024 1143876 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Abies numidica range.png|eta|Loki ube naturale povas existar aljerian abieti (videz [[verda koloro]])]] '''''Abies numidica''''', o '''aljerian abieto''' ( [[Arabiana linguo|Arabiana]] : شوح نوميدي ) esas agnoskita <ref>{{extera ligilo|url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000511319|titulo=Aljerian abieto che "The World Flora Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:261601-1|titulo=Aljerian abieto che "Plants of the World Online"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>[[speco]] di sempreverda [[koniferi|konifero]] ek la [[genero]] [[abieto]], [[familio (biologio)|familio]] di la [[pinacei]]. Ol esas indijena en [[Tell-Atlas]], nome en [[Montaro Babor]], jacanta ye [[altitudo|altitudi]] inter 1300-2000 metri <ref>{{extera ligilo|url=https://conifers.org/pi/Abies_numidica.php|titulo=Aljerian abieto che "The Gymnosperm Database"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref> super [[marala nivelo]]. Aljerian abieto esas endemiko por Monto Babor la somito di la samnoma montaro, e por Monto Talahor <ref>{{extera ligilo|url=https://conifersociety.org/conifers/abies-numidica|titulo=Aljerian abieto che "Coniferssociety.org"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.euforgen.org/species/abies-numidica|titulo=Aljerian abieto che "Euforgen.org"|idiomo={{en}}|vidita ye=31ma di oktobro 2026}}</ref>. La [[konservo-stando]] di la speco esas "krude minacata"<ref>{{extera ligilo|url=https://www.iucnredlist.org/species/30320/9534972|titulo=Aljerian abieto che "IUCN red list"|idiomo={{en}}|vidita ye=30ma di oktobro 2026}}</ref>. == Imaji == <Gallery> Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 5.jpg|Foliaro Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie Algerische Tanne Nadeln am Kurztrieb Kronenast.JPG|Detalo di brancheto Arkivo:Abies numidica Sapin d'Algérie weibliche Blütenstände Gipfelbereich.JPG|[[Strobilo|Strobili]] Arkivo:Abies numidica 01 by Line1.jpg|Arbo, kultivita en [[Francia]] Arkivo:Abies numidica, Jebel Babor, Sétif, Algeria 4.jpg|Arbo, Monto Babor Arkivo:Abies numidica seeds.JPG|[[Semino|Semini]] </Gallery> == Referi == {{reflist}} == Extera ligili == * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikimedia Commons"] * [https://species.wikimedia.org/wiki/Abies_numidica Aljerian abieto che "Wikispecies"] [[Kategorio:Abieto]] [[Kategorio:Gardenokultivado]] 9vcickadvr0jb51uj1bycxlprr3ajof 0 127588 1143857 2026-11-01T13:56:52Z Interlingvisto 47513 Pagino kreesis kun '{{revizo}} {{Biografio | Nomo= Ugo Foscolo | Imajo= [[Arkivo:Ugo Foscolo.jpg|180px]] | Profesiono = [[literaturo|skriptisto]], [[poezio|poeto]], [[tradukisto]], [[literaturkritikisto]] e [[patrioto]] | Shablono_lando= {{ITA}} | Naskodio= [[6 di februaro]] [[1778]] | Nask-urbo= [[Zante]] | Mort-dio = [[10 di septembro]] [[1827]] | Mort-urbo = [[Londono]] }} '''Niccolò Ugo Foscolo''' (6 februaro 1778 – 10 septembro 1827) esis itala skribisto, poeto, romanisto, soldato...' 1143857 wikitext text/x-wiki {{revizo}} {{Biografio | Nomo= Ugo Foscolo | Imajo= [[Arkivo:Ugo Foscolo.jpg|180px]] | Profesiono = [[literaturo|skriptisto]], [[poezio|poeto]], [[tradukisto]], [[literaturkritikisto]] e [[patrioto]] | Shablono_lando= {{ITA}} | Naskodio= [[6 di februaro]] [[1778]] | Nask-urbo= [[Zante]] | Mort-dio = [[10 di septembro]] [[1827]] | Mort-urbo = [[Londono]] }} '''Niccolò Ugo Foscolo''' (6 februaro 1778 – 10 septembro 1827) esis itala skribisto, poeto, romanisto, soldato e revoluciano. Naskita en la greka insulo Zakynthos, qui tiam esis sub veneciana regado, il divenis un ek la precipua literaturisti di la fino dil dek-e oka e la komenco dil dek-e nona yarcenti. Lua verko esas asociata kun la Neoklasikismo e la Romantikismo, kombinante klasikala ideali, filozofio dil Lumo, politikala engajeso e mediti pri exilo, morto, memoro e nacionala identeso. Lua maxim grava verki inkluzas la epistolala romano ''[[The Last Letters of Jacopo Ortis]]'', la poemo ''[[Dei Sepolcri]]'', la soneti ''A Zacinto'', ''Alla sera'' e ''In morte del fratello Giovanni'', e la nefinita poemo ''Le Grazie''.<ref>{{cite web |title=Fóscolo, Ugo |url=[https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo/](https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo/) |website=Enciclopedia Treccani}}</ref> == Vivo == === Yuna evo ed edukado === Foscolo naskis ye la 6ma di februaro 1778 en Zakynthos, un ek la Ioniana insuli, qui tiam apartenis a la Republiko di Venecia. Lua patro, Andrea Foscolo, esis veneciana mediko, dum lua matro, Diamantina Spathis, esis greka. Lua nomo ye nasko esis Niccolò, ma dum lua yuneso il uzis plu e plu la nomo Ugo. Pos la morto di lua patro en 1788, lua familio fine establis su en Venecia, ube Foscolo reunis kun lua matro en 1793. Il studis la klasikal literaturo e filozofio e partoprenis en la intelektala e literaturala rondi di la urbo. Il anke developis intereso pri la politikala idei dil Lumo e pri la Franca Revolucion.