Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk 1961 0 1597 1971441 1971043 2026-07-10T13:06:54Z Akigka 183 /* Febrúar */ 1971441 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[11. febrúar]] - Réttaröldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í [[Jerúsalem]]. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== * [[1. mars]] - Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] sagði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. ===Apríl=== * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu hófst. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== * [[5. maí]] - [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar til Reykjavíkur. * [[25. maí]] - [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] 0l7a45hasvxm2pb96n1ycr2sm1izqpy 1971450 1971441 2026-07-10T13:45:58Z Akigka 183 /* Mars */ 1971450 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[11. febrúar]] - Réttaröldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í [[Jerúsalem]]. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washinton D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var umdirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu hófst. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== * [[5. maí]] - [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar til Reykjavíkur. * [[25. maí]] - [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] s4akvgen3vrpg25t83a9kpwqtlybua0 1971451 1971450 2026-07-10T13:46:32Z Akigka 183 /* Mars */ 1971451 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[11. febrúar]] - Réttaröldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í [[Jerúsalem]]. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var umdirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu hófst. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== * [[5. maí]] - [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar til Reykjavíkur. * [[25. maí]] - [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] 55rq56mh4tkunw26xhc9okkv0ln7khi 1971452 1971451 2026-07-10T13:47:17Z Akigka 183 /* Mars */ 1971452 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[11. febrúar]] - Réttaröldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í [[Jerúsalem]]. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var undirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu hófst. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== * [[5. maí]] - [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar til Reykjavíkur. * [[25. maí]] - [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] bypd571mumb83l67r5vqcv4595a6pc2 1971462 1971452 2026-07-10T14:20:01Z Akigka 183 /* Apríl */ 1971462 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[11. febrúar]] - Réttaröldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í [[Jerúsalem]]. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var undirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== [[Mynd:Гагарин_в_корабле.jpg|thumb|Júríj Gagarín var fyrsti maðurinn sem fór út í geim um borð í geimfarinu ''[[Vostok 1]]''.]] * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[8. apríl]] - 238 fórust þegar breska gufuskipið ''[[MV Dara]]'' sprakk og sökk við strönd Dúbaí. * [[10. apríl]] - Suðurafríski golfarinn [[Gary Player]] var fyrsti útlendingurinn sem vann [[U.S. Masters]]-golfmótið. * [[11. apríl]]: ** Réttarhöldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í Jerúsalem. ** Portúgalski ráðherrann [[Júlio Botelho Moniz]] reyndi misheppnað valdarán í Portúgal vegna óánægju með viðbrögð stjórnarinnar við [[sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfstæðisstríði Angóla]]. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu átti að hrinda af stað stjórnarskiptum en mistókst. * [[19. apríl]] - Bandaríkin sendu herlið til [[Laos]]. * [[21. apríl]] - Hópur franskra herforingja reyndu misheppnað [[Alsírvaldaránið 1961|misheppnað valdarán]] gegn stjórn [[Charles de Gaulle]] í Alsír. * [[23. apríl]] - [[Judy Garland]] hélt fræga endurkomutónleika í [[Carnegie Hall]]. * [[24. apríl]] - Sænska galíoninu ''[[Vasa (skip)|Vasa]]'' var lyft úr sjó. * [[25. apríl]] - [[Robert Noyce]], sem síðar stofnaði [[Intel]], fékk einkaleyfi á [[samrás]]. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== * [[5. maí]] - [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar til Reykjavíkur. * [[25. maí]] - [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] q7avrvs19vo9oio4rkgkcfexf2du05e 1971463 1971462 2026-07-10T14:24:09Z Akigka 183 /* Apríl */ 1971463 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[11. febrúar]] - Réttaröldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í [[Jerúsalem]]. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var undirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== [[Mynd:Гагарин_в_корабле.jpg|thumb|Júríj Gagarín var fyrsti maðurinn sem fór út í geim um borð í geimfarinu ''[[Vostok 1]]''.]] * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[8. apríl]] - 238 fórust þegar breska gufuskipið ''[[MV Dara]]'' sprakk og sökk við strönd Dúbaí. * [[10. apríl]] - Suðurafríski golfarinn [[Gary Player]] var fyrsti útlendingurinn sem vann [[U.S. Masters]]-golfmótið. * [[11. apríl]]: ** Réttarhöldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í Jerúsalem. ** Portúgalski ráðherrann [[Júlio Botelho Moniz]] reyndi misheppnað valdarán í Portúgal vegna óánægju með viðbrögð stjórnarinnar við [[sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfstæðisstríði Angóla]]. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu átti að hrinda af stað stjórnarskiptum en mistókst. * [[19. apríl]] - Bandaríkin sendu herlið til [[Laos]]. * [[21. apríl]] - Hópur franskra herforingja reyndi [[Alsírvaldaránið 1961|misheppnað valdarán]] gegn stjórn [[Charles de Gaulle]] í Alsír. * [[23. apríl]] - [[Judy Garland]] hélt fræga endurkomutónleika í [[Carnegie Hall]]. * [[24. apríl]] - Sænska galíoninu ''[[Vasa (skip)|Vasa]]'' var lyft úr sjó. * [[25. apríl]] - [[Robert Noyce]], sem síðar stofnaði [[Intel]], fékk einkaleyfi á [[samrás]]. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== * [[5. maí]] - [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar til Reykjavíkur. * [[25. maí]] - [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] s8y57luitftt4xkgbhzdy44oraq48cj 1971466 1971463 2026-07-10T14:45:02Z Akigka 183 /* Febrúar */ 1971466 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var undirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== [[Mynd:Гагарин_в_корабле.jpg|thumb|Júríj Gagarín var fyrsti maðurinn sem fór út í geim um borð í geimfarinu ''[[Vostok 1]]''.]] * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[8. apríl]] - 238 fórust þegar breska gufuskipið ''[[MV Dara]]'' sprakk og sökk við strönd Dúbaí. * [[10. apríl]] - Suðurafríski golfarinn [[Gary Player]] var fyrsti útlendingurinn sem vann [[U.S. Masters]]-golfmótið. * [[11. apríl]]: ** Réttarhöldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í Jerúsalem. ** Portúgalski ráðherrann [[Júlio Botelho Moniz]] reyndi misheppnað valdarán í Portúgal vegna óánægju með viðbrögð stjórnarinnar við [[sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfstæðisstríði Angóla]]. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu átti að hrinda af stað stjórnarskiptum en mistókst. * [[19. apríl]] - Bandaríkin sendu herlið til [[Laos]]. * [[21. apríl]] - Hópur franskra herforingja reyndi [[Alsírvaldaránið 1961|misheppnað valdarán]] gegn stjórn [[Charles de Gaulle]] í Alsír. * [[23. apríl]] - [[Judy Garland]] hélt fræga endurkomutónleika í [[Carnegie Hall]]. * [[24. apríl]] - Sænska galíoninu ''[[Vasa (skip)|Vasa]]'' var lyft úr sjó. * [[25. apríl]] - [[Robert Noyce]], sem síðar stofnaði [[Intel]], fékk einkaleyfi á [[samrás]]. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== * [[5. maí]] - [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar til Reykjavíkur. * [[25. maí]] - [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] rvnbki0ll323fidpd28oh82or0sqjat 1971476 1971466 2026-07-10T15:23:55Z Akigka 183 /* Maí */ 1971476 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var undirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== [[Mynd:Гагарин_в_корабле.jpg|thumb|Júríj Gagarín var fyrsti maðurinn sem fór út í geim um borð í geimfarinu ''[[Vostok 1]]''.]] * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[8. apríl]] - 238 fórust þegar breska gufuskipið ''[[MV Dara]]'' sprakk og sökk við strönd Dúbaí. * [[10. apríl]] - Suðurafríski golfarinn [[Gary Player]] var fyrsti útlendingurinn sem vann [[U.S. Masters]]-golfmótið. * [[11. apríl]]: ** Réttarhöldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í Jerúsalem. ** Portúgalski ráðherrann [[Júlio Botelho Moniz]] reyndi misheppnað valdarán í Portúgal vegna óánægju með viðbrögð stjórnarinnar við [[sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfstæðisstríði Angóla]]. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu átti að hrinda af stað stjórnarskiptum en mistókst. * [[19. apríl]] - Bandaríkin sendu herlið til [[Laos]]. * [[21. apríl]] - Hópur franskra herforingja reyndi [[Alsírvaldaránið 1961|misheppnað valdarán]] gegn stjórn [[Charles de Gaulle]] í Alsír. * [[23. apríl]] - [[Judy Garland]] hélt fræga endurkomutónleika í [[Carnegie Hall]]. * [[24. apríl]] - Sænska galíoninu ''[[Vasa (skip)|Vasa]]'' var lyft úr sjó. * [[25. apríl]] - [[Robert Noyce]], sem síðar stofnaði [[Intel]], fékk einkaleyfi á [[samrás]]. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== [[Mynd:Freedom_Riders_attacked.jpg|thumb|Hópur manna ræðst á mótmælendur á vegum [[Freedom Riders]] í Birmingham, Alabama.]] * [[5. maí]]: ** [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. ** [[Alan Shepard]] fór út í geim fyrstur Bandaríkjamanna. * [[6. maí]] - [[Tottenham Hotspur F.C.]] var fyrsta enska knattspyrnuliðið sem sigraði bæði ensku deildina og bikarinn. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar í Keflavík til Reykjavíkur. * [[8. maí]] - Breski leyniþjónustumaðurinn [[George Blake]] var dæmdur í 42 ára fangelsi fyrir að hafa verið [[gagnnjósnari]] fyrir Sovétríkin. * [[14. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Rúta á vegum [[Freedom Riders]] varð fyrir eldsprengju í [[Alabama]] og meðlimir [[Ku Klux Klan]] réðust á mótmælendur. * [[15. maí]] - Þýski lífefnafræðingurinn [[J. Heinrich Matthaei]] gerði tilraun sem markaði upphaf ráðningar [[erfðalykill|erfðalykla]] og þar með nútíma[[erfðafræði]]. * [[16. maí]] - [[Park Chung Hee]] tók við völdum eftir herforingjabyltingu í Suður-Kóreu. * [[19. maí]] - ''[[Venera 1]]'' var fyrsti manngerði hluturinn sem fór framhjá annarri reikistjörnu, en geimfarið hafði misst samband við jörðu nokkru áður og sendi engin gögn til baka. * [[21. maí]] - Fylkisstjóri [[Alabama]], [[John Patterson]], lýsti yfir [[herlög]]um eftir að [[kynþáttaóeirðir]] brutust út. * [[24. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Hópur mótmælenda í [[Freedom Riders]]-rútu var handtekinn fyrir óspektir um leið og þau stigu út úr rútunni í [[Jackson (Mississippi)|Jackson]], Mississippi. * [[25. maí]]: ** [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum með ræðu [[John F. Kennedy]] um að Bandaríkin hygðust senda menn til tunglsins fyrir lok áratugarins.. ** [[Birgitta Svíaprinsessa]] giftist þýska prinsinum [[Jóhann Georg af Hohenzollern-Sigmaringen|Jóhanni Georg af Hohenzollern]]. * [[27. maí]] - Forsætisráðherra [[Malaja]], [[Tunku Abdul Rahman]], lýsti yfir fyrirætlun um stofnun [[Malasía|Malasíu]], með þátttöku Malaja, [[Singapúr]], [[Sarawak]], [[Brúnei]] og [[Sabah]]. * [[28. maí]] - Grein eftir [[Peter Benenson]] um [[sakaruppgjöf]] fyrir [[samviskufangi|samviskufanga]] var birt í ''[[The Observer]]'', sem markar upphaf samtakanna [[Amnesty International]]. * [[30. maí]] - Forseti Dóminíska lýðveldisins, [[Rafael Leónidas Trujillo]], var myrtur í fyrirsát. * [[31. maí]] - [[Suður-Afríka]] gerðist lýðveldi og varð að fullu sjálfstætt frá Bretlandi. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] 869nv2jnj5vtwbcceyz7om105nzl13l 1971484 1971476 2026-07-10T16:00:18Z Akigka 183 /* Nóvember */ 1971484 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var undirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== [[Mynd:Гагарин_в_корабле.jpg|thumb|Júríj Gagarín var fyrsti maðurinn sem fór út í geim um borð í geimfarinu ''[[Vostok 1]]''.]] * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[8. apríl]] - 238 fórust þegar breska gufuskipið ''[[MV Dara]]'' sprakk og sökk við strönd Dúbaí. * [[10. apríl]] - Suðurafríski golfarinn [[Gary Player]] var fyrsti útlendingurinn sem vann [[U.S. Masters]]-golfmótið. * [[11. apríl]]: ** Réttarhöldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í Jerúsalem. ** Portúgalski ráðherrann [[Júlio Botelho Moniz]] reyndi misheppnað valdarán í Portúgal vegna óánægju með viðbrögð stjórnarinnar við [[sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfstæðisstríði Angóla]]. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu átti að hrinda af stað stjórnarskiptum en mistókst. * [[19. apríl]] - Bandaríkin sendu herlið til [[Laos]]. * [[21. apríl]] - Hópur franskra herforingja reyndi [[Alsírvaldaránið 1961|misheppnað valdarán]] gegn stjórn [[Charles de Gaulle]] í Alsír. * [[23. apríl]] - [[Judy Garland]] hélt fræga endurkomutónleika í [[Carnegie Hall]]. * [[24. apríl]] - Sænska galíoninu ''[[Vasa (skip)|Vasa]]'' var lyft úr sjó. * [[25. apríl]] - [[Robert Noyce]], sem síðar stofnaði [[Intel]], fékk einkaleyfi á [[samrás]]. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== [[Mynd:Freedom_Riders_attacked.jpg|thumb|Hópur manna ræðst á mótmælendur á vegum [[Freedom Riders]] í Birmingham, Alabama.]] * [[5. maí]]: ** [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. ** [[Alan Shepard]] fór út í geim fyrstur Bandaríkjamanna. * [[6. maí]] - [[Tottenham Hotspur F.C.]] var fyrsta enska knattspyrnuliðið sem sigraði bæði ensku deildina og bikarinn. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar í Keflavík til Reykjavíkur. * [[8. maí]] - Breski leyniþjónustumaðurinn [[George Blake]] var dæmdur í 42 ára fangelsi fyrir að hafa verið [[gagnnjósnari]] fyrir Sovétríkin. * [[14. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Rúta á vegum [[Freedom Riders]] varð fyrir eldsprengju í [[Alabama]] og meðlimir [[Ku Klux Klan]] réðust á mótmælendur. * [[15. maí]] - Þýski lífefnafræðingurinn [[J. Heinrich Matthaei]] gerði tilraun sem markaði upphaf ráðningar [[erfðalykill|erfðalykla]] og þar með nútíma[[erfðafræði]]. * [[16. maí]] - [[Park Chung Hee]] tók við völdum eftir herforingjabyltingu í Suður-Kóreu. * [[19. maí]] - ''[[Venera 1]]'' var fyrsti manngerði hluturinn sem fór framhjá annarri reikistjörnu, en geimfarið hafði misst samband við jörðu nokkru áður og sendi engin gögn til baka. * [[21. maí]] - Fylkisstjóri [[Alabama]], [[John Patterson]], lýsti yfir [[herlög]]um eftir að [[kynþáttaóeirðir]] brutust út. * [[24. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Hópur mótmælenda í [[Freedom Riders]]-rútu var handtekinn fyrir óspektir um leið og þau stigu út úr rútunni í [[Jackson (Mississippi)|Jackson]], Mississippi. * [[25. maí]]: ** [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum með ræðu [[John F. Kennedy]] um að Bandaríkin hygðust senda menn til tunglsins fyrir lok áratugarins.. ** [[Birgitta Svíaprinsessa]] giftist þýska prinsinum [[Jóhann Georg af Hohenzollern-Sigmaringen|Jóhanni Georg af Hohenzollern]]. * [[27. maí]] - Forsætisráðherra [[Malaja]], [[Tunku Abdul Rahman]], lýsti yfir fyrirætlun um stofnun [[Malasía|Malasíu]], með þátttöku Malaja, [[Singapúr]], [[Sarawak]], [[Brúnei]] og [[Sabah]]. * [[28. maí]] - Grein eftir [[Peter Benenson]] um [[sakaruppgjöf]] fyrir [[samviskufangi|samviskufanga]] var birt í ''[[The Observer]]'', sem markar upphaf samtakanna [[Amnesty International]]. * [[30. maí]] - Forseti Dóminíska lýðveldisins, [[Rafael Leónidas Trujillo]], var myrtur í fyrirsát. * [[31. maí]] - [[Suður-Afríka]] gerðist lýðveldi og varð að fullu sjálfstætt frá Bretlandi. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[13. nóvember]] - [[Leikfélagið Gríma]] frumsýndi leikritið ''[[Læstar dyr]]'' eftir [[Jean-Paul Sartre]] í [[Tjarnarbíó]]i. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] g54bx785xe2n5gy9j56naaa0djjzncf 1971485 1971484 2026-07-10T16:00:30Z Akigka 183 /* Nóvember */ 1971485 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var undirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== [[Mynd:Гагарин_в_корабле.jpg|thumb|Júríj Gagarín var fyrsti maðurinn sem fór út í geim um borð í geimfarinu ''[[Vostok 1]]''.]] * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[8. apríl]] - 238 fórust þegar breska gufuskipið ''[[MV Dara]]'' sprakk og sökk við strönd Dúbaí. * [[10. apríl]] - Suðurafríski golfarinn [[Gary Player]] var fyrsti útlendingurinn sem vann [[U.S. Masters]]-golfmótið. * [[11. apríl]]: ** Réttarhöldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í Jerúsalem. ** Portúgalski ráðherrann [[Júlio Botelho Moniz]] reyndi misheppnað valdarán í Portúgal vegna óánægju með viðbrögð stjórnarinnar við [[sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfstæðisstríði Angóla]]. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu átti að hrinda af stað stjórnarskiptum en mistókst. * [[19. apríl]] - Bandaríkin sendu herlið til [[Laos]]. * [[21. apríl]] - Hópur franskra herforingja reyndi [[Alsírvaldaránið 1961|misheppnað valdarán]] gegn stjórn [[Charles de Gaulle]] í Alsír. * [[23. apríl]] - [[Judy Garland]] hélt fræga endurkomutónleika í [[Carnegie Hall]]. * [[24. apríl]] - Sænska galíoninu ''[[Vasa (skip)|Vasa]]'' var lyft úr sjó. * [[25. apríl]] - [[Robert Noyce]], sem síðar stofnaði [[Intel]], fékk einkaleyfi á [[samrás]]. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== [[Mynd:Freedom_Riders_attacked.jpg|thumb|Hópur manna ræðst á mótmælendur á vegum [[Freedom Riders]] í Birmingham, Alabama.]] * [[5. maí]]: ** [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. ** [[Alan Shepard]] fór út í geim fyrstur Bandaríkjamanna. * [[6. maí]] - [[Tottenham Hotspur F.C.]] var fyrsta enska knattspyrnuliðið sem sigraði bæði ensku deildina og bikarinn. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar í Keflavík til Reykjavíkur. * [[8. maí]] - Breski leyniþjónustumaðurinn [[George Blake]] var dæmdur í 42 ára fangelsi fyrir að hafa verið [[gagnnjósnari]] fyrir Sovétríkin. * [[14. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Rúta á vegum [[Freedom Riders]] varð fyrir eldsprengju í [[Alabama]] og meðlimir [[Ku Klux Klan]] réðust á mótmælendur. * [[15. maí]] - Þýski lífefnafræðingurinn [[J. Heinrich Matthaei]] gerði tilraun sem markaði upphaf ráðningar [[erfðalykill|erfðalykla]] og þar með nútíma[[erfðafræði]]. * [[16. maí]] - [[Park Chung Hee]] tók við völdum eftir herforingjabyltingu í Suður-Kóreu. * [[19. maí]] - ''[[Venera 1]]'' var fyrsti manngerði hluturinn sem fór framhjá annarri reikistjörnu, en geimfarið hafði misst samband við jörðu nokkru áður og sendi engin gögn til baka. * [[21. maí]] - Fylkisstjóri [[Alabama]], [[John Patterson]], lýsti yfir [[herlög]]um eftir að [[kynþáttaóeirðir]] brutust út. * [[24. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Hópur mótmælenda í [[Freedom Riders]]-rútu var handtekinn fyrir óspektir um leið og þau stigu út úr rútunni í [[Jackson (Mississippi)|Jackson]], Mississippi. * [[25. maí]]: ** [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum með ræðu [[John F. Kennedy]] um að Bandaríkin hygðust senda menn til tunglsins fyrir lok áratugarins.. ** [[Birgitta Svíaprinsessa]] giftist þýska prinsinum [[Jóhann Georg af Hohenzollern-Sigmaringen|Jóhanni Georg af Hohenzollern]]. * [[27. maí]] - Forsætisráðherra [[Malaja]], [[Tunku Abdul Rahman]], lýsti yfir fyrirætlun um stofnun [[Malasía|Malasíu]], með þátttöku Malaja, [[Singapúr]], [[Sarawak]], [[Brúnei]] og [[Sabah]]. * [[28. maí]] - Grein eftir [[Peter Benenson]] um [[sakaruppgjöf]] fyrir [[samviskufangi|samviskufanga]] var birt í ''[[The Observer]]'', sem markar upphaf samtakanna [[Amnesty International]]. * [[30. maí]] - Forseti Dóminíska lýðveldisins, [[Rafael Leónidas Trujillo]], var myrtur í fyrirsát. * [[31. maí]] - [[Suður-Afríka]] gerðist lýðveldi og varð að fullu sjálfstætt frá Bretlandi. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[13. nóvember]] - [[Leikhópurinn Gríma]] frumsýndi leikritið ''[[Læstar dyr]]'' eftir [[Jean-Paul Sartre]] í [[Tjarnarbíó]]i. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Leikhópurinn Gríma]] var stofnaður í Reykjavík. * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] ppn7ezys62j02gdhhtfp8q808r3fe5d 1971486 1971485 2026-07-10T16:00:38Z Akigka 183 /* Ódagsett */ 1971486 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var undirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== [[Mynd:Гагарин_в_корабле.jpg|thumb|Júríj Gagarín var fyrsti maðurinn sem fór út í geim um borð í geimfarinu ''[[Vostok 1]]''.]] * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[8. apríl]] - 238 fórust þegar breska gufuskipið ''[[MV Dara]]'' sprakk og sökk við strönd Dúbaí. * [[10. apríl]] - Suðurafríski golfarinn [[Gary Player]] var fyrsti útlendingurinn sem vann [[U.S. Masters]]-golfmótið. * [[11. apríl]]: ** Réttarhöldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í Jerúsalem. ** Portúgalski ráðherrann [[Júlio Botelho Moniz]] reyndi misheppnað valdarán í Portúgal vegna óánægju með viðbrögð stjórnarinnar við [[sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfstæðisstríði Angóla]]. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu átti að hrinda af stað stjórnarskiptum en mistókst. * [[19. apríl]] - Bandaríkin sendu herlið til [[Laos]]. * [[21. apríl]] - Hópur franskra herforingja reyndi [[Alsírvaldaránið 1961|misheppnað valdarán]] gegn stjórn [[Charles de Gaulle]] í Alsír. * [[23. apríl]] - [[Judy Garland]] hélt fræga endurkomutónleika í [[Carnegie Hall]]. * [[24. apríl]] - Sænska galíoninu ''[[Vasa (skip)|Vasa]]'' var lyft úr sjó. * [[25. apríl]] - [[Robert Noyce]], sem síðar stofnaði [[Intel]], fékk einkaleyfi á [[samrás]]. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== [[Mynd:Freedom_Riders_attacked.jpg|thumb|Hópur manna ræðst á mótmælendur á vegum [[Freedom Riders]] í Birmingham, Alabama.]] * [[5. maí]]: ** [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. ** [[Alan Shepard]] fór út í geim fyrstur Bandaríkjamanna. * [[6. maí]] - [[Tottenham Hotspur F.C.]] var fyrsta enska knattspyrnuliðið sem sigraði bæði ensku deildina og bikarinn. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar í Keflavík til Reykjavíkur. * [[8. maí]] - Breski leyniþjónustumaðurinn [[George Blake]] var dæmdur í 42 ára fangelsi fyrir að hafa verið [[gagnnjósnari]] fyrir Sovétríkin. * [[14. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Rúta á vegum [[Freedom Riders]] varð fyrir eldsprengju í [[Alabama]] og meðlimir [[Ku Klux Klan]] réðust á mótmælendur. * [[15. maí]] - Þýski lífefnafræðingurinn [[J. Heinrich Matthaei]] gerði tilraun sem markaði upphaf ráðningar [[erfðalykill|erfðalykla]] og þar með nútíma[[erfðafræði]]. * [[16. maí]] - [[Park Chung Hee]] tók við völdum eftir herforingjabyltingu í Suður-Kóreu. * [[19. maí]] - ''[[Venera 1]]'' var fyrsti manngerði hluturinn sem fór framhjá annarri reikistjörnu, en geimfarið hafði misst samband við jörðu nokkru áður og sendi engin gögn til baka. * [[21. maí]] - Fylkisstjóri [[Alabama]], [[John Patterson]], lýsti yfir [[herlög]]um eftir að [[kynþáttaóeirðir]] brutust út. * [[24. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Hópur mótmælenda í [[Freedom Riders]]-rútu var handtekinn fyrir óspektir um leið og þau stigu út úr rútunni í [[Jackson (Mississippi)|Jackson]], Mississippi. * [[25. maí]]: ** [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum með ræðu [[John F. Kennedy]] um að Bandaríkin hygðust senda menn til tunglsins fyrir lok áratugarins.. ** [[Birgitta Svíaprinsessa]] giftist þýska prinsinum [[Jóhann Georg af Hohenzollern-Sigmaringen|Jóhanni Georg af Hohenzollern]]. * [[27. maí]] - Forsætisráðherra [[Malaja]], [[Tunku Abdul Rahman]], lýsti yfir fyrirætlun um stofnun [[Malasía|Malasíu]], með þátttöku Malaja, [[Singapúr]], [[Sarawak]], [[Brúnei]] og [[Sabah]]. * [[28. maí]] - Grein eftir [[Peter Benenson]] um [[sakaruppgjöf]] fyrir [[samviskufangi|samviskufanga]] var birt í ''[[The Observer]]'', sem markar upphaf samtakanna [[Amnesty International]]. * [[30. maí]] - Forseti Dóminíska lýðveldisins, [[Rafael Leónidas Trujillo]], var myrtur í fyrirsát. * [[31. maí]] - [[Suður-Afríka]] gerðist lýðveldi og varð að fullu sjálfstætt frá Bretlandi. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[13. nóvember]] - [[Leikhópurinn Gríma]] frumsýndi leikritið ''[[Læstar dyr]]'' eftir [[Jean-Paul Sartre]] í [[Tjarnarbíó]]i. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] fvkmr1d9yw1y23mel9b4ad5b7rq2f7n 1971487 1971486 2026-07-10T16:02:39Z Akigka 183 /* Október */ 1971487 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1961''' (MCMLXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 61. ár 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Ham-and-handler.jpg|thumb|right|Simpansinn Ham með þjálfara sínum, [[Joseph V. Brady]].]] * [[1. janúar]] - [[Myntbreytingin í Sovétríkjunum 1961]] tók gildi: Eitt núll var tekið af rúblunni um leið og hún var gjaldfelld gagnvart bandaríkjadal. * [[3. janúar]]: ** [[Dwight Eisenhower]] tilkynnti að Bandaríkin hefðu slitið öll samskipti við [[Kúba|Kúbu]]. ** 25 fórust þegar farþegavél hrapaði til jarðar við [[Vaasa]]. * [[9. janúar]] - Bresk yfirvöld tilkynntu að þau hefðu afhjúpað sovéskan njósnahring, [[Portland-njósnahringurinn|Portland-njósnahringinn]]. * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], fyrsti lýðræðislega kjörni forsætisráðherra Lýðveldisins Kongó, var ráðinn af dögum. * [[21. janúar]] - [[Elísabet 2. Bretadrottning]] og [[Filippus drottningarmaður]] hófu sex vikna ferðalag um Pakistan, Indland, Nepal og Íran. * [[24. janúar]] - [[B-52 Stratofortress]]-sprengjuflugvél hrapaði við sveitabæ í Norður-Karólínu. Ein kjarnorkusprengja komst nálægt því að springa. * [[27. janúar]] - 68 áhafnarmeðlimir fórust þegar sovéski kafbáturinn ''[[S-80]]'' sökk í [[Barentshaf]]i. * [[20. janúar]] - [[John F. Kennedy]] tók við embætti forseta Bandaríkjanna. * [[29. janúar]] - [[Körfuknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[30. janúar]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Jógi björn]]'' hófu göngu sína í bandarísku sjónvarpi. * [[31. janúar]] - Simpansinn [[Ham (simpansi)|Ham]] var sendur út í geim um borð í ''[[Mercury-Redstone 2]]''. === Febrúar === [[Mynd:Photo_Total_solar_eclipse_of_1961_15_February_1961_-_Touring_Club_Italiano_07_0269.jpg|thumb|right|Sólmyrkvinn 1961 yfir Flórens á Ítalíu.]] * [[1. febrúar]]: ** Bandaríkin prófuðu langdrægu eldflaugina [[Minuteman I]] í fyrsta sinn. ** Bandaríska símafyrirtækið [[Bell Telephone]] setti [[takkasími|takkasíma]] fyrst á markað. * [[2. febrúar]] - 600 farþegar skemmtiferðaskipsins ''[[Santa Maria (skemmtiferðaskip)|Santa Maria]]'' komust í land í [[Recife]] í Brasilíu eftir 10 daga í haldi mannræningja. * [[3. febrúar]] - Eftir að samyrkjuvæðing [[Kína]] reyndist misheppnuð, neyddust Kínverjar til að kaupa hveiti frá Kanada. * [[4. febrúar]]: ** [[Verslunarbankinn]] hóf starfsemi. ** [[Portúgal]]ar hófu nýlendustríð sitt í [[Angóla]]. * [[9. febrúar]] - [[Bítlarnir]] héldu sína fyrstu tónleika í [[The Cavern Club]] í Liverpool eftir að þeir tóku upp nýja hljómsveitarnafnið. * [[12. febrúar]] - Sovétríkin sendu könnunarfarið ''[[Venera 1]]'' til Venusar. * [[13. febrúar]] - Innranríkisráðherra ríkisstjórnar [[Katanga]] tilkynnti um morðið á [[Patrice Lumumba]]. * [[14. febrúar]]: ** Frumefnið [[lárensín]] var búið til í fyrsta sinn við [[Berkeley-háskóli|Berkeley-háskóla]] í Bandaríkjunum. ** Sovétríkin kröfðust þess að [[Dag Hammarskjöld]] segði af sér eftir morðið á Patrice Lumumba. ** Þúsundir mótmæltu við sendiráð [[Belgía|Belgíu]] um allan heim vegan morðsins á Lumumba. * [[15. febrúar]]: ** [[Sabena flug 548]] fórst nærri [[Brussel]] með þeim afleiðingum að allir 73 um borð dóu, þar á meðal allt landslið Bandaríkjanna í skautadansi. ** [[Sólmyrkvinn 15. febrúar 1961]] sást vel frá Suður-Evrópu. * [[17. febrúar]] - [[Kórónaveira]] var í fyrsta sinn greind í manneskju, á Englandi. * [[21. febrúar]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] hafnaði kröfu Sovétríkjanna um afsögn aðalritara Sþ, en heimilaði friðargæsluliði sínu í Kongó beitingu vopna. * [[26. febrúar]] - [[Hassan 2.]] tók við krúnunni í Marokkó. ===Mars=== [[Mynd:Ingrid_Bjerkås_(1959).jpg|thumb|Ingrid Bjerkås var skipuð fyrsti kvenprestur Norsku kirkjunnar þrátt fyrir hörð mótmæli.]] * [[1. mars]]: ** Fyrstu kosningarnar voru haldnar í [[Úganda]]. ** [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseti stofnaði [[Friðarsveitin]]a (Peace Corps). * [[3. mars]] - [[Hassan 2.]] var krýndur konungur Marokkó. * [[8. mars]]: ** [[Max Conrad]] setti met í hringferð um hnöttinn í léttri flugvél, 8 dagar, 18 tímar og 49 mínútur. ** Sjóræningjastöðin ''[[Radio Nord]]'' hóf útsendingar frá skipinu ''Bon Jour'' á alþjóðlegu hafsvæði í [[Álandshaf]]i. * [[13. mars]]: ** 145 fórust þegar [[Kurenivka-aurskriðan]] rann yfir Kænugarð. ** [[Kýpur]] gerðist aðili að [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. * [[15. mars]] - [[Suður-Afríka]] lýsti því yfir að landið segði sig úr [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] við stofnun lýðveldis 15. maí. * [[18. mars]]: ** [[Sjálfstæðisstríð Alsírs]]: Vopnahlé tók gildi. ** Jean-Claude Pascal sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1961]] fyrir Lúxemborg með laginu „Nous les amoureux“. * [[19. mars]] - [[Ingrid Bjerkås]] var fyrsti kvenpresturinn sem tók við embætti í [[Norska kirkjan|Norsku kirkjunni]]. * [[29. mars]] - [[23. viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar]] sem leyfir íbúum [[Washington D.C.]] að taka þátt í forsetakosningum var samþykktur. * [[30. mars]] - [[Alþjóðasamningur um ávana- og fíkniefni, 1961]] var undirritaður í New York. * [[31. mars]] - Bæjarstjóri [[Évian-les-Bains]] í Frakklandi, Camille Blanc, var myrtur af frönsku hryðjuverkasamtökunum [[Organisation armée secrète]] í aðdraganda þess að bærinn hýsti friðarviðræður í sjálfstæðisstríði Alsírs. ===Apríl=== [[Mynd:Гагарин_в_корабле.jpg|thumb|Júríj Gagarín var fyrsti maðurinn sem fór út í geim um borð í geimfarinu ''[[Vostok 1]]''.]] * [[7. apríl]] - [[Seðlabanki Íslands]] var stofnaður. * [[8. apríl]] - 238 fórust þegar breska gufuskipið ''[[MV Dara]]'' sprakk og sökk við strönd Dúbaí. * [[10. apríl]] - Suðurafríski golfarinn [[Gary Player]] var fyrsti útlendingurinn sem vann [[U.S. Masters]]-golfmótið. * [[11. apríl]]: ** Réttarhöldin yfir [[Adolf Eichmann]] hófust í Jerúsalem. ** Portúgalski ráðherrann [[Júlio Botelho Moniz]] reyndi misheppnað valdarán í Portúgal vegna óánægju með viðbrögð stjórnarinnar við [[sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfstæðisstríði Angóla]]. * [[12. apríl]] - Sovétmaðurinn [[Júríj Gagarín]] fór fyrstur manna út í geim. * [[17. apríl]] - [[Kalda stríðið]]: [[Innrásin í Svínaflóa]] á Kúbu átti að hrinda af stað stjórnarskiptum en mistókst. * [[19. apríl]] - Bandaríkin sendu herlið til [[Laos]]. * [[21. apríl]] - Hópur franskra herforingja reyndi [[Alsírvaldaránið 1961|misheppnað valdarán]] gegn stjórn [[Charles de Gaulle]] í Alsír. * [[23. apríl]] - [[Judy Garland]] hélt fræga endurkomutónleika í [[Carnegie Hall]]. * [[24. apríl]] - Sænska galíoninu ''[[Vasa (skip)|Vasa]]'' var lyft úr sjó. * [[25. apríl]] - [[Robert Noyce]], sem síðar stofnaði [[Intel]], fékk einkaleyfi á [[samrás]]. * [[27. apríl]] - [[Síerra Leóne]] hlaut sjálfstæði frá Bretum. * [[29. apríl]] - [[Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn]] var stofnaður. ===Maí=== [[Mynd:Freedom_Riders_attacked.jpg|thumb|Hópur manna ræðst á mótmælendur á vegum [[Freedom Riders]] í Birmingham, Alabama.]] * [[5. maí]]: ** [[Öryrkjabandalag Íslands]] var stofnað. ** [[Alan Shepard]] fór út í geim fyrstur Bandaríkjamanna. * [[6. maí]] - [[Tottenham Hotspur F.C.]] var fyrsta enska knattspyrnuliðið sem sigraði bæði ensku deildina og bikarinn. * [[7. maí]] - [[Keflavíkurgangan 1961|Keflavíkurganga]] á vegum hernámsandstæðinga var gengin frá hliði herstöðvarinnar í Keflavík til Reykjavíkur. * [[8. maí]] - Breski leyniþjónustumaðurinn [[George Blake]] var dæmdur í 42 ára fangelsi fyrir að hafa verið [[gagnnjósnari]] fyrir Sovétríkin. * [[14. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Rúta á vegum [[Freedom Riders]] varð fyrir eldsprengju í [[Alabama]] og meðlimir [[Ku Klux Klan]] réðust á mótmælendur. * [[15. maí]] - Þýski lífefnafræðingurinn [[J. Heinrich Matthaei]] gerði tilraun sem markaði upphaf ráðningar [[erfðalykill|erfðalykla]] og þar með nútíma[[erfðafræði]]. * [[16. maí]] - [[Park Chung Hee]] tók við völdum eftir herforingjabyltingu í Suður-Kóreu. * [[19. maí]] - ''[[Venera 1]]'' var fyrsti manngerði hluturinn sem fór framhjá annarri reikistjörnu, en geimfarið hafði misst samband við jörðu nokkru áður og sendi engin gögn til baka. * [[21. maí]] - Fylkisstjóri [[Alabama]], [[John Patterson]], lýsti yfir [[herlög]]um eftir að [[kynþáttaóeirðir]] brutust út. * [[24. maí]] - [[Réttindabyltingin]]: Hópur mótmælenda í [[Freedom Riders]]-rútu var handtekinn fyrir óspektir um leið og þau stigu út úr rútunni í [[Jackson (Mississippi)|Jackson]], Mississippi. * [[25. maí]]: ** [[Apollo-geimferðaáætlunin]]ni var hleypt af stokkunum með ræðu [[John F. Kennedy]] um að Bandaríkin hygðust senda menn til tunglsins fyrir lok áratugarins.. ** [[Birgitta Svíaprinsessa]] giftist þýska prinsinum [[Jóhann Georg af Hohenzollern-Sigmaringen|Jóhanni Georg af Hohenzollern]]. * [[27. maí]] - Forsætisráðherra [[Malaja]], [[Tunku Abdul Rahman]], lýsti yfir fyrirætlun um stofnun [[Malasía|Malasíu]], með þátttöku Malaja, [[Singapúr]], [[Sarawak]], [[Brúnei]] og [[Sabah]]. * [[28. maí]] - Grein eftir [[Peter Benenson]] um [[sakaruppgjöf]] fyrir [[samviskufangi|samviskufanga]] var birt í ''[[The Observer]]'', sem markar upphaf samtakanna [[Amnesty International]]. * [[30. maí]] - Forseti Dóminíska lýðveldisins, [[Rafael Leónidas Trujillo]], var myrtur í fyrirsát. * [[31. maí]] - [[Suður-Afríka]] gerðist lýðveldi og varð að fullu sjálfstætt frá Bretlandi. === Júní === === Júlí=== * [[Júlí]] - [[Amnesty International]] var stofnað. * [[1. júlí]] - [[Listasafn ASÍ]] var stofnað. * [[18. júlí]] - [[Varðberg]], félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu, var stofnað. * [[19. júlí]] - [[Þjóðfrelsisfylking sandínista]] í [[Níkaragva]] var stofnuð. * [[30. júlí]] - Fyrsta brúin yfir [[Hornafjarðarfljót]] opnaði. ===Ágúst=== * [[3. ágúst]] - [[Nýi demókrataflokkurinn]] var stofnaður í Kanada. * [[13. ágúst]] - Bygging [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] hófst og markaði upphafið að 28 ára aðskilnaði Vestur- og Austur-Berlínar. * [[18. ágúst]] - [[Grasagarður Reykjavíkur]] var stofnaður. ===September=== * [[17. september]] - [[Adnan Menderes]], fyrrum forsætisráðherra Tyrklands, var hengdur. ===Október=== * [[5. október]] - [[Sameinaða Arabalýðveldið]], sambandsríki Egyptalands og Sýrlands, var lagt niður. * [[6. október]] - [[Háskólabíó]] hóf starfsemi í nýju húsnæði við [[Hagatorg]], en var áður í [[Tjarnarbíó]]i. * [[12. október]] - [[Dauðarefsing]] var afnumin á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[22. október]] - [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] var kosinn formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]]. * [[26. október]] - Eldgos hófst í [[Askja (fjall)|Öskju]]. * [[26. október]] - [[Rómarsáttmáli um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana]] var samþykktur. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður. * [[11. nóvember]] - [[Sparisjóður vélstjóra]] tók til starfa í Reykjavík. * [[13. nóvember]] - [[Leikhópurinn Gríma]] frumsýndi leikritið ''[[Læstar dyr]]'' eftir [[Jean-Paul Sartre]] í [[Tjarnarbíó]]i. * [[25. nóvember]] - [[Vesturbæjarlaug]] var opnuð. * [[28. nóvember]] - [[Alfonso Cuarón]], mexíkóskur kvikmyndaleikstjóri. * [[30. nóvember]] - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. ===Desember=== * Desember - Hljómsveitin [[Beach Boys]] var stofnuð í Kaliforníu. * [[9. desember]] - [[Tanganjika]] hlaut sjálfstæði. * [[11. desember]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrstu bandarísku herþyrlurnar komu til Saígon. * [[11. desember]] - [[Adolf Eichmann]] var dæmdur sekur um stríðsglæpi. * [[15. desember]] - Ísraelskur stríðsglæpadómstóll dæmdi [[Adolf Eichmann]] til dauða fyrir þátttökuna í [[helförin]]ni. * [[17. desember]] - [[Indland]] réðst inn í [[Góa]]. * [[19. desember]] - ** Portúgalar samþykktu að láta [[Góa]] af hendi til Indverja. ** [[Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna]] var komið á fót. ===Ódagsett=== * [[Institut polytechnique des sciences avancées]] var stofnaður í Frakklandi. == Fædd == * [[1. janúar]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur myndlistarmaður (d. [[2011]]). * [[4. janúar]] - [[Kiyotaka Matsui]], japanskur knattspyrnumaður. * [[11. janúar]] - [[Gunnar Smári Egilsson]], íslenskur blaðamaður. * [[12. janúar]] - [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], íslenskur guðfræðingur. * [[13. janúar]] - [[Julia Louis-Dreyfus]], bandarísk leikkona. * [[18. janúar]] - [[Peter Beardsley]], breskur knattspyrnumaður. * [[24. janúar]] - [[Guido Buchwald]], þýskur knattspyrnumaður. * [[26. janúar]] - [[Wayne Gretzky]], kanadískur íshokkíleikmaður. * [[28. janúar]] - [[Arnaldur Indriðason]], íslenskur rithöfundur. * [[30. janúar]] - [[Liu Gang]], kínverskur stærðfræðingur. * [[31. janúar]] - [[Jeffrey Ross Gunter]], bandarískur athafnamaður. * [[8. febrúar]] - [[Vince Neil]], bandarískur tónlistarmaður ([[Mötley Crüe]]). * [[18. febrúar]] - [[Armin Laschet]], þýskur stjórnmálamaður. * [[23. febrúar]] - [[Gylfi Sigfússon]], íslenskur viðskiptafræðingur. * [[24. febrúar]] - [[Erna Solberg]], norsk stjórnmálakona. * [[1. mars]] - [[Koichi Hashiratani]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. mars]] - [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]], íslenskur blaðamaður. * [[7. mars]] - [[Sanae Takaichi]], japönsk stjórnmálakona. * [[11. mars]] - [[Múhameð bin Zayed Al Nahyan]], emír af Abú Dabí. * [[18. mars]] - [[Jóhann R. Benediktsson]], íslenskur lögreglumaður. * [[21. mars]] - [[Lothar Matthäus]], þýskur knattspyrnumaður. * [[3. apríl]] - [[Eddie Murphy]], bandarískur leikari og grínisti. * [[4. apríl]] - [[Gyrðir Elíasson]], íslenskur rithöfundur. * [[12. apríl]] - [[Lisa Gerrard]], áströlsk songkona. * [[14. apríl]]: ** [[Yuji Sugano]], japanskur knattspyrnumaður. ** [[Daniel Clowes]], bandarískur myndasöguhöfundur. * [[15. apríl]] - [[Carol W. Greider]], bandarískur sameindalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi. * [[17. apríl]] - [[Eyjólfur Kristjánsson]], íslenskur söngvari. * [[18. apríl]] - [[Élisabeth Borne]], frönsk stjórnmálakona. * [[23. apríl]]: ** [[Andrej Kúrkov]], úkraínskur rithöfundur. ** [[Þröstur Leó Gunnarsson]], íslenskur leikari. * [[24. apríl]]- [[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[30. apríl]]: ** [[Arnór Guðjohnsen]], íslenskur knattspyrnumaður. ** [[Isiah Thomas]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. maí]] - [[George Clooney]], bandarískur leikari. * [[8. maí]] - [[Bill de Blasio]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[9. maí]] - [[Rannveig Rist]], íslenskur verkfræðingur og fyrrum forstjóri ÍSAL. * [[13. maí]] - [[Dennis Rodman]], bandarískur körfuknattleiksmaður og leikari. * [[17. maí]] - [[Enya]], írsk söngkona. * [[23. maí]] - [[Daniele Massaro]], ítalskur knattspyrnumaður. * [[1. júní]] - [[Jevgeníj Prígozhín]], rússneskur athafnamaður (d. [[2023]]). * [[3. júní]] - [[Lawrence Lessig]], bandarískur lögfræðingur. * [[5. júní]] - [[Sigrún Waage]], íslensk leikkona. * [[6. júní]] - [[Tom Araya]], sílesk-bandarískur tónlistarmaður. * [[9. júní]] - [[Michael J. Fox]], kanadísk-bandarískur leikari. * [[14. júní]] - [[Boy George]] - enskur söngvari. * [[19. júní]] - [[Bidhya Devi Bhandari]], nepölsk stjórnmálakona. * [[21. júní]] - [[Joko Widodo]], indónesískur stjórnmálamaður. * [[24. júní]]: ** [[Alma Möller]], landlæknir og heilbrigðisráðherra Íslands. ** [[Ralph Reed]], bandarískur stjórnmálaráðgjafi. * [[27. júní]] - [[Dragan Kazic]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[1. júlí]]: ** [[Díana prinsessa|Díana]], prinsessa af Wales (d. [[1997]]). ** [[Carl Lewis]], bandarískur frjálsíþróttamaður. * [[9. júlí]] - [[Raymond Cruz]], bandarískur leikari. * [[12. júlí]] - [[Masaaki Mori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[15. júlí]] - [[Forest Whitaker]], bandarískur leikari. * [[17. júlí]] - [[António Costa]], portúgalskur stjórnmálamaður. * [[29. júlí]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður. * [[30. júlí]] - [[Laurence Fishburne]], bandarískur leikari. * [[4. ágúst]]: ** [[Barack Obama]], Bandaríkjaforseti. ** [[Pumpuang Duangjan]], taílensk söngkona (d. [[1992]]). * [[8. ágúst]] - [[The Edge]], írskur gítarleikari ([[U2]]). * [[9. ágúst]] - [[John Key]], forsætisráðherra Nýja-Sjálands. * [[14. ágúst]] - [[Satoshi Tsunami]], japanskur knattspyrnumaður. * [[22. ágúst]] - [[Thomas Hoeren]], þýskur lögfræðingur. * [[24. ágúst]] - [[Stéphane Richard]], franskur athafnamaður. * [[25. ágúst]] - [[Yutaka Ikeuchi]], japanskur knattspyrnumaður. * [[27. ágúst]] - [[Ástráður Haraldsson]], ríkissáttasemjari Íslands. * [[2. september]]: ** [[Grímur Grímsson]], íslenskur stjórnmálamaður. ** [[Carlos Valderrama]], kólumbískur knattspyrnumaður. ** [[Toshinobu Katsuya]], japanskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Hrefna Róbertsdóttir]], íslenskur sagnfræðingur. * [[11. september]] - [[Elizabeth Daily]], bandarísk leikkona. * [[13. september]] - [[Dave Mustaine]], bandarískur tónlistarmaður. * [[24. september]] - [[Guðlaugur Friðþórsson]], íslenskur sjómaður. * [[29. september]] - [[Julia Gillard]], forsætisráðherra Ástralíu. * [[13. október]] - [[Doc Rivers]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[16. október]] - [[Yahiro Kazama]], japanskur knattspyrnumaður. * [[21. október]] - [[Dragiša Binić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[26. október]] - [[Uhuru Kenyatta]], kenískur stjórnmálamaður. * [[30. október]] - [[Dmítríj Múratov]], rússneskur blaðamaður. * [[31. október]] - [[Peter Jackson]], nýsjálenskur kvikmyndaleikstjóri. * [[1. nóvember]] - [[Petr Pavel]], forseti Tékklands. * [[6. nóvember]] - [[Karl Blöndal]], íslenskur ritstjóri. * [[7. nóvember]] - [[Sergei Aleinikov]], hvítrússneskur knattspyrnumaður. * [[11. nóvember]] - [[Lilja Mósesdóttir]], íslenskur hagfræðingur. * [[12. nóvember]] - [[Atsushi Natori]], japanskur knattspyrnumaður. * [[19. nóvember]] - [[Meg Ryan]], bandarísk leikkona. * [[20. nóvember]] - [[Kim Delaney]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Gary Valentine]], bandarískur leikari. * [[1. desember]] - [[Christine Kangaloo]], trínidadísk stjórnmálakona. * [[6. desember]] - [[Magnús Þorsteinsson]], íslenskur athafnamaður. * [[12. desember]] - [[Lárus Guðmundsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[13. desember]]: **[[Guðmundur Torfason]], íslenskur knattspyrnumaður. **[[Tetsuya Totsuka]], japanskur knattspyrnumaður. * [[16. desember]]: ** [[Jon Tenney]], bandarískur leikari. ** [[Bill Hicks]], bandarískur grínisti (d. [[1994]]). * [[24. desember]] - [[Ilham Aliyev]], aserskur stjórnmálamaður. * [[25. desember]]: ** [[Ghislaine Maxwell]], breskur kynferðisbrotamaður. ** [[Bjarni Harðarson]], íslenskur bóksali. * [[27. desember]] - [[Guido Westerwelle]], þýskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[28. desember]] - [[Boško Gjurovski]], makedónskur knattspyrnumaður. * [[30. desember]] - [[Ben Johnson]], kanadískur íþróttamaður. == Dáin == * [[4. janúar]] - [[Erwin Schrödinger]], austurrísk-írskur eðlisfræðingur (f. [[1887]]). * [[9. janúar]] - [[Emily Greene Balch]], bandarískur hagfræðingur (f. [[1867]]). * [[10. janúar]] - [[Dashiell Hammett]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[16. janúar]] - [[Jóhannes Áskelsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1902]]). * [[17. janúar]] - [[Patrice Lumumba]], kongóskur stjórnmálamaður (f. [[1925]]). * [[26. febrúar]] - [[Múhameð 5. af Marokkó]], konungur Marokkó (f. [[1909]]). * [[26. febrúar]] - [[Alberto Galateo]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1912]]) * [[3. mars]] - [[Paul Wittgenstein]], austurrískur píanóleikari (f. [[1887]]). * [[9. mars]] - [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðrik Friðriksson]], íslenskur prestur (f. [[1868]]). * [[25. mars]] - [[Arthur Drewry]], enskur forseti FIFA (f. [[1891]]). * [[9. apríl]] - [[Zog Albaníukonungur]] (f. [[1895]]). * [[19. apríl]] - [[Jimmy Youell]], breskur flugmaður (f. [[1900]]). * [[4. maí]] - [[Maurice Merleau-Ponty]], franskur heimspekingur (f. [[1908]]). * [[7. maí]] - [[Þorkell Þorkelsson]], íslenskur eðlisfræðingur (f. [[1876]]). * [[13. maí]] - [[Gary Cooper]], bandarískur leikari (f. [[1901]]). * [[28. maí]] - [[Peter Petersen]], danskur ljósmyndari (f. [[1881]]). * [[30. maí]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur stjórnmálamaður (f. [[1891]]). * [[5. júní]] - [[Ludwik Fleck]], pólsk-ísraelskur læknir (f. [[1896]]). * [[6. júní]] - [[Carl Jung]], svissneskur sálfræðingur (f. [[1875]]). * [[13. júní]] - [[Axel Andrésson]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1895]]). * [[2. júlí]] - [[Ernest Hemingway|Ernest Miller Hemingway]], bandarískur rithöfundur (f. [[1899]]). * [[9. júlí]] - [[Jóhannes Birkiland]], íslenskur rithöfundur (f. [[1886]]). * [[13. júlí]] - [[Gústav Adolf Jónasson]], íslenskur lögfræðingur (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Jón Þorleifsson]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1891]]). * [[29. ágúst]] - [[Böðvar frá Hnífsdal]], íslenskur rithöfundur (f. [[1906]]). * [[18. september]] - [[Dag Hammarskjöld]], fyrrum aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1905]]). * [[12. október]] - [[Eugene Bullard]], bandarískur herflugmaður (f. [[1895]]). * [[19. október]] - [[Werner Jaeger]], þýskur fornfræðingur (f. [[1888]]). * [[30. október]] - [[Luigi Einaudi]], ítalskur hagfræðingur (f. [[1874]]). * [[20. desember]] - [[Johannes Larsen]], danskur listmálari (f. [[1867]]). * [[26. desember]] - [[Kristofer Uppdal]], norskur rithöfundur (f. [[1878]]). * [[28. desember]] - [[Edith Wilson]], bandarísk forsetafrú (f. [[1872]]). * [[29. desember]] - [[Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)|Matthías Þórðarson]], íslenskur þjóðminjavörður (f. [[1877]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Hofstadter]], [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Melvin Calvin]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Georg von Bekesy|Georg von Békésy]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Ivo Andric]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Dag Hammarskjöld]] [[Flokkur:1961]] no50rbdwhkaly8ln1l731uer6skd8jv Gíbraltarsund 0 10511 1971529 1498861 2026-07-10T20:09:27Z Akigka 183 1971529 wikitext text/x-wiki [[Mynd:STS059-238-074 Strait of Gibraltar.jpg|thumb|Gervihnattamynd af Gíbraltarsundi.]] '''Gíbraltarsund''' (sem á íslensku hefur verið nefnt '''Stólpasund''' eða '''Njörvasund''') er [[sund (landform)|sund]] sem skilur [[Atlantshaf]]ið frá [[Miðjarðarhaf]]inu. Norðan sundsins er [[Gíbraltarhöfði]] og [[Spánn]] í [[Evrópa|Evrópu]], en sunnan þess er [[Marokkó]] í [[Afríka|Afríku]]. Breidd sundsins er um 14 km og dýpið er allt að 300 m. {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Gíbraltar]] [[Flokkur:Sund (landslagsþáttur)]] [[Flokkur:Landfræði Marokkó]] [[Flokkur:Miðjarðarhaf]] k9pvloe943vt9ej1xrv4px0wvqcmyag Gíbraltarhöfði 0 10514 1971528 1370760 2026-07-10T20:07:34Z Akigka 183 1971528 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Gibraltar-NLT Landsat7.jpg|thumb|Gíbraltarhöfði á gervihnattarmynd.]] '''Gíbraltarhöfði''' er [[höfði]] á [[Gíbraltar]] við [[norður]]hluta [[Gíbraltarsund]]s. Grikkir töldu hann aðra af [[súlur Heraklesar|súlum Heraklesar]]. Höfðinn er um 6 km² klettur úr [[kalksteinn|kalksteini]] sem varð til fyrir um 55 milljón árum á [[Júratímabilið|júratímabilinu]] þegar [[Afríkuflekinn]] rakst á [[Evrópa|Evrópu]]. [[Miðjarðarhaf]]ið varð þá að stöðuvatni sem þornaði svo upp. Fyrir um 5 milljón árum braust svo [[Atlantshaf]]ið í gegnum Gíbraltarsund, flæddi inn og fyllti hið forna uppþornaða vatn og Miðjarðarhafið varð til í núverandi mynd. {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Gíbraltar]] fiimss0um7pxk7sb79hv1orc6q0lylh Níl 0 10968 1971553 1952753 2026-07-10T22:43:38Z Akigka 183 1971553 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Nile composite NASA.jpg|right|thumb|Samsett gervihnattarmynd af ánni Níl og Nílarósum.]] '''Níl''' ([[arabíska]] النيل, ''an-nīl'') er annað tveggja stærstu fljóta heims. Nafnið kemur úr [[gríska|grísku]] Νειλος ''Neilos'', en [[Grikkland|Grikkir]] kölluðu ána einnig Αιγυπτος ''Aigyptos''. [[Forn-Egyptar]] kölluðu fljótið ''iteru''. Deilt er um hvort Níl eða [[Amasónfljót]] eigi að teljast lengsta fljót heims. == Tengt efni == * [[Flúðir Nílar]] == Tenglar == * {{tímarit.is|1489764|Ráðgátan um upptök Nílar og mennirnir sem leystu hana|blað=Morgunblaðið|dags=28. ágúst 1977|bls=14-15}} {{Stubbur|afríka}} [[Flokkur:Fljót í Afríku]] [[Flokkur:Fljót í Egyptalandi]] [[Flokkur:Fljót í Súdan]] [[Flokkur:Fljót í Úganda]] [[Flokkur:Níl| ]] dknm56s7skgwcavf5mv6zatq4s3ztkv 1971554 1971553 2026-07-10T22:44:25Z Akigka 183 1971554 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Nile composite NASA.jpg|right|thumb|Samsett gervihnattarmynd af ánni Níl og Nílarósum.]] '''Níl''' ([[arabíska]]: النيل ''an-nīl'') er annað tveggja stærstu [[fljót]]a heims. Nafnið kemur úr [[gríska|grísku]] Νειλος ''Neilos'', en [[Grikkland|Grikkir]] kölluðu ána einnig Αιγυπτος ''Aigyptos''. [[Forn-Egyptar]] kölluðu fljótið ''iteru''. Deilt er um hvort Níl eða [[Amasónfljót]] eigi að teljast lengsta fljót heims. == Tengt efni == * [[Flúðir Nílar]] == Tenglar == * {{tímarit.is|1489764|Ráðgátan um upptök Nílar og mennirnir sem leystu hana|blað=Morgunblaðið|dags=28. ágúst 1977|bls=14-15}} {{Stubbur|afríka}} [[Flokkur:Fljót í Afríku]] [[Flokkur:Fljót í Egyptalandi]] [[Flokkur:Fljót í Súdan]] [[Flokkur:Fljót í Úganda]] [[Flokkur:Níl| ]] mbk1464793dlqwtxhid7r1cqw5hcjq2 1519 0 12447 1971440 1939786 2026-07-10T13:00:59Z Berserkur 10188 1971440 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1516]]|[[1517]]|[[1518]]|[[1519]]|[[1520]]|[[1521]]|[[1522]]| [[1501–1510]]|[[1511–1520]]|[[1521–1530]]| [[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]| }} [[Mynd:Detail from a map of Ortelius - Magellan's ship Victoria.png|thumb|right|Viktoría, eina skip [[Ferdinand Magellan|Magellans]] sem komst alla leið umhverfis hnöttinn.]] [[Mynd:Bartolomeo Veneto 001.jpg|thumb|right|Málverk eftir Bartolomeo Veneto, talið vera af [[Lucrezia Borgia|Lucreziu Borgia]].]] Árið '''1519''' ('''MDXIX''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Grímur Jónsson]] varð lögmaður norðan og vestan. * [[Ögmundur Pálsson]] var kjörinn biskup í [[Skálholtsbiskupar|Skálholti]]. * [[Týli Pétursson]] hirðstjóri og Ögmundur Pálsson biskupsefni deildu á [[Alþingi]] en [[Vigfús Erlendsson]] gekk á milli þegar Týi ætlaði að slá og stinga Ögmund. * [[Arnfinnur Þorsteinsson]] varð hirðstjóri. ===Fædd=== ===Dáin=== == Erlendis == * [[10. febrúar]] - Spænski landvinningamaðurinn [[Hernán Cortés]] hélt fá Kúbu til Mexíkó. * [[4. mars]] - Cortés lenti við [[Veracruz]] á [[Júkatanskagi|Júkatanskaga]] í [[Mexíkó]]. Rúmum mánuði síðar var [[Veracruz (borg)|Veracruzborg]] stofnuð. * [[27. júní]] - [[Marteinn Lúther]] og Johann Eck leiðtogi and-mótmælenda áttust við í [[guðfræði]]legum rökræðum í [[Leipzig]]. * [[28. júní]] - [[Karl 5. keisari|Karl 1.]] [[Spánn|Spánarkonungur]] varð [[keisari]] hins [[Heilaga rómverska ríkið|Heilaga rómverska ríkis]] sem Karl 5. * [[10. ágúst]] - [[Ferdinand Magellan]] lagði af stað frá [[Sevilla]] með fimm skip í hnattsiglingu sína. Eftir fimm vikna bið í [[Sanlúcar de Barrameda]] hélt leiðangurinn loks af stað frá Spánarströndum [[20. september]]. * [[15. ágúst]] - [[Panamaborg]] var stofnuð af spænska landvinningamanninum Pedro Arias Dávila. * [[8. nóvember]] - [[Montesúma 2.]] bauð [[Hernán Cortés]] velkominn inn í borg [[Astekar|Asteka]], [[Tenochtitlán]]. * Faraldur stráfelldi frumbyggja [[Mið-Ameríka|Mið-Ameríku]]. ===Ódagsett=== * [[Spánn|Spánverjar]] uppgötvuðu [[Barbados]] í [[Vestur-Indíur|Vestur-Indíum]]. * [[Kakó]]baunir bárust fyrst til [[Evrópa|Evrópu]] frá [[Nýi heimurinn|Nýja heiminum]]. * [[Betlehemsturninn]] var fullbyggður í [[Lissabon]]. * [[Ólafskirkjan]] í [[Tallinn]] var fullbyggð. * Fyrsta andlátið af völdum [[byssa|byssu]] var skrásett í Englandi. ===Fædd=== * [[13. apríl]] - [[Katrín af Medici]], drottning [[Hinrik 2. Frakkakonungur|Hinriks 2.]] Frakkakonungs (f. [[1589]]). * [[31. mars]] - [[Hinrik 2. Frakkakonungur]] (d. [[1559]]). * [[6. júní]] - [[Andrea Cesalpino]], ítalskur læknir, heimspekingur og grasafræðingur (d. [[1603]]). * [[22. júlí]] - [[Innósentíus IX]] páfi (d. [[1591]]). ===Dáin=== * [[12. janúar]] - [[Maxímilían 1. keisari]] hins [[Heilaga rómverska ríkið|Heilaga rómverska ríkis]] (f. [[1459]]). * [[2. maí]] - [[Leonardo da Vinci]], [[Ítalía|ítalskur]] listamaður og uppfinningamaður (f. [[1452]]). * [[24. júní]] - [[Lucrezia Borgia]], ítölsk hertogaynja (f. [[1480]]). [[Flokkur:1519]] [[Flokkur:1511-1520]] jleb7rjlnsdgy5ekuxb30o51iv6j2de 1518 0 12452 1971467 1905297 2026-07-10T14:47:03Z Berserkur 10188 1971467 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1515]]|[[1516]]|[[1517]]|[[1518]]|[[1519]]|[[1520]]|[[1521]]| [[1501–1510]]|[[1511–1520]]|[[1521–1530]]| [[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]| }} [[Mynd:Die Wallfahrt der Fallsuechtigen nach Meulebeeck.jpg|thumb|right|Konur haldnar dansæði.]] Árið '''1518''' ('''MDXVIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * Vor - [[Hvítabjörn|Bjarndýr]] mikið kom á land á [[Skagi (Norðurland)|Skaga]] og var soltið mjög, mannskætt og grimmt, drap að sögn átta manneskjur, fátækar förukonur með börnum, og braut niður alla hjalla á [[Skagi (Skagafirði)|Skaga]] fyrir utan [[Keta|Ketu]]. Fjórtán vopnuðum mönnum undir forystu Ketils Ingimundarsonar bónda í Ketu tókst loks að vinna á dýrinu. * Tugir manna drukknuðu í [[Ölfusá]] þegar Kaldaðarnesferja sökk í miðri á vegna ofhleðslu. * [[Erlendur Þorvarðarson]], síðar lögmaður, vó mág sinn, Orm Einarsson bónda í [[Saurbær (Kjalarnesi)|Saurbæ]] á Kjalarnesi, í [[Viðey]]. * [[Þýska öldin|Þýskir kaupmenn]] komnir að [[Básendar|Básendum]] í stað Englendinga. * [[Hamborg]]arkaupmenn hröktu [[England|Englendinga]] frá [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Kom til bardaga með þeim og féllu um 40 Þjóðverjar en þó höfðu þeir betur. ===Fædd=== ===Dáin=== * [[16. október]] - [[Stefán Jónsson (biskup)|Stefán Jónsson]] [[biskup]] í [[Skálholt]]i. * [[Björn Guðnason]] sýslumaður í [[Ögur|Ögri]]. * [[Eiríkur Sumarliðason]], ábóti í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]] (f. um [[1473]]). == Erlendis == * [[5. mars]] - Hollenski presturinn Erasmus af Rotterdam sendi [[mótmælendatrú]]aryfirlýsingu [[Marteinn Lúther|Marteins Lúthers]] til Englands. * [[22. mars]] - Spánarkonungur veitti [[Ferdinand Magellan]] leyfi til heimsreisu sinnar. * [[18. apríl]] - [[Bona Sforza]] var krýnd drottning [[Pólland]]s og giftist [[Sigmundur 1. Póllandskonungur|Sigmundi 1.]] * [[8. júní]] - Spænskir landkönnuðir komu fyrstir Evrópubúa til [[Júkatanskagi|Júkatanskaga]]. * [[14. júlí]] - [[Dansæðið í Strassborg]]. Ýmsir dönsuðu þar til þeir duttu niður dauðir. * [[28. júlí]] - [[Orrustan við Brännkyrka]]: Svíar unnu sigur á Dönum í uppreisn sinni gegn dönskum yfirráðum. * [[28. ágúst]] - [[Karl 5. keisari]] veitti leyfi til [[þræll|þrælaflutninga]] frá Afríku til Spænsku Ameríku. * [[Friðrik 1. Danakonungur]] giftist Soffíu af Pommern. ===Fædd=== * [[22. apríl]] - [[Anton af Bourbon, Navarrakonungur|Anton af Bourbon]], konungur Navarra, faðir [[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinriks 4.]] Frakkakonungs (d. [[1562]]). * [[29. september]] - [[Tintoretto]], [[Ítalía|ítalskur]] listmálari (d. [[1594]]). ===Dáin=== [[Flokkur:1518]] [[Flokkur:1511-1520]] k267xb009wal3b9m37tc51rpilq25nv 1517 0 12454 1971471 1906793 2026-07-10T15:10:20Z Berserkur 10188 1971471 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1514]]|[[1515]]|[[1516]]|[[1517]]|[[1518]]|[[1519]]|[[1520]]| [[1501–1510]]|[[1511–1520]]|[[1521–1530]]| [[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]| }} [[Mynd:Martin Luther 2.jpg|thumb|right|Marteinn Lúther.]] Árið '''1517''' ('''MDXVII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Stefán Jónsson (biskup)|Stefán Jónsson]] Skálholtsbiskup fór til [[Vestfirðir|Vestfjarða]] að jafna sakir við [[Björn Guðnason]] í Ögri og er sagt að hann hafi komið þangað með 300 manna lið en Björn hafi haft að minnsta kosti jafnmarga menn hjá sér. Þeir sættust þó að sinni og létust svo báðir árið eftir. * [[Týli Pétursson]] varð hirðstjóri. * Á [[Alþingi]] eltu menn [[Týli Pétursson|Týla]] hirðstjóra [[Lögréttumaður|lögréttumann]] einn sem ekkert hafði til saka unnið, skutu hann og lögðu hald á fé hans. * [[Aflátsbréf]]asali kom til Íslands og var í tvær vikur í [[Skálholt|Skálholti]] en [[Stefán Jónsson (biskup)|Stefán]] biskup kvaðst ekki standa gegn vilja páfans, en hvorki myndi hann sjálfur kaupa aflátsbréf né neinn sinna manna. ;Fædd ;Dáin == Erlendis == * [[22. janúar]] - [[Tyrkjaveldi|Tyrkir]] undir forystu [[Selím I|Selíms I]], unnu sigur á her [[Mamelúkar|Mamelúka]] í [[Egyptaland]]i. * [[3. febrúar]] - Tyrkir náðu [[Kaíró]] á sitt vald. * [[4. mars]] - Spánverjar komu á [[Júkatanskagi|Júkatanskaga]] þar sem [[Majar]] mættu þeim og réðust á þá. * [[2. apríl]] - Portúgalir hófu umsátur um [[Jeddah]]. [[Ottómanar]] og [[Mamlúkar]] hófu skothríð að þeim. Portúgalir lentu einnig í fárviðri og þurftu frá að hverfa. * [[13. apríl]] - [[Abbasídaveldið]] leið undir lok þegar Ottómanveldið tók yfir það og konungur þess var tekinn af lífi. * [[1. maí]] - Óeirðir urðu í [[London]] þegar borgarar réðust gegn útlenskum verkamönnum. * [[15. ágúst]] - Portúgalski kaupmaðurinn Fernão Pires de Andrade hitti embættismenn [[Mingveldið|Mingveldisins]] í Kína þar sem nú er [[Hong Kong]]. * [[31. október]] - [[Marteinn Lúther]] hengdi upp [[95 greinar]] á kirkjudyrnar í [[Wittembergkastali|Wittembergkastala]] og hóf með því [[siðbótin]]a. * [[Soldánsdæmið Aceh]] var stofnað á Súmötru. ;Fædd ;Dáin * [[7. mars]] - [[María af Aragóníu, Portúgalsdrottning|María af Aragóníu]], Portúgalsdrottning, kona [[Manúel 1.|Manúels 1.]] (f. 1482). * [[21. september]] - Dyveke, ástkona [[Kristján 2.|Kristjáns 2.]] Danakonungs. [[Flokkur:1517]] [[Flokkur:1511-1520]] f7izf9nbezjck21gefe2p477epc40in Myndbreytingarbergsfræði 0 19985 1971518 1691787 2026-07-10T19:42:01Z Akigka 183 1971518 wikitext text/x-wiki '''Myndbreytingarbergsfræði''' er [[undirgrein]] [[bergfræði]]nnar sem fæst við [[rannsókn]]ir á [[myndbreytt berg|myndbreyttu bergi]]. Hliðargreinar myndbreytingarbergsfræðinnar eru [[setbergsfræði]] og [[storkubergsfræði]]. {{stubbur|jarðfræði}} [[Flokkur:Myndbreytingarbergsfræði| ]] igitywjwjqmrrvmlm5rdzoumi7kx5wu Flokkur:Myndbreytingarbergsfræði 14 19986 1971519 64596 2026-07-10T19:42:17Z Akigka 183 1971519 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Bergfræði]] 4tyumyk9w7u624nm17zn56o7eflps2t Skakki turninn í Písa 0 23353 1971530 1651014 2026-07-10T21:09:53Z ~2026-38994-31 118452 Lagaði málvillur. 1971530 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Leaning_Tower_of_Pisa.jpg|thumb|Skakki turninn í Písa]] '''Skakki turninn í Písa''' ([[ítalska]]: ''Torre pendente di Pisa'' eða einfaldlega ''Torre di Pisa'') er frístandandi klukkuturn í borginni [[Písa]] á [[Ítalía|Ítalíu]] og tilheyrir hann [[dómkirkjan í Písa|dómkirkjunni í Písa]]. Turninum var ætlað að standa lóðrétt, en stuttu eftir byggingu hans í [[ágúst]] [[1173]] tóku undirstöður hans að síga og hann því að hallast. Hann er staðsettur á bak við kapelluna og er eitt af þremur mannvirkjum á ''Campo dei Miracoli'' í Písa (svæði kraftaverkanna). Turninn er 55,86 metrar að hæð á lægstu hlið og 56,70 á þeirri hæstu. Honum hallar um 4 gráður. Breidd veggjanna við jörðu er 4,09 metrar og 2,48 efst í turninum. Áætlað er að þyngd hans sé 14.500 tonn og það eru 294 þrep í honum. Turninn hefur, ásamt dómkirkjunni, [[skrúðhús]]inu og [[Kirkjugarður|kirkjugarðinum]] verið á [[heimsminjaskrá]] frá árinu [[1987]]. {{commons|Torre di Pisa|Skakka turninum í Písa}} [[Flokkur:Byggingar í Písa]] [[Flokkur:Klukkuturnar]] [[Flokkur:Turnar á Ítalíu]] a9vs17ddhsa6umdx3sn6z8c4tvud3r9 Falur Harðarson 0 28665 1971547 1840267 2026-07-10T22:08:29Z Alvaldi 71791 1971547 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Falur Harðarson | image = | caption = | team = KV | league = [[1. deild karla í körfuknattleik|1. deild karla]] | position = Þjálfari | height_ft = | height_in = | weight_lb = | number = | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|df=y|1968|10|15}} | birth_place = | national_team = {{flagdeco|ISL}} [[Íslenska karlalandsliðið í körfuknattleik|Ísland]] (106 leikir) | college = Charleston Southern (1991–1993) | career_start = 1986 | career_end = 2004 | career_number = 4 | career_position = Leikstjórnandi | coach_start = 1989 | coach_end = | years1 = 1986–1991 | team1 = [[Keflavík (körfuknattleikur karla)|Keflavík]] | years2 = 1994–1995 | team2 = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] | years3 = 1995–1999 | team3 = Keflavík | years4 = 1999–2000 | team4 = [[Torpan Pojat]] | years5 = 2000 | team5 = [[Espoon Honka]] | years6 = 2000–2004 | team6 = Keflavík | cyears1 = 1989–1991 | cteam1 = [[Keflavík (körfuknattleikur kvenna)|Keflavík]] (kvk) | cyears2 = 2003–2004 | cteam2 = [[Keflavík (körfuknattleikur karla)|Keflavík]] (kk) | cyears3 = 2010–2011 | cteam3 = Keflavík (kvk, aðstoðarþj.) | cyears4 = 2011–2012 | cteam4 = Keflavík (kvk) | cyears5 = 2017–2020 | cteam5 = [[Fjölnir (körfuknattleikur karla)|Fjölnir]] (kk) | cyears6 = 2024–nú | cteam6 = [[KV (körfuknattleikur karla)|KV]] (kk) | cstats_league1 = [[Úrvalsdeild karla (basketball)|Úrvalsdeild karla]] | cwin1 = 15 | closs1 = 7 | cstats_league2 = [[Úrvalsdeild kvenna (basketball)|Úrvalsdeild kvenna]] | cwin2 = 46 | closs2 = 13 }} '''Falur Jóhann Harðarson''' ([[Fæðing|fæddur]] [[1968]] í [[Keflavík]]) er [[Ísland|íslenskur]] [[Körfuknattleikur|körfuknattleiksmaður]]. Hann hóf ungur að æfa körfuknattleik og lék lengst af með [[Keflavík, íþrótta- og ungmennafélag| Keflavík]] en lék einnig eitt ár í Finnlandi með Torpan Pojat og Espoon Honka og einn vetur með [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]]. Á árunum 1991 til 1993 lék hann körfubolta með Charleston Southern háskólanum í Bandaríkjunum. Falur lék 106 A-landsleiki á ferlinum, síðast árið 2000. Á ferlinum varð Falur fimm sinnum Íslandsmeistari og þrívegis bikarmeistari. Hann var valinn besti íslenski leikmaður deildarinnar árið 1999. ==Heimildir== *[https://www.korfustatt.is/Leikmadur/8049 Falur Harðarson] á Körfustatt.is {{stubbur|æviágrip|körfubolti}} {{f|1968}} [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksþjálfarar]] [[Flokkur:Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]] kg3j766yhu1iseb3cmewvuywfxnxcdy Kakó 0 29248 1971445 1550191 2026-07-10T13:16:28Z Berserkur 10188 1971445 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = Kakó | image = Theobroma cacao-frutos.jpeg | image_width = 240px | image_caption = Kakótré með fræbelgjum | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Stokkrósaættbálkur]] (''Malvales'') | familia = [[Kakótrésætt]] (''Sterculiaceae'') | genus = ''[[Theobroma]]'' | species = '''Kakótré''' ('''''T. cacao''''') | binomial = ''Theobroma cacao'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] }} [[File:Theobroma cacao MHNT.BOT.2004.0.204.jpg|thumb|''Theobroma cacao'']] '''Kakó''' eða '''kakótré''' ([[fræðiheiti]]: ''Theobroma cacao'') er lítið (4–8 m hátt) sígrænt tré sem á uppruna sinn í hitabeltissvæðum í [[Suður Ameríka|Suður-Ameríku]] en vex nú víða í [[hitabelti]]nu. Fræ kakótrésins eru notuð í kakóduft og [[súkkulaði]]. Kakótréð vex í hæðum [[Andesfjöll|Andesfjalla]] í 200–400 m og á Amazon svæðinu og á vatnasvæðum [[Órinókó-fljót]]s. Kakótréð þarf rakt loftslag, frjósaman jarðveg og úrkomu. Það vex í skógarbotni og þrífst best í skugga annarra trjáa. Laufin eru 10–40 sm löng og 5–20 sm breið. [[Mynd:Theobroma cacao2.jpg|thumb|left|Blóm kakótrésins]] Blómin eru lítil eða 1–2 sm að þvermáli. Fræbelgur kakótrésins er 15–30 sm langur og 8–10 sm breiður og breytist frá gulu í appelsínugult þegar það þroskast og vegur um 500 g fullþroskað. Í fræbelgnum eru 20 til 60 fræ sem venjulega eru kölluð baunir, klædd í hvítan belg. Fræin innihalda 40–50% kakósmjör. Mikilvægasta virka efnið í þeim er [[þeóbrómín]]. Fræðiheitið ''theobroma'' þýðir ''fæða guðanna''. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = en | titill = cacao | mánuðurskoðað = 18. júlí | árskoðað = 2006}} * {{vefheimild|url=http://www.cocoatree.org|titill=The Cocoa tree|mánuðurskoðað=19. júlí|árskoðað=2006}} {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Kakótrésætt]] [[Flokkur:Matjurtir]] 62ubtzelh06xcvmyjsttnajbtheflfh Flokkur:Stubbasnið 14 30742 1971564 1971377 2026-07-10T23:40:53Z MyraMidnight 41218 Bara prófa þetta efnisyfirlit 1971564 wikitext text/x-wiki {{Cmbox|text=Þessi flokkur er yfir öll [[snið:stubbasnið|stubbasnið]], sem eru notuð til að flokka [[Wikipedia:Stubbur|stubbagreinar]]. {{Leitargluggi|rót=Snið:Stubbur|Leita að stubbasniðum}} }} {{Stubbalistar}} {{Efnisyfirlit með forskeyti|prefix=Snið:Stubbur/}} [[Flokkur:Snið]] [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar| ]] [[Flokkur:Skilaboðasnið]] c11bd1x4u3r7vb2qllcp1qaldt1nvkl Bambus 0 33193 1971465 1953705 2026-07-10T14:39:18Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971465 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = Bambus | image = BambooKyoto.jpg | image_width = 240px | image_caption = Bambusskógur í [[Kyoto]] í [[Japan]] | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Einkímblöðungar]] (''Liliopsida'') | ordo = [[Grasættbálkur]] (''Poales'') | familia = [[Grasaætt]] (''Poaceae'') | subfamilia = ''[[Bambusoideae]]'' |subfamilia_authority = [[Christian Luerssen|Luerss.]] (1893) |synonyms = * Olyroideae [[Robert Knud Friedrich Pilger|Pilg.]] (1956) * Parianoideae [[Butzin]] (1965) |synonyms_ref = <ref name="SorengPeterson2015">{{cite journal |last1=Soreng |first1=Robert J. |last2=Peterson |first2=Paul M. |last3=Romaschenko |first3=Konstantin |last4=Davidse |first4=Gerrit |last5=Zuloaga |first5=Fernando O. |last6=Judziewicz |first6=Emmet J. |last7=Filgueiras |first7=Tarciso S.|last8=Davis |first8=Jerrold I. |last9=Morrone |first9=Osvaldo |title=A worldwide phylogenetic classification of the Poaceae (Gramineae) |journal=Journal of Systematics and Evolution |volume=53 |issue=2 |year=2015 |pages=117–137 |issn=16744918 |doi=10.1111/jse.12150}} {{open access}}</ref> |diversity = >1,400 tegundir i 115 ættkvíslum |diversity_link = Fjölbreytni |diversity_ref = <ref name="Kelchner2013"/> |subdivision_ranks = [[Yfirætt]]ir |subdivision = * [[Arundinarieae]] * [[Bambuseae]] * [[Olyreae]] }} '''Bambus''' ([[fræðiheiti]]: ''Bambusoideae'') er [[Undirætt (flokkunarfræði)|undirætt]] stórvaxinna [[hitabelti]]sjurta af [[grasaætt]] með holum stönglum. ==Skipting í ættflokka== Ættartré bambus innan BOP [[clade]] grasa, eins og lagt hefur verið til með rannsóknum á grasaættinni (Poaceae) í heild<ref name="GPWGII">{{cite journal |author=Grass Phylogeny Working Group II| title=New grass phylogeny resolves deep evolutionary relationships and discovers C<sub>4</sub> origins | journal=New Phytologist |volume=193 |issue=2 |year=2012 |pages=304–312 |issn=0028646X |doi=10.1111/j.1469-8137.2011.03972.x}}</ref> og á bambus sérstaklega.<ref name="Kelchner2013">{{cite journal |author=Kelchner S, Bamboo Phylogeny Working Group |title=Higher level phylogenetic relationships within the bamboos (Poaceae: Bambusoideae) based on five plastid markers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=67 |issue=2 |year=2013 |pages=404–413 |url=http://www.isu.edu/~kelchner/Kelchner_Lab/Publications_files/Kelchner%26BPG_MPE2013.pdf |format=PDF |issn=10557903 |doi=10.1016/j.ympev.2013.02.005 |access-date=2015-11-11 |archive-date=2015-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150605041641/http://www.isu.edu/~kelchner/Kelchner_Lab/Publications_files/Kelchner%26BPG_MPE2013.pdf |url-status=dead }}</ref>. {{clade|style=font-size:85%;line-height:75%;width:450px; |label1=[[BOP clade]] |1={{clade |1={{clade |label1='''Bambusoideae''' |1={{clade |1={{clade |1=[[Bambuseae]] (viðarkenndur hitabeltis bambus) |2=[[Olyreae]] (jurtkenndur bambus) }} |2=[[Arundinarieae]] (viðarkenndur bambus frá tempraða beltinu) }} |2=[[Pooideae]] }} |2=[[Oryzoideae]] }} }} ==Útbreiðsla== [[File:Bambusoideae World map.png|thumb|right|Útbreiðsla bambus]] Bambustegundir finnast í mismunandi loftslagi, frá köldum fjöllum til heitra hitabeltissvæða. Þær vaxa þvert yfir [[Austur-Asía|Austur-Asíu]], frá 50°N á [[Sakhalin]]<ref>{{cite book|last1=Newell|first1=J|title=The Russian Far East: A Reference Guide for Conservation and Development|publisher=Daniel & Daniel|location=McKinleyville, California|pages=376, 384–386, 392, 404|url=https://urbansustainability.snre.umich.edu/wp-content/uploads/2011/04/RFE.11.pdf|accessdate=18. júní|year=2014|chapter=Chapter 11: Sakhalin Oblast|archive-date=2023-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230517051133/http://urbansustainability.snre.umich.edu/wp-content/uploads/2011/04/RFE.11.pdf|url-status=dead}}</ref> til [[Ástralía|Norður-Ástralíu]] og vestur til [[Himalajafjöll|Himalajafjalla]] á Indlandi.<ref name="Bystriakova et al">{{cite journal |last1=Bystriakova |first1=N. |last2=Kapos |first2=V. |last3=Lysenko |first3=I. |last4=Stapleton |first4=C. M. A. |date=september |title=Distribution and conservation status of forest bamboo biodiversity in the Asia-Pacific Region |journal=Biodiversity and Conservation |volume=12 |issue=9 |pages=1833–1841 |url=http://www.springerlink.com/content/gu726j88x87k4508/ |accessdate=12. ágúst 2009 |doi=10.1023/A:1024139813651 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Einnig vaxa þær í [[Afríka sunnan Sahara|Afríku sunnan Sahara]]<ref name="gorilla">{{cite web |title=Gorillas get drunk on bamboo sap |url=http://www.telegraph.co.uk/earth/earthpicturegalleries/5037343/Gorillas-get-drunk-on-bamboo-sap.html |date=23. mars |work=The Daily Telegraph |accessdate=12. ágúst 2009 |archive-date=2009-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326083159/http://www.telegraph.co.uk/earth/earthpicturegalleries/5037343/Gorillas-get-drunk-on-bamboo-sap.html |url-status=dead }}</ref> og í [[Ameríka|Ameríku]] frá suðvesturríkjum Bandaríkjanna<ref>{{cite web |title=Arundinaria gigantea (Walt.) Muhl. giant cane |url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ARGI |work=PLANTS Database |publisher=[[United States Department of Agriculture|USDA]]}}</ref> suður til [[Argentína|Argentínu]] og [[Síle]], með suðurmörk útbreiðslu við 47°S. Á meginlandi Evrópu er ekki vitað um neinar innlendar bambustegundir.<ref name=rhs>{{cite book |title=New RHS Dictionary of Gardening |editor1-last=Huxley |editor1-first=A. |year=1992 |publisher=Macmillan New RHS Dictionary of Gardening |isbn=0-333-47494-5 |author=editor-in-chief, Anthony Huxley, editor, Mark Griffiths, managing editor, Margot Levy.}}</ref> ==Ræktun og nytjar== Bambus er ræktaður um nær allan heim, bæði til skrauts og nytja (viður, pappír, trefjar í fatnað, grasalækningar og fæða). Á Íslandi hefur [[gulbambus]] verið ræktaður í áratugi.<ref>Garðblómabókin eftir Hólmfríði A. Sigurðardóttir 2005</ref> Tegundir af ættkvíslinni [[Phyllostachys]] þola margar hverjar allt að -20°C. ==Vaxtargerðir== Aðallega eru til tvær vaxtargerðir af bambus, annaðhvort hnausavöxtur(ekki ágengur) eða skriðull vöxtur. Hnaustegundirnar, eins og til dæmis í ættkvíslinni ''[[Fargesia]]'', vaxa í stórum og þéttum hnausum og breiðast tiltölulega hægt út. Rótarkerfi hvers hnauss getur verið víðáttumikið og keppt kröftuglega við nærliggjandi plöntur. Skriðull bambus, eins og í ættkvíslinni ''[[Phyllostachys]],'' getur hins vegar verið mjög ágengur og tekið yfir stór svæði á stuttum tíma. == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Grasaætt]] [[Flokkur:Bambus]] pq5qsrhum89tuxdoykbxixidpex3ngb Jeddah 0 38613 1971477 1750541 2026-07-10T15:33:22Z Berserkur 10188 1971477 wikitext text/x-wiki [[Mynd:الواجهة البحرية في مدينة جدة غرب السعودية (2025) (cropped).jpg|thumb|Jeddah (2025).]] '''Jeddah''' er næsststærsta borg [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]] með rúma 3,8 íbúa (2026). Hún er við [[Rauðahaf]]sströnd landsins í héraðinu Hejaz. [[Mekka]] er 65 km til austurs og koma pílagrímar fyrst til flugvallar Abdulaziz komungs í Jeddah á leið sinni þangað. Þó loftslag sé þurrt í borginni geta komið úrhellisflóð þar <ref>[https://www.mirror.co.uk/news/world-news/devastating-floods-cause-water-gush-28572693 Saudi Arabia flooding: Huge floods cause water to gush down street as cars swept away] Mirror.co.uk , 24. nóvember 2022</ref>. ==Íþróttir== ===Knattspyrna=== * [[Al-Ittihad]] og [[Al-Ahli]]. ==Tilvísanir== <references/> {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Sádi-Arabíu]] sxu95lfbhum9wqvutxboznscvimtagm 1971478 1971477 2026-07-10T15:34:40Z Berserkur 10188 1971478 wikitext text/x-wiki [[Mynd:الواجهة البحرية في مدينة جدة غرب السعودية (2025) (cropped).jpg|thumb|Jeddah (2025).]] '''Jeddah''' er næsststærsta borg [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]] með rúma 3,8 milljón íbúa (2026). Hún er við [[Rauðahaf]]sströnd landsins í héraðinu [[Hejaz]]. [[Mekka]] er 65 km til austurs og koma pílagrímar fyrst til flugvallar Abdulaziz komungs í Jeddah á leið sinni þangað. Þó loftslag sé þurrt í borginni geta komið úrhellisflóð þar <ref>[https://www.mirror.co.uk/news/world-news/devastating-floods-cause-water-gush-28572693 Saudi Arabia flooding: Huge floods cause water to gush down street as cars swept away] Mirror.co.uk , 24. nóvember 2022</ref>. ==Íþróttir== ===Knattspyrna=== * [[Al-Ittihad]] og [[Al-Ahli]]. ==Tilvísanir== <references/> {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Sádi-Arabíu]] 34xt4rnl736dgns4us52ag3j3ryfl8p Ómar Ragnarsson 0 41928 1971587 1956373 2026-07-11T08:48:51Z MyraMidnight 41218 Færi flokka úr flokki og í grein 1971587 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Ómar Ragnarsson á Eddunni.jpg|thumb|Ómar Ragnarsson og eiginkona hans á Edduverðlaununum árið 2007.]] '''Ómar Þorfinnur Ragnarsson''' (f. [[16. september]] [[1940]]) er [[Ísland|íslenskur]] fjölmiðla- og fréttamaður. Á löngum ferli sínum hefur Ómar starfað sem fréttamaður, skemmtikraftur, rithöfundur, flugmaður, lagasmiður og baráttumaður fyrir verndun náttúru og menningar. Á árunum 1975 til 1984 varð hann fjórum sinnum Íslandsmeistari í rallakstri ásamt Jóni Ragnarssyni bróður sínum. Ómar hefur gefið út tónlist, aðallega frá um 1965 til 1985. Ómar var frumkvöðull þegar kom að skemmtanahaldi en hann var með fyrstu skemmtikröftum sem sömdu allt sitt efni sjálfir. ''Stiklur'' voru þættir Ómars þar sem hann ferðaðist um landið aðallega á 9. áratugnum. Safndiskar hafa komið út með þáttunum.<ref>http://kvikmyndir.is/mynd/?id=8244</ref> Ómar gerði nýja stikluþætti með dóttur sinni Láru á öðrum áratugi 21. aldar. Ómar hefur ferðast lengi vel á flugvél sinni, ''Frúnni''. Hann hefur nokkrum sinnum verið hætt kominn og t.d. brotlent við [[Esjan|Esjuna]] og [[Sultartangalón]]. Í kosningum [[Rás 2|Rásar 2]] um mann ársins 2003 og aftur 2006 varð Ómar hlutskarpastur. Fréttastofa [[Stöð 2|Stöðvar 2]] og tímaritið Mannlíf völdu hann sömuleiðis mann ársins árið 2006 <ref>{{vefheimild|url=https://www.visir.is/article/20061231/FRETTIR01/61231036|titill=Ómar maður ársins á Stöð 2 og Rás 2|ár=2006|mánuður=31. desember|árskoðað=2007|mánuðurskoðað=26. apríl}}</ref> ==Fjölskylda== Ómar kvæntist Helgu Jóhannsdóttur árið 1961. Eiga þau sjö börn. Börn hans Þorfinnur, Lára og Alma hafa öll unnið við fréttir og fræðslu. Barnabörnin eru 21 og barnabarnabörnin 3. ==Umhverfisvernd== Ómar barðist gegn byggingu [[Kárahnjúkavirkjun|Kárahnjúkavirkju]]nar og gaf út bókina ''Kárahnjúkar - með og á móti'' árið 2006. Að kvöldi 26. september sama ár leiddi hann ríflega 10 þúsund manns í mótmælagöngu niður Laugaveginn gegn stóriðjustefnu ríkisstjórnarinnar.<ref>{{vefheimild|url=https://www.visir.is/article/20060927/FRETTIR01/60927036|titill=Fjölmennustu mótmæli síðan 1973|ár=2006|mánuður=27. september|árskoðað=2007|mánuðurskoðað=26. apríl}}</ref> Ómar stóð fyrir pólitískum flokki; [[Íslandshreyfingin]], í baráttu sinni fyrir umhverfisvernd. Í tengslum við sjötugsafmæli hans 2010 ákvað ríkisstjórnin að gera afmælisdag hans 16. september að [[Dagur íslenskrar náttúru|Degi íslenskrar náttúru]]. Ómar var handtekinn árið 2013 við mótmæli lagningu nýs Álftanesvegar í gegnum [[Gálgahraun]]. Ómar hefur vakið athygli á rafknúnum farartækjum og ferðast á rafhjóli og litlum rafbíl. Hann fór frá Reykjavík til Akureyrar á rafhjóli árið 2015.<ref>[https://stundin.is/grein/7301/berst-gegn-hernadinum-gegn-landinu/#_=_ Ævintýraleg ævi Ómars Ragnarssonar] Stundin, skoðað 30. ágúst, 2018</ref> ==Tónlist - Útgefið efni== *[[Ómar R. syngur]] (1960) *[[Ómar Ragnarsson (1961)|Ómar Ragnarsson]] (1961) *[[Ómar (1963)|Ómar]] (1963) *[[Ómar Ragnarsson og Lúdó Sextett]] (1964) *[[Ómar Ragnarsson - Þrjú hjól undir bílnum|Þrjú hjól undir bílnum]] (1965) *[[Ómar Ragnarsson - Ég er að baka|Ég er að baka]] (1965) *[[Ómar Ragnarsson - Krakkar mínir komið þið sæl|Krakkar mínir komið þið sæl]] (1966) *[[Ómar Ragnarsson - Gamanvísur og annað skemmtiefni|Gamanvísur og annað skemmtiefni]] (1966) *[[Ómar Ragnarsson - Gáttaþefur á jólaskemmtun|Gáttaþefur á jólaskemmtun með börnunum]] (1968) *[[Ómar Ragnarsson - Jói útherji|Jói útherji]] (1968) *[[Ómar Ragnarsson - Minkurinn í hænsnakofanum|Minkurinn í hænsnakofanum]] (1970) *[[Ómar Ragnarsson - Gáttaþefur í glöðum hópi|Gáttaþefur í glöðum hópi]] (1971) *[[Ómar Ragnarsson - Úr þorskastríðinu|Úr Þorskastríðinu]] *[[Ómar Ragnarsson - Skemmtilegustu lög Gáttaþefs|Skemmtilegustu lög Gáttaþefs]] (1981) *[[Ómar Ragnarsson - Syngur fyrir börnin|Ómar Ragnarsson syngur fyrir börnin]] (1981) *[[Ómar Ragnarsson - Fugladansinn|Fugladansinn]] (1981) *[[Ómar Ragnarsson - Fyrstu árin|Fyrstu árin]] (1984) *[[Ómar finnur Gáttaþef]] (1993) *[[Þegar Ómar hafði hár]] (1998) *[[Ómar lands og þjóðar]] (2003) *[[Brot af því besta, Ómar Ragnarsson]] (2005) *[[Ómar lands og þjóðar - Sumarfrí]] (2006) *[[Ómar í hálfa öld: Lög og textar Ómars Ragnarssonar]] (2010) *[[Hjarta landsins - Náttúran og þjóðin]] (2018, ýmsir flytja lög Ómars) ==Bækur== *Kárahnjúkar - með og á móti. 2006. ==Þættir== *Stiklur (2010) *Stiklur - Heildarútgáfa 1977-2005 (2015) *Ferðastiklur (2015) ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tenglar== * [http://www.islandshreyfingin.is Íslandshreyfingin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070502134024/http://www.islandshreyfingin.is/ |date=2007-05-02 }} * [http://www.hugmyndaflug.is/ Hugmyndaflug ehf.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613155927/http://www.hugmyndaflug.is/ |date=2010-06-13 }} * [https://glatkistan.com/2017/10/10/omar-ragnarsson/ Glatkistan.is] {{f|1940}} [[Flokkur:Ómar Ragnarsson]] [[Flokkur:Íslandshreyfingin]] [[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Íslenskir fréttamenn]] [[Flokkur:Kjörnir fulltrúar á Stjórnlagaþing á Íslandi 2011]] [[Flokkur:Manneskja ársins á Rás 2]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Íslenskir skemmtikraftar]] [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslenskir stjórnmálamenn]] [[Flokkur:Íslenskir aðgerðasinnar]] [[Flokkur:Íslenskt fjölmiðlafólk]] [[Flokkur:Íslenskir náttúruverndarsinnar]] [[Flokkur:Íslenskir flugmenn]] r3qlr9psfperfqjjklwcjaqtq886y3k Bjarni Þorsteinsson 0 42451 1971532 1953960 2026-07-10T21:23:51Z Akigka 183 1971532 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill1|[[Bjarni Thorsteinsson]]}} Séra '''Bjarni Þorsteinsson''' (f. [[14. október]] [[1861]]; d. [[2. ágúst]] [[1938]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[prestur]] og [[tónskáld]], sem er þekktastur fyrir að hafa safnað íslenskum [[þjóðlag|þjóðlögum]]. Hann fékk síðar [[prófessor]]stitil fyrir það verk sitt. Bjarni varð stúdent frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Latínuskólanum í Reykjavík]] árið 1883, lauk prófi í [[Prestaskólinn|Prestaskólanum]] 1888 og vígðist sama ár til [[Siglufjarðarkirkja|Siglufjarðarprestakalls]], sem hann þjónaði samfleytt í 47 ár. Árið 1892 kvæntist hann Sigríði dóttur [[Lárus Blöndal (sýslumaður)|Lárusar Blöndals]] sýslumanns Húnvetninga. Þau eignuðust fimm börn. Veturinn 1903-1904 var séra Bjarni í [[Kaupmannahöfn]] að rannsaka og afrita sönglegar heimildir úr gömlum íslenskum handritum. Hann átti í miklu stríði við [[Hið íslenska bókmenntafélag]] um útgáfu þjóðlagasafnsins, því félaginu óx umfang þess mjög í augum. Loks fékk hann [[Carlsbergsjóðurinn|Carlsbergsjóðinn]] til að gefa bókina út. Fyrst í stað fékk Bjarni litla viðurkenningu fyrir verkið. [[Alþingi]] vildi ekki styrkja hann í fyrstu, enda höfðu menn þar lítinn skilning á þessu starfi hans. Það voru helst [[Danmörk|Danir]] sem greiddu götu hans; tónskáldið [[J.P.E. Hartmann]] og prófessor [[Angul Hammerich]], danska kennslumálaráðuneytið og Carlsbergsjóðurinn. Stuðningur þessi var háður því skilyrði að Alþingi tæki einhvern þátt í kostnaðinum, sem hafðist að lokum. Bókin ''[[Íslensk þjóðlög (safn)|Íslensk þjóðlög]]'' kom svo út á árunum 1906-1909. [[Ríkisstjórn Íslands|Íslenska landstjórnin]] sæmdi Bjarna síðar prófessorsnafnbót, aðallega með tilliti til þessa verks. Fjölmargir tónlistarmenn hafa sótt innblástur í þjóðlagasafn Bjarna. Þeirra á meðal eru [[Jón Leifs]], [[Jón Ásgeirsson]], [[Þursaflokkurinn]] og fleiri. == Tenglar == * [https://baekur.is/bok/ad254f9e-57c0-440b-b035-e65179013a56 ''Íslenzk þjóðlög'' á Bækur.is] * {{tímarit.is|4118196|Bjarni Þorsteinsson og þjóðlagasafnið|höfundur=Una Margrét Jónsdóttir|bls=7|dags=1. júlí 2006|blað=Lesbók Morgunblaðsins}} * {{tímarit.is|3286833|Ég vil elska mitt land|blað=Lesbók Morgunblaðsins|höfundur=Björn Dúason|bls=255-257|dags=7. maí 1961}} * {{cite web|url=https://glatkistan.com/2018/09/11/bjarni-thorsteinsson/|website=Glatkistan|title=Bjarni Þorsteinsson (1861-1938)|author=Helgi Jónsson|date=11. september 2018}} [[Flokkur:Íslenskir prestar]] [[Flokkur:Íslensk tónskáld]] {{fd|1861|1938}} [[Flokkur:Þjóðlagasafnarar]] l4ndoh2pxni64w6cm7maocerihg5xn1 1971533 1971532 2026-07-10T21:25:21Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1971533 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill1|[[Bjarni Thorsteinsson]]}} Séra '''Bjarni Þorsteinsson''' (f. [[14. október]] [[1861]]; d. [[2. ágúst]] [[1938]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[prestur]] og [[tónskáld]], sem er þekktastur fyrir að hafa safnað íslenskum [[þjóðlag|þjóðlögum]]. Hann fékk síðar [[prófessor]]stitil fyrir það verk sitt. Bjarni varð stúdent frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Latínuskólanum í Reykjavík]] árið 1883, lauk prófi í [[Prestaskólinn|Prestaskólanum]] 1888 og vígðist sama ár til [[Siglufjarðarkirkja|Siglufjarðarprestakalls]], sem hann þjónaði samfleytt í 47 ár. Árið 1892 kvæntist hann Sigríði dóttur [[Lárus Blöndal (sýslumaður)|Lárusar Blöndals]] sýslumanns Húnvetninga. Þau eignuðust fimm börn. Veturinn 1903-1904 var séra Bjarni í [[Kaupmannahöfn]] að rannsaka og afrita sönglegar heimildir úr gömlum íslenskum handritum. Hann átti í miklu stríði við [[Hið íslenska bókmenntafélag]] um útgáfu þjóðlagasafnsins, því félaginu óx umfang þess mjög í augum. Loks fékk hann [[Carlsbergsjóðurinn|Carlsbergsjóðinn]] til að gefa bókina út. Fyrst í stað fékk Bjarni litla viðurkenningu fyrir verkið. [[Alþingi]] vildi ekki styrkja hann í fyrstu, enda höfðu menn þar lítinn skilning á þessu starfi hans. Það voru helst [[Danmörk|Danir]] sem greiddu götu hans; tónskáldið [[J.P.E. Hartmann]] og prófessor [[Angul Hammerich]], danska kennslumálaráðuneytið og Carlsbergsjóðurinn. Stuðningur þessi var háður því skilyrði að Alþingi tæki einhvern þátt í kostnaðinum, sem hafðist að lokum. Bókin ''[[Íslensk þjóðlög (safn)|Íslensk þjóðlög]]'' kom svo út á árunum 1906-1909. [[Ríkisstjórn Íslands|Íslenska landstjórnin]] sæmdi Bjarna síðar prófessorsnafnbót, aðallega með tilliti til þessa verks. Fjölmargir tónlistarmenn hafa sótt innblástur í þjóðlagasafn Bjarna. Þeirra á meðal eru [[Jón Leifs]], [[Jón Ásgeirsson]], [[Þursaflokkurinn]] og fleiri. == Tenglar == * [https://baekur.is/bok/ad254f9e-57c0-440b-b035-e65179013a56 ''Íslenzk þjóðlög'' á Bækur.is] * {{tímarit.is|4118196|Bjarni Þorsteinsson og þjóðlagasafnið|höfundur=Una Margrét Jónsdóttir|bls=7|dags=1. júlí 2006|blað=Lesbók Morgunblaðsins}} * {{cite web|url=https://glatkistan.com/2018/09/11/bjarni-thorsteinsson/|website=Glatkistan|title=Bjarni Þorsteinsson (1861-1938)|author=Helgi Jónsson|date=11. september 2018}} [[Flokkur:Íslenskir prestar]] [[Flokkur:Íslensk tónskáld]] {{fd|1861|1938}} [[Flokkur:Þjóðlagasafnarar]] oq2jg5e364f20clkuk2aiuhprw3ocsm 1971534 1971533 2026-07-10T21:29:03Z Akigka 183 1971534 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill1|[[Bjarni Thorsteinsson]]}} Séra '''Bjarni Þorsteinsson''' (f. [[14. október]] [[1861]]; d. [[2. ágúst]] [[1938]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[prestur]] og [[tónskáld]], sem er þekktastur fyrir að hafa safnað íslenskum [[þjóðlag|þjóðlögum]]. Hann fékk síðar [[prófessor]]stitil fyrir það verk sitt. Bjarni varð stúdent frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Latínuskólanum í Reykjavík]] árið 1883, lauk prófi í [[Prestaskólinn|Prestaskólanum]] 1888 og vígðist sama ár til [[Siglufjarðarkirkja|Siglufjarðarprestakalls]], sem hann þjónaði samfleytt í 47 ár. Árið 1892 kvæntist hann Sigríði dóttur [[Lárus Blöndal (sýslumaður)|Lárusar Blöndals]] sýslumanns Húnvetninga. Þau eignuðust fimm börn. Veturinn 1903-1904 var séra Bjarni í [[Kaupmannahöfn]] að rannsaka og afrita sönglegar heimildir úr gömlum íslenskum handritum. Hann átti í miklu stríði við [[Hið íslenska bókmenntafélag]] um útgáfu þjóðlagasafnsins, því félaginu óx umfang þess mjög í augum. Loks fékk hann [[Carlsbergsjóðurinn|Carlsbergsjóðinn]] til að gefa bókina út. Fyrst í stað fékk Bjarni litla viðurkenningu fyrir verkið. [[Alþingi]] vildi ekki styrkja hann í fyrstu, enda höfðu menn þar lítinn skilning á þessu starfi hans. Það voru helst [[Danmörk|Danir]] sem greiddu götu hans; tónskáldið [[J.P.E. Hartmann]] og prófessor [[Angul Hammerich]], danska kennslumálaráðuneytið og Carlsbergsjóðurinn.<ref>{{tímarit.is|3286833|Ég vil elska mitt land|blað=Lesbók Morgunblaðsins|höfundur=Björn Dúason|bls=255-257|dags=7. maí 1961}}</ref> Stuðningur þessi var háður því skilyrði að Alþingi tæki einhvern þátt í kostnaðinum, sem hafðist að lokum. Bókin ''[[Íslensk þjóðlög (safn)|Íslensk þjóðlög]]'' kom svo út á árunum 1906-1909. [[Ríkisstjórn Íslands|Íslenska landstjórnin]] sæmdi Bjarna síðar heiðursprófessorsnafnbót, aðallega með tilliti til þessa verks.<ref>{{tímarit.is|4118196|Bjarni Þorsteinsson og þjóðlagasafnið|höfundur=Una Margrét Jónsdóttir|bls=7|dags=1. júlí 2006|blað=Lesbók Morgunblaðsins}}</ref> Fjölmargir tónlistarmenn hafa sótt innblástur í þjóðlagasafn Bjarna. Þeirra á meðal eru [[Jón Leifs]], [[Jón Ásgeirsson]], [[Þursaflokkurinn]] og fleiri.<ref>{{cite web|url=https://glatkistan.com/2018/09/11/bjarni-thorsteinsson/|website=Glatkistan|title=Bjarni Þorsteinsson (1861-1938)|author=Helgi Jónsson|date=11. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://baekur.is/bok/ad254f9e-57c0-440b-b035-e65179013a56 ''Íslenzk þjóðlög'' á Bækur.is] [[Flokkur:Íslenskir prestar]] [[Flokkur:Íslensk tónskáld]] {{fd|1861|1938}} [[Flokkur:Þjóðlagasafnarar]] spkrjmpnt06zgsmourpxxiy4q9fssg6 Snið:Stubbur/test 10 50950 1971499 295961 2026-07-10T16:56:43Z MyraMidnight 41218 geri tilraunastubb tengdan við sandkassaútgáfu 1971499 wikitext text/x-wiki {{Stubbasnið/sandkassi | mynd = Icon-Experiment.svg | umfangsefni = | grein = grein | eigindi = | flokkur = Wikipedia:Stubbar | nafn = Snið:Stubbur/test | dæmi = {{{dæmi|}}} | glósa = Þetta er tilraunarstubbasnið sem notar {{tl|stubbur/sandkassi}} }} fcovvmmg7e3yh2r6g79qq5yb90r6drq 1971507 1971499 2026-07-10T17:12:18Z MyraMidnight 41218 óflokkaðir stubbar 1971507 wikitext text/x-wiki {{Stubbasnið/sandkassi | mynd = Icon-Experiment.svg | umfangsefni = | grein = grein | eigindi = | flokkur = Wikipedia:Óflokkaðir stubbar | nafn = Snið:Stubbur/test | dæmi = {{{dæmi|}}} | glósa = Þetta er tilraunarstubbasnið sem notar {{tl|stubbur/sandkassi}} }} 9rvr22ymeax0d63famr2sd0vq7uyrsu Snið:Stafayfirlit 10 52172 1971561 1891595 2026-07-10T23:28:48Z MyraMidnight 41218 Færi upplýsingar í undirsíðu 1971561 wikitext text/x-wiki <br/> {| class="toc" {{#ifeq:{{{miðja|}}}|já|align="center"|}}{{#ifeq:{{{hægri|}}}|já|align="right"|}} ! {{MediaWiki:Toc}}{{#ifeq:{{{hlið|}}}|já|&#58;|}} {{#ifeq:{{{hlið|}}}|já|{{!}}|{{!-}}}} |{{#ifeq:{{{efst|}}}|já|[[#top{{!}}Efst]]&nbsp;|}}{{#ifeq:{{{merki|}}}|já|[[#!$@|!$@]]&nbsp;|}}{{#ifeq:{{{núm|}}}|já|[[#0–9|0–9]]&nbsp;|}}{{#ifeq:{{{merkinúm|}}}|já|[[#!–9|!–9]]&nbsp;|}}[[#A|A]] [[#Á|Á]] [[#B|B]] {{#ifeq:{{{c|}}}|já|[[#C|C]]|}} [[#D|D]] [[#E|E]] [[#É|É]] [[#F|F]] [[#G|G]] [[#H|H]] [[#I|I]] [[#Í|Í]] [[#J|J]] [[#K|K]] [[#L|L]] [[#M|M]] [[#N|N]] [[#O|O]] [[#Ó|Ó]] [[#P|P]] {{#ifeq:{{{q|}}}|já|[[#Q|Q]]|}} [[#R|R]] [[#S|S]] [[#T|T]] [[#U|U]] [[#Ú|Ú]] [[#V|V]] {{#ifeq:{{{w|}}}|já|[[#W|W]]|}} [[#X|X]] [[#Y|Y]] [[#Ý|Ý]] {{#ifeq:{{{z|}}}|já|[[#Z|Z]]|}} [[#Þ|Þ]] [[#Æ|Æ]] [[#Ö|Ö]] {{#ifeq:{{{ekkibrot|}}}|já|&nbsp;|<br/> <div style="text-align:center;">}}{{#ifeq:{{{sjá|}}}|já|[[#Sjá einnig{{!}}&nbsp;Sjá einnig&nbsp;]]|}} {{#ifeq:{{{heimild|}}}|já|[[#Heimild{{!}}&nbsp;Heimildir&nbsp;]]|}} {{#ifeq:{{{ath|}}}|já|[[#Athugasemdir{{!}}&nbsp;Athugasemdir&nbsp;]]|}} {{#ifeq:{{{tengill|}}}|já|[[#Tenglar{{!}}&nbsp;Tenglar&nbsp;]]|}}</div> |}__NOTOC__<noinclude> {{documentation}} </noinclude> n9y2bwainzuitiq2qwy6h0m1oyvu2td Flokkur:Heimspeki stærðfræðinnar 14 52510 1971511 1407902 2026-07-10T18:57:57Z Akigka 183 1971511 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Heimspeki]] [[Flokkur:Stærðfræði]] tml9qfwrhke86sljcx5vbup40471fjh Almengi 0 53888 1971510 1380610 2026-07-10T18:57:05Z Akigka 183 1971510 wikitext text/x-wiki '''Almengi''' er hugtak í [[heimspeki]] og [[mengjafræði]] sem á við hugsanlegt [[mengi]], sem inniheldur öll önnur mengi, það er að segja ''mengi allra mengja''. Slíkt mengi innihéldi þá einnig sjálft sig, en fyrirfinnst ekki samkvæmt [[Zermelo-Fraenkel-mengjafræði]]. Ef gert er ráð fyrir mengi allra mengja, sem ekki inniheldur sjálft sig, fæst [[Russell-mótsögnin]]. == Tengt efni == * [[Fjöldatala]] * [[Grunnmengi]] * [[Tómamengið]] * [[Veldismengi]] {{Stubbur|stærðfræði}} [[Flokkur:Mengjafræði]] [[Flokkur:Heimspeki stærðfræðinnar]] 3eqybpc6vu4ggvzqa6retplgut0bzr9 1971512 1971510 2026-07-10T18:58:34Z Akigka 183 1971512 wikitext text/x-wiki '''Almengi''' er hugtak í [[heimspeki]] og [[mengjafræði]] sem á við hugsanlegt [[mengi]], sem inniheldur öll önnur mengi, það er að segja ''mengi allra mengja''. Slíkt mengi innihéldi þá einnig sjálft sig, en fyrirfinnst ekki samkvæmt [[Zermelo-Fraenkel-mengjafræði]]. Ef gert er ráð fyrir mengi allra mengja, sem ekki inniheldur sjálft sig, fæst [[Russell-þversögn]]. == Tengt efni == * [[Fjöldatala]] * [[Grunnmengi]] * [[Tómamengið]] * [[Veldismengi]] {{Stubbur|stærðfræði}} [[Flokkur:Mengjafræði]] [[Flokkur:Heimspeki stærðfræðinnar]] dwip4cdp0day0vqlh915mg8p9ksyv83 Geisladiskur 0 60070 1971513 1960110 2026-07-10T19:03:36Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1971513 wikitext text/x-wiki [[Mynd:CD autolev crop.jpg|thumbnail|Geisladiskur.]] [[Mynd:CD logo.png|thumbnail|Logo.]] '''Geisladiskur''' ([[Enska|ensku]]: ''compact disc'', [[skammstöfun|skammstafað]] '''CD''') er [[gagnadiskur]], sem einkum er notaður til að [[geymslumiðill|geyma]] [[tónlist]]. Diskurinn er jafnstór að flatarmáli og [[mynddiskur]] (einnig kallaður DVD), en getur að hámarki geymt um 780 [[megabæt]], sem er um það bil einn sjötti af því gagnamagni sem eldri mynddiskar geta geymt. Geislanum sem les geisladiska er miðað undir geisladiskinn, og hann les diskinn frá miðju og út að brún.<ref>{{vísindavefurinn|3413|Hvort eru geisladiskar lesnir ofan frá eða neðan í geislaspilurum?}}</ref> == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * {{vísindavefurinn|12845|Hvernig les geislaspilari af geisladisk?|höfundur=Vignir Már Lýðsson|dags=9.9.2008}} * {{vísindavefurinn|3413|Hvort eru geisladiskar lesnir ofan frá eða neðan í geislaspilurum?|höfundur=Einar Örn Þorvaldsson|dags=14.5.2003}} * {{vísindavefurinn|753|Hversu lengi geymast gögn á geisladiskum?|höfundur=Stefán Ingi Valdimarsson|dags=9.8.2000}} {{stubbur}} [[Flokkur:Geymslumiðlar]] [[Flokkur:Tónlistarmiðlar]] [[Flokkur:Tækni]] m6l7ag94vp9oo4tv467ft2e78bfa13c 1971514 1971513 2026-07-10T19:04:26Z Akigka 183 1971514 wikitext text/x-wiki [[Mynd:CD autolev crop.jpg|thumbnail|Geisladiskur.]] [[Mynd:CD logo.png|thumbnail|Logo.]] '''Geisladiskur''' ([[Enska|ensku]]: ''compact disc'', [[skammstöfun|skammstafað]] '''CD''') er [[gagnadiskur]], sem einkum er notaður til að [[geymslumiðill|geyma]] [[tónlist]]. Diskurinn er jafnstór að flatarmáli og [[mynddiskur]] (einnig kallaður DVD), en getur að hámarki geymt um 780 [[megabæt]], sem er um það bil einn sjötti af því gagnamagni sem eldri mynddiskar geta geymt. Geislanum sem les geisladiska er miðað undir geisladiskinn, og hann les diskinn frá miðju og út að brún.<ref>{{vísindavefurinn|3413|Hvort eru geisladiskar lesnir ofan frá eða neðan í geislaspilurum?|höfundur=Einar Örn Þorvaldsson|dags=14.5.2003}}</ref> == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * {{vísindavefurinn|12845|Hvernig les geislaspilari af geisladisk?|höfundur=Vignir Már Lýðsson|dags=9.9.2008}} * {{vísindavefurinn|753|Hversu lengi geymast gögn á geisladiskum?|höfundur=Stefán Ingi Valdimarsson|dags=9.8.2000}} {{stubbur}} [[Flokkur:Geymslumiðlar]] [[Flokkur:Tónlistarmiðlar]] [[Flokkur:Tækni]] dxbn9m03dtpqwvmn2lblqnby3t3johp Auður Eir Vilhjálmsdóttir 0 64834 1971459 1707436 2026-07-10T13:54:39Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971459 wikitext text/x-wiki '''Auður Eir Vilhjálmsdóttir''' (f. [[21. apríl]] [[1937]]) er íslenskur prestur og fyrsta konan á Íslandi sem hlaut prestvígslu í [[Íslenska þjóðkirkjan|Þjóðkirkjunni]]. Auður Eir fæddist í Reykjavík og foreldrar hennar voru Inga Árnadóttir (1903-1995) húsmóðir og [[Vilhjálmur Þ. Gíslason]] (1897-1982) útvarpsstjóri. Maður Auðar er Þórður Örn Sigurðsson (f. 1935) og eiga þau fjórar dætur.<ref>Pétur Ástvaldsson, ''Samtíðarmenn A-Í'' bls. 39-40, (Reykjavík, 2003)</ref> == Menntun og starfsferill == Hún lauk stúdentsprófi frá [[Verslunarskóli Íslands|Verslunarskóla Íslands]] árið 1956 og embættisprófi í [[guðfræði]] frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] árið 1962. Séra Auður Eir hlaut prestvígslu 29. september árið 1974, fyrst kvenna á Íslandi. Hún tók formlega við embætti 1. október og fór fyrst til þjónustu á [[Suðureyri]] við [[Súgandafjörður|Súgandafjörð]] en frá 1978-1998 var hún sóknarprestur í Kirkjuhvolsprestakalli í [[Rangárvallasýsla|Rangaárvallasýslu]] og starfaði svo síðar sem sérþjónustuprestur í [[Reykjavík]].<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/821856/ „Hljótum að ryðja okkur til rúms“], ''Morgunblaðið'' 4. október 2004 (skoðað 6. febrúar 2021)</ref> Auður Eir var í framboði til embættis [[Biskup Íslands|biskups Íslands]] árið 1997 en náði ekki kjöri.<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/326222/ „Vill að kirkjan dreifi valdi sínu“], ''Morgunblaðið'', 17. apríl 1997 (skoðað 6. febrúar 2021)</ref> Árið 1993 stofnaði Auður Eir [[Kvennakirkjan|Kvennakirkjuna]] sem var sjálfstæður hópur innan Þjóðkirkjunnar. Auður Eir starfaði sem lögreglukona með námi og var starfsmaður á skólaheimilinu á Bjargi á [[Seltjarnarnes]]i. Hlutverk hennar á Bjargi varð síðar afar umdeilt en nokkrar stúlkur sem dvöldu á heimilinu sökuðu starfskonur um harðræði og ofbeldi.<ref>Dv.is, [https://www.dv.is/fokus/timavelin/2018/08/26/syndir-kirkjunnar-hardraedi-stulknanna-bjargi/ „Syndir kirkjunnar: Harðræði stúlknanna á Bjargi“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190216005025/http://www.dv.is/fokus/timavelin/2018/08/26/syndir-kirkjunnar-hardraedi-stulknanna-bjargi/ |date=2019-02-16 }} (skoðað 6. febrúar 2021)</ref> Auður fékk viðurkenningu Jafnréttisráðs árið 2000 en síðar komst í hámæli meint harðræði hennar á skólaheimilinu. Aðspurð um hlutverk sitt í harðræðinu svaraði hún að svarið kæmi síðar. Fjölmiðlar hafa ekki fylgt því eftir og fengið svar við því hvenær væri von á svari. Auður Eir hlaut riddarakross [[Hin íslenska fálkaorða|Hinnar íslensku fálkaorðu]] árið 2005. == Tilvísanir == <references/> [[Flokkur:Íslenskir prestar]] [[Flokkur:Íslenskir kvenprestar]] {{f|1937}} [[Flokkur:Íslenskir guðfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskar konur]] [[Flokkur:Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands]] [[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] okowij64fvfgc0dwbsbtq045aw44tbj Helgi Már Magnússon 0 69783 1971538 1957538 2026-07-10T21:52:41Z Alvaldi 71791 1971538 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Helgi Már Magnússon | image = Helgi Már.jpg | birth_date = {{birth date and age|1982|8|27}} | birth_place = [[Reykjavík]], Ísland | height_cm = 197 | weight_kg = | position = | league = | team = | number = | national_team = {{flagdeco|ISL}} [[Íslenska karlalandsliðið í körfuknattleik|Ísland]] (95 leikir) | college = Catawba (2002–2006) | career_start = 1998 | career_end = 2021 | coach_start = 2012–2013<br>2021 | coach_end = | career_position = Framherji | years1 = 1998–2000 | team1 = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] | years2 = 2001–2002 | team2 = KR | years3 = 2006–2007 | team3 = BC Boncourt | years4 = 2007–2009 | team4 = KR | years5 = 2009–2010 | team5 = Solna Vikings | years6 = 2010–2011 | team6 = Uppsala Basket | years7 = 2011–2012 | team7 = 08 Stockholm | years8 = 2012–2016 | team8 = KR | years9 = 2017 | team9 = [[KR-b (körfuknattleikur karla)|KR-b]] | years10 = 2018–2021 | team10 = KR | cyears1 = 2012–2013 | cteam1 = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] | cyears2 = 2021–2023 | cteam2 = KR | cyears3 = 2025–2026 | cteam3 = [[Grindavík (körfuknattleikur karla)|Grindavík]] (aðstoðarþj.) }} '''Helgi Már Magnússon''' (fæddur [[27. ágúst]] [[1982]]) er íslenskur fyrrum körfuknattleiksþjálfari og fyrrum leikmaður.<ref>{{cite news|last1=Teitsson|first1=Kristinn Páll|title=Helgi Már leggur skóna á hilluna í vor|url=https://www.visir.is/g/2016160109848/helgi-mar-leggur-skona-a-hilluna-i-vor|accessdate=20 August 2017|work=[[Vísir.is]]|date=3 January 2016}}</ref><ref>{{cite news|title=Helgi fær hlýjar kveðjur|url=http://www.mbl.is/sport/korfubolti/2016/04/30/helgi_faer_hlyjar_kvedjur/|accessdate=20 August 2017|work=[[Mbl.is]]|date=30 April 2016}}</ref><ref>{{cite news|last1=Ásgeirsson|first1=Eiríkur Stefán|title=Helgi Már: Skuldaði sjálfum mér að vinna|url=https://www.visir.is/g/2016160219199|accessdate=20 August 2017|work=[[Vísir.is]]|date=16 February 2016}}</ref> Hann spilaði sín fyrstu tímabil, frá 1998-2002 með KR en hélt síðan til [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og spilaði með [[:en:Westminster Christian School (Florida)|Westminster]] menntaskólanum í [[Flórída]] og [[:en:Catawba Indians men's basketball|Catawba]] háskólanum. ==Landsliðsferill== Helgi lék 95 leiki með íslenska körfunattleikslandsliðinu, meðal annars á [[:en:EuroBasket 2015|EM 2015]].<ref>[https://kki.is/landslid/karlar/leikjafjoldi/a-landslid/ A landslið karla]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.eurobasket2015.org/en/compID_qMRZdYCZI6EoANOrUf9le2.season_2015.roundID_9322.teamID_300.playerID_33829.html|title=Eurobasket 2015 Profile|publisher=eurobasket2015.org|accessdate=5 September 2015|archive-date=8 september 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150908191108/http://www.eurobasket2015.org/en/compID_qMRZdYCZI6EoANOrUf9le2.season_2015.roundID_9322.teamID_300.playerID_33829.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Helgi Már: Á eftir að sakna hláturskastanna á hótelherberginu|url=https://www.visir.is/g/2016160219158/helgi-mar-a-eftir-ad-sakna-hlaturskastanna-a-hotelherberginu|accessdate=20 August 2017|work=[[Vísir.is]]|date=16 February 2016}}</ref> ==Heimildir== {{Reflist}} ==Tölfræði== *[https://gamli.kki.is/tolfraedi_ferill_leikmanns.asp?Felaganumer=43323 Tölfræði úr Úrvalsdeild 1998-2002] á kki.is *[https://basketball.realgm.com/player/Helgi-Magnusson/Summary/33551 Tölfræði 2011-2016] á realgm.com {{stubbur|æviágrip|körfubolti}} {{f|1982}} [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksþjálfarar]] [[Flokkur:Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]] kk6iwrl5hro6pag4ur6efturgrpm2ld 1971539 1971538 2026-07-10T21:54:21Z Alvaldi 71791 1971539 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Helgi Már Magnússon | image = Helgi Már.jpg | birth_date = {{birth date and age|1982|8|27}} | birth_place = [[Reykjavík]], Ísland | height_cm = 197 | weight_kg = | position = | league = | team = | number = | national_team = {{flagdeco|ISL}} [[Íslenska karlalandsliðið í körfuknattleik|Ísland]] (95 leikir) | college = Catawba (2002–2006) | career_start = 1998 | career_end = 2021 | coach_start = 2012–2013<br>2021 | coach_end = | career_position = Framherji | years1 = 1998–2000 | team1 = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] | years2 = 2001–2002 | team2 = KR | years3 = 2006–2007 | team3 = BC Boncourt | years4 = 2007–2009 | team4 = KR | years5 = 2009–2010 | team5 = Solna Vikings | years6 = 2010–2011 | team6 = Uppsala Basket | years7 = 2011–2012 | team7 = 08 Stockholm | years8 = 2012–2016 | team8 = KR | years9 = 2017 | team9 = [[KR-b (körfuknattleikur karla)|KR-b]] | years10 = 2018–2021 | team10 = KR | cyears1 = 2012–2013 | cteam1 = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] | cyears2 = 2021–2023 | cteam2 = KR | cyears3 = 2025–2026 | cteam3 = [[Grindavík (körfuknattleikur karla)|Grindavík]] (aðstoðarþj.) }} '''Helgi Már Magnússon''' (fæddur [[27. ágúst]] [[1982]]) er íslenskur fyrrum körfuknattleiksþjálfari og fyrrum leikmaður.<ref>{{cite news|last1=Teitsson|first1=Kristinn Páll|title=Helgi Már leggur skóna á hilluna í vor|url=https://www.visir.is/g/2016160109848/helgi-mar-leggur-skona-a-hilluna-i-vor|accessdate=20 August 2017|work=[[Vísir.is]]|date=3 January 2016}}</ref><ref>{{cite news|title=Helgi fær hlýjar kveðjur|url=http://www.mbl.is/sport/korfubolti/2016/04/30/helgi_faer_hlyjar_kvedjur/|accessdate=20 August 2017|work=[[Mbl.is]]|date=30 April 2016}}</ref><ref>{{cite news|last1=Ásgeirsson|first1=Eiríkur Stefán|title=Helgi Már: Skuldaði sjálfum mér að vinna|url=https://www.visir.is/g/2016160219199|accessdate=20 August 2017|work=[[Vísir.is]]|date=16 February 2016}}</ref> Hann spilaði sín fyrstu tímabil, frá 1998-2002 með KR en hélt síðan til [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og spilaði með [[:en:Westminster Christian School (Florida)|Westminster]] menntaskólanum í [[Flórída]] og [[:en:Catawba Indians men's basketball|Catawba]] háskólanum. ==Landsliðsferill== Helgi lék 95 leiki með íslenska körfunattleikslandsliðinu, meðal annars á [[:en:EuroBasket 2015|EM 2015]].<ref>[https://kki.is/landslid/karlar/leikjafjoldi/a-landslid/ A landslið karla]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.eurobasket2015.org/en/compID_qMRZdYCZI6EoANOrUf9le2.season_2015.roundID_9322.teamID_300.playerID_33829.html|title=Eurobasket 2015 Profile|publisher=eurobasket2015.org|accessdate=5 September 2015|archive-date=8 september 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150908191108/http://www.eurobasket2015.org/en/compID_qMRZdYCZI6EoANOrUf9le2.season_2015.roundID_9322.teamID_300.playerID_33829.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Helgi Már: Á eftir að sakna hláturskastanna á hótelherberginu|url=https://www.visir.is/g/2016160219158/helgi-mar-a-eftir-ad-sakna-hlaturskastanna-a-hotelherberginu|accessdate=20 August 2017|work=[[Vísir.is]]|date=16 February 2016}}</ref> ==Heimildir== {{Reflist}} ==Tölfræði== *[https://www.korfustatt.is/Leikmadur/43323 Tölfræði úr Úrvalsdeild] á Körfustatt.is *[https://basketball.realgm.com/player/Helgi-Magnusson/Summary/33551 Tölfræði 2011-2016] á realgm.com {{stubbur|æviágrip|körfubolti}} {{f|1982}} [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksþjálfarar]] [[Flokkur:Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]] azv5jdgd28y0z0nbaml4kxiga3a9o8q Katyn-fjöldamorðin 0 70473 1971492 1924212 2026-07-10T16:16:04Z TKSnaevarr 53243 1971492 wikitext text/x-wiki [[File:Katyn massacre 1.jpg|thumb|right|Lík pólskra herforingja í fjöldagröf í Katyn-skógi árið 1943.]] '''Katyn-fjöldamorðin''' fóru fram í apríl [[1940]] í [[Katyn-skógur|Katyn skógi]], 19 km vestur af [[Smolensk]] í [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] þegar Rússar myrtu 22.000 pólska herforingja, lögreglumenn, menntamenn auk annarra að fyrirskipun [[Jósef Stalín|Jósefs Stalíns]] í því skyni að afhöfða pólska herinn. Það var ekki fyrr en [[1990]], sem sovésk yfirvöld játuðu, að þarna hefði sovéska leynilögreglan verið blóðug upp fyrir axlir. {{Stubbur}} [[Flokkur:Fjöldamorð]] [[Flokkur:Saga Sovétríkjanna]] [[Flokkur:Pólland í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:1940]] jztq3d79e8705esokv09mo1eaoo8m3f Fríkirkjuvegur 11 0 73865 1971598 1957175 2026-07-11T10:01:47Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971598 wikitext text/x-wiki [[File:Fríkirkjuvegur 11.png|thumb|Húsið við Fríkirkjuveg 11 var byggt árið 1908 af Thor Jensen.]] '''Fríkirkjuvegur 11''' er hús sem [[Thor Jensen]], athafnamaður, lét reisa á árunum [[1907]]-[[1908]]. Húsið þykir vera með glæsilegegri timuburhúsum í [[Reykjavík]]. Við það stendur frægur garður, sem nefndur er [[Hallargarðurinn]] og mun vera fyrsti sérhannaði almenningsgarðurinn í höfuðborginni. Húsið var friðað árið [[1978]], og árið [[2008]] var það selt [[Björgólfur Thor Björgólfsson|Björgólfi Thor Björgólfssyni]]. Um það spunnust töluverðar deilur. == Byggingarsaga == Thor Jensen hafði mikinn áhuga á húsasmíðum, og segir frá því í æviminningum sínum, að hann hafi farið í [[Landsbókasafnið]] og fengið lánaðar bækur um húsagerðarlist. Hann fékk í framhaldi af því [[Einar Erlendsson (arkitekt)|Einar Erlendsson]] arkitekt til að gera uppdrætti að húsinu og var byggingarefni pantað frá [[Svíþjóð]] árið [[1906]]. Þegar húsið var fullbúið bjó Thor Jensen í húsinu ásamt fjölskyldu sinni til ársins [[1937]], en flutti þá [[lögheimili]] sitt að Lágafelli í [[Mosfellssveit]]. Eftir það bjó einn af sonum Thors í húsinu ásamt fjölskyldu sinni. Árið [[1942]] eignaðist [[Góðtemplarareglan]] húsið, en árið [[1963]] komst það í eigu Reykjavíkurborgar. Yfirsmiður var [[Steingrímur Guðmundsson]], sem þá þótti einn vandvirkasti smiður sem þá starfaði í Reykjavík. [[Skrautmálun]] í miðgangi gerði [[Engilbert Gíslason]] málari. == Útlit og nýjungar == Húsið er í [[Ítalskur villustíll|ítölskum villustíl]] með klassísku skrauti sem keypt var frá [[Danmörk]]u, en þar má t.d. nefna hinar [[Jónísk súla|jónísku súlur]] og endurreisnarpílárana. Gluggarnir eru í [[Sveitserstíll|sveitserstíl]], og hin séríslenska aðferð að klæða hús með [[Bárujárn (klæðning)|bárujárni]] er látin renna saman við hinar klassísku stílgerðir. Þykir það hafa heppnast einstaklega vel. Ýmsar nýjungar tengdust húsinu. Vatnslögn var í húsinu, og var fyrsta hús í Reykjavík sem þannig var byggt. Thor lét grafa og sprengja u.þ.b. þriggja til fjögurra metra djúpan brunn og múra hann að innan. Úr brunninum var vatni dælt í vatnsgeymslu í kjallaranum sem síðan var dælt inn á vatnslagnakerfi hússins. Einnig var lagt fyrir [[rafmagn]]i í húsið en það var framleitt með [[ljósavél]]. == Herbergjaskipan og breytingar == Húsið er tvílyft og í því eru 15 herbergi, 6 niðri, ásamt eldhúsi, og 9 á efri hæðinni, 8 svefherbergi og lestrarstofa fyrir börnin. Engar breytingar hafa verið gerðar á húsinu frá upphafi nema að samkomusalur í kjallara var dýpkaður þegar Templarar áttu húsið. Húsið var tekið til gagngerra endurbóta að utan árið [[1973]]-74, en umfangmestu breytingarnar fóru fram innanhús á árunum [[1985]]-[[1989]] á vegum Leifs Blumenstein. Húsið komst í eigu Reykjvíkuborgar 1963, en [[Æskulýðsráð Reykjavíkur]] fékk húsið til afnota árið [[1964]], en húsið þjónaði bæði sem skrifstofa og æskulýðsmiðstöð fyrir ráðið til ársins [[1986]]. Sama ár sameinuðust Æskulýðsráð Reykjavíkur og Íþróttaráð Reykjavíkur undir nafninu [[Íþrótta- og tómstundaráð Reykjavíkur]] (ÍTR). == Sala hússins 2008 == Samkvæmt fréttablaði ÍTR ''[[Táp og Fjör]]'' í nóvember [[2006]], kom hugmyndin að sölu hússins upphaflega frá [[Björn Ingi Hrafnsson|Birni Inga Hrafnssyni]], þáverandi formanni ÍTR sem þá hafði aðstöðu í húsinu. Þegar síðan var farið að tala um það almennt að af sölunni yrði, urðu þó nokkrar deilur um söluna, sérstakelga vegna Hallargarðsins. En árið 2008 gekk salan í gegn, og kaupandinn var Björgólfur Thor Björgólfsson, barnabarnabarn Thors Jensens. Skráður eigandi þess er þó [[Novator F11 ehf]]. Söluverð hússins var 650 milljónir, og var kaupverðið staðgreitt þann [[1. júlí]]. <ref>{{Cite web |url=https://eyjan.is/silfuregils/2009/02/14/aettarodalid-vedsett/#comments |title=eyjan.is |access-date=2026-03-31 |archive-date=2009-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090220093235/http://eyjan.is/silfuregils/2009/02/14/aettarodalid-vedsett/#comments |url-status=dead }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1400194 ''Mikil gróska í starfsemi Æskulýðsráðs Reykjavíkur''; grein í Morgunblaðinu 1969] * [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/790985/ Byggingarsaga, búseta og notkun (mbl.is)] {{Friðuð hús í Reykjavík}} {{coord|64|8|36.85|N|21|56|20.22|W|display=title}} {{Stubbur|Reykjavík}} [[Flokkur:Byggingar í Reykjavík]] bu6ouz6hv6swqofnk6954ta9fevbegt Batman 0 76922 1971475 1917420 2026-07-10T15:22:55Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971475 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill}} [[Mynd:Batman (black background).jpg|thumb|right|Aðdáandi í búningi Leðurblökumannsins eins og hann birtist í kvikmyndaútfærslum [[Christopher Nolan|Christophers Nolan]].]] '''Batman''' eða '''Leðurblökumaðurinn''' er teiknimyndasöguhetja sem [[Bob Kane]] og [[Bill Finger]] sköpuðu og byrtist í teiknimyndasögum sem eru gefnar út af DC Comics. Samnefnd teiknimyndasaga kom fyrst út í [[maí]] árið [[1939]]. En hafa síðan komið út margar teiknimyndasögur og kvikmyndir út sem fjalla um Leðurblökumanninn og ævintýri hans. Og hefur hann notið vinsældar hér á landi. Hefur einnig verslunin Nexus tekið upp að þýða Batman teiknimyndasögurnar yfir á íslensku.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/fokus/2018/11/14/ledurblokumadurinn-eflir-lestur-ungmenna/|title=Leðurblökumaðurinn eflir lestur ungmenna|date=2018-11-14|website=DV|language=is|access-date=2022-03-26}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Uppruni == Batman er grímupersóna Bruce Wayne og er verndari [[Gotham-borg|Gotham-borgar]]. Hjá honum býr [[Alfred Pennyworth]], einkaþjónn hans. Aðstoðarmaður hans er [[Robin]]. Auk þeirra er James Gordon, lögreglustjóri Gotham-borgar, góður vinur Batmans. Bruce missti foreldra sína þegar hann var mjög ungur. Þjófur myrti þau eftir að þau voru nýkomin úr leikhúsi. Þjófurinn falaðist eftir peningum þeirra en Wayne eldri neitaði og varð Bruce vitni að morðinu á foreldrum sínum. Saga hans breytist þar á eftir oft milli höfunda þar sem fjöldi sagna og sögutímalína komu út sem fjalla um hetjuna. == Óvinir == Helstu óvinir Leðurblökumannsins eru [[Jókerinn]], [[Mörgæsin]], Hr. Freeze, Gátumaðurinn, Fuglahræðan og Tvífés. Í gegnum árin hefur helsti óvinur Leðurblökumannsins orðið Jókerinn og fjalla helstu myndirnar oftast um þennan bardaga milli hans og Jókerins. Til dæmis í Rökkurriddaranum (Ensku: Dark Knight) þar sem Jókerinn hefur byrjað að skapa ringulreið í Gothamborg, þar er Jókerinn oft að pynta honum eða öðrum. Þeirra sambandi mætti líkja við [[yin og yang]] úr kínverskri heimspeki, þar sem Jókerinn reynir að eyða og Leðurblökumaðurinn að vernd. == Hæfileikar og græjur == {{hreingera}} Batman hefur ekki ofurkrafta en notar þekkingu sína á bardagaíþróttum, styrk, vit, og græjur til að berjast við glæpamenn. Hann er mjög ríkur og notar féið sitt til að kaupa hvað sem þarf til að berjast gegn glæpamönnum eða ofurillmennum. Batman er ótrúlega klár. Hann þykir mikilvægasti glæparannsóknarmaður heims og notar viskuna sína til þess að leysa vandamál og leyndardóma. Eina mikilvægasta græjan hans er Leðurblökubíllinn (The Batmobile). Leðurblökubílinn, eins og búningurinn, fer eftir sögu en er almennt svartur, hraðskreiður, og með þungan herklæðnað sem ver gegn hnjaski. == Kvikmyndir == Leðurblökumaðurinn hefur komið sér fyrir á hvíta tjaldinu í gegnum árinn, kom fyrsta kvikmyndin út árið 1943 sem hét einfaldlega ''Batman'' en hafa síðan komið út þónokkrar myndir, als 19. {| class="wikitable" |+ !Kvikmyndaheiti !Útgáfuár !Leikstjóri !Sá sem leikur Batman |- |[[Batman (kvikmynd frá 1943)|Batman]] |16. júlí 1943 |[[Lambart Hillyer]] |[[Lewis Wilson]] |- |[[Batman and Robin (kvikmynd frá 1949)|Batman and Robin]] |26. júní 1949 |[[Spencer Gordon Bennet]] |[[Robert Lowery]] |- |[[Batman: The Movie]] |30. júlí 1966 |[[Leslie Herbert Martinson]] |[[Adam West]] |- |[[Batman (kvikmynd frá 1989)|Batman]] |23. júní 1989 | rowspan="2" |[[Tim Burton]] | rowspan="2" |[[Michael Keaton]] |- |[[Batman Returns]] |19. júní 1992 |- |[[Batman: Mask of the Phantasm]] |25. desember, 1993 |[[Eric Radomski]] og [[Bruce Timm]] |[[Kevin Conroy]] |- |[[Batman Forever]] |16. júní 1995 | rowspan="2" |[[Joel Schumacher]] |[[Val Kilmer]] |- |[[Batman & Robin]] |20. júní 1997 |[[George Clooney]] |- |[[Batman Begins]] |25. júní 2005 | rowspan="3" |[[Christopher Nolan]] | rowspan="3" |[[Christian Bale]] |- |[[Rökkurriddarinn]]<ref>{{Citation|last=Nolan|first=Christopher|title=The Dark Knight|date=2008-07-18|url=https://www.imdb.com/title/tt0468569/|publisher=Warner Bros., Legendary Entertainment, Syncopy|access-date=2022-03-26}}</ref> |18. júlí, 2008 |- |[[The Dark Knight Rises]] |20. júlí 2012 |- |[[Batman v Superman: Dawn of Justice]] |25. mars, 2016 |[[Zack Snyder]] | rowspan="2" |[[Ben Affleck]] |- |''[[Suicide Squad]]'' |5. ágúst, 2016 |[[David Ayer]] |- |[[The Lego Batman Movie]] |10. febrúar 2017 |[[Chris McKay]] |[[Will Arnett]] |- |''[[Justice League (kvikmynd)|Justice League]]'' |17. nóvember 2017 |[[Joss Whedon]] | rowspan="2" |[[Ben Affleck]] |- |''[[Zack Snyder's Justice League]]'' |18. mars 2021 |[[Zack Snyder]] |- |''[[Batgirl (kvikmynd)|Batgirl]]'' |2022 (hætt við útgáfu myndar) |[[Adil El Arbi]] og [[Bilall Fallah]] |[[Michael Keaton]] |- |''[[The Batman (kvikmynd)|The Batman]]'' |4. mars 2022 |[[Matt Reeves]] |[[Robert Pattinson]] |- |''[[The Flash (kvikmynd)|The Flash]]'' |23. júní 2023 |[[Andy Muschietti]] |[[Michael Keaton]] og [[Ben Affleck]] |} == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1706494 ''Batman''; grein í Morgunblaðinu 1989] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1834609 ''Batman enn og aftur''; grein í Morgunblaðinu 1995] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3855153 ''Leðurblökumaðurinn snýr aftur''; grein í Fréttablaðinu 2005] * [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1583670/ Batman sem Leðurblökumaðurinn 2016] * [https://www.visir.is/g/202054559d Leðurblökumaðurinn með endurkomu á hvíta tjaldið] * [[imdbtitle:0468569|Rökkurriddarinn]] * [https://www.dv.is/fokus/2018/11/14/ledurblokumadurinn-eflir-lestur-ungmenna/ Leðurblökumaðurinn eflir lestur ungmenna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705071932/https://www.dv.is/fokus/2018/11/14/ledurblokumadurinn-eflir-lestur-ungmenna/ |date=2022-07-05 }} ==Tilvísanir== <references/> {{Stubbur|dægurmenning}} [[Flokkur:Kvikmyndapersónur]] [[Flokkur:Myndasögupersónur]] [[Flokkur:Ofurhetjur]] [[Flokkur:Teiknimyndapersónur]] m6b0qld7p2u1s3gc0k9i3dz0ww2n37w Snið:Hrunið 10 82335 1971548 1888158 2026-07-10T22:13:02Z Akigka 183 1971548 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Hrunið | title = [[Bankahrunið á Íslandi]] | image = [[Mynd:OMXI15.jpg|150px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Tímabil | list1 = * [[Íslenska útrásin]] * [[Bankahrunið á Íslandi]] * [[Búsáhaldabyltingin]] * [[Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011]] * [[Milliríkjadeilur Íslendinga vegna skuldbindinga íslenskra einkabanka erlendis]] | group2 = Bankar | list2 = * [[KB banki]] * [[Kaupthing Singer & Friedlander]] * [[Byr sparisjóður]] * [[Icebank]] * [[Glitnir banki]] * [[Landsbanki Íslands]] * [[MP Banki]] * [[Sparisjóður Mýrasýslu]] * [[SPRON]] * [[Sparisjóður Keflavíkur]] | group3 = Stofnanir | list3 = * [[Alþingi]] * [[Bankasýsla ríkisins]] * [[Fjármálaeftirlitið]] * [[Samkeppniseftirlitið]] * [[Seðlabanki Íslands]] | group4 = Fyrirtæki | list4 = * [[Baugur Group|Baugur]] * [[Fons]] * [[Framtakssjóður Íslands]] * [[Exista]] * [[Milestone]] * [[Samson ehf|Samson]] * [[Stím]] * [[FL Group]] | group5 = Athafnamenn | list5 = * [[Ármann Þorvaldsson]] * [[Ásgeir Jónsson]] * [[Baldur Guðlaugsson]] * [[Bjarni Ármannsson]] * [[Björgólfur Guðmundsson]] * [[Björgólfur Thor Björgólfsson]] * [[Halldór J. Kristjánsson]] * [[Hannes Smárason]] * [[Heiðar Már Guðjónsson]] * [[Hreiðar Már Sigurðsson]] * [[Jakob Valgeir Flosason]] * [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] * [[Karl Wernersson]] * [[Lárus Welding]] * [[Magnús Guðmundsson (bankastjóri)|Magnús Guðmundsson]] * [[Magnús Kristinsson]] * [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafur Ólafsson]] * [[Pálmi Haraldsson (athafnamaður)|Pálmi Haraldsson]] * [[Robert Tchenguiz]] * [[Sigurður Einarsson]] * [[Sigurjón Þ. Árnason]] * [[Þorsteinn M. Jónsson]] | group6 = Stjórnmálamenn | list6 = * [[Árni M. Mathiesen]] * [[Björgvin G. Sigurðsson]] * [[Gordon Brown]] * [[Alistair Darling]] * [[Davíð Oddsson]] * [[Geir H. Haarde]] * [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] | group7 = Grasrótarstarf | list7 = * [[Raddir fólksins]] * [[Mótmælasamtökin Nýir tímar]] * [[Neyðarstjórn kvenna]] * [[Opinn borgarafundur]] * [[Hljómalind]] * [[Andspyrna (hreyfing)|Andspyrna]] * [[Öskra]] * [[Hagsmunasamtök heimilanna]] * [[InDefence]] * [[Borgarahreyfingin]] * [[Þjóðfundur 2009]] | group8 = Rannsóknir | list8 = * [[Alþingi gegn Geir H. Haarde]] * [[Eva Joly]] * [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] * [[Saksóknari Alþingis]] * [[Sérstakur saksóknari]] * [[Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis]] * [[Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis]] | group9 = Ýmislegt | list9 = * „[[Guð blessi Ísland]]“ * [[Icesave]] * [[Kaupthing Edge]] * [[Neyðarlögin]] * [[Snjóhengjan]] * [[Stöðugleikasáttmálinn]] }}<noinclude> [[Flokkur:Íslensk stjórnmálasnið]] [[Flokkur:Þemasnið]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] </noinclude> 9h5kk9pc955oz9tdxphskdrtn1o9z8z Höskuldsey 0 82844 1971472 1826449 2026-07-10T15:13:43Z Breki Einarsson 93593 Bætti við Jóni Bjarnasyni Dannebrogsmanni, er að reyna að finna leið til að tengja yfir á nýju síðuna hans. 1971472 wikitext text/x-wiki '''Höskuldsey''' er [[eyja]] sunnarlega á [[Breiðafjörður|Breiðafirði]], norður af [[Akureyjar (Helgafellssveit)|Akureyjum]]. Þar var um langt skeið helsta [[verstöð]] á sunnanverðum [[Breiðafjörður|Breiðafirði]] og reru þaðan stundum tugir báta. Eyjan er nú í eyði en húsin standa enn og þar er [[viti]]. Eyjan er láglend og ekki mjög stór og bar ekki mikinn búskap en virðist hafa verið orðin þekkt verstöð mjög snemma því að í [[Eyrbyggja saga|Eyrbyggju]] segir frá því að [[Þorsteinn þorskabítur]] hafi drukknað í róðri frá Höskuldsey árið [[938]] og horfið inn í [[Helgafell (Snæfellsnesi)|Helgafell]] ásamt förunautum sínum. [[Helgafellsklaustur]] átti eyna frá því um [[1280]] og þaðan var mikið útræði allt fram til 1920. Þó var lendingin aldrei góð. Auk heimabæjarins, sem var á miðri eyni, voru þar allmargar búðir og voru sumar einungis notaðar á vertíð en í öðrum var búið allt árið. Í Höskuldsey fæddist Dannebrogsmaðurinn Jón Bjarnason 1818. Timburhús var reist í Höskuldsey um 1920 og nokkru síðar steinhús en hún fór í eyði [[1960]]. Viti var reistur á austanverðri eynni 1926, en fluttur í nýtt hús árið 1948. Núverandi vitahús er 7,2 metra ferstrendur turn. Ljóseinkenni hans er Fl WRG 6s (þrískipt blikkljós á 6 sekúndna fresti). [[Þjóðsaga|Þjóðsögur]] sögðu að Höskuldsey mundi sökkva ef þar væru samtímis stödd 20 hjón. Ekki er vitað til að það hafi nokkru sinni gerst. {{Vitar á Íslandi}} {{stubbur|landafræði|Ísland}} [[Flokkur:Breiðafjarðareyjar‎]] [[Flokkur:Vitar á Íslandi]] [[Flokkur:Stykkishólmur]] 8oqj923oqntbkzu6opvazr2347f7a7s 1971473 1971472 2026-07-10T15:16:51Z Breki Einarsson 93593 Setti tengil við Jón Bjarnason, þó sem ytra vefsvæði gat ekki fundið hann á wiki uppástungunum. 1971473 wikitext text/x-wiki '''Höskuldsey''' er [[eyja]] sunnarlega á [[Breiðafjörður|Breiðafirði]], norður af [[Akureyjar (Helgafellssveit)|Akureyjum]]. Þar var um langt skeið helsta [[verstöð]] á sunnanverðum [[Breiðafjörður|Breiðafirði]] og reru þaðan stundum tugir báta. Eyjan er nú í eyði en húsin standa enn og þar er [[viti]]. Eyjan er láglend og ekki mjög stór og bar ekki mikinn búskap en virðist hafa verið orðin þekkt verstöð mjög snemma því að í [[Eyrbyggja saga|Eyrbyggju]] segir frá því að [[Þorsteinn þorskabítur]] hafi drukknað í róðri frá Höskuldsey árið [[938]] og horfið inn í [[Helgafell (Snæfellsnesi)|Helgafell]] ásamt förunautum sínum. [[Helgafellsklaustur]] átti eyna frá því um [[1280]] og þaðan var mikið útræði allt fram til 1920. Þó var lendingin aldrei góð. Auk heimabæjarins, sem var á miðri eyni, voru þar allmargar búðir og voru sumar einungis notaðar á vertíð en í öðrum var búið allt árið. Í Höskuldsey fæddist Dannebrogsmaðurinn [[Jón Bjarnason Dannebrogsmaður|Jón Bjarnason]] 1818. Timburhús var reist í Höskuldsey um 1920 og nokkru síðar steinhús en hún fór í eyði [[1960]]. Viti var reistur á austanverðri eynni 1926, en fluttur í nýtt hús árið 1948. Núverandi vitahús er 7,2 metra ferstrendur turn. Ljóseinkenni hans er Fl WRG 6s (þrískipt blikkljós á 6 sekúndna fresti). [[Þjóðsaga|Þjóðsögur]] sögðu að Höskuldsey mundi sökkva ef þar væru samtímis stödd 20 hjón. Ekki er vitað til að það hafi nokkru sinni gerst. {{Vitar á Íslandi}} {{stubbur|landafræði|Ísland}} [[Flokkur:Breiðafjarðareyjar‎]] [[Flokkur:Vitar á Íslandi]] [[Flokkur:Stykkishólmur]] 4k78y52211ntw8ru5hz3ikptnuspjb9 Leiðólfur kappi 0 83290 1971516 793355 2026-07-10T19:13:11Z Akigka 183 1971516 wikitext text/x-wiki '''Leiðólfur kappi''' var [[landnámsmaður]] sem nam land fyrir austan [[Skaftá]] að [[Drífandi]]. Í [[Landnámabók|Landnámu]] segir að landámsjörð hans hafi verið [[Á á Síðu|Á]] á [[Síða|Síðu]] en hann hafi einnig átt bú á Leiðólfsstöðum undir [[Leiðólfsfell]]i.<ref>{{vísindavefurinn|70195|Gæti verið að Leiðólfsfjall væri réttara nafn á því sem nefnt er Hleiðólfsfjall eða Hlíðólfsfjall?|höfundur=Hallgrímur J. Ámundason|dags=5.6.2015}}</ref> [[Uni Garðarsson]] á [[Unaós]]i var hrakinn úr landnámi sínu eystra og fór þá fyrst suður í [[Álftafjörður|Álftafjörð]] en náði ekki staðfestu þar og hélt þá áfram suður fyrir land, kom til Leiðólfs og var þar um hríð. Hann barnaði Þórunni dóttur Leiðólfs en vildi ekki kvænast henn og reyndi að hlaupast á brott með menn sína en Leiðólfur elti hann uppi og þvingaði hann til að snúa aftur. Uni var þó enn ekki á því að gerast tengdasonur Leiðólfs og strauk öðru sinni en Leiðólfur elti hann uppi og var þá svo reiður að hann drap Una og förunauta hans alla. Sonur Una og Þórunnar var [[Hróar Tungugoði]]. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]] [[Flokkur:Vestur-Skaftafellssýsla]] rj5hsaakff5v3eq3f0irxpaqrbn693l Hollensk vörn 0 83322 1971555 1554082 2026-07-10T22:46:27Z Akigka 183 1971555 wikitext text/x-wiki {{Stöðumynd |tright | |rd|nd|bd|qd|kd|bd|nd|rd |pd|pd|pd|pd|pd|__|pd|pd |__|__|__|__|__|__|__|__ |__|__|__|__|__|pd|__|__ |__|__|__|pl|__|__|__|__ |__|__|__|__|__|__|__|__ |pl|pl|pl|__|pl|pl|pl|pl |rl|nl|bl|ql|kl|bl|nl|rl |Hollensk vörn }} '''Hollensk vörn''' er [[skákbyrjun]], sem hefst með leikjunum 1.d4 f5. Ef svartur er reiðubúinn að tefla [[Frönsk vörn|franska vörn]] er hollenskri vörn oft leikið eftir leikjaröðinni 1.d4 e6 2.c4 (2.e4 er frönsk vörn) 2...f5. Með þessu forðast svartur nokkur afbrigði hollensku varnarinnar. {{stubbur|skák}} {{Skákbyrjanir}} [[Flokkur:Skákbyrjanir]] htzm1auvx2mq8vpsmh9hzzk68qa2sjz Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis 0 84359 1971550 1779678 2026-07-10T22:32:00Z Akigka 183 /* Samsetning */ 1971550 wikitext text/x-wiki '''Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis''' (stundum nefnd '''Sannleiksnefnd Alþingis''') var níu manna [[þingnefnd]] alþingismanna sem brást við skýrslu [[Rannsóknarnefnd Alþingis|rannsóknarnefndar Alþingis]] um [[bankahrunið]]. Nefndin starfaði í um fimm mánuði við að fara ofan í kjölinn á skýrslu rannsóknarnefndarinnar sem var gerð opinber [[12. apríl]] [[2010]] og ákveða viðbrögð við henni. Niðurstöður nefndarinnar voru gerðar opinberar [[11. september]] [[2010]] í formi skýrslu. Meðal helstu niðurstaðna voru þær að koma þyrfti á skýrari [[skipting ríkisvaldsins|skiptingu ríkisvaldsins]], sjálfstæði þingsins gagnvart framkvæmdarvaldinu þyrfti að efla, og getu þingsins til þess að sinna [[þingeftirlit]]i sömuleiðis. Loks ættu þingmenn að setja sér [[siðareglur]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/frett/meginnidurstodur-thingmannanefndar|titill=Meginniðurstöður þingmannanefndar|ár=2010|mánuður=11. september}}</ref> Rannsóknarnefnd Alþingis komst að þeirri niðurstöðu í skýrslu sinni að þrír ráðherrar hefðu sýnt af sér vanrækslu í starfi með [[vítavert gáleysi|vítaverðu gáleysi]]: [[Árni M. Mathiesen]], fjármálaráðherra (2005-2009), [[Geir Haarde]], forsætisráðherra (2006-2009) og [[Björgvin G. Sigurðsson]] viðskiptaráðherra (2007-2009). Þingmannanefndin klofnaði hins vegar í afstöðu sinni til þess hvort samþykkja bæri [[þingsályktunartillaga|þingsályktunartillögu]] um kæru á hendur ráðherra vegna brota í starfi. Þingmenn Samfylkingarinnar vildu að ofangreindir þrír ráðherrar yrðu ákærðir fyrir [[landsdómur|landsdóm]]. Þingmenn Vinstri grænna, Framsóknarflokksins og Hreyfingarinnar vildu því til viðbótar að [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]], utanríkisráðherra (2007-2009), yrði ákærð. En þingmenn Sjálfstæðisflokksins töldu að ekki bæri að ákæra neinn ráðherra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/frett/lagt-til-ad-radherrar-verdi-akaerdir|titill=Lagt til að ráðherrar verði ákærðir|ár=2010|mánuður=11. september}}</ref> Með atkvæðagreiðslu á Alþingi um tillögur nefndarinnar þann 28. september 2010 var samþykkt með 33 atkvæðum gegn 30 að höfðað skyldi mál fyrir Landsdómi á hendur Geir H. Haarde en tillögur um málshöfðun á hendur Ingubjörgu Sólrúnu Gísladóttur, Árna Mathiesen og Björgvini G. Sigurðssyni voru felldar.<ref>{{H-vefur | url = http://www.althingi.is/dba-bin/nafnak.pl?btim=2010-09-28+16:09:16&etim=2010-09-28+17:14:54&timi=16:09-17:14 | titill = Atkvæðagreiðslur um tillögur þingmannanefndar um skýrslu RNA | miðill = Alþingi | dags skoðað = 22-01-2013}}</ref> Skipaður var sérstakur saksóknari Alþingis sem birti Geir formlega ákæru og málið [[Alþingi gegn Geir H. Haarde]] var rekið fyrir Landsdómi en því lauk með sakfellingu vegna eins ákæruliðar en sýknu eða frávísun annarra liða. Geir var ekki gerð sérstök refsing í málinu. ==Samsetning== {| class="wikitable" align="right" style="font-size:90%" | |+ Samsetning nefndarinnar eftir flokkum<ref name="kosning">Alþingi: [http://www.althingi.is/altext/138/f065.sgml Fundargerð 138. þingi, 65. fundi, boðaður 2009-12-30 10:30, stóð 10:29:56 til 23:33:15 gert 4 9:32:]</ref> |- !Stjórnmálaflokkur !Þingmenn |- |{{Samfylking}} |[[Magnús Orri Schram]] & [[Oddný G. Harðardóttir]] |- |{{Framsókn}} |[[Sigurður Ingi Jóhannsson]] & [[Eygló Harðardóttir]] |- |{{Vinstrigrænir}} |[[Atli Gíslason]] & [[Lilja Rafney Magnúsdóttir]] |- |{{Sjálfstæðis}} |[[Unnur Brá Konráðsdóttir]] & [[Ragnheiður Ríkharðsdóttir]]<sup>'''*'''</sup> |- |[[Hreyfingin]] |[[Birgitta Jónsdóttir]] |- | colspan="2" align="right" |'''*''' (tók sæti [[Ásbjörn Óttarsson|Ásbjörns Óttarssonar]]) |} Formaður nefndarinnar var [[Atli Gíslason]] og vakti athygli að flestir þingmannanna voru nýir á þingi. Nefndin endurspeglaði styrk stjórnmálaflokka á þingi. Þá var þar líka [[Birgitta Jónsdóttir]] úr flokki Hreyfingarinnar en hún gerði kröfu um varaformannssæti í nefndinni. Þingmennirnir voru kosnir án atkvæðagreiðslu á þingfundi þann [[30. desember]] [[2009]].<ref name="kosning"/> Ásbjörn Óttarsson var í lok janúar 2010 hvattur til að segja sig úr nefndinni eftir að hafa viðurkennt að hafa brotið lög þegar hann greiddi sér og konu sinni tuttugu milljónir króna í arð árið [[2007]].<ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/blog/2010/01/28/asbjorn-hvattur-til-ad-vikja-ur-sannleiksnefnd-althingis-verdur-raett-i-nefndinni/ |title=Ásbjörn hvattur til að víkja úr sannleiksnefnd Alþingis. Verður rætt í nefndinni; af Eyjunni.is 28.1 2010 |access-date=2010-01-28 |archive-date=2010-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130013249/http://eyjan.is/blog/2010/01/28/asbjorn-hvattur-til-ad-vikja-ur-sannleiksnefnd-althingis-verdur-raett-i-nefndinni/ |url-status=dead }}</ref> Hann sagði sig úr nefndinni í febrúar og í stað hans kom [[Ragnheiður Ríkharðsdóttir]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/frett/ragnheidur-i-stad-asbjorns|titill=Ragnheiður í stað Ásbjörns|ár=2010|mánuður=2. febrúar}}</ref> ==Þingsályktun um ákærur á hendur fyrrverandi ráðherrum == {| class="wikitable sortable" |- ! Þingmaður !! fl. !! [[Geir H. Haarde|GHH]] !! [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir|ISG]] !! [[Árni Mathiesen|ÁMM]] !! [[Björgvin G. Sigurðsson|BGS]] |- | Atli Gíslason |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Álfheiður Ingadóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Árni Þór Sigurðsson |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Björn Valur Gíslason |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Huld Aðalbjarnardóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Jón Bjarnason |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Katrín Jakobsdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Lilja Rafney Magnúsdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Lilja Mósesdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Margrét Pétursdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Steingrímur J. Sigfússon |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Svandís Svavarsdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Þráinn Bertelsson |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Þuríður Backman |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Ögmundur Jónasson |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Birgitta Jónsdóttir |[[Mynd:Hreyfingin.jpg|20px|link=Hreyfingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Margrét Tryggvadóttir |[[Mynd:Hreyfingin.jpg|20px|link=Hreyfingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Þór Saari |[[Mynd:Hreyfingin.jpg|20px|link=Hreyfingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Ásmundur Einar Daðason |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Birkir Jón Jónsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Eygló Harðardóttir |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Sigurður Ingi Jóhannsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Siv Friðleifsdóttir |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Vigdís Hauksdóttir |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Helgi Hjörvar |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Jónína Rós Guðmundsdóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Magnús Orri Schram |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Mörður Árnason |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já | s.h. |- | Oddný G. Harðardóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ólína Þorvarðardóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Sigríður Ingibjörg Ingadóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Skúli Helgason |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Valgerður Bjarnadóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Guðmundur Steingrímsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Gunnar Bragi Sveinsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Sigmundur Davíð Gunnlaugsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Anna Margrét Guðjónsdóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Árni Páll árnason |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ásta R. Jóhannesdóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Guðbjartur Hannesson |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Jóhanna Sigurðardóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Katrín Júlíusdóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Kristján L. Möller |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Róbert Marshall |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Sigmundur Ernir Rúnarsson |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Þórunn Sveinbjarnardóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Össur Skarphéðinsson |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Árni Johnsen |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ásbjörn Óttarsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Birgir Ármannsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Bjarni Benediktsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Einar K. Guðfinnsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Guðlaugur Þór Þórðarson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Kristján Þór Júlíusson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ólöf Nordal |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Pétur H. Blöndal |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ragnheiður E. árnadóttir |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ragnheiður Ríkharðsdóttir |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Sigurður Kári Kristjánsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Tryggvi Þór Herbertsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Unnur Brá Konráðsdóttir |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Víðir Smári Petersen |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Þorgerður K. Gunnarsdóttir |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- class="sortbottom" | <BR> | <BR> |BGCOLOR="#AAFFAA" | 33 já |BGCOLOR="#FFBBBB" | 29 já |BGCOLOR="#FFBBBB" | 31 já |BGCOLOR="#FFBBBB" | 27 já |- class="sortbottom" | <BR/> | <BR/> |BGCOLOR="#AAFFAA" | 30 nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | 34 nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | 32 nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | 35 nei |- class="sortbottom" | <BR/> | <BR/> |BGCOLOR="#AAFFAA" | samþ. |BGCOLOR="#FFBBBB" | fellt |BGCOLOR="#FFBBBB" | fellt |BGCOLOR="#FFBBBB" | fellt |} ==Sjá einnig== * [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] * [[Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.althingi.is/altext/138/s/1501.html Skýrsla nefndarinnar] * [http://www.althingi.is/vefur/b.html?lthing=.