<ref>{{cite web |last=Scotti |first=Mario |title=FOSCOLO, Ugo |url=[https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo\_%28Dizionario-Biografico%29/](https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo\_%28Dizionario-Biografico%29/) |website=Dizionario Biografico degli Italiani |publisher=Treccani |year=1997}}</ref> === Politikala agado e la napoleonala periodo === Foscolo sustenis la ideali di libereso e politikala reformo asociata kun la Franca Revolucion. En 1797, lua tragedio ''Tieste'' esis reprezentata en Venecia, dum il partoprenis en la politikala agadi di la kurta veneciana demokratala guvernerio, establisita pos la arivo di la Franca trupi. La subskribo dil [[Treaty of Campo Formio]] en oktobro 1797, per qua Napoleon cedigis la anciena Republiko di Venecia a la kontrolo di Austria, profunde desapuntis il. Il migris a Milano e duris sustenar la politikala independenteso di Italia per lua skribaji e militara servado. Foscolo servis kom oficiro en la napoleonala italiana forci e partoprenis en militara kampanji kontre la austriana e rusa forci. Il esis vundita dum la defenso di Genoa en 1800. Inter 1804 e 1806, il esis lokizita en norda Francia kun divisiono militara italiana, qua partoprenis en la prepari di Napoleon por eventuala invado di Britania. En 1809, il esis nomizita profesoro di elokvenco en la Universitato di Pavia. Lua inaugurala konfero, ''Dell'origine e dell'ufficio della letteratura'', traktis la rolo di literaturo en la socio. La universitata posteno esis pose abolisata da la autoritato. === Exilo en Suisia e Anglia === Pos la venko kontre Napoleon e la restauro di la austriana kontrolo super Lombardia, Foscolo rifuzis jurar fideleso a la nova autoritato. En 1815, il livis Italia e fine establis su en Suisia, ube il duris lua literaturala e politikala agadi. En 1816, il migris a Anglia. Komence, il recevis atenco en la britana literaturala rondi e kontribuis esei ed artikli a publikiguri en angla linguo. Tamen, financala dificultaji e personal problemi plu e plu afektis lua lasta yari. Foscolo mortis ye la 10ma di septembro 1827 en Turnham Green, prox Londono. Komence, il esis enterigita en la Chiswick Tombeeyo. En 1871, lua restaji esis transportita a Italia e reenterigita en la Baziliko di Santa Croce en Florencia, apud altra eminenta personi di Italia.<ref>{{cite web |title=FOSCOLO, Ugo |url=[https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo\_%28Dizionario-Biografico%29/](https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo\_%28Dizionario-Biografico%29/) |website=Dizionario Biografico degli Italiani |publisher=Treccani |year=1997}}</ref> == Literaturala verki == === La lasta lettri di Jacopo Ortis === ''[[The Last Letters of Jacopo Ortis]]'' (''Ultime lettere di Jacopo Ortis'') esas epistolala romano publikigita unesmafoye en formo nekompleta en 1798, e pose revizita ed ampligita; grava edicion aparis en 1802. La romano rakontas la historio di Jacopo Ortis, yun viro qua experientas politikala desapunto pos la perdo di la veneciana independenteso e divenas implikita en infelica amorala afero. La naraco exploras desespereso, patriotismo, individua libereso e la konflikto inter personal aspiraji e historia cirkonstanci. La verko esis influata da la sentimentala e romantikala literaturo europana, precipue da la skribaji di [[Jean-Jacques Rousseau]] e [[Johann Wolfgang von Goethe]]. On generale konsideras ol kom un ek la unesma granda moderna romani italiana. === Poezio === La poezio di Foscolo kombinas klasikal formi kun emociala intenseso e mediti pri personal e kolektiva memoro. Lua precipua soneti inkluzas: - ''Alla sera'' (''Al la vespero''), medito pri morto, trankvileso e la paso dil tempo. - ''A Zacinto'', expresanta nostalgio por lua naskoloko e la neposiblo retrovenar ad ol. - ''In morte del fratello Giovanni'', reflektanta pri familia perdo, exilo e memoro. - ''Alla musa'', exploranta la rilato inter poezio e inspiro. Ca poemi esis inkluzita en la kolekto ''Poesie'', publikigita en 1803. === Dei Sepolcri === ''Dei Sepolcri'' (''Pri sepulcri''), publikigita en 1807, esas poemo konsistanta ek 295 versadi en hendekasilabi. Ol examenas la signifiko di entombigo, memoro e la rilato inter la vivanti e la mortinti. Foscolo reflektas pri la simbolala e sociala valoro di tombi, argumentante ke la memoro pri eminenta personi povas inspirar la futura generacion. La poemo anke celebras la kulturala e historiala importo di monumenti e la povo di poezio por preservar la atingivi di la homaro. Inspirita parte da la samtempa debati pri lejeri pri entombigo, la verko kombinas la materialismo dil Lumo kun forta emfazo pri civitana memoro e kulturala kontinueso. === Le Grazie === ''Le Grazie'' (''La Gracii'') esas nefinita poemo inspirita da la klasika mitologiala figuri konocata kom la [[Charites]]. Foscolo laboris pri ol precipue dum lua yari en Florencia. La poemo exploras beleso, harmonio, civilizeso e la edukala funciono di arto. Lua klasikala imagi e estetikal ideali reflektas la neoklasikala interesii di Foscolo. === Tragedii e traduki === Foscolo skribis plura tragedii, inter qui: * ''Tieste'' (1797). * ''Ajace'' (1811), qua esis interdiktita poka tempo pos lua reprezentado pro lua supozata politikala impliki. * ''Ricciarda'' (1813). Il anke tradukis e studis autori klasikala e moderna. Lua laboro pri la ''Iliado'' di Homero inkluzis experimentala traduko di lua unesma kanto, dum lua traduko en la itala di ''A Sentimental Journey Through France and Italy'' da Laurence Sterne esis publikigita en 1813 sub la titulo ''Viaggio sentimentale di Yorick lungo la Francia e l'Italia''. == Penso e literaturala stilo == La intelektala konceptaro di Foscolo esis formacita da la racionalismo dil Lumo, la materialistala filozofio, la klasikala antiqueso e la politikala renversi di lua epoko. Lua skribaji ofte exploras la tensio inter la homala deziro por permanenteso e la neevitebleso di morto. Malgre ke il konsideris morto kom la fino di individua existo, il substrekis la importo di memoro, afeciono, literaturo e historiala atingivi por preservar la signifikanteso di persono trans lua vivo. Lua literaturala produktado kombinas du larja tendenci. Lua neoklasikala verki uzas greka e romana mitologio, idealigita beleso e formala harmonio. Lua plu romantikala skribaji fokusas sur emociala konflikto, politikala desapunto, exilo, personal identeso e la rilato inter individui e historio. La tensio inter ca tendenci esas karakteriziva traito di lua literaturala stilo.<ref>{{cite web |title=Ugo Foscolo |url=[https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo\_%28Storia-della-civilta-europea-a-cura-di-Umberto-Eco%29/](https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo\_%28Storia-della-civilta-europea-a-cura-di-Umberto-Eco%29/) |website=Storia della civiltà europea |publisher=Treccani |year=2014}}</ref> == Heredajo == Foscolo esas konsiderata kom un ek la centra figuri di la itala literaturo dum la transiro de la dek-e oka a la dek-e nona yarcento. Lua skribaji influis la developo di la itala Romantikismo e la literaturala kulturo asociata kun la [[Risorgimento]]. ''Dei Sepolcri'' divenis grava referenco en la itala poezio, dum ''The Last Letters of Jacopo Ortis'' helpis establis la moderna itala romano. Lua mediti pri nacionala identeso, exilo e kulturala memoro anke kontribuis a la plu tarda diskuti pri la independenteso e uneso di Italia. Lua restaji en Santa Croce, Florencia, lokizas il inter la historiala personi memoracata en la baziliko kom parto dil literaturala e nacionala heredajo di Italia. == Referenci == <references /> [[Category:Romantikala autori]] [[Category:Italiana literaturala kritiki dil 18ma yarcento]] [[Category:Italiana literaturala kritiki dil 19ma yarcento]] [[Category:Federalisti]] [[Category:Fondinti di italiana revui]] [[Category:Greko-italiani]] [[Category:Italiana emigrinti en Anglia]] [[Category:Italiana emigrinti en Suisia]] [[Category:Framasoni]] [[Category:Membri di la Akademio di cienci di Torino]] [[Category:Italiana memoristi]] [[Category:Italiana militisti dil 19ma yarcento]] [[Category:Neoklasikismo]] [[Category:Nobili e civitani di la Republiko di Venecia]] [[Category:Italiana patrioti dil 18ma yarcento]] [[Category:Italiana patrioti dil 19ma yarcento]] [[Category:Personi honorizita per funerali di stato]] [[Category:Personi di la Risorgimento]] [[Category:Militisti di la napoleonala militi]] [[Category:Romantikala poeti]] [[Category:Profesori di la Universitato di Pavia]] [[Category:Rifuzianti]] [[Category:Ateista skribisti]] [[Category:Voyajala skribisti]] [[Category:Enterigita en la baziliko di Santa Croce]] [[Category:Ex-studenti di la Universitato di Padova]] [[Category:Tradukisti de la anciena greka linguo]] [[Category:Tradukisti de la latina linguo]] [[Category:Tradukisti de la angla a la itala]] [[Category:Itala tradukisti]] [[Category:Ugo Foscolo| ]] 92ri2sac1u2pa2m940jqy96p81cog6j 1143858 1143857 2026-11-01T14:00:54Z Interlingvisto 47513 1143858 wikitext text/x-wiki {{revizo}} {{Biografio | Nomo= Ugo Foscolo | Imajo= [[Arkivo:Ugo Foscolo.jpg|180px]] | Profesiono = [[literaturo|skribisto]], [[poezio|poeto]], [[tradukisto]], [[literaturkritikisto]] e [[patrioto]] | Shablono_lando= {{ITA}} | Naskodio= [[6 di februaro]] [[1778]] | Nask-urbo= [[Zante]] | Mort-dio = [[10 di septembro]] [[1827]] | Mort-urbo = [[Londono]] }} '''Niccolò Ugo Foscolo''' (6 februaro 1778 – 10 septembro 1827) esis itala skribisto, poeto, romanisto, soldato e revoluciano. Naskita en la greka insulo Zakynthos, qui tiam esis sub veneciana regado, il divenis un ek la precipua literaturisti di la fino dil dek-e oka e la komenco dil dek-e nona yarcenti. Lua verko esas asociata kun la Neoklasikismo e la Romantikismo, kombinante klasikala ideali, filozofio dil Lumo, politikala engajeso e mediti pri exilo, morto, memoro e nacionala identeso. Lua maxim grava verki inkluzas la epistolala romano ''[[Lasta letri di Jacopo Ortis]]'', la poemo ''[[Dei Sepolcri]]'', la soneti ''A Zacinto'', ''Alla sera'' e ''In morte del fratello Giovanni'', e la nefinita poemo ''Le Grazie''.<ref>{{cite web |title=Fóscolo, Ugo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo/ |website=Enciclopedia Treccani}}</ref> == Vivo == === Yuna evo ed edukado === Foscolo naskis ye la 6ma di februaro 1778 en Zakynthos, un ek la Ioniana insuli, qui tiam apartenis a la Republiko di Venecia. Lua patro, Andrea Foscolo, esis veneciana mediko, dum lua matro, Diamantina Spathis, esis greka. Lua nomo ye nasko esis Niccolò, ma dum lua yuneso il uzis plu e plu la nomo Ugo. Pos la morto di lua patro en 1788, lua familio fine establis su en Venecia, ube Foscolo reunis kun lua matro en 1793. Il studis la klasikal literaturo e filozofio e partoprenis en la intelektala e literaturala rondi di la urbo. Il anke developis intereso pri la politikala idei dil Lumo e pri la Franca Revolucion.