&nefnd=b Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126223212/http://www.althingi.is/vefur/b.html?lthing=.&nefnd=b |date=2013-01-26 }}, af vef Alþingis * [http://eyjan.is/blog/2010/02/08/thingmannanefnd-um-hrunid-byr-sig-undir-ad-beita-landsdomi-um-radherraabyrgd/ ''Þingmannanefnd um hrunið býr sig undir að beita lögum um ráðherra- ábyrgð. Ráðamenn fyrir landsdóm?''; af Eyjunni.is 8.2 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212120136/http://eyjan.is/blog/2010/02/08/thingmannanefnd-um-hrunid-byr-sig-undir-ad-beita-landsdomi-um-radherraabyrgd |date=2010-02-12 }} {{Stubbur}} {{Hrunið}} [[Flokkur:Alþingi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 9rfsb9em77hpdnor2jijwhd0d4386bx 1971552 1971550 2026-07-10T22:32:50Z Akigka 183 /* Samsetning */ 1971552 wikitext text/x-wiki '''Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis''' (stundum nefnd '''Sannleiksnefnd Alþingis''') var níu manna [[þingnefnd]] alþingismanna sem brást við skýrslu [[Rannsóknarnefnd Alþingis|rannsóknarnefndar Alþingis]] um [[bankahrunið]]. Nefndin starfaði í um fimm mánuði við að fara ofan í kjölinn á skýrslu rannsóknarnefndarinnar sem var gerð opinber [[12. apríl]] [[2010]] og ákveða viðbrögð við henni. Niðurstöður nefndarinnar voru gerðar opinberar [[11. september]] [[2010]] í formi skýrslu. Meðal helstu niðurstaðna voru þær að koma þyrfti á skýrari [[skipting ríkisvaldsins|skiptingu ríkisvaldsins]], sjálfstæði þingsins gagnvart framkvæmdarvaldinu þyrfti að efla, og getu þingsins til þess að sinna [[þingeftirlit]]i sömuleiðis. Loks ættu þingmenn að setja sér [[siðareglur]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/frett/meginnidurstodur-thingmannanefndar|titill=Meginniðurstöður þingmannanefndar|ár=2010|mánuður=11. september}}</ref> Rannsóknarnefnd Alþingis komst að þeirri niðurstöðu í skýrslu sinni að þrír ráðherrar hefðu sýnt af sér vanrækslu í starfi með [[vítavert gáleysi|vítaverðu gáleysi]]: [[Árni M. Mathiesen]], fjármálaráðherra (2005-2009), [[Geir Haarde]], forsætisráðherra (2006-2009) og [[Björgvin G. Sigurðsson]] viðskiptaráðherra (2007-2009). Þingmannanefndin klofnaði hins vegar í afstöðu sinni til þess hvort samþykkja bæri [[þingsályktunartillaga|þingsályktunartillögu]] um kæru á hendur ráðherra vegna brota í starfi. Þingmenn Samfylkingarinnar vildu að ofangreindir þrír ráðherrar yrðu ákærðir fyrir [[landsdómur|landsdóm]]. Þingmenn Vinstri grænna, Framsóknarflokksins og Hreyfingarinnar vildu því til viðbótar að [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]], utanríkisráðherra (2007-2009), yrði ákærð. En þingmenn Sjálfstæðisflokksins töldu að ekki bæri að ákæra neinn ráðherra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/frett/lagt-til-ad-radherrar-verdi-akaerdir|titill=Lagt til að ráðherrar verði ákærðir|ár=2010|mánuður=11. september}}</ref> Með atkvæðagreiðslu á Alþingi um tillögur nefndarinnar þann 28. september 2010 var samþykkt með 33 atkvæðum gegn 30 að höfðað skyldi mál fyrir Landsdómi á hendur Geir H. Haarde en tillögur um málshöfðun á hendur Ingubjörgu Sólrúnu Gísladóttur, Árna Mathiesen og Björgvini G. Sigurðssyni voru felldar.<ref>{{H-vefur | url = http://www.althingi.is/dba-bin/nafnak.pl?btim=2010-09-28+16:09:16&etim=2010-09-28+17:14:54&timi=16:09-17:14 | titill = Atkvæðagreiðslur um tillögur þingmannanefndar um skýrslu RNA | miðill = Alþingi | dags skoðað = 22-01-2013}}</ref> Skipaður var sérstakur saksóknari Alþingis sem birti Geir formlega ákæru og málið [[Alþingi gegn Geir H. Haarde]] var rekið fyrir Landsdómi en því lauk með sakfellingu vegna eins ákæruliðar en sýknu eða frávísun annarra liða. Geir var ekki gerð sérstök refsing í málinu. ==Samsetning== {| class="wikitable" align="right" style="font-size:90%" | |+ Samsetning nefndarinnar eftir flokkum<ref name="kosning">Alþingi: [http://www.althingi.is/altext/138/f065.sgml Fundargerð 138. þingi, 65. fundi, boðaður 2009-12-30 10:30, stóð 10:29:56 til 23:33:15 gert 4 9:32:]</ref> |- !Stjórnmálaflokkur !Þingmenn |- |{{Samfylking}} |[[Magnús Orri Schram]] & [[Oddný G. Harðardóttir]] |- |{{Framsókn}} |[[Sigurður Ingi Jóhannsson]] & [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]] |- |{{Vinstrigrænir}} |[[Atli Gíslason]] & [[Lilja Rafney Magnúsdóttir]] |- |{{Sjálfstæðis}} |[[Unnur Brá Konráðsdóttir]] & [[Ragnheiður Ríkharðsdóttir]]<sup>'''*'''</sup> |- |[[Hreyfingin]] |[[Birgitta Jónsdóttir]] |- | colspan="2" align="right" |'''*''' (tók sæti [[Ásbjörn Óttarsson|Ásbjörns Óttarssonar]]) |} Formaður nefndarinnar var [[Atli Gíslason]] og vakti athygli að flestir þingmannanna voru nýir á þingi. Nefndin endurspeglaði styrk stjórnmálaflokka á þingi. Þá var þar líka [[Birgitta Jónsdóttir]] úr flokki Hreyfingarinnar en hún gerði kröfu um varaformannssæti í nefndinni. Þingmennirnir voru kosnir án atkvæðagreiðslu á þingfundi þann [[30. desember]] [[2009]].<ref name="kosning"/> Ásbjörn Óttarsson var í lok janúar 2010 hvattur til að segja sig úr nefndinni eftir að hafa viðurkennt að hafa brotið lög þegar hann greiddi sér og konu sinni tuttugu milljónir króna í arð árið [[2007]].<ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/blog/2010/01/28/asbjorn-hvattur-til-ad-vikja-ur-sannleiksnefnd-althingis-verdur-raett-i-nefndinni/ |title=Ásbjörn hvattur til að víkja úr sannleiksnefnd Alþingis. Verður rætt í nefndinni; af Eyjunni.is 28.1 2010 |access-date=2010-01-28 |archive-date=2010-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130013249/http://eyjan.is/blog/2010/01/28/asbjorn-hvattur-til-ad-vikja-ur-sannleiksnefnd-althingis-verdur-raett-i-nefndinni/ |url-status=dead }}</ref> Hann sagði sig úr nefndinni í febrúar og í stað hans kom [[Ragnheiður Ríkharðsdóttir]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/frett/ragnheidur-i-stad-asbjorns|titill=Ragnheiður í stað Ásbjörns|ár=2010|mánuður=2. febrúar}}</ref> ==Þingsályktun um ákærur á hendur fyrrverandi ráðherrum == {| class="wikitable sortable" |- ! Þingmaður !! fl. !! [[Geir H. Haarde|GHH]] !! [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir|ISG]] !! [[Árni Mathiesen|ÁMM]] !! [[Björgvin G. Sigurðsson|BGS]] |- | Atli Gíslason |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Álfheiður Ingadóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Árni Þór Sigurðsson |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Björn Valur Gíslason |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Huld Aðalbjarnardóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Jón Bjarnason |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Katrín Jakobsdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Lilja Rafney Magnúsdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Lilja Mósesdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Margrét Pétursdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Steingrímur J. Sigfússon |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Svandís Svavarsdóttir |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Þráinn Bertelsson |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Þuríður Backman |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Ögmundur Jónasson |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|20px|link=Vinstrihreyfingin &ndash; grænt framboð]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Birgitta Jónsdóttir |[[Mynd:Hreyfingin.jpg|20px|link=Hreyfingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Margrét Tryggvadóttir |[[Mynd:Hreyfingin.jpg|20px|link=Hreyfingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Þór Saari |[[Mynd:Hreyfingin.jpg|20px|link=Hreyfingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Ásmundur Einar Daðason |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Birkir Jón Jónsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Eygló Harðardóttir |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Sigurður Ingi Jóhannsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Siv Friðleifsdóttir |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Vigdís Hauksdóttir |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Helgi Hjörvar |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Jónína Rós Guðmundsdóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Magnús Orri Schram |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Mörður Árnason |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já | s.h. |- | Oddný G. Harðardóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ólína Þorvarðardóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Sigríður Ingibjörg Ingadóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |- | Skúli Helgason |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Valgerður Bjarnadóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#AAFFAA" | já |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Guðmundur Steingrímsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Gunnar Bragi Sveinsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Sigmundur Davíð Gunnlaugsson |[[Mynd:Merki framsoknarflokksins.svg|20px|link=Framsóknarflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Anna Margrét Guðjónsdóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Árni Páll árnason |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ásta R. Jóhannesdóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Guðbjartur Hannesson |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Jóhanna Sigurðardóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Katrín Júlíusdóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Kristján L. Möller |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Róbert Marshall |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Sigmundur Ernir Rúnarsson |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Þórunn Sveinbjarnardóttir |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Össur Skarphéðinsson |[[Mynd:Kula samfylkingarinnar.svg|20px|link=Samfylkingin]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Árni Johnsen |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ásbjörn Óttarsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Birgir Ármannsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Bjarni Benediktsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Einar K. Guðfinnsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Guðlaugur Þór Þórðarson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Kristján Þór Júlíusson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ólöf Nordal |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Pétur H. Blöndal |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ragnheiður E. árnadóttir |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Ragnheiður Ríkharðsdóttir |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Sigurður Kári Kristjánsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Tryggvi Þór Herbertsson |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Unnur Brá Konráðsdóttir |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Víðir Smári Petersen |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- | Þorgerður K. Gunnarsdóttir |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|20px|link=Sjálfstæðisflokkurinn]] |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | nei |- class="sortbottom" | <BR> | <BR> |BGCOLOR="#AAFFAA" | 33 já |BGCOLOR="#FFBBBB" | 29 já |BGCOLOR="#FFBBBB" | 31 já |BGCOLOR="#FFBBBB" | 27 já |- class="sortbottom" | <BR/> | <BR/> |BGCOLOR="#AAFFAA" | 30 nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | 34 nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | 32 nei |BGCOLOR="#FFBBBB" | 35 nei |- class="sortbottom" | <BR/> | <BR/> |BGCOLOR="#AAFFAA" | samþ. |BGCOLOR="#FFBBBB" | fellt |BGCOLOR="#FFBBBB" | fellt |BGCOLOR="#FFBBBB" | fellt |} ==Sjá einnig== * [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] * [[Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.althingi.is/altext/138/s/1501.html Skýrsla nefndarinnar] * [http://www.althingi.is/vefur/b.html?lthing=.&nefnd=b Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126223212/http://www.althingi.is/vefur/b.html?lthing=.&nefnd=b |date=2013-01-26 }}, af vef Alþingis * [http://eyjan.is/blog/2010/02/08/thingmannanefnd-um-hrunid-byr-sig-undir-ad-beita-landsdomi-um-radherraabyrgd/ ''Þingmannanefnd um hrunið býr sig undir að beita lögum um ráðherra- ábyrgð. Ráðamenn fyrir landsdóm?''; af Eyjunni.is 8.2 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212120136/http://eyjan.is/blog/2010/02/08/thingmannanefnd-um-hrunid-byr-sig-undir-ad-beita-landsdomi-um-radherraabyrgd |date=2010-02-12 }} {{Stubbur}} {{Hrunið}} [[Flokkur:Alþingi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 7k0i3l1qiisnpnxnzdwuvy0yv4q0jgt Spjall:Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis 1 84360 1971537 842070 2026-07-10T21:42:18Z Akigka 183 Nýr hluti: /* Stytting */ 1971537 wikitext text/x-wiki Getur einhver breytt þessu í Sannleiksnefnd Alþingis? Í raun heitir hún það ekki formlega, alltént ekki enn sem komið er, en hún hefur verið nefnd svo í fjölmiðlum. --[[Kerfissíða:Framlög/194.144.23.124|194.144.23.124]] 28. janúar 2010 kl. 08:52 (UTC) : Mér sýnist að formlega heiti nefndin „Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis” [http://www.althingi.is/vefur/b.html?lthing=.&nefnd=b sjá hér]. Er ekki rétt að flytja greinina þangað? --[[Notandi:Jabbi|Jabbi]] 18. mars 2010 kl. 12:26 (UTC) == Stytting == Legg til að atkvæðalistinn verði felldur út. Hann varðar ekki efni greinarinnar og er auk þess aðgengilegur á Alþingisvefnum (sem er sjálfsagt að vísa til). [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 10. júlí 2026 kl. 21:42 (UTC) qw81jnllreycbbopsrxq33v5zalvs7p Helgisetur 0 86165 1971515 1646881 2026-07-10T19:09:56Z Akigka 183 1971515 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Trondheim elgeseterbru 1.jpg|thumb|right|Séð til Niðarósdómkirkju frá Elgeseter.]] '''Helgisetur''' var [[Ágústínusarregla|Ágústínaklaustur]] í [[Þrándheimur|Þrándheimi]] í [[Noregur|Noregi]] og tengdist [[Niðarósdómkirkja|Niðarósdómkirkju]]. Það stóð handan við ána [[Nið]], andspænis dómkirkjunni. Þaðan lá brú yfir ána og margir munkanna þar voru [[Kórbróðir|kórbræður]] við kirkjuna. Klaustrið var stofnað af [[Eysteinn erkibiskup|Eysteini erkibiskupi]] árið [[1183]] eða fyrr en lagt niður við [[siðaskipti]]n í Noregi [[1537]]. Síðasti [[príor]] klaustursins bjó þar þó áfram til [[1546]] en þá flutti lútherski biskupinn þangað. Klausturbyggingarnar brunnu árið [[1564]] og nú sjást engin ummerki um klaustrið. Þar sem það var er nú hverfi sem kallast Elgeseter og brúin sem nú er yfir ána kallast Elgeseter bru. Helgisetursklaustur kemur nokkuð við sögu Noregs. [[Skúli jarl Bárðarson|Skúli]] hertogi var drepinn ásamt Pétri syni sínum framan við Helgisetur vorið [[1240]]. Hann komst undan mönnum [[Hákon gamli|Hákonar konungs]] og leitaði skjóls í klaustrinu en konungsmenn kveiktu þá í því svo að hann varð að fara út og var þá drepinn. Ýmsir íslenskir munkar dvöldu í Helgisetri um lengri eða skemmri tíma. [[Eysteinn Ásgrímsson]], höfundur ''[[Lilja (kvæði)|Lilju]]'', var þar 1355-1357 og dó í klaustrinu [[1361]] eftir hrakninga á leið frá Íslandi. Ingimundur Skútuson var tekinn í klaustrið á Helgisetri eftir brunann á [[Möðruvallaklaustur|Möðruvöllum]] [[1315]] og var þar í nokkur ár. [[Bótólfur (biskup)|Bótólfur]], sem varð Hólabiskup [[1238]], hafði áður verið [[kanúki]] á Helgisetri. == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.katolsk.no/artikler/middelalderkloster/kap_25.htm|titill=Norges klostre i middelalderen. Elgeseter kloster i Trondheim.}} [[Flokkur:Klaustur]] [[Flokkur:Saga Noregs]] n5x7a9orqsp069m6x75szho7s9ckqky Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis 0 86605 1971540 1957975 2026-07-10T21:56:39Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1971540 wikitext text/x-wiki [[File:The Report of the Althingi Special Investigation Commission spread.JPG|thumb|Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis.]] '''Aðdragandi og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdir atburðir''' betur þekkt sem '''Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis''' er [[skýrsla]] sem tekur á forsögu og falli [[Bankahrunið á Íslandi|bankakerfis Íslands]] haustið 2008. Tilgangur skýrslunnar er að gera [[ábyrgð]] íslenskra ráðamanna, banka- og viðskiptamanna sem og blaðamanna á hruni bankakerfis Íslands skil. Nefndarmeðlimir [[Rannsóknarnefnd Alþingis|Rannsóknarnefndar Alþingis]] rituðu skýrsluna en nefndina skipuðu þau [[Páll Hreinsson]] [[Hæstiréttur Íslands|hæstaréttardómari]], [[Tryggvi Gunnarsson (umboðsmaður Alþingis)|Tryggvi Gunnarsson]], [[umboðsmaður Alþingis]] og [[Sigríður Benediktsdóttir]] kennari við hagfræðideild [[Yale-háskóli|Yale-háskóla]] í Bandaríkjunum. Skýrslan birtist þann [[12. apríl]] árið [[2010]] eftir að hafa verið frestað fjórum sinnum. Fyrst stóð til að skýrslan myndi liggja fyrir þann [[1. nóvember]] [[2009]], fyrsta frestunin var till [[1. febrúar]] síðan til byrjun [[Mars (mánuður)|marsmánaðar]] og loks til [[12. apríl]].<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/02/26/skyrslunni_enn_frestad/ Skýrslunni enn frestað; af Mbl.is 26.2.2010]</ref> == Innihald skýrslunnar == * Þremur dögum áður en skýrslan kom út, komu fréttir um það á [[Vísir.is|Vísi.is]] að [[Davíð Oddsson]] væri farinn úr landi og segir þar: ''Í ljósi þess að Davíð var seðlabankastjóri þegar bankahrunið varð og nokkra mánuði eftir hrunið þá má gera ráð fyrir því að drjúgur hluti skýrslunnar muni fjalla um hans embættisverk''. <ref>[https://visir.is/article/20100409/FRETTIR01/975480405 Davíð Oddsson farinn úr landi; af Vísi.is 09. apr. 2010]</ref> == Skuldugir alþingismenn og/eða makar þeirra == [[File:The Report of the Althingi Special Investigation Commission spine.JPG|thumb|]] Í 2. bindi skýrslu Rannsóknarnefndar alþingis er fjallað um þá stjórnmálamenn og maka þeirra sem höfðu heildarlánstöðu sem var hærri en 100 milljónir króna. Ýmsir stjórnmálamen fengu óhóflega lánafyrirgreiðslu hjá bönkunum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/thorgerdur-og-kristjan-ara-skuldudu-1800-milljonir/ |title=Þorgerður og Kristján Ara skulduðu 1800 milljónir; af Dv.is 12. apríl 2010 |access-date=2010-04-12 |archive-date=2010-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100415052440/http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/thorgerdur-og-kristjan-ara-skuldudu-1800-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100412141849/www.ruv.is/frett/thingmenn-skulda-milljarda Þingmenn skulda milljarða; grein af Rúv.is 12. apríl 2010]</ref> *1. [[Sólveig Pétursdóttir]] 3.635 milljónir (lán veitt maka: [[Kristinn Björnsson]]) *2. [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]] 1.683 milljónir (lán veitt maka: [[Kristján Arason]]) *3. [[Herdís Þórðardóttir]] 1.020 milljónir *4. [[Lúðvík Bergvinsson]] 755 milljónir *5. [[Jónína Bjartmarz]] 283 milljónir *6. [[Árni Magnússon]] 265 milljónir *7. [[Ármann Kr. Ólafsson]] 248 milljónir *8. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]] 174 milljónir *9. [[Ásta Möller]] 141 milljónir *10. [[Ólöf Nordal]] 113 milljónir == Eitt og annað == * Allra viðkvæmustu upplýsingarnar í skýrslunni mun ekki koma fyrir almenningssjónir fyrr en árið [[2090]], en það eru meðal annars fjárhagsupplýsingar um fyrirtæki og einstaklinga sem hlut áttu að máli. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/blog/2009/12/01/allt-ad-80-ara-leynd-yfir-vidkvaemustu-upplysingunum-i-skyrslu-rannsoknarnefndar/ |title=Allt að 80 ára leynd yfir viðkvæmustu upplýsingunum í skýrslu Rannsóknarnefndar; af Eyjunni 1. des 2009 |access-date=2010-04-12 |archive-date=2009-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091205050841/http://eyjan.is/blog/2009/12/01/allt-ad-80-ara-leynd-yfir-vidkvaemustu-upplysingunum-i-skyrslu-rannsoknarnefndar/ |url-status=dead }}</ref> * Allir viðmælendur nefndarinnar vísuðu því á bug að hafa gert mistök eða gerst sek um vanrækslu, samkvæmt skilningi laga nr. 142/2008 <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100412141734/www.ruv.is/frett/enginn-gekkst-vid-abyrgd Enginn gekkst við ábyrgð; grein af Rúv.is 12. apríl 2010]</ref> == Tengt efni == {{commonscat|The Report of the Althingi Special Investigation Commission}} * [[Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] * [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] * [[Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis]] == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * [https://rna.althingi.is/fall-bankanna/ Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Rannsóknarnefndir Alþingis] == Heimildir == * {{cite web|url=https://www.umhverfisraduneyti.is/frettir/nr/1699|title=Viðbrögð umhverfisráðuneytisins við skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis|date=20. október 2010|website=Stjórnarráðið}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/david-tveir-nefndarmenn-vanhaefir/|title=Davíð: Tveir nefndarmenn vanhæfir|author=Valgeir Örn Ragnarsson|website=DV|date=12. apríl 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100415052420/http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/david-tveir-nefndarmenn-vanhaefir/ |archive-date=2010-04-15}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/leidtogar-islands-brutu-log/|title=Leiðtogar Íslands brutu lög|website=DV|date=12. apríl 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144014/http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/leidtogar-islands-brutu-log/ |archive-date=2010-05-28}} * {{cite web|url=https://www.visir.is/article/20100412/FRETTIR01/297425360|title=Skelfing og óðagot í stjórnkerfinu|website=Vísir|date=12. apríl 2010|author=Óli Tynes}} * {{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8616113.stm|title=Icelandic authorities 'negligent' over banking collapse|website=BBCNews|date=12. apríl 2010}} {{Hrunið}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] [[Flokkur:Alþingi]] 6vugnpqm1knbolavhyxh4kh5c9esm3y 1971544 1971540 2026-07-10T22:02:51Z Akigka 183 1971544 wikitext text/x-wiki [[File:The Report of the Althingi Special Investigation Commission spread.JPG|thumb|Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis.]] '''Aðdragandi og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdir atburðir''' betur þekkt sem '''Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis''' er [[skýrsla]] sem tekur á forsögu og falli [[Bankahrunið á Íslandi|bankakerfis Íslands]] haustið 2008. Tilgangur skýrslunnar er að gera [[ábyrgð]] íslenskra ráðamanna, banka- og viðskiptamanna sem og blaðamanna á hruni bankakerfis Íslands skil. Nefndarmeðlimir [[Rannsóknarnefnd Alþingis|Rannsóknarnefndar Alþingis]] rituðu skýrsluna en nefndina skipuðu þau [[Páll Hreinsson]] [[Hæstiréttur Íslands|hæstaréttardómari]], [[Tryggvi Gunnarsson (umboðsmaður Alþingis)|Tryggvi Gunnarsson]], [[umboðsmaður Alþingis]] og [[Sigríður Benediktsdóttir]] kennari við hagfræðideild [[Yale-háskóli|Yale-háskóla]] í Bandaríkjunum. Skýrslan birtist þann [[12. apríl]] árið [[2010]] eftir að hafa verið frestað fjórum sinnum. Fyrst stóð til að skýrslan myndi liggja fyrir þann [[1. nóvember]] [[2009]], fyrsta frestunin var till [[1. febrúar]] síðan til byrjun [[Mars (mánuður)|marsmánaðar]] og loks til [[12. apríl]].<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2010/02/26/skyrslunni_enn_frestad/|title=Skýrslunni enn frestað|website=Mbl.is|date=26.2.2010}}</ref> == Innihald skýrslunnar == Þremur dögum áður en skýrslan kom út, komu fréttir um það á [[Vísir.is|Vísi.is]] að [[Davíð Oddsson]] væri farinn úr landi og segir þar: „Í ljósi þess að Davíð var seðlabankastjóri þegar bankahrunið varð og nokkra mánuði eftir hrunið þá má gera ráð fyrir því að drjúgur hluti skýrslunnar muni fjalla um hans embættisverk.“<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/2010975480405|title=Davíð Oddsson farinn úr landi|website=Vísir|date=9. apríl 2010}}</ref> == Skuldugir alþingismenn og/eða makar þeirra == [[File:The Report of the Althingi Special Investigation Commission spine.JPG|thumb|Kilir skýrslunnar.]] Í 2. bindi skýrslu Rannsóknarnefndar alþingis er fjallað um þá stjórnmálamenn og maka þeirra sem höfðu heildarlánstöðu sem var hærri en 100 milljónir króna. Ýmsir stjórnmálamen fengu óhóflega lánafyrirgreiðslu hjá bönkunum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/thorgerdur-og-kristjan-ara-skuldudu-1800-milljonir/ |title=Þorgerður og Kristján Ara skulduðu 1800 milljónir; af Dv.is 12. apríl 2010 |access-date=2010-04-12 |archive-date=2010-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100415052440/http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/thorgerdur-og-kristjan-ara-skuldudu-1800-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100412141849/www.ruv.is/frett/thingmenn-skulda-milljarda Þingmenn skulda milljarða; grein af Rúv.is 12. apríl 2010]</ref> # [[Sólveig Pétursdóttir]] 3.635 milljónir (lán veitt maka: [[Kristinn Björnsson]]) # [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]] 1.683 milljónir (lán veitt maka: [[Kristján Arason]]) # [[Herdís Þórðardóttir]] 1.020 milljónir # [[Lúðvík Bergvinsson]] 755 milljónir # [[Jónína Bjartmarz]] 283 milljónir # [[Árni Magnússon]] 265 milljónir # [[Ármann Kr. Ólafsson]] 248 milljónir # [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]] 174 milljónir # [[Ásta Möller]] 141 milljónir # [[Ólöf Nordal]] 113 milljónir == Eitt og annað == * Allra viðkvæmustu upplýsingarnar í skýrslunni mun ekki koma fyrir almenningssjónir fyrr en árið [[2090]], en það eru meðal annars fjárhagsupplýsingar um fyrirtæki og einstaklinga sem hlut áttu að máli.<ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/blog/2009/12/01/allt-ad-80-ara-leynd-yfir-vidkvaemustu-upplysingunum-i-skyrslu-rannsoknarnefndar/ |title=Allt að 80 ára leynd yfir viðkvæmustu upplýsingunum í skýrslu Rannsóknarnefndar|website=Eyjan|date=1. desember 2009|access-date=2010-04-12 |archive-date=2009-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205050841/http://eyjan.is/blog/2009/12/01/allt-ad-80-ara-leynd-yfir-vidkvaemustu-upplysingunum-i-skyrslu-rannsoknarnefndar/ |url-status=dead }}</ref> * Allir viðmælendur nefndarinnar vísuðu því á bug að hafa gert mistök eða gerst sek um vanrækslu, samkvæmt skilningi laga nr. 142/2008 <ref>{{cite web|archie-url=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100412141734/www.ruv.is/frett/enginn-gekkst-vid-abyrgd|url=http://www.ruv.is/frett/enginn-gekkst-vid-abyrgd|title=Enginn gekkst við ábyrgð|website=Rúv.is|date=12. apríl 2010|archive-date=2010-04-12}}</ref> == Tengt efni == * [[Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] * [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] * [[Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://rna.althingi.is/fall-bankanna/ Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Rannsóknarnefndir Alþingis] == Heimildir == * {{cite web|url=https://www.umhverfisraduneyti.is/frettir/nr/1699|title=Viðbrögð umhverfisráðuneytisins við skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis|date=20. október 2010|website=Stjórnarráðið}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/david-tveir-nefndarmenn-vanhaefir/|title=Davíð: Tveir nefndarmenn vanhæfir|author=Valgeir Örn Ragnarsson|website=DV|date=12. apríl 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100415052420/http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/david-tveir-nefndarmenn-vanhaefir/ |archive-date=2010-04-15}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/leidtogar-islands-brutu-log/|title=Leiðtogar Íslands brutu lög|website=DV|date=12. apríl 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144014/http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/leidtogar-islands-brutu-log/ |archive-date=2010-05-28}} * {{cite web|url=https://www.visir.is/article/20100412/FRETTIR01/297425360|title=Skelfing og óðagot í stjórnkerfinu|website=Vísir|date=12. apríl 2010|author=Óli Tynes}} * {{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8616113.stm|title=Icelandic authorities 'negligent' over banking collapse|website=BBCNews|date=12. apríl 2010}} {{Hrunið}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] [[Flokkur:Alþingi]] 11qwet17mmtaydjweu0mvg6h1e7swce 1971545 1971544 2026-07-10T22:03:57Z Akigka 183 /* Eitt og annað */ 1971545 wikitext text/x-wiki [[File:The Report of the Althingi Special Investigation Commission spread.JPG|thumb|Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis.]] '''Aðdragandi og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdir atburðir''' betur þekkt sem '''Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis''' er [[skýrsla]] sem tekur á forsögu og falli [[Bankahrunið á Íslandi|bankakerfis Íslands]] haustið 2008. Tilgangur skýrslunnar er að gera [[ábyrgð]] íslenskra ráðamanna, banka- og viðskiptamanna sem og blaðamanna á hruni bankakerfis Íslands skil. Nefndarmeðlimir [[Rannsóknarnefnd Alþingis|Rannsóknarnefndar Alþingis]] rituðu skýrsluna en nefndina skipuðu þau [[Páll Hreinsson]] [[Hæstiréttur Íslands|hæstaréttardómari]], [[Tryggvi Gunnarsson (umboðsmaður Alþingis)|Tryggvi Gunnarsson]], [[umboðsmaður Alþingis]] og [[Sigríður Benediktsdóttir]] kennari við hagfræðideild [[Yale-háskóli|Yale-háskóla]] í Bandaríkjunum. Skýrslan birtist þann [[12. apríl]] árið [[2010]] eftir að hafa verið frestað fjórum sinnum. Fyrst stóð til að skýrslan myndi liggja fyrir þann [[1. nóvember]] [[2009]], fyrsta frestunin var till [[1. febrúar]] síðan til byrjun [[Mars (mánuður)|marsmánaðar]] og loks til [[12. apríl]].<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2010/02/26/skyrslunni_enn_frestad/|title=Skýrslunni enn frestað|website=Mbl.is|date=26.2.2010}}</ref> == Innihald skýrslunnar == Þremur dögum áður en skýrslan kom út, komu fréttir um það á [[Vísir.is|Vísi.is]] að [[Davíð Oddsson]] væri farinn úr landi og segir þar: „Í ljósi þess að Davíð var seðlabankastjóri þegar bankahrunið varð og nokkra mánuði eftir hrunið þá má gera ráð fyrir því að drjúgur hluti skýrslunnar muni fjalla um hans embættisverk.“<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/2010975480405|title=Davíð Oddsson farinn úr landi|website=Vísir|date=9. apríl 2010}}</ref> == Skuldugir alþingismenn og/eða makar þeirra == [[File:The Report of the Althingi Special Investigation Commission spine.JPG|thumb|Kilir skýrslunnar.]] Í 2. bindi skýrslu Rannsóknarnefndar alþingis er fjallað um þá stjórnmálamenn og maka þeirra sem höfðu heildarlánstöðu sem var hærri en 100 milljónir króna. Ýmsir stjórnmálamen fengu óhóflega lánafyrirgreiðslu hjá bönkunum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/thorgerdur-og-kristjan-ara-skuldudu-1800-milljonir/ |title=Þorgerður og Kristján Ara skulduðu 1800 milljónir; af Dv.is 12. apríl 2010 |access-date=2010-04-12 |archive-date=2010-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100415052440/http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/thorgerdur-og-kristjan-ara-skuldudu-1800-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100412141849/www.ruv.is/frett/thingmenn-skulda-milljarda Þingmenn skulda milljarða; grein af Rúv.is 12. apríl 2010]</ref> # [[Sólveig Pétursdóttir]] 3.635 milljónir (lán veitt maka: [[Kristinn Björnsson]]) # [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]] 1.683 milljónir (lán veitt maka: [[Kristján Arason]]) # [[Herdís Þórðardóttir]] 1.020 milljónir # [[Lúðvík Bergvinsson]] 755 milljónir # [[Jónína Bjartmarz]] 283 milljónir # [[Árni Magnússon]] 265 milljónir # [[Ármann Kr. Ólafsson]] 248 milljónir # [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]] 174 milljónir # [[Ásta Möller]] 141 milljónir # [[Ólöf Nordal]] 113 milljónir == Eitt og annað == * Allra viðkvæmustu upplýsingarnar í skýrslunni mun ekki koma fyrir almenningssjónir fyrr en árið [[2090]], en það eru meðal annars fjárhagsupplýsingar um fyrirtæki og einstaklinga sem hlut áttu að máli.<ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/blog/2009/12/01/allt-ad-80-ara-leynd-yfir-vidkvaemustu-upplysingunum-i-skyrslu-rannsoknarnefndar/ |title=Allt að 80 ára leynd yfir viðkvæmustu upplýsingunum í skýrslu Rannsóknarnefndar|website=Eyjan|date=1. desember 2009|access-date=2010-04-12 |archive-date=2009-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205050841/http://eyjan.is/blog/2009/12/01/allt-ad-80-ara-leynd-yfir-vidkvaemustu-upplysingunum-i-skyrslu-rannsoknarnefndar/ |url-status=dead }}</ref> * Allir viðmælendur nefndarinnar vísuðu því á bug að hafa gert mistök eða gerst sek um vanrækslu, samkvæmt skilningi laga nr. 142/2008 <ref>{{cite web|archive-url=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100412141734/www.ruv.is/frett/enginn-gekkst-vid-abyrgd|url=http://www.ruv.is/frett/enginn-gekkst-vid-abyrgd|title=Enginn gekkst við ábyrgð|website=Rúv.is|date=12. apríl 2010|archive-date=2010-04-12}}</ref> == Tengt efni == * [[Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] * [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] * [[Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://rna.althingi.is/fall-bankanna/ Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Rannsóknarnefndir Alþingis] == Heimildir == * {{cite web|url=https://www.umhverfisraduneyti.is/frettir/nr/1699|title=Viðbrögð umhverfisráðuneytisins við skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis|date=20. október 2010|website=Stjórnarráðið}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/david-tveir-nefndarmenn-vanhaefir/|title=Davíð: Tveir nefndarmenn vanhæfir|author=Valgeir Örn Ragnarsson|website=DV|date=12. apríl 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100415052420/http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/david-tveir-nefndarmenn-vanhaefir/ |archive-date=2010-04-15}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/leidtogar-islands-brutu-log/|title=Leiðtogar Íslands brutu lög|website=DV|date=12. apríl 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144014/http://www.dv.is/frettir/2010/4/12/leidtogar-islands-brutu-log/ |archive-date=2010-05-28}} * {{cite web|url=https://www.visir.is/article/20100412/FRETTIR01/297425360|title=Skelfing og óðagot í stjórnkerfinu|website=Vísir|date=12. apríl 2010|author=Óli Tynes}} * {{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8616113.stm|title=Icelandic authorities 'negligent' over banking collapse|website=BBCNews|date=12. apríl 2010}} {{Hrunið}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] [[Flokkur:Alþingi]] e0bafvqwgvsnonxani42ocb6jd5kpf2 Spjall:Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis 1 86744 1971536 858702 2026-07-10T21:38:56Z Akigka 183 Nýr hluti: /* Sameining */ 1971536 wikitext text/x-wiki ==Titill== Skýrslan heitir ''Aðdragandi og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdir atburðir''[http://skyrsla.rannsoknarnefnd.is/pdf/RNAVefEfnisyfirlit.pdf]. Ég legg til að við breytum heiti greinarinnar.--[[Notandi:Jóhann Heiðar Árnason|Jóhann Heiðar Árnason]] 12. apríl 2010 kl. 14:43 (UTC) :Mér finnst þetta vera eitt af þessum tilfellum þar sem styttri titill er betri vegna lengdar. Það á þó vissulega að minnast á fullt nafn eins og [http://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Sk%C3%BDrsla_ranns%C3%B3knarnefndar_Al%C3%BEingis&action=historysubmit&diff=858695&oldid=858694 ég gerði hér. --[[Notandi:Ævar Arnfjörð Bjarmason|Ævar Arnfjörð Bjarmason]] 12. apríl 2010 kl. 14:48 (UTC) :[[:en:On the Origin of Species]] er ágætis dæmi um svipaða málamiðlun. --[[Notandi:Ævar Arnfjörð Bjarmason|Ævar Arnfjörð Bjarmason]] 12. apríl 2010 kl. 14:49 (UTC) Nei, er það er ótækt að nefna þetta þessum stofnanalanghundi? Það hafa allir kallað þessa skýrslu það sem hún nefnist hér að ofan, nema þá fyrst í dag. Má ekki bara vísa á Skýrsluna frá þessu heiti, þar til annað kemur í ljós?--[[Kerfissíða:Framlög/85.197.210.44|85.197.210.44]] 12. apríl 2010 kl. 14:54 (UTC) == Sameining == Ég legg til að sameina hérna undir [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] og [[Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis]] (og stytta innihald þeirra greina). [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 10. júlí 2026 kl. 21:38 (UTC) spdend0ea9z78uw568vinkn97j0fey0 Frelsisverðlaun Kjartans Gunnarssonar 0 90162 1971592 1735322 2026-07-11T09:04:30Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971592 wikitext text/x-wiki '''[[Sigríður Ásthildur Andersen|Frelsisverðlaun]] Kjartans Gunnarssonar''' eru verðlaun sem [[Samband ungra sjálfstæðismanna]] hafa veitt árlega frá árinu [[2007]]. Verðlaunin eru nefnd í höfuðið á [[Kjartan Gunnarsson|Kjartani Gunnarssyni]], fyrrverandi framkvæmdastjóra [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] og fyrrverandi bankaráðsmanns [[Landsbankinn|Landsbankans]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.haegri.is/frettir/nr/363/?PHPSESSID=f6f6f1a26217512621e8e7b35d477443|titill=Frelsisverðlaun SUS afhent í fyrsta skipti|útgefandi=Hægri.is|ár=2007|mánuður=5. janúar}}</ref> Nokkuð var gagnrýnt að samtökin [[InDefence]] skyldu taka við verðlaununum árið 2010 í ljósi þess að samtökin höfðu mjög látið að sér kveðja í umræðunni um [[Icesave]] reikningana og þótti mörgum kaldhæðnislegt að samtökin tækju við verðlaunum sem kennd voru við mann svo nátengdan Icesave reikningunum.<ref>{{vefheimild|url=http://eyjan.is/2010/08/30/indefence-thadi-verdlaun-kennd-vid-varaformann-stjornar-gamla-landsbankans/|titill=InDefence þáði verðlaun kennd við varaformann stjórnar gamla Landsbankans|útgefandi=Eyjan|ár=2010|mánuður=30. ágúst}}</ref> Stjórn SUS ákvað að nefna verðlaunin eftir Kjartani til að heiðra það starf sem hann hefur skilað til þess að auka [[frelsi]] á Íslandi og bera út hugmyndir [[frjálshyggja|frjálshyggjunnar]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.haegri.is/frettir/nr/363/?PHPSESSID=f6f6f1a26217512621e8e7b35d477443|titill=Frelsisverðlaun SUS afhent í fyrsta skipti|útgefandi=Hægri.is|ár=2007|mánuður=5. janúar}}</ref> ==Verðlaunahafar== * 2021: [[Haraldur Þorleifsson]] og [[Íslensk erfðagreining]]<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212181782d|title=Ís­lensk erfða­greining og Haraldur Þor­leifs­son fengu frelsis­verð­laun SUS - Vísir|last=Jónsdóttir|first=Hallgerður Kolbrún E.|website=visir.is|language=is|access-date=2021-11-11}}</ref> *2020: [[Birgir Jónsson]] og [[Brugghús Steðja]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2021/02/18/birgir_og_stedji_fa_frelsisverdlaun/|title=Birgir og Steðji fá frelsisverðlaun|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-11-11}}</ref> *2019: Björgvin Guðmundsson og Björkin fæðingarstofa.<ref>{{Cite web|url=https://xd.is/2019/11/07/frelsisverdlaun-sus/|title=Frelsisverðlaun SUS|last=Birgisdóttir|first=Lilja|date=2019-11-07|website=Sjálfstæðisflokkurinn|language=is|access-date=2021-11-11}}</ref> * 2018: [[Ásdís Halla Bragadóttir]] og [[Hvalur hf.]]<ref>[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2018/10/03/frelsisverdlaun_sus_veitt_i_kvold/]</ref> *2017: [[Óli Björn Kárason]] og [[Arnar Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/eyjan/2017/08/31/oli-bjorn-og-arnar-fa-frelsisverdlaun-sus/|title=Óli Björn og Arnar fá frelsisverðlaun SUS|date=2017-08-31|website=DV|language=is|access-date=2021-11-11|archive-date=2021-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20211111141956/https://www.dv.is/eyjan/2017/08/31/oli-bjorn-og-arnar-fa-frelsisverdlaun-sus/|url-status=dead}}</ref> *2016: [[Sigríður Ásthildur Andersen|Sigríður Á. Andersen]] og Almenna bókafélagið<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2016/07/21/sigridur_andersen_faer_frelsisverdlaun/ „Sig­ríður And­er­sen fær frelsis­verðlaun“]. mbl.is (21. júlí 2016)</ref> * 2015: [[Vilhjálmur Árnason]] og [[Viðskiptaráð Íslands]]<ref>{{Cite web|url=http://www.vb.is/frettir/vilhjalmur-arnason-og-vi-hljota-frelsisverdlaun/117919/|title=Vilhjálmur Árnason og VÍ hljóta frelsisverðlaun - Viðskiptablaðið|website=www.vb.is|language=en-us|access-date=2021-11-11}}</ref> * 2014: [[Pawel Bartoszek]] og [[Rann­sókn­ar­setur um ný­sköp­un og hag­vöxt]]. <ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2014/05/23/pawel_faer_frelsisverdlaun_kjartans</ref> * 2013: [[Gunnlaugur Jónsson]] og [[Samtökin 78]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.visir.is/samtokin-'78-fa-frelsisverdlaun-kjartans-gunnarssonar/article/2013130629262/|titill= Samtökin '78 fá Frelsisverðlaun Kjartans Gunnarssonar|útgefandi=visir.is|ár=2013|mánuður=28. júní}}</ref> * 2012: [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] og [[AMX]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/29/hannes-og-amx-fa-frelsisverdlaun/|titill=Hannes og AMX fá frelsisverðlaun|útgefandi=dv.is|ár=2012|mánuður=29. júní}}</ref> * 2011: [[Ragnar Árnason]] og [[Advice]].<ref>{{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/06/16/frelsisverdlaun_veitt_ragnari_arnasyni_og_advice/|titill=Frelsisverðlaun veitt Ragnari Árnasyni og Advice |útgefandi=mbl.is|ár=2011|mánuður=16. júní}}</ref> * 2010: [[InDefence]] og [[Brynjar Níelsson]]. <ref>{{vefheimild|url=http://www.visir.is/indefence-thiggja--frelsisverdlaunin/article/2010918595090|titill=InDefence þiggja frelsisverðlaunin|útgefandi=Vísir.is|ár=2010|mánuður=30. ágúst}}</ref> * 2009: [[Davíð Scheving Thorsteinsson]] og [[Hugmyndaráðuneytið]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/06/08/sus_heidrar_david_scheving_og_hugmyndaraduneytid/|titill=SUS heiðrar Davíð Scheving og Hugmyndaráðuneytið|útgefandi=mbl.is|ár=2009|mánuður=8. júní}}</ref> * 2008: [[Margrét Pála Ólafsdóttir]] og [[Viðskiptaráð Íslands]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/04/03/margret_pala_og_vidskiptarad_hljota_frelsisverdlaun/|titill=Margrét Pála og Viðskiptaráð hljóta frelsisverðlaun|útgefandi=mbl.is|ár=2008|mánuður=3. apríl}}</ref> * 2007: Félagið [[Andríki]] og [[Andri Snær Magnason]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2007/01/05/andriki_og_andri_snaer_magnason_hlutu_frelsisverdla/|titill=Andríki og Andri Snær Magnason hlutu frelsisverðlaun SUS|útgefandi=mbl.is|ár=2007|mánuður=5. janúar}}</ref> ==Tilvísanir== <div class="references-small">{{reflist|2}}</div> [[Flokkur:Íslensk verðlaun]] [[Flokkur:Sjálfstæðisflokkurinn]] bqrqci09aqs3fdabeck7l1rg1c0pb6w Abbasídaveldið 0 96661 1971468 1854921 2026-07-10T14:57:27Z Berserkur 10188 1971468 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Abbasids_Dynasty_750_-_1258_(AD).PNG|thumb|right|250px|Abbasídaveldið þegar það var stærst.]] '''Abbasídaveldið''' (العبّاسيّون) eða '''Kalífaríkið''' var þriðja [[íslam]]ska stórveldið. Því stjórnuðu Abbasídar, sem gerðu [[Bagdad]] að höfuðborg sinni eftir að þeir höfðu bolað [[Ommejadar|Ommejada]]-kalífunum frá völdum alls staðar nema á [[Al Andalus]]-svæðinu. Abbasídaveldið var stofnað árið [[750]] en [[Bagdad]] varð höfuðborg þeirra árið [[762]]. Abbasídaveldið stóð í um tvær aldir en því fór síðan smám saman hnignandi. Það leið þó ekki endanlega undir lok fyrr en árið [[1517]], þegar [[Tyrkjaveldi]] tók yfir og höfuðborgin var færð til [[Istanbúl]]. {{stubbur|saga}} {{sa|750|1517}} [[Flokkur:Abbasídaveldið| ]] [[Flokkur:Kalífadæmi]] [[Flokkur:Saga Íraks]] [[Flokkur:Saga Írans]] [[Flokkur:Saga Norður-Afríku]] [[Flokkur:Fyrrum Afríkuríki]] [[Flokkur:Fyrrum Asíuríki]] [[Flokkur:Fyrrum Evrópuríki]] kda1h0sf45ussmpsixvitzu45thf2kk Árásin á Perluhöfn 0 97672 1971490 1954574 2026-07-10T16:13:57Z TKSnaevarr 53243 1971490 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Árásin á Perluhöfn | partof = [[Kyrrahafsvígstöðvar seinni heimsstyrjaldarinnar|Kyrrahafsvígstöðvum]] [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]] | image = File:Attack on Pearl Harbor Japanese planes view.jpg | image_upright = 1.0 | caption = Mynd tekin út japanskri flugvél. | date = {{start date and age|1941|12|7}} | place = [[Oahu]], [[Hawaii]], Bandaríkjunum | coordinates = {{Coord|21.365|-157.950|format=dms|type:event_region:US-HI|display=inline,title}} | result = Japanskur sigur * Bandaríkin ganga inn í seinni heimsstyrjöldina við hlið [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamanna]] | combatant1 = {{flag|Bandaríkin|1912}} | combatant2 = {{flagicon|Japan|1870}} [[Japanska keisaradæmið|Japan]] | commander1 = {{plainlist| * {{flagicon|Bandaríkin|1912}} [[Husband E. Kimmel]] * {{flagicon|Bandaríkin|1912}} [[Walter Short]] }} | commander2 = {{plainlist| * {{flagicon|Japan|1870}} [[Isoroku Yamamoto]] * {{flagicon|Japan|1870}} [[Chūichi Nagumo]] }} | units1 = {{plainlist| *{{flagicon|Bandaríkin|1912}} [[Kyrrahafsfloti Bandaríkjanna]]}} | units2 = {{plainlist| *{{flagdeco|Japan|naval}} [[1. flugflotinn]]}} | strength1 = {{plainlist| *8 [[orrustuskip]] *8 [[beitiskip]] *30 [[Tundurspillir|tundurspillar]] *4 [[Kafbátur|kafbátar]] *73 önnur skip<ref>{{Citation |date=November 13, 2020 |url=https://www.history.navy.mil/research/library/online-reading-room/title-list-alphabetically/s/ships-present-at-pearl-harbor.html |title=Ships and District Craft Present at Pearl Harbor, 0800 7 December 1941 |website=The Navy Department Library |publisher=[[Naval History and Heritage Command]] |access-date=December 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211118145021/https://www.history.navy.mil/research/library/online-reading-room/title-list-alphabetically/s/ships-present-at-pearl-harbor.html |archive-date=November 18, 2021 |url-status=live}}</ref>{{refn|Þar á meðal USCGC ''Taney'' WHEC-37, USCGC''Reliance'' WSC-150 og USCGC ''Tiger'' WSC-152.<ref>{{Citation |last=Thiesen |first=William H. |date=December 7, 2017 |title=The Long Blue Line: The Attack on Pearl Harbor – "a date that will live in infamy" |url=http://coastguard.dodlive.mil/2017/12/the-long-blue-line-the-attack-on-pearl-harbor-a-date-that-will-live-in-infamy/ |website=Coast Guard Compass |access-date=December 8, 2017 |archive-date=December 9, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171209100049/http://coastguard.dodlive.mil/2017/12/the-long-blue-line-the-attack-on-pearl-harbor-a-date-that-will-live-in-infamy/}}</ref><ref>{{Citation |date=2017 |title=U.S. Coast Guard Units in Hawaii: December 7, 1941 |url=https://media.defense.gov/2017/Jul/01/2001772263/-1/-1/0/PEARLHARBOR.PDF |website=United States Department of Defense |access-date=December 8, 2017 |archive-date=December 9, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171209100100/https://media.defense.gov/2017/Jul/01/2001772263/-1/-1/0/PEARLHARBOR.PDF |url-status=live}}</ref>|group=nb}} *390 flugvélar }} | strength2 = {{plainlist| *6 [[flugmóðurskip]] *2 orrustuskip *2 [[þungbeitiskip]] *1 [[léttbeitiskip]] *9 tundurspillar *8 tankskip *23 flotakafbátar *5 smákafbátar *414 flugvélar á flugmóðurskipi (353 tóku þátt í árásinni) }} | casualties1 = {{plainlist| *4 orrustuskipum sökkt *4 beitiskip skemmd *1 fyrrum orrustuskipi sökkt *1 [[Dráttarbátur|dráttarbáti]] í höfn sökkt *3 léttbeitiskip skemmd{{refn|Nema annað sé tekið fram voru öll skipin viðgerðarhæf.{{sfn|Nimitz|1942}}|group=nb}} *3 tundurspillar skemmdir *3 önnur skip skemmd *188 flugvélar eyðilagðar *159 flugvélar skemmdar *2.008 sjóliðar drepnir *109 landgönguliðar drepnir *218 hermenn drepnir<ref name=USN>{{Citation |date=December 2, 2020 |title=Overview of The Pearl Harbor Attack, 7 December 1941 |url=https://www.history.navy.mil/content/history/nhhc/research/library/online-reading-room/title-list-alphabetically/p/the-pearl-harbor-attack-7-december-1941.html |access-date=December 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602043203/https://www.history.navy.mil/content/history/nhhc/research/library/online-reading-room/title-list-alphabetically/p/the-pearl-harbor-attack-7-december-1941.html |archive-date=June 2, 2021 |url-status=live |website=The Navy Department Library |publisher=[[Naval History and Heritage Command]]}}</ref> *68 almennir borgarar drepnir<ref name=censusfactsheet /><ref name=USN /> *2.403 alls drepnir<ref name=censusfactsheet>[https://www.census.gov/history/pdf/pearl-harbor-fact-sheet-1.pdf "A Pearl Harbor Fact Sheet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230516060130/https://www.census.gov/history/pdf/pearl-harbor-fact-sheet-1.pdf |date=May 16, 2023 }} [[United States Census Bureau]]</ref><ref name=USN /> *1.178 hermenn og almennir borgarar særðir<ref name=USN /> }} | casualties2 = {{plainlist| *4 smákafbátum sökkt *1 smákafbátur tekinn höndum *29 flugvélar eyðilagðar *74 flugvélar skemmdar *129 drepnir<ref name=PHFS>{{Cite web |title=Remembering Pearl Harbor: A Pearl Harbor Fact Sheet |url=https://www.census.gov/history/pdf/pearl-harbor-fact-sheet-1.pdf |website=www.census.gov |publisher=[[The National WWII Museum]] |via=[[United States Census Bureau]]}}</ref><ref name=Kimberly>{{Cite book |last=Sarmiento |first=Kimberly |url=https://books.google.com/books?id=AsvqDQAAQBAJ |title=Events That Changed the Course of History: The Story of the Attack on Pearl Harbor 75 Years Later |date=January 17, 2017 |publisher=Atlantic Publishing Company |isbn=978-1-62023-149-4 |language=en |quote=Only 129 Japanese soldiers were killed during that attack, and one was taken prisoner.}}</ref> *[[Kazuo Sakamaki|1 sjóliði]] tekinn höndum{{sfn|Gilbert|2004|p=272}} }} | notes = <div style="text-align: center;">'''Mannfall almennra borgara'''</div>{{plainlist| *68 drepnir<ref>{{Harvnb|Gailey|1997|p=96}}: "There were 103 civilian casualties, including 68 dead."</ref><ref>{{Citation |title=Full Pearl Harbor Casualty List |publisher=USSWestVirginia.org |url=http://www.usswestvirginia.org/ph/phresults.php |access-date=December 8, 2021 |url-status=live |archive-date=January 17, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117104216/http://www.usswestvirginia.org/ph/phresults.php}}</ref> *35 særðir{{sfn|Conn|Engelman|Fairchild|2000|p=194}} *3 flugvélar skotnar niður}} }} '''Árásin á Perluhöfn''' var [[skyndiárás]] sem [[Japan]]ir gerðu á [[Perluhöfn]], flotastöð [[Bandaríski herinn|bandaríska hersins]] á [[Hawaii]] þann [[7. desember]] [[1941]]. Ágreiningur milli þjóðanna hófst þegar Japanir réðust inn í [[Kína]] árið [[1937]] og Bandaríkjamenn sendu vopn til Kína til að reyna að hjálpa þeim að verjast innrás Japana. Reynt var að semja um frið en þegar samningaviðræður sigldu í strand hófu Japanir að skipuleggja árás á bandaríska flotann því þeir stefndu að því að verða stórveldi við [[Kyrrahafið]]. Vopn voru sérútbúin og flugmenn og sjóliðar sérstaklega þjálfaðir fyrir árásina. Í árásinni á Perluhöfn náðu Japanir að eyðileggja 188 flugvélar bandaríska hersins og skemma 159, einnig sökktu þeir eða ollu stórtjóni á 18 herskipum. Afleiðingar árásarinnar voru þær að [[Bandaríkin|Bandaríkjamenn]] voru nú orðnir þátttakendur í [[seinni heimsstyrjöldin]]ni og hefndu sín á Japönum í [[orrustan við Midway|orrustunni við Midway]] og með því að sprengja tvær [[kjarnorkuvopn|kjarnorkusprengur]] yfir japönsku borgunum [[Hiroshima]], þar sem rúmur þriðjungur íbúa lét lífið, og [[Nagasaki]]. == Aðdragandi == [[Mynd:Pearl_Harbour_Marine_Barracks_during_the_attack.jpg|thumb|250px|Reykur stígur frá orrustuskipum bandaríska flotans.]]Aðdraganda árásar Japana á Perluhöfn má rekja til ársins [[1937]], þegar Japanir réðust inn í [[Lýðveldið Kína (1912–1949)|Kína]] og [[Seinna stríð Kína og Japans|stríð braust út]], [[Vesturveldin]] studdu Kína í stríðinu og sendu þeim vopn sem gerði innrásina miklu erfiðari fyrir Japan.<ref>''Sagan öll'', 29; Skúli Sæland.</ref> Japanir reyndu að stöðva vopnasendingar Vesturveldanna til Kína með því að leggja undir sig [[Franska Indókína|frönsku nýlendurnar]] í [[Indókína]] en núna heita þær [[Víetnam]], [[Laos]] og [[Kambódía]]. Á sama tíma gengu þeir í bandalag með [[Öxulveldin|Öxulveldunum]] [[Þriðja ríkið|Þýskalandi]] og [[Konungsríkið Ítalía|Ítalíu]]. [[Bandaríkin]], [[Bretland]] og [[Holland]] eða hin svokölluðu Vesturveldi svöruðu með því að banna allan innflutning á [[olía|olíu]] til Japans.<ref>Poulsen, 210-211; ''Sagan öll'', 29; Skúli Sæland.</ref> Í ágúst árið [[1941]] sendu Japanir beiðni um að halda samningafund með [[Franklin D. Roosevelt]] [[forseti Bandaríkjanna|forseta Bandaríkjanna]] til að reyna leysa þennan ágreining, en svar Roosevelt við fundarbeiðninni var á þann hátt að ef hann skyldi mæta á fund með Japönum þyrftu þeir fara með her sinn burt úr Kína. Japanir tóku það ekki í mál og virtist nú fátt geta stöðvað stríð milli þjóðanna. Það var svo ekki löngu síðar eða í byrjun nóvem er [[Hirohito]] [[Japanskeisari]] lýsti yfir stríði gegn Bandaríkjunum, Bretlandi og Hollandi.<ref>Poulsen, 210-211; ''Sagan öll'', 29.</ref> == Undirbúningur == Japan hafði stefnt að því í einhvern tíma að verða stórveldi við [[Kyrrahafið]] og var [[Bandaríski flotinn]] mikil ógn við áætlunum þeirra. Þess vegna ákváðu þeir að fyrsta skref stríðs væri að ráðast á Bandaríska flotann.<ref>Jordan og Wiest, 175; Skúli Sæland.</ref> Japanir voru í raun búnir að undirbúa sig fyrir árásina á Perluhöfn áður en samningarviðræður sigldu í strand og lýst var yfir stríði. Allir þátttakendur árásarinnar, flugmenn og sjóliðar, fengu sérstaka þjálfun bara fyrir þessa árás. Einnig voru sérútbúin vopn sem hentuðu vel fyrir aðstæður eins og var í Perluhöfn.<ref>Skúli Sæland.</ref> Til að vekja sem minnstar grunsemdir fóru öll skipin úr höfn eitt og eitt í einu úr höfn frá Japan, en notaður var stærstur hluti flota Japana í árásinni og samanstóð árásarfloti þeirra af sex flugmóðurskipum, sem alls fluttu 432 flugvélar, tveimur tundurspillum, þremur kafbátum og átta olíuskipum. Kom flotinn sér svo fyrir 1.600 km norðan við [[Hawaii]]. Það var þann [[1. desember]] að yfirvöld í Japan komust að þeirri niðurstöðu að árásin yrði að veruleika og var hún dagsett þann [[7. desember]], á sunnudegi sem þýddi að margir hermenn voru í leyfi og menn áttu síst von á.<ref>Jordan og Wiest, 175; Skúli Sæland.</ref> == Árásin == [[Mynd:Pearl Harbor Attack, 7 December 1941 - 80-G-6683.jpg|right|thumb|Sprengja springur í vopnageymslu orrustuskipsins Arizona]] Árás [[Japanski flotinn|Japanska flotans]] hófst klukkan 06:00 með því að flugvélar fyrri árásarhrinu hófu flugtak, klukkan var svo um 07:55 þegar fyrstu flugvélarnar komu að höfninni. Þar skiptu hópurinn sem samanstóð af 183 flugvélum sér í tvennt og fór annar hópurinn beint að flugvélum bandaríska hersins til að koma í veg fyrir að þeir gætu varið sig í loft, hinn hópurinn fór beint að skipaflota Bandaríkjamanna. Með seinni árásahrinunni meðtalinni sem saman stóð af 170 flugvélum náðu Japanir á rúmlega einni klukkustund og fjörtíu og fimm mínútum að eyðileggja 188 flugvélar Bandaríska hersins og skemma 159, einnig sökktu þeir eða ollu stórtjóni á 18 herskipum. Í árásunum fórust alls 2.403 Bandaríkjamenn, þar af fórust 1.177 bandarískir sjóliðar þegar sprengja sprakk í vopnageymslu orrustuskipsins ''[[Arizona (orrustuskip)|Arizona]]''. Sprengingin var svo öflug að brak úr skipinu dreifðist um höfnina og höggbylgjan fannst í mörg hundruð metra fjarlægð. Hinsvegar misstu Japanir aðeins 29 flugvélar og nokkra kafbáta.<ref>''Sagan öll'', 24; Zich, 55-57.</ref> Klukkan 11:00 lenti [[Mitsuo Fuchida]] flugstjórinn sem stjórnaði fyrstu árásahrinunni á flugmóðurskipinu ''[[Akagi]]'', og vildi hann halda árásinni áfram og senda þriðju árásahrinuna af stað og klára árásina fullkomlega, því enn voru mikilvæg svæði ennþá heil, svo sem slippurinn, eldsneytisbirgðastöðin og rafstöðvar hafnarinnar. Yfirmenn japanska flotans ákváðu hins vegar að láta þar við standa og voru ánægðir með árangur árásarinnar, jafnvel þótt mikilvægustu skip bandaríska flotans hefðu ekki verið í höfn eins og áætlað var. Voru það flugmóðurskip tvö sem áttu eftir að gegna stóru hlutverki í komandi orrustum við Japani.<ref>''Sagan öll'', 25; Skúli Sæland.</ref> == Afleiðingar == Degi eftir árásina á Perluhöfn, þann [[8. desember]] [[1941]], skrifaði Franklin D. Roosevelt undir stríðsyfirlýsingu gegn Japönum og var strax hafist handa við að skipuleggja árás gegn Japönum og var hún gerð hálfu ári síðar í orrustunni við [[Midwayeyja|Midwayeyju]]. Þó að Bandaríkjamenn hafi stutt Bandamenn í seinni heimstyrjöldinni með hergögnum, má segja að ástæðan fyrir því að þeir tóku þátt í seinni heimstyrjöldinni beint, sé að mestu leyti útaf árásinni á Perluhöfn.<ref>Poulsen, 213; ''Sagan öll'', 26.</ref> Í ágústmánuði árið [[1945]] sprengdu Bandaríkjamenn tvær [[kjarnorkuvopn|kjarnorkusprengjur]] í Japan, sú fyrri yfir [[Hiroshima]] og sú seinni yfir [[Nagasaki]]. Rúmur þriðjungur íbúa í Hiroshima létu lífið eða særðust í sprengjunni og til viðbótar komu hinar varanlegu afleiðingar geislavirkninnar. Sama morgun réðust sovéskar hersveitir inn í [[Mandsjúría|Mandsjúríu]] og í kjölfarið gáfust Japanir upp.<ref>Poulsen, 260; ''Sagan öll'', 27.</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} ==Neðanmálsgreinar== <references group="nb"/> == Heimildir == *{{Citation |last1=Conn |first1=Stetson |last2=Engelman |first2=Rose C. |last3=Fairchild |first3=Byron |date=2000 |orig-date=Fyrsta útgáfa 1964 |title=Guarding the United States and Its Outposts |url=https://history.army.mil/books/wwii/Guard-US/index.htm |chapter=VII – The Pearl Harbor Attack |chapter-url=https://history.army.mil/books/wwii/Guard-US/ch7.htm |place=Washington D.C. |publisher=[[United States Army Center of Military History]] |access-date=December 8, 2021 |archive-date=November 20, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120044444/https://history.army.mil/books/wwii/Guard-US/index.htm |url-status=dead |id=CMD Pub 4-2 }} *{{Citation |last=Gailey |first=Harry A. |date=1997 |title=The War in the Pacific: From Pearl Harbor to Tokyo Bay |publisher=Presidio |isbn=0-89141-616-1 |url=https://archive.org/details/warinpacificfrom0000gail |url-access=registration }} *{{Citation |last=Gilbert |first=Martin |date=2004 |title=The Second World War |edition=Undurskoðuð|orig-date=1989 |publisher=Henry Holt and Company |isbn=0-8050-7623-9 |url=https://archive.org/details/secondworldwarco00gilb/ |access-date=December 8, 2021 |url-access=registration |author-link=Martin Gilbert }} * Jordan, David og Andrew Wiest. 2004. ''Atlas of World War II: over 160 detailed battle & capain maps''. London: Amber Books Ltd. *{{Cite report |mode=cs2 |last=Nimitz |first=Chester |date=February 15, 1942 |title=CINCPAC Report of Japanese Raid on Pearl Harbor, 7 December, 1941 |at=Enclosure (C) Damages Sustained by Ships as a Results of the Japanese Raid, December 7, 1941 |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/USN/rep/Pearl/CinCPac-Damage.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111235255/http://www.ibiblio.org/hyperwar/USN/rep/Pearl/CinCPac-Damage.html |archive-date=January 11, 2012 |url-status=live |via=HyperWar Foundation |id=Cincpac File No. A16-3/Serial 0479}} * Poulsen, Henning. 1995. ''Saga mannkyns: Stríð á stríð ofan 1914-1945'', ritröð AB. 13. bindi. Gunnar Stefánsson íslenskaði. Reykjavík: Almenna bókafélagið. * „Pearl Harbor attack.“ Encyclopædia Britannica Online. 2011. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/448010/Pearl-Harbor-attack. (Skoðað. 29.1.2011.) * Pearl Harbor: árás Japana á flotastöð Bandaríkjamanna. 2010. ''Sagan öll''. 2: 22-29. * Skúli Sæland. „Hvað gerðist í Perluhöfn (Pearl Harbor) í seinni heimsstyrjöldinni?“.Vísindavefurinn 11.9.2003. https://visindavefur.is/?id=3727. (Skoðað 28.1.2011). * Zich, Arthur. 1980. ''Heimsstyrjöldin 1939 – 1945. Sókn Japana''. Björn Bjarnason íslenskaði. Reykjavík: Almenna bókafélagið. {{Seinni heimsstyrjöldin}} [[Flokkur:Orrustur í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:1941]] [[Flokkur:Saga Bandaríkjanna]] [[Flokkur:Japan í seinni heimsstyrjöldinni]] suo7qmi4oum202ifz96sun0hgj7bo7t Steinmóður Bárðarson 0 100527 1971600 1093892 2026-07-11T10:18:08Z Haukurth 367 Það vantaði bil milli orða á einum stað 1971600 wikitext text/x-wiki '''Steinmóður Bárðarson''' (d. [[1481]]) var prestur í [[Hólabiskupsdæmi]] og síðar [[ábóti]] í [[Viðeyjarklaustur|Viðeyjarklaustri]] í hátt í fjörutíu ár á [[15. öld]] og er talinn í hópi merkustu ábóta klaustursins. Steinmóður hefur verið talinn sonur Bárðar Njálssonar prests á Kálfafelli Bárðarsonar. Hann kemur við heimildir sem djákn og síðan prestur í þjónustu [[Jón Vilhjálmsson Craxton|Jóns Vilhjálmssonar Craxton]], biskups á Hólum og síðar í Skálholtsbiskupsdæmi. Hann var orðinn ábóti í Viðeyjarklaustri [[1444]] en þá hafði verið ábótalaust þar allt frá því að [[Bjarni Andrésson]] lést [[1428]]. Í ábótatíð sinni var hann oft [[officialis]], enda var biskupslaust í Skálholti langtímum saman og [[Marcellus (d. 1460)|Marcellus]], sem þar var biskup í meira en áratug, kom aldrei til landsins. Einnig mun hann hafa verið officialis í Hólabiskupsdæmi eftir [[Gottskálk Keniksson]]. Steinmóður kemur oftsinnis við skjöl á 15. öld og meðal annars er til páfabréf sem [[Nikulás V]] skrifaði honum [[3. febrúar]] [[1451]] og gefur honum þar fyrirmæli um að setja [[Jón Þorkelsson (ábóti)|Jón Þorkelsson]] ábóta í [[Helgafellsklaustur|Helgafellsklaustri]]. Hann var umsvifamikill í fjármálum klaustursins og er talinn hafa átt í deilum og jafnvel vopnuðum átökum við [[England|Englendinga]] í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Sonur Steinmóðs var líklega Þorvarður Steinmóðsson lögréttumaður í [[Reykjavík]] en fleiri hafa verið nefndir, þar á meðal Snjólfur, sem féll í bardaga við Englendinga í Hafnarfirði. Snjólfur lést 1481. [[Jón Árnason (ábóti)|Jón Árnason]] var orðinn ábóti [[1490]] og hefur líklega tekið við af honum. == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3556313|titill=Viðeyjarklaustur. Sunnudagsblað Tímans, 23. júlí 1967.}} * {{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2317470|titill=Um klaustrin á Íslandi. Tímarit hins íslenzka bókmenntafélags, 8. árgangur 1887.