<ref>{{cite web |last=Scotti |first=Mario |title=FOSCOLO, Ugo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani |publisher=Treccani |year=1997}}</ref> === Politikala agado e la napoleonala periodo === Foscolo sustenis la ideali di libereso e politikala reformo asociata kun la Franca Revolucion. En 1797, lua tragedio ''Tieste'' esis reprezentata en Venecia, dum il partoprenis en la politikala agadi di la kurta veneciana demokratala guvernerio, establisita pos la arivo di la Franca trupi. La subskribo dil [[Traktato di Campo Formio]] en oktobro 1797, per qua Napoleon cedigis la anciena Republiko di Venecia a la kontrolo di Austria, profunde desapuntis il. Il migris a Milano e duris sustenar la politikala independenteso di Italia per lua skribaji e militara servado. Foscolo servis kom oficiro en la napoleonala italiana forci e partoprenis en militara kampanji kontre la austriana e rusa forci. Il esis vundita dum la defenso di Genoa en 1800. Inter 1804 e 1806, il esis lokizita en norda Francia kun divisiono militara italiana, qua partoprenis en la prepari di Napoleon por eventuala invado di Britania. En 1809, il esis nomizita profesoro di elokvenco en la Universitato di Pavia. Lua inaugurala konfero, ''Dell'origine e dell'ufficio della letteratura'', traktis la rolo di literaturo en la socio. La universitata posteno esis pose abolisata da la autoritato. === Exilo en Suisia ed Anglia === Pos la venko kontre Napoleon e la restauro di la austriana kontrolo super Lombardia, Foscolo rifuzis jurar fideleso a la nova autoritato. En 1815, il livis Italia e fine establis su en Suisia, ube il duris lua literaturala e politikala agadi. En 1816, il migris a Anglia. Komence, il recevis atenco en la britana literaturala rondi e kontribuis esei ed artikli a publikiguri en angla linguo. Tamen, financala dificultaji e personal problemi plu e plu afektis lua lasta yari. Foscolo mortis ye la 10ma di septembro 1827 en Turnham Green, prox Londono. Komence, il esis enterigita en la Chiswick Tombeeyo. En 1871, lua restaji esis transportita a Italia e reenterigita en la Baziliko di Santa Croce en Florencia, apud altra eminenta personi di Italia.<ref>{{cite web |title=FOSCOLO, Ugo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo_%28Dizionario-Biografico%29/ |website=Dizionario Biografico degli Italiani |publisher=Treccani |year=1997}}</ref> == Literaturala verki == === La lasta letri di Jacopo Ortis === ''[[Lasta letri di Jacopo Ortis]]'' (''Ultime lettere di Jacopo Ortis'') esas epistolala romano publikigita unesmafoye en formo nekompleta en 1798, e pose revizita ed ampligita; grava edicion aparis en 1802. La romano rakontas la historio di Jacopo Ortis, yun viro qua experientas politikala desapunto pos la perdo di la veneciana independenteso e divenas implikita en infelica amorala afero. La naraco exploras desespereso, patriotismo, individua libereso e la konflikto inter personal aspiraji e historia cirkonstanci. La verko esis influata da la sentimentala e romantikala literaturo europana, precipue da la skribaji di [[Jean-Jacques Rousseau]] e [[Johann Wolfgang von Goethe]]. On generale konsideras ol kom un ek la unesma granda moderna romani italiana. === Poezio === La poezio di Foscolo kombinas klasikal formi kun emociala intenseso e mediti pri personal e kolektiva memoro. Lua precipua soneti inkluzas: * ''Alla sera'' (''Al la vespero''), medito pri morto, trankvileso e la paso dil tempo. * ''A Zacinto'', expresanta nostalgio por lua naskoloko e la neposiblo retrovenar ad ol. * ''In morte del fratello Giovanni'', reflektanta pri familia perdo, exilo e memoro. * ''Alla musa'', exploranta la rilato inter poezio e inspiro. Ca poemi esis inkluzita en la kolekto ''Poesie'', publikigita en 1803. === Dei Sepolcri === ''Dei Sepolcri'' (''Pri sepulcri''), publikigita en 1807, esas poemo konsistanta ek 295 versadi en hendekasilabi. Ol examenas la signifiko di entombigo, memoro e la rilato inter la vivanti e la mortinti. Foscolo reflektas pri la simbolala e sociala valoro di tombi, argumentante ke la memoro pri eminenta personi povas inspirar la futura generacion. La poemo anke celebras la kulturala e historiala importo di monumenti e la povo di poezio por preservar la atingivi di la homaro. Inspirita parte da la samtempa debati pri lejeri pri entombigo, la verko kombinas la materialismo dil Lumo kun forta emfazo pri civitana memoro e kulturala kontinueso. === Le Grazie === ''Le Grazie'' (''La Gracii'') esas nefinita poemo inspirita da la klasika mitologiala figuri konocata kom la [[Kariti]]. Foscolo laboris pri ol precipue dum lua yari en Florencia. La poemo exploras beleso, harmonio, civilizeso e la edukala funciono di arto. Lua klasikala imagi e estetikal ideali reflektas la neoklasikala interesii di Foscolo. === Tragedii e traduki === Foscolo skribis plura tragedii, inter qui: * ''Tieste'' (1797). * ''Ajace'' (1811), qua esis interdiktita poka tempo pos lua reprezentado pro lua supozata politikala impliki. * ''Ricciarda'' (1813). Il anke tradukis e studis autori klasikala e moderna. Lua laboro pri la ''Iliado'' di Homero inkluzis experimentala traduko di lua unesma kanto, dum lua traduko en la itala di ''A Sentimental Journey Through France and Italy'' da Laurence Sterne esis publikigita en 1813 sub la titulo ''Viaggio sentimentale di Yorick lungo la Francia e l'Italia''. == Penso e literaturala stilo == La intelektala konceptaro di Foscolo esis formacita da la racionalismo dil Lumo, la materialistala filozofio, la klasikala antiqueso e la politikala renversi di lua epoko. Lua skribaji ofte exploras la tensio inter la homala deziro por permanenteso e la neevitebleso di morto. Malgre ke il konsideris morto kom la fino di individua existo, il substrekis la importo di memoro, afeciono, literaturo e historiala atingivi por preservar la signifikanteso di persono trans lua vivo. Lua literaturala produktado kombinas du larja tendenci. Lua neoklasikala verki uzas greka e romana mitologio, idealigita beleso e formala harmonio. Lua plu romantikala skribaji fokusas sur emociala konflikto, politikala desapunto, exilo, personal identeso e la rilato inter individui e historio. La tensio inter ca tendenci esas karakteriziva traito di lua literaturala stilo.<ref>{{cite web |title=Ugo Foscolo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo_%28Storia-della-civilta-europea-a-cura-di-Umberto-Eco%29/ |website=Storia della civiltà europea |publisher=Treccani |year=2014}}</ref> == Heredajo == Foscolo esas konsiderata kom un ek la centra figuri di la itala literaturo dum la transiro de la dek-e oka a la dek-e nona yarcento. Lua skribaji influis la developo di la itala Romantikismo e la literaturala kulturo asociata kun la [[Risorgimento]]. ''Dei Sepolcri'' divenis grava referenco en la itala poezio, dum ''Lasta lettri di Jacopo Ortis'' helpis establis la moderna itala romano. Lua mediti pri nacionala identeso, exilo e kulturala memoro anke kontribuis a la plu tarda diskuti pri la independenteso e uneso di Italia. Lua restaji en Santa Croce, Florencia, lokizas il inter la historiala personi memoracata en la baziliko kom parto dil literaturala e nacionala heredajo di Italia. == Referi == <references /> [[Kategorio:Ugo Foscolo| ]] [[Kategorio:Romantikala autori]] [[Kategorio:Itala literaturala kritiki dil 18ma yarcento]] [[Kategorio:Itala literaturala kritiki dil 19ma yarcento]] [[Kategorio:Federalisti]] [[Kategorio:Fondinti di revui italiana]] [[Kategorio:Greko-italiani]] [[Kategorio:Italiana emigrinti en Anglia]] [[Kategorio:Italiana emigrinti en Suisia]] [[Kategorio:Framasoni]] [[Kategorio:Membri di la Akademio di cienci di Torino]] [[Kategorio:Itala memoristi]] [[Kategorio:Itala militisti dil 19ma yarcento]] [[Kategorio:Neoklasikismo]] [[Kategorio:Nobili e civitani di la Republiko di Venecia]] [[Kategorio:Itala patrioti dil 18ma yarcento]] [[Kategorio:Itala patrioti dil 19ma yarcento]] [[Kategorio:Personi honorizita per funerali di stato]] [[Kategorio:Personi di la Risorgimento]] [[Kategorio:Militisti di la napoleonala militi]] [[Kategorio:Romantikala poeti]] [[Kategorio:Profesori di la Universitato di Pavia]] [[Kategorio:Rifuzianti]] [[Kategorio:Ateista skribisti]] [[Kategorio:Voyajala skribisti]] [[Kategorio:Enterigita en la baziliko di Santa Croce]] [[Kategorio:Ex-studenti di la Universitato di Padova]] [[Kategorio:Tradukisti de la anciena greka linguo]] [[Kategorio:Tradukisti de la latina linguo]] [[Kategorio:Tradukisti de la angla a la itala]] [[Kategorio:Itala tradukisti]] 6tlbodz6nphtgppoxy9mk2odg5pqlht 0 127589 1143864 2026-11-01T15:49:27Z Idisto 28999 Pagino kreesis kun ''''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas Frigiana boneto, rikonoco-signo di liberigita sklavo en la Romama Republiko. Sur moneto e medalii Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala blazono d...' 1143864 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas Frigiana boneto, rikonoco-signo di liberigita sklavo en la Romama Republiko. Sur moneto e medalii Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala blazono di Francia e pekunio-bilieti. [[Kategorio:Francia]] 1b4hczxd43g7oy0guelsz9ee1igledi 1143865 1143864 2026-11-01T15:54:08Z Idisto 28999 1143865 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas Frigiana boneto, rikonoco-signo di liberigita sklavo en la Romama Republiko. Sur moneto e medalii Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala blazono di Francia e pekunio-bilieti. [[Kategorio:Kulturo di Francia]] s83mhr8v56z9vztc2r772ulumfrgg50 1143866 1143865 2026-11-01T15:55:00Z Idisto 28999 1143866 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas Frigiana boneto, rikonoco-signo di liberigita sklavo en la Romama Republiko. Sur moneto e medalii Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala blazono di Francia e pekunio-bilieti. [[Kategorio:Simboli di Francia]] 5v35utnizv197rz3unqbnx28v030pig 1143870 1143866 2026-11-01T16:13:09Z Idisto 28999 1143870 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas Frigiana boneto, rikonoco-signo di liberigita sklavo en la Romama Republiko. Sur moneto e medalii Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala blazono di Francia e pekunio-bilieti. L'unesma uzo di la nomo Marianne kom simbolo di Francia esis en oktobro 792, ol aparis en Provencana kansono "La garisou de Marianno", ''la risanesko di Marianne'', kantita da la poeto [[Guillaume Lavabre]], en Puylaurens (Tarn). ==<small>Nomo</small>== Esis teorio ke Marianne nomizesas segun la Hispaniana jezuito e filozofo [[Juan de Mariana]]. Altra teorio esas ke esis la nomo di la politikisto [[Jean Reubell]]. [[Kategorio:Simboli di Francia]] 2gwr3ha4q5egn00v6yvojsh4fwth08n 1143872 1143870 2026-11-01T16:18:11Z Idisto 28999 1143872 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas Frigiana boneto, rikonoco-signo di liberigita sklavo en la Romama Republiko. Sur moneto e medalii Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala blazono di Francia e pekunio-bilieti. L'unesma uzo di la nomo Marianne kom simbolo di Francia esis en oktobro 792, ol aparis en Provencana kansono "La garisou de Marianno", ''la risanesko di Marianne'', kantita da la poeto [[Guillaume Lavabre]], en Puylaurens (Tarn). ==<small>Nomo</small>== Esis teorio ke Marianne nomizesas segun la Hispaniana jezuito e filozofo [[Juan de Mariana]]. Altra teorio esas ke esis la nomo di la spozo di politikisto [[Jean Reubell]]. [[Kategorio:Simboli di Francia]] t0bq6vxqa72bpoe8xg2i5vs26r94puy 1143873 1143872 2026-11-01T16:26:13Z Idisto 28999 1143873 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas Frigiana boneto, rikonoco-signo di liberigita sklavo en la Romama