}} [[Flokkur:Íslenskir ábótar og príorar]] [[Flokkur:Íslenskir prestar í kaþólskum sið]] [[Flokkur:Viðeyjarklaustur]] {{d|1481}} 51l1b4cd86fulaffzy5lgj0j0412w9k Dired 0 101296 1971566 1836558 2026-07-11T00:50:38Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971566 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Emacs_Dired_buffers.png|thumb|hægri|Emacs dired.]] '''Dired''' ([[enska]]: ''[[Mappa (tölvufræði)|'''dir'''ectory]] '''ed'''itor'', gamalt orð yfir ‚skráastjóra‘) er öflugur [[skráastjóri]] fyrir [[Emacs]]-ritilinn. ==Tenglar== * [http://www.gnu.org/software/emacs/manual/html_node/emacs/Dired.html Dired] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110829003942/http://www.gnu.org/software/emacs/manual/html_node/emacs/Dired.html |date=2011-08-29 }} á [[GNU]].org [[Flokkur:Skráastjórar]] [[Flokkur:Emacs]] rlkvy9jzdl2lrrhpla8om8hk50pi3sc Máfar 0 101559 1971604 1956147 2026-07-11T11:13:50Z ~2026-39333-59 118467 /* */ 1971604 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Máfar | image = Seagull in flight by Jiyang Chen.jpg | image_width = 245px | image_caption = [[Hringmáfur]] á flugi | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Fuglar]] (''Aves'') | ordo = [[Strandfuglar]] (''Charadriiformes'') | familia = [[Máfar]] (''Laridae'') | familia_authority = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 }} '''Máfar''' ([[fræðiheiti]] ''Laridae'') eru meðalstórir eða stórir strandfuglar, oftast gráir eða hvítir með svört svæði á höfði og vængjum. Þeir lifa helst á fiski en éta einnig skordýr, fuglsunga, egg og ýmiss konar úrgang. ==Tegundir== '''Ættkvíslin ''[[Larus]]'' *''[[Larus pacificus]]'' *''[[Larus belcheri]]'' *''[[Larus atlanticus]]'' *''[[Larus crassirostris]]'' *''[[Larus heermanni]]'' *[[Stormmáfur]], ''Larus canus'' *[[Hringmáfur]], ''Larus delawarensis'' *''[[Larus californicus]]'' *[[Svartbakur]], ''Larus marinus'' *''[[Larus dominicanus]]'' **''[[Larus dominicanus vetula]]'' *[[Heiðmáfur]], ''Larus glaucescens'' *''[[Larus occidentalis]]'' *''[[Larus livens]]'' *[[Hvítmáfur]], ''Larus hyperboreus'' *[[Bjartmáfur]], ''Larus glaucoides'' ** ''[[Larus glaucoides kumlieni]]'' *[[Norðmáfur]], ''Larus thayeri'' *[[Silfurmáfur]], ''Larus argentatus'' *''[[Larus heuglini]]'' *[[Strandmáfur]], ''Larus smithsonianus'' *''[[Larus michahellis]]'' *[[Klapparmáfur]], ''Larus cachinnans'' *''[[Larus vegae]]'' *[[Leirumáfur]], ''Larus armenicus'' *[[Hellumáfur]], ''Larus schistisagus'' *[[Sílamáfur]], ''Larus fuscus'' '''Ættkvíslin ''[[Ichthyaetus]]'' *[[Sandmáfur]], ''Ichthyaetus leucophthalmus'' *[[Brúnmáfur]], ''Ichthyaetus hemprichii'' *[[Fiskimáfur]], ''Ichthyaetus ichthyaetus'' *[[Kóralmáfur]], ''Ichthyaetus audouinii'' *[[Lónamáfur]], ''Ichthyaetus melanocephalus'' *''[[Ichthyaetus relictus]]'' '''Ættkvíslin ''[[Leucophaeus]]'' *''[[Leucophaeus scoresbii]]'' *[[Hláturmáfur]], ''Leucophaeus atricilla'' *[[Sléttumáfur]], ''Leucophaeus pipixcan'' *''[[Leucophaeus fuliginosus]]'' *''[[Leucophaeus modestus]]'' '''Ættkvíslin ''[[Chroicocephalus]]'' *''[[Chroicocephalus novaehollandiae]]'' *''[[Chroicocephalus scopulinus]]'' *''[[Chroicocephalus hartlaubii]]'' *''[[Chroicocephalus maculipennis]]'' *[[Hærumáfur]], ''Chroicocephalus cirrocephalus'' *''[[Chroicocephalus serranus]]'' *''[[Chroicocephalus bulleri]]'' *[[Mýramáfur]], ''Chroicocephalus brunnicephalus'' *[[Hettumáfur]], ''Chroicocephalus ridibundus'' *[[Bleikmáfur]], ''Chroicocephalus genei'' *[[Trjámáfur]], ''Chroicocephalus philadelphia'' '''Ættkvíslin ''Saundersilarus'' *''[[Saundersilarus saundersi]]'' '''Ættkvíslin ''Hydrocoloeus'' *[[Dvergmáfur]], ''Hydrocoloeus minutus'' '''Ættkvíslin ''Rhodostethia'' *[[Rósamáfur]], ''Rhodostethia rosea'' '''Ættkvíslin ''[[Kittiwake|Rissa]]'' *[[Rita]], ''Rissa tridactyla'' *''[[Rissa brevirostris]]'' '''Ættkvíslin ''Pagophila'' *[[Ísmáfur]], ''Pagophila eburnea'' '''Ættkvíslin ''Xema'' *[[Þernumáfur]], ''Xema sabini'' '''Ættkvíslin ''Creagrus'' *''[[Creagrus furcatus]]'' ==Máfar á Íslandi== Á Íslandi eru sjö tegundir máfa sem verpa að staðaldri, tvær tegundir hafa hér vetursetu og ein sést hér árið um kring. Þessar tegundir eru: * [[Hvítmáfur]] * [[Svartbakur]] * [[Sílamáfur]] * [[Rita]] * [[Hettumáfur]] * [[Silfurmáfur]] * [[Stormmáfur]] * [[Bjartmáfur]] (vetrargestur, verpir ekki á Íslandi) == Tenglar == {{Commonscat|Laridae|máfum}} * [https://www.natkop.is/syningar/page.asp?ID=395 Máfar (Náttúrufræðistofa Kópavogs)]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.xs4all.nl/~calidris/gullindex.htm Rudy's Gull-index] Myndir af stórum máfategundum * [http://ibc.lynxeds.com/family/gulls-laridae Máfamyndbönd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903210328/http://ibc.lynxeds.com/family/gulls-laridae |date=2011-09-03 }} frá Internet Bird Collection * [http://www.gullpix.com Gullpix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081206131412/http://www.gullpix.com/ |date=2008-12-06 }} Myndir af máfum flokkað eftir tegundum [[Flokkur:Máfar]] ac5yo736l9ldxfr3yt6x34gk0343ztl Kjarnorkuárásirnar á Hiroshima og Nagasaki 0 106597 1971491 1900737 2026-07-10T16:14:50Z TKSnaevarr 53243 1971491 wikitext text/x-wiki {{hreingerning}} [[Mynd:Atomic bombing of Japan.jpg|thumb|right|Sveppaský eftir kjarnorkusprengingar hanga yfir Hiroshima og Nagasaki.]] '''Kjarnorkurárásirnar á Hiroshima og Nagasaki''' eru árásir sem bandaríski flugherinn gerði á japönsku borgirnar [[Hiroshima]] og [[Nagasaki]] undir lok [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]] í ágúst árið [[1945]]. Þær voru fyrstu og einu [[kjarnorkusprengja|kjarnorkusprengingarnar]] sem gerðar hafa verið í stríði. Þann [[6. ágúst]] 1945 flaug sprengjuflugvélin [[Enola Gay]] yfir borgina Hiroshima og varpaði fyrstu kjarnorkusprengju sem notuð hefur verið í hernaði á borgina. Þremur dögum síðar, eða þann [[9. ágúst]], var annarri kjarnorkusprengju varpað á borgina Nagasaki. Sprengjurnar höfðu skelfilegar afleiðingar fyrir íbúa borganna. Um 300 þúsund létust eða særðust og tugir þúsunda urðu fyrir langvarandi áhrifum vegna geislunar. Kjarnorkusprengingarnar á Hiroshima og Nagasaki gáfu Japönum engan annan kost en að gefast upp. Þeir skrifuðu undir friðarsáttmála [[2. september]] 1945 og með því lauk seinni heimsstyrjöldinni. == Þróun kjarnorkuvopna == Árið 1938 höfðu þýskir vísindamenn séð möguleikann á því að þróa kjarnorkusprengjur. Almennt var þó talið að það tæki of langan tíma að þróa slíkar sprengjur og ef það tækist yrðu þær of þungar fyrir flugvélar.<ref name="roberts604">J.M. Roberts. bls. 604.</ref> Margir vísindamenn, listamenn og rithöfundar höfðu verið gerðir útlægir frá [[Þýskaland]]i. [[Albert Einstein]] var einn þeirra. Hann skrifaði [[Franklin D. Roosevelt]] Bandaríkjaforseta bréf þar sem hann greindi frá þessum möguleika.<ref>Sigurður Ragnarsson. bls. 67 og 118.</ref> Á fjórða áratugnum var eðlisfræðileg þekking orðin nógu mikil til að skilja hvernig þróa mætti kjarnorkuvopn og hver áhrif slíkra vopna væru. Árið [[1939]] var hugmyndafræðilegu takmarki náð en vandamál komu upp í sambandi við framleiðslu.<ref>Richard Overy. bls. 54.</ref> Erfitt reyndist að framleiða nógu kjarnakleyf efni.<ref>Daniel Morston. bls. 240.</ref> Árið 1940 var sett á fót nefnd í Bretlandi sem kallaðist „the Maud committie“ eða „Maud-nefndin“. Henni var falið að fylgjast með gangi mála varðandi þróun kjarnorkuvopna og var skipuð tveimur virtum vísindamönnum. Í júlí 1941 gaf nefndin út yfirlýsingu þar sem hún taldi að unnt væri að smíða kjarnorkusprengju innan þess tímaramma sem að stríðið væri líklegt að taka. Þeir sögðu að nota mætti efnabreytt úran. Ríkisstjórn Breta gaf grænt ljós á framleiðslu atómsprengjanna.<ref>Richard Overy. bls. 54</ref> Kostnaðurinn reyndist Bretum um megn og Bandaríkin tóku yfir verkefnið í júní 1942. Bandaríkjamenn kölluðu þetta háleynilega verkefni „[[Manhattan-verkefnið]]“ (e. ''Manhattan Project''). Breskir vísindamenn voru fluttir til Bandaríkjanna og unnu samhliða vísindamönnunum þar undir stjórn [[Robert Oppenheimer|Roberts Oppenheimer]]. Verkefnið í heild sinni kostaði 2 milljarða bandaríkjadala og skapaði 600 þúsund störf<ref>Richard Overy. bls. 54.</ref> en í heildina komu 120 þúsund manns að smíði sprengjunnar sjálfrar.<ref>Sigurður Ragnarsson. bls. 118</ref> Sumarið 1945 hafði nógu mikið [[plútoníum]] og [[úran-235]] verið framleitt til að prófa að sprengja kjarnorkusprengju.<ref>Richard Overy. bls. 54.</ref> Verkefnið náði hámarki þegar tilraunasprengja var sprengd yfir Almogordo eyðimörkinni í [[Nýja-Mexíkó|Nýju-Mexíkó]] í Bandaríkjunum [[16. júlí]] 1945.<ref>Sigurður Ragnarsson. bls. 118.</ref> == Aðdragandi árásarinnar == Japanir voru á undanhaldi í byrjun ágúst árið 1945. Margir landvinningar þeirra höfðu verið endurheimtir, heilu borgirnar voru rústir einar og sjóflotinn var úr sögunni.<ref>J.M. Roberts. bls. 604-605.</ref> Bandaríkjamenn höfðu náð eyjunum Okinawa og Iwo Jima og með því lokað á olíuforða Japana.<ref>Dr. Klaus Berndl o.fl. bls. 498.</ref> Frá bækistöðvum þar lagði bandaríski flugherinn ýmsar borgir og þugnaiðnað í rúst ásamt því að sökkva birgðaskipum Japana.<ref>Guillemette Andreu o.fl. bls. 272.</ref> Leiðtogar japana voru ekki í uppgjafarhug og í örvæntingu sinni hófu Japanir þá að senda [[sjálfsmorðsflugmenn]] í bardaga.<ref>Dr. Klaus Berndl ofl. bls. 498.</ref> Yfirherstjórn Bandaríkjanna taldi að það yrði ekki hægt að framkvæma lokainnrás í Japan fyrr en [[1946]]. Sú innrás myndi kosta mikið manntjón eða allt að milljón fallinna. Á þetta reyndi þó ekki.<ref>Guillemette Andreau o.fl. bls. 272.</ref> Roosevelt bandaríkjaforseti lést í apríl 1945. Eftirmaður hans var [[Harry S. Truman]] og tók hann ákvörðunina um að nota kjarnorkuvopnin.<ref>Henning Poulsen. bls. 261.</ref> Margir telja að kjarnorkuárásirnar á Japan hafi ekki eingöngu verið hernaðarlegs eðlis. Öllum hafi verið ljóst að Japanir væru að tapa stríðinu og að innrás yrði óþörf. Tilgangur sprenginganna hafi því verið pólitísks eðlis til að sýna fram á mátt Bandaríkjanna á eftirstríðsárunum.<ref>Sigurður Ragnarsson. bls. 118.</ref> == Árásirnar á Hiroshima og Nagasaki == Þann 6. ágúst árið 1945 flaug [[Enola Gay]], sérútbúinni B-29 flugvél undir stjórn Paul Tibbets yfir borgina Hiroshima í Japan. Flugvélin hafði að geyma úransprengjuna „little boy“. Alls voru sjö B-29 flugvélar með í för. Samtals voru í áhöfninni 100 manns auk vísindamanna. Sprengjunni var sleppt yfir borginni úr 10 þúsund metra hæð og klukkan 08:15 sprakk hún í 600 metra hæð yfir borginni.<ref>Henning Poulsen. bls. 258.</ref> Gríðarlegur hiti myndaðist þegar sprengjan sprakk og gereyðilagði byggingar í þrettán kílómetra radíus.<ref>Richard Overy. bls. 55.</ref> Hiroshima varð fyrir valinu umfram aðrar borgir eingöngu vegna þess að veðurskilyrði þar voru heppileg.<ref>Henning Poulsen. bls. 260.</ref> Lítil skólastúlka lýsti því sem gerðist á því andartaki sem sprengjan sprakk í Hiroshima svona: {{Tilvitnun2|Það var dýrlegur sumarmorgunn hinn 6. ágúst. Ég var að leggja af stað í skólann. Þegar ég kom fram í stigaganginn sundraðist allt umhverfis mig í ægibjörtu ljósi. Allt hrundi í kringum mig og ég grófst undir spýtnabraki og glerbrotum. Þegar ég kom aftur til meðvitundar hélt ég að komin væri nótt því að niðamyrkur var á; en ég gat greint sólina sem hvíta kúlu... Á leiðinni brott sá ég skaðbrennd lík liggja eins og hráviði í skólagarðinum.<ref>Treje Emblem o.fl. bls. 493.</ref> }} Sprengjan sem sprakk yfir Hiroshima var í laginu eins og oddhvass sívalningur. Hún var fimm metra löng, þrír metrar í þvermál og fimm tonn að þyngd. Virku hlutar sprengjunnar voru fjögur lítil stykki af úrani.<ref>Henning Poulsen. bls. 258.</ref> 80 þúsund manns dóu samstundis við sprenginguna og 70 þúsund særðust.<ref name="roberts604" /> Þrem dögum seinna eða þann 9. ágúst sprakk önnur kjarnorkusprengja yfir borginni Nagasaki.<ref>Treje Emblem o.fl. bls. 493.</ref> Sú sprengja var úr plútóníum og var kölluð „Fat man“. Hún var um það bil einn og hálfur metri á breidd og þrír metrar á lengd, vó 4,6 tonn og hafði afköst á við 20 kílótonn trínítrótólúens(TNT).<ref>Nuclear age peace foundation.</ref> Borgin var í skjóli fjalls svo að sprengingin varð ekki eins skaðleg og í Hiroshima. 74.000 íbúa Nagasaki létust samstundis við sprenginguna og 74 þúsund særðust. Tíu þúsundir urðu fyrir langtíma áhrifum vegna mikillar geislunar.<ref>Richard Overy. bls. 55.</ref> === Paul Tibbets === Paul Warfield Tibbets yngri fæddist 23. febrúar í Illinois fylki í Bandaríkjunum. Foreldrar hans, Enola Gay og Paul Warfield Tibbets vildu að hann yrði læknir en Tibbets var alltaf staðráðinn í að verða flugmaður. Í seinni heimsstyrjöldinni var Tibbets skipaður æðsti yfirmaður 340. sprengjusveitarinnar. Hann tók svo við stjórn ný stofnaðs hóps sem var falið að varpa kjarnorkusprengjunni „little boy“. Flugvélin sem hann stýrði var nefnd eftir móður hans og kallaðist því Enola Gay. Paul Tibbets lést 1. nóvember 2007, 91 árs gamall.<ref>Avepilots.</ref> == Uppgjöf Japana == Sama dag og plútóníum sprengjan var sprengd yfir Nagasaki bað japanski forsætisráðherrann [[Hirohito]] keisara að taka ákvörðun um hvort Japanir myndu gefast upp eða ekki.<ref>Richard Overy. bls. 55.</ref> Japan skrifaði undir friðarsáttmála þann 2. september 1945. Sú ákvörðun byggðist bæði á sprengingunum og á því að milli sprenginganna í Hiroshima og Nagasaki réðust Sovétmenn inn í Japan. Með uppgjöf Japana lauk síðari heimsstyrjöld.<ref>Guillemette Andreu o.fl. bls. 272.</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == * Andreu, Guillemette o.fl.: ''Heims sögu atlas Iðunnar''. Iðunn, Reykjavík 1996. * Acepilots. 2012, 21. mars. ,,Paul Tibbets and the Enola Gay.“ Vefslóð: http://acepilots.com/usaaf_tibbets.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150227011025/http://acepilots.com/usaaf_tibbets.html |date=2015-02-27 }} * Berndl, Dr. Klaus o.fl.: ''Saga mannkyns frá örófi fram á þennan dag''. Skuggi forlag, Reykjavík 2008. * Emblem, Treje o.fl.: ''Heimsbyggðin, saga mannkyns frá öndverðu til nútíðar''. Mál og menning, Reykjavík 1995. * Marston, Daniel ritstýrði: ''The Pacific war, from Pearl Harbor to Hiroshima''.Osprey Publishing, London 2005. * Neuclear age peace foundation. 2012, 21. mars. ,,Fat man.“ Vefslóð: http://www.nuclearfiles.org/menu/key-issues/nuclear-weapons/history/pre-cold-war/manhattan-project/fatman.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120418090203/http://www.nuclearfiles.org/menu/key-issues/nuclear-weapons/history/pre-cold-war/manhattan-project/fatman.htm |date=2012-04-18 }} * Overy, Richard: ''War in the Pacific''.Carlton books limited, London 2010. * Poulsen, Henning: ''Saga mannkyns''. Ritröð AB. 13. Bindi. Almenna bókafélagið, Reykjavík 1995. * Roberts, J.M: ''Modern History, from the european age to the new global era''. Duncan Baird Publishers, London 2007. * Sigurður Ragnarsson: ''20. öldin – svipmyndir frá öld andstæðna''.Mál og menning, Reykjavík 2007. {{Seinni heimsstyrjöldin}} [[Flokkur:Seinni heimsstyrjöldin]] [[Flokkur:1945]] [[Flokkur:Japan í seinni heimsstyrjöldinni]] 5ocrp7wwhn7jwkucj9sqtk62m1vmz9p Austurstræti 16 0 112291 1971453 1953677 2026-07-10T13:50:21Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971453 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Reykjavík - Austurstræti 16 (2).jpg|thumb|Austurstræti 16]] [[Mynd:Godthaab magnus olafsson mao 343.jpg|thumb|right|Innan úr ''Godthaab-verslun'' Thors Jensens um 1910 sem brann 1915.]] '''Austurstræti 16''', '''Nathan og Olsen-húsið''' eða '''Reykjavíkurapótek''' er hús í [[miðbær Reykjavíkur|miðbæ Reykjavíkur]], byggt árið [[1917]] eftir [[bruninn mikli í Reykjavík 1915|brunann mikla árið 1915]]. Áður hafði [[Thor Jensen]] verið með verslun sína ''Godthaab'' á sama stað. Byggingin dregur nafn sitt af [[apótek]]i sem var rekið þar um árabil. Byggingin hefur einnig verið kennd við [[Nathan og Olsen]], tvo danska athafnamenn sem komu til Íslands árið [[1912]] og stofnuðu nýlenduvöruverslun. Byggingin er hornhús á horni [[Austurstræti]]s og [[Pósthússtræti]]s og var teiknuð af [[Guðjón Samúelsson|Guðjóni Samúelssyni]] og var það eitt af fyrstu verkefnum hans. Guðjón hafði fræga byggingu Pohjola-tryggingafélagsins í [[Helsinki]] eftir finnska arkitektinn [[Eliel Saarinen]] til fyrirmyndar. Saarinen var einn virtasti arkitekt [[Skandinavía|Skandinavíu]] á þessum tíma. Mjög mikið var lagt í bygginguna, víða er [[marmari]] á gólfinu. Á aðalstigaganginum eru sjö styttur eftir [[Guðmundur frá Miðdal|Guðmund frá Miðdal]], sem sýna merkismenn í íslenskri verslunarsögu. Á horni hússins er brjóstmynd af eins konar trölli eftir [[Einar Jónsson]] myndhöggvara. Í lok árs 2011 var húsið metið á bilinu 550-1.000 milljónir kr.<ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2011/12/14/frjalsi_eignast_austurstraeti_16/]</ref> == Saga == Í húsinu var starfrækt olíudrifin [[rafstöð]], sú stærsta í Reykjavík fram að því þegar [[Elliðaárstöð]] var tekin í notkun árið 1921. Stöð þessi var 33 hestöfl og gerði meira en að þjónusta húsið, því íbúar nokkurra nærliggjandi bygginga gátu keypt þar raforku - ýmist eftir taug eða með því að fá hlaðna [[rafgeymir|rafgeyma]]. Þegar [[Rafmagnsveita Reykjavíkur]] tók til starfa var rafstöð þessi tekin niður og seld til [[Hafnarfjörður|Hafnarfjarðar]], þar sem hún þjónaði bæjarbúum um alllangt skeið. [[Landsbanki Íslands]] var með starfsemi í húsinu árin 1918 til 1924. Í dag er þar veitingastaður. ==Tenglar== * [http://www.grapevine.is/Art/ReadArticle/The-Building-that-Shaped-the-CityAusturstr%E6ti-16 The Building that Shaped the City Austurstræti 16]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein í [[Reykjavík Grapevine]] * [http://www.mbl.is/mm/myndasafn/svipmyndir/svipm_ald_img.html?img=15 Stórhýsi rís við Austurstræti - mbl.is] * [http://www.mbl.is/frettir/innlent/2012/09/11/sogufraegt_hus_i_midbaenum_til_solu/ Sögufrægt hús í miðbænum til sölu], frétt á Mbl.is 11. september 2012 * [https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/data/13030/bj/ft1g5004bj/figures/ft1g5004bj_00229.jpg Ljósmynd af Pohjola-byggingunni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250821064954/https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/data/13030/bj/ft1g5004bj/figures/ft1g5004bj_00229.jpg |date=2025-08-21 }} == Heimildir == <references /> {{Friðuð hús í Reykjavík}} {{coord|64|8|51.07|N|21|56|17.09|W|display=title}} [[Flokkur:Austurstræti]] [[Flokkur:Byggingar eftir Guðjón Samúelsson]] n4wlq81g1x6uflby69wvo198w0ecut7 Flokkur:Wikipedia:Blaðastubbar 14 113046 1971497 1328150 2026-07-10T16:44:18Z MyraMidnight 41218 stubbaflokkur 1971497 wikitext text/x-wiki {{Stubbaflokkur |grein=[[dagblað|dagblöðum]] og [[tímarit]]um |stubbasnið=stubbur/dagblað |flokkur=Wikipedia:Stubbar |sort= |tegund flokks= |WikiVerkefni= |skilaboð= }} eoqw3uuc0p4socpthhgx49swybqi4oh Gamma (fjármálafyrirtæki) 0 119892 1971605 1961162 2026-07-11T11:31:13Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971605 wikitext text/x-wiki {{hreingera|auglýsingabragurr}} '''GAMMA''' (eða '''GAMMA Capital Management hf''') er rekstrarfélag verðbréfasjóða sem var stofnað í júní árið [[2008]]. GAMMA er nú (árið 2017) með um 140 milljarða króna í stýringu<ref>http://www.gamma.is/um-gamma{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>  fyrir m.a. lífeyrissjóði, tryggingarfélög, innlendar og erlendar bankastofnanir, fyrirtæki og einstaklinga. Félagið rekur fjölda sjóða, bæði hefðbundna verðbréfasjóði, fjárfestingarsjóði og fagfjárfestasjóði. Þá hefur félagið jafnframt sinnt mörgum samfélagsverkefnum styrkt við menningu og listir, bæði á Íslandi og erlendis. Höfuðstöðvar GAMMA eru í Reykjavík en félagið rekur einnig skrifstofur í [[London]] og [[New York-borg|New York]]. Stjórn félagsins skipa þau Hlíf Sturludóttir (stjórnarformaður), Gunnar Sturluson hrl. og Sveinn Biering Jónsson. == Eigendur GAMMA== Eftirfarandi eru eigendur GAMMA.<ref>http://www.gamma.is/um-gamma/reglur/</ref> GAMMA er stofnað af Gísla Haukssyni og Agnari Tómasi Möller. Þeir eru jafnframt stærstu eigendur félagsins. * Ægir Invest ehf. (30,97%) - Gísli Hauksson á 100% hlutafjár í Ægi Invest ehf., * Agnar Tómas Möller (30,97%),  * Straumnes eignarhaldsfélag ehf. (9,99%) - Straumnes  eignarhaldsfélag ehf. er í eigu Helgafells eignarhaldsfélags ehf., sem er í eigu  Ara Fenger, Bjargar Fenger og Kristínar Fenger,  * Volga ehf. (9,99%) - Guðmundur Björnsson á 100% hlutafjár í Volga ehf.,  * GAMMA Capital Management hf (6,5%),  * Valdimar Ármann (4,97%),  * LTT ehf. (3,6%) - Lýður Þór Þorgeirsson á 100% hlutafjár í LTT ehf.,  * Polygon ehf. (2%) - Jónmundur Guðmarsson á 100% hlutafjár í Polygon ehf. og  * Úlfsdalir ehf. (1%) - Ragnar Jónasson á 100% hlutafjár í Úlfsdalir ehf. == Sjóðir GAMMA== Eftirfarandi eru sjóðir GAMMA.<ref>{{cite web |url=http://www.gamma.is/sjodir/ |title=Geymd eintak |access-date=2017-12-05 |archive-date=2017-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207143928/http://www.gamma.is/sjodir |url-status=dead }}</ref> * GAMMA: GOV (Verðbréfasjóður, stofnaður árið 2009) * GAMMA: INDEX (Verðbréfasjóður, stofnaður árið 2010) * GAMMA: TOTAL RETURN (Fjárfestingarsjóður, stofnaður árið 2012) * GAMMA: EQUITY (Fjárfestingarsjóður, stofnaður árið 2013) * GAMMA: CREDIT (Fjárfestingarsjóður, stofnaður árið 2013) * GAMMA: COVERED (Fjárfestingarsjóður, stofnaður árið 2015) * GAMMA: LIQUID (Fjárfestingarsjóður, stofnaður árið 2016) * GAMMA: EQ1 (Fagfjárfestasjóður, stofnaður árið 2011) * GAMMA: FIXED INCOME (Fagfjárfestasjóður, stofnaður árið 2009) * GAMMA: GLOBAL INVEST (Fjárfestingarsjóður, stofnaður árið 2016) == Ráðgjöf== GAMMA Ráðgjöf hefur frá stofnun félagsins veitt fyrirtækjaráðgjöf mörgum af stærstu fyrirtækjum landsins. Meðal þeirra fyrirtækja sem GAMMA Ráðgjöf hefur veitt þjónustu eru Marel, Reitir, TM, Sjóvá, CCP, Bláa lónið, MP Banki, HB Grandi, HS Orka og fleiri. Þá hefur félagið einnig sinnt ráðgjafaverkefnum fyrir aðra aðila, s.s. fyrirtæki, opinberar stofnanir, lífeyrissjóði og sveitafélög auk þess að veita minni fyrirtækjum ráðgjöf auk þess að sinna efnahagsráðgjöf og greiningum fyrir stjórnvöld, sjóði, sveitarfélög, fyrirtæki og erlenda aðila. <ref>{{cite web |url=http://www.gamma.is/radgjof/ |title=Geymd eintak |access-date=2017-12-05 |archive-date=2017-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210021333/http://www.gamma.is/radgjof |url-status=dead }}</ref> Útgefin ráðgjafaverkefni GAMMA eru meðal annars: * [https://hsorka.s3.amazonaws.com/documents/GAMMA_-_skyrsla.pdf HS Orka & Bláa lónið: Auðlindagarður á Reykjanesi] (PDF) útg. maí 2015 * [http://www.gamma.is/media/skjol/GAMMA_Saestrengur.pdf Landsvirkjun: Sæstrengur og hagur heimilanna]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (PDF) Útg. september 2013 * [http://www.gamma.is/media/skjol/Naudsyn-eda-val-Verdtrygging,-vextir-og-verdbolga.pdf Samtök fjármálafyrirtækja: Verðtrygging - nauðsyn eða val?]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (PDF) Útg. september 2012 * [http://www.gamma.is/media/skjol/GAMMA-Efnahagsleg-ahrif-af-ardsemi-Landsvirkjunar-til-2035.pdf Efnhagsleg áhrif af rekstri og arðsemi Landsvirkjunar til ársins 2035]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (PDF) Útg. júní 2011 * [http://www.gamma.is/media/skjol/GAMMA-umsogn-Icesave.pdf Alþingi:  Umsögn um Icesave, 388. mál]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, þskj. 546 Útg. janúar 2011 Skýrsla GAMMA um [http://www.gamma.is/media/skjol/GAMMA_Saestrengur.pdf sæstreng]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} hlaut mikla athygli<ref>https://www.samorka.is/skyrsla-gamma-saestrengur-hagkvaemur-fyrir-islensk-heimili/</ref> og vakti umræðu<ref>http://www.vb.is/frettir/lagt-raforkuverd-til-heimila-er-leleg-lifskjarastefna/96318/</ref> í þjóðfélaginu eftir að hún var gefin út. Tveimur árum áður hafði GAMMA gefið út [http://www.gamma.is/media/skjol/GAMMA-Efnahagsleg-ahrif-af-ardsemi-Landsvirkjunar-til-2035.pdf skýrslu um efnahagsleg áhrif]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} af rekstri og arðsemi Landsvirkjunar sem einnig vakti athygli.<ref>https://www.ruv.is/frett/raforkusala-um-saestreng-hagkvaem</ref> Árið 2015 vann GAMMA Ráðgjöf [https://hsorka.s3.amazonaws.com/documents/GAMMA_-_skyrsla.pdf ítarlega skýrslu]  fyrir HS Orku og Bláa Lónið þar sem fjallað var um efnahagsleg áhrif Auðlindagarðs á Reykjanesi. Samkvæmt skýrslunni má ætla verðmætasköpun innan Auðlindagarðsins hafi verið umtalsvert meiri en sem nemur verðmætasköpun þjóðarbúsins á árunum 2008-2013<ref>http://www.vb.is/frettir/tekjur-audlindagardsins-23-milljardar-arid-2016/117429/</ref> og að Auðlindagarðurinn hafi verið uppspretta nýrra starfa á Reykjanesi. Í skýrslunni kemur fram að ætla megi að atvinnuleysi á Suðurnesjum hefði verið um tveimur prósentustigum hærra ef garðsins hefði ekki notið við þar sem eitt af hverjum fjórum nýjum störfum sem urðu til á Suðurnesjunum mætti rekja til Auðlindagarðsins.<ref>http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2015/05/28/merkilegasta_framlag_slendinga/</ref> Árið 2016 gaf GAMMA Ráðgjöf einnig út [http://www.gamma.is/media/skjol/GAMMA---Innvidir_x28.pdf ítarlega skýrslu]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} um innviðauppbyggingu á Íslandi. Í skýrslunni, sem gefin var út á ensku, kom fram að uppsöfnuð fjárfestingarþörf í innviðum hér á landi næmi um 230 milljörðum króna. Höfundar skýrslunnar mátu það sem svo að á næstu sjö til tíu árum þurfi að fjárfesta í innviðum hér á landi fyrir hátt í 600 milljarða króna.<ref>http://www.vb.is/frettir/vantar-230-milljarda-i-innvidi-landsins/132753/?q=fj%C3%A1rfestingar</ref>   == Samfélagsverkefni == GAMMA tekur virkan þátt í að styrkja ýmis samfélagsleg verkefni og starfsemi. Gamma hefur til dæmis verið aðalstyrktaraðili [[Sinfóníuhljómsveit Íslands|Sinfóníuhljómveitar Íslands]]<ref>http://www.gamma.is/frettir/nr/1641{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> frá árinu 2013 en hefur styrkt starfsemi hljómsveitarinnar frá 2011. Þá er GAMMA aðalstyrktaraðili Reykjavíkurskákmótsins<ref>{{cite web |url=http://www.gamma.is/samfelagsleg-verkefni/skak |title=Geymd eintak |access-date=2016-10-03 |archive-date=2016-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161001095124/http://www.gamma.is/samfelagsleg-verkefni/skak/ |url-status=dead }}</ref> 2015-2018. GAMMA er einnig bakhjarl [[Hið íslenska bókmenntafélag|hins íslenska bókmenntafélags]]<ref>http://www.gamma.is/frettir/nr/1573{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> sem er elsta starfandi félag á Íslandi en það var stofnað árið 1816. GAMMA hefur frá stofnun félagsins lagt mikla áherslu á hin ýmsu samfélagsverkefni, þá sérstaklega þeim sem tengjast menningu og listum. GAMMA hefur verið styrktaraðili Sinfóníuhljómsveitar Íslands frá árinu 2011 og aðalstyrktaraðili frá árinu 2013.<ref>http://www.gamma.is/frettir/nr/1641{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Samningur GAMMA og Sinfóníuhljómsveitarinnar gildir til ársins 2020.<ref>{{Cite web |url=https://www.dv.is/frettir/2016/9/7/gamma-afram-adalstyrktaradili-sinfoniuhljomsveitar-islands/ |title=Geymd eintak |access-date=2026-03-30 |archive-date=2024-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207120345/https://www.dv.is/frettir/2016/9/7/gamma-afram-adalstyrktaradili-sinfoniuhljomsveitar-islands/ |url-status=dead }}</ref> GAMMA er einnig aðalstyrktaraðili Reykjavíkurskákmótsins 2015-2018<ref>{{cite web |url=http://www.gamma.is/samfelagsleg-verkefni/skak/ |title=Geymd eintak |access-date=2017-12-05 |archive-date=2017-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210021339/http://www.gamma.is/samfelagsleg-verkefni/skak |url-status=dead }}</ref> og bakhjarl hins íslenska [[Hið íslenska bókmenntafélag|bókmenntafélags]]<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/eftirvinnu/stefna-200-ar-til-vidbotar/126277/ |title=Geymd eintak |access-date=2017-12-05 |archive-date=2016-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403124756/http://www.vb.is/eftirvinnu/stefna-200-ar-til-vidbotar/126277/ |url-status=dead }}</ref>, sem er elsta starfandi félag á Íslandi en það var stofnað árið 1816. GAMMA er jafnframt styrktaraðili Little Sun verkefnisins. Little Sun er sólarljós hannað af Ólafi Elíassyni í samstarfi við verkfræðinginn Frederik Ottesen til að gefa sem flestum kost á vistvænum ljósgjafa.<ref>{{cite web |url=http://www.gamma.is/samfelagsleg-verkefni/little-sun/ |title=Geymd eintak |access-date=2017-12-05 |archive-date=2017-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210203755/http://www.gamma.is/samfelagsleg-verkefni/little-sun/ |url-status=dead }}</ref> Frá árinu 2017 er GAMMA jafnframt aðalstyrktaraðili listamannasetursins Berangurs, undir Heklurótum, sem reist er í minningu listmálarans Georgs Guðna, sem féll frá langt um aldur fram árið 2011.<ref>http://www.gamma.is/frettir/gamma-stydur-listamannasetur-i-minningu-georgs-gudna{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þá var GAMMA jafnframt aðalstyrktaraðili sýningarinnar ''Other Hats: Icelandic Printmaking'' hjá Alþjóðlegu grafíkmiðstöðinni í [[New York-borg|New York]] (IPCNY) vorið 2017,<ref>http://www.gamma.is/frettir/other-hats-icelandic-printmaking{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> aðalstyrktaraðili hinnar margverðlaunuðu tónlistarhátíðar ''Reykjavík Midsummer Music''<ref>http://www.gamma.is/frettir/gamma-styrkir-reykjavik-midsummer-music{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> sem haldin er að frumkvæði píanóleikarans [[Víkingur Heiðar Ólafsson|Víkings Heiðars Ólafssonar]] auk þess sem félagið hefur styrkt aðra viðburði. GAMMA rekur einnig sitt eigið listagallery fyrir samtímalist, sem staðsett er í höfuðstöðvum GAMMA í [[Reykjavík]].<ref>{{cite web |url=http://www.gallerygamma.is/ |title=Geymd eintak |access-date=2017-12-05 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201194314/http://www.gallerygamma.is/ |url-status=dead }}</ref> Haustið 2017 undirrituðu Breska sendiráðið, GAMMA og Framtíðin lánasjóður (sem er í eigu sjóða GAMMA), samkomulag til tveggja ára um að bjóða upp á Chevening námsstyrk á Íslandi. Styrkurinn er fyrir nám á meistarastigi við háskóla í Bretlandi og nemur 10.000 Sterlingspundum á ári.<ref>http://www.gamma.is/frettir/gamma-og-breska-sendiradid-gera-samkomulag-um-namsstyrki{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Haustið 2017 gerðist GAMMA jafnframt styrktaraðili [[Arctic Circle]]-ráðstefnunnar til fimm ára.<ref>http://www.gamma.is/frettir/gamma-gerist-styrktaradili-arctic-circle-til-fimm-ara{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> GAMMA hefur einni komið að hinum ýmsu verkefnum við gerð íslenskra sjónvarpsþátta og kvikmynda. GAMMA fjárfesti í framleiðslu hinna vinsælu sjónvarpsþátta ''Ófærð''<ref>https://kjarninn.is/frettir/ofaerd-var-seld-til-bandarikjanna-fyrir-12-milljonir-dala/</ref> auk þess sem félagið kom að fjármögnun og fjármálaráðgjöf vegna íslensku spennumyndarinnar ''Ég man þig''<ref>http://www.gamma.is/frettir/gamma-stoltur-fjarmognunaradili-eg-man-thig{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> sem byggð er á metsölubók [[Yrsa Sigurðardóttir|Yrsu Sigurðardóttur]].  <br /> == Novus og Anglia hneikslið == Í oktoberbyrjun 2019 neyddust tveir sjóðir í stýringu GAMMA, GAMMA Novus og GAMMA Anglia til að færa niður virði eigna sinna um milljarða króna. Fleiri sjóðir á vegum félagsins höfðu a sama tíma egnig verið í vandræðum. Af hálfu gamma var niðurfærslan m.a. útskýrð með því að raunveruleg framvinda tiltekinna verkefna hefði verið ofmetin. „Þá hefur fram­kvæmda­kostn­aður verið tals­vert yfir áætl­unum á árinu" Meðal þeirra verkefna sem fóru fram úr áætlun var bygging129 íbúða við Hafnarbraut 12 á Kársnesi. == Tengd félög == * '''Framtíðin'''<ref>https://www.framtidin.is/</ref> er sérhæfður lánasjóður sem veitir háskólanemum bæði framfærslu- og skólagjaldalán. Sjóðurinn hóf árið 2017 einnig að veita fasteignalán.<ref>http://www.vb.is/frettir/veita-90-lan-fyrir-fyrstu-kaupendur/140073/</ref> * '''Almenna leigufélagið'''<ref>http://al.is</ref> er eitt stærsta leigufélag landsins. Félagið er í eigu sjóða sem reknir eru af GAMMA og hefur þátt í uppbyggingu á leigumarkaði á Íslandi.  * '''Upphaf fasteignafélag'''<ref>http://www.upphaf.is/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> er alhliða fjárfestir á íbúðamarkaði. Félagið er rekið af sjóðum GAMMA. * '''Heild fasteignafélag'''<ref>{{cite web |url=http://www.heild.is/ |title=Geymd eintak |access-date=2017-12-05 |archive-date=2017-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206032211/http://www.heild.is/ |url-status=dead }}</ref> er meðal stærstu fasteignafélaga landsins og sérhæfir sig í atvinnuhúsnæði, atvinnulóðum og þróunarverkefnum. == Skrifstofur GAMMA == * '''Ísland:''' Garðastræti 37, 101 Reykjavík * '''Bretland:''' 25 Upper Brook Street, Mayfair, London  * '''Bandaríkin:''' 1450 Broadway 38th Floor, New York NY 10018. == Tenglar == * [http://www.gamma.is/ Heimasíða] ===Úr fjölmiðlum=== * [http://kjarninn.is/kerfi/wp-content/uploads/2014/01/2014_01_30.pdf 350 íbúðir í eigu Gamma; grein í Kjarnanum 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140702003717/http://kjarninn.is/kerfi/wp-content/uploads/2014/01/2014_01_30.pdf |date=2014-07-02 }} pdf-skjal * [http://www.dv.is/frettir/2014/1/30/sjodir-gamma-eiga-350-ibudir-hofudborgarsvaedinu/ „Sjóðir GAMMA eiga 350 íbúðir á höfuðborgarsvæðinu“; grein af Dv.is 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140131174312/http://www.dv.is/frettir/2014/1/30/sjodir-gamma-eiga-350-ibudir-hofudborgarsvaedinu/ |date=2014-01-31 }} * [http://www.vb.is/frettir/92635/ „Keyptu fasteignir fyrir tíu milljarða í fyrra“; grein af Vb.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415173149/http://www.vb.is/frettir/92635/ |date=2014-04-15 }} * [http://www.dv.is/frettir/2013/6/19/gamma-faerir-ut-kviarnar/ „Gamma færir út kvíarnar; Stofna tvo fasteignasjóði í viðbót“; grein af Dv.is 2013]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.dv.is/frettir/2013/6/21/gamma-hyggst-tvofalda-laugaveg-77/ „Gamma hyggst tvöfalda Laugaveg 77“; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624083802/http://www.dv.is/frettir/2013/6/21/gamma-hyggst-tvofalda-laugaveg-77/ |date=2013-06-24 }} * [https://www.visir.is/sjodur-kaupir-yfir-100-fasteignir-i-midbae-reykjavikur/article/2012121109495 „Sjóður kaupir yfir 100 fasteignir í miðbæ Reykjavíkur“; grein af Vísi.is 2012] * [https://www.visir.is/fasteignasjodir-kaupa-fasteignir-fyrir-tugi-milljarda/article/2012121109327 „Fasteignasjóðir kaupa fasteignir fyrir tugi milljarða“; grein af Vísi.is 2012] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5805401 „Gamma styrkir Sinfó til 2014“; grein í Fréttatímanum 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.visir.is/felag-i-rekstri-gamma-kaupir-450-ibudir/article/2016160529600 „Félag í rekstri GAMMA kaupir 450 íbúðir“; grein af Visi.is 2016] * [https://www.visir.is/g/2019191009560/-allt-utan-um-hald-um-sjodinn-og-verk-efnin-virdist-hafa-verid-i-skotu-liki- „Allt utan­um­hald um sjóðinn og verk­efnin virðist hafa verið í skötu­líki“; grein af Vísi.is 2019] == Tilvísanir == [[Flokkur:Íslensk fyrirtæki]] {{s|2008}} tm4j3uxmi04ipalr0expv6o2spw7po7 Jón Bjarnason 0 126569 1971474 1479325 2026-07-10T15:17:47Z Breki Einarsson 93593 Bætti við Jóni Bjarnasyni Dannebrogsmanni. 1971474 wikitext text/x-wiki ''Jón Bjarnason getur átt við'' * [[Jón Bjarnason Dannebrogsmaður|Jón Bjarnason]] Dannebrogsmaður * [[Jón Bjarnason (þingmaður)|Jón Bjarnason]] þingmaður VG * [[Jón Bjarnason (bóndi)|Jón Bjarnason]] bóndi og fræðimaður í Vatnsdal * [[Jón Bjarnason (prestur á Staðarbakka)|Jón Bjarnason]] prestur á Staðarbakka (d. 1705) * [[Jón Bjarnason (prestur í Fellsmúla)|Jón Bjarnason]] prestur í Fellsmúla (d. 1628) {{Aðgreining}} 8i8y0nxftyawp6qsycmvb0kdko5be1x Fritillaria biflora 0 130375 1971594 1953935 2026-07-11T09:18:16Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971594 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name= | image = Fritillaria biflora2.jpg |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] | classis = [[Einkímblöðungar]] | ordo = [[Liljubálkur]] (''Liliales'') | familia = [[Liljuætt]] (''Liliaceae'') | subfamilia = [[Lilioideae]] | genus = ''[[Fritillaria]]'' | species = '''''F. biflora''''' | binomial = ''Fritillaria biflora'' | binomial_authority = [[Lindl.]] |synonyms=*''Amblirion lanceolatum'' <small>Sweet</small> *''Fritillaria biflora'' var. ''inflexa'' <small>Jeps.</small> *''Fritillaria kamtschatcensis'' <small>Torr.</small> (not ''Fritillaria camschatcensis'' <small>(L.) Ker Gawler)</small> *''Fritillaria lanceolata'' <small>Torr.</small> *''Fritillaria succulenta'' <small>Elmer</small> *''Liliorhiza viridis'' <small>Kellogg</small> |synonyms_ref=<ref name="sallyalexander">[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-306528 The Plant List]</ref> }} '''''Fritillaria biflora''''' er tegund [[fritillaria|vepjulilju]] frá vestur [[Kalifornía]] nyrðri Baja California.<ref>[https://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=306528 Kew World Checklist of Selected Plant Families]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>[https://bonap.net/MapGallery/County/Fritillaria%20biflora.png Biota of North America Program]</ref> Hún þrífst helst í [[chaparral]] og skóglendi, einnig í graslendi.<ref name="juanitavaldez">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242101616 Flora of North America v 26 p 168, ''Fritillaria biflora'']</ref> ''Fritillaria biflora'' er fjölær jurt allt að 60 sm há. Hún er nefnd súkkulaði-lilja "chokolade lily" á ensku vegna þess að litur blómanna getur verið súkkulaði-brúnn, þó þau séu stundum dökk brún, grænfjólublá, eða gulgræn.<ref name="juanitavaldez"/><ref>{{Cite web |url=http://www.botanicus.org/page/239722 |title=Lindley, John. 1834. Edwards's Botanical Register 20: under pl. 1663. |access-date=2015-08-09 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230336/http://www.botanicus.org/page/239722 |url-status=dead }}</ref> ==Afbrigði== Tvö [[Variety (grasafræði)|afbrigði]] eru viðurkennd:<ref name="juanitavaldez"/> *''Fritillaria biflora'' var. ''biflora'' -- laufin breiðlensulaga, mesta hluta útbreiðslusvæðis. *Fritillaria biflora var. ineziana <small>Jeps.,</small> Fl. Calif. 1: 306 (1922). -- lauf mjólensulaga, sjaldgæf, afbrigðið þekkist aðeins frá einum stað: San Mateo County <gallery> Fritillaria biflora var. ineziana.JPG </gallery> ==Tilvitnanir == {{reflist}} == Tenglar == {{commonscat|Fritillaria biflora}} {{wikilífverur|Fritillaria biflora}} *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?8349,8560,8566 Jepson Manual Treatment - ''Fritillaria biflora''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FRBI USDA Plants Profile; ''Fritillaria biflora''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110202101/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FRBI |date=2012-11-10 }} *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Fritillaria+biflora ''Fritillaria biflora'' - U.C. Photo gallery] *[http://www.theodorepayne.org/gallery/pages/F/fritillaria_biflora.htm Theodore Payne Foundation: Chocolate Lily] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927201808/http://www.theodorepayne.org/gallery/pages/F/fritillaria_biflora.htm |date=2007-09-27 }} [[Flokkur:Liljuætt]] {{Stubbur|líffræði}} etzaz72bl7e31c7ed2p49ewlliwht8g Fritillaria recurva 0 130548 1971595 1866047 2026-07-11T09:32:23Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971595 wikitext text/x-wiki {{taxobox | name = '''''F. recurva''''' | image = Fritillariarecurva.jpg|''Fritillaria recurva''<br>Blóm | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | unranked_divisio = [[Dulfrævingar]] | unranked_classis = [[Einkímblöðungar]] | ordo = [[Liljubálkur]] (''Liliales'') | familia = [[Liljuætt]] (''Liliaceae'') | subfamilia = [[Lilioideae]] | tribus=[[Lilieae]] | genus = '''''[[Fritillaria]]''''' | species = '''''F. recurva''''' | binomal = ''Fritillaria recurva'' | binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) [[John Bellenden Ker Gawler|Ker-Gawl.]] | synonyms=*Fritillaria coccinea (Greene) <small>(L.) Greene (1892)</small> *''[[Fritillaria coccinea]]'' (Greene) Greene (1892)<small>Greene</small> *''Fritillaria recurva'' var. ''coccinea'' Greene (1892)<small>Greene</small> | synonyms_ref=<ref>The Plant List</ref> |}} '''''Fritillaria recurva''''', er Norður Amerísk laukplanta í liljuætt<ref name="annchalmers"/><ref name=SNW>Sierra Nevada Wildflowers, Karen Wiese, 2nd ed., 2013, p. 97</ref>, sem var fyrst lýst af George Bentham.<ref name = "C132">Benth., 1857 ''In: Pl. Hartw. : 340''</ref> ==Útbreiðsla== ''Fritillaria recurva'' vex í suðvestur [[Oregon]] og norður Kaliforníu í [[Klamath Mountains]], Northern Coast Ranges, Cascade Range, and [[Sierra Nevada (U.S.)|Sierra Nevada]]. Mest af þekktum fundarstöðum í Kaliforníu eru í norðurhlutanum, suður til Solano sýslu og El Dorado sýslu, en finnst einnig í Tulare sýslu og Mariposa sýslu.<ref>[http://www.calflora.org/cgi-bin/species_query.cgi?where-calrecnum=3643 Calflora taxon report, ''Fritillaria recurva'' Benth. scarlet fritillary ]</ref> Tegundin hefur einnig verið tilkynnt í Douglassýslu og Washoe sýslu í [[Nevada]].<ref>[http://bonap.net/MapGallery/County/Fritillaria%20recurva.png Biota of North America project, 2013 county distribution map, ''Fritillaria recurva'']</ref><ref>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=306851 Kew World Checklist of Selected Plant Families, ''Fritillaria recurva'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Hún vex í þurru, opnu skóglendi og [[chaparral]] frá 300-2200m.<ref name="annchalmers"/> ==Lýsing== ''Fritillaria recurva'' er laukmyndandi fjölæringur.<ref name=SNW/> Laufin eru í hvirfingum, lensulaga til mjólensulaga. Krónublöðin eru skarlatsrauð með gulum flekkjum að innan. Blómin bjöllulaga, lútandi.<ref name=SNW/> Fræðiheitið, "recurva", lýsir krónublöðunum sem eru aftursveigð.<ref name=SNW/> Fræið er vængjuð hnota.<ref name=SNW/> ''Fritillaria recurva'' blómstrar frá júní til oktober.<ref name=SNW/> Hún blómstrar um tvemur vikum fyrr en ''F. gentneri'', sem hefur annan rauðan lit. Um allt útbreiðslusvæði hennar er hægt að þekkja hana frá öðrum ''[[Fritillaria|Keisaralilju]]'' tegundum á skærrauðum lit sínum, gulum flekkum innan í blóminu og aftursveigðum krónublöðum.<ref name="annchalmers">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242101630 Flora of North America, ''Fritillaria recurva']</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.botanicus.org/page/796791 |title=Bentham, George. 1857. Plantas Hartwegianas imprimis Mexicanas 340. |access-date=2016-02-02 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924105658/http://www.botanicus.org/page/796791 |url-status=dead }}</ref> Blendingar við þær 10 tegundir sem vaxa á útbreiðslusvæðinu gera greiningu erfiða.<ref name=SNW/> Í suðvestur Oregon líkist ''F. recurva'' hinni sjaldgæfu ''[[Fritillaria gentneri|F. gentneri]]''. Sú seinni er greind frá ''F. recurva'' á skiftum stílnum og lengri safakirtlum. Krómosónagildið er 2n = 24, 36 == Tilvísanir== {{reflist}} ==Ytri tenglar== *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?8349,8560,8580 Jepson Manual Treatment — ''Fritillaria recurva''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FRRE United States Department of Agriculture Plants Profile — ''Fritillaria recurva''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121105162722/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=FRRE |date=2012-11-05 }} *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Fritillaria+recurva ''Fritillaria recurva'' — University of California @ Berkeley, Calphotos Photo gallery] <gallery> File:Fritillaria recurva - Flickr 003.jpg|''Fritillaria recurva''<br>blóm File:Fritillaria recurva CBM.png|Fritillaria recurva mynd í: Curtis's Bot. Magazine,vol. 102, </gallery> {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Liljuætt]] afqcac71hmwwp1btkxg0q4vtkag9yj9 2026 0 131138 1971517 1971189 2026-07-10T19:16:38Z Berserkur 10188 1971517 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum Crans Montana í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]]: ** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli. ** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt. * [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990. * [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. * [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum. * [[14. júní]]: ** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]. ** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973. * [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst. * [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[22. júní]]: ** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins. ** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]]. * [[24. júní]]: ** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi. ** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra. * [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran. * Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi. ===Júlí=== * [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust. * [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust. * [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í Íransstríðinu þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árás á Íran. * [[28. júlí]] - [[Keiko Fujimori]], tekur við sem forseti [[Perú]]. ===Ágúst=== * [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum. * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]]. ===September=== * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ===Desember=== ===Ódagsett=== *Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna. ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). * [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]). * [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]). * [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]]) * [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]). * [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona (f. [[1947]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] 3ij3tq7m4prnrol5fdi8pdbtg2vk1le Læknastrábelgur 0 132046 1971525 1798249 2026-07-10T19:59:55Z Akigka 183 1971525 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Galegaofficinalis03.jpg | image_caption = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | cladus = [[Kímplöntur]] (''Embryophyta'') | cladus = [[Æðplöntur]] (''Tracheophyta'') | cladus = [[Fræplöntur]] (''Spermatophyta'') | cladus = [[Dulfrævingar]] (''Angiospermae'') | cladus = [[Tvíkímblöðungar]] (''Eudicots'') | cladus = ''[[Rosidae]]'' | ordo = [[Belgjurtabálkur]] (''Fabales'') | familia = [[Ertublómaætt]] (''Fabaceae'') | subfamilia = ''[[Faboideae]]'' | genus = ''[[Galega]]'' | species = officinalis | authority = [[L.]] | synonyms_ref = <ref name="POWO">{{cite POWO |id=495681-1 |title=''Galega officinalis'' L. |access-date=14 May 2024}}</ref> | synonyms = {{Collapsible list | *''Accorombona tricolor'' <small>(Hook.) Benth. ex Walp. (1842)</small> *''Callotropis tricolor'' <small>(Hook.) G.Don (1832)</small> *''Galega alba'' <small>Schult. (1809)</small> *''Galega bicolor'' <small>Boiss. & Hausskn. (1868)</small> *''Galega biloba'' <small>Sweet (1826)</small> *''Galega coronilloides'' <small>Freyn & Sint. (1893)</small> *''Galega officinalis var. albiflora'' <small>Halácsy (1900)</small> *''Galega patula'' <small>Steven (1856)</small> *''Galega persica'' <small>Pers. (1807)</small> *''Galega tricolor'' <small>Hook. (1825)</small> *''Galega vulgaris'' <small>Lam. (1779)</small> *''Tephrosia tricolor'' <small>(Hook.) Sweet (1830)</small> }} }} '''Læknastrábelgur''' ([[fræðiheiti]] ''Galega officinalis'') er fjölær jurt sem hefur allt frá [[miðaldir|miðöldum]] verið notuð til lækninga og þá sérstaklega til að slá á einkenni [[sykursýki]]. == Heimildir == * [http://www.lystigardur.akureyri.is/default.aspx?modID=16&pId=4412 Læknastrábelgur (Lystigarður Akureyrar)]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC209536/ The blooming of the French liliac] [[flokkur:Lækningajurtir]] p01m8ve42p5sb04nxpbi7c2veqmdq91 1971526 1971525 2026-07-10T20:00:49Z Akigka 183 /* Heimildir */ 1971526 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Galegaofficinalis03.jpg | image_caption = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | cladus = [[Kímplöntur]] (''Embryophyta'') | cladus = [[Æðplöntur]] (''Tracheophyta'') | cladus = [[Fræplöntur]] (''Spermatophyta'') | cladus = [[Dulfrævingar]] (''Angiospermae'') | cladus = [[Tvíkímblöðungar]] (''Eudicots'') | cladus = ''[[Rosidae]]'' | ordo = [[Belgjurtabálkur]] (''Fabales'') | familia = [[Ertublómaætt]] (''Fabaceae'') | subfamilia = ''[[Faboideae]]'' | genus = ''[[Galega]]'' | species = officinalis | authority = [[L.]] | synonyms_ref = <ref name="POWO">{{cite POWO |id=495681-1 |title=''Galega officinalis'' L. |access-date=14 May 2024}}</ref> | synonyms = {{Collapsible list | *''Accorombona tricolor'' <small>(Hook.) Benth. ex Walp. (1842)</small> *''Callotropis tricolor'' <small>(Hook.) G.Don (1832)</small> *''Galega alba'' <small>Schult. (1809)</small> *''Galega bicolor'' <small>Boiss. & Hausskn. (1868)</small> *''Galega biloba'' <small>Sweet (1826)</small> *''Galega coronilloides'' <small>Freyn & Sint. (1893)</small> *''Galega officinalis var. albiflora'' <small>Halácsy (1900)</small> *''Galega patula'' <small>Steven (1856)</small> *''Galega persica'' <small>Pers. (1807)</small> *''Galega tricolor'' <small>Hook. (1825)</small> *''Galega vulgaris'' <small>Lam. (1779)</small> *''Tephrosia tricolor'' <small>(Hook.) Sweet (1830)</small> }} }} '''Læknastrábelgur''' ([[fræðiheiti]] ''Galega officinalis'') er fjölær jurt sem hefur allt frá [[miðaldir|miðöldum]] verið notuð til lækninga og þá sérstaklega til að slá á einkenni [[sykursýki]]. == Heimildir == * [https://www.lystigardur.akureyri.is/is/plontur/gardaflora/galega-officinalis Læknastrábelgur (Lystigarður Akureyrar)] * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC209536/ The blooming of the French liliac] [[flokkur:Lækningajurtir]] nt9f2v7ajx8oirul9xndxaaahwnk1b9 1971527 1971526 2026-07-10T20:01:18Z Akigka 183 1971527 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Galegaofficinalis03.jpg | image_caption = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | cladus = [[Kímplöntur]] (''Embryophyta'') | cladus = [[Æðplöntur]] (''Tracheophyta'') | cladus = [[Fræplöntur]] (''Spermatophyta'') | cladus = [[Dulfrævingar]] (''Angiospermae'') | cladus = [[Tvíkímblöðungar]] (''Eudicots'') | cladus = ''[[Rosidae]]'' | ordo = [[Belgjurtabálkur]] (''Fabales'') | familia = [[Ertublómaætt]] (''Fabaceae'') | subfamilia = ''[[Faboideae]]'' | genus = ''[[Galega]]'' | species = officinalis | authority = [[L.]] | synonyms_ref = <ref name="POWO">{{cite POWO |id=495681-1 |title=''Galega officinalis'' L. |access-date=14 May 2024}}</ref> | synonyms = {{Collapsible list | *''Accorombona tricolor'' <small>(Hook.) Benth. ex Walp. (1842)</small> *''Callotropis tricolor'' <small>(Hook.) G.Don (1832)</small> *''Galega alba'' <small>Schult. (1809)</small> *''Galega bicolor'' <small>Boiss. & Hausskn. (1868)</small> *''Galega biloba'' <small>Sweet (1826)</small> *''Galega coronilloides'' <small>Freyn & Sint. (1893)</small> *''Galega officinalis var. albiflora'' <small>Halácsy (1900)</small> *''Galega patula'' <small>Steven (1856)</small> *''Galega persica'' <small>Pers. (1807)</small> *''Galega tricolor'' <small>Hook. (1825)</small> *''Galega vulgaris'' <small>Lam. (1779)</small> *''Tephrosia tricolor'' <small>(Hook.) Sweet (1830)</small> }} }} '''Læknastrábelgur''' ([[fræðiheiti]] ''Galega officinalis'') er fjölær jurt sem hefur allt frá [[miðaldir|miðöldum]] verið notuð til lækninga og þá sérstaklega til að slá á einkenni [[sykursýki]]. == Heimildir == * [https://www.lystigardur.akureyri.is/is/plontur/gardaflora/galega-officinalis Læknastrábelgur (Lystigarður Akureyrar)] * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC209536/ The blooming of the French liliac] [[Flokkur:Lækningajurtir]] [[Flokkur:Ertublómaætt]] 77qeeyl2t7p0q172kl4nhzmzepx4q8h Vilhelmína Hollandsdrottning 0 140911 1971489 1918673 2026-07-10T16:10:57Z TKSnaevarr 53243 1971489 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = Drottning Hollands | ætt = [[Óraníuættin]] | skjaldarmerki = Royal coat of arms of the Netherlands.svg | nafn = Vilhelmína | mynd = Jacob Merkelbach, Afb 010164033120.jpg | skírnarnafn = Wilhelmina Helena Pauline Maria | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1880|8|31}} | fæðingarstaður = [[Noordeinde-höll]], [[Haag]], [[Holland]]i | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1962|11|28|1880|8|31}} | dánarstaður = [[Apeldoorn]], Hollandi | grafinn = [[Nieuwe Kerk (Delft)|Nieuwe Kerk]], [[Apeldoorn]], Hollandi | ríkisár = 23. nóvember 1890 – 4. september 1948 | undirskrift = Wilhelmina signature.svg | faðir = [[Vilhjálmur 3. Hollandskonungur]] | móðir = [[Emma af Waldeck og Pyrmont]] | maki = {{gifting|[[Hinrik hertogi af Mecklenburg-Schwerin]]|1901|1934|orsök=dó}} | titill_maka = Eiginmaður | börn = [[Júlíana Hollandsdrottning|Júlíana]] }} [[File:Koningin Wilhelmina Radio Oranje II.jpg|thumb|right|Vilhelmína drottning flytur ræðu fyrir ''Radio Oranje'', útvarpsstöð hollensku andspyrnunnar, í Bretlandi árið 1940.]] '''Vilhelmína''' (fullu nafni '''Wilhelmina Helena Pauline Maria'''; 31. ágúst 1880 – 28. nóvember 1962) var drottning Hollands frá árinu 1890 þar til hún sagði af sér árið 1948. Vilhelmína var einkabarn [[Vilhjálmur 3. Hollandskonungur|Vilhjálms 3. Hollandskonungs]] og annarrar eiginkonu hans, [[Emma af Waldeck og Pyrmont|Emmu af Waldeck og Pyrmont]]. Hún varð ríkiserfingi hollensku krúnunnar þegar hún var fjögurra ára eftir að hálfbróðir hennar og frændi höfðu dáið. Hún varð síðan drottning eftir dauða föður síns, þá aðeins tíu ára gömul. Þar sem drottningin var ólögráða gerðist móðir hennar ríkisstjóri fyrir Vilhelmínu þar til hún varð 18 ára. Árið 1901 giftist hún [[Hinrik hertogi af Mecklenburg-Schwerin|Hinrik hertoga af Mecklenburg-Schwerin]] og eignaðist með honum dótturina [[Júlíana Hollandsdrottning|Júlíönu]]. Hún ríkti í nærri því 58 ár, lengur en nokkur annar hollenskur einvaldur. Valdatíð hennar spannaði bæði [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri]] og [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldina]], [[Kreppan mikla|kreppuna miklu]] og hrun hollenska nýlenduveldisins. Hennar er helst minnst utan Hollands fyrir hlutverk sitt í seinni heimsstyrjöldinni, þar sem hún sló hollensku andspyrnunni eldmóð í brjóst í hernámi [[Nasismi|nasista]].<ref name="NYT1962">[https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F10F17FF3A5A117B93CAAB178AD95F468685F9 "Wilhelmina of Netherlands Dies" (UPI)], ''The New York Times'', 28 November 1962. bls. A1–A39.</ref> Vilhelmína flúði Holland þegar [[Þriðja ríkið|Þjóðverjar]] réðust inn í landið árið 1940 og gerðist leiðtogi útlegðarstjórnar í London. Þar flutti hún fjölda ræða til hollensku andspyrnunnar í gegnum útvarpsstöðina ''Radio Oranje'' og kom í veg fyrir að hollenski forsætisráðherrann semdi um frið við Þjóðverja óháð bandamönnum. Í ræðum sínum kallaði Vilhelmína [[Adolf Hitler]] „erkióvin mannkynsins“.<ref>Reston, James R. [https://select.nytimes.com/mem/archive/pdf?res=F20912FB3A54107A93C6A8178ED85F448485F9 "Queen Wilhelmina goes to England,"]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} ''The New York Times''. 14 May 1940.</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Drottning Hollands | frá = 23. nóvember 1890| til = 4. september 1948| fyrir = [[Vilhjálmur 3. Hollandskonungur|Vilhjálmur 3.]] | eftir = [[Júlíana Hollandsdrottning|Júlíana]] | }} {{Töfluendir}} {{Hollenskir þjóðhöfðingjar}} {{stubbur|æviágrip}} {{fd|1880|1962}} [[Flokkur:Einvaldar Hollands]] [[Flokkur:Óraníuættin]] [[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni]] 5btxskryyhtlh4vahcqhavgipycgeaj Fjórða franska lýðveldið 0 140976 1971601 1849200 2026-07-11T10:37:17Z Milenioscuro 27914 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of France (1794–1815).svg]] → [[File:Flag of France.svg]] renamed 1971601 wikitext text/x-wiki {{Land |nafn = Franska lýðveldið |nafn_á_frummáli = République française |nafn_í_eignarfalli = Franska lýðveldisins |fáni = Flag of France.svg |alt = |skjaldarmerki = Coat of arms of France (UN variant).png |alt1 = |staðsetningarkort = Fourth french republic.png |alt2 = |kjörorð = ''Liberté, égalité, fraternité''<br />(„[[Frelsi, jafnrétti, bræðralag]]“) |kjörorð_tungumál = |kjörorð_þýðing = |þjóðsöngur = [[La Marseillaise]] |tungumál = [[Franska]] |höfuðborg = [[París]] |stjórnarfar = [[þingræði]] |titill_leiðtoga1 = [[Forseti Frakklands|Forseti]]<br />&nbsp;-1947–1954<br />&nbsp;-1954–1959 |nafn_leiðtoga1 =<br />[[Vincent Auriol]] (fyrstur)<br />[[René Coty]] (síðastur) |staða = |staða_athugasemd = |atburður1 = Stofnun |dagsetning1 = [[27. október]] [[1946]] |atburður2 = Upplausn |dagsetning2 = [[4. október]] [[1958]] |atburður3 = |dagsetning3 = |dagsetningar = |ESBaðild = |stærðarsæti = |flatarmál = 674.843 |hlutfall_vatns = |fólksfjöldi = 40.287.000 |mannfjöldaár = 1496 |mannfjöldasæti = |íbúar_á_ferkílómetra = |VLF_ár = |VLF = |VLF_sæti = |VLF_á_mann = |VLF_á_mann_sæti= |VÞL_ár = |VÞL = |VÞL_sæti = |gjaldmiðill = [[Franskur franki]] |tímabelti = |umferð = |tld = |símakóði = |neðanmálsgreinar = }} '''Fjórða franska lýðveldið''' var lýðveldisstjórn Frakklands frá 1946 til 1958. Á ýmsa vegu svipaði því til [[Þriðja franska lýðveldið|þriðja franska lýðveldisins]], sem var við lýði fyrir [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldina]], og átti að mörgu leyti við sama vanda að etja. Frakkland tók upp stjórnarskrá fjórða lýðveldisins þann 13. október 1946. Fjórða lýðveldið naut mikils hagvaxtar og endurreisnar franskra iðn- og samfélagsstofnana í kjölfar seinni heimsstyrjaldarinnar og lék lykilhlutverk í þróun efnahagslegs Evrópusamruna sem átti eftir að breyta álfunni varanlega. Mestu afrek fjórða lýðveldisins voru í samfélagsumbótum og hagkerfisþróun. Árið 1946 setti ríkisstjórnin á fót velferðarkerfi sem tryggði atvinnuleysisbætur, lífeyri til fatlaðra og aldraðra og almenna heilsugæslu.<ref name="ReferenceA">"France", Microsoft® Encarta® Encyclopedia 2001</ref> Tilraunir voru gerðar til að styrkja framkvæmdavald ríkisstjórnarinnar til að koma í veg fyrir þann óstöðugleika sem hafði hrjáð Frakkland fyrir stríðið, en þær tókust ekki og eftir sem áður einkenndust frönsk stjórnmál af óstöðugleika og endurteknum stjórnarskiptum. Í tólf ára sögu fjórða lýðveldisins sat 21 ríkisstjórn við völd. Ríkisstjórnunum tókst ekki að móta fasta stefnu í [[Sjálfstæði nýlendnanna|sjálfstæðismálum]] [[Franska nýlenduveldið|frönsku nýlendnanna]]. Eftir hrinu stjórnarkreppa, og upphaf [[Alsírstríðið|Alsírstríðsins]] árið 1958, hrundi fjórða lýðveldið. [[Charles de Gaulle]] sneri aftur á stjórnmálasviðið sem leiðtogi bráðabirgðastjórnar sem átti að hanna nýja stjórnarskrá. Fjórða lýðveldið var formlega leyst upp í þjóðaratkvæðagreiðslu þann 5. október 1958 sem um leið setti á fót [[Fimmta franska lýðveldið|fimmta franska lýðveldið]] með sterkara forsetavaldi. ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Saga Frakklands]] [[Flokkur:Fyrrum Evrópuríki]] [[Flokkur:Stofnað 1946]] [[Flokkur:Lagt niður 1958]] nfu5f0sy74a46m5x6jwcdajfd1hfb6o Síðara franska keisaradæmið 0 142466 1971602 1950202 2026-07-11T10:37:18Z Milenioscuro 27914 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of France (1794–1815).svg]] → [[File:Flag of France.svg]] renamed 1971602 wikitext text/x-wiki {{Land |nafn = Franska keisaradæmið |nafn_á_frummáli = Empire français |nafn_í_eignarfalli = Frakklands |fáni = Flag of France.svg |alt = |skjaldarmerki = Coat of Arms Second French Empire (1852–1870)-2.svg |alt1 = |staðsetningarkort = Second French Empire (1852–1870).png |alt2 = |kjörorð = Liberté, égalité, fraternité |kjörorð_tungumál = Franska |kjörorð_þýðing = [[Frelsi, jafnrétti, bræðralag]] |þjóðsöngur = Partant pour la Syrie<br>„Á leið til Sýrlands“ |tungumál = [[Franska]] |höfuðborg = [[París]] |stjórnarfar = |titill_leiðtoga1 = [[Frakkakeisari|Keisari]] |nafn_leiðtoga1 = [[Napóleon 3.]] (1852–1870) |staða = |staða_athugasemd = |atburður1 = Stofnun |dagsetning1 = [[14. janúar]] [[1852]] |atburður2 = Upplausn |dagsetning2 = [[4. september]] [[1870]] |atburður3 = |dagsetning3 = |flatarmál = 1.000.000 |hlutfall_vatns = |fólksfjöldi = |mannfjöldaár = |mannfjöldasæti = |íbúar_á_ferkílómetra = |gjaldmiðill = [[Franskur franki]] |neðanmálsgreinar = }} '''Síðara franska keisaradæmið''' (''le Second Empire'' á [[franska|frönsku]]) var stjórnkerfi [[Frakkland]]s sem varð til þann 2. desember 1852 þegar [[Napóleon 3.|Louis-Napoléon Bonaparte]], [[forseti Frakklands]], framdi valdarán og lýsti sig Napóleon 3. [[Frakkakeisari|Frakkakeisara]]. Ríkið kom í stað [[Annað franska lýðveldið|annars franska lýðveldisins]] en [[þriðja franska lýðveldið]] tók við þegar það leið undir lok. Sögu síðara keisaradæmisins er venjulega skipt í tvennt. Gerræðislegt stjórnarfar Napóleons 3. einkenndi fyrra tímabilið sem stóð frá 1852 til 1860. Á síðara tímabilinu, frá 1860 til 1870, var reynt að gera ríkið að „frjálslyndu keisaradæmi“.<ref>Guy Antonetti, ''Histoire contemporaine politique et sociale'', Paris, PUF, 1986, bls. 269.</ref> Síðara keisaradæmiðleið undir lok þann 4. september 1870 eftir [[Orrustan við Sedan|orrustuna við Sedan]] í [[Fransk-prússneska stríðið|fransk-prússneska stríðinu]]. Þar biðu Frakkar ósigur fyrir [[Prússland|Prússum]] undir stjórn [[Otto von Bismarck]] kanslara Prússlands og Napóleon 3. var handtekinn. Í kjölfarið var stofnað lýðveldi í París sem hélt stríðinu áfram um skamma hríð. ==Tilvísanir== <references/> {{sa|1852|1870}} [[Flokkur:Fyrrum Evrópuríki]] [[Flokkur:Saga Frakklands]] [[Flokkur:Keisaradæmi]] e6mwvcvaltl5al0tokcfxd8lf5f4svm Dropalaukur 0 143454 1971567 1826864 2026-07-11T01:24:11Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971567 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{taxobox | name = Dropalaukur<br>Siberian chives<br><big>Лук-слизун</big><br><big>齿丝山韭</big> chi si shan jiu | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Angiosperms'') | classis = [[Einkímblöðungur]] (''Monocots'') | ordo = [[Laukabálkur]] (''Asparagales'') | familia = [[Laukætt]] (''Alliaceae'') | genus = ''[[Laukar]]'' (''Allium'') | species = A. nutans | binomial = Allium nutans | binomial_authority = [[Linnaeus|L.]] 1753 not Schult. & Schult.f. 1830 |synonyms=*''Allium tataricum'' <small>Schult. & Schult.f.</small> *''Allium undulatum'' <small>Schousb. ex Trev.</small> *''Porrum nutans'' <small>(L.) Raf.</small> |synonyms_ref = <ref>[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-296122 The Plant List]</ref><ref>[http://apps.kew.org/wcsp/synonomy.do?name_id=296122 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref> }} '''Dropalaukur''' ([[fræðiheiti]]: ''Allium nutans'') er tegund af laukætt frá [[Kasakstan]], [[Mongólía|Mongólíu]], [[Tíbet]], [[Xinjiang]] og [[Rússland]]i ([[Altay Krai]], [[Krasnoyarsk]], [[Tuva]], [[Síbería|Síberíu]] og [[Amur Oblast]]). Hann vex í rökjum engum og örum rökum stöðum.<ref name="freetibet">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200027507 Flora of China v 24 p 187 <big>齿丝山韭</big> chi si shan jiu ''Allium nutans'']</ref><ref>[http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Allium+nutans Plants for a Future, ''Allium nutans'']</ref><ref><big>По данным книги «Флора СССР» (см. раздел Литература</big>).</ref> ''Allium nutans'' er með einn eða tvo lauka sem eru um 2 sm í þvermál. Blómstönglarnir eru um 60&nbsp;sm langir. Blöðin eru flöt, mjókka í báða enda, að 15 mm breið á breiðasta hluta, um helmingur af lengd blómstöngla. Blómskipunin er kúlulaga, með fjölda bleikra og föl-fjólublarra blóma.<ref name="freetibet"/><ref>{{Cite web |url=http://www.botanicus.org/page/358318 |title=Linnaeus, Carl von. 1753. Species Plantarum 1: 299. |access-date=2018-04-19 |archive-date=2019-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720031228/http://www.botanicus.org/page/358318 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.tropicos.org/Image/100213950 photo of specimen at Missouri Botanical Garden]</ref><ref>[http://www.tropicos.org/Image/28187 line drawing of ''Allium nutans'', Flora of China Illustrations vol. 24, fig. 201, 1-4 ]</ref> ==Tilvísanir== {{Reflist}} {{commonscat|Allium nutans}} {{wikilífverur|Allium nutans}} {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Laukar|Laukar]] db4o6r1oyi4ba6m9lkzylb2vkvl8xxe Luton 0 144221 1971581 1645077 2026-07-11T06:02:31Z MáneyMánadóttir 103358 arnljón en ekki griffín 1971581 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Luton Town Hall - geograph.org.uk - 944904.jpg|thumb|File:Luton Town Hall .]] '''Luton''' er [[borg]] í [[Bedfordshire|Bedford-skíri]] í [[England|Englandi]], 50 kílómetrum norðvestur af [[London|Lundúnum]]. [[Luton-flugvöllur]] er innan bæjarmarkanna, en hann er einn stærsti og mikilvægasti [[flugvöllur|flugvöllurinn]] sem þjónar höfuðborginni. Bærinn var um áratugaskeið mikilvæg miðstöð bifreiðaiðnaðarins í [[Bretland|Bretlandi]]. Fyrr á árum var þar einnig umfangsmikil stráhattagerð og eru íbúar borgarinnar enn í dag stundum kallaðir ''„hattarar“''. Íbúar eru um 214 þúsund talsins (2018). ==Saga== ===Forsaga=== Elstu mannvistarleifar á svæðinu í og umhverfis Luton eru 250 þúsund ára gamlar. Eftir því sem ísaldarjökullinn hopaði við byrjun síðasta [[hlýskeið|hlýskeiðs]] hófst mannabyggð að nýju á svæðinu um 8 þúsund árum fyrir Krist. Allnokkuð er um minjar frá [[nýsteinöld]] (um 4.500-2.500 f.Kr.) Einkum er þar um að ræða grafreiti steinaldarmanna, sem veita vísbendingar um talsverða búsetu en þó án þéttbýliskjarna. Fyrsti eiginlegi bærinn var ''Durocobrivis'' (í dag ''Dunstable'') á tímum [[Rómaveldi|Rómverja]], en undir þeirra stjórn var Luton-svæðið þó að mestu strjálbýlt landbúnaðarsvæði. Talið er að bæjarmyndun í Luton hafi byrjað á 6. öld, þegar [[Saxar]] reistu þar varðstöð við ánna Leu. Vinsæl en þó ekki óumdeild kenning um uppruna [[örnefni|örnefnisins]] Luton er að það sé afbökun af ''Lea-tun'' eða ''bær við Leu''. Önnur tilgáta er sú að nafnið vísi í [[Keltar|keltneska]] guðinn ''Lugh''. Í [[Dómsdagsbókin|Dómsdagsbókinni]], kunnri enskri jarðabók frá elleftu öld, er þorpið kallað nöfnunum ''Loitone'' og ''Lintone'', en íbúarnir sagðir 7-800 talsins. ===1100 til 1800=== Róbert, [[jarl]] af [[Gloucester]], sem var launsonur [[Hinrik 1. Englandskonungur|Hinriks fyrsta]] lét árið 1121 hefja byggingu kirkju [[María mey|heilagrar Maríu]] í miðbæ Luton, sem enn stendur. Atvinnulíf bæjarins stóð í blóma á seinni hluta miðalda og geta heimildir um sex [[vatnsmylla|vatnsmyllur]] í Luton, sem nýttu straum árinnar Leu. Í upphafi þrettándu aldar kom Luton óbeint við sögu ensku hirðarinnar þegar [[Jóhann landlausi]] veitti einum manna sinna, ''Sir Fawkes de Breauté'', staðinn sem óðal sitt. Sir Fawkes de Breauté, sem var hermaður af [[Normannar|Normannaættum]], var áberandi persóna í væringum þessara ára. Setur hans í Lundúnum var nefnt ''Fawkes Hall'', sem afbakaðist með tímanum í ''Vauxhall''. Þar sem einkennistákn Sir Fawkes var mynd af goðsagnaverunni [[arnljón|arnljóni]], myndaðist þar í fyrsta sinn tenging milli Luton og Vauxhall annars vegar en arnljóns hins vegar. Um 1240 er nafn bæjarins ritað ''Leueton'' í heimildum og var þar haldinn [[markaður]] á hverju sumri fyrir sveitirnar umhverfis. Eldsvoði lagði bæinn að mestu í rúst árið 1336, en hann var skjótt byggður upp á nýjan leik. Á sextándu öld hófst umfangsmikil múrsteinaframleiðsla í og umhverfis Luton. Í kjölfarið urðu múrsteinar helsta byggingarefni bæjarbúa. Öld síðar urðu bæjarbúar kunnir fyrir hattagerð og þá einkum framleiðslu á vinsælum stráhöttum. Hattagerðin varð langveigamesti iðnaður bæjarins. Hattar eru enn í dag gerðir í Luton, en þó í mun minni mæli en áður. ===19. öld=== Íbúar Luton voru rétt rúmlega 3.000 í byrjun 19. aldar. Þeim hafði fjölgað í 10.000 um öldina miðja og þegar tuttugusta öldin gekk í garð var íbúafjöldinn rétt tæplega 40.000. Vöxtur þessi var meðal annars mögulegur vegna tenginga við breska [[járnbraut|járnbrautarkerfið]] á fyrri helmingi aldarinnar. Gasstöð var reist í Luton árið 1834 með tilheyrandi gaslýsingu á götum úti og bæjarbúar eignuðust sitt fyrsta ráðhús árið 1847. Ári síðar braust út [[kólera|kólerufaraldur]] í bænum, sem ýtti undir gerð vatnsveitu og holræsakerfis nokkrum árum síðar. Árið 1885 eignaðist bærinn loks atvinnuknattspyrnulið, [[Luton Town|Luton Town F.C.]], það fyrsta sinnar tegundar í Suður-Englandi. ===20. öld=== Hattaiðnaðurinn hélt mikilvægi sínu í atvinnulífi Luton fram eftir tuttugustu öldinni og náði framleiðslan hámarki sínu á fjórða áratugnum. Eftir það fór hún hratt dvínandi og aðrar greinar tóku við keflinu. Í hugum margra hætti Luton að vera fyrst og fremst þekkt sem hattaborg en varð bílaborg, eftir að bifreiðaframleiðandinn ''Vauxhall'' flutti höfuðstöðvar sínar þangað árið 1905 og reisti í kjölfarið stærstu bílaverksmiðju Bretlandseyja. Af öðrum kunnum fyrirtækjum í Luton á upphafsárum tuttugustu aldar mætti nefna flugvélaframleiðandann ''Hewlett & Blondeau''. Ráðhús bæjarins var brennt til grunna árið 1919 þegar samkoma í tilefni stríðslokadagsins snerist upp í mótmæli uppgjafahermanna og atvinnulausra verkamanna. Nýtt ráðhús var reist árið 1936, tveimur árum áður en bæjarfélagið kom upp og hóf rekstur Luton-flugvallar. Á árum [[síðari heimsstyrjöld|síðari heimsstyrjaldarinnar]] gegndu Vauxhall-verksmiðjurnar mikilvægu hlutverki við framleiðslu [[skriðdreki|skriðdreka]] og varð bærinn því augljóst skotmark fyrir lofthernað Þjóðverja, sem olli miklum skemmdum. Mikil endurbygging átti sér stað í Luton á árunum eftir stríð, þar sem mikið af gömlu og lélegu húsnæði var rifið. Stór hluti gamla miðbæjarins þurfti svo að víkja á ofanverðum sjöunda áratugnum til að rýma fyrir ''Arndale-verslunarmiðstöðinni'', yfirbyggðum miðbæjarkjarna sem um árabil var eitt helsta kennileiti staðarins. Árið 2000 varð atvinnulíf borgarinnar fyrir þungu höggi þegar Vauxhall-verksmiðjurnar, stærsti vinnuveitandinn í samfélaginu, tilkynntu um lokun. ==Íþróttir== [[Luton Town]] er knattspyrnulið borgarinnar. == Heimildir == * {{wpheimild|tungumál = En|titill = History_of_Luton|mánuðurskoðað = 21. maí|árskoðað = 2018}} [[Flokkur:Borgir á Englandi]] lqvkoypt7bq5owx0em0htk2wanq9hvl Viðar Örn Hafsteinsson 0 145445 1971541 1934744 2026-07-10T21:57:47Z Alvaldi 71791 1971541 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography |name = Viðar Örn Hafsteinsson |image = |caption = |team = Höttur |league = [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeild karla]] |position = Þjálfari |height_cm = 190 |weight_kg = 82 |number = |birth_date = {{fæðingardagur og aldur|1985|5|6}} |birth_place = [[Egilsstaðir]], Ísland |career_start = 1999 |career_end = 2018 |career_position = Bakvörður |years1 = 1999–2007 |team1 = [[Höttur (körfuknattleikur karla)|Höttur]] |years2 = 2007–2008 |team2 = [[Hamar (körfuknattleikur karla)|Hamar]] |years3 = 2008–2009 |team3 = [[Laugdælir (körfuknattleikur karla)|Laugdælir]] |years4 = 2009–2010 |team4 = Hamar |years5 = 2010–2015 |team5 = Höttur |years6 = 2016–2018 |team6 = Höttur |coach_start = 2011 |cyears1 = 2011–nú| cteam1= [[Höttur (körfuknattleikur karla)|Höttur]] }} '''Viðar Örn Hafsteinsson''', fæddur [[6. maí]] [[1985]] á [[Egilsstaðir|Egilsstöðum]], er íslenskur íþróttamaður og körfuknattleiksþjálfari. ==Körfuknattleikur== Viðar hefur verið þjálfari meistaraflokks karla hjá [[Höttur|Hetti]] síðan haustið 2011<ref>{{cite news|title=Viðar Örn þjálfar körfuknattleikslið Hattar|url=https://www.austurfrett.is/sport/viar-rn-jlfar-krfuknattleiksli-hattar|accessdate=26. júlí 2018|work=Austurfrétt|date=20. september 2011|author=Gunnar Gunnarsson}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> og undir hans stjórn vann liðið [[1. deild karla í körfuknattleik|1. deild karla]] árin 2015 og 2017. Hann stýrði Hetti í [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeild karla]] tímabilin 2015-2016 og 2017-2018, og vakti athygli fyrir lífleg viðtöl.