Republiko. Sur moneto e medalii Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala blazono di Francia e pekunio-bilieti. L'unesma uzo di la nomo Marianne kom simbolo di Francia esis en oktobro 1792, ol aparis en [[Provencana linguo|Provencana]] kansono "La garisou de Marianno", ''la risanesko di Marianne'', kantita da la poeto [[Guillaume Lavabre]], en Puylaurens (Tarn). ==<small>Nomo</small>== Esis teorio ke Marianne nomizesas segun la Hispaniana jezuito e filozofo [[Juan de Mariana]]. Altra teorio esas ke esis la nomo di la spozo di politikisto [[Jean Reubell]]. [[Kategorio:Simboli di Francia]] p5hgf5wwrcsn968zbcgi5nmcn9p5bcy 1143874 1143873 2026-11-01T16:31:40Z Idisto 28999 1143874 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas Frigiana boneto, rikonoco-signo di liberigita sklavo en la Romama Republiko. Sur moneto e medalii Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala [[blazono]] di Francia e pekunio-bilieti. L'unesma uzo di la nomo Marianne kom simbolo di Francia esis en oktobro 1792, ol aparis en la [[Provencala linguo|Provencana]] kansono "La garisou de Marianno", ''la risanesko di Marianne'', kantita da la poeto [[Guillaume Lavabre]], en Puylaurens (Tarn). ==<small>Nomo</small>== Esis teorio ke Marianne nomizesas segun la Hispaniana jezuito e filozofo [[Juan de Mariana]]. Altra teorio esas ke esis la nomo di la spozo di politikisto [[Jean Reubell]]. [[Kategorio:Simboli di Francia]] b2pb87uhdeq7hjjh970s56cy71u5f3d 1143875 1143874 2026-11-01T16:32:36Z Idisto 28999 1143875 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas Frigiana boneto, rikonoco-signo di liberigita sklavo en la Romama Republiko. Sur moneto e medalii Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala [[blazono]] di Francia e pekunio-bilieti. L'unesma uzo di la nomo Marianne kom simbolo di Francia esis en oktobro 1792, ol aparis en la [[Provencana linguo|Provencana]] kansono "La garisou de Marianno", ''la risanesko di Marianne'', kantita da la poeto [[Guillaume Lavabre]], en Puylaurens (Tarn). ==<small>Nomo</small>== Esis teorio ke Marianne nomizesas segun la Hispaniana jezuito e filozofo [[Juan de Mariana]]. Altra teorio esas ke esis la nomo di la spozo di politikisto [[Jean Reubell]]. [[Kategorio:Simboli di Francia]] gcbid5sr4es5xdtkllik604o3ggqj8j 1143877 1143875 2026-11-01T17:12:01Z Idisto 28999 1143877 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. El havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas [[Frigiana boneto]], rikonoco-signo di liberigita sklavo en la [[Romana republiko|Romana Republiko]]. Sur [[moneto]] e [[Medalio|medalii]] Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala [[blazono]] di Francia e pekunio-bilieti. L'unesma uzo di la nomo Marianne kom simbolo di Francia esis en oktobro 1792, ol aparis en la [[Provencana linguo|Provencana]] kansono "La garisou de Marianno", ''la risanesko di Marianne'', kantita da la poeto [[Guillaume Lavabre]], en [[Puylaurens]] (Tarn). ==<small>Nomo</small>== Esis teorio ke Marianne nomizesas segun la Hispaniana jezuito e filozofo [[Juan de Mariana]]. Altra teorio esas ke esis la nomo di la spozo di politikisto [[Jean Reubell]]. [[Kategorio:Simboli di Francia]] c4dv6d9wk49gxqs8e9lvbm08bi7s8uk 1143881 1143877 2026-11-01T18:44:47Z Idisto 28999 /* */ Skriberoreto 1143881 wikitext text/x-wiki '''Marianne''' esas la nacionala simbolo di [[Francia]]. Ol havas honorala plaso en urbo-domi e judicieyi. La Marianne simbolizas la "Triumfo di la Republiko", la Libereso e Rezono e tale esas deo di libereso. Statuo de el trovesas sur la Placo di la Naciono en Paris. Sur la kapo Marianne portas [[Frigiana boneto]], rikonoco-signo di liberigita sklavo en la [[Romana republiko|Romana Republiko]]. Sur [[moneto]] e [[Medalio|medalii]] Marianne prizentesas profile. Pluse Marianne depiktesas sur l'oficala [[blazono]] di Francia e pekunio-bilieti. L'unesma uzo di la nomo Marianne kom simbolo di Francia esis en oktobro 1792, ol aparis en la [[Provencana linguo|Provencana]] kansono "La garisou de Marianno", ''la risanesko di Marianne'', kantita da la poeto [[Guillaume Lavabre]], en [[Puylaurens]] (Tarn). ==<small>Nomo</small>== Esis teorio ke Marianne nomizesas segun la Hispaniana jezuito e filozofo [[Juan de Mariana]]. Altra teorio esas ke esis la nomo di la spozo di politikisto [[Jean Reubell]]. [[Kategorio:Simboli di Francia]] gwmldp0szhv94xpdud3df0skmj9tuoj 14 127590 1143867 2026-11-01T15:56:04Z Idisto 28999 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Francia|Simboli di Francia]] [[Kategorio:Simboli|Francia]]' 1143867 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Francia|Simboli di Francia]] [[Kategorio:Simboli|Francia]] ityvy4dll1zkohdus7b7kphm2uo7ged 1143868 1143867 2026-11-01T15:58:13Z Idisto 28999 1143868 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Francia|Simboli di Francia]] [[Kategorio:Simboli|Francia]] 2glodes2y1ad6axtna8qxclynfqrh5x 1143871 1143868 2026-11-01T16:16:29Z Idisto 28999 1143871 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Francia|Simboli di Francia]] [[Kategorio:Simboli|Francia]] [[Kategorio:Francia]] l09ylxaj304wjnvej89136butoj5n7j 0 127591 1143878 2026-11-01T17:29:42Z Idisto 28999 Pagino kreesis kun ''''Josip Seissel''' (n. [[Krapina]], ([[Austria-Hungaria]]) la 10ma di januaro 1904 – m. [[Zagreb]], ([[Yugoslavia]]) la [[19ma di februaro]] [[1987]]) esis [[Kroatia|Kroatian]] arkitekto ed urbala projetisto qua laboris sub nomo '''Jo Klek'''. Seissel esis [[konstruktivismo|konstruktivistal]] artisto, grafikala fasonisto e teatrala fasonisto. Membro di influoza [[avangardo]]-movemento [[Zenitismo|Zenit]] en la yari 1920. Il konsideresas pioniro di [[surealismo]] ed [...' 1143878 wikitext text/x-wiki '''Josip Seissel''' (n. [[Krapina]], ([[Austria-Hungaria]]) la 10ma di januaro 1904 – m. [[Zagreb]], ([[Yugoslavia]]) la [[19ma di februaro]] [[1987]]) esis [[Kroatia|Kroatian]] arkitekto ed urbala projetisto qua laboris sub nomo '''Jo Klek'''. Seissel esis [[konstruktivismo|konstruktivistal]] artisto, grafikala fasonisto e teatrala fasonisto. Membro di influoza [[avangardo]]-movemento [[Zenitismo|Zenit]] en la yari 1920. Il konsideresas pioniro di [[surealismo]] ed [[Abstraktismo|abstrakt arto]] en Kroatia. Seissel ganis la [[Premio Vladimir Nazor|premio Vladimir Nazor]] por dumviva facajo en [[arkitekturo]] (1969). {{DEFAULTSORT:Seissel, Josip}} [[Kategorio:Kroatian arkitekti]] [[Kategorio:Kroatiana piktisti]] pdlyilt955w9kvf0suo8gz3d9juk43v 1143882 1143878 2026-11-01T18:45:48Z Idisto 28999 /* */ Ligilo 1143882 wikitext text/x-wiki '''Josip Seissel''' (n. [[Krapina]], ([[Austria-Hungaria]]) la [[10ma di januaro]] [[1904]] – m. [[Zagreb]], ([[Yugoslavia]]) la [[19ma di februaro]] [[1987]]) esis [[Kroatia|Kroatian]] arkitekto ed urbala projetisto qua laboris sub nomo '''Jo Klek'''. Seissel esis [[konstruktivismo|konstruktivistal]] artisto, grafikala fasonisto e teatrala fasonisto. Membro di influoza [[avangardo]]-movemento [[Zenitismo|Zenit]] en la yari 1920. Il konsideresas pioniro di [[surealismo]] ed [[Abstraktismo|abstrakt arto]] en Kroatia. Seissel ganis la [[Premio Vladimir Nazor|premio Vladimir Nazor]] por dumviva facajo en [[arkitekturo]] (1969). {{DEFAULTSORT:Seissel, Josip}} [[Kategorio:Kroatian arkitekti]] [[Kategorio:Kroatiana piktisti]] 76mse5p85mqdjed5hig6ddz5pkpclxo 14 127592 1143879 2026-11-01T17:30:29Z Idisto 28999 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kroatiani|arkitekti]] [[Kategorio:Arkitekti]]' 1143879 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kroatiani|arkitekti]] [[Kategorio:Arkitekti]] 1qcbmdy4jnqwm2b85aqeghrglx03njm 0 127593 1143887 2026-11-01T19:28:16Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Lugar, East Ayrshire.jpg|right|400px]] '''Lugar''' ([[IFA]] ''ˈlʊɡər'') esas vilajo en [[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[East Ayrshire]], [[Skotia]], [[Unionita Rejio]]. [[Kategorio:Vilaji en Skotia]]' 1143887 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Lugar, East Ayrshire.jpg|right|400px]] '''Lugar''' ([[IFA]] ''ˈlʊɡər'') esas vilajo en [[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[East Ayrshire]], [[Skotia]], [[Unionita Rejio]]. [[Kategorio:Vilaji en Skotia]] 7httzny34rt3ntd0dq9k2k9nvcuwtb2 0 127594 1143889 2026-11-01T19:34:28Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Arkivo:High Street, Lanark (2006).jpg|right|400px]] '''Lanark''' ([[IFA]] ''ˈlanəɾk'') esas urbo en [[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[South Lanarkshire]], [[Skotia]], [[Unionita Rejio]]. [[Kategorio:Urbi en Skotia]]' 1143889 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:High Street, Lanark (2006).jpg|right|400px]] '''Lanark''' ([[IFA]] ''ˈlanəɾk'') esas urbo en [[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[South Lanarkshire]], [[Skotia]], [[Unionita Rejio]]. [[Kategorio:Urbi en Skotia]] sc57mldxkxg6psr1sefn7f7g2fz0n09 1143890 1143889 2026-11-01T19:35:29Z ThWiki1910 31363 1143890 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:High Street, Lanark (2006).jpg|right|400px]] '''Lanark''' ([[IFA]] ''ˈlænərk'') esas urbo en [[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[South Lanarkshire]], [[Skotia]], [[Unionita Rejio]]. [[Kategorio:Urbi en Skotia]] f7k47el9nczxz0gduhavm4xrnrnz5u3 0 127595 1143891 2026-11-01T19:36:06Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun ''''Lanark United FC''' od oficale ''Lanark United Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Lanark]] ([[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[South Lanarkshire]]), fondita en 1920. [[Kategorio:Lanark United FC|*]]' 1143891 wikitext text/x-wiki '''Lanark United FC''' od oficale ''Lanark United Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Lanark]] ([[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[South Lanarkshire]]), fondita en 1920. [[Kategorio:Lanark United FC|*]] ncjzialtdzbnh4m18quxlpwnwhnltz5 1143892 1143891 2026-11-01T19:36:29Z ThWiki1910 31363 1143892 wikitext text/x-wiki '''Lanark United FC''' od oficale '''Lanark United Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Lanark]] ([[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[South Lanarkshire]]), fondita en 1920. [[Kategorio:Lanark United FC|*]] 60fwn9mvdge9rwjqz2wp0fc6ye27ba6 14 127596 1143893 2026-11-01T19:37:13Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Lanark United FC]]' 1143893 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Lanark United FC]] 73mtwvjfihkv79mkzz5xtmq0t0xis7k 14 127597 1143894 2026-11-01T19:37:48Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Lanark United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Lanark United FC]]' 1143894 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Lanark United FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Lanark United FC]] 1iy1d40w042omm81adkdff9p3lxu35o 14 127598 1143895 2026-11-01T19:38:26Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Lanark United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Lanark United FC]]' 1143895 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Lanark United FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Lanark United FC]] 03gte2anx3l8b4xjxhavelqeu2b3sxp 0 127599 1143897 2026-11-01T20:15:18Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Largs from Netherhall - geograph.org.uk - 6030602.jpg|right|400px]] '''Largs''' ([[IFA]] ''lɑːrɡz'') esas urbo en [[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[North Ayrshire]], [[Skotia]], [[Unionita Rejio]]. [[Kategorio:Urbi en Skotia]]' 1143897 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Largs from Netherhall - geograph.org.uk - 6030602.jpg|right|400px]] '''Largs''' ([[IFA]] ''lɑːrɡz'') esas urbo en [[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[North Ayrshire]], [[Skotia]], [[Unionita Rejio]]. [[Kategorio:Urbi en Skotia]] dl0c8553nk7f10a1symgtunigji8l9y 0 127600 1143899 2026-11-01T20:18:01Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Arkivo:Vikingar Centre at Barrfields, Largs (1-6-2012).jpg|right|400px]] '''Largs Thistle FC''' od oficale '''Largs Thistle Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Largs]] ([[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[North Ayrshire]]), fondita en 1889. [[Kategorio:Largs Thistle FC|*]]' 1143899 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Vikingar Centre at Barrfields, Largs (1-6-2012).jpg|right|400px]] '''Largs Thistle FC''' od oficale '''Largs Thistle Football Club''' esas [[Skotia]]na [[Futbalo|futbalala]] klubo de urbo [[Largs]] ([[Administrala subdividuri di Skotia|konsilal areo]] [[North Ayrshire]]), fondita en 1889. [[Kategorio:Largs Thistle FC|*]] cxuxanzk52zwlf0frpp4jg73yk7qua2 14 127601 1143900 2026-11-01T20:18:54Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Largs Thistle FC]]' 1143900 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Skotiana klubi futbalala|Largs Thistle FC]] afn8hr3lobij9bqd3mw3k5x6soxebm3 14 127602 1143901 2026-11-01T20:19:48Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Largs Thistle FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Largs Thistle FC]]' 1143901 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Largs Thistle FC]] [[Kategorio:Futbalisti segun klubo|Largs Thistle FC]] axva7hv7lkkbmzbpaiohqsvhvg0kabx 14 127603 1143902 2026-11-01T20:21:34Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Largs Thistle FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Largs Thistle FC]]' 1143902 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Largs Thistle FC]] [[Kategorio:Futbal-exercisti segun klubo|Largs Thistle FC]] 5qzd1pirttwa9uupx7yavltaklf9jtp 0 127604 1143909 2026-11-01T21:54:03Z Forstbirdo 3024 Forstbirdo movis la pagino [[Ordo (biologio)]] a [[Ordono]]: Nomo existanta en Wikivortaro 1143909 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ordono]] 2g51ps0ulgdgmb7ari1xpmahn3ra8hm 0 127605 1143930 2026-11-02T07:28:19Z Forstbirdo 3024 Pagino kreesis kun ''''Taxono''', pri [[biologio]], esas [[nomenklaturo|nomenklaturala]] [[unajo]], uzata por klasifikar vivanta [[ento|enti]] ed a qua on atribuas partikulara nomo (varietato, [[speco]], [[familio (biologio)|familio]], [[ordono]], klaso e.c.) {{Wikivortaro}} [[Kategorio:Biologiala klasifiko]]' 1143930 wikitext text/x-wiki '''Taxono''', pri [[biologio]], esas [[nomenklaturo|nomenklaturala]] [[unajo]], uzata por klasifikar vivanta [[ento|enti]] ed a qua on atribuas partikulara nomo (varietato, [[speco]], [[familio (biologio)|familio]], [[ordono]], klaso e.c.) {{Wikivortaro}} [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] e6oum3g6smqex2uqclyq2hnurub0l3v 1143931 1143930 2026-11-02T07:43:12Z Forstbirdo 3024 1143931 wikitext text/x-wiki '''Taxono''', pri [[biologio]], esas [[nomenklaturo|nomenklaturala]] [[unajo]], uzata por klasifikar vivanta [[ento|enti]] ed a qua on atribuas partikulara nomo (varietato, [[speco]], [[familio (biologio)|familio]], [[ordono]], klaso e.c.) {{Wikivortaro}} [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] [[Kategorio:Taxonomio]] s5iz0m8irhbumwlvtn7kmtttlijx2dy 1143933 1143931 2026-11-02T07:46:17Z Forstbirdo 3024 1143933 wikitext text/x-wiki '''Taxono''', pri [[biologio]], esas [[nomenklaturo|nomenklaturala]] [[unajo]], uzata por klasifikar vivanta [[ento|enti]] ed a qua on atribuas partikulara nomo (varietato, [[speco]], [[familio (biologio)|familio]], [[ordono]], klaso, [[Rejio (biologio)|rejio]] e.c.) {{Wikivortaro}} [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] [[Kategorio:Taxonomio]] ezeyworkjlp1woyriwg1j3il2imzaha 1143934 1143933 2026-11-02T07:51:14Z Forstbirdo 3024 1143934 wikitext text/x-wiki '''Taxono''', pri [[biologio]], esas [[nomenklaturo|nomenklaturala]] [[unajo]], uzata por klasifikar vivanta [[ento|enti]] ed a qua on atribuas partikulara nomo (varietato, [[speco]], [[familio (biologio)|familio]], [[ordono]], klaso, [[Rejio (biologio)|rejio]], edc.) {{Wikivortaro}} [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] [[Kategorio:Taxonomio]] iqe0c2y9tvbz5ensykvvjwoslgpq23u 1143935 1143934 2026-11-02T07:56:44Z Forstbirdo 3024 1143935 wikitext text/x-wiki '''Taxono''', pri [[biologio]], esas [[nomenklaturo|nomenklaturala]] [[unajo]], uzata por klasifikar vivanta [[ento|enti]] ed a qua on atribuas partikulara nomo (varietato, [[subspeco]], [[speco]], [[genero]], [[familio (biologio)|familio]], [[ordono]], klaso, [[Rejio (biologio)|rejio]], [[domeno (biologio)|domeno]], edc.) {{Wikivortaro}} [[Kategorio:Biologiala klasifiko]] [[Kategorio:Taxonomio]] 8isayol3yqtlt5171sne1yx3ndqajte