<ref>{{cite news|title=Körfuboltakvöld: Viðtal ársins - Myndband|url=http://www.visir.is/g/2015151219590|accessdate=26. júlí 2018|work=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|date=12. desember 2015|author=Ingvi Þór Sæmundsson}}</ref> ==Knattspyrna== Viðar á að baki yfir 50 meistaraflokksleiki síðan 2003 með Hetti og [[Spyrnir|Spyrni]] í deild og bikar. ==Heimildir== {{reflist}} ==Tenglar== *[http://kki.is/motamal/leikir-og-urslit/motayfirlit/Leikmadur?league_id=undefined&season_id=97417&player_id=9385 Tölfræði 2009-2018] á kki.is *[http://gamli.kki.is/tolfraedi_ferill_leikmanns.asp?Felaganumer=31847 Tölfræði í Úrvalsdeild til 2009] á kki.is *[https://www.ksi.is/mot/leikmadur/?pLeikmadurNr=139422&pListi=5 Knattspyrnuferill] á ksi.is {{f|1985}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksþjálfarar]] jwifm9pguyko8jxa950gbq1os0rp3op Skjaldarmerki Lettlands 0 145904 1971580 1604523 2026-07-11T06:00:43Z MáneyMánadóttir 103358 1971580 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Coat of Arms of Latvia.svg|thumb|Skjaldarmerki Lettlands.]] '''Skjaldarmerki Lettlands''' var tekið í notkun út [[18. nóvember]] [[1918]]. Í miðjunni er skjöldur sem er deilt upp í þrennt, með rísandi sól í efri hlutanum, ljóni í því neðra til vinstri og [[arnljóni]] í því neðra til hægri. Neðri tveir hlutarnir eru aftur skjaldarmerki [[Kúrland]]s og [[Lívland]]s. {{Commonscat|Coats of arms of Latvia}} {{stubbur}} [[Flokkur:Skjaldarmerki|Lettland]] [[Flokkur:Lettland]] qlbb1yogokl1a3ey1f1wmetsbiblchc Flokkur:Ómar Ragnarsson 14 146193 1971588 1903161 2026-07-11T08:50:14Z MyraMidnight 41218 Persónuflokkur er ekki hluti af flokkun þeirra flokka sem hann var í, færi flokka á greinina hans 1971588 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Hrefna Ingimarsdóttir 0 148480 1971543 1954910 2026-07-10T21:59:47Z Alvaldi 71791 1971543 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Hrefna Ingimarsdóttir | image = | width = | caption = | birth_date = {{fæðingardagur|1931|8|30}} | birth_place = [[Hnífsdalur]], [[Konungsríkið Ísland|Ísland]] | death_date = {{dánardagur og aldur|2005|09|26|1931|8|30|}} | death_place = [[Kópavogur]], Ísland | coach_start = | coach_end = | cyears1 = 1950–1959 | cteam1 = [[ÍR (körfuknattleikur kvenna)|ÍR]] | highlights = *3× Íslandsmeistari (1956–1958) }} '''Hrefna Ingimarsdóttir''' (f. [[30. ágúst]] [[1931]] í [[Hnífsdalur|Hnífsdal]] – dáin í [[Kópavogur|Kópavogi]] [[26. september]] [[2005]]) var [[Íslendingur|íslenskur]] körfuknattleiksþjálfari. Hún var fyrsti þjálfari meistaraflokks kvenna í körfuknattleik hjá [[Íþróttafélag Reykjavíkur|Íþróttafélagi Reykjavíkur]]<ref>{{cite news |title=Stutt ágrip af sögu ÍR|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3913262|publisher=[[Tíminn]]|date=5. október 2005|accessdate=19. janúar 2019|}}</ref> og gerði félagið þrívegis í röð að Íslandsmeisturum, árin 1956 til 1958.<ref name="leikni">{{cite book|author1=Skapti Hallgrímsson|title=Leikni framar líkamsburðum|date=2001|publisher=[[Körfuknattleikssamband Íslands]]|isbn=9979-60-630-4|page=56}}</ref><ref name="heil-old-til-heilla">{{cite book |author1=Ágúst Ásgeirsson |title=Heil öld til heilla - Saga ÍR í 100 ár |date=11. mars 2007 |publisher=[[Íþróttafélag Reykjavíkur]] |page=562, 589-590 |accessdate=19. janúar 2019|url=https://ir.is/wp-content/uploads/2017/03/Saga_IR_13.pdf}}</ref> Hrefna lauk prófi frá Gagnfræðaskóla Ísafjarðar og síðan frá Íþróttakennaraskólanum á Laugarvatni<ref>{{cite web |title=Hrefna Ingimarsdóttir |date=5. október 2005 |publisher=[[Morgunblaðið]]|accessdate=19. janúar 2019|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1042016/|url-access=subscription}}</ref> þar sem hún lærði körfuknattleik hjá [[Sigríður Þóra Valgeirsdóttir|Sigríði Valgeirsdóttur]].<ref name="heil-old-til-heilla"/> Hrefna var gift [[Ingi Þór Stefánsson|Inga Þór Stefánssyni]], fyrrum körfuknattleiksmanni og formanni körfuknattleiksdeildar ÍR sem lést árið 1966, 35 ára að aldri.<ref name="leikni"/> ==Titlar== *[[Úrvalsdeild kvenna í körfuknattleik|Íslandsmeistari kvenna]]: 1956, 1957, 1958 ==Heimildir== {{Reflist|30em}} {{stubbur|æviágrip}} [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksþjálfarar]] {{fd|1931|2005}} [[Flokkur:Íslenskar konur]] se0kqf226dnbszrnc7edac9y7ibzbff Rafael Trujillo 0 149269 1971479 1948626 2026-07-10T15:39:32Z TKSnaevarr 53243 1971479 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Rafael Trujillo | búseta = | mynd = Rafael L. Trujillo en la silla presidencial (cropped).jpg | myndatexti1 = Trujillo á fimmta áratugnum. | titill = Forseti Dóminíska lýðveldisins | stjórnartíð_start2 = [[16. ágúst]] [[1930]] | stjórnartíð_end2 = [[16. ágúst]] [[1938]] | vara_forseti2 = [[Rafael Estrella Ureña]] (1930–1931)<br>''Enginn'' (1932–1934)<br>[[Jacinto Peynado]] (1934–1938) | forveri2 = [[Rafael Estrella Ureña]] | eftirmaður2 = [[Jacinto Peynado]] | stjórnartíð_start = [[18. maí]] [[1942]] | stjórnartíð_end = [[16. maí]] [[1952]] | vara_forseti = ''Enginn'' | forveri = [[Manuel de Jesús Troncoso de la Concha]] | eftirmaður = [[Héctor Trujillo]] | fæðingarnafn = Rafael Leónidas Trujillo Molina | fæddur = [[24. október]] [[1891]] | fæðingarstaður = [[San Cristóbal]], [[Dóminíska lýðveldið|Dóminíska lýðveldinu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1961|5|30|1891|10|24}} | dánarstaður = [[Santó Dómingó|Ciudad Trujillo]], Dóminíska lýðveldinu | orsök_dauða = Myrtur | stjórnmálaflokkur = Dóminíski flokkurinn | þekktur_fyrir = | starf = Herforingi, viðskiptamaður, stjórnmálamaður | laun = | trú = | maki = Aminta Ledesma y Pérez (1922-1925)<br>Bienvenida Ricardo y Martínez (1927-1935)<br>María de los Ángeles Martínez y Alba (1937-1961) | börn = Flor de Oro Trujillo Ledesma (1915–1978)<ref name=IDG>{{Vefheimild|höfundur=Edwin Rafael Espinal Hernández|titill=Descendencias Presidenciales: Trujillo |url=http://www.idg.org.do/capsulas/febrero2009/febrero200921.htm |útgefandi=Instituto Dominicano de Genealogía |mánuðurskoðað=22. janúar|árskoðað=2019|tungumál= spænska|mánuður=21. febrúar|ár=2009 |safnslóð=https://web.archive.org/web/20140502221317/http://www.idg.org.do/capsulas/febrero2009/febrero200921.htm |safnmánuður= 2. maí|safnár=2014}}</ref><br>Ramfis Trujillo Martínez (1929–1969)<ref name=IDG/><br>Odette Trujillo Ricardo (f. 1936)<ref name=IDG/><br>María de los Ángeles del Sagrado Corazón de Jesús Trujillo Martínez (f. 1939)<ref name=IDG/><br>Yolanda Trujillo Lovatón (f. 1939)<ref name=IDG/><br>Leonidas Radhamés Trujillo Martínez (f. 1942)<ref name=IDG/><br>Rafael Trujillo Lovatón (f. 1943)<ref name=IDG/> | foreldrar = | heimasíða = | niðurmál = | hæð = | þyngd = | undirskrift = Rafael Trujillo's Signature.svg }} '''Rafael Leónidas Trujillo Molina''' (24. október 1891 – 30. maí 1961), gjarnan kallaður ''El Jefe'' (íslenska: „Stjórinn“), var dóminískur stjórnmálamaður, herforingi og [[einræðisherra]] sem réð yfir [[Dóminíska lýðveldið|Dóminíska lýðveldinu]] frá febrúar árið 1930 þar til hann var myrtur í maí árið 1961. Á valdatíð sinni var Trujillo forseti landsins frá 1930 til 1938 og aftur frá 1942 til 1952. Utan þessara tveggja forsetatíða réði Trujillo landinu óformlega í gegnum strengjabrúðuforseta með hjálp hersins. Valdatíð Trujillos er kölluð ''El Trujillo'' (íslenska: Trujillo-tímabilið) meðal Dóminíkumanna. Þetta tímabil var eitt hið blóðugasta í nokkru Ameríkulandi og einkenndist af mikilli persónudýrkun á Trujillo. Fjöldi fólks var myrtur á stjórnartíð Trujillos, þar á meðal um 20.000 til 30.000 manns í hinum svokölluðu [[Steinseljumorðin|steinseljumorðum]] árið 1937. ==Æviágrip== Trujillo fæddist árið 1891 nærri borginni San Cristóbal. Faðir hans var nautgripasali og nautgripaþjófur sem hafði komist í kast við lögin fyrir þjófnað.<ref name=mbl/> Árið 1916, á meðan á [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni stóð, krafðist ríkisstjórn [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] þess að Bandaríkjamönnum yrði gefin stjórn á lögreglu, landher og flota dóminíska lýðveldisins. Dóminísk stjórnvöld neituðu að uppfylla kröfurnar en Bandaríkjamenn brugðust við með því að ráðast inn í dóminíska lýðveldið og hertaka það. Trujillo, sem þá var að nálgast þrítugt og hafði oft komist í kast við lögin fyrir hrossaþjófnað og aðra glæpi, var ráðinn sem njósnari hjá bandaríska hernámsliðinu. Hernámið varði til ársins 1924.<ref name=verkamaðurinn>{{Tímarit.is|2309645|Hrossaþjófur - Njósnari - Einvaldur|blað=[[Verkamaðurinn]]|útgáfudagsetning=10. október 1958|blaðsíða=3-4}}</ref> Trujillo varð brátt foringi í lögreglusveitum sem bandaríska hernámsliðið stofnaði til þess að hafa hemil á innfæddum og hlaut herþjálfun hjá bandarísku landgönguliðunum. Árið 1923 skipuðu Bandaríkjamenn Trujillo hershöfðingja og æðsta yfirmann herliðsins í [[Santó Dómingó]].<ref name=verkamaðurinn/> Í febrúar árið 1930 tók Trujillo þátt í [[valdarán]]i gegn [[Horacio Vásquez]] forseta ásamt öðrum herforingjum<ref name=Museo-Resistencia>{{Vefheimild|titill= Golpe de Estado a Horacio Vásquez|url= http://www.museodelaresistencia.org/index.php?option=com_content&view=article&id=244:golpe-de-estado-a-horacio-vasquez-&catid=65:1924-1930&Itemid=101 |útgefandi= Museo Memorial de la Resistencia Dominicana |mánuðurskoðað=22. febrúar|árskoðað=2019 |staður= Santo Domingo|tungumál= spænska|ár= 2010}}</ref><ref>{{Vefheimild|höfundur=José Antonio Torres |titill=Golpe de Estado a Horacio |url=http://www.elnacional.com.do/semana/2010/2/20/40448/aaaa |mánuðurskoðað=22. febrúar|árskoðað=2019 |útgefandi=''El Nacional'' |mánuður=20. febrúar|ár=2010 |tungumál=spænska|safnslóð=https://web.archive.org/web/20130927012456/http://www.elnacional.com.do/semana/2010/2/20/40448/aaaa |safnmánuður=2. september|safnár=2013}}</ref> og var síðan sjálfur kjörinn forseti í sýndarkosningum með meintum 99 prósentum atkvæða. Stuttu eftir að Trujillo var kjörinn forseti skall mannskæður fellibylur á höfuðborginni Santó Dómingó. Trujillo nýtti sér hamfarirnar til þess að auka eigin völd: Hann lýsti yfir [[herlög]]um í því skyni að auðvelda yfirvöldum að endurbyggja höfuðborgina. Eftir að því verki var lokið lét Trujillo endurnefna borgina Ciudad Trujillo í höfuðið á sjálfum sér. Eftir ár á forsetastól bannaði hann alla stjórnmálaflokka nema sinn eigin. Stjórn Trujillos ræktaði undir verulega persónudýrkun á foringjanum og lét bæði reisa fjöldann allan af styttum og minnisvörðum honum til heiðurs og nefndi fjölda bæja og héraða eftir honum. Á valdatíð Trujillos stóð ljósaskilti í höfuðborginni sem á stóð „Dios y Trujillo“, eða „Guð og Trujillo“.<ref name=verkamaðurinn/> Á númeraplötum bíla stóðu venjulega orðin „Lengi lifi Trujillo!“ á valdatíð hans.<ref name=mbl>{{Tímarit.is|1259303|Trujillo – svarti einræðisherrann|höfundur=George Kent|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=15. maí 1946|blaðsíða=9}}</ref><ref>{{Tímarit.is|1021274|Rafael Leonidas Trujillo|blað=[[Tíminn]]|útgáfudagsetning=29. júlí 1954|blaðsíða=5}}</ref> Stjórn Trujillos hóf snemma skipulegar ofsóknir gegn meintum og raunverulegum stjórnarandstæðingum og því flúðu þúsundir manna úr landi.<ref name=verkamaðurinn/> Árið 1937 krafðist Trujillo þess að ríkisstjórn nágrannaríkisins [[Haítí]] framseldi honum pólitíska flóttamenn sem hefðu sloppið yfir landamærin. Þegar Haítar neituðu að fara að óskum hans lét Trujillo safna saman Haítum sem bjuggu innan landamæra dóminíska lýðveldisins og taka þá af lífi í hinum svökölluðu „[[Steinseljumorðin|steinseljumorðum]]“ (spænska: ''La Masacre del Perejil''). Talið er að um 20-30.000 manns hafi látið lífið í fjöldamorðunum.<ref>{{Bókaheimild|höfundur=Alan Cambeira|titill=Quisqueya la bella|ár=1996|útgefandi=M. E. Sharpe|bls=182|isbn=1-56324-936-7}}</ref> Óvinir Trujillos voru ekki óhultir frá ofsóknum hans utan landsteina dóminíska lýðveldisins. Ríkisstjórn hans lét myrða ýmsa stjórnarandstæðinga erlendis og sumar af þessum aðgerðum vöktu heimsathygli. Árið 1956 lét Trujillo ræna og myrða spænska háskólakennarann [[Jesús Galíndez]] í [[New York (borg)|New York]] til þess að koma í veg fyrir birtingu bókar sem átti að fletta ofan af ýmsum glæpum Trujillo-fjölskyldunnar.<ref name=verkamaðurinn/><ref>{{Tímarit.is|2252881|Hvar er de Galindez?|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=15. júlí 1962|blaðsíða=4}}</ref> Af svipuðum ástæðum lét Trujillo drepa spænska rithöfundinn [[José Almoina]] í [[Mexíkó]] árið 1960 og stóð jafnframt sama ár fyrir misheppnuðu morðtilræði gegn forseta [[Venesúela]], [[Rómulo Betancourt]].<ref>{{Tímarit.is|2789309|Gegn einræði Trujillos|blað=[[Þjóðviljinn]]|útgáfudagsetning=25. ágúst 1960|blaðsíða=4}}</ref> Þann 25. nóvember árið 1961 lét Trujillo myrða [[Mirabal-systurnar]], andófskonur gegn stjórn hans innan Dóminíska lýðveldisins. Morðið á systrunum vakti hörð viðbrögð innan og utan ríkisins og leiddi, ásamt morðtilræðinu gegn Betancourt, til þess að stjórn Trujillos einangraðist mjög frá öðrum stjórnum í [[Rómanska Ameríka|Rómönsku Ameríku]].<ref>{{Tímarit.is|6888998|Dauði fiðrildanna|höfundur=Stefán Pálsson|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=25. nóvember 2017|blaðsíða=38}}</ref> Þann 30. maí árið 1961 réðst hópur manna á Trujillo í glæsibifreið sinni stutt fyrir utan dóminísku höfuðborgina. Mennirnir hófu skothríð á bílinn og myrtu einræðisherrann. Morðið var skipulagt af herforingjum sem hugðu á valdarán, en þrátt fyrir dauða Trujillos misheppnaðist tilræðismönnunum að taka völdin í ríkinu. Tilræðismennirnir voru flestir handteknir og teknir af lífi og sonur Trujillos, [[Ramfis Trujillo|Ramfis]], tók í stuttan tíma við völdum. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Forseti Dóminíska lýðveldisins | frá =[[16. ágúst]] [[1930]] | til = [[16. ágúst]] [[1938]] | fyrir = [[Rafael Estrella Ureña]] | eftir = [[Jacinto Peynado]] }} {{Erfðatafla | titill = Forseti Dóminíska lýðveldisins | frá =[[18. maí]] [[1942]] | til = [[16. maí]] [[1952]] | fyrir = [[Manuel de Jesús Troncoso de la Concha]] | eftir = [[Héctor Trujillo]] }} {{Töfluendir}} {{fd|1891|1961}} {{DEFAULTSORT:Trujillo, Rafael}} [[Flokkur:Forsetar Dóminíska lýðveldisins]] [[Flokkur:Myrtir þjóðhöfðingjar]] [[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni]] 7c0tj608lc9gu8u5n5ptrapej25m8q3 1971481 1971479 2026-07-10T15:40:28Z TKSnaevarr 53243 1971481 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Rafael Trujillo | mynd = Rafael L. Trujillo en la silla presidencial.jpg | myndatexti1 = Trujillo á fimmta áratugnum. | titill = Forseti Dóminíska lýðveldisins | stjórnartíð_start2 = [[16. ágúst]] [[1930]] | stjórnartíð_end2 = [[16. ágúst]] [[1938]] | vara_forseti2 = [[Rafael Estrella Ureña]] (1930–1931)<br>''Enginn'' (1932–1934)<br>[[Jacinto Peynado]] (1934–1938) | forveri2 = [[Rafael Estrella Ureña]] | eftirmaður2 = [[Jacinto Peynado]] | stjórnartíð_start = [[18. maí]] [[1942]] | stjórnartíð_end = [[16. maí]] [[1952]] | vara_forseti = ''Enginn'' | forveri = [[Manuel de Jesús Troncoso de la Concha]] | eftirmaður = [[Héctor Trujillo]] | fæðingarnafn = Rafael Leónidas Trujillo Molina | fæddur = [[24. október]] [[1891]] | fæðingarstaður = [[San Cristóbal]], [[Dóminíska lýðveldið|Dóminíska lýðveldinu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1961|5|30|1891|10|24}} | dánarstaður = [[Santó Dómingó|Ciudad Trujillo]], Dóminíska lýðveldinu | orsök_dauða = Myrtur | stjórnmálaflokkur = Dóminíski flokkurinn | þekktur_fyrir = | starf = Herforingi, viðskiptamaður, stjórnmálamaður | laun = | trú = | maki = Aminta Ledesma y Pérez (1922-1925)<br>Bienvenida Ricardo y Martínez (1927-1935)<br>María de los Ángeles Martínez y Alba (1937-1961) | börn = Flor de Oro Trujillo Ledesma (1915–1978)<ref name=IDG>{{Vefheimild|höfundur=Edwin Rafael Espinal Hernández|titill=Descendencias Presidenciales: Trujillo |url=http://www.idg.org.do/capsulas/febrero2009/febrero200921.htm |útgefandi=Instituto Dominicano de Genealogía |mánuðurskoðað=22. janúar|árskoðað=2019|tungumál= spænska|mánuður=21. febrúar|ár=2009 |safnslóð=https://web.archive.org/web/20140502221317/http://www.idg.org.do/capsulas/febrero2009/febrero200921.htm |safnmánuður= 2. maí|safnár=2014}}</ref><br>Ramfis Trujillo Martínez (1929–1969)<ref name=IDG/><br>Odette Trujillo Ricardo (f. 1936)<ref name=IDG/><br>María de los Ángeles del Sagrado Corazón de Jesús Trujillo Martínez (f. 1939)<ref name=IDG/><br>Yolanda Trujillo Lovatón (f. 1939)<ref name=IDG/><br>Leonidas Radhamés Trujillo Martínez (f. 1942)<ref name=IDG/><br>Rafael Trujillo Lovatón (f. 1943)<ref name=IDG/> | foreldrar = | heimasíða = | niðurmál = | hæð = | þyngd = | undirskrift = Rafael Trujillo's Signature.svg }} '''Rafael Leónidas Trujillo Molina''' (24. október 1891 – 30. maí 1961), gjarnan kallaður ''El Jefe'' (íslenska: „Stjórinn“), var dóminískur stjórnmálamaður, herforingi og [[einræðisherra]] sem réð yfir [[Dóminíska lýðveldið|Dóminíska lýðveldinu]] frá febrúar árið 1930 þar til hann var myrtur í maí árið 1961. Á valdatíð sinni var Trujillo forseti landsins frá 1930 til 1938 og aftur frá 1942 til 1952. Utan þessara tveggja forsetatíða réði Trujillo landinu óformlega í gegnum strengjabrúðuforseta með hjálp hersins. Valdatíð Trujillos er kölluð ''El Trujillo'' (íslenska: Trujillo-tímabilið) meðal Dóminíkumanna. Þetta tímabil var eitt hið blóðugasta í nokkru Ameríkulandi og einkenndist af mikilli persónudýrkun á Trujillo. Fjöldi fólks var myrtur á stjórnartíð Trujillos, þar á meðal um 20.000 til 30.000 manns í hinum svokölluðu [[Steinseljumorðin|steinseljumorðum]] árið 1937. ==Æviágrip== Trujillo fæddist árið 1891 nærri borginni San Cristóbal. Faðir hans var nautgripasali og nautgripaþjófur sem hafði komist í kast við lögin fyrir þjófnað.<ref name=mbl/> Árið 1916, á meðan á [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni stóð, krafðist ríkisstjórn [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] þess að Bandaríkjamönnum yrði gefin stjórn á lögreglu, landher og flota dóminíska lýðveldisins. Dóminísk stjórnvöld neituðu að uppfylla kröfurnar en Bandaríkjamenn brugðust við með því að ráðast inn í dóminíska lýðveldið og hertaka það. Trujillo, sem þá var að nálgast þrítugt og hafði oft komist í kast við lögin fyrir hrossaþjófnað og aðra glæpi, var ráðinn sem njósnari hjá bandaríska hernámsliðinu. Hernámið varði til ársins 1924.<ref name=verkamaðurinn>{{Tímarit.is|2309645|Hrossaþjófur - Njósnari - Einvaldur|blað=[[Verkamaðurinn]]|útgáfudagsetning=10. október 1958|blaðsíða=3-4}}</ref> Trujillo varð brátt foringi í lögreglusveitum sem bandaríska hernámsliðið stofnaði til þess að hafa hemil á innfæddum og hlaut herþjálfun hjá bandarísku landgönguliðunum. Árið 1923 skipuðu Bandaríkjamenn Trujillo hershöfðingja og æðsta yfirmann herliðsins í [[Santó Dómingó]].<ref name=verkamaðurinn/> Í febrúar árið 1930 tók Trujillo þátt í [[valdarán]]i gegn [[Horacio Vásquez]] forseta ásamt öðrum herforingjum<ref name=Museo-Resistencia>{{Vefheimild|titill= Golpe de Estado a Horacio Vásquez|url= http://www.museodelaresistencia.org/index.php?option=com_content&view=article&id=244:golpe-de-estado-a-horacio-vasquez-&catid=65:1924-1930&Itemid=101 |útgefandi= Museo Memorial de la Resistencia Dominicana |mánuðurskoðað=22. febrúar|árskoðað=2019 |staður= Santo Domingo|tungumál= spænska|ár= 2010}}</ref><ref>{{Vefheimild|höfundur=José Antonio Torres |titill=Golpe de Estado a Horacio |url=http://www.elnacional.com.do/semana/2010/2/20/40448/aaaa |mánuðurskoðað=22. febrúar|árskoðað=2019 |útgefandi=''El Nacional'' |mánuður=20. febrúar|ár=2010 |tungumál=spænska|safnslóð=https://web.archive.org/web/20130927012456/http://www.elnacional.com.do/semana/2010/2/20/40448/aaaa |safnmánuður=2. september|safnár=2013}}</ref> og var síðan sjálfur kjörinn forseti í sýndarkosningum með meintum 99 prósentum atkvæða. Stuttu eftir að Trujillo var kjörinn forseti skall mannskæður fellibylur á höfuðborginni Santó Dómingó. Trujillo nýtti sér hamfarirnar til þess að auka eigin völd: Hann lýsti yfir [[herlög]]um í því skyni að auðvelda yfirvöldum að endurbyggja höfuðborgina. Eftir að því verki var lokið lét Trujillo endurnefna borgina Ciudad Trujillo í höfuðið á sjálfum sér. Eftir ár á forsetastól bannaði hann alla stjórnmálaflokka nema sinn eigin. Stjórn Trujillos ræktaði undir verulega persónudýrkun á foringjanum og lét bæði reisa fjöldann allan af styttum og minnisvörðum honum til heiðurs og nefndi fjölda bæja og héraða eftir honum. Á valdatíð Trujillos stóð ljósaskilti í höfuðborginni sem á stóð „Dios y Trujillo“, eða „Guð og Trujillo“.<ref name=verkamaðurinn/> Á númeraplötum bíla stóðu venjulega orðin „Lengi lifi Trujillo!“ á valdatíð hans.<ref name=mbl>{{Tímarit.is|1259303|Trujillo – svarti einræðisherrann|höfundur=George Kent|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=15. maí 1946|blaðsíða=9}}</ref><ref>{{Tímarit.is|1021274|Rafael Leonidas Trujillo|blað=[[Tíminn]]|útgáfudagsetning=29. júlí 1954|blaðsíða=5}}</ref> Stjórn Trujillos hóf snemma skipulegar ofsóknir gegn meintum og raunverulegum stjórnarandstæðingum og því flúðu þúsundir manna úr landi.<ref name=verkamaðurinn/> Árið 1937 krafðist Trujillo þess að ríkisstjórn nágrannaríkisins [[Haítí]] framseldi honum pólitíska flóttamenn sem hefðu sloppið yfir landamærin. Þegar Haítar neituðu að fara að óskum hans lét Trujillo safna saman Haítum sem bjuggu innan landamæra dóminíska lýðveldisins og taka þá af lífi í hinum svökölluðu „[[Steinseljumorðin|steinseljumorðum]]“ (spænska: ''La Masacre del Perejil''). Talið er að um 20-30.000 manns hafi látið lífið í fjöldamorðunum.<ref>{{Bókaheimild|höfundur=Alan Cambeira|titill=Quisqueya la bella|ár=1996|útgefandi=M. E. Sharpe|bls=182|isbn=1-56324-936-7}}</ref> Óvinir Trujillos voru ekki óhultir frá ofsóknum hans utan landsteina dóminíska lýðveldisins. Ríkisstjórn hans lét myrða ýmsa stjórnarandstæðinga erlendis og sumar af þessum aðgerðum vöktu heimsathygli. Árið 1956 lét Trujillo ræna og myrða spænska háskólakennarann [[Jesús Galíndez]] í [[New York (borg)|New York]] til þess að koma í veg fyrir birtingu bókar sem átti að fletta ofan af ýmsum glæpum Trujillo-fjölskyldunnar.<ref name=verkamaðurinn/><ref>{{Tímarit.is|2252881|Hvar er de Galindez?|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=15. júlí 1962|blaðsíða=4}}</ref> Af svipuðum ástæðum lét Trujillo drepa spænska rithöfundinn [[José Almoina]] í [[Mexíkó]] árið 1960 og stóð jafnframt sama ár fyrir misheppnuðu morðtilræði gegn forseta [[Venesúela]], [[Rómulo Betancourt]].<ref>{{Tímarit.is|2789309|Gegn einræði Trujillos|blað=[[Þjóðviljinn]]|útgáfudagsetning=25. ágúst 1960|blaðsíða=4}}</ref> Þann 25. nóvember árið 1961 lét Trujillo myrða [[Mirabal-systurnar]], andófskonur gegn stjórn hans innan Dóminíska lýðveldisins. Morðið á systrunum vakti hörð viðbrögð innan og utan ríkisins og leiddi, ásamt morðtilræðinu gegn Betancourt, til þess að stjórn Trujillos einangraðist mjög frá öðrum stjórnum í [[Rómanska Ameríka|Rómönsku Ameríku]].<ref>{{Tímarit.is|6888998|Dauði fiðrildanna|höfundur=Stefán Pálsson|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=25. nóvember 2017|blaðsíða=38}}</ref> Þann 30. maí árið 1961 réðst hópur manna á Trujillo í glæsibifreið sinni stutt fyrir utan dóminísku höfuðborgina. Mennirnir hófu skothríð á bílinn og myrtu einræðisherrann. Morðið var skipulagt af herforingjum sem hugðu á valdarán, en þrátt fyrir dauða Trujillos misheppnaðist tilræðismönnunum að taka völdin í ríkinu. Tilræðismennirnir voru flestir handteknir og teknir af lífi og sonur Trujillos, [[Ramfis Trujillo|Ramfis]], tók í stuttan tíma við völdum. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Forseti Dóminíska lýðveldisins | frá =[[16. ágúst]] [[1930]] | til = [[16. ágúst]] [[1938]] | fyrir = [[Rafael Estrella Ureña]] | eftir = [[Jacinto Peynado]] }} {{Erfðatafla | titill = Forseti Dóminíska lýðveldisins | frá =[[18. maí]] [[1942]] | til = [[16. maí]] [[1952]] | fyrir = [[Manuel de Jesús Troncoso de la Concha]] | eftir = [[Héctor Trujillo]] }} {{Töfluendir}} {{fd|1891|1961}} {{DEFAULTSORT:Trujillo, Rafael}} [[Flokkur:Forsetar Dóminíska lýðveldisins]] [[Flokkur:Myrtir þjóðhöfðingjar]] [[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni]] qxdexfvuu9h2epf2ssveykydjmzcf3l Barkarbjöllur 0 151213 1971470 1954606 2026-07-10T15:02:46Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971470 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Dendroctonus ponderosae.jpg | image_caption = ''Dendroctonus ponderosae'' | regnum = [[Dýraríkið]] (''Animalia'') | phylum = [[Liðdýr]] (''Arthropoda'') | classis = [[Skordýr]] (''Insecta'') | ordo = [[Bjöllur]] (''Coleoptera'') | superfamilia = [[Curculionoidea]] | familia= [[Ranabjöllur]] (''[[Curculionidae]]'') | subfamilia = Scolytinae | authority = [[Pierre André Latreille|Latreille]], 1804 | subdivision_ranks = Tribus/Yfirættkvísl | subdivision = [[Cortylini]]<br /> [[Cryphalini]]<br /> [[Crypturgini]]<br /> [[Dryocoetini]]<br /> [[Hylastini]]<br /> [[Hylesinini]]<br /> [[Hypoborini]]<br /> [[Ipini]]<br /> [[Phloeosinini]]<br /> [[Phloeotribini]]<br /> [[Polygraphini]]<br /> [[Scolytini]]<br /> [[Scolytoplatypodini]]<br /> [[Taphrorychini]]<br /> [[Thamnurgini]]<br /> [[Tomicini]]<br /> [[Xyleborini]]<br /> [[Xyloterini]] }} '''Barkarbjöllur''' eru um 220 tegundir með 6000 tegundir bjallna í undirættinni '''Scolytinae'''. Áður voru þær taldar sjálfstæð ætt: '''Scolytidae''', en eru nú taldar mjög sérhæfð grein af ranabjöllum. Vel þekkt meindýr eru í undirættinni, svo sem ''[[Scolytus multistriatus]]'', ''[[Scolytus scolytus|S. scolytus]]'' og ''[[Hylurgopinus rufipes]]'' í álmi, ''[[Dendroctonus ponderosae]]'', ''[[Dendroctonus frontalis]]'' og ''[[Ips typographus]]'' í barrtrjám. Einnig er ''[[Hypothenemus hampei]]'' veruleg plága í kaffirækt víða um heim. Barkarbjöllur fundust á Íslandi árið 2024. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-03-26-nyr-skogarskadvaldur-fannst-a-hofudborgarsvaedinu Nýr skógarskaðvaldur fannst á höfuðborgarsvæðinu] Rúv, sótt 26. mars 2025</ref> [[Image:Dead pines.jpg|left|thumb|[[Dendroctonus ponderosae]] drap þessar [[Stafafura|stafafurur]] í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]].]] [[File:Lodgepole Pine Forest from Cascade Mountain.JPG|thumb|Veruleg afföll í skógi vegna barkarbjallna í stafafuruskógi í norður Colorado|427x427px]] [[Image:Sumava-kalamita.jpg|thumb|left|Skógar í [[Šumava]], skemmdir vegna ''Ips typographus'' og felling vegna þess]] ==Svipmyndir== <gallery mode=packed style="text-align:center"> Image:Bark beetle gallery.jpg|Barkarbjöllugöng Image:Bark beetle galleries.JPG|Barkarbjöllugöng með útgönguholur sjáanlegar Image:Schorskevervraat op eik.jpg|Sumar tegundir eru með stök hlykkjótt göng Image:Elm bark beetle galleries 01.JPG|Barkarbjöllugöng á dauðum álmi Image:Lapač kůrovce.JPG|Barkjöllugildra Image:Fichtenstamm entrindet - Detail.jpg| </gallery> ==Tilvísanir== {{Reflist}} ==Tenglar og viðbótarlesning== *[https://www.kjarnaskogur.is/post/barkarbjollur Barkarbjöllur. Ógn við íslenska skóga - Kjarnaskogur.is] *[https://www.barkbeetles.info American and Mexican Bark and Ambrosia beetles]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.forestencyclopedia.net/p/p6 Southern Pine Beetle on the Forest Encyclopedia Network] *[http://www.padil.gov.au/viewPest.aspx?id=453 PaDIL Sheet on ''Scolytus scolytus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070909223134/http://www.padil.gov.au/viewPest.aspx?id=453 |date=2007-09-09 }} ;on the [[University of Florida|UF]] / [[Institute of Food and Agricultural Sciences|IFAS]] Featured Creatures Web site *[http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/trees/southern_pine_beetle.htm ''Dendroctonus frontalis'', southern pine beetle] *[http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/trees/beetles/black_turpentine_beetle.htm ''Dendroctonus terebrans'', black turpentine beetle] *[http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/trees/beetles/ips_beetles.htm ''Ips'', engraver beetles] * [http://www.invasivespeciesinfo.gov/animals/eurosbb.shtml Species Profile- European Spruce Bark Beetle (''Ips typographus'')], National Invasive Species Information Center, [[United States National Agricultural Library]]. Lists general information and resources for European Spruce Bark Beetle. *Nordhaus, Hannah. ''Bark Beetle Outbreaks in Western North America: Causes and Consequences''. University of Utah Press: Salt Lake City, 2009. {{ISBN|978-0-87480-965-7}} {{commonscat|Scolytinae}} {{wikilífverur|Scolytinae}} {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Barkarbjöllur]] qodq4gioo4l8efgsf73ma6pw5x3ljy9 Aðalheiður Guðmundsdóttir 0 151408 1971461 1968103 2026-07-10T14:06:44Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971461 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Aðalheiður Guðmundsdóttir | búseta = | mynd = Aðalheiður Guðmundsdóttir.jpg | myndastærð = 250px | myndatexti = | alt = | fæðingarnafn = | fæðingardagur = 7. mars 1965 | fæðingarstaður = | dauðadagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | virkur = | þekktur_fyrir = | þekkt_fyrir = | þjóðerni = | starf = Prófessor í íslenskum bókmenntum fyrri alda við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] | titill = | verðlaun = | laun = | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | háskóli = | stjórnmálaflokkur = | niðurmál = | hæð = | þyngd = | tilvitnun = | undirskrift = | heimasíða = }} '''Aðalheiður Guðmundsdóttir''' (f. 7. mars 1965) er [[prófessor]] í íslenskum bókmenntum fyrri alda við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. == Ferill == Aðalheiður lauk stúdentsprófi frá [[Verzlunarskóli Íslands|Verzlunarskóla Íslands]] árið 1986, B.A.-gráðu í íslensku frá Háskóla Íslands 1989, cand.mag.-gráðu í íslenskum bókmenntum 1993 og Dr.phil-gráðu frá sama háskóla 2002. Aðalheiður gegndi rannsóknarstöðu RANNÍS með aðstöðu á [[Stofnun Árna Magnússonar]] árin 2005–2007, var sérfræðingur í tímabundinni stöðu Sigurðar Nordals hjá sömu stofnun 2008–2009, aðjunkt í þjóðfræði við Háskóla Íslands frá 2009 og [[dósent]] í sama fagi 2012–2015. Hún hefur gegnt stöðu prófessors í íslensku við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands frá 2016.<ref>{{Cite web |url=https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/cv/3d3b78cad1fd.pdf |title=Curriculum Vitae – ritaskrá. Aðalheiður Guðmundsdóttir |access-date=2019-05-22 |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308012513/https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/cv/3d3b78cad1fd.pdf |url-status=dead }}</ref> Aðalheiður hefur gegnt ýmsum trúnaðarstörfum innan og utan Háskóla Íslands, m.a. sem námsbrautarformaður í íslensku, sem fulltrúi í stjórn Rannsóknarsjóðs Háskóla Íslands, Miðaldastofu Háskóla Íslands, Samtökum móðurmálskennara og Félagi þjóðfræðinga (formaður). Helstu áherslur Aðalheiðar í kennslu og rannsóknum eru norrænar miðaldabókmenntir, fornaldarsögur Norðurlanda, þjóðsögur, þjóðkvæði og rímur, danssaga og saga galdurs. Hún hefur tekið þátt fjölda alþjóðlegra samstarfsverkefna og kennaraskipta og farið sem gestafyrirlesari eða skiptikennari til Fróðskaparseturs Føroya, Københavns Universitet, Tartu Ülikooli, University College Dublin og Uniwersytet Rzeszowski, Póllandi.<ref>[http://uni.hi.is/adalh/ Aðalheiður Guðmundsdóttir, prófessor í íslenskum bókmenntum fyrri alda við Háskóla Íslands]</ref><ref>Vísindavefurinn. [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=76244 Hvaða rannsóknir hefur Aðalheiður Guðmundsdóttir stundað?]</ref> Hún hefur að auki verið gestaprófessor við Università di Siena á Ítalíu. Árið 2016 hlaut hún verðlaun úr sjóði Dags Strömbäcks, sem eru veitt af Kungl. Gustav Adolfs akademien í Uppsölum, fyrir árangur á sviði norrænna fræða og þjóðfræða.<ref>[http://gustavadolfsakademien.se/fonder KUNGL. GUSTAV ADOLFS AKADEMIEN FÖR SVENSK FOLKKULTUR]</ref><ref>Gunnar Ternhag. (2016). [http://gustavadolfsakademien.se/files/download/documents/Saga_och_sed_2016.pdf Saga och Sed. KUNGL. GUSTAV ADOLFS AKADEMIENS ÅRSBOK 2016].</ref> Árið 2021 fékk hún viðurkenningu Hagþenkis fyrir bækurnar Arf aldanna I–II.<ref>{{Cite web|url=https://hagthenkir.is/vidurkenning-hagthenkis/|title=Viðurkenning Hagþenkis – Hagþenkir|language=is|access-date=2026-06-18}}</ref> Í doktorsriti sínu, ''Úlfhams sögu'', fjallaði Aðalheiður um ''Úlfhams rímur'' og afleiddar prósagerðir sögunnar. Sagan var sett á svið í Hafnarfjarðarleikhúsinu af leikhópnum Öðru sviði árið 2004 og við það tækifæri voru rímurnar kveðnar og gefnar út á geisladiski, þar sem rímnatextinn fylgir í útgáfu Aðalheiðar með skýringum. Hún situr í ýmsum rit- og ráðgjafanefndum, m.a. fyrir tímaritið New Norse Studies: A Journal on the Literature and Culture of Medieval Scandinavia<ref>New Norse Studies: A Journal on the Literature and Culture of Medieval Scandinavia. [https://newnorsestudies.scholasticahq.com/editorial-board Editorial Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204112523/https://newnorsestudies.scholasticahq.com/editorial-board |date=2020-12-04 }}.</ref> og Scripta Islandica.<ref>https://publicera.kb.se/scis/about/editorialTeam</ref> == Æska og einkalíf== Foreldrar Aðalheiðar eru Guðmundur Þ. Jónasson (f. 1942) og Ólöf S. Sigurjónsdóttir (f. 1946). Hún er gift Guðvarði Má Gunnlaugssyni, handritafræðingi, og á þrjú börn. Aðalheiður hefur birt smásögur og ljóð og unnið til verðlauna á sviði ritstarfa.<ref>https://www.skald.is/product-page/a%C3%B0alhei%C3%B0ur-gu%C3%B0mundsd%C3%B3ttir, Skáld.is, Aðalheiður Guðmundsdóttir.</ref> ==Heimildir== {{reflist}} == Bækur == *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2021). ''Handan Hindarfjalls''. [https://haskolautgafan.is/products/arfur-aldanna-i-og-ii Arfur aldanna] I. Reykjavík: Háskólaútgáfan. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2021). ''Norðvegur''. [https://haskolautgafan.is/products/arfur-aldanna-i-og-ii Arfur aldanna] II. Reykjavík: Háskólaútgáfan. *[https://arnastofnun.is/is/utgefid-efni/ulfhams-saga Úlfhams saga]. (2001). Aðalheiður Guðmundsdóttir sá um útgáfuna og ritaði inngang. Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi (cclxxxi + 63 bls.). *[http://boklist.hi.is/strengleikar Strengleikar]. (2006) Aðalheiður Guðmundsdóttir sá um útgáfuna og ritar inngang. Reykjavík: Bókmenntafræðistofnun Háskóla Íslands. == Valdar fræðigreinar == *[https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/ritaskra/3d3b78cad1fd.pdf Ritaskrá 2019]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} *[http://uni.hi.is/adalh/cv/ritaskra/ Aðalheiður Guðmundsdóttir, prófessor í íslenskum bókmenntum fyrri alda við Háskóla Íslands. Ritaskrá 2019] *[https://hi.academia.edu/A%C3%B0alhei%C3%B0urGu%C3%B0mundsd%C3%B3ttir Academia, Aðalheiður Guðmundsdóttir] *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2026). The Sorrows of Sǫrli the Lover: On the Icelandic ''mansöngur'' and Some Norse-Gaelic Contacts. ''[https://www.brepols.net/products/IS-9782503619620-1 New Studies on Emotions in Old Norse Literature]''. Ritstj. Brynja Þorgeirsdóttir, Gareth Lloyd Evans og Daniel Sävborg. Acta Scandinavica 17. Turnhout: Brepols, 2026 (bls. 53–85). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2024). Übernatürliche Spinnerinnen in isländischen Volkserzählungen. ''Florilegium nordmannicum: Beiträge zur norrönen Kultur- und Literaturwissenschaft Nordeuropas''. Festschrift für François-Xavier Dillmann. Ritstj. Alessia Bauer. Berlin/Boston: Wien: Fassbaender, 2024 (bls. 3–25). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2021). Enchantment and Anger in Medieval Icelandic Literature and Later Folklore. ''[https://brill.com/display/title/60410 Fictional Practice. Magic, Narration, and the Power of Imagination]''. [Aries Book Series: Texts and Studies in Western Esotericism]. Ritstj. Bernd-Christian Otto og Dirk Johannsen. Leiden: Brill (bls. 68–90). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2020). Arthurian Legend in ''Rímur'' and Ballads. ''Late Arthurian Tradition in Europe''. Ritstj. Ásdís R. Magnúsdóttir og Hélène Tétrel. 5. bindi ritraðarinnar ''[https://www.pur-editions.fr/product/7056/la-matiere-arthurienne-tardive-en-europe La matière arthurienne tardive en Europe], 1270-1530''. Ritstj. Christine Ferlampin-Acher. Rennes: Presses universitaires de Rennes (bls. 763–72). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2019). Of Wavering Flames and Fires: Northern Lights in Icelandic Sources. ''ARV'' 75 (bls. 95–128). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2018). [http://www.universitypress.dk/shop/the-legendary-legacy-3640p.html Reflexes of the fornaldarsögur in Icelandic poetry]. Í Matthew Driscoll, Silvia Hufnagel, Philip Lavender og Beeke Stegmann (ristj.), The legendary legacy: Transmission and reception of the Fornaldarsögur Norðurlanda (bls. 19–51). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2017). [http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:1168378/FULLTEXT01.pdf Some Heroic Motifs in Icelandic Art]. Scripta Islandica 68: 11–49. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2016). [https://riviste.unimi.it/interfaces/article/view/6982 "How Do You Know if it is Love or Lust?" On Gender, Status, and Violence in Old Norse Literature]. Interfaces: A Journal of Medieval European Literatures, 2: 189–209. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2015). [http://gustavadolfsakademien.se/tidskrifter/bok/arv-2014 The Narrative Role of Magic in the Fornaldarsögur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190426103831/http://gustavadolfsakademien.se/tidskrifter/bok/arv-2014 |date=2019-04-26 }}. ARV - Nordic Yearbook of Folklore (bls. 39–56). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2012). [http://www.pims.ca/publications/new-and-recent-titles/publication/mediaeval-studies-volume-74-2012 The Dancers of De la Gardie 11]. Mediaeval Studies, 74: 307–330. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2012). [https://www.journals.uchicago.edu/doi/pdfplus/10.1017/S0038713412003144 Gunnarr and the Snake Pit in Medieval Art and Legend. Speculum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724214835/https://www.journals.uchicago.edu/doi/pdfplus/10.1017/S0038713412003144 |date=2019-07-24 }}. A Journal of Medieval Studies, 87(4): 1015–1049. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2007). [https://www.jstor.org/stable/27712657?seq=1#page_scan_tab_contents The Werewolf in Medieval Icelandic literature]. Journal of English and Germanic Philology, 106(3): 277–303. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2006). [http://www.medievalists.net/2012/12/how-icelandic-legends-reflect-the-prohibition-on-dancing/ How Icelandic Legends Reflect the Prohibition on Dancing]. ARV - Nordic Yearbook of Folklore, 61: 25–52. *María Ellingsen. (2004). [http://mariaellingsen.is/portfolio-item/ulfhamssaga/ Úlfhamssaga]. *[https://sagnagrunnur.com/aevintyri/ Ævintýragrunnur] [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]] ddteftob574umkovgark8zbk48cu4s8 FK Palanga 0 151776 1971577 1945450 2026-07-11T05:46:40Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971577 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Palanga |mynd= |Gælunafn=palangiškiai |Stytt nafn=FK Palanga |Stofnað=2010 |Leikvöllur=Palangos miesto stadionas|Stærð=1,400 |Stjórnarformaður= |Knattspyrnustjóri= |Deild= |Tímabil=2019 |Staðsetning=7. ''([[A lyga]])'' | pattern_la1=_whiteline|pattern_b1=_whitecollar|pattern_ra1=_whiteline| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000| pattern_la2=_whiteline|pattern_b2=_whitecollar|pattern_ra2=_whiteline| leftarm2=1B1BF6|body2=1B1BF6|rightarm2=1B1BF6|shorts2=1B1BF6|socks2=1B1BF6| }} '''Futbolo klubas Palanga''' var lið sem er í [[Antra lyga]] (D3). Liðið var stofnað árið 2010. Núverandi völlur [[Palangos miesto stadionas]] tekur tæp 1.400 í sæti. ==Titlar== *''Pirma lyga (D2)'' (1): 2017 *''Antra lyga (D3)'' (1): 2011 == Árangur (2011–2019) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Sæti ! Tilvísanir |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2011 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu11lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2019-06-11 |archive-date=2018-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180820035409/http://almis.sritis.lt/ltu11lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2012 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 8. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2013 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 12. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2014 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 12. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2015 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref> |- |} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [http://fkpalanga.lt/ FK Palanga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402050537/http://fkpalanga.lt/ |date=2019-04-02 }} * [https://toplyga.lt/komanda/palanga toplyga.lt (FK Palanga)] {{DEFAULTSORT:Palanga}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] d8dzlx5usoamz17mbgzslvf4n62o3rz FK Atlantas 0 151777 1971575 1938299 2026-07-11T05:41:46Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971575 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Atlantas Klaipėda |mynd= |Gælunafn=atlantiečiai |Stytt nafn=FK Atlantas |Stofnað=1962 FK Granitas <br> 1996 FK Atlantas |Leikvöllur=Klaipėdos miesto centrinis stadionas |Stærð=3,400 |Stjórnarformaður= {{LTU}} Vidas Adomaitis |Knattspyrnustjóri= x |Deild= x |Tímabil=[[2019]] |Staðsetning=6. ''([[A lyga]])'' | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _adidas_green | pattern_so1 = _3_stripes_green | leftarm1 = FECD37 | body1 = FECD37 | rightarm1 = FECD37 | shorts1 = 1952CD | socks1 = FECD37 | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _adidas_green | pattern_so2 = _3_stripes_green | leftarm2 = 1952CD | body2 = 1952CD | rightarm2 = 1952CD | shorts2 = 1952CD | socks2 = 1952CD }} '''Futbolo klubas Atlantas''' var lið sem er í [[A lyga]] (D1). Liðið var stofnað árið 1962 (1996). Núverandi völlur [[Klaipėdos miesto centrinis stadionas]] tekur tæp 4.428 í sæti. ==Titlar== * ''Antra lyga (D3)'' (1): 2009. == Árangur (1996–2020) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1996/97 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://almis.sritis.lt/1997_ltu.html</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1997/98 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1998/99 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu99lyga.html</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1999 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu99flyga.html</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2000 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu00lyga.html</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2001 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu01lyga.html</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2002 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu02lyga.html</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2003 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu03lyga.html</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2004 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito04.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2005 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito05.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2006 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2007 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2008 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2009 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga ''(Vakarai)'' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu09lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2019-06-11 |archive-date=2021-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211123062951/http://almis.sritis.lt/ltu09lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2010 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2011 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 11. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2012 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 8. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2013 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2014 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2015 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| [[Antra lyga]] ''(Vakarai)'' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | |- | bgcolor="#FFAAAA" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#FFAAAA" style="text-align:center;"| '''x.''' | bgcolor="#FFAAAA" style="text-align:center;"| '''x''' | bgcolor="#FFAAAA" style="text-align:center;"| '''x.''' | |- |} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-atlantas-klaipeda/15838/ Globalsportsarchive] * [https://int.soccerway.com/teams/lithuania/fk-atlantas/1405/matches/ SOCCERWAY] * [https://web.archive.org/web/20210429141914/http://www.foot.dk/VisLitklub.asp?ID=2 foot.dk arkiv] {{DEFAULTSORT:Atlantas}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] hk6o0f5myyz0s16hvwyve3uvf60pjlj FC Stumbras 0 151779 1971574 1945443 2026-07-11T05:41:02Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971574 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Stumbras |mynd= |Gælunafn=stumbrėkai |Stytt nafn=FC Stumbras |Stofnað=2013 |Leikvöllur=NFA stadionas|Stærð=1,000 |Stjórnarformaður=Richard Walsch |Knattspyrnustjóri= |Deild=— |Tímabil=2019 |Staðsetning=8. ''([[A lyga]])'' | pattern_la1=_levski1718h|pattern_b1=_levski1718h|pattern_ra1=_levski1718h|pattern_sh1 =_whitesides|pattern_so1 = | leftarm1=0040ff|body1=0040ff|rightarm1=0040ff|shorts1=0040ff|socks1=FFFFFF | pattern_la2=_stumbras1819h|pattern_b2=_stumbras1819h|pattern_ra2=_stumbras1819h|pattern_sh =_redsides| pattern_so =| | leftarm2=282146|body2=282146|rightarm2=282146|shorts2=282146|socks2=FF0000| }} '''Futbolo klubas Stumbras''' var lið sem er í [[A lyga|litáísku úrvalsdeildinni í knattspyrnu]]. Liðið var stofnað árið 2013. Sumarið 2019 hætti klúbburinn að vera til. Að lokum voru þeir teknir út úr elítudeildinni.<ref>https://alyga.lt/naujiena/stumbro-klubo-nebeliko-lietuvos-futbolo-zemelapyje/6174</ref> ==Titlar== *''[[Pirma lyga]] (D2)'': : Sigurvegari (1): 2014 *''LFF taurė'': : Sigurvegari (1): 2017 == Árangur (2013–2019) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! Deild ! Nafn Deildar ! Sæti ! Tilvísanir |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2013 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu13lyga2s.html |title=Geymd eintak |access-date=2019-06-11 |archive-date=2018-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180820033544/http://almis.sritis.lt/ltu13lyga2s.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2014 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2015 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#FFCCCC" style="text-align:center;"| 8. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref> |- |} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [http://fcstumbras.lt FC Stumbras] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170302153219/http://fcstumbras.lt/ |date=2017-03-02 }} * [https://toplyga.lt/komanda/stumbras toplyga.lt] {{DEFAULTSORT:Stumbras}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] 5vtraa7kpvm2qurr2khs9shmn2bc6av FK Riteriai 0 151780 1971578 1965328 2026-07-11T05:49:39Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971578 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Riteriai |mynd= |Gælunafn=''riteriai'' (riddarar) |Stytt nafn=FK Riteriai |Stofnað=2005 FK Trakai |Leikvöllur=LFF stadionas|Stærð=5,400 |Stjórnarformaður= {{LTU}} |Knattspyrnustjóri= {{LTU}} |Deild=[[TOPLYGA]] |Tímabil=[[2025]] |Staðsetning=9. ''([[A lyga]])'' | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=|leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=FFFF00|socks1=FFFF00 | pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=|leftarm2=282146|body2=282146|rightarm2=282146|shorts2=282146|socks2=282146 }} '''Futbolo klubas Riteriai''' er lið sem er í [[A lyga|litháísku úrvalsdeildinni í knattspyrnu]]. Liðið var stofnað árið 2005. Núverandi völlur [[LFF stadionas]] tekur tæp 5.400 í sæti. == Nafn breytingaskrá == * 2005—2018 FK Trakai * 2019—.... FK Riteriai == Árangur (2013–...) == === FK Trakai === {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2010 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu10lyga2s.html |title=Geymd eintak |access-date=2019-06-11 |archive-date=2018-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021053827/http://almis.sritis.lt/ltu10lyga2s.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2011 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| Pirma lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2012 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| Pirma lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2013 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| Pirma lyga | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2014 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2015 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| A lyga | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |} === FK Riteriai === {|class="wikitable" ! Tìmabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#FFAAAA" style="text-align:center;"| 10. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#FFCCCC" style="text-align:center;"| 9. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[3. júní]] 2026 {{fs start}} {{fs player|no=26|name=[[Simone Moschin]]|nat=ITA|pos=GK}} {{fs player|no=37|name=[[Artiom Šankin]]|nat=LTU|pos=GK}} {{fs player|no=92|name=Kajus Andraikėnas|nat=LTU|pos=GK}} |----- ! colspan="9" style="background-color:#B0D3FB" | |----- style="background-color:#DFEDFD" {{Fs player|no= 5|nat=LTU|name=[[Milanas Rutkovskis]]|pos=DF}} {{fs player|no=13|name=[[Gustas Gumbaravičius]]|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=17|name=Daumantas Lipinskas|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=35|name=Petro Harapko|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=50|name=[[Matas Latvys]]|nat=LTU|pos=DF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no= 6|name=[[Armandas Šveistrys]]|nat=LTU|pos=MF}} {{fs mid}} {{fs player|no=10|name=[[Simas Civilka]]|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=11|name=[[Arvydas Novikovas]]|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=16|name=Jonas Usavičius|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=23|name=[[Deimantas Rimpa]]|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=27|name=Dominykas Gelombickas|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=47|name=Vakaris Gurkšnys|nat=LTU|pos=MF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no=21|nat=LTU|name=Tautvydas Alekna|pos=FW}} {{fs player|no=77|name=[[Ernestas Januš Zdanovič]]|nat=LTU|pos=FW}}<ref>https://fkriteriai.lt/2024/03/riteriu-sudetyje-tfa-aukletiniai/</ref> {{Fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [http://fkriteriai.lt/ FK Riteriai] * [https://toplyga.lt/komanda/riteriai TOPLYGA] * [https://int.soccerway.com/teams/lithuania/trak-fk/17673/ Soccerway] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-riteriai/15849/ Globalsportsarchive] {{DEFAULTSORT:Riteriai}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] 2dodos5ocknnn04zh0fa44qvhiq33jo FK Sūduva 0 151782 1971579 1965316 2026-07-11T05:51:46Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971579 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Sūduva |mynd= |Gælunafn=sūduviečiai (hvítt rautt) |Stytt nafn=FK Sūduva |Stofnað=1968 |Leikvöllur=Hikvision arena (stadionas) |Stærð=6,250 |Stjórnarformaður= {{LTU}} Vidmantas Murauskas |Knattspyrnustjóri= {{LTU}} [[Donatas Vencevičius]] |Deild=[[TOPLYGA]] |Tímabil=2025 |Staðsetning= 4. ''([[A lyga]])'' | pattern_la1 = | pattern_b1 = _partizani1718a | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _redsides | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _sligo1617h | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FF0000 | body2 = FF0000 | rightarm2 = FF0000 | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 |pattern_la3=_redshoulders |pattern_b3=_botevvratsa1819_3rd |pattern_ra3=_redshoulders |leftarm3=000000 |body3=000000 |rightarm3=000000 |shorts3=000000 |socks3=000000 }} '''Futbolo klubas Sūduva''' er lið sem er í [[A lyga|litáísku úrvalsdeildinni í knattspyrnu]]. Liðið var stofnað árið 1968. Núverandi völlur [[Hikvision Arena]] tekur tæp 6.250 í sæti. ==Titlar== *'''Meistarar i [[A lyga]] (3)''': 2017, 2018, 2019 *'''LFF taurė (3)''': 2006, 2008/09, 2019 *'''Supertaurė (4):''' 2009, 2018, 2019, 2022<ref>https://www.sportas.lt/naujiena/451019/11-m-baudiniu-serijos-metu-triumfaviusi-suduva-iskovojo-lff-supertaure</ref> == Árangur (2000–...) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2000 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga ''(Pietūs)'' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu00lyga2s.html |title=Geymd eintak |access-date=2019-06-11 |archive-date=2018-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021053802/http://almis.sritis.lt/ltu00lyga2s.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2001 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito01.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2002 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito02.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2003 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito03.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2004 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito04.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2005 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito05.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2006 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2007 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2008 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2009 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito09.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2010 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2011 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2012 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2013 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2014 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2015 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#FFCCCC" style="text-align:center;"| 9. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[3. júní]] 2026 {{Fs start}} {{Fs player|no=12|nat=LTU|name=[[Giedrius Zenkevičius]]|pos=GK}} {{Fs player|no=31|pos=GK|nat=LTU|name=[[Ignas Plūkas]]}} {{Fs player|no=66|pos=GK|nat=LTU|name=Rokas Pačėsa}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no= 4|pos=DF|nat=NGA|name=[[Henry Uzochukwu]]}} {{Fs player|no= 5|nat=LTU|pos=DF|name=[[Žygimantas Baltrūnas]]}} {{Fs player|no=15|nat=SRB|pos=DF|name=[[Aleksandar Živanović]]}} {{fs player|no=23|name=[[Rati Grigalava]]|nat=GEO|pos=DF}} {{Fs player|no=29|nat=LTU|pos=DF|name=[[Markas Beneta]]}} {{Fs player|no=29|nat=LTU|pos=DF|name=[[Markas Beneta]]}} {{Fs player|no=75|pos=DF|nat=LTU|name=Ernestas Stočkūnas}} {{Fs player|no=87|pos=DF|nat=LTU|name=Dominykas Pudžemys}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no= 6|pos=MF|nat=NGR|name=[[Amadou Sabo]]}} {{Fs player|no= 7|nat=SEN|pos=FW|name=[[Ibrahima Seck]]}} (fra [[Raków Częstochowa]]) {{Fs player|no= 8|pos=MF|nat=TGO|name=[[Steve Lawson]]}} {{Fs player|no=10|pos=MF|nat=AFG|name=[[Omran Haydary]]}} {{fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Moutir Chajia]]}} {{Fs player|no=18|nat=LTU|pos=MF|name=Titas Milašius}} {{fs player|no=21|nat=CMR|pos=MF|name=Emmanuel Agbor}} {{Fs player|no=26|nat=LTU|pos=MF|name=[[Domantas Antanavičius]]}} {{fs player|no=30|nat=JPN|pos=MF|name=[[Yusuke Omori]]}} {{Fs player|no=46|pos=MF|nat=LTU|name=Ignas Skamarakas}} {{Fs player|no=77|pos=MF|nat=LTU|name=Pijus Bičkauskas}} {{Fs player|no=94|pos=MF|nat=FRA|name=[[Sidy Sanokho]]}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no= 9|pos=FW|nat=NGR|name=Lucky Tom}} {{Fs player|no=14|nat=LTU|pos=FW|name=[[Faustas Steponavičius]]}} {{fs player|no=13|name=[[Meinardas Mikulėnas]]|nat=LTU|pos=FW}} {{Fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [http://fksuduva.lt/ FK Sūduva] * [https://www.facebook.com/fksuduva/ facebook] * [https://toplyga.lt/komanda/suduva TOPLYGA] * [https://int.soccerway.com/teams/lithuania/fk-suduva/1409/ Soccerway] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-suduva-marijampole/15841/ Globalsportsarchive] {{DEFAULTSORT:Suduva}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] 58a2xnjo7hxz2yqxzb6n3q06wkpescl FC Džiugas 0 152885 1971572 1969908 2026-07-11T05:38:08Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971572 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Džiugas |mynd= |Gælunafn= žemaičiai |Stytt nafn=FC Džiugas |Stofnað=1923 SA Džiugas<br>1991 FK Džiugas<br/>2014 FC Džiugas |Leikvöllur=Telšių miesto stadionas|Stærð=3,000 |Stjórnarformaður= {{LTU}} Martynas Armalis |Knattspyrnustjóri= {{LTU}} Andrius Lipskis |Deild=[[TOPLYGA]] (D1) |Tímabil=2025 |Staðsetning= 7. i ''[[A lyga]]'' (I) |pattern_la1 = _pumagoal23m |pattern_b1 = _pumagoal24m |pattern_ra1 = _pumagoal23m |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = 880000 |body1 = 880000 |rightarm1 = 880000 |shorts1 = 880000 |socks1 = 880000 |pattern_la2 = _pumagoal24ci |pattern_b2 = _pumagoal24ci |pattern_ra2 = _pumagoal24ci |pattern_sh2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = 646464 |body2 = 646464 |rightarm2 = 646464 |shorts2 = 646464 |socks2 = 646464 }} '''Futbolo klubas Džiugas''' er lið sem er í [[Pirma lyga]]. Liðið var stofnað árið [[1923]], endurreist [[1991]] og [[2014]]. Núverandi völlur [[Telšių miesto stadionas]] tekur tæp 3.000 í sæti. == Árangur (2014–...) == {|class="wikitable" ! Ár ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir ! Athugasemd |- | bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| 2014 | bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| Antra lyga | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu14lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2019-07-18 |archive-date=2019-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119120940/http://almis.sritis.lt/ltu14lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| ''kynningu'' |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2015 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| Pirma lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 10. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| Pirma lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| Pirma lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| Pirma lyga | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| Pirma lyga | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref> | bgcolor="#DDDDDD" style="text-align:center;"| <s>kynningu</s> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 8. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 9. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 9. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[3. júlí]] 2026 {{Fs start}} {{fs player|no= 1|pos=GK|name=[[Marius Paukštė]]|nat=LTU}} {{fs player|no=22|pos=GK|name=Mykyta Rybčynskij|nat=UKR}} {{fs player|no=91|pos=GK|name=Vladyslav Ryabenko|nat=UKR}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no= 2|pos=DF|nat=NED|name=Valentino Vermeulen}} {{Fs player|no= 3|pos=DF|nat=LTU|name=Džiugas Aleksa}} {{Fs player|no= 4|pos=DF|nat=SEN|name=Bacary Sane}} {{Fs player|no=23|pos=DF|nat=CIV|name=Ibrahim Cisse}} {{Fs player|no=24|pos=DF|nat=IRE|name=Joshua Okpolokpo}} {{Fs player|no=44|pos=DF|nat=Nigeria|name=Brendan Asomugha}} {{Fs player|no=46|pos=DF|nat=POL|name=[[Jakub Wawszczyk]]}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no= 6|nat=LTU|name=Nikita Pavlovskij|pos=MF}} {{fs player|no= 7|name=[[Pedro Bahia]]|nat=BRA|pos=MF}} {{Fs player|no=10|nat=LTU|pos=MF|name=[[Vilius Piliukaitis]]}} {{fs player|no=14|name=[[Denis Ževžikovas]]|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=26|nat=LTU|name=Airimas Pilipavičius|pos=MF}} {{Fs player|no=27|nat=LTU|name=Deitonas Vinckus|pos=MF}} {{fs player|no=30|pos=MF|nat=LTU|name=Nidas Vosylius}} {{Fs player|no=33|nat=LTU|name=[[Lukas Ankudinovas]]|pos=MF}} {{Fs player|no=77|nat=UKR|pos=MF|name=Artem Marchuk}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no=9|nat=ARG|pos=FW|name=[[Iker Scotto]]}} {{fs player|no=48|pos=MF|nat=LTU|name=Tomas Stelmokas}} {{Fs player|no=90|nat=UK|name=[[Ronald Sobowale]]|pos=DF}} {{Fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.fcdziugas.lt FC Džiugas] * [https://toplyga.lt/komanda/dziugas toplyga.lt] * [https://int.soccerway.com/teams/lithuania/diugas-teliai/30669/ Soccerway] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-dziugas-telsiai/20684/ Globalsportsarchive] {{DEFAULTSORT:Džiugas}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] 8uzjyverprdnso8nhzn9k63v8qowcqb FK Banga 0 152886 1971576 1965321 2026-07-11T05:43:29Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 2 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971576 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Banga |mynd= |Gælunafn= bangiečiai |Stytt nafn=FK Banga |Stofnað=1966 |Leikvöllur=Gargždų miesto stadionas|Stærð=3,000 |Stjórnarformaður= {{LTU}} [[Rimantas Mikalauskas]]<ref>https://www.fkbanga.lt/kontaktai</ref> |Knattspyrnustjóri= [[David Afonso]] |Deild=[[TOPLYGA]] |Tímabil=2025 |Staðsetning= 8. i ''[[A lyga]]'' (D1) | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1= | leftarm1=FF6600|body1=FF6600|rightarm1=FF6600|shorts1=FF6600|socks1=FF6600 | pattern_la2=_navyshoulders|pattern_b2=_thindkbluesides|pattern_ra2=_navyshoulders | leftarm2=223D71|body2=223D71|rightarm2=223D71|shorts2=223D71|socks2=223D71 }} '''Futbolo klubas Banga''' er lið sem er í [[A lyga]]. Liðið var stofnað árið [[1966]], endurreist [[2006]]. Núverandi völlur [[Gargždų miesto stadionas]] tekur tæp 3.000 í sæti. ==Titlar== *'''Meistarar i [[A lyga]] (0)''': *'''LFF taurė (1)''': 2024 *'''Supertaurė (0):''' == Árangur (2004–...) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2004 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga ''(Vakarai)'' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu04lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2019-07-18 |archive-date=2018-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180820033958/http://almis.sritis.lt/ltu04lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2005 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga ''(Vakarai)'' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu05lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2019-07-18 |archive-date=2018-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180820034430/http://almis.sritis.lt/ltu05lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2006 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 12. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2007 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2008 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2009 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito09.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2010 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2011 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2012 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2013 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 2014 | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 9. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2015 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 8. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 8. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[3. júní]] 2026 {{Fs start}} {{Fs player|no= 1|nat=LTU|pos=GK|name=[[Armantas Vitkauskas]]}} {{Fs player|no=12|nat=LTU|pos=GK|name=Lukas Grinkevičius}} {{Fs player|no=14|nat=UKR|pos=GK|name=Volodymyr Krynskij}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no=19|nat=LTU|pos=DF|name=[[Valdas Antužis]]}} {{Fs player|no=21|nat=LTU|pos=DF|name=[[Karolis Pliuškys]]}} {{Fs player|no=27|nat=GER|pos=DF|name=Ricardo Henning}} {{Fs player|no=88|nat=LTU|pos=DF|name=[[Erikas Smulkys]]}} {{Fs player|no= 3|nat=LTU|pos=DF|name=[[Deividas Malžinskas]]}} {{Fs player|no=20|nat=LTU|pos=DF|name=[[Aleksandras Levšinas]]}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no=14|nat=LTU|pos=MF|name=[[Karolis Žebrauskas]]}} {{Fs player|no=22|nat=LTU|pos=MF|name=[[Mantas Petrikas]]}} {{fs player|no=99|nat=NGR|pos=MF|name=[[Aaron Olugbogi]]}} {{fs player|no=47|nat=SWE|pos=MF|name=[[Kofi Asare]]}} {{fs player|no=30|nat=GNB|pos=MF|name=[[Umaro Cande]]}} {{fs player|no=|nat=GNB|pos=MF|name=[[Ronaldo Camara]]}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no=|nat=LTU|name=|pos=FW}} {{Fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.fkbanga.lt FK Banga] * [https://www.facebook.com/fkbanga facebook] * [https://toplyga.lt/komanda/banga TOPLYGA ''toplyga.lt''] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-banga-gargzdai/15839/ Globalsportsarchive] {{DEFAULTSORT:Banga}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] sgbmvbk9y9oqy46xhmmsgqekqyvg9v7 Aron Can 0 154044 1971442 1926050 2026-07-10T13:08:09Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 3 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971442 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Aron Can | mynd = Aron_Can.jpg | mynd_texti = Aron Can árið 2018 | fæðingarnafn = Aron Can Gultekin<ref>{{cite web|url=http://ske.is/grein/eg-fyla-bara-hvad-thad-er-fokkin-mikid-ad-fretta|title=Tónlistin best samin seint um nótt og í myrkri. – Aron Can|website=Ske.is|access-date=2019-09-12|archive-date=2016-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20161112044934/http://ske.is/grein/eg-fyla-bara-hvad-thad-er-fokkin-mikid-ad-fretta|url-status=dead}}</ref> | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1999|11|18}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], Ísland | önnur_nöfn = | starf = {{Flatlist| * Söngvari * rappari }} | maki = | börn = 1<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232404101d/aron-can-birti-fyrstu-fedgamyndina|title=Aron Can birti fyrstu feðgamyndina - Vísir|last=Óskarsdóttir|first=Svava Marín|date=2023-04-19|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-30}}</ref> | module = {{Tónlistarfólk | embed = yes | ár = 2016–í dag | stefna = {{Flatlist| * [[Ryþmablús|R&B]] * [[Trapp tónlist|trapp]]<ref name=nyjabrumid /> }} | hljóðfæri = Rödd | útgefandi = {{Flatlist| * Sticky<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017904139d/thad-er-aldrei-fri|title=Það er aldrei frí - Vísir|last=Hjartarson|first=Stefán Þór|date=2017-04-19|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-30}}</ref> * [[Sony Music]]<ref name="sony" /> }} | meðlimur_í = [[IceGuys]] | áður_meðlimur = }} | vefsíða = {{URL|aroncan.com}} }} '''Aron Can'''{{efn|Borið fram {{IPA link|dʒan|}} („dsjann“) á [[tyrkneska|tyrknesku]], eða {{IPAc-is|kʰ|aː|n}} („kan“) á íslensku.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016160518722|title=Svona berðu fram nafnið Aron Can|date=19 May 2016|website=|publisher=Rapp í Reykjavík|language=is|url-status=live|access-date=30. desember 2023}}</ref>|name=|group=}} (f. 18. nóvember 1999)<ref name="hlustunarparti">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016160439988|title=Heldur hlustunarpartí og frumsýnir myndband sama kvöldið|date=30 April 2016|website=[[Vísir.is]]|archive-date=|url-status=live}}</ref> er íslenskur rappari og tónlistarmaður.<ref name="nyjabrumid">{{Cite web|url=https://www.dv.is/fokus/menning/2016/06/17/nyjabrumid-i-laugardalnum/|title=Nýjabrumið í Laugardalnum|date=2016-06-17|website=DV|language=is|access-date=2019-09-12}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Árið 2016 gaf hann út frumraun sína, ''Þekkir Stráginn'', þegar hann var 16 ára. Hann var vinsælasti íslenski tónlistarmaðurinn á [[Spotify]] á Íslandi árið 2017. Tónlist hans hefur verið lýst sem tilfinningarappi eða trapp-tónlist með innblæstri frá [[Drake (tónlistarmaður)|Drake]], [[Future]] og [[Young Thug]].<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.visindavefur.is/svar.php?id=64626|title=Hvenær varð íslenskt rapp til og hver er saga þess?|last=Arnar Eggert Thoroddsen|date=28 September 2018|website=Vísindavefurinn|language=is|access-date=2019-09-12|url-status=live}}</ref><ref name=":0" /> Meðal þekktra laga eru „Enginn Mórall“, „Fullir vasar“ og „Allt það sem ég var“. Hann er einn af fimm meðlimum strákahljómsveitarinnar [[IceGuys]]. == Ævi og ferill == === Æska og upphaf ferils === Aron er fæddur og uppalinn í [[Grafarvogur|Grafarvogi]].<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017170429751|title=Reif sig upp úr ruglinu|last=Snærós Sindradóttir|date=22 April 2017|website=[[Vísir.is]]|access-date=2019-09-12|url-status=live}}</ref> Pabbi hans er [[Tyrkland|tyrkneskur]] veitingahúsarekandi sem rak veitingastaðinn Kebabhúsið á [[Austurstræti]].<ref name=":3" /> Aron starfaði á Kebabhúsinu þegar hann varð frægur.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20161676040d/svona-berdu-fram-nafnid-aron-can|title=Svona berðu fram nafnið Aron Can - Vísir|last=Pálsson|first=Stefán Árni|date=2016-05-19|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-30}}</ref> Sem barn [[Breikdans|breikdansaði]] hann í einum þætti af [[Kastljós (dægurmálaþáttur)|Kastljósi]] á [[Ríkisútvarpið|RÚV]].<ref name=":14">{{Cite web|url=https://www.dv.is/fokus/2019/07/05/aron-can-gefur-ut-nytt-lag-sjadu-hann-breikdansa-kastljosi-sem-barn/|title=Aron Can gefur út nýtt lag - Sjáðu hann breikdansa í Kastljósi sem barn|last=Þorláksson|first=Máni Snær|date=2019-07-05|website=DV|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> Hann kom í fyrsta skiptið fram opinberlega í undankeppni Samfés í Víkurskóla með frumsömdu lagi.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/fer-liklega-aldrei-ur-grafarvoginum/|title=Fer líklega aldrei úr Grafarvoginum - RÚV.is|last=Gunnarsson|first=Davíð Roach|date=2018-01-28|website=RÚV|access-date=2023-12-31}}</ref> Hann vann keppnina og keppti í kjölfarið á [[Söngkeppni Samfés]] árið 2014.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/k/clp25390/aron-can-pugyn-songkeppni-samfes-2014|title=Aron Can - Púgyn - Söngkeppni Samfés 2014 - Vísir|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-30}}</ref> === 2016: ''Þekkir Stráginn'' === Þann 1. maí 2016 gaf hann út fyrstu stuttskífuna sína, ''Þekkir Stráginn'', á eigin vefsíðu sem hrundi tímabundið vegna eftirspurnar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016160509712|title=Sprengdi netþjóninn við fyrstu útgáfu|last=Steinarsson|first=Birgir Örn|date=2016-03-05|website=[[Vísir.is]]|access-date=2019-09-12}}</ref> Á stuttskífunni er lagið „Enginn Mórall“ sem varð fljótt vinsælt.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017170209148|title=Aron Can flutti ofursmellinn í beinni|last=Stefán Ó. Jónsson|date=7 February 2017|website=[[Vísir.is]]|access-date=2019-09-12|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017170419054|title=Það er aldrei frí|last=Hjartarson|first=Stefán Þór|date=2017-04-19|website=[[Vísir.is]]|access-date=2019-09-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://i-d.vice.com/en_uk/article/mbv39p/this-lot-are-killing-the-icelandic-music-scene|title=This lot are killing the Icelandic music scene|last=Dunn|first=Frankie|date=22 February 2017|website=[[i-D]]|access-date=|url-status=dead|archive-date=23 nóvember 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171123210927/https://i-d.vice.com/en_uk/article/mbv39p/this-lot-are-killing-the-icelandic-music-scene}}</ref> Aron kom fram á mörgum framhaldsskólaböllum í kjölfarið.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20161459496d/milljonir-krona-i-kostnad-a-busabollunum-i-mennto|title=Milljónir króna í kostnað á busaböllunum í menntó - Vísir|last=Hjartarson|first=Stefán Þór|date=2016-01-09|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-30}}</ref> Þann 28. júlí 2016 kom út lagið „Silfurskotta“ frá [[Emmsjé Gauti|Emmsjé Gauta]] sem Aron syngur inn á.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20161857349d/frumsyning-emmsje-gauti-og-aron-can-krusa-um-a-silfurskottu|title=Frumsýning: Emmsjé Gauti og Aron Can krúsa um á Silfurskottu - Vísir|last=Steinarsson|first=Birgir Örn|date=2016-07-28|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20161280473d/aron-can-undirbyr-framkomu-a-myraboltanum|title=Aron Can undirbýr framkomu á Mýraboltanum - Vísir|last=Steinarsson|first=Birgir Örn|date=2016-07-26|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> Í september 2016 gaf hann út lagið „Lítur vel út“ sem var aðallag kvikmyndarinnar ''[[Eiðurinn]]'' eftir [[Baltasar Kormákur|Baltasar Kormák]] sem kom út í september 2016.<ref name=":3" /> Á árinu kom hann fram á ýmsum tónlistarhátíðum eins og [[Secret Solstice]] og [[Iceland Airwaves]].<ref>{{Cite web|url=https://grapevine.is/icelandic-culture/music/2016/05/04/introducing-aron-can/|title=From Iceland — Introducing: Aron Can|date=2016-05-04|website=The Reykjavik Grapevine|language=en-US|access-date=2023-12-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nutiminn.is/frettir/aron-can-a-iceland-airwaves-fullt-af-nyjum-nofnum-baetast-vid-dagskra-hatidarinnar/|title=Aron Can á Iceland Airwaves, fullt af nýjum nöfnum bætast við dagskrá hátíðarinnar|last=Nútíminn|date=2016-06-08|website=Nutiminn.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> Á [[Íslensku tónlistarverðlaunin 2016|íslensku tónlistarverðlaununum 2016]] hlaut Aron þrjár tilnefningar, þar á meðal sem bjartasta vonin.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2017/02/16/emmsje_gauti_med_flestar_tilnefningar/|title=Tilnefningar til Íslensku tónlistarverðlaunanna|date=2017-02-16|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> === 2017–2018: ''ÍNÓTT og Trúpíter'' === Þann 13. mars 2017 kom út lagið „Fullir vasar“ sem varð fljótt vinsælt.<ref>{{Cite web|url=https://www.kaffid.is/aron-can-sendir-fra-ser-nytt-myndband/|title=Aron Can sendir frá sér nýtt myndband|last=Ritstjórn|date=2017-03-13|website=Kaffið.is|language=is|access-date=2023-12-30}}</ref> Í kjölfarið kom út fyrsta breiðskífa hans, ''ÍNÓTT'', þann 19. apríl 2017.<ref name=":2" /> Hann kom aftur fram á Secret Solstice og Iceland Airwaves auk þess að koma fram á [[Sónar (tónlistarhátíð)|Sónar]].<ref>{{Cite web|url=https://secretsolstice.is/the-first-secret-solstice-2017-lineup-announcement-is-here/|title=The First Secret Solstice 2017 Lineup Announcement Is Here!|date=2016-12-07|website=Secret Solstice|language=en-US|access-date=2023-12-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://grapevine.is/icelandic-culture/music/airwaves/2017/08/10/40-new-acts-added-to-iceland-airwaves-lineup/|title=From Iceland — 40 New Acts Added To Iceland Airwaves Lineup|last=Sands|first=Zoë Vala|date=2017-08-10|website=The Reykjavik Grapevine|language=en-US|access-date=2023-12-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2017/01/14/fjolmargir-nyir-listamenn-a-sonar/|title=Fjölmargir nýir listamenn á Sónar|last=Clausen|first=Kristín|date=2017-01-14|website=DV|language=is|access-date=2023-12-31}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Hann kom fram á [[Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum]] 2017.<ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017170429800|title=Aron Can spilar á Þjóðhátíð|website=[[Vísir.is]]|access-date=2019-09-12}}</ref> Aron var vinsælasti íslenski tónlistarmaðurinn á Spotify á Íslandi árið 2017 og átti sömuleiðis vinsælasta íslenska lagið, „Fullir vasar“ á streymisveitunni.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017171209310|title=Ed Sheeran og Aron Can vinsælastir á Íslandi|last=Hólmkelsdóttir|first=Hulda|date=6 December 2017|website=[[Vísir.is]]|access-date=2019-09-12|url-status=live}}</ref><ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.nutiminn.is/aron-can-og-emmsje-gauti-einu-islendingarnir-a-lista-spotify-yfir-mest-streymdu-log-arsins-a-islandi/|title=Aron Can og Emmsjé Gauti einu Íslendingarnir á lista Spotify yfir mest streymdu lög ársins á Íslandi|date=9 January 2017|website=Nútíminn|access-date=2019-09-12|url-status=live}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot}}</ref> Í ársbyrjun 2018 samdi hann við útgáfufyrirtækið [[Sony Music]].<ref name="sony">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2018180209666|title=Aron Can semur við Sony|website=[[Vísir.is]]|access-date=2019-09-12}}</ref> Þann 25. maí gaf Aron Can út sína aðra breiðskífu, ''Trúpíter''.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2018180529508|title=Glæný plata frá plánetunni Trúpíter|website=[[Vísir.is]]|access-date=2019-09-12}}</ref> Hún fór beint í efsta sæti vinsældalista.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/aron-can-beint-i-efsta-saeti-tonlistans/|title=Aron Can beint í efsta sæti tónlistans - RÚV.is|last=Gunnarsson|first=Davíð Roach|date=2018-06-07|website=RÚV|access-date=2023-12-31}}</ref> Um sumarið kom hann fram á tónlistarhátíðinni North Of í Harstad í Noregi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20181051915d/aron-can-i-viking-til-noregs|title=Aron Can í víking til Noregs - Vísir|last=Másson|first=Bergþór|date=2018-07-02|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20181272213d/glae-ny-plata-fra-planetunni-trupiter|title=Glæ­ný plata frá plánetunni Trúpíter - Vísir|last=Hjartarson|first=Stefán Þór|date=2018-05-24|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> Aron kom fram þriðja árið í röð á Secret Solstice.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20181053789d/gudfadir-fonksins-spilar-a-secret-solstice|title=Guðfaðir fönksins spilar á Secret Solstice - Vísir|last=Pálsson|first=Stefán Árni|date=2018-03-27|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> Þann 22. september 2018 kom út lagið „Eina sem ég vil“ sem hann gerði með [[Clubdub|ClubDub]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2018917292d/clubdub-og-aron-can-gefa-ut-lag-og-myndband-saman|title=ClubDub og Aron Can gefa út lag og myndband saman - Vísir|last=Pálsson|first=Stefán Árni|date=2018-09-24|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-30}}</ref> === 2019–í dag: ''ANDI, LÍF, HJARTA, SÁL'' og IceGuys === Þann 5. júlí 2019 gaf hann út lagið „Allt það sem ég var“.<ref name=":14" /> Þann 25. október 2019 kom út lagið „Hingað þangað“ sem hann og [[Friðrik Dór]] gerðu saman.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/sykur-aron-can-og-fridrik-dor-med-nytt/|title=Sykur, Aron Can og Friðrik Dór með nýtt - RÚV.is|last=Hreggviðsson|first=Þorsteinn|date=2019-10-27|website=RÚV|access-date=2023-12-31}}</ref> Aron var ekki bókaður fyrir Secret Solstice hátíðina 2019, en [[will.i.am]] bauð honum upp á svið til að koma fram með hljómsveitinni sinni [[Black Eyed Peas]].<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/william-bad-aron-can-um-ad-spila-med-ser/|title=Will.i.am bað Aron Can um að spila með sér|website=[[Fréttablaðið]]|access-date=2019-09-12|url-status=live}}</ref> Þann 30. apríl 2021 gaf hann út lagið „Flýg upp“ sem var á þriðju breiðskífunni hans ''ANDI, LÍF, HJARTA, SÁL'' sem kom út 25. júní sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2021/06/25/nyr_kafli_i_lifi_arons_can/|title=Nýr kafli í lífi Arons Can|date=2021-06-25|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> Platan hafði verið í vinnslu í rúm tvö ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2021-07-19-aron-can-andi-lif-hjarta-sal/|title=Aron Can – Andi, líf, hjarta, sál - RÚV.is|last=Hreggviðsson|first=Þorsteinn|date=2021-07-19|website=RÚV|access-date=2023-12-31}}</ref> Til að kynna plötuna kom hann meðal annars fram á [[Tónaflóð Rásar 2|Tónaflóði]] í [[Harpa (tónlistar- og ráðstefnuhús)|Hörpu]] og í sjónvarpsþættinum ''[[Heima með Helga]]'' á [[Stöð 2]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2021-08-22-aron-can-flaug-upp-til-imyndadra-ahorfenda/|title=Aron Can flaug upp til ímyndaðra áhorfenda - RÚV.is|last=Björnsdóttir|first=Anna María|date=2021-08-22|website=RÚV|access-date=2023-12-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2021/11/10/aron_can_tok_eitt_sitt_vinsaelasta_lag/|title=Aron Can tók eitt sitt vinsælasta lag|date=2021-11-10|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> Aron kom fram í lokalagi [[Áramótaskaup 2022|Áramótaskaupsins 2022]], „Búið og bless“.<ref>{{Vefheimild|url=https://spilari.nyr.ruv.is/skaupid/spila/aramotaskaup-2022-oll-atridin/34332/a7d9f1|titill=Áramótaskaup 2022 - öll atriðin - Lokalag|mánuður=2022-12-31|mánuðurskoðað=31. desember|árskoðað=2023}}</ref> Árið 2023 gekkst hann til liðs við strákahljómsveitinna [[IceGuys]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232441726d/frumsyning-a-visi-sjodandi-heitt-tonlistarmyndband-fra-iceguys|title=Frumsýning á Vísi: Sjóðandi heitt tónlistarmyndband frá IceGuys - Vísir|last=Logason|first=Boði|date=2023-07-20|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> == Viðurkenningar == Aron var tilnefndur til [[Íslensku tónlistarverðlaunin 2016|íslensku tónlistarverðlaunanna árið 2017]] fyrir rappplötu ársins, rapplag ársins, og sem bjartasta vonin.<ref name=":9">{{Cite web|url=https://www.dv.is/fokus/menning/2017/02/16/emmsje-gauti-faer-flestar-tilnefningar/|title=Emmsjé Gauti fær flestar tilnefningar|date=2017-02-16|website=DV|language=is|access-date=2019-09-12}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Það ár vann lagið „Silfurskotta“ sem [[Emmsjé Gauti]] tók með Aroni Can.<ref name=":8" /><ref name=":10">{{Cite web|url=https://iston-www.vercel.app/verdlaun|title=Verdlaunahafar|website=Ístón - Íslensku tónlistarverðlaunin|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> Hann var aftur tilnefndur árið 2018 fyrir rappplötu ársins og rapplag ársins.<ref name=":11">{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2018/02/23/tilnefningar_til_islensku_tonlistarverdlaunanna/|title=Tilnefningar til íslensku tónlistarverðlaunanna|website=[[Morgunblaðið]]|access-date=2019-09-12}}</ref> Tónlistarmyndbandið við lagið „Aldrei heim“ af ''Trúpíter'' var valið sem myndband ársins á Hlustunarverðlaununum 2019.<ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2019190209756|title=Sjáðu sigurvegarana og það besta frá Hlustendaverðlaununum|website=[[Vísir.is]]|access-date=2019-09-12}}</ref> Árið 2022 hlaut hann tvær tilnefningar á íslensku tónlistarverðlaununum fyrir rappplötu ársins og tónlistarmyndband ársins.<ref name=":10" /> Sama ár vann hann tvenn verðlaun auk tveggja tilnefninga á hlustendaverðlaununum.<ref name=":13">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222209704d/kosning-fyrir-hlust-enda-verd-launin-2022-hafin|title=Kosning fyrir Hlust­enda­verð­­­­launin 2022 hafin - Vísir|last=Sveinsson|first=Tinni|date=2022-01-18|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ !Verðlaun !Ár !Viðtakandi !Niðurstaða !Flokkur !{{Abbr|Tilv.|Tilvísanir}} |- | rowspan="3" |[[Íslensku tónlistarverðlaunin]] | rowspan="3" |[[Íslensku tónlistarverðlaunin 2016|2017]] |''Þekkir stráginn'' |{{Tilnefn}} |Plata ársins {{Small|(flokkur: Rapp og hipphopp)}} | style="text-align:center;" |<ref name=":10" /><ref name=":9" /> |- |„Enginn mórall“ |{{Tilnefn}} |Lag ársins {{Small|(flokkur: Rapp og hipphopp)}} | style="text-align:center;" |<ref name=":10" /><ref name=":9" /> |- |Aron Can |{{Tilnefn}} |Bjartasta voninn {{Small|(flokkur: Rapp og hipphopp)}} | style="text-align:center;" |<ref name=":10" /><ref name=":9" /> |- |[[Hlustendaverðlaunin]] |2017 |Aron Can |{{Vann}} |Nýliði ársins | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/oflokka-eldra-efni/aron-can-inott/|title=Aron Can - Ínótt - RÚV.is|last=Þórðarson|first=Þórður Helgi|date=2017-05-02|website=RÚV|access-date=2023-12-31}}</ref> |- | rowspan="2" |Íslensku tónlistarverðlaunin | rowspan="2" |2018 |''ÍNÓTT'' |{{Tilnefn}} |Plata ársins {{Small|(flokkur: Rapp og hipphopp)}} | style="text-align:center;" |<ref name=":10" /><ref name=":11" /> |- |„Fullir vasar“ |{{Tilnefn}} |Lag ársins {{Small|(flokkur: Rapp og hipphopp)}} | style="text-align:center;" |<ref name=":10" /><ref name=":11" /> |- |Hlustendaverðlaunin |2019 |„Aldrei heim“ |{{Vann}} |Tónlistarmyndband ársins | style="text-align:center;" |<ref name=":12" /> |- | rowspan="2" |Íslensku tónlistarverðlaunin | rowspan="2" |2022 |ANDI, LÍF, HJARTA, SÁL |{{Tilnefn}} |Plata ársins {{Small|(flokkur: Rapp og hipphopp)}} | style="text-align:center;" |<ref name=":10" /> |- |„Flýg upp X Varlega“ |{{Tilnefn}} |Tónlistarmyndband ársins | style="text-align:center;" |<ref name=":10" /> |- | rowspan="4" |Hlustendaverðlaunin | rowspan="4" |2022 |ANDI, LÍF, HJARTA, SÁL |{{Vann}} |Plata ársins | style="text-align:center;" |<ref name=":13" /> |- |„Flýg upp“ |{{Tilnefn}} |Lag ársins | style="text-align:center;" |<ref name=":13" /> |- |Aron Can |{{Vann}} |Söngvari ársins | style="text-align:center;" |<ref name=":13" /> |- |„Flýg upp X Varlega“ |{{Tilnefn}} |Myndband ársins | style="text-align:center;" |<ref name=":13" /> |} == Útgefið efni == === Stuttskífur === * ''Þekkir Stráginn'' (2016) === Breiðskífur === * ''ÍNÓTT'' (2017) * ''Trúpíter'' (2018) * ''ANDI, LÍF, HJARTA, SÁL'' (2021) * ''ÞEGAR ÉG SEGI MONNÍ'' (2024) == Neðanmálsgreinar == {{notelist}} == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * {{IMDb name}} {{f|1999}} [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Íslenskir rapparar]] l9h9yiw1s40092tkwn3lsddobaflhro FC Hegelmann 0 155468 1971573 1965325 2026-07-11T05:39:19Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 3 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971573 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Hegelmann |mynd= |Gælunafn= fūristai |Stytt nafn=FC Hegelmann |Stofnað= [[2009]] |Leikvöllur=[[Raudondvario stadionas]] ([[Raudondvaris]])<ref>[https://alyga.lt/naujiena/turo-anonsas-hegelmann-varzovus-priims-naujuose-namuose/8775 Turo anonsas: „Hegelmann“ varžovus priims naujuose namuose]</ref> |Stærð=1,000 |Stjórnarformaður= {{LTU}} [[Dainius Šumauskas]] |Knattspyrnustjóri= {{ESP}} Mikel Aramburu (2026−) |Deild=[[TOPLYGA]] (D1) |Tímabil=2025 |Staðsetning= 2. i ''[[A lyga]]'' | pattern_la1 = _hummelauthentic20w | pattern_b1 = _hummelauthentic20w | pattern_ra1 = _hummelauthentic20w | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _hummel20w | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 0000FF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _senica1819a | pattern_b2 = _senica1819a | pattern_ra2 = _senica1819a | pattern_sh2 = _senica1617h | pattern_so2 = _hummel20tb | leftarm2 = 0000FF | body2 = 0000FF | rightarm2 = 0000FF | shorts2 = 0000FF | socks2 = 0000FF }} '''FC Hegelmann''' er lið sem er í [[A lyga]]. Liðið var stofnað árið [[2009]]. Núverandi völlur [[Raudondvario stadionas]] ([[Raudondvaris]]) eller [[NFA stadionas]] tekur tæp 1.000 í sæti. == Árstíð (2016–...) == ; FC Hegelmann Litauen {|class="wikitable" ! Árstíð ! Stig ! Deildinni ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | style="background:#F4DC93;"|[[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 10. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu16lyga1.html |title=Geymd eintak |access-date=2020-01-09 |archive-date=2017-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170323053020/http://almis.sritis.lt/ltu16lyga1.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| [[Antra lyga]] | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2s.html |title=Geymd eintak |access-date=2020-01-09 |archive-date=2018-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619064227/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2s.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| [[Antra lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2s.html |title=Geymd eintak |access-date=2020-01-09 |archive-date=2018-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619070138/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2s.html |url-status=dead }}</ref>' |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |} ; FC Hegelmann {|class="wikitable" ! Árstíð ! Stig ! Deildinni ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. |<ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| 2. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[3. júní]] 2026 {{fs start}} {{Fs player|no=1|pos=GK|nat=LTU|name=[[Lukas Paukštė]]}} {{Fs player|no=31|pos=GK|nat=LTU|name=[[Rokas Bagdonavičius]]}} |----- ! colspan="9" style="background-color:#B0D3FB" align="left" | |----- style="background-color:#DFEDFD" {{Fs player|no= 5|nat=ESP|name=Angel Puerto|pos=DF}} {{Fs player|no= 7|nat=JPN|name=[[Carlos Duke]]|pos=MF}} {{Fs player|no=18|nat=LTU|pos=DF|name=[[Rimvydas Sadauskas]]}} {{Fs player|no=26|nat=LTU|pos=DF|name=[[Domas Slendzoka]]}} {{Fs player|no=30|nat=NGR|pos=DF|name=[[Isaac Barry Ojumah]]}} {{Fs player|no=97|nat=MNE|pos=DF|name=[[Stefan Radinović]]}} |----- ! colspan="9" style="background-color:#B0D3FB" align="left" | |----- style="background-color:#DFEDFD" {{Fs player|no= 6|nat=CIV|pos=MF|name=[[Harouna Abdoul Samad]]}} {{Fs player|no= 8|nat=LTU|name=[[Vilius Armanavičius]]|pos=MF}} {{Fs player|no= 9|nat=LTU|name=[[Donatas Kazlauskas]]|pos=MF}} {{Fs player|no=10|nat=CMR|name=[[Samuel Gouet]]|pos=MF}} {{Fs player|no=16|nat=LTU|name=[[Matijus Remeikis]]|pos=MF}} {{Fs player|no=19|nat=LTU|name=Dominykas Pašilys|pos=MF}} {{Fs player|no=21|nat=LTU|name=Esmilis Kaušinis|pos=MF}} {{Fs player|no=45|nat=UKR|name=[[Artem Shchedryi]]|pos=MF}} {{Fs player|no=77|nat=BRA|pos=MF|name=[[Wesley Gabriel Freire Arcanjo|Wesley Gabriel]]}} |----- ! colspan="9" style="background-color:#B0D3FB" align="left" | |----- style="background-color:#DFEDFD" {{Fs player|name=Kader Njoya Abdel|nat=Nigeria|no=11|pos=FW}} {{Fs player|name=Lukas Jonaitis|nat=LTU|no=20|pos=FW}} {{Fs player|name=[[Darrell Kamdem Tibell|Darrell Tibell]]|nat=SWE|no=|pos=FW}} {{fs player|no=|name=[[Andrius Kaulinis]]|nat=LTU|pos=FW}} {{fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://fchegelmann.com/ fchegelmann.com] * [https://toplyga.lt/komanda/hegelmann FC Hegelmann: toplyga.lt] * [https://int.soccerway.com/teams/lithuania/hegelmann-litauen/30665/ FC Hegelmann: Soccerway] {{DEFAULTSORT:Hegelmann}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] 25467c4yg327donhpx09gi7tozugdtt Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu 0 155522 1971589 1964567 2026-07-11T08:59:25Z ~2026-39216-62 118465 /* HM Árangur */ 1971589 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = Rauðu Djöflarnir | Merki = Flag of Belgium.svg | Íþróttasamband = (''KBVB/URBSFA/KBFV'') | Þjálfari = Rudi Garcia | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = Youri Tielemans | Varafyrirliði = | Flestir leikir = [[Wesley Sneijder]] (134) | Flest mörk = [[Romelu Lukaku]](59){{efn-ua|name=fifa_unrec}} | Leikvangar = Breytilegt | FIFA sæti = 9 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 1 | FIFA hæst ár = Nóvember 2015 – mars 2016, september 2018 | FIFA lægst = 71 | FIFA lægst ár = Júní 2007 | Fyrsti leikur = 3-3 gegn [[Mynd:Flag_of_France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] í [[Uccle]], [[Belgía|Belgíu]] [[1. maí]] [[1904]] | Stærsti sigur = 10–1 gegn [[Mynd:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Sanmarínóska karlalandsliðið í knattspyrnu|San Marínó]] [[Brussel|Brussel]] [[Belgía|Belgíu]] [[28. febrúar]] [[2001]] | Mesta tap = 11-2 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], [[London]], [[England|Englandi]][[17. apríl]] [[1909]] | HM leikir = 13 | Fyrsti HM leikur = 1930 | Fyrsta HM keppni = 1930 | Mesti HM árangur = 3. sæti [[HM 2018]] | Álfukeppni = | Álfukeppni leikir = | Fyrsta álfukeppni = | Mesti álfu árangur = | pattern_la1 = _bel20h | pattern_b1 = _bel20h | pattern_ra1 = _bel20h | pattern_sh1 = _adidas_black | pattern_so1 = _3_stripes_black | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _bel20a | pattern_b2 = _bel20a | pattern_ra2 = _bel20a | pattern_sh2 = _adidas_red | pattern_so2 = _3_stripes_red | leftarm2 = FAFAFF | body2 = FAFAFF | rightarm2 = FAFAFF | shorts2 = FAFAFF | socks2 = FAFAFF }} '''Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' keppir fyrir hönd [[Belgía|Belgíu]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Besti árangur þess var þegar þeim tókst að hreppa gull á [[Ólympíuleikarnir|Ólympíuleikunum]] 1920, silfurverðlaun á [[EM 1980]] og bronsverðlaun á [[HM 2018]]. ==Saga== Belgar voru fyrstir þjóða á meginlandi [[Evrópa|Evrópu]] til að leggja stund á knattspyrnu. Upphafsmaður þess er talinn [[Írland|írskur]] námsmaður, Cyril B. Morrogh, sem mætti með leðurknött í skóla sinn í borginni Melle þann 26. október 1863. [[Stóra-Bretland|Breskir]] kennarar áttu stóran þátt í útbreiðslu íþróttarinnar í skólum. Iðkunin var í fyrstu bundin við yfirstéttardrengi en með tímanum varð fótbolti að vinsælustu íþrótta alls þorra almennings. Íþróttasamband var stofnað í Belgíu árið 1895 og árið eftir var efnt til fyrsta belgíska meistaramótsins í knattspyrnu. Óopinbert belgískt landslið mætti hollensku úrvalsliði vorið 1901 í fjórum leikjum. Belgar unnu þá alla, en leikir þessir eru í dag ekki viðurkenndir af [[FIFA]] sem formlegir landsleikir. Fyrsta slíka viðureignin fór hins vegar fram þann 1. maí 1904, þar sem 1.500 áhorfendur sáu Belga og [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] gera 3:3 jafntefli í Uccle. Þremur vikum síðar voru Belgar í hópi sjö þjóða sem komu að stofnun Alþjóðaknattspyrnusambandsins. Um þessar mundir var landslið Belga valið af nefnd sem í sátu fulltrúar 6-7 sterkustu félagsliða landsins. ===Upphafsár=== Frá og með 1905 mættust Belgar og [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] tvisvar á ári, yfirleitt í [[Antwerpen]] og [[Rotterdam]]. Sigurvegari þessa einvígis taldist ''Niðurlandameistari''. Ein þessara fyrstu viðureigna gat af sér viðurnefni belgíska landsliðsins, en hollenskur blaðamaður skrifaði að lið Belga hefði „barist eins og djöflar“ og var í kjölfarið farið að kalla liðið „rauðu djöflana“ eða „rauðu smádjöflana“ með vísun í rauðar liðstreyjurnar. Árið 1910 varð [[Skotland|Skotinn]] William Maxwell fyrsti eiginlegi landsliðsþjálfari Belgíu. Undir hans stjórn steig Alphonse Six sín fyrstu spor í landsliðstreyjunni, en hann var talinn besti leikmaður Belga á þessu upphafsskeiði landsliðsins og talinn slyngasti framherji utan Bretlandseyja. [[Fyrri heimsstyrjöldin]] setti stórt strik í alþjóðlegar knattspyrnukeppnir. Engir formlegir landsleikir fóru fram frá 1915-18, þótt Belgar og Frakkar mættust í fáeinum óformlegum vináttuleikjum. Þá féllu þrír belgískir landsliðsmenn í stríðinu mikla. ===Fyrstu stórmótin=== [[File:France-Belgium 1918-04-21.jpg|thumb|upright=1.2|Belgar og Frakkar leika vináttuleik árið 1918. Leikir á stríðsárunum voru haldnir í fjáröflunarskyni, m.a. fyrir fórnarlömb heimsstyrjaldarinnar]]Belgar voru gestgjafar á [[Sumarólympíuleikarnir 1920|Ólympíuleikunum 1920]]. Knattspyrnukeppni leikanna varð söguleg. Landslið hins nýstofnaða ríkis [[Tékkóslóvakía|Tékkóslóvakíu]] fór í úrslitaleikinn eftir að hafa unnið allar viðureignir sínar sannfærandi. Í úrslitunum mættu þeir liði heimamanna í leik þar sem allt fór í loft upp og lið Tékkóslóvakíu gekk af velli til að mótmæla frammistöðu dómarans. Belgar, sem sátu hjá í fyrstu umferð, hlutu því gullverðlaunin eftir einungis tvo eiginlega sigurleiki. Knattspyrnukeppni þessara leika var mun lakari en síðar varð, þannig voru engir þátttakendur frá [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]] og Bretar tefldu fram áhugamannaliði. Á leikunum [[Sumarólympíuleikarnir 1924|fjórum árum síðar]] biðu Belgar gríðarlega óvænt afhroð gegn [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíum]], 8:1. Litlu betur gekk í [[Sumarólympíuleikarnir 1928|Amsterdam 1928]] þar sem Belgar steinlágu í fjórðungsúrslitum fyrir silfurliði [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]. Ekki varð uppskeran betri í heimsmeistarakeppninni í knattspyrnu á árunum milli stríða. Belgar mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|HM 1930]], [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|1934]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|1938]], en töpuðu öllum sínum leikjum. Frægasti landsliðsmaður Belgíu á þessu tímabili var Raymond Braine. Hann varð fyrsti atvinnumaður Belga í íþróttinni þegar hann gekk til liðs við tékkneska liðið ''Sparta Prag'', en á þessum árum voru belgískir knattspyrnumenn að nafninu til áhugamenn, þótt greiðslur til leikmanna undir borðið væru alsiða. ===Mögru árin=== Eftir að hafa verið fastagestir á stórmótum áranna fyrir [[síðari heimsstyrjöldin|seinna stríð]] voru Belgar sjaldséðir hvítir hrafnar á slíkum mótum frá 1950-70. Þjóðin komst aðeins einu sinni í úrslitakeppni, á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|HM í Sviss 1954]]. Sú þátttaka varð þó söguleg. Belgar gerðu 4:4 jafntefli við [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendinga]] í opnunarleik sínum og slógu því næst [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítali]] úr leik eftir tvær viðureignir. Eftir Englandsleikinn fóru einhverjir blaðamenn að nefna Belga sem möguleg heimsmeistaraefni. Í fjórðungsúrslitunum mættust Belgar og [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríkismenn]] í mögnuðum knattspyrnuleik sem lauk með sigri þeirra síðarnefndu, 7:5. Þótt Belgar heiðruðu ekki fleiri stórmót með nærveru sinni á þessum árum, náði liðið oft furðugóðum úrslitum í vináttuleikum. Þannig unnu Belgar nýjrýnda heimsmeistara [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þjóðverja]] árið 2:0, skelltu [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíumönnum]] 5:1 árið 1963 og unnu magnaðan 5:4 sigur á hinu frábæra [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|ungverska landsliði]] árið 1956. Fyrir vikið gáfu gárungar belgíska liðinu viðurnefnið „heimsmeistarar í vináttulandsleikjum“. ===Endurreisnin og hollenska vandamálið=== Belgíska landsliðið tók stórfelldum framförum í byrjun áttunda áratugarins, þrátt fyrir að standa rækilega í skugganum á nágrönnum sínum Hollendingum. Belgar skildu bæði [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslava]] og [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverja]] eftir í undankeppninni og komust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM í Mexíkó 1970]]. Þar lenti liðið í strembnum riðli og komst ekki áfram. Betur gekk í Evrópukeppninni tveimur árum síðar. Belgar ruddu m.a. Ítölum úr vegi til að komast í fjögurra liða úrslitakeppni [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1972|EM 1972]]. Hún fór fram í Belgíu, þar sem heimamenn töpuðu naumlega fyrir Vestur-Þjóðverjum en lögðu Ungverja í leiknum um bronsverðlaunin. Ekki tókst að byggja á þessari velgengni því Belgar lentu í riðli með erkifjendum sínum Hollendingum (og Íslandi) í forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]], þar sem Belgar máttu bíta í það súra epli að falla úr leik á markatölu þrátt fyrir að fá ekki á sig eitt einasta mark. Hollendingar komu einnig í veg fyrir að grannar sínir kæmust á [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 1976|EM 1976]] með því að gjörsigra þá í fjórðungsúrslitum. Og enn lentu Belgar í riðli með Hollendingum (og Íslendingum) í undankeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM 1978]]. ===Fyrri gullöldin=== Guy Thys tók við stjórn landsliðsins árið 1976 og stýrði þvið til 1989. Undir hans stjórn náði liðið áður óþekktum hæðum. Fyrsta stórmótið var [[EM 1980]] þar sem Belgar fóru ósigraðir upp úr sterkum riðli í forkeppninni. Í úrslitakeppninni á Ítalíu skutu Belgar bæði [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]] og [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]] aftur fyrir sig og tóku toppsætið af [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] á fleiri skoruðum mörkum eftir markalaust jafntefli í lokaleik liðanna. Við tók hreinn úrslitaleikur um gullið gegn liði [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þjóðverja]]. Þýskt sigurmark í blálokin, 2:1, gerði það að verkum að Belgar máttu sætta sig við silfrið, sem er enn besti árangur landsins á Evrópumóti.<ref>{{cite journal |url=https://newrepublic.com/article/118096/2014-world-cup-test-belgiums-new-golden-generation |title=Why You Should (and Should Not) be Excited About Belgium's New Golden Generation |magazine=[[The New Republic]] |date=16 June 2014 |author=[[David Runciman]] |accessdate=5 May 2015}}</ref> Eftir þennan óvænta árangur á Ítalíu tók athygli fótboltaheimsins að beinast að Belgum í vaxandi mæli. Belgar unnu forriðil sinn fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 1982]] og lentu þar fyrir ofan fjandvini sína Frakka og Hollendinga. Í úrslitakeppninni unnu Belgar [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimsmeistara Argentínu]] í opnunarleiknum en töpuðu báðum leikjum sínum í milliriðli. Í úrslitakeppni [[EM 1984]] unnu Belgar Júgóslava en töpuðu illa fyrir Frökkum og naumlega fyrir [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Dönum]] og misstu af undanúrslitasæti. Þetta var síðasta skiptið til ársins 2016 sem Belgar komust fyrir eigin rammleik í úrslitakeppni Evrópumótsins, en árið 2000 fengu Belgar sæti sem gestgjafar í samvinnu við Hollendinga. Betur gekk á heimsmeistaramótum, þar sem Belgar komust í úrslitakeppnina í hvert einasta sinn frá 1982 til 2002 og fóru oftast upp úr forriðlinum. Sérstaka athygli vakti frammistaðan á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM 1986]] í [[Mexíkó]]. Byrjunin var raunar ekki burðug þar sem Belgar skriðu í 16-liða úrslit eftir að hafa aðeins náð þriðja sæti í riðli sem talinn var einn sá veikasti. Í 16-liða úrslitum unnu Belgar 4:3 sigur á Sovétmönnum eftir framlengingu í einhverjum æsilegasta leik HM-sögunnar. Í fjórðungsúrslitum þurfti vítaspyrnukeppni til að ryðja Spánverjum úr vegi. Lengra komust Belgar þó ekki og höfnuðu í fjórða sæti eftir töp gegn Argentínu og Frökkum. Belgar tefldu mörgum sömu leikmönnum fram á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] og fjórum árum fyrr. Þeirra kunnasti og mikilvægasti leikmaður var af flestum talinn miðjumaðurinn [[Enzo Scifo]]. Belgar komust vandkvæðalítið upp úr riðlakeppninni og vítaspyrnukeppni virtist blasa við í 16-liða úrslitunum þegar Engledingurinn David Platt skoraði sigurmark í blálok framlengingar. Belgar byrjuðu [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM 1994]] með látum og unnu sigra á [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Morokkó]] og erkifjendunum Hollendingum í tveimur fyrstu leikjunum. Toppsætið, sem gefið hefði 16-liða úrslitaleik gegn [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írum]], virtist innan seilingar. Öllum að óvörum töpuðu Belgar hins vegar lokaleiknum gegn [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-aröbum]] og féllu niður í þriðja sæti riðilsins. Það kostaði strembna viðureign gegn ríkjandi heimsmeisturum Þjóðverja sem unnu 3:2. ===Hallar undan fæti=== Belgar komust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM 1998]] eftir að hafa enn og aftur lent í forkeppni með Hollendingum. Að þessu sinni var styrkleikamunur liðanna þó æpandi. Hollendingar unnu heimaleikinn 3:1 og útileikinn með þremur mörkum gegn engu. Enzo Scifo hélt á sitt fjórða og síðasta heimsmeistaramót, 32 ára að aldri. Hann gat lítið spilað vegna meiðsla og lagði landsliðsskóna á hilluna eftir keppnina. Útlitið var svo sem bjart í fyrstu þar sem Belgar og Hollendingar gerðu markalaust jafntefli í fyrsta leik. Belgar misstu svo tveggja marka forystu niður í jafntefli gegn Mexíkó, en sigur á [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]] hefði átt að duga í næstu umferð. Þar mistókst Belgum hins vegar að hanga á forystu sem þeir náðu snemma leiks og þar með var draumurinn úti. Sársaukafull endurnýjun landsliðsins átti sér stað fyrir [[EM 2000]] sem Belgar og Hollendingar héldu í sameiningu. Sigur á [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíum]] í fyrsta leik lofaði góðu en töp gegn Ítölum og [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkjum]] þýddu að Belgar máttu bíta í það súra epli að falla úr leik í riðlakeppni á heimavelli. Síðasta stórmótið um hríð var svo [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]]. Þangað komust belgar eftir sigur á [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkum]] í umspili. Belgar duttu í lukkupottinn og lentu í riðli með [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japönum]], [[Rússneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rússum]] og [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnisbúum]]. Þeir náðu öðru sætinu en áttu lítið erindi í heimsmeistaraefni [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíumanna]] í 16-liða úrslitum. [[Mynd:Match Algérie vs Belgique, Coupe du Monde 2014, Brésil (cropped).jpg|thumb|alt=Belgian defender maneuvering around the Algerian goal|Belgar ''(í rauðu)'' að spila gegn [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsíringum]] á Heimsmeistaramótinu árið 2014.|245x245px]] ===Ný dögun=== Belgar komust ekki á stórmót í karlaflokki í rúman áratug eftir HM 2002. Þjálfaraskipti voru ör og liðið fjarri því að teljast í hópi þeirra bestu. Knattspyrnuáhugamenn hugguðu sig þó við sterk yngri landslið. U21-árs liðið stóð sig með sóma á EM 2007 og tryggði sér sæti á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum 2008]] þar sem Belgar höfnuðu í fjórða sæti. Farið var að tala um nýja gullkynslóð. [[Mark Wilmots]] tók við stjórn landsliðsins árið 2012 og skilaði því taplausu í gegnum undankeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014]]. Þegar til Brasilíu var komið sigruðu Belgar alla leiki sína í riðlakeppninni og unnu því næst [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjamenn]] í 16-liða úrslitum. Í fjórðungsúrslitum tapaði liðið hins vegar fyrir Argentínu. Árangurinn var þó talinn lofa afar góðu og talað var um belgíska liðið sem eitt það efnilegasta í heimi. Miklar væntingar voru bundnar við belgíska liðið á [[EM 2016]], enda var það um þær mundir orðið tíður gestur í efstu sætum heimslista FIFA. Belgar höfnuðu í öðru sæti á eftir Ítölum á færri mörkum skoruðum, skelltu svo [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjum]] 4:0 en töpuðu óvænt fyrir spútnikliði [[Velska karlalandsliðið í knattspyrnu|Wales]], 3:1 í fjórðungsúrslitum. Belgar mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]] í Rússlandi sem þriðja efsta lið heimslistans. Þeir unnu sinn riðil eftir harða keppni við Englendinga og unnu því næst [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japani]] í hörkuleik í 16-liða úrslitum. Í fjórðungsúrslitum lögðu Belgar Brasilíumenn að velli, 2:1 en töpuðu fyrir Frökkum í undanúrslitum með einu marki gegn engu. Fjórum dögum síðar unnu þeir Englendinga í bronsleiknum og bættu þannig sinn besta árangur frá árinu 1986. Á [[EM 2021]] léku meiðsli lykilmanna Belga grátt auk þess sem hluti hópsins var kominn af léttasta skeiði. Belgar unnu alla leikina í riðlakeppninni og slógu því næst [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgali]] úr keppni en máttu lúta í gras gegn Ítölum í fjórðungsúrslitum. Á [[HM 2022]] í Katar komust Belgar ekki upp úr sínum riðli og var talað um að síðasta tækifæri gullkynslóðar þeirra hafi farið forgörðum. Lykilmaðurinn [[Eden Hazard]] hætti eftir mótið. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/63739245 BBC News - Croatia 0-0 Belgium: Early exit for Belgium as Croatia reach last 16 in Qatar] BBC sótt 7/12 2022</ref> ==Árangur á stórmótum== === EM í knattspyrnu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- |[[EM 1960]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1964]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1968]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt'' |-bgcolor=bronze |[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||'''Brons''' |- |[[EM 1976]]||align=left|{{fáni|Júgóslavía}}||''Tóku ekki þátt'' |-bgcolor=silver |[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||'''Silfur''' |- |[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Riðlakeppni'' |- |[[EM1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM1996]]||align=left|{{fáni|England}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 2000]]||align=left|<small>{{fáni|Belgía}} & {{fáni|Holland}}</small>||''Riðlakeppni'' |- |[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 2008]]||align=left|<small>{{fáni|Austurríki}} & {{fáni|Sviss}}</small>||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 2012]]||align=left|<small>{{fáni|Pólland}} & {{fáni|Úkraína}}</small>||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 2016]]||align=left|<small>{{fáni|Frakkland}}</small>||''8. liða úrslit'' |- |[[EM 2021]]||align=left|<small>{{ESB}}Evrópa </small>||''8.liða úrslit'' |- |[[EM 2024]]||align=left|<small>{{fáni|Þýskaland}}</small>||''16. liða úrslit'' |- |} === HM Árangur === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- |[[HM 1930]]||align=left|Úrúgvæ||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1966]]||align=left|{{fáni|England}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1970]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1978]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Milliriðill'' |- |[[HM 1986]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||''4. sæti'' |- |[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''16. liða úrslit'' |- |[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''16 liða úrslit'' |- |[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 2002]]||align=left|<small>{{fáni|Suður-Kórea}} & {{fáni|Japan}}</small>||''16 liða úrslit'' |- |[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''8. liða úrslit'' |- bgcolor=bronze |[[HM 2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||'''Brons''' |- |[[HM 2022]]||align=left|{{fáni|Katar}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 2026]]||align=left|<small>{{fáni|Bandaríkin}} & {{fáni|Kanada}}&{{fáni|Mexíkó}}</small>||''8 liða úrslit'' |} ===Flestir leikir=== {{Uppfæra}} # '''[[Jan Vertonghen]]''': 145 # '''[[Axel Witsel]]''': 130 # '''[[Toby Alderweireld]]''': 127 # [[Eden Hazard]]: 126 # [[Dries Mertens]]: 109 # '''[[Romelu Lukaku]]''': 104 # '''[[Thibaut Cortois]]''': 100 # '''[[Kevin De Bruyne]]: 97 # Jan Ceulemans: 96 # Timmy Simons: 94 ===Flest mörk=== # '''[[Romelu Lukaku]]''': 68 # [[Eden Hazard]]: 33 # Bernard Voorhoof: 30 # Paul Van Himst: 30 # Marc Wilmots: 29 # Mithy Batshuayi # Joseph Mermans: 27 # Ray Braine: 26 # Robert De Veen: 26 # '''[[Kevin De Bruyne]]''': 25 ==Tilvísanir== [[Flokkur:Íþróttir í Belgíu]] [[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] ckb01wyiookk8rng7df49kajz49jgnt Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu 0 155571 1971590 1964572 2026-07-11T09:02:50Z ~2026-39216-62 118465 /* HM í knattspyrnu */ 1971590 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunöfn = | Merki =Flag of Scotland.svg| | Íþróttasamband = Scottish Football Association (Skoska Knattspyrnusambandið) | Álfusamband = UEFA | Þjálfari = [[Steve Clarke]] | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = [[Andrew Robertson]] | Varafyrirliði = | Flestir leikir = Kenny Daglish (102) | Flest mörk = Kenny Dalglish og Dennis Law (30) | Leikvangar = [[Hampden Park]] | FIFA sæti = 43 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 13 | FIFA hæst ár = (Október 2007) | FIFA lægst = 88 | FIFA lægst ár = (Mars 2005) | Fyrsti leikur = 0–0 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], [[30. nóvember]] [[1872]] | Stærsti sigur = 11–0 gegn [[Mynd:Saint_Patrick's_Saltire.svg|20px]] [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írlandi]], [[23. febrúar]] [[1901]] | Mesta tap = 0-7 á móti [[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]], [[19. júní]] [[1954]] | HM leikir = | Fyrsti HM leikur = 1954 | Fyrsta HM keppni = 1954 | Mesti HM árangur = 16 liða úrslit (1974) | Álfukeppni = | Álfukeppni leikir = | Fyrsta álfukeppni = | Mesti álfu árangur = | pattern_la1 = _sco20h | pattern_b1 = _sco20h | pattern_ra1 = _sco20h | pattern_sh1 = _adidas_white | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = 05005B | body1 = 05005B | rightarm1 = 05005B | shorts1 = 000055 | socks1 = 000055 | pattern_la2 = _sco20a | pattern_b2 = _sco20a | pattern_ra2 = _sco20a | pattern_sh2 = _sco16h | pattern_so2 = _3_stripes_navy | leftarm2 = FFFF4A | body2 = FFFF4A | rightarm2 = FFFF4A | shorts2 = | socks2 = FFFFFF }} '''Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu''', keppir fyrir hönd [[Skotland|Skotlands]] á alþjóðlegum vettvangi. Það spilaði fyrsta knattspyrnuleik sinn, í óformlegum leik gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] árið 1870 sem endaði með 1-1 jafntefli. Skotar hafa verið þekktir fyrir seinheppni í stórmótum, hafa marg oft komist í lokakeppnina, enn átt síðan átt erfitt með að komast upp úr riðlinum þegar út í sjálft mótið er komið. ==Saga== Skotar eiga sér langa knattspyrnuhefð, enn hefur í gegnum tíðina reynst erfitt að komast upp úr riðilinum á heimsmeistaramótinu, þó svo þeir hafi ansi oft verið nálægt því að komast lengra í keppninni. ==1950-1970: Upphafsárin== 1950 tókst [[Skotland|Skotum]] að komast á lokakeppni HM enn drógu sig úr keppni, á grundvelli þess að þeir náðu ekki að sigra riðilinn sinn þar sem tvö efstu sætin komust áfram. Í riðlinum voru öll lönd [[Stóra-Bretland|Stóra-Bretlands]] með [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] í efsta sæti, og svo Wales og Norður Írland í neðstu sætunum. Árið 1954 tókst þeim að tryggja sig aftur á lokakeppni HM, og ákváðu að draga sig ekki aftur úr keppni, í fyrsta leik töpuðu þeir fyrir Austurríki, í næsta leik voru þeir burstaðir af Úrúgvæ 7-0 og voru þar með fallnir úr keppni í samræmi við reglur mótsins. Árið 1958 var lokakeppnin haldin í [[Svíþjóð]] og aftur tóku Skotar þátt. Í fyrsta leiknum gerðu þeir 1-1 jafntefli á móti Júgóslavíu. En töpuðu síðan gegn Paragúvæ 2-3 og gegn sterku liði [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] 1-2 og höfnuðu í neðsta sæti riðilsins. Þann 15. apríl árið 1967 spiluðu þeir frægan leik á móti [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]] á [[Wembley]]. [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] hafði ekki tapað leik síðan þeir urðu heimsmeistarar árið 1966. [[Skotland|Skotar]] unnu leikinn 3-2 með mörkum [[Denis law]], [[Bobby Lennox]], og [[Jim McCalli]]. Stuðingsmenn Skotlands þustu þá inná völlinn og kölluðu sig óformlega heimsmeistara, meira í gríni enn alvöru þó. ==1974-1996 Fastagestir á HM og fræknir sigrar== Árið 1974 Tóku Skotar aftur þátt á Heimsmeistaramótinu, eftir að hafa mistekist þrisvar í röð að komast í lokakeppnina. Þar náðu þeir sínum besta árangri hingað til. Í fyrsta leiknum unnu þeir Zaire 2-0. Í næsta leik vrou andstæðingarnir sjálfir heimsmeistarnir frá [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]]. Þeim leik lauk með markalausu jafntefli og áttu Skotar því möguleika á að komast áfram í keppninni. Þeir gerðu svo jafntefli við Júgóslavíu í lokaleiknum, en duttu úr keppni á markhlutfalli. Árið 1978 komust þeir aftur á heimsmeistaramótið. Í fyrsta leiknum töpuðu þeir gegn Perú 1-3, svo gerðu þeir 1-1 jafntefli á móti Íran , þeim tókst hinsvegar að sigra sterkt lið [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]] í lokaleiknum 3-2. [[Kenny Dalglish]] skoraði mark Skota. Þeim tókst einnig að tryggja sig í lokakeppnina árið 1982, enn duttu úr leik á lélegri markatölu enn [[Sovétríkin]]. Árið 1986 tókst þeim enn eitt skiptið að tryggja sig á stórmót og lentu í erfiðum riðli í þetta sinn með Vestur-Þýskalandi, Danmörku og Úrúgvæ. Það reyndist of erfitt og enn eitt skiptið þurftu þeir að sætta sig við að falla úr leik. Á [[EM 1996]] Mættu Skotar [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]] og [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] og [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] í riðlakeppninni, og það reyndist þeim of erfitt og þeir féllu þeir strax úr keppni. ==2000- Ný öld, tíðindalítið== Öldin var framan af tíðindalítil fyrir skoska [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Liðinu tókst að tryggja sér sæti á [[EM 2021]] með því að vinna Ísrael og Serbíu í umspili um laust sæti. [[Mynd:Tartan Army.png|thumb|Stuðingsmenn Skota "The Tartan Army" eru þekktir fyrir að gefa lítið eftir, þessi mynd er tekin í Mílanó árið 2005 fyrir landsleik á móti [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítölum]] ]] [[Mynd:Scotland-holland euro 96.jpg|thumb|Knáir kappar í átökum, Skotland-Holland í Riðlakeppni EM á Englandi árið 1996.]] === EM í knattspyrnu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !ÁR !Gestgjafar !Árangur |- |[[EM 1960]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 1964]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1968]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1976]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavía]]||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Riðlakeppni'' |- |[[EM1996]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||''Riðlakeppni'' |- |[[EM 2000]]||align=left|<small>{{fáni|Belgía}} & {{fáni|Holland}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2008]]||align=left|<small>[[Mynd:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Austurríki]] & {{fáni|Sviss}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2012]]||align=left|<small>{{fáni|Pólland}} & {{fáni|Úkraína}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2016]]||align=left|<small>{{fáni|Frakkland}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2021]]||align=left|<small>{{ESB}}Evrópa </small>||''Riðlakeppni'' |- |[[EM 2024]]||align=left|<small>{{fáni|Þýskaland}}</small>||'''Riðlakeppni''' |} [[Mynd:Kenny_Dalglish_2009_Singapore.jpg|thumb|[[Kenny Dalglish]] Skoraði 30 mörk í 102 landsleikjum fyrir Skotland á árunum 1971-1986.]] === [[HM í knattspyrnu]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- |[[HM 1930]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæ]]||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1966]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1970]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1978]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentína]]||'''Riðlakeppni''' |- |[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1986]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||'''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 2002]]||align=left|<small>{{KOR}} & {{fáni|Japan}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2010]]||align=left|{{ZAF}}Suður Afríka||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2022]]|| align="left" |{{fáni|Katar}}||'''Tóku ekki þátt''' |[[HM 2026]]||align=left|<small>{{fáni|Bandaríkin}} & {{fáni|Kanada}}&{{fáni|Mexíkó}}</small>||'''Riðlakeppni''' |} [[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] [[Flokkur:Íþróttir í Skotlandi]] t4dstjcqfsig3krgl4sf12k4cs48c72 1971591 1971590 2026-07-11T09:03:27Z ~2026-39216-62 118465 /* HM í knattspyrnu */ 1971591 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunöfn = | Merki =Flag of Scotland.svg| | Íþróttasamband = Scottish Football Association (Skoska Knattspyrnusambandið) | Álfusamband = UEFA | Þjálfari = [[Steve Clarke]] | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = [[Andrew Robertson]] | Varafyrirliði = | Flestir leikir = Kenny Daglish (102) | Flest mörk = Kenny Dalglish og Dennis Law (30) | Leikvangar = [[Hampden Park]] | FIFA sæti = 43 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 13 | FIFA hæst ár = (Október 2007) | FIFA lægst = 88 | FIFA lægst ár = (Mars 2005) | Fyrsti leikur = 0–0 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], [[30. nóvember]] [[1872]] | Stærsti sigur = 11–0 gegn [[Mynd:Saint_Patrick's_Saltire.svg|20px]] [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írlandi]], [[23. febrúar]] [[1901]] | Mesta tap = 0-7 á móti [[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]], [[19. júní]] [[1954]] | HM leikir = | Fyrsti HM leikur = 1954 | Fyrsta HM keppni = 1954 | Mesti HM árangur = 16 liða úrslit (1974) | Álfukeppni = | Álfukeppni leikir = | Fyrsta álfukeppni = | Mesti álfu árangur = | pattern_la1 = _sco20h | pattern_b1 = _sco20h | pattern_ra1 = _sco20h | pattern_sh1 = _adidas_white | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = 05005B | body1 = 05005B | rightarm1 = 05005B | shorts1 = 000055 | socks1 = 000055 | pattern_la2 = _sco20a | pattern_b2 = _sco20a | pattern_ra2 = _sco20a | pattern_sh2 = _sco16h | pattern_so2 = _3_stripes_navy | leftarm2 = FFFF4A | body2 = FFFF4A | rightarm2 = FFFF4A | shorts2 = | socks2 = FFFFFF }} '''Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu''', keppir fyrir hönd [[Skotland|Skotlands]] á alþjóðlegum vettvangi. Það spilaði fyrsta knattspyrnuleik sinn, í óformlegum leik gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] árið 1870 sem endaði með 1-1 jafntefli. Skotar hafa verið þekktir fyrir seinheppni í stórmótum, hafa marg oft komist í lokakeppnina, enn átt síðan átt erfitt með að komast upp úr riðlinum þegar út í sjálft mótið er komið. ==Saga== Skotar eiga sér langa knattspyrnuhefð, enn hefur í gegnum tíðina reynst erfitt að komast upp úr riðilinum á heimsmeistaramótinu, þó svo þeir hafi ansi oft verið nálægt því að komast lengra í keppninni. ==1950-1970: Upphafsárin== 1950 tókst [[Skotland|Skotum]] að komast á lokakeppni HM enn drógu sig úr keppni, á grundvelli þess að þeir náðu ekki að sigra riðilinn sinn þar sem tvö efstu sætin komust áfram. Í riðlinum voru öll lönd [[Stóra-Bretland|Stóra-Bretlands]] með [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] í efsta sæti, og svo Wales og Norður Írland í neðstu sætunum. Árið 1954 tókst þeim að tryggja sig aftur á lokakeppni HM, og ákváðu að draga sig ekki aftur úr keppni, í fyrsta leik töpuðu þeir fyrir Austurríki, í næsta leik voru þeir burstaðir af Úrúgvæ 7-0 og voru þar með fallnir úr keppni í samræmi við reglur mótsins. Árið 1958 var lokakeppnin haldin í [[Svíþjóð]] og aftur tóku Skotar þátt. Í fyrsta leiknum gerðu þeir 1-1 jafntefli á móti Júgóslavíu. En töpuðu síðan gegn Paragúvæ 2-3 og gegn sterku liði [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] 1-2 og höfnuðu í neðsta sæti riðilsins. Þann 15. apríl árið 1967 spiluðu þeir frægan leik á móti [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]] á [[Wembley]]. [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] hafði ekki tapað leik síðan þeir urðu heimsmeistarar árið 1966. [[Skotland|Skotar]] unnu leikinn 3-2 með mörkum [[Denis law]], [[Bobby Lennox]], og [[Jim McCalli]]. Stuðingsmenn Skotlands þustu þá inná völlinn og kölluðu sig óformlega heimsmeistara, meira í gríni enn alvöru þó. ==1974-1996 Fastagestir á HM og fræknir sigrar== Árið 1974 Tóku Skotar aftur þátt á Heimsmeistaramótinu, eftir að hafa mistekist þrisvar í röð að komast í lokakeppnina. Þar náðu þeir sínum besta árangri hingað til. Í fyrsta leiknum unnu þeir Zaire 2-0. Í næsta leik vrou andstæðingarnir sjálfir heimsmeistarnir frá [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]]. Þeim leik lauk með markalausu jafntefli og áttu Skotar því möguleika á að komast áfram í keppninni. Þeir gerðu svo jafntefli við Júgóslavíu í lokaleiknum, en duttu úr keppni á markhlutfalli. Árið 1978 komust þeir aftur á heimsmeistaramótið. Í fyrsta leiknum töpuðu þeir gegn Perú 1-3, svo gerðu þeir 1-1 jafntefli á móti Íran , þeim tókst hinsvegar að sigra sterkt lið [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]] í lokaleiknum 3-2. [[Kenny Dalglish]] skoraði mark Skota. Þeim tókst einnig að tryggja sig í lokakeppnina árið 1982, enn duttu úr leik á lélegri markatölu enn [[Sovétríkin]]. Árið 1986 tókst þeim enn eitt skiptið að tryggja sig á stórmót og lentu í erfiðum riðli í þetta sinn með Vestur-Þýskalandi, Danmörku og Úrúgvæ. Það reyndist of erfitt og enn eitt skiptið þurftu þeir að sætta sig við að falla úr leik. Á [[EM 1996]] Mættu Skotar [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]] og [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] og [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] í riðlakeppninni, og það reyndist þeim of erfitt og þeir féllu þeir strax úr keppni. ==2000- Ný öld, tíðindalítið== Öldin var framan af tíðindalítil fyrir skoska [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Liðinu tókst að tryggja sér sæti á [[EM 2021]] með því að vinna Ísrael og Serbíu í umspili um laust sæti. [[Mynd:Tartan Army.png|thumb|Stuðingsmenn Skota "The Tartan Army" eru þekktir fyrir að gefa lítið eftir, þessi mynd er tekin í Mílanó árið 2005 fyrir landsleik á móti [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítölum]] ]] [[Mynd:Scotland-holland euro 96.jpg|thumb|Knáir kappar í átökum, Skotland-Holland í Riðlakeppni EM á Englandi árið 1996.]] === EM í knattspyrnu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !ÁR !Gestgjafar !Árangur |- |[[EM 1960]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 1964]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1968]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1976]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavía]]||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Riðlakeppni'' |- |[[EM1996]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||''Riðlakeppni'' |- |[[EM 2000]]||align=left|<small>{{fáni|Belgía}} & {{fáni|Holland}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2008]]||align=left|<small>[[Mynd:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Austurríki]] & {{fáni|Sviss}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2012]]||align=left|<small>{{fáni|Pólland}} & {{fáni|Úkraína}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2016]]||align=left|<small>{{fáni|Frakkland}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2021]]||align=left|<small>{{ESB}}Evrópa </small>||''Riðlakeppni'' |- |[[EM 2024]]||align=left|<small>{{fáni|Þýskaland}}</small>||'''Riðlakeppni''' |} [[Mynd:Kenny_Dalglish_2009_Singapore.jpg|thumb|[[Kenny Dalglish]] Skoraði 30 mörk í 102 landsleikjum fyrir Skotland á árunum 1971-1986.]] === [[HM í knattspyrnu]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- |[[HM 1930]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæ]]||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1966]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1970]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1978]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentína]]||'''Riðlakeppni''' |- |[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1986]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||'''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 2002]]||align=left|<small>{{KOR}} & {{fáni|Japan}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2010]]||align=left|{{ZAF}}Suður Afríka||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2022]]|| align="left" |{{fáni|Katar}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2026]]||align=left|<small>{{fáni|Bandaríkin}} & {{fáni|Kanada}}&{{fáni|Mexíkó}}</small>||'''Riðlakeppni''' |} [[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] [[Flokkur:Íþróttir í Skotlandi]] 6bcx75efx6mavphyq17t92xcs2atdro 1971593 1971591 2026-07-11T09:15:22Z Berserkur 10188 /* HM í knattspyrnu */ 1971593 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunöfn = | Merki =Flag of Scotland.svg| | Íþróttasamband = Scottish Football Association (Skoska Knattspyrnusambandið) | Álfusamband = UEFA | Þjálfari = [[Steve Clarke]] | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = [[Andrew Robertson]] | Varafyrirliði = | Flestir leikir = Kenny Daglish (102) | Flest mörk = Kenny Dalglish og Dennis Law (30) | Leikvangar = [[Hampden Park]] | FIFA sæti = 43 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 13 | FIFA hæst ár = (Október 2007) | FIFA lægst = 88 | FIFA lægst ár = (Mars 2005) | Fyrsti leikur = 0–0 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], [[30. nóvember]] [[1872]] | Stærsti sigur = 11–0 gegn [[Mynd:Saint_Patrick's_Saltire.svg|20px]] [[Írska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írlandi]], [[23. febrúar]] [[1901]] | Mesta tap = 0-7 á móti [[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]], [[19. júní]] [[1954]] | HM leikir = | Fyrsti HM leikur = 1954 | Fyrsta HM keppni = 1954 | Mesti HM árangur = 16 liða úrslit (1974) | Álfukeppni = | Álfukeppni leikir = | Fyrsta álfukeppni = | Mesti álfu árangur = | pattern_la1 = _sco20h | pattern_b1 = _sco20h | pattern_ra1 = _sco20h | pattern_sh1 = _adidas_white | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = 05005B | body1 = 05005B | rightarm1 = 05005B | shorts1 = 000055 | socks1 = 000055 | pattern_la2 = _sco20a | pattern_b2 = _sco20a | pattern_ra2 = _sco20a | pattern_sh2 = _sco16h | pattern_so2 = _3_stripes_navy | leftarm2 = FFFF4A | body2 = FFFF4A | rightarm2 = FFFF4A | shorts2 = | socks2 = FFFFFF }} '''Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu''', keppir fyrir hönd [[Skotland|Skotlands]] á alþjóðlegum vettvangi. Það spilaði fyrsta knattspyrnuleik sinn, í óformlegum leik gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] árið 1870 sem endaði með 1-1 jafntefli. Skotar hafa verið þekktir fyrir seinheppni í stórmótum, hafa marg oft komist í lokakeppnina, enn átt síðan átt erfitt með að komast upp úr riðlinum þegar út í sjálft mótið er komið. ==Saga== Skotar eiga sér langa knattspyrnuhefð, enn hefur í gegnum tíðina reynst erfitt að komast upp úr riðilinum á heimsmeistaramótinu, þó svo þeir hafi ansi oft verið nálægt því að komast lengra í keppninni. ==1950-1970: Upphafsárin== 1950 tókst [[Skotland|Skotum]] að komast á lokakeppni HM enn drógu sig úr keppni, á grundvelli þess að þeir náðu ekki að sigra riðilinn sinn þar sem tvö efstu sætin komust áfram. Í riðlinum voru öll lönd [[Stóra-Bretland|Stóra-Bretlands]] með [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] í efsta sæti, og svo Wales og Norður Írland í neðstu sætunum. Árið 1954 tókst þeim að tryggja sig aftur á lokakeppni HM, og ákváðu að draga sig ekki aftur úr keppni, í fyrsta leik töpuðu þeir fyrir Austurríki, í næsta leik voru þeir burstaðir af Úrúgvæ 7-0 og voru þar með fallnir úr keppni í samræmi við reglur mótsins. Árið 1958 var lokakeppnin haldin í [[Svíþjóð]] og aftur tóku Skotar þátt. Í fyrsta leiknum gerðu þeir 1-1 jafntefli á móti Júgóslavíu. En töpuðu síðan gegn Paragúvæ 2-3 og gegn sterku liði [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] 1-2 og höfnuðu í neðsta sæti riðilsins. Þann 15. apríl árið 1967 spiluðu þeir frægan leik á móti [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]] á [[Wembley]]. [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] hafði ekki tapað leik síðan þeir urðu heimsmeistarar árið 1966. [[Skotland|Skotar]] unnu leikinn 3-2 með mörkum [[Denis law]], [[Bobby Lennox]], og [[Jim McCalli]]. Stuðingsmenn Skotlands þustu þá inná völlinn og kölluðu sig óformlega heimsmeistara, meira í gríni enn alvöru þó. ==1974-1996 Fastagestir á HM og fræknir sigrar== Árið 1974 Tóku Skotar aftur þátt á Heimsmeistaramótinu, eftir að hafa mistekist þrisvar í röð að komast í lokakeppnina. Þar náðu þeir sínum besta árangri hingað til. Í fyrsta leiknum unnu þeir Zaire 2-0. Í næsta leik vrou andstæðingarnir sjálfir heimsmeistarnir frá [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]]. Þeim leik lauk með markalausu jafntefli og áttu Skotar því möguleika á að komast áfram í keppninni. Þeir gerðu svo jafntefli við Júgóslavíu í lokaleiknum, en duttu úr keppni á markhlutfalli. Árið 1978 komust þeir aftur á heimsmeistaramótið. Í fyrsta leiknum töpuðu þeir gegn Perú 1-3, svo gerðu þeir 1-1 jafntefli á móti Íran , þeim tókst hinsvegar að sigra sterkt lið [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]] í lokaleiknum 3-2. [[Kenny Dalglish]] skoraði mark Skota. Þeim tókst einnig að tryggja sig í lokakeppnina árið 1982, enn duttu úr leik á lélegri markatölu enn [[Sovétríkin]]. Árið 1986 tókst þeim enn eitt skiptið að tryggja sig á stórmót og lentu í erfiðum riðli í þetta sinn með Vestur-Þýskalandi, Danmörku og Úrúgvæ. Það reyndist of erfitt og enn eitt skiptið þurftu þeir að sætta sig við að falla úr leik. Á [[EM 1996]] Mættu Skotar [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]] og [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] og [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] í riðlakeppninni, og það reyndist þeim of erfitt og þeir féllu þeir strax úr keppni. ==2000- Ný öld, tíðindalítið== Öldin var framan af tíðindalítil fyrir skoska [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Liðinu tókst að tryggja sér sæti á [[EM 2021]] með því að vinna Ísrael og Serbíu í umspili um laust sæti. [[Mynd:Tartan Army.png|thumb|Stuðingsmenn Skota "The Tartan Army" eru þekktir fyrir að gefa lítið eftir, þessi mynd er tekin í Mílanó árið 2005 fyrir landsleik á móti [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítölum]] ]] [[Mynd:Scotland-holland euro 96.jpg|thumb|Knáir kappar í átökum, Skotland-Holland í Riðlakeppni EM á Englandi árið 1996.]] === EM í knattspyrnu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !ÁR !Gestgjafar !Árangur |- |[[EM 1960]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 1964]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1968]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1976]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavía]]||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Riðlakeppni'' |- |[[EM1996]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||''Riðlakeppni'' |- |[[EM 2000]]||align=left|<small>{{fáni|Belgía}} & {{fáni|Holland}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2008]]||align=left|<small>[[Mynd:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Austurríki]] & {{fáni|Sviss}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2012]]||align=left|<small>{{fáni|Pólland}} & {{fáni|Úkraína}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2016]]||align=left|<small>{{fáni|Frakkland}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[EM 2021]]||align=left|<small>{{ESB}}Evrópa </small>||''Riðlakeppni'' |- |[[EM 2024]]||align=left|<small>{{fáni|Þýskaland}}</small>||'''Riðlakeppni''' |} [[Mynd:Kenny_Dalglish_2009_Singapore.jpg|thumb|[[Kenny Dalglish]] Skoraði 30 mörk í 102 landsleikjum fyrir Skotland á árunum 1971-1986.]] === [[HM í knattspyrnu]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- |[[HM 1930]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæ]]||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1966]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[England]]||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1970]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1978]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentína]]||'''Riðlakeppni''' |- |[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1986]]||align=left|[[Mynd:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]]||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 2002]]||align=left|<small>{{KOR}} & {{fáni|Japan}}</small>||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2010]]||align=left|{{ZAF}}Suður Afríka||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2022]]|| align="left" |{{fáni|Katar}}||'''Tóku ekki þátt''' |- |[[HM 2026]]||align=left|<small>{{fáni|Bandaríkin}} & {{fáni|Kanada}}&{{fáni|Mexíkó}}</small>||'''Riðlakeppni''' |} [[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] [[Flokkur:Íþróttir í Skotlandi]] 5elbt512p363hb5edbo4bpedinj07nk Snjóflóð á Íslandi 0 155799 1971443 1957749 2026-07-10T13:10:32Z Berserkur 10188 1971443 wikitext text/x-wiki Á Íslandi eru snjóflóð algengasta dánarorsök af völdum náttúruhamfara. Fyrsta heimild um snjóflóð er frá 1118 og þar til ársins 2001 er getið 680 dauðsfalla vegna snjóflóða. <ref>[https://www.vedur.is/gogn/snjoflod/haettumat/sveitarstjornarmal-2001.pdf Slys og tjón af völdum snjóflóða og skriðufalla] Veðurstofan</ref> Talan er 685 árið 2023. Frá um 1350 til 1600 skortir heimildir úr annálum. == Listi yfir mannskæð snjóflóð á Íslandi== {| class="sortable wikitable" style="font-size:100%;" |- ! Dauðsföll ! Staður ! ! Dagsetning ! Athugasemd |- | {{nts|5}} || [[Saurbær í Dölum]] |Óbyggðir|| Laust eftir 1100 || Fyrsta heimild um manntjón af völdum snjóflóðs er að finna í Sturlungu sem greinir frá því að fimm manns létust þegar þeir voru að leita að líki Mög-Snorra sem drukknaði í Sælingsdalsá.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|18}} || Geitadalur | || 1181 || 18 manns fórust eftir snjóflóð í Geitadal.<ref name="dv-1983">{{cite news |title=Menn komu naktir hvaðanæva að, vaðandi gegnum snjó og ís |url=https://timarit.is/page/2471197#page/n1/mode/2up |access-date=8. júlí 2023 |work=[[Dagblaðið Vísir]] |date=8. janúar 1983 |page=2-3}}</ref> |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] |Óbyggðir|| 12. janúar, 1194 || [[Heljardalsheiði]] |- | {{nts|11}} || Fagridalur | || 1293 || 11 manns fórust eftir snjóflóð í Fagradal.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|22}} || Norðurland | || 1334 || 22 farast í snjóflóði á Norðurlandi, ekki vitað hvar.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|3}} || [[Vatnsskarð]] ||| 1403 || Vatnshlíð. |- | {{nts|7}} || [[Lundarreykjadalur]] ||| 1525 || |- | {{nts|3}} || [[Vestfirðir]] ||| 1538 || |- | {{nts|1}} || [[Geitanes]] ||| 1560 || |- | {{nts|3}} || [[Hrafnseyrarheiði]] ||| 1597 || |- |- | {{nts|3}} || [[Svarfaðardalur]] ||| desember 1609 ||[[Urðir]]. |- | {{nts|30-50}} || [[Siglunes]] ||| 1613 || Vegna þess hve gamalt þetta flóð er þá hefur það ekki fengist nákvæmlega staðfest hversu margir fórust í þessu flóði. Sumar heimildir tala um 30 manns í stað 50. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1628 || Við Sporhamar í Mosdal. Fórst einn maður. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1628 || Við Ytri Veðragjá. Fórst einn maður 1628. <br> |- | {{nts|3}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 1696 || Hólshyrna. |- | {{nts|7}} || [[Reynivellir]] ||| 15. janúar 1699 || í Kjós. |- | {{nts|3}} || [[Héðinsfjörður]] ||| maí 1725 || Vatnsendi, <br>heimildum ber ekki saman um það hve margir fórust sumar segja 3 aðrar 6. |- | {{nts|9}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 25. janúar 1732 || [[Brimnes (Seyðisfirði)|Brimnes]]. Níu manns fórust en níu komust af. Fjögurra ára stúlka fannst á lífi eftir níu dægur (fjóran og hálfan sólarhring). |- | {{nts|2}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 4. desember 1740 || Þóroddsstaðafjall/Auðnahyrna. |- | {{nts|8}} || Skagafjörður | || 1752 || 8 manns farast í snjóflóði við Skarð í Skagafirði.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1760 || Við Klofningsheiði. Fórst einn maður. |- | {{nts|1}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 18. febrúar 1803 || Selstaðavík. |- | {{nts|1}} || [[Skálavík]] ||| 17. janúar 1804 || |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1814 || Við Nyrðri-Breiðdal. Fórst einn maður. |- | {{nts|3}} || [[Ísafjarðardjúp]] ||| 20. mars 1815 || Annað gil innan Hraunsgils neðan Hrafnakletta. |- | {{nts|4}} || [[Hnífsdalur]] | || 19. eða 20. mars 1818 || Fjórir farast en fimm bjargast er snjóflóð féll á bæinn Augnavelli í Hnífsdal er heimilisfólk var í fastasvefni.<ref>{{cite book |author1=Jón Þ. Þór |title=Saga Ísafjarðar og Eyrahrepps hins forna: Fyrsta bindi fram til 1866 |date=1984 |publisher=Sögufélag Ísfirðinga |location=Ísafjörður |pages=282–284}}</ref> |- | {{nts|2}} || [[Siglufjörður]] ||| 1827 || Herkonugil einn maður fórst. |- | {{nts|2}} || [[Siglufjörður]] ||| 1833 || Hestskarð einn maður fórst. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1834 || Breiðdalsheiði. Fórst einn maður. |- | {{nts|6}} || [[Súgandafjörður]] | || 1836 || Sex farast í snjóflóði á Norðureyri í Súgandafirði.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1842 || Við Snæból á Ingjaldsandi. Fórst einn maður. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1843 || Einn maður fórst á Breiðdalsheiði. |- | {{nts|1}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 19. nóvember 1848 || Vestdalur. |- | {{nts|3}} || [[Eskifjörður]] ||| 21. nóvember 1849 || Grjótá. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1855 || Einn maður fórst á Breiðdalsheiði. |- | {{nts|3}} || [[Siglufjörður]] ||| 5. maí 1859 || Hvanneyrarströnd. |- | {{nts|2}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 15. október 1869 || Brimnesfjall. |- | {{nts|1}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 7. nóvember 1869 || Ósbrekkufjall. Einn maður fórst. |- | {{nts|2}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 26. október 1878 || Ytraholtsdalur. |- | {{nts|1}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 5. febrúar 1881 || Hólkotshyrna. Einn maður fórst. |- | {{nts|2}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 13. janúar 1882 || Kálfabotn |- | {{nts|24}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 18. febrúar 1885 || „Varð það stórslys á Seyðisfirði, að snjóflóð tók af 16 íveruhús og varð að bana 24 mönnum (5 börnum), fjöldi manna meiddist; 12 beinbrotnuðu“. <ref>úr Almanaki hins íslenzka Þjóðvinafélags 1887; Islandsannáll 1885, útg. 1886, Kaupmannahöfn</ref> |- | {{nts|3}} || [[Ytri-Saultarbotnsgjá]] ||| 26. febrúar 1885 || |- | {{nts|3}} || [[Önundarfjörður]] ||| 20. desember 1886|| Hærrafjall í Villingadal á Ingjaldssandi. |- | {{nts|1}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 29. janúar 1890 || Hánefnstaðafjall. |- | {{nts|2}} || [[Siglufjörður]] ||| 7. maí 1891 || Hvanneyrarströnd. |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 1900 || Þverárdalur. |- | {{nts|20}} || [[Hnífsdalur]] |Byggðarkjarni|| 18. febrúar 1910 || |- | {{nts|4}} || [[Skálavík]] ||| 1. mars 1910 || |- | {{nts|1}} || [[Siglufjörður]] ||| febrúar 1912 || Siglufjarðarskarð. |- | {{nts|9}} |Siglufjörður |Byggðakjarni |12. apríl 1919 |Evangersflóð |- | {{nts|7}}|| [[Siglufjörður]] |Bóndabær|| 12. apríl 1919 ||Engidalsflóð. |- | {{nts|2}} || [[Héðinsfjörður]] |Óbyggðir|| 12. apríl 1919 || |- | {{nts|3}} |Sviðning |Bóndabær |23. desember 1923 | |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 3. mars 1926 || Við Sauðanes. |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 5. nóvember 1926 || Mjógeiri. |- | {{nts|4}} || [[Bolungarvík]] ||| 3. mars 1928 || Óshlíð. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 19. janúar 1930 || Grafargil í Valþjófsdal. |- | {{nts|3}} || [[Önundarfjörður]] ||| 27. janúar 1934 || Við Búðanes utan við Flateyri. |- | {{nts|2}} || [[Ísafjarðardjúp]] ||| 2. mars 1941 || "Steiniðjugil". |- | {{nts|6}} |[[Bjarnarfjörður]] |Goðdalur |12. desember 1948 |Flóðið, sem var um 130 metrar á breidd, féll á sunnudegi en uppgötvaðist ekki fyrr en á fimmtudegi. Þrír fundust á lífi í rústunum en tveir þeirra létust stuttu síðar.<ref>{{cite news |title=Snjóflóð fellur á bæinn Goðdal í Bjarnarfirði og verður sex manns að bana |url=https://timarit.is/page/1007352#page/n0/mode/2up |access-date=18 September 2024 |work=[[Morgunblaðið]] |date=19 December 1948 |pages=1, [https://timarit.is/page/1007359#page/n7/mode/2up 8] |language=Icelandic}}</ref> |- | {{nts|2}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 2. mars 1953 || [[Auðnir í Svarfaðardal|Auðnir]] |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 3. nóvember 1955 || Másstaðir. |- | {{nts|1}} || [[Skíðadalur]] ||| 1955 || |- | {{nts|12}} || [[Neskaupstaður]] |Byggðakjarni|| 20. desember 1974 || Fyrraflóð/Bræðsluflóð: 5 fórust <br>Seinnaflóð/Mánaflóð: 7 fórust. Sjá: [[Snjóflóðin í Neskaupstað 1974]] |- | {{nts|2}} || [[Norðfjörður]] ||| 26. mars 1978 || Gunnólfsskarð. |- | {{nts|2}} || [[Esja]] |óbyggðir|| 6. mars 1979 || Suðvestan til í fjallinu. |- | {{nts|4}} || [[Patreksfjörður]] |Byggðakjarni|| 22. janúar 1983 || Fyrraflóð - Geirseyrargil - fórust 3 <br>Seinnaflóð - Littladalsá - fórst 1 |- | {{nts|2}} || [[Óshlíð]] | || 8. mars 1989 || Tveir fórust, þar af einn lögreglumaður, en einn slapp er snjóflóð féll á veginn á milli Bolungarvíkur og Hnífsdals.<ref>{{cite news |title=Skarphéðinn R. Ólafsson lögregluþjónn |url=https://timarit.is/page/1700094?iabr=on#page/n35/mode/1up/ |access-date=6. júlí 2023 |work=[[Morgunblaðið]] |date=18. mars 1989 |page=38}}</ref> |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] |Óbyggðir|| 13. nóvember 1991 || Á veginum um Breiðdalsheiði Suðurkinn. |- | {{nts|1}} || [[Skutulsfjörður]] ||| 5. apríl 1994 || Einn fórst og þrír slösuðust þegar snjóflóð féll á skíðasvæðið á Seljalandsdal og orlofsbyggð í Tungudal. Flest mannvirki skíðasvæðisins í Seljalandsdal eyðilögðust ásamt um 40 sumarbústaðir í Tungudal.<ref>{{cite news |title=Einn maður fórst og eignatjón metið á 130 milljónir. |url=https://timarit.is/page/1804024?iabr=on#page/n0/mode/1up |access-date=6. júlí 2023 |work=[[Morgunblaðið]] |date=6. apríl 1994 |page=1, 26-27, 34-35, 68}}</ref> |- | {{nts|14}} || [[Súðavík]] |Byggðakjarni|| 16. janúar 1995 || Sjá: [[Snjóflóðið í Súðavík]] |- | {{nts|1}} || [[Reykhólar]] ||| 20. janúar 1995 || |- | {{nts|20}} || [[Flateyri]] |Byggðakjarni|| 26. október 1995 || Sjá: [[Snjóflóðið á Flateyri]] |- | {{nts|1}} || [[Lágheiði]] |Bóndabær|| 13. janúar 2004 || Bakkagil |- | {{nts|1}} || [[Fáskrúðsfjörður]] |Óbyggðir|| 10. april 2006 || Hoffellsdalur |- | {{nts|1}} || [[Esja]] |Óbyggðir|| 28. janúar 2017 ||| |- | {{nts|1}} || [[Esja]] |Óbyggðir|| 29. janúar 2020 || Nálægt [[Móskarðahnúkar|Móskarðahnúkum]] |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] |Óbyggðir|| 7. apríl 2022 || Þrír bandarískir menn lentu í flóði innarlega í dalnum, upp af bænum Skeiði. Einn lést og slösuðust hinir alvarlega.<ref>[https://www.ruv.is/frett/2022/04/08/lest-i-snjoflodinu-i-svarfadardal Lést í snjóflóðinu í Svarfaðadal]Rúv, sótt 8/4 2022</ref> |- |} == Listi yfir önnur snjóflóð á Íslandi== Snjóflóð hafa fallið í byggð þar sem ekki hefur orðið manntjón. Meðal þeirra eru eftirfarandi: #'''Flateyri''': 14. janúar 2020. Táningsstúlka var grafin úr flóðinu sem fór yfir varnargarð vestan megin og á hús. Annað flóð fór meðfram varnargarði austan megin og á höfnina þar sem nokkrir bátar eyðilögðust. <ref>[https://www.visir.is/g/20201678872d/telja-flodid-a-staerd-vid-thad-sem-fell-a-flateyri-1995 Telja flóðið á stærð við það sem féll á Flateyri 1995] Vísir.is, sótt 8. apríl, 2025</ref> #'''Neskaupstaður''': 27. mars 2023. Snjóflóð féll á fjögur hús. Tólf íbúðir skemmdust og tugir bíla. Fólk skarst vegna rúðubrota. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-03-27-ar-sidan-snjoflod-ruddist-inn-i-ibudir-nordfirdinga-408745 Ár síðan snjóflóð ruddist inn í íbúðir Norðfirðinga] Rúv.is, sótt 8. apríl 2025</ref> ==Tengt efni== *[[Snjóflóðið í Súðavík]] *[[Snjóflóðin í Neskaupstað 1974]] *[[Snjóflóð]] == Tenglar == * [https://timarit.is/page/1821818?iabr=on#page/n12/mode/1up ''Flekaflóð algengustu snjóflóðin''], Morgunblaðið, 17. janúar 1995, bls. 13 * [https://timarit.is/page/3191717?iabr=on#page/n20/mode/1up ''142 látist í snjóflóðum frá aldamótum''], Helgarpósturinn, 19. janúar 1995, bls. 21–23 * [https://www.vedur.is/ofanflod/saga/ Snjóflóðasaga] Veðurstofa Íslands * [https://www.althingi.is/altext/raeda/?lthing=96&rnr=2011 rannsóknir á snjóflóðum og skriðuföllum] Alþingi ==Tilvísanir== [[Flokkur:Snjóflóð á Íslandi]] [[Flokkur:Hamfarir á Íslandi]] j4jniud4e405guhbkkgosxxqpa3xdjb Antifa 0 157701 1971438 1933487 2026-07-10T12:16:20Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971438 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Antifa sticker on No Parking sign.jpg|thumb|right|Antifa-límmiði á bandarísku umferðarskilti.]] '''Antifa''' eða '''ANTIFA''' er hreyfing vinstrisinnaðra aðgerðarsinna sem berjast gegn [[Fasismi|fasisma]]. Hreyfingin samanstendur af sjálfstæðum hópum aðgerðarsinna sem stefna að því að ná fram markmiðum í stjórnmálum með beinum aðgerðum fremur en gegnum hefðbundnar umbótaleiðir. Aðgerðasinnar nota ýmis konar mótmælaaðferðir svo sem starfrænar aðgerðir, eignaspjöll og líkamlega valdbeitingu og ofsóknir gagnvart þeim sem eru taldir [[Fasismi|fasistar]], [[Kynþáttahyggja|rasistar]] eða [[Öfgahægristefna|öfga-hægrimenn]]. Félagar sem taka þátt í Antifa eru flestir andstæðingar [[Kapítalismi|kapítalisma]] og hallir undir ýmis konar hugmyndafræði svo sem [[Anarkismi|anarkisma]], [[Marxismi|maxisma]], [[Sósíalismi|sósíalisma]] og [[Jafnaðarstefna|jafnaðarstefnu]]. Antifa eru ekki eiginleg samtök heldur regnhlífahreyfing án sameiginlegrar forystu sem telur til sín margvíslega hópa og einstaklinga.<ref name="ADL page">{{cite web|url=https://www.adl.org/resources/backgrounders/who-are-the-antifa|title=Who are the Antifa?|work=[[Anti-Defamation League]]|date=2017|accessdate=July 2, 2019}}</ref><ref name="Socialists, Anarchists, and Communists">{{cite web|url=https://www.vox.com/2017/8/25/16189064/antifa-charlottesville-activism-mark-bray-interview|title='They have no allegiance to liberal democracy': an expert on antifa explains the group|last=Illing|first=Sean|date=August 25, 2017|publisher=Vox|accessdate=August 27, 2017}}</ref><ref name=bray-wapo>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/made-by-history/wp/2017/08/16/who-are-the-antifa/|title=Who are the antifa?|last=Bray|first=Mark|date=August 16, 2017|work=The Washington Post|accessdate=November 10, 2017|issn=0190-8286}}</ref> Hreyfingin er aðeins lauslega tengd<ref name=bbcantifa>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-40930831|title=Antifa: Left-wing militants on the rise|work=BBC News|last=Cammeron|first=Brenna|date=August 14, 2017|accessdate=November 7, 2017}}</ref> og lýtur engri sameiginlegri forystu né beinu samstæðu skipulagi. Samfélagshópar sem kenna sig við Antifa deila hins vegar með sér „úrræðum og upplýsingum um aðgerðir öfgahægrisinna yfir fylkis- og ríkislandamæri í gegnum tengslanet og óformleg trausts- og samstöðusambönd“.<ref>Mark Bray, [https://www.washingtonpost.com/outlook/2020/06/01/trump-antifa-terrorist-organization/ Antifa isn't the problem. Trump's bluster is a distraction from police violence.], ''The Washington Post'' (1. júní 2020).</ref> Aðgerðasinnar hafa gjarnan skipulagt viðburði undir formerkjum Antifa á samfélagsmiðlum og vefsíðum.<ref name="SemesterOfHate">{{cite news|title=Behind Berkeley's Semester of Hate|url=https://www.nytimes.com/2017/08/04/education/edlife/antifa-collective-university-california-berkeley.html|first1=Andrew|last1=Beale|first2=Sonner|last2=Kehrt|accessdate=August 7, 2017|work=The New York Times|date=August 4, 2017}}</ref> Sumir aðgerðasinnar hafa þróað sérstök tengslanet eða dulmálsskilaboð eins og á skilaboðaþjónustunni Signal.<ref name="ViceBayAreaAntifa">{{cite news|url=https://www.vice.com/en_nz/article/3d9d4k/the-bay-areas-antifa-movements-are-alive-and-well-v24n4|title=California Anti-Fascists Want Racists and the Trump Administration to Be Afraid|last=Mallett|first=Whitney|date=May 10, 2017|work=Vice|accessdate=November 7, 2017}}</ref> Chauncey Devega, blaðamaður á fréttasíðunni ''Salon'', lýsti Antifa sem „skipulagsaðferð“ fremur en sem hópi fólks.<ref>{{cite news|url=http://www.salon.com/2017/07/20/antifa-is-not-a-group-of-people-it-has-a-long-legacy-in-this-country-of-people-resisting-white-supremacy-from-slave-rebellions-all-the-way-to-the-present/|title=There's a legacy of people resisting white supremacy in the US. Antifa is not new|first=Chauncey|last=Devega|work=Salon|date=July 20, 2017|accessdate=November 7, 2017}}</ref> Antifa-hreyfingin hefur vaxið verulega frá því eftir [[forsetakosningarnar í Bandaríkjunum 2016]]. Í ágúst árið 2017 voru um 200 hópar í Bandaríkjunum sem kenna sig við Antifa.<ref name="American Antifa ideological lineage">{{cite web|url=http://www.jta.org/2017/08/16/news-opinion/united-states/what-you-need-to-know-about-antifa-the-group-that-fought-white-supremacists-in-charlottesville|title=What you need to know about antifa, the group that fought white supremacists in Charlottesville|last=Sales|first=Ben|date=August 16, 2017|publisher=Jewish Telegraph Agency|accessdate=August 25, 2017}}</ref> Antifa hefur verið kennt við ofbeldisfull mótmæli þar sem hægrisinnuðum einstaklingum er boðið að tala<ref>{{Cite web|url=https://www.inquirer.com/news/columnists/mindscom-philly-pitman-antifa-broadway-theater-tim-pool-no-hate-20190823.html|title=Kicked out of N.J., right-leaning event on ‘ending racism’ is headed to Philly {{!}} Kevin Riordan|last=Riordan|first=Kevin|website=https://www.inquirer.com|language=en-US|access-date=2020-08-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://quillette.com/2018/06/28/jordan-peterson-rallies-portlandias-dissidents/|title=Jordan Peterson Rallies Portlandia’s Dissidents|date=2018-06-28|website=Quillette|language=en-AU|access-date=2020-08-08}}</ref> og þær aðgerðir hafa valdið því að Antifa sé sakað um notkun á fasískum aðferðum til að þagga niður í pólítískum andstæðingum sínum.<ref>{{Cite web|url=https://www.capegazette.com/node/203931|title=The Democrat love affair with antifa|website=Cape Gazette|access-date=2020-08-08}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þann 29. júní 2019 voru meðlimir Antifa ásakaðir um að ráðast á þekktan blaðamann fyrir að fjalla um Antifa á neikvæðan hátt með því að kasta í hann mjólkurhristingi.<ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/politics/2019/07/20/senators-want-antifa-activists-be-labeled-domestic-terrorists-heres-what-that-means/|title=Two senators want antifa activists to be labeled ‘domestic terrorists.’ Here’s what that means.|last=reporterEmailEmailBioBioFollowFollow|first=Marisa IaticloseMarisa IatiGeneral Assignment|website=Washington Post|language=en|access-date=2020-08-08}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/proud-boys-rally-portland-latest-test-police-n1043526|title=Proud Boys rally in Portland is latest test for police|website=NBC News|language=en|access-date=2020-08-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.buzzfeednews.com/article/josephbernstein/andy-ngo-portland-antifa|title=Andy Ngo Has The Newest New Media Career. It's Made Him A Victim And A Star.|website=BuzzFeed News|language=en|access-date=2020-08-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/andy-ngo-quillette-antifa-proud-boys_n_5d1a1275e4b07f6ca5811e0c|title=Far-Right Extremists Wanted Blood In Portland's Streets. Once Again, They Got It.|last=Andy Campbell|date=2019-07-01|website=HuffPost|language=en|access-date=2020-08-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.oregonlive.com/portland/2019/06/proud-boys-antifa-plan-to-protest-in-downtown-portland-on-saturday.html|title=Portland antifa/right wing protests escalate to civil disturbance|last=Oregonian/OregonLive|first=The|date=2019-06-29|website=oregonlive|language=en|access-date=2020-08-08}}</ref> Ýmsar órökstuddar [[samsæriskenning]]ar hafa orðið til um Antifa-hreyfinguna, meðal annars um að hún hafi átt sök á [[Villieldarnir í Kaliforníu 2020|villieldum í Kaliforníu]] árið 2020<ref name="Collins & Zadrozny September 2020">{{cite news|last1=Collins|first1=Ben|last2=Zadrozny|first2=Brandy|date=September 11, 2020|url=https://www.nbcnews.com/tech/security/wildfires-rage-false-antifa-rumors-spur-pleas-police-n1239881|title=West Coast officials are already fighting wildfires. Now they're fighting misinformation, too.|agency=NBC News|access-date=September 12, 2020|archive-date=September 13, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200913200349/https://www.nbcnews.com/tech/security/wildfires-rage-false-antifa-rumors-spur-pleas-police-n1239881|url-status=live}}</ref> og að hún hafi borið sök á skemmdarverkum og ránum sem framin voru í [[Mótmælin í Bandaríkjunum 2020|George Floyd-mótmælunum]] árið 2020.<ref name="nytimes_antifa">{{cite news|last1=Feuer|first1=Alan|last2=Goldman|first2=Adam|last3=MacFarquhar|first3=Neil|date=June 11, 2020|url=https://www.nytimes.com/2020/06/11/us/antifa-protests-george-floyd.html|title=Federal Arrests Show No Sign That Antifa Plotted Protests|newspaper=The New York Times|access-date=June 11, 2020|quote=Despite claims by President Trump and Attorney General William P. Barr, there is scant evidence that loosely organized anti-fascists are a significant player in protests. [...] A review of the arrests of dozens of people on federal charges reveals no known effort by antifa to perpetrate a coordinated campaign of violence. Some criminal complaints described vague, anti-government political leanings among suspects, but a majority of the violent acts that have taken place at protests have been attributed by federal prosecutors to individuals with no affiliation to any particular group.|archive-date=June 13, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613012003/https://www.nytimes.com/2020/06/11/us/antifa-protests-george-floyd.html|url-status=live}}</ref> Íhaldsmenn og hægrimenn í Bandaríkjunum hafa jafnframt margsinnis sakað meðlimi Antifa ranglega um að standa á bak við ofbeldisverk sem í raun voru framin af öfgahægrimönnum. Meðal annars var því haldið fram að Antifa hafi staðið á bak við manndráp á [[Unite the Right Rally|mótmælum hægrisinnaðra öfgahópa]] í [[Charlottesville]] árið 2017<ref>{{Vefheimild|titill=Charlottesville hit-and-run driver was anti-fascist activist, Internet post claims|url=https://www.politifact.com/factchecks/2017/aug/14/puppetstringnewscom/charlottesville-hit-and-run-driver-was-anti-fascis/|útgefandi=PolitiFact|ár=2017|mánuður=14. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=11. janúar|höfundur=Joshua Gillin}}</ref> sem í raun var framið af [[Nýnasismi|nýnasískum]] stuðningsmanni [[Donald Trump|Donalds Trump]] Bandaríkjaforseta,<ref name="usatodayP">{{cite web|last1=Pilcher|first1=James|title=Charlottesville suspect's beliefs were 'along the party lines of the neo-Nazi movement,' ex-teacher says|url=https://eu.usatoday.com/story/news/nation-now/2017/08/13/charlottesville-suspects-views-neo-nazi-ex-teacher/563199001/|website=[[USA Today]]|access-date=May 26, 2018|language=en|date=August 14, 2017}}</ref> auk þess sem haldið var fram að dulbúnir meðlimir Antifa hefðu staðið á bak við [[Árásin á Bandaríkjaþing 2021|árás á Bandaríkjaþing]] árið 2021 þrátt fyrir að ótvírætt sé að sú árás hafi verið framin af hægrisinnuðum stuðningsmönnum Trumps.<ref>{{Vefheimild|titill=There’s no proof antifa stormed the Capitol. The rumor spread quickly anyway|url=https://www.politifact.com/article/2021/jan/07/theres-no-proof-antifa-stormed-capitol-rumor-sprea/|útgefandi=PolitiFact|ár=2021|mánuður=7. janúar|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=11. janúar|höfundur=Daniel Funke|höfundur2=Bill McCarthy}}</ref> ==Heimild== * Grein um Antifa á ensku Wikipedia. ;Tilvísanir <references/> [[Flokkur:Stjórnmálahreyfingar í Bandaríkjunum]] 71dp79b6mxbbayrfz04l9kku642ifuf Endurskoðunarréttur Evrópusambandsins 0 158300 1971520 1678652 2026-07-10T19:43:36Z Akigka 183 1971520 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Emblem of the Court of Auditors.svg|thumb|hægri|Opinbert tákn stofnunarinnar]] '''Endurskoðunarréttur Evrópusambandsins''' var stofnaður árið [[1975]] í [[Lúxemborg]] og er sú stofnun innan [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] sem endurskoðar reikninga ESB. Þrátt fyrir nafnið er ekki um að ræða [[dómstóll|dómstól]] heldur sjálfstæða einingu innan [[framkvæmdarvald]]s sambandsins. Hlutverk Endurskoðunarréttarins er að fara yfir reikninga ESB til að tryggja að fénu sé rétt og vel varið. Rétturinn veitir einnig óbindandi umsagnir í löggjafarferlinu ef um er að ræða löggjöf er snýr að fjármálum. {{stubbur|Evrópusambandið}} [[Flokkur:Evrópusambandið]] {{s|1975}} [[Flokkur:Lúxemborg]] e2eol5dwh99ciluidx20zwppujtxhtk 1971521 1971520 2026-07-10T19:43:46Z Akigka 183 1971521 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Emblem of the Court of Auditors.svg|thumb|Opinbert tákn stofnunarinnar]] '''Endurskoðunarréttur Evrópusambandsins''' var stofnaður árið [[1975]] í [[Lúxemborg]] og er sú stofnun innan [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] sem endurskoðar reikninga ESB. Þrátt fyrir nafnið er ekki um að ræða [[dómstóll|dómstól]] heldur sjálfstæða einingu innan [[framkvæmdarvald]]s sambandsins. Hlutverk Endurskoðunarréttarins er að fara yfir reikninga ESB til að tryggja að fénu sé rétt og vel varið. Rétturinn veitir einnig óbindandi umsagnir í löggjafarferlinu ef um er að ræða löggjöf er snýr að fjármálum. {{stubbur|Evrópusambandið}} [[Flokkur:Evrópusambandið]] {{s|1975}} [[Flokkur:Lúxemborg]] obhwhekkxz3k5hvfxrzrm6uiipsceir 1971522 1971521 2026-07-10T19:44:03Z Akigka 183 1971522 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Emblem of the Court of Auditors.svg|thumb|Opinbert tákn stofnunarinnar]] '''Endurskoðunarréttur Evrópusambandsins''' var stofnaður árið [[1975]] í [[Lúxemborg]] og er sú stofnun innan [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] sem endurskoðar reikninga ESB. Þrátt fyrir nafnið er ekki um að ræða [[dómstóll|dómstól]] heldur sjálfstæða einingu innan [[framkvæmdarvald]]s sambandsins. Hlutverk Endurskoðunarréttarins er að fara yfir reikninga ESB til að tryggja að fénu sé rétt og vel varið. Rétturinn veitir einnig óbindandi umsagnir í löggjafarferlinu ef um er að ræða löggjöf er snýr að fjármálum. {{stubbur}} [[Flokkur:Evrópusambandið]] {{s|1975}} [[Flokkur:Lúxemborg]] erf6c1ml77roq8oabs9566ewjf2sj98 1971523 1971522 2026-07-10T19:44:27Z Akigka 183 1971523 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Emblem of the Court of Auditors.svg|thumb|Opinbert tákn stofnunarinnar]] '''Endurskoðunarréttur Evrópusambandsins''' var stofnaður árið [[1975]] í [[Lúxemborg]] og er sú stofnun innan [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] sem endurskoðar reikninga ESB. Þrátt fyrir nafnið er ekki um að ræða [[dómstóll|dómstól]] heldur sjálfstæða einingu innan framkvæmdavalds sambandsins. Hlutverk Endurskoðunarréttarins er að fara yfir reikninga ESB til að tryggja að fénu sé rétt og vel varið. Rétturinn veitir einnig óbindandi umsagnir í löggjafarferlinu ef um er að ræða löggjöf er snýr að fjármálum. {{stubbur}} [[Flokkur:Evrópusambandið]] {{s|1975}} [[Flokkur:Lúxemborg]] q3pdgfgrixk8jnjllzs961385vjws43 1971524 1971523 2026-07-10T19:44:50Z Akigka 183 1971524 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Emblem of the Court of Auditors.svg|thumb|Opinbert tákn stofnunarinnar]] '''Endurskoðunarréttur Evrópusambandsins''' var stofnaður árið [[1975]] í [[Lúxemborg]] og er sú stofnun innan [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] sem endurskoðar reikninga ESB. Þrátt fyrir nafnið er ekki um að ræða [[dómstóll|dómstól]] heldur sjálfstæða einingu innan framkvæmdavalds sambandsins. Hlutverk Endurskoðunarréttarins er að fara yfir reikninga ESB til að tryggja að fénu sé rétt og vel varið. Rétturinn veitir einnig ráðgefandi umsagnir í löggjafarferlinu ef um er að ræða löggjöf er snýr að fjármálum. {{stubbur}} [[Flokkur:Evrópusambandið]] {{s|1975}} [[Flokkur:Lúxemborg]] 4lhj43ecgcxlrxhbtfmt63m9j7qwhoz FC Daugava 0 160236 1971571 1953756 2026-07-11T05:36:15Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971571 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Football Club Daugava Daugavpils | Mynd = | Gælunafn = | Stytt nafn = | Stofnað = 1944 | Leikvöllur = [[Daugavas stadions]], [[Daugava]] | Stærð = 4.100 | Stjórnarformaður = {{LVA}} [[Edgars Limans]] | Knattspyrnustjóri = {{MDA}} [[Ivan Tabanov]] | Deild = '''Lettneska Úrvalsdeildin''' | Tímabil = 2019-20 | Staðsetning = '''Lettneska Úrvalsdeildin''', 5. sæti | pattern_la1=_whiteshoulders | pattern_b1=_whitethinlines | pattern_ra1=_whiteshoulders | pattern_sh1=_white stripes | pattern_so1=_band_white | leftarm1=0000FF | body1=0000FF | rightarm1=0000FF | shorts1=0000FF | socks1=0000FF | pattern_la2=_blueshoulders | pattern_b2=_bluesleevelinesandsides | pattern_ra2=_blueshoulders | pattern_sh2=_blue stripes | pattern_so2=_band_white | leftarm2=FFFFFF | body2=FFFFFF | rightarm2=FFFFFF | shorts2=FFFFFF | socks2=FFFFFF }} '''FC Daugava''' er lettneskt [[Knattspyrna|knattspyrnufélag]] með aðsetur í borginni [[Daugava]]. Félagið var stofnað árið 1944 . ==Saga== Árið 2006 keypti rússneski auðmaðurinn [[Igor Malishkov]] félagið. Hann breytti nafni félagsins í '''FC Daugava'''. Hann fór einnig að taka til í innviðum félagsins og hóf að skypuleggja byggingu að nýjum leikvangi.<ref name="sporto.lv">{{cite web|url=http://www.sporto.lv/raksts/projekts_daugava|title=Projekts Daugava|work=sporto.lv|accessdate=6 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809203419/http://www.sporto.lv/raksts/projekts_daugava|archive-date=9 August 2014|url-status=dead}}</ref> Malishkov réð rússan [[Sergei Petrenko]] sem þjálfara liðsins, hann hafði náð gríðalega góðum árangri sem þjálfari [[FC Torpedo Moskva]], hann sagði þó upp störfum af fjölsylduástæðum. í júní árið 2007 var [[Igor Gamula]] ráðinn til starfa, enn hann hóf þó ekki að stýra liðinu fyrr enn í ágúst árið 2008.<ref>{{cite web|url=https://www.diena.lv/arhivs/gamula-atrgriezas-13562834|title=Arhīvs / Diena|author=|date=|work=diena.lv|accessdate=6 February 2017|archive-date=7 febrúar 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170207031605/http://www.diena.lv/arhivs/gamula-atrgriezas-13562834|url-status=dead}}</ref> 19.júlí árið 200 var [[Daugava Stadium]] formlega opnaður.<ref>{{cite web|url=http://sports.delfi.lv/news/football/news/daugavpili-atklats-jaunais-futbola-komandas-stadions.d?id=21425750|title=Daugavpilī atklāts jaunais futbola komandas stadions|first=|last=DELFI|date=19 July 2008|work=delfi.lv|accessdate=6 February 2017|archive-date=20 september 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230920101246/https://www.delfi.lv/sports/news/futbols/daugavpili-atklats-jaunais-futbola-komandas-stadions.d?id=21425750|url-status=dead}}</ref> það sama ár báru þeir sigur úr bítum í [[Lettneska bikarkeppnin|lettnesku bikarkeppninni]] í fyrsta sinn í sög félagsins. 88.febrúar árið 2009 lenti félagið í fjárhagserfiðleikum og var sameinað [[FC Dinaburg|Dinaburg]] og sameinuðust liðin undir nafninu ''Dinaburg''.<ref>https://sportacentrs.com/futbols/lmt_virsliga/09022009-dinaburg_un_daugava_apvienojas</ref> . uppúr því samstarfi slitnaði þó. Og Daugava var boðið af lettnseska knattspyrnusambandinu að spila í úrvalsdeild árið 2010. == Titlar == *'''[[Lettneska úrvalsdeildin|Úrvalsdeildin]]''': '''1''' *2012 *'''Lettneska Bikarkeppnin''': '''1''' *2008 ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://web.archive.org/web/20120614195637/http://fcdaugava.lv/ Heimasíða félagsins] [[Flokkur:Lettnesk knattspyrnufélög]] [[Flokkur:Daugvapils]] [[Flokkur:stofnað 1944]] {{DEFAULTSORT:Daugava}} f6ssn7sm0k3wvrxoazmynel57yo3y1m Damon Albarn 0 161331 1971565 1925950 2026-07-10T23:58:28Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971565 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | einstaklingur | heiti = Damon Albarn | mynd = BlurWembley090723 (171 of 172) (cropped).jpg | stærð = 250px | myndatexti = Albarn á Wembley 2023 | nafn = Damon Albarn | fæðing = 23. mars 1968 | uppruni = [[London]], [[England]]i | stefna = [[popp]], [[rokk]], hipp hopp, raftónlist, heimstónlist | samvinna = | vefsíða = http://damonalbarnmusic.com/ }} '''Damon Albarn''' (fæddur [[23. mars]] [[1968]]) er ensk-íslenskur tónlistarmaður, best þekktur sem söngvari [[britpop]]bandsins [[Blur]]. Hann er einnig meðlimur annarra hljómsveita: Sýndarhljómsveitarinnar [[Gorillaz]] sem dregur m.a. áhrif frá hipp hoppi og heimstónlist, The Good, the Bad & the Queen og sveitarinnar Rocket Juice & the Moon. Sólóskífa Albarns ''Everyday Robots'' kom út 2014. Albarn kom til Íslands um miðjan 10. áratug 20. aldar og heillaðist af landinu. Hann á hús í [[Grafarvogur|Grafarvogi]]<ref>[https://www.dv.is/fokus/2019/10/05/hinn-eini-sanni-islandsvinur/ Damon Albarn semur um Ísland – á enn rúmlega 100 milljóna hús í Reykjavík] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210127231742/https://www.dv.is/fokus/2019/10/05/hinn-eini-sanni-islandsvinur/ |date=2021-01-27 }} DV. skoðað 19. janúar 2021</ref> og lýsti yfir áhuga á íslenskum ríkisborgararétti <ref>[https://www.ruv.is/frett/damon-albarn-vill-fa-islenskan-rikisborgararett Damon Albarn vill íslenskan ríkisborgararétt] Rúv, skoðað 19. jan. 2021</ref> og fékk hann í janúar 2021. ==Sólóskífur== *Everyday Robots (2014) *The Nearer the Fountain, More Pure the Stream Flows (2021) ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Albarn, Damon}} [[Flokkur:Breskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1968]] imwuecd3jqxzf6mz7kyabj2vq47hra4 Snið:Country data Haítí 10 163000 1971603 1910674 2026-07-11T10:37:19Z Milenioscuro 27914 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of France (1794–1815).svg]] → [[File:Flag of France.svg]] renamed 1971603 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Haítí | flag alias = Flag of Haiti.svg | flag alias-1791 = Flag of Haiti (1791-1789).svg | flag alias-1798 = Flag of France.svg | flag alias-1803 = Flag of Haiti (1803-1804).svg | flag alias-1806 = Flag of Haiti (1806–1811).svg | flag alias-1811 = Flag of Haiti (1811-1814).png | flag alias-1814 = Flag of Haiti (1814–1820).svg | flag alias-1849 = Flag of Haiti (1849-1859).png | flag alias-1859 = Flag of Haiti (1820–1849, 1859–1964).svg | flag alias-1964 = Flag of Haiti (1964–1986).svg | flag alias-civil = Flag of Haiti (civil).svg | flag alias-civil-1964 = Flag of Haiti 1964 (civil).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> |var1 = 1791 |var2 = 1798 |var3 = 1803 |var4 = 1806 |var5 = 1811 |var6 = 1814 |var7 = 1849 |var8 = 1859 |var9 = 1964 |var10 = civil |var11 = civil-1964 </noinclude> }}<noinclude> [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið|Haítí]] </noinclude> if9kc54u2yo49clbk7yqfue33gamyrz Toto Cutugno 0 164205 1971596 1971208 2026-07-11T09:35:00Z IvanScrooge98 45173 mynd 1971596 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Toto Cutugno | mynd = Toto Cutugno.jpg | mynd_texti = Cutugno árið 1976 | fæðingarnafn = Salvatore Cutugno | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1943|7|7}} | fæðingarstaður = [[Fosdinovo]], [[Toskana]], [[Konungsríkið Ítalía]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2023|8|22|1943|7|7}} | dánarstaður = [[Mílanó]], [[Langbarðaland]], [[Ítalía]] | starf = {{flatlist| * Söngvari * lagahöfundur * hljóðfæraleikari }} | ár = 1966–2023 | hljóðfæri = {{flatlist| * Píanó * gítar * trommur * saxófónn }}}} '''Toto Cutugno''' (7. júlí 1943 – 22. ágúst 2023) var [[Ítalía|ítalskur]] poppsöngvari og tónlistarmaður. Hann sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1990]] með laginu „[[Insieme: 1992]]“. == Breiðskífur == * ''Albatros'' (1976) * ''Come ieri, come oggi, come sempre'' (1978) * ''La mia musica'' (1981) * ''L'italiano'' (1983) * ''Azzura malinconia'' (1986) * ''Voglio l'anima'' (1987) * ''Innamorata, innamorato, innamorati'' (1987) * ''Mediterraneo'' (1987) * ''Toto Cutugno'' (1990) * ''Insieme: 1992'' (1990) * ''Non e facile essere uomini'' (1992) * ''Voglio andare a vivere in campagna'' (1995) * ''Canzoni nacoste'' (1997) * ''Il treno va'' (2002) * ''Cantando'' (2004) * ''Come noi nessuno al mondo'' (2005) * ''Un falco chiuso in gabbia'' (2008) {{stubbur|æviágrip|tónlist}} {{DEFAULTSORT:Cutugno, Toto}} {{fd|1943|2023}} [[Flokkur:Ítalskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] r18q69ombbj1sn3chb2u81ma0ektnmf FA Šiauliai 0 165802 1971570 1968610 2026-07-11T05:33:48Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 2 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971570 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo Akademija Šiauliai |mynd= |Gælunafn= šiauliškiai |Stytt nafn=FA Šiauliai |Stofnað=2007 |Leikvöllur=Savivaldybės stadionas|Stærð=3,400 |Stjórnarformaður= {{LTU}} Reda Mockienė |Knattspyrnustjóri= {{LTU}} Mantas Kuklys |Deild=[[TOPLYGA]] (D1) |Tímabil=2025 |Staðsetning= 5. i ''[[A lyga]]'' | pattern_la1= | pattern_b1=_blackstripes | pattern_ra1= | pattern_sh = _whitesides | pattern_so = _blackline | leftarm1=000000|body1=FFFF00|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=FFFF00| | pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| | leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=000000| }} '''FA Šiauliai''', '''Šiaulių Futbolo Akademija,''' '''Futbolo Akademija Šiauliai''' er lið sem er í [[A lyga]]. Liðið var stofnað árið [[2007]]. Núverandi völlur [[Savivaldybės stadionas]] tekur tæp 3.400 í sæti. == Árangur (2010; 2016–) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#DBF3FF" style="text-align:center;"| 2010 | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| 4. | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| Trečia lyga (Šiauliai) | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| 9. | |- |||||| |- | bgcolor="#DBF3FF" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| 4. | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| Trečia lyga (Šiauliai) | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| 6. | |- ||||||| |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga (Vakarai) | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2021-12-05 |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608210521/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga (Vakarai) | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2021-12-05 |archive-date=2020-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116183350/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- ||||||| |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#1lyga</ref> |- ||||||| |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[22. júní]] 2026 {{fs start}} {{fs player|no= 1|nat=LTU|pos=GK|name=[[Vilius Šivickas]]}} {{fs player|no=12|nat=LTU|pos=GK|name=Paulius Linkevičius}} {{fs player|no=61|nat=LTU|pos=GK|name=[[Gustas Baliutavičius]]}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no= 2|name=Nojus Stankevičius|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no= 4|name=[[Martynas Dapkus]]|nat=LTU|pos=DF}} {{Fs player|no= 5|name=Kristupas Keršys|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=21|name=[[Marko Mandić]]|nat=SRB|pos=DF}} {{Fs player|no=27|name=Danielius Jarašius|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=50|name=Edgaras Bierontas|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=33|name=[[Lazar Vuković]]|nat=SRB|pos=DF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no=10|name=Gabrielius Micevičius|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=11|name=[[Arvydas Novikovas]]|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=13|nat=LTU|pos=MF|name=[[Daniel Romanovskij]]}} {{Fs player|no=14|name=Karolis Žebrauskas|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=18|name=Emilis Gasiūnas|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=23|name=[[Bernando Neves de Jesus Gouveia da Silva|BENNY (Bernard Silva)]]|nat=POR|pos=MF}} {{fs player|no=29|name=[[Deividas Dovydaitis]]|nat=LTU|pos=FW}} {{Fs player|no=30|name=Ugnius Vaitiekaitis|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=45|name=[[Brooklyn Leipus]]|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=51|name=Gustas Geštautas|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no= 8|name=[[Artem Baftalovskyi]]|nat=UKR|pos=MF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no= 7|name=Nedas Garbaliauskas|nat=LTU|pos=FW}} {{Fs player|no= 9|nat=NGA|name=Chidera Nwoga|pos=FW}} {{fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.siauliufa.lt/ FA šiauliai] * [https://www.soccerway.com/team/fa-siauliai/CMmWKuwf/ SOCCERWAY] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fa-siauliai/36613/ Globalsportsarchive] {{s|2007}} {{DEFAULTSORT:Šiauliai}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] knnh4dk078fxod465zvjgia2esrwzip Gérard Genette 0 165865 1971551 1737856 2026-07-10T22:32:21Z Ujo poju 118454 mynd 1971551 wikitext text/x-wiki [[File:Gérard Genette.jpg|thumb|Gérard Genette (2018)]] '''Gérard Genette''' ([[7. júní]] [[1930]] – [[11. maí]] [[2018]]) var franskur [[bókmenntafræði]]ngur sem er þekktastur fyrir skrif sín um [[frásögn|frásagnafræði]], grein sem hann átti þátt í að skapa ásamt fleira fræðafólki sem kennt hefur verið við [[póststrúktúralismi|póststrúktúralismann]] í hugvísindum á [[1961-1970|7. áratug 20. aldar]]. Hann stofnaði tímaritið ''[[Poétique]]'' árið 1970 ásamt [[Tzvetan Todorov]] og [[Hélène Cixous]]. Skrif hans um frásagnafræði komu út sem þrjár ritgerðir, ''Figures'' I-III (1966-1972) og í bókinni ''Nouveau Discours du récit'' (1983). Árið 1979 setti hann fram hugmyndina um [[erkitexti|erkitextann]] (tengsl texta við bókmenntategundir, málsnið o.s.frv.) í ''Introduction à l'architexte'' og árið 1982 kom út bókin ''Palimpsestes: La Littérature au second degré'' þar sem hann þróaði áfram hugtakið [[textatengsl]] sem [[Julia Kristeva]] og [[Roland Barthes]], meðal annarra, höfðu áður unnið með. {{stubbur}} {{DEFAULTSORT:Genette, Gérard}} [[Flokkur:Franskir bókmenntafræðingar]] {{fd|1930|2018}} do8n86nlqseis47zyeq6lnbzzrk776w Elvar Gunnarsson 0 166696 1971569 1867583 2026-07-11T03:49:42Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971569 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Elvar Gunnarsson | búseta = | mynd = | myndastærð = | myndatexti = {{}} | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1982|7|16}} | fæðingarstaður = | dauðadagur = | dauðastaður = [[]], [[]] | orsök_dauða = | verðlaun = | þekkt_fyrir = | stjórnmálaflokkur = | starf = Kvikmyndaleikstjóri,<br>handritshöfundur | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | undirskrift = }} '''Elvar Gunnarsson''' (f. 16. júlí 1982) er íslenskur [[kvikmyndaleikstjóri]] og [[handritshöfundur]]. Elvar var um tíma í hljómsveitinni [[XXX Rottweilerhundar|XXX Rottweilerhundum]].<ref>{{Cite web |url=https://www.dv.is/fokus/2020/03/01/otti-vid-foreldrahlutverkid-brennidepli/ |title=Geymd eintak |access-date=2022-02-06 |archive-date=2022-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220206223312/https://www.dv.is/fokus/2020/03/01/otti-vid-foreldrahlutverkid-brennidepli/ |url-status=dead }}</ref> Elvar útskrifaðist úr [[Kvikmyndaskóli Íslands|Kvikmyndaskóla Íslands]] árið 2005 og hóf þar störf eftir útskrift.<ref>https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1429381/</ref><ref>https://www.kvikmyndaskoli.is/news/kvikmyndaskolinn-ordinn-hlekkur-i-sogu-og-throun-kvikmyndagerdar-a-islandi-elvar-gunnarsson</ref> == Kvikmyndir == * ''Einn'' (ókláruð) * ''[[It Hatched]]'' (2022) == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{imdb nafn|3327372}} [[Flokkur:Íslenskir kvikmyndaleikstjórar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1982]] a35i4unmwenfw49245pj51msg482liv Félix Tshisekedi 0 168286 1971488 1868306 2026-07-10T16:05:50Z TKSnaevarr 53243 1971488 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Félix Tshisekedi | mynd = Felix Tshisekedi, President of the Democratic Republic of the Congo (55078564106) (cropped).jpg | myndatexti1 = Félix Tshisekedi árið 2024. | titill= Forseti Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó | stjórnartíð_start = [[24. janúar]] [[2019]] | forsætisráðherra = [[Bruno Tshibala]]<br>[[Sylvestre Ilunga]]<br>[[Jean-Michel Sama Lukonde Kyenge]]<br>[[Judith Suminwa]] | forveri = [[Joseph Kabila]] | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1963|6|13}} | fæðingarstaður = [[Kinsasa|Léopoldville]], [[Lýðveldið Kongó (Léopoldville)|Kongó-Léopoldville]] (nú [[Kinsasa]], [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó|Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó]]) | starf = Stjórnmálamaður | stjórnmálaflokkur = [[Lýðræðis- og framfarabandalagið]] | maki = [[Denise Nyakéru Tshisekedi]] | foreldrar = [[Étienne Tshisekedi]] og Marthe Kasalu Jibikila }} '''Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo'''<ref name=voa1>{{cite web|url=https://www.voaafrique.com/a/felix-tshisekedi-ivesti-candiadt-du-parti-historique-d-opposition-en-rdc/4325220.html|title=Félix Tshisekedi investi candidat du parti historique d'opposition UDPS en RDC|publisher=VOA Afrique|date=31 March 2018|access-date=25 May 2018|language=fr}}</ref> (f. 13. júní 1963) er kongóskur stjórnmálamaður og núverandi forseti [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó|Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó]]. Hann var kjörinn forseti árið 2019 og er fimmti forseti frá sjálfstæði ríkisins. ==Æviágrip== Tshisekedi er sonur [[Étienne Tshisekedi]], sem stofnaði kongóska [[Lýðræðis- og framfarabandalagið]] árið 1982. Lýðræðis- og framfarabandalagið varð stærsti stjórnarandstöðuflokkur í Kongó næstu áratugina og var einkar virkt í andstöðu gegn stjórn [[Joseph Kabila|Josephs Kabila]] á fyrsta áratugi 21. aldar.<ref>{{Vefheimild|titill=Tshisekedi lýstur sigurvegari í Kongó|url=https://www.ruv.is/frett/tshisekedi-lystur-sigurvegari-i-kongo|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2019|mánuður=10. janúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=30. júní|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref><ref name=dómsmálaráðuneytið>{{Vefheimild|titill=Nr. 148/2020 Úrskurður|url=https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/frettir/stok-frett/?NewsId=b17bafc3-4516-11eb-812c-005056bc8c60|útgefandi=[[Dómsmálaráðuneyti Íslands]]|ár=2020|mánuður=16. apríl|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=1. júlí}}</ref> Félix Tshisekedi tók við formennsku í Lýðræðis- og framfarabandalaginu þegar faðir hans lést árið 2018.<ref name=mbl>{{Vefheimild|titill=Ts­hisekedi lýstur forseti í Kongó|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2019/01/10/ts_hisekedi_lystur_forseti_i_kongo/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2019|mánuður=10. janúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=30. júní}}</ref> Umtalsverður ágreiningur og klofningur varð meðal meðlima flokksins yfir því að Félix fengi formennskuna í föðurarf.<ref name=dómsmálaráðuneytið/> Þann 11. nóvember 2018 gerðu Tshisekedi og sex aðrir leiðtogar stjórnarandstöðuflokka með sér samkomulag um að styðja [[Martin Fayulu]] sem forsetaframbjóðanda sameinaðrar stjórnarandstöðu gegn flokki Kabila, sem bauð sig ekki fram á ný. Innan við sólarhring síðar afturkallaði Tshisekedi hins vegar stuðningsyfirlýsingu sína við Fayulu og tilkynnti að hann myndi sjálfur bjóða sig fram í kosningunum fyrir hönd Lýðræðis- og framfarabandalagsins og kosningabandalagsins Brautar til breytinga.<ref name=dómsmálaráðuneytið/> Þegar forsetakosningarnar voru haldnar í lok desember 2018 var Tshisekedi óvænt lýstur sigurvegari eftir tíu daga atkvæðatalningar.<ref name=mbl/> Samkvæmt opinberum niðurstöðum kjörstjórnar hlaut Tshisekedi sjö milljónir atkvæða, Fayulu 6,4 milljónir og [[Emmanuel Shadary]], frambjóðandi flokks Kabila, 4,4 milljónir atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Fayulu segir brögð í tafli|url=https://www.ruv.is/frett/fayulu-segir-brogd-i-tafli|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2019|mánuður=10. janúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=2. júlí|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}</ref> Fayulu neitaði hins vegar að viðurkenna niðurstöðu kosninganna og bæði [[Afríkusambandið]], [[Evrópusambandið]] og [[kaþólska kirkjan]] í Kongó, sem stóð að 40.000 manna eftirliti, drógu í efa að Tshisekedi hefði í raun hlotið flest atkvæði.<ref name=efast>{{Vefheimild|titill=Efast um að Tshisekedi hafi sigrað|url=https://www.ruv.is/frett/efast-um-ad-tshisekedi-hafi-sigrad|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2019|mánuður=20. janúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=30. júní|höfundur=Ásgeir Tómasson}}</ref> [[Frakkland|Frakkar]] og [[Belgía|Belgar]] lýstu jafnframt yfir efasemdum um niðurstöðurnar.<ref>{{Vefheimild|titill=Næsti forseti Austur-Kongó sagður hafa stolið sigrinum|url=https://www.visir.is/g/2019242976d|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2019|mánuður=11. janúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=30. júní|höfundur=Þórgnýr Einar Albertsson}}</ref> Fayulu og stuðningsmenn hans sökuðu Tshisekedi um að hafa gert samkomulag við Kabila um að kosningunum yrði hagrætt í þágu Tshisekedi gegn því að Kabila hefði áfram hlutdeild að stjórninni eftir kosningarnar.<ref name=flokkar>{{Vefheimild|titill=Flokkar hliðhollir Kabila halda þingmeirihluta|url=https://www.ruv.is/frett/flokkar-hlidhollir-kabila-halda-thingmeirihluta|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2019|mánuður=12. janúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=30. júní|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Fayulu kærði niðurstöðu kosninganna en stjórnlagadómstóll ríkisins staðfesti hana og lýsti Tshisekedi réttkjörinn forseta.<ref name=efast/> Tshisekedi tók við embætti forseta þann 24. janúar 2019 og var þetta í fyrsta sinn í sögu Austur-Kongó sem friðsamleg stjórnarskipti fóru fram. Stuðningsflokkar Kabila héldu hins vegar meirihluta á þingi og því varð Tshisekedi að viðhalda stjórnarsamstarfi við bandamenn Kabila. Kabila hélt þannig verulegum völdum þrátt fyrir að Tshisekedi væri orðinn forseti.<ref name=flokkar/> Eftir embættistöku Tshisekedi dró þó nokkuð úr pólitískri spennu í landinu. Tshisekedi náðaði um 700 [[Pólitískur fangi|pólitíska fanga]] og hvatti pólitíska útlaga til að snúa heim. Hann lagði áherslu á baráttu gegn spillingu og gaf fyrirheit um umbætur á sviði öryggis- og stjórnmála. Staða stjórnarandstæðinga í Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó tók jafnframt framförum eftir valdatöku Tshisekedi og yfirvöld eru talin hafa sýnt stjórnarandstöðuflokkum aukið umburðarlyndi.<ref name=dómsmálaráðuneytið/> Í júlí árið 2020 rauf Tshisekedi bandalag sitt við Kabila og flokk hans vegna ósættis um útnefningar til embætta í hernum, stjórnlagadómstólnum og kjörstjórninni.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr |útgefandi=''[[Le Figaro]]''|útgefandi2=AFP |titill=RDC: «grande suprise» du premier ministre devant les ordonnances du chef de l'Etat |url=https://www.lefigaro.fr/flash-actu/rdc-grande-suprise-du-premier-ministre-devant-les-ordonnances-du-chef-de-l-etat-20200721 |vefsíða=Le Figaro.fr |ár=2020|mánuður=21. júlí|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=2. júlí}}</ref> Í kjölfarið tókst Tshisekedi að semja við liðhlaupa úr flokki Kabila og skipa nýja stjórn án aðkomu forvera síns. Talið er að með þessu hafi Tshisekedi tekist að einangra Kabila og ýta gamla forsetanum frá völdum.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr |titill=RD Congo : comment Félix Tshisekedi a réussi à tourner la page Joseph Kabila |url=https://www.france24.com/fr/afrique/20210206-rd-congo-comment-félix-tshisekedi-a-réussi-à-tourner-la-page-joseph-kabila |útgefandi=France 24 |ár=2021|mánuður=6. febrúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=2. júlí}}</ref> Tshisekedi bauð sig fram til endurkjörs í forsetakosningum Kongó árið 2023. Yfirkjörstjórn landsins lýsti hann sigurvegara kosninganna í janúar 2024 en stjórnarandstæðingar gerðu alvarlegar athugasemdir við framkvæmd kosninganna.<ref>{{Vefheimild|titill=Varar við aukinni spennu milli þjóðarbrota í Kongó |url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-01-07-varar-vid-aukinni-spennu-milli-thjodarbrota-i-kongo-401360|útgefandi=[[RÚV]]|dags=7. janúar 2024|skoðað=18. janúar 2024|höfundur=Þorgils Jónsson}}</ref> Árið 2024 kom kongóski herinn í veg fyrir valdaránstilraun gegn Tshisekedi.<ref>{{Vefheimild|titill=Herinn hrind­ir valda­ráns­til­raun inn­lendra og er­lendra manna|url=https://nyr.ruv.is/frettir/erlent/2024-05-20-herinn-hrindir-valdaranstilraun-innlendra-og-erlendra-manna-413205|útgefandi=[[RÚV]]|dags=20. maí 2024|skoðað=22. maí 2024|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Joseph Kabila]]| eftir=Enn í embætti| titill=Forseti Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó| frá=[[24. janúar]] [[2019]]| til=| }} {{Töfluendir}} {{Forsetar Austur-Kongó}} {{DEFAULTSORT:Tshisekedi, Félix}} {{f|1963}} [[Flokkur:Forsetar Austur-Kongó]] pcefao7cy7bbd0w5w5oher7nc5zsah7 Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026 0 171097 1971583 1971380 2026-07-11T08:14:52Z Friðþjófur 104929 /* 8-liða úrslit */ 1971583 wikitext text/x-wiki [[File:NAFTA logo.png|thumbnail]] [[File:Flag of the North American Free Trade Agreement (standard version).svg|thumbnail]][[File:FIFA World Cup wordmark.svg|thumbnail]] '''Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026''' eða '''HM 2026''' verður haldið í [[Mexíkó|Mexíkó]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Kanada]] í júní og júlí 2026. Þetta verður [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla|heimsmeistarakeppni]] númer 23 og sú fyrsta sem haldin verður sameiginlega af fleiri en tveimur löndum. Þátttökuliðum á mótinu verður fjölgað í 48 sem er umtalsverð aukning. ==Val á gestgjöfum== [[FIFA|Alþjóðaknattspyrnusambandið]] hefur í gegnum tíðina breytt fram og til baka reglum um með hvaða hætti tryggja skyldi að HM dreifðist milli heimsálfa. Snemma árs 2017 var staðfest að þar sem [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|2022]] hefðu farið fram í [[Rússland|Rússlandi]] og [[Katar]] kæmu boð frá [[Evrópa|Evrópu]] og [[Asía|Asíu]] ekki til álita fyrir keppnina 2026. Að lokum fór svo að einungis tvö boð bárust. Annað frá Norður-Ameríkulöndunum þremur en hitt frá [[Marokkó]] í [[Afríka|Afríku]]. Kosið var á allsherjarþingi FIFA þann 13. júní 2018. Norður-ameríska tilboðið hlaut 134 atkvæði en Marokkó 65. Þrjú lönd sátu hjá en [[Íran|Íranir]] kusu gegn báðum valkostum. [[Ísland|Íslendingar]] fylgdu öðrum [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðum]] í stuðningi við þriggja ríkja framboðið. ==Staðfest lið== {{col-begin}} {{col-3}} * [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] (gestgjafar) * [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] (gestgjafar) * [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] (gestgjafar) * [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] * [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] * [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] * [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] * [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] * [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] * [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] * [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]] * [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] * [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]] * [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]] * [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]] * [[Mynd:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] * [[Mynd:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi Arabía]] * [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] {{col-3}} * [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]] * [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] * [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] * [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] * [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] * [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] * [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] * [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] * [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] * [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] * [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] * [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] * [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]] * [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] * [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]] * [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]] * [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] {{col-3}} * [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]] * [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]] * [[Mynd:Flag_of Curacao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]] * [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] * [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]] * [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] * [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] * [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] * [[Mynd:Flag_of Cabo Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] * [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] * [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] * [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] * [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] {{col-end}} == Keppnin == === Riðlakeppnin === Keppt verður í tólf riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fara í 32-liða úrslit sem og átta stigahæstu liðin í þriðja sæti. ==== Riðill A ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]]||[[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]]||2||2||0||0||3||0||+3||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]]||[[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]]||3||1||1||1||2||3||-1||''4'' |- |3||[[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]]||[[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]]||3||1||0||2||2||3||-1||''3'' |- |4||[[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]]|| [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]]||3||0||1||2||2||6||-4||''1'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |úrslit= 2 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] |skýrsla= |mörk1= [[Julián Quiñones|Quiñones]] 9, [[Raúl Jiménez|Jiménez]] 67 |mörk2= |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Wilton Sampaio, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]] |skýrsla= |mörk1= [[Hwang In-beom]] 67, [[Oh Hyeon-gyu]] 80 |mörk2= [[Ladislav Krejčí|Krejčí]] 59 |leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan |áhorfendur= 44.985 |dómari= Amin Mohamed Omar, [[Egyptaland|Egyptalandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 18. júní |lið1= [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] |skýrsla= |mörk1= [[Michal Sadílek|Sadílek]] 6 |mörk2= [[Teboho Mokoena|Mokoena]] 83 (vítasp.) |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 67.442 |dómari= Tori Penso, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 18. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]] |skýrsla= |mörk1= [[Luis Romo|Luis Romo]] 50 |mörk2= |leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan |áhorfendur= 45.552 |dómari= Gustavo Tejera, [[Úrúgvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |úrslit= 3 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]] |skýrsla= |mörk1= [[Mateo Chávez|M. Chávez]] 55, [[Julián Quiñones|Quiñones]] 61, [[Álvaro Fidalgo|Fidalgo]] 90+4 |mörk2= |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Yael Falcón, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]] |skýrsla= |mörk1= [[Thapelo Maseko|Maseko]] 63 |mörk2= |leikvangur= BBVA leikvangurinn, Guadalupe |áhorfendur= 51.243 |dómari= Facundo Tello, [[Argentína|Argentínu]] |}} ==== Riðill B ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]]||[[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]||3||2||1||0||7||3||+4||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]]||[[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]]||3||1||1||1||8||3||+5||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]]||[[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]]||3||1||1||1||4||6||-2||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]]||[[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]]||3||0||1||2||2||10||-9||''1'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 12. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] |skýrsla= |mörk1= [[Cyle Larin|Larin]] 78 |mörk2= [[Jovo Lukić|Lukić]] 21 |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.002 |dómari= Facundo Tello, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |skýrsla= |mörk1= [[Boualem Khoukhi|Khoukhi]] 90+4 |mörk2= [[Breel Embolo|Embolo]] 17 (vítasp.) |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 67.966 |dómari= Saíd Martínez, [[Hondúras]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 18. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |úrslit= 4 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] |skýrsla= |mörk1= [[Johan Manzambi|Manzambi]] 74, 90, [[Rubén Vargas|Vargas]] 84, [[Granit Xhaka|Xhaka]] 90+7 (vítasp.) |mörk2= [[Ermin Mahmić|Mahmić]] 90+3 |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.026 |dómari= João Pinheiro, [[Portúgal]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 18. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |úrslit= 6 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] |skýrsla= |mörk1= [[Cyle Larin|Larin]] 16, [[Jonathan David|J. David]] 29, 45+3, 90+2, [[Nathan Saliba|Saliba]] 64, [[Mohamed Manai|Manai]] 75 (sjálfsm.) |mörk2= |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Cristián Garay, [[Síle]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |skýrsla= |mörk1= [[Rubén Vargas|Vargas]] 46, [[Johan Manzambi|Manzambi]] 57 |mörk2= [[Promise David|P. David]] 76 |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Ramon Abatti, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] |skýrsla= |mörk1= [[Kerim Alajbegović|Alajbegović]] 29, [[Mahmud Abunada|Abunada]] 34 (sjálfsm.), [[Ermin Mahmić|Mahmić]] 80 |mörk2= [[Hassan Al-Haydos|Al-Haydos]] 42 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Jesús Valenzuela, [[Venesúela]] |}} ==== Riðill C ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]]||[[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]||3||2||1||0||7||1||+6||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]]||[[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]]||3||2||1||0||6||3||+3||''7'' |- |3||[[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]]||[[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]||3||1||0||2||1||4||-3||''3'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]]||[[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]]||3||0||0||3||2||8||-6||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |skýrsla= |mörk1= [[Vinícius Júnior|Vinícius Jr.]] 32 |mörk2= [[Ismael Saibari|Saibari]] 21 |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Slavko Vinčić, [[Slóvenía|Slóveníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haití]] |skýrsla= |mörk1= [[John McGinn|McGinn]] 28 |mörk2= |leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 64.146 |dómari= Mustapha Ghorbal, [[Alsír]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]] |skýrsla= |mörk1= [[Ismael Saibari|Saibari]] 2 |mörk2= |leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 64.146 |dómari= Ilgiz Tantashev, [[Úsbekistan]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 3 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haití]] |skýrsla= |mörk1= [[Matheus Cunha|Cunha]] 23, 36, [[Vinícius Júnior|Vinícius Jr.]] 45+3 |mörk2= |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 68.324 |dómari= Alejandro Hernández Hernández, [[Spánn|Spáni]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 3 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]] |skýrsla= |mörk1= [[Matheus Cunha|Cunha]] 23, 36, [[Vinícius Júnior|Vinícius Jr.]] 45+3 |mörk2= |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 64.478 |dómari= César Arturo Ramos, [[Mexíkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 4 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haití]] |skýrsla= |mörk1= [[Achraf Hakimi|Hakimi]] 39, [[Ismael Saibari|Saibari]] 45+1, [[Soufiane Rahimi|Rahimi]] 78, [[Gessime Yassine|Yassine]] 89 |mörk2= [[Yassine Bounou|Bounou]] 10 (sjálfsm.), [[Wilson Isidor|Isidor]] 43 |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= César Arturo Ramos, [[Holland|Hollandi]] |}} ==== Riðill D ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]]||[[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]]||3||2||0||1||8||4||+4||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]]||[[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]]||[[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]||3||1||1||1||2||4||-2||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]]||[[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]]||3||1||0||2||2||6||-4||''3'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 12. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |úrslit= 4 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Damián Bobadilla|Bobadilla]] 7 (sjálfsm.), [[Folarin Balogun|Balogun]] 31, 45+5, [[Giovanni Reyna|Reyna]] 90+8 |mörk2= [[Maurício]] 73 |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.492 |dómari= Danny Makkelie, [[Holland|Hollandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] |úrslit= 2 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]] |skýrsla= |mörk1= [[Nestory Irankunda|Irankunda]] 27, [[Connor Metcalfe|Metcalfe]] 75 |mörk2= |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Jesús Valenzuela, [[Venesúela]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |úrslit= 2 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] |skýrsla= |mörk1= [[Cameron Burgess|Burgess]] 11 (sjálfsm.), [[Alex Freeman|Freeman]] 43 |mörk2= |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Felix Zwayer, [[Þýskaland]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]] |skýrsla= |mörk1= [[Matías Galarza|Galarza]] 2 |mörk2= |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.827 |dómari= Iván Barton, [[El Salvador]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]] |úrslit= 3 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |skýrsla= |mörk1= [[Arda Güler|Güler]] 10, [[Barış Alper Yılmaz|Yılmaz]] 31, [[Kaan Ayhan|Ayhan]] 90+8 |mörk2= [[Auston Trusty|Trusty]] 3, [[Sebastian Berhalter|Berhalter]] 49 |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.492 |dómari= Mustapha Ghorbal, [[Alsír]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.827 |dómari= Clément Turpin, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} ==== Riðill E ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]]||[[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]]||3||2||0||1||10||4||+6||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]]||[[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]]||3||2||0||1||4||2||+2||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]]||[[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]]||[[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]]||3||0||1||2||1||9||-8||''1'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] |úrslit= 7 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]] |skýrsla= |mörk1= [[Felix Nmecha|Nmecha]] 6, [[Nico Schlotterbeck|Schlotterbeck]] 38, [[Kai Havertz|Havertz]] 45+5 (vítasp.), 88, [[Jamal Musiala|Musiala]] 46, [[Nathaniel Brown|Brown]] 68, [[Deniz Undav|Undav]] 78 |mörk2= [[Livano Comenencia|Comenencia]] 21 |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.021 |dómari= Jalal Jayed, [[Marokkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |skýrsla= |mörk1= [[Amad Diallo|Diallo]] 90 |mörk2= |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 68.274 |dómari= François Letexier, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |skýrsla= |mörk1= [[Deniz Undav|Undav]] 68, 90+4 |mörk2= [[Franck Kessié|Kessié]] 30 |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.036 |dómari= Juan Gabriel Benítez, [[Paragvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Kansas)|Kansas City]] |áhorfendur= 68.598 |dómari= Ma Ning, [[Kína]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |úrslit= 2 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]] |skýrsla= |mörk1= [[Nicolas Pépé|Pépé]] 7, 64 |mörk2= |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 68.324 |dómari= Glenn Nyberg, [[Svíþjóð]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] |skýrsla= |mörk1= [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] 9, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] 77 |mörk2= [[Leroy Sané|Sané]] 2 |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Tori Penso, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} ==== Riðill F ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]]||[[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]||3||2||1||0||10||6||+4||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]]||[[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]]||3||1||2||0||7||3||+4||''5'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]]||[[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]||3||1||1||1||7||7||0||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]]||[[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]]||3||0||0||3||2||12||-10||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] |úrslit= 2 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] |skýrsla= |mörk1= [[Virgil van Dijk|van Dijk]] 51, [[Crysencio Summerville|Summerville]] 64 |mörk2= [[Keito Nakamura|Nakamura]] 57, [[Kōki Ogawa|Ogawa]] 89 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington (Texas)|Arlington]] |áhorfendur= 69.285 |dómari= Ismail Elfath, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] |úrslit= 5 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]] |skýrsla= |mörk1= [[Yasin Ayari|Ayari]] 7, 90+6, [[Alexander Isak|Isak]] 30, [[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] 59, [[Mattias Svanberg|Svanberg]] 84 |mörk2= [[Omar Rekik|Rekik]] 43 |leikvangur= Estadio BBVA, Guadalupe |áhorfendur= 50.987 |dómari= Yael Falcón, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] |úrslit= 5 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] |skýrsla= |mörk1= [[Bryan Brobbey|Brobbey]] 5, 17, [[Cody Gakpo|Gakpo]] 47, 54, [[Crysencio Summerville|Summerville]] 89 |mörk2= [[Anthony Elanga|Elanga]] 59 |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Yael Falcón, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] |úrslit= 4 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]] |skýrsla= |mörk1= [[Daichi Kamada|Kamada]] 4, [[Ayase Ueda|Ueda]] 31, 83, [[Junya Itō|J. Itō]] 69 |mörk2= |leikvangur= Estadio BBVA, Guadalupe |áhorfendur= 51.243 |dómari= István Kovács, [[Rúmenía|Rúmeníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] |skýrsla= |mörk1= [[Daizen Maeda|Maeda]] 56 |mörk2= [[Anthony Elanga|Elanga]] 62 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington]] |áhorfendur= 70.137 |dómari= Iván Barton, [[El Salvador]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]] |skýrsla= |mörk1= [[Ellyes Skhiri|Skhiri]] 3 (sjálfsm.), [[Brian Brobbey|Brobbey]] 7, [[Jan Paul van Hecke|Van Hecke]] 62 |mörk2= [[Hazem Mastouri|Mastouri]] 54 |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |áhorfendur= 68.391 |dómari= Katia Itzel García, [[Mexíkó]] |}} ==== Riðill G ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]]||[[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]]||3||1||2||0||6||2||+4||''5'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]]||[[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]]||3||1||2||0||5||3||+2||''5'' |- |3||[[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]]||[[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]||3||0||3||0||3||3||0||''3'' |- |4||[[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]]||[[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]]||3||0||1||2||4||9||-7||''1'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |skýrsla= |mörk1= [[Mohamed Hany|Hany]] 66 (sjálfsm.) |mörk2= [[Emam Ashour|Ashour]] 19 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= |dómari= Ramon Abatti, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]] |úrslit= 2 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]] |skýrsla= |mörk1= [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] 32, [[Mohammad Mohebi|Mohebi]] 64 |mörk2= [[Elijah Just|Just]] 7, 54 |leikvangur= SoFile leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.108 |dómari= César Arturo Ramos, [[Mexíkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.317 |dómari= Darío Herrera, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]] |skýrsla= |mörk1= [[Mostafa Ziko|Ziko]] 58, [[Mohamed Salah|Salah]] 67, [[Trézéguet]] 82 |mörk2= [[Finn Surman|Surman]] 15 |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Omar Al Ali, [[Sameinuðu arabísku furstadæmin|Sam. arabísku furstadæmunum]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]] |skýrsla= |mörk1= [[Mahmoud Saber|Saber]] 5 |mörk2= [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] 14 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Szymon Marciniak, [[Pólland]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 5 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]] |skýrsla= |mörk1= [[Leandro Trossard|Trossard]] 28, 50, [[Kevin De Bruyne|De Bruyne]] 66, [[Romelu Lukaku|Lukaku]] 86, [[Alexis Saelemaekers|Saelemaekers]] 90+4 |mörk2= [[Elijah Just|Just]] 84 |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Adham Makhadmeh, [[Jórdanía|Jórdaníu]] |}} ==== Riðill H ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]]||[[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]]||3||2||1||0||5||0||+5||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]]||[[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]]||3||0||3||0||2||2||0||''3'' |- |3||[[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]]||[[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]||3||0||2||1||3||4||-1||''2'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]]||[[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]]||3||0||2||1||1||5||-4||''2'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 67.640 |dómari= Adham Makhadmeh, [[Jórdanía|Jórdaníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Abdulelah Al-Amri|Al-Amri]] 41 |mörk2= [[Maximiliano Araújo|Araújo]] 80 |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 62.764 |dómari= Maurizio Mariani, [[Ítalía|Ítalíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 4 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]] |skýrsla= |mörk1= [[Lamine Yamal|Yamal]] 10, [[Mikel Oyarzabal|Oyarzabal]] 21, 24, [[Hassan Al-Tambakti|Al-Tambakti]] 49 (sjálfsm.) |mörk2= |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= Raphael Claus, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |úrslit= 2 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] |skýrsla= |mörk1= [[Maximiliano Araújo|M. Araújo]] 44, [[Agustín Canobbio|Canobbio]] 45+6 |mörk2= [[Kevin Pina|K. Pina]] 21, [[Hélio Varela|Varela]] 61 |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 64.003 |dómari= Espen Eskås, [[Noregur|Noregi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.278 |dómari= François Letexier, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan |áhorfendur= 45.065 |dómari= Ismail Elfath, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} ==== Riðill I ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of France.svg|20px]]||[[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]]||3||3||0||0||10||2||+8||''9'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]]||[[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]]||3||2||0||1||8||7||1||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]]||[[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]]||3||1||0||2||8||6||+2||''3'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]]||[[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]]||3||0||0||3||2||12||-10||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 66, 90+6, [[Bradley Barcola|Barcola]] 82 |mörk2= [[Ibrahim Mbaye|Mbaye]] 90+5 |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.454 |dómari= Alireza Faghani, [[Ástralía|Ástralíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= 4 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] |skýrsla= |mörk1= [[Erling Haaland|Haaland]] 29, 43, [[Leo Østigård|Østigård]] 76, [[Aymen Hussein|Hussein]] 90+6 (sjálfsm.) |mörk2= [[Aymen Hussein|Hussein]] 39 |leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 63.106 |dómari= Pierre Atcho, [[Gabon]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 22. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 66, 90+6, [[Bradley Barcola|Barcola]] 82 |mörk2= [[Ibrahim Mbaye|Mbaye]] 90+5 |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 80.545 |dómari= Drew Fischer, [[Kanada]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 22. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= 3 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] |skýrsla= |mörk1= [[Marcus Holmgren Pedersen|Pedersen]] 43, [[Erling Haaland|Haaland]] 48, 58 |mörk2= [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] 53, 90+3 |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Wilton Sampaio, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 4 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |skýrsla= |mörk1= [[Ousmane Dembélé|Dembélé]] 7, 20, 32, [[Désiré Doué|Doué]] 90+4 |mörk2= [[Thelo Aasgaard|Aasgaard]] 21 |leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 64.146 |dómari= Michael Oliver, [[England]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] |úrslit= 5 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] |skýrsla= |mörk1= [[Habib Diarra|Diarra]] 4, [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] 56, [[Pape Gueye|P. Gueye]] 59, 71, [[Iliman Ndiaye|I. Ndiaye]] 82 |mörk2= |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.036 |dómari= Anthony Taylor, [[England]]i |}} ==== Riðill J ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]]||[[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]||3||3||0||0||8||1||+7||''9'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]]||[[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]]||3||1||1||1||6||6||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]]||[[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]||3||1||1||1||5||7||-2||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]]||[[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]]||3||0||0||3||3||8||-5||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 3 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |skýrsla= |mörk1= [[Lionel Messi|Messi]] 17, 60, 76 |mörk2= |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |áhorfendur= 69.045 |dómari= Szymon Marciniak, [[Pólland|Póllandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]] |skýrsla= |mörk1= [[Romano Schmid|Schmid]] 20, [[Yazan Al-Arab|Al-Arab]] 76 (sjálfsm.), [[Marko Arnautović|Arnautović]] 90+12 (vítasp.) |mörk2= [[Ali Olwan|Olwan]] 50 |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.527 |dómari= Dahane Beida, [[Máritanía|Máritaníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 22. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] |skýrsla= |mörk1= [[Lionel Messi|Messi]] 38, 90+5 |mörk2= |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington]] |áhorfendur= 70.649 |dómari= Amin Omar, [[Egyptaland|Egyptalandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 22. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]] |skýrsla= |mörk1= [[Nadhir Benbouali|Benbouali]] 69, [[Amine Gouiri|Gouiri]] 82 |mörk2= [[Nizar Al-Rashdan|Al-Rashdan]] 36 |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.371 |dómari= Slavko Vinčić, [[Slóvenía|Slóveníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |úrslit= 3 : 3 |lið2= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] |skýrsla= |mörk1= [[Rafik Belghali|Belghali]] 45, [[Riyad Mahrez|Mahrez]] 60, 90+3 |mörk2= [[Marko Arnautović|Arnautović]] 28, [[Marcel Sabitzer|Sabitzer]] 55, [[Saša Kalajdžić|Kalajdžić]] 90+6 |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |áhorfendur= 69.045 |dómari= Ilgiz Tantashev, [[Úsbekistan]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]] |skýrsla= |mörk1= [[Giovani Lo Celso|Lo Celso]] 19, [[Lautaro Martínez|La. Martínez]] 31 (vítasp.), [[Lionel Messi|Messi]] 80 |mörk2= [[Musa Al-Taamari|Al-Taamari]] 55 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington]] |áhorfendur= 70.649 |dómari= István Kovács, [[Rúmenía|Rúmeníu]] |}} ==== Riðill K ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]]||[[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]]||3||2||1||0||4||1||+3||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]]||[[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]]||3||1||2||0||6||1||+5||''5'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]]||[[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]]||3||1||1||1||4||3||+1||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]]||[[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]]||3||0||0||3||2||12||-10||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] |skýrsla= |mörk1= [[João Neves|Neves]] 6 |mörk2= [[Yoane Wissa|Wissa]] 45+5 |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Abdulrahman Al-Jassim, [[Katar]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]] |skýrsla= |mörk1= [[Daniel Muñoz|Muñoz]] 40, [[Luis Díaz|Díaz]] 65, [[Jaminton Campaz|Campaz]] 90+9 |mörk2= [[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] 60 |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Anthony Taylor, [[England]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |úrslit= 5 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]] |skýrsla= |mörk1= [[Christiano Ronaldo|Ronaldo]] 6, 39, [[Nuno Mendes|Mendes]] 17, [[Abduvohid Nematov|Nematov]] 60 (sjálfsm.), [[Rafael Leão|Leão]] 87 |mörk2= |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Jalal Jayed, [[Marokkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] |skýrsla= |mörk1= [[Daniel Muñoz|Muñoz]] 76 |mörk2= |leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan |áhorfendur= 45.358 |dómari= Maurizio Mariani, [[Ítalía|Ítalíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 64.478 |dómari= Alireza Faghani, [[Ástralía|Ástralíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]] |skýrsla= |mörk1= [[Yoane Wissa|Wissa]] 68 (vítasp.), 90+1, [[Fiston Mayele|Mayele]] 78 |mörk2= [[Eldor Shomurodov|Shomurodov]] 10 |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= Felix Zwayer, [[Þýskaland]]i |}} ==== Riðill L ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of England.svg|20px]]||[[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]||3||2||1||0||6||2||+4||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]]||[[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]]||3||2||0||1||5||5||0||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]]||[[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]]||[[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]]||3||0||0||3||0||4||-4||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 4 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] |skýrsla= |mörk1= [[Harry Kane|Kane]] 12 (vítasp.), 42, [[Jude Bellingham|Bellingham]] 47, [[Marcus Rashford|Rashford]] 85 |mörk2= [[Martin Baturina|Baturina]] 36, [[Petar Musa|Musa]] 45+5 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington (Texas)|Arlington]] |áhorfendur= 70.329 |dómari= Clément Turpin, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]] |skýrsla= |mörk1= [[Caleb Yirenkyi|Yirenkyi]] 90+5 |mörk2= |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 42.942 |dómari= Glenn Nyberg, [[Svíþjóð]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Gilletta leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 63.983 |dómari= Saíd Martínez, [[Hondúras]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]] |skýrsla= |mörk1= [[Ante Budimir|Budimir]] 54 |mörk2= |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.036 |dómari= Pierre Atcho, [[Gabon]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 2 : 0 |lið1= [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]] |skýrsla= |mörk1= [[Jude Bellingham|Bellingham]] 62, [[Harry Kane|Kane]] 67 |mörk2= |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Abdulrahman Al-Jassim, [[Katar]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] |skýrsla= |mörk1= [[Petar Sucic|Sucic]] 31, [[Nicola Vlasic|Vlasic]] 83 |mörk2= [[Derrick Luckassen|Luckassen]] 73 |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía]] |áhorfendur= 68.324 |dómari= Drew Fischer, [[Kanada]] |}} ==Röð 3ja sætis liða== Átta stigahæstu liðin sem hafna í þriðja sæti komast í útsláttarkeppnina. {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]]||[[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]]||3||1||1||1||4||3||+1||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]]||[[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]||3||1||1||1||7||7||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]]||[[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |4||[[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]]||[[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |5||[[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]]||[[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]||3||1||1||1||5||7||-2||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |6||[[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]]||[[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]]||3||1||1||1||4||6||-2||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |7||[[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]]||[[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]||3||1||1||1||2||4||-2||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |8||[[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]]||[[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]]||3||1||0||2||8||6||+2||''3'' |- |9||[[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]]||[[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]||3||0||3||0||3||3||0||''3'' |- |10||[[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]]||[[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]]||3||1||0||2||2||3||-1||''3'' |- |11||[[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]]||[[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]||3||1||0||2||1||4||-3||''3'' |- |12||[[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]]||[[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]||3||0||2||1||3||4||-1||''2'' |- |} === Úrslitakeppnin === 32 lið komast í úrslitakeppnina sem leikin verðurr með útsláttarfyrirkomulagi. ==== 32-liða úrslit ==== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 28. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |úrslit= 1 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] |skýrsla= |mörk1= [[Stephen Eustáquio|Eustáquio]] 90+2 |mörk2= |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 69.237 |dómari= João Pinheiro, [[Portúgal]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 29. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] |skýrsla= |mörk1= [[Casemiro]] 56, [[Gabriel Martinelli|Martinelli]] 90+5 |mörk2= [[Kaishū Sano|Sano]] 29 |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Maurizio Mariani, [[Ítalía|Ítalíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 29. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |úrslit= 1 - 1 (4-3 e. vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] |skýrsla= |mörk1= [[Kai Havertz|Havertz]] 54 |mörk2= [[Julio Enciso|Enciso]] 42 |leikvangur= [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |áhorfendur= 63.945 |dómari= Jalal Jayed, [[Marokkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 29. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 1 - 1 (4-3 e. vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] |skýrsla= |mörk1= [[Issa Diop|Diop]] 90+1 |mörk2= [[Cody Gakpo|Gakpo]] 72 |leikvangur= Estadio BBVA, Guadalupe |áhorfendur= 51.243 |dómari= Wilton Sampaio, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 30. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |skýrsla= |mörk1= [[Antonio Nusa|Nusa]] 39, [[Erling Haaland|Haaland]] 86 |mörk2= [[Amad Diallo|Diallo]] 74 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, Arlington |áhorfendur= 69.665 |dómari= Jesús Valenzuela, [[Venesúela]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 30. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 3 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 45, 74, [[Bradley Barcola|Barcola]] 53 |mörk2= |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Danny Makkelie, [[Holland]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 30. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |úrslit= 2 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |skýrsla= |mörk1= [[Julián Quiñones|Quiñones]] 22, [[Raúl Jiménez|Jiménez]] 31 |mörk2= |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Slavko Vinčić, [[Slóvenía|Slóveníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 1. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] |skýrsla= |mörk1= [[Harry Kane|Kane]] 75, 86 |mörk2= [[Brian Cipenga|Cipenga]] 7 |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= Adham Makhadmeh, [[Jórdanía|Jórdaníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 1. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 3 - 2 (e.framl.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] |skýrsla= |mörk1= [[Romelu Lukaku|Lukaku]] 86, [[Youri Tielemans|Tielemans]] 89, 120+5 (vítasp.) |mörk2= [[Habib Diarra|Diarra]] 25, [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] 51 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Saíd Martínez, [[Hondúras]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 1. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |úrslit= 2 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] |skýrsla= |mörk1= [[Folarin Balogun|Balogun]] 45, [[Malik Tillman|Tillman]] 82 |mörk2= |leikvangur= Levi's Leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.827 |dómari= Raphael Claus, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 2. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 3 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] |skýrsla= |mörk1= [[Mikel Oyarzabal|Oyarzabal]] 36, 89, [[Pedro Porro|Porro]] 66 |mörk2= |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.492 |dómari= Glenn Nyberg, [[Svíþjóð]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 2. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] |skýrsla= |mörk1= [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] 68 (vítasp.), [[Gonçalo Ramos|Ramos]] 90+4 |mörk2= [[Ivan Perišić|Perišić]] 53 |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.037 |dómari= Espen Eskås, [[Noregur|Noregi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 2. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |úrslit= 2 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |skýrsla= |mörk1= [[Breel Embolo|Embolo]] 10, [[Dan Ndoye|Ndoye]] 46 |mörk2= |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Yael Falcón, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |úrslit= 1 - 1 (5 - 3 e. vítasp.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] |skýrsla= |mörk1= [[Emam Ashour|Ashour]] 13 |mörk2= [[Mohamed Hany|Hany]] 55 (sjálfsm.) |leikvangur= AT&T leikvangurinn, Arlington |áhorfendur= |dómari= Gustavo Tejera, [[Úrúgvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 3 - 2 (e.framl.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] |skýrsla= |mörk1= [[Lionel Messi|Messi]] 29, [[Lisandro Martínez|Li. Martínez]] 92, [[Diney]] 111 (sjálfsm.) |mörk2= [[Deroy Duarte|D. Duarte]] 59, [[Sidny Lopes Cabral|Lopes Cabral]] 103 |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 64.478 |dómari= Drew Fischer, [[Kanada]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 1 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] |skýrsla= [[Jhon Arias|J. Arias]] 14 |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Kansas)|Kansas City]] |áhorfendur= 69.045 |dómari= Clément Turpin, [[Frakkland]]i |}} ==== 16-liða úrslit ==== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 4. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 3 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |skýrsla= |mörk1= [[Azzedine Ounahi|Ounahi]] 50, 82, [[Soufiane Rahimi|Rahimi]] 90+8 |mörk2= |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Michael Oliver, [[England]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 4. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 1 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 70 (vítasp.) |mörk2= |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 68.324 |dómari= Ilgiz Tantashev, [[Úsbekistan]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 5. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |skýrsla= |mörk1= [[Erling Haaland|Haaland]] 70, 90 |mörk2= [[Neymar]] 90+10 (vítasp.) |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Ismail Elfath, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 5. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 3 - 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |skýrsla= |mörk1= [[Jude Bellingham|Bellingham]] 36, 38, [[Harry Kane|Kane]] 60 (vítasp.) |mörk2= [[Julián Quiñones|Quiñones]] 42, [[Raúl Jiménez|Jiménez]] 69 (vítasp.) |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Alireza Faghani, [[Ástralía|Ástralíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 6. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 1 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |skýrsla= |mörk1= [[Mikel Merino|Merino]] 90+1 |mörk2= |leikvangur= AT&T leikvangurinn, Arlington |áhorfendur= 70.649 |dómari= Anthony Taylor, [[England|Englandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 6. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 4 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |skýrsla= |mörk1= [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]] 9, 33, [[Hans Vanaken|Vanaken]] 57, [[Romelu Lukaku|Lukaku]] 90+3 |mörk2= [[Malik Tillman|Tillman]] 31 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Adham Makhadmeh, [[Jórdanía|Jórdaníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 7. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 3 - 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |skýrsla= |mörk1= [[Cristian Romero|Romero]] 79, [[Lionel Messi|Messi]] 83, [[Enzo Fernández|Fernández]] 90+2 |mörk2= [[Yasser Ibrahim|Ibrahim]] 15, [[Mostafa Ziko|Ziko]] 67 |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= François Letexier, [[Frakkland]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 7. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |úrslit= 0 - 0 (4-3 e.vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Iván Barton, [[El Salvador]] |}} ==== 8-liða úrslit ==== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 9. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 2 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 60, [[Ousmane Dembélé|Dembélé]] 66 |mörk2= |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 63.811 |dómari= Facundo Tello, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 10. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |skýrsla= |mörk1= [[Fabián Ruiz|Ruiz]] 30, [[Mikel Merino|Merino]] 88 |mörk2= [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]] 41 |leikvangur= SoFi Stadium, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.492 |dómari= Michael Oliver, [[England|Englandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= - |lið2= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= |dómari= Clément Turpin, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= - |lið2= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Kansas)|Kansas City]] |áhorfendur= |dómari= João Pinheiro, [[Portúgal]] |}} ==== Undanúrslit ==== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= - |lið2= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] eða [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington (Texas)|Arlington]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] eða [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= - |lið2= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] eða [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= |dómari= |}} [[Flokkur:Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla]] [[Flokkur:2026]] oqnrg9zkroan7x9hn97ocpgretqfm46 1971584 1971583 2026-07-11T08:15:09Z Friðþjófur 104929 /* Undanúrslit */ 1971584 wikitext text/x-wiki [[File:NAFTA logo.png|thumbnail]] [[File:Flag of the North American Free Trade Agreement (standard version).svg|thumbnail]][[File:FIFA World Cup wordmark.svg|thumbnail]] '''Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026''' eða '''HM 2026''' verður haldið í [[Mexíkó|Mexíkó]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Kanada]] í júní og júlí 2026. Þetta verður [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla|heimsmeistarakeppni]] númer 23 og sú fyrsta sem haldin verður sameiginlega af fleiri en tveimur löndum. Þátttökuliðum á mótinu verður fjölgað í 48 sem er umtalsverð aukning. ==Val á gestgjöfum== [[FIFA|Alþjóðaknattspyrnusambandið]] hefur í gegnum tíðina breytt fram og til baka reglum um með hvaða hætti tryggja skyldi að HM dreifðist milli heimsálfa. Snemma árs 2017 var staðfest að þar sem [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|2022]] hefðu farið fram í [[Rússland|Rússlandi]] og [[Katar]] kæmu boð frá [[Evrópa|Evrópu]] og [[Asía|Asíu]] ekki til álita fyrir keppnina 2026. Að lokum fór svo að einungis tvö boð bárust. Annað frá Norður-Ameríkulöndunum þremur en hitt frá [[Marokkó]] í [[Afríka|Afríku]]. Kosið var á allsherjarþingi FIFA þann 13. júní 2018. Norður-ameríska tilboðið hlaut 134 atkvæði en Marokkó 65. Þrjú lönd sátu hjá en [[Íran|Íranir]] kusu gegn báðum valkostum. [[Ísland|Íslendingar]] fylgdu öðrum [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðum]] í stuðningi við þriggja ríkja framboðið. ==Staðfest lið== {{col-begin}} {{col-3}} * [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] (gestgjafar) * [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] (gestgjafar) * [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] (gestgjafar) * [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] * [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] * [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] * [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] * [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] * [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] * [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] * [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]] * [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] * [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]] * [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]] * [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]] * [[Mynd:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] * [[Mynd:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi Arabía]] * [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] {{col-3}} * [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]] * [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] * [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] * [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] * [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] * [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] * [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] * [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] * [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] * [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] * [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] * [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] * [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]] * [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] * [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]] * [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]] * [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] {{col-3}} * [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]] * [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]] * [[Mynd:Flag_of Curacao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]] * [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] * [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]] * [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] * [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] * [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] * [[Mynd:Flag_of Cabo Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] * [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] * [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] * [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] * [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] {{col-end}} == Keppnin == === Riðlakeppnin === Keppt verður í tólf riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fara í 32-liða úrslit sem og átta stigahæstu liðin í þriðja sæti. ==== Riðill A ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]]||[[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]]||2||2||0||0||3||0||+3||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]]||[[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]]||3||1||1||1||2||3||-1||''4'' |- |3||[[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]]||[[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]]||3||1||0||2||2||3||-1||''3'' |- |4||[[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]]|| [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]]||3||0||1||2||2||6||-4||''1'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |úrslit= 2 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] |skýrsla= |mörk1= [[Julián Quiñones|Quiñones]] 9, [[Raúl Jiménez|Jiménez]] 67 |mörk2= |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Wilton Sampaio, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]] |skýrsla= |mörk1= [[Hwang In-beom]] 67, [[Oh Hyeon-gyu]] 80 |mörk2= [[Ladislav Krejčí|Krejčí]] 59 |leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan |áhorfendur= 44.985 |dómari= Amin Mohamed Omar, [[Egyptaland|Egyptalandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 18. júní |lið1= [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] |skýrsla= |mörk1= [[Michal Sadílek|Sadílek]] 6 |mörk2= [[Teboho Mokoena|Mokoena]] 83 (vítasp.) |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 67.442 |dómari= Tori Penso, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 18. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]] |skýrsla= |mörk1= [[Luis Romo|Luis Romo]] 50 |mörk2= |leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan |áhorfendur= 45.552 |dómari= Gustavo Tejera, [[Úrúgvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |úrslit= 3 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkland]] |skýrsla= |mörk1= [[Mateo Chávez|M. Chávez]] 55, [[Julián Quiñones|Quiñones]] 61, [[Álvaro Fidalgo|Fidalgo]] 90+4 |mörk2= |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Yael Falcón, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]] [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]] |skýrsla= |mörk1= [[Thapelo Maseko|Maseko]] 63 |mörk2= |leikvangur= BBVA leikvangurinn, Guadalupe |áhorfendur= 51.243 |dómari= Facundo Tello, [[Argentína|Argentínu]] |}} ==== Riðill B ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]]||[[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]||3||2||1||0||7||3||+4||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]]||[[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]]||3||1||1||1||8||3||+5||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]]||[[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]]||3||1||1||1||4||6||-2||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]]||[[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]]||3||0||1||2||2||10||-9||''1'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 12. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] |skýrsla= |mörk1= [[Cyle Larin|Larin]] 78 |mörk2= [[Jovo Lukić|Lukić]] 21 |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.002 |dómari= Facundo Tello, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |skýrsla= |mörk1= [[Boualem Khoukhi|Khoukhi]] 90+4 |mörk2= [[Breel Embolo|Embolo]] 17 (vítasp.) |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 67.966 |dómari= Saíd Martínez, [[Hondúras]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 18. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |úrslit= 4 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] |skýrsla= |mörk1= [[Johan Manzambi|Manzambi]] 74, 90, [[Rubén Vargas|Vargas]] 84, [[Granit Xhaka|Xhaka]] 90+7 (vítasp.) |mörk2= [[Ermin Mahmić|Mahmić]] 90+3 |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.026 |dómari= João Pinheiro, [[Portúgal]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 18. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |úrslit= 6 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] |skýrsla= |mörk1= [[Cyle Larin|Larin]] 16, [[Jonathan David|J. David]] 29, 45+3, 90+2, [[Nathan Saliba|Saliba]] 64, [[Mohamed Manai|Manai]] 75 (sjálfsm.) |mörk2= |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Cristián Garay, [[Síle]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |skýrsla= |mörk1= [[Rubén Vargas|Vargas]] 46, [[Johan Manzambi|Manzambi]] 57 |mörk2= [[Promise David|P. David]] 76 |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Ramon Abatti, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Qatar.svg|20px]] [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] |skýrsla= |mörk1= [[Kerim Alajbegović|Alajbegović]] 29, [[Mahmud Abunada|Abunada]] 34 (sjálfsm.), [[Ermin Mahmić|Mahmić]] 80 |mörk2= [[Hassan Al-Haydos|Al-Haydos]] 42 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Jesús Valenzuela, [[Venesúela]] |}} ==== Riðill C ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]]||[[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]||3||2||1||0||7||1||+6||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]]||[[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]]||3||2||1||0||6||3||+3||''7'' |- |3||[[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]]||[[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]||3||1||0||2||1||4||-3||''3'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]]||[[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]]||3||0||0||3||2||8||-6||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |skýrsla= |mörk1= [[Vinícius Júnior|Vinícius Jr.]] 32 |mörk2= [[Ismael Saibari|Saibari]] 21 |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Slavko Vinčić, [[Slóvenía|Slóveníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haití]] |skýrsla= |mörk1= [[John McGinn|McGinn]] 28 |mörk2= |leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 64.146 |dómari= Mustapha Ghorbal, [[Alsír]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]] |skýrsla= |mörk1= [[Ismael Saibari|Saibari]] 2 |mörk2= |leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 64.146 |dómari= Ilgiz Tantashev, [[Úsbekistan]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 3 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haití]] |skýrsla= |mörk1= [[Matheus Cunha|Cunha]] 23, 36, [[Vinícius Júnior|Vinícius Jr.]] 45+3 |mörk2= |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 68.324 |dómari= Alejandro Hernández Hernández, [[Spánn|Spáni]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 3 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]] |skýrsla= |mörk1= [[Matheus Cunha|Cunha]] 23, 36, [[Vinícius Júnior|Vinícius Jr.]] 45+3 |mörk2= |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 64.478 |dómari= César Arturo Ramos, [[Mexíkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 4 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haití]] |skýrsla= |mörk1= [[Achraf Hakimi|Hakimi]] 39, [[Ismael Saibari|Saibari]] 45+1, [[Soufiane Rahimi|Rahimi]] 78, [[Gessime Yassine|Yassine]] 89 |mörk2= [[Yassine Bounou|Bounou]] 10 (sjálfsm.), [[Wilson Isidor|Isidor]] 43 |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= César Arturo Ramos, [[Holland|Hollandi]] |}} ==== Riðill D ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]]||[[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]]||3||2||0||1||8||4||+4||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]]||[[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]]||[[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]||3||1||1||1||2||4||-2||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]]||[[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]]||3||1||0||2||2||6||-4||''3'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 12. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |úrslit= 4 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Damián Bobadilla|Bobadilla]] 7 (sjálfsm.), [[Folarin Balogun|Balogun]] 31, 45+5, [[Giovanni Reyna|Reyna]] 90+8 |mörk2= [[Maurício]] 73 |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.492 |dómari= Danny Makkelie, [[Holland|Hollandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] |úrslit= 2 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]] |skýrsla= |mörk1= [[Nestory Irankunda|Irankunda]] 27, [[Connor Metcalfe|Metcalfe]] 75 |mörk2= |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Jesús Valenzuela, [[Venesúela]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |úrslit= 2 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] |skýrsla= |mörk1= [[Cameron Burgess|Burgess]] 11 (sjálfsm.), [[Alex Freeman|Freeman]] 43 |mörk2= |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Felix Zwayer, [[Þýskaland]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]] |skýrsla= |mörk1= [[Matías Galarza|Galarza]] 2 |mörk2= |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.827 |dómari= Iván Barton, [[El Salvador]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkland]] |úrslit= 3 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |skýrsla= |mörk1= [[Arda Güler|Güler]] 10, [[Barış Alper Yılmaz|Yılmaz]] 31, [[Kaan Ayhan|Ayhan]] 90+8 |mörk2= [[Auston Trusty|Trusty]] 3, [[Sebastian Berhalter|Berhalter]] 49 |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.492 |dómari= Mustapha Ghorbal, [[Alsír]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.827 |dómari= Clément Turpin, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} ==== Riðill E ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]]||[[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]]||3||2||0||1||10||4||+6||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]]||[[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]]||3||2||0||1||4||2||+2||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]]||[[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]]||[[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]]||3||0||1||2||1||9||-8||''1'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] |úrslit= 7 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]] |skýrsla= |mörk1= [[Felix Nmecha|Nmecha]] 6, [[Nico Schlotterbeck|Schlotterbeck]] 38, [[Kai Havertz|Havertz]] 45+5 (vítasp.), 88, [[Jamal Musiala|Musiala]] 46, [[Nathaniel Brown|Brown]] 68, [[Deniz Undav|Undav]] 78 |mörk2= [[Livano Comenencia|Comenencia]] 21 |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.021 |dómari= Jalal Jayed, [[Marokkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |skýrsla= |mörk1= [[Amad Diallo|Diallo]] 90 |mörk2= |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 68.274 |dómari= François Letexier, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |skýrsla= |mörk1= [[Deniz Undav|Undav]] 68, 90+4 |mörk2= [[Franck Kessié|Kessié]] 30 |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.036 |dómari= Juan Gabriel Benítez, [[Paragvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Kansas)|Kansas City]] |áhorfendur= 68.598 |dómari= Ma Ning, [[Kína]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |úrslit= 2 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Curaçao.svg|20px]] [[Karlalandsliðið Curaçao í knattspyrnu|Curaçao]] |skýrsla= |mörk1= [[Nicolas Pépé|Pépé]] 7, 64 |mörk2= |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 68.324 |dómari= Glenn Nyberg, [[Svíþjóð]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] |skýrsla= |mörk1= [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] 9, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] 77 |mörk2= [[Leroy Sané|Sané]] 2 |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Tori Penso, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} ==== Riðill F ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]]||[[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]||3||2||1||0||10||6||+4||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]]||[[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]]||3||1||2||0||7||3||+4||''5'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]]||[[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]||3||1||1||1||7||7||0||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]]||[[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]]||3||0||0||3||2||12||-10||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] |úrslit= 2 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] |skýrsla= |mörk1= [[Virgil van Dijk|van Dijk]] 51, [[Crysencio Summerville|Summerville]] 64 |mörk2= [[Keito Nakamura|Nakamura]] 57, [[Kōki Ogawa|Ogawa]] 89 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington (Texas)|Arlington]] |áhorfendur= 69.285 |dómari= Ismail Elfath, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] |úrslit= 5 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]] |skýrsla= |mörk1= [[Yasin Ayari|Ayari]] 7, 90+6, [[Alexander Isak|Isak]] 30, [[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] 59, [[Mattias Svanberg|Svanberg]] 84 |mörk2= [[Omar Rekik|Rekik]] 43 |leikvangur= Estadio BBVA, Guadalupe |áhorfendur= 50.987 |dómari= Yael Falcón, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] |úrslit= 5 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] |skýrsla= |mörk1= [[Bryan Brobbey|Brobbey]] 5, 17, [[Cody Gakpo|Gakpo]] 47, 54, [[Crysencio Summerville|Summerville]] 89 |mörk2= [[Anthony Elanga|Elanga]] 59 |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Yael Falcón, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] |úrslit= 4 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]] |skýrsla= |mörk1= [[Daichi Kamada|Kamada]] 4, [[Ayase Ueda|Ueda]] 31, 83, [[Junya Itō|J. Itō]] 69 |mörk2= |leikvangur= Estadio BBVA, Guadalupe |áhorfendur= 51.243 |dómari= István Kovács, [[Rúmenía|Rúmeníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] |skýrsla= |mörk1= [[Daizen Maeda|Maeda]] 56 |mörk2= [[Anthony Elanga|Elanga]] 62 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington]] |áhorfendur= 70.137 |dómari= Iván Barton, [[El Salvador]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Tunisia.svg|20px]] [[Túniska karlalandsliðið í knattspyrnu|Túnis]] |skýrsla= |mörk1= [[Ellyes Skhiri|Skhiri]] 3 (sjálfsm.), [[Brian Brobbey|Brobbey]] 7, [[Jan Paul van Hecke|Van Hecke]] 62 |mörk2= [[Hazem Mastouri|Mastouri]] 54 |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |áhorfendur= 68.391 |dómari= Katia Itzel García, [[Mexíkó]] |}} ==== Riðill G ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]]||[[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]]||3||1||2||0||6||2||+4||''5'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]]||[[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]]||3||1||2||0||5||3||+2||''5'' |- |3||[[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]]||[[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]||3||0||3||0||3||3||0||''3'' |- |4||[[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]]||[[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]]||3||0||1||2||4||9||-7||''1'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |skýrsla= |mörk1= [[Mohamed Hany|Hany]] 66 (sjálfsm.) |mörk2= [[Emam Ashour|Ashour]] 19 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= |dómari= Ramon Abatti, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]] |úrslit= 2 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]] |skýrsla= |mörk1= [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] 32, [[Mohammad Mohebi|Mohebi]] 64 |mörk2= [[Elijah Just|Just]] 7, 54 |leikvangur= SoFile leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.108 |dómari= César Arturo Ramos, [[Mexíkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.317 |dómari= Darío Herrera, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]] |skýrsla= |mörk1= [[Mostafa Ziko|Ziko]] 58, [[Mohamed Salah|Salah]] 67, [[Trézéguet]] 82 |mörk2= [[Finn Surman|Surman]] 15 |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Omar Al Ali, [[Sameinuðu arabísku furstadæmin|Sam. arabísku furstadæmunum]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]] [[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]] |skýrsla= |mörk1= [[Mahmoud Saber|Saber]] 5 |mörk2= [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] 14 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Szymon Marciniak, [[Pólland]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 5 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of New Zealand.svg|20px]] [[Nýsjálenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nýja-Sjáland]] |skýrsla= |mörk1= [[Leandro Trossard|Trossard]] 28, 50, [[Kevin De Bruyne|De Bruyne]] 66, [[Romelu Lukaku|Lukaku]] 86, [[Alexis Saelemaekers|Saelemaekers]] 90+4 |mörk2= [[Elijah Just|Just]] 84 |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Adham Makhadmeh, [[Jórdanía|Jórdaníu]] |}} ==== Riðill H ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]]||[[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]]||3||2||1||0||5||0||+5||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]]||[[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]]||3||0||3||0||2||2||0||''3'' |- |3||[[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]]||[[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]||3||0||2||1||3||4||-1||''2'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]]||[[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]]||3||0||2||1||1||5||-4||''2'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 67.640 |dómari= Adham Makhadmeh, [[Jórdanía|Jórdaníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Abdulelah Al-Amri|Al-Amri]] 41 |mörk2= [[Maximiliano Araújo|Araújo]] 80 |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 62.764 |dómari= Maurizio Mariani, [[Ítalía|Ítalíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 4 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]] |skýrsla= |mörk1= [[Lamine Yamal|Yamal]] 10, [[Mikel Oyarzabal|Oyarzabal]] 21, 24, [[Hassan Al-Tambakti|Al-Tambakti]] 49 (sjálfsm.) |mörk2= |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= Raphael Claus, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |úrslit= 2 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] |skýrsla= |mörk1= [[Maximiliano Araújo|M. Araújo]] 44, [[Agustín Canobbio|Canobbio]] 45+6 |mörk2= [[Kevin Pina|K. Pina]] 21, [[Hélio Varela|Varela]] 61 |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 64.003 |dómari= Espen Eskås, [[Noregur|Noregi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabía]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.278 |dómari= François Letexier, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan |áhorfendur= 45.065 |dómari= Ismail Elfath, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} ==== Riðill I ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of France.svg|20px]]||[[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]]||3||3||0||0||10||2||+8||''9'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]]||[[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]]||3||2||0||1||8||7||1||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]]||[[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]]||3||1||0||2||8||6||+2||''3'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]]||[[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]]||3||0||0||3||2||12||-10||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 66, 90+6, [[Bradley Barcola|Barcola]] 82 |mörk2= [[Ibrahim Mbaye|Mbaye]] 90+5 |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.454 |dómari= Alireza Faghani, [[Ástralía|Ástralíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= 4 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] |skýrsla= |mörk1= [[Erling Haaland|Haaland]] 29, 43, [[Leo Østigård|Østigård]] 76, [[Aymen Hussein|Hussein]] 90+6 (sjálfsm.) |mörk2= [[Aymen Hussein|Hussein]] 39 |leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 63.106 |dómari= Pierre Atcho, [[Gabon]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 22. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 66, 90+6, [[Bradley Barcola|Barcola]] 82 |mörk2= [[Ibrahim Mbaye|Mbaye]] 90+5 |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 80.545 |dómari= Drew Fischer, [[Kanada]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 22. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= 3 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] |skýrsla= |mörk1= [[Marcus Holmgren Pedersen|Pedersen]] 43, [[Erling Haaland|Haaland]] 48, 58 |mörk2= [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] 53, 90+3 |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Wilton Sampaio, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 4 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |skýrsla= |mörk1= [[Ousmane Dembélé|Dembélé]] 7, 20, 32, [[Désiré Doué|Doué]] 90+4 |mörk2= [[Thelo Aasgaard|Aasgaard]] 21 |leikvangur= Gillette leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 64.146 |dómari= Michael Oliver, [[England]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] |úrslit= 5 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Iraq.svg|20px]] [[Íraska karlalandsliðið í knattspyrnu|Írak]] |skýrsla= |mörk1= [[Habib Diarra|Diarra]] 4, [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] 56, [[Pape Gueye|P. Gueye]] 59, 71, [[Iliman Ndiaye|I. Ndiaye]] 82 |mörk2= |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.036 |dómari= Anthony Taylor, [[England]]i |}} ==== Riðill J ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]]||[[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]||3||3||0||0||8||1||+7||''9'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]]||[[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]]||3||1||1||1||6||6||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]]||[[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]||3||1||1||1||5||7||-2||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]]||[[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]]||3||0||0||3||3||8||-5||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 3 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |skýrsla= |mörk1= [[Lionel Messi|Messi]] 17, 60, 76 |mörk2= |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |áhorfendur= 69.045 |dómari= Szymon Marciniak, [[Pólland|Póllandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]] |skýrsla= |mörk1= [[Romano Schmid|Schmid]] 20, [[Yazan Al-Arab|Al-Arab]] 76 (sjálfsm.), [[Marko Arnautović|Arnautović]] 90+12 (vítasp.) |mörk2= [[Ali Olwan|Olwan]] 50 |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.527 |dómari= Dahane Beida, [[Máritanía|Máritaníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 22. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] |skýrsla= |mörk1= [[Lionel Messi|Messi]] 38, 90+5 |mörk2= |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington]] |áhorfendur= 70.649 |dómari= Amin Omar, [[Egyptaland|Egyptalandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 22. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]] |skýrsla= |mörk1= [[Nadhir Benbouali|Benbouali]] 69, [[Amine Gouiri|Gouiri]] 82 |mörk2= [[Nizar Al-Rashdan|Al-Rashdan]] 36 |leikvangur= Levi's leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.371 |dómari= Slavko Vinčić, [[Slóvenía|Slóveníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |úrslit= 3 : 3 |lið2= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] |skýrsla= |mörk1= [[Rafik Belghali|Belghali]] 45, [[Riyad Mahrez|Mahrez]] 60, 90+3 |mörk2= [[Marko Arnautović|Arnautović]] 28, [[Marcel Sabitzer|Sabitzer]] 55, [[Saša Kalajdžić|Kalajdžić]] 90+6 |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |áhorfendur= 69.045 |dómari= Ilgiz Tantashev, [[Úsbekistan]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Jordan.svg|20px]] [[Jórdanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Jórdanía]] |skýrsla= |mörk1= [[Giovani Lo Celso|Lo Celso]] 19, [[Lautaro Martínez|La. Martínez]] 31 (vítasp.), [[Lionel Messi|Messi]] 80 |mörk2= [[Musa Al-Taamari|Al-Taamari]] 55 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington]] |áhorfendur= 70.649 |dómari= István Kovács, [[Rúmenía|Rúmeníu]] |}} ==== Riðill K ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]]||[[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]]||3||2||1||0||4||1||+3||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]]||[[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]]||3||1||2||0||6||1||+5||''5'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]]||[[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]]||3||1||1||1||4||3||+1||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]]||[[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]]||3||0||0||3||2||12||-10||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |úrslit= 1 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] |skýrsla= |mörk1= [[João Neves|Neves]] 6 |mörk2= [[Yoane Wissa|Wissa]] 45+5 |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Abdulrahman Al-Jassim, [[Katar]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]] |skýrsla= |mörk1= [[Daniel Muñoz|Muñoz]] 40, [[Luis Díaz|Díaz]] 65, [[Jaminton Campaz|Campaz]] 90+9 |mörk2= [[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] 60 |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Anthony Taylor, [[England]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |úrslit= 5 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]] |skýrsla= |mörk1= [[Christiano Ronaldo|Ronaldo]] 6, 39, [[Nuno Mendes|Mendes]] 17, [[Abduvohid Nematov|Nematov]] 60 (sjálfsm.), [[Rafael Leão|Leão]] 87 |mörk2= |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Jalal Jayed, [[Marokkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] |skýrsla= |mörk1= [[Daniel Muñoz|Muñoz]] 76 |mörk2= |leikvangur= Akron leikvangurinn, Zapopan |áhorfendur= 45.358 |dómari= Maurizio Mariani, [[Ítalía|Ítalíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 64.478 |dómari= Alireza Faghani, [[Ástralía|Ástralíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] |úrslit= 3 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úsbekistan]] |skýrsla= |mörk1= [[Yoane Wissa|Wissa]] 68 (vítasp.), 90+1, [[Fiston Mayele|Mayele]] 78 |mörk2= [[Eldor Shomurodov|Shomurodov]] 10 |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= Felix Zwayer, [[Þýskaland]]i |}} ==== Riðill L ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of England.svg|20px]]||[[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]||3||2||1||0||6||2||+4||''7'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]]||[[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]]||3||2||0||1||5||5||0||''6'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]]||[[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- |4||[[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]]||[[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]]||3||0||0||3||0||4||-4||''0'' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 4 : 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] |skýrsla= |mörk1= [[Harry Kane|Kane]] 12 (vítasp.), 42, [[Jude Bellingham|Bellingham]] 47, [[Marcus Rashford|Rashford]] 85 |mörk2= [[Martin Baturina|Baturina]] 36, [[Petar Musa|Musa]] 45+5 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington (Texas)|Arlington]] |áhorfendur= 70.329 |dómari= Clément Turpin, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]] |skýrsla= |mörk1= [[Caleb Yirenkyi|Yirenkyi]] 90+5 |mörk2= |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 42.942 |dómari= Glenn Nyberg, [[Svíþjóð]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 0 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Gilletta leikvangurinn, [[Foxborough]] |áhorfendur= 63.983 |dómari= Saíd Martínez, [[Hondúras]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] |úrslit= 1 : 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]] |skýrsla= |mörk1= [[Ante Budimir|Budimir]] 54 |mörk2= |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.036 |dómari= Pierre Atcho, [[Gabon]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 2 : 0 |lið1= [[Mynd:Flag_of Panama.svg|20px]] [[Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu|Panama]] |skýrsla= |mörk1= [[Jude Bellingham|Bellingham]] 62, [[Harry Kane|Kane]] 67 |mörk2= |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Abdulrahman Al-Jassim, [[Katar]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] |úrslit= 2 : 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] |skýrsla= |mörk1= [[Petar Sucic|Sucic]] 31, [[Nicola Vlasic|Vlasic]] 83 |mörk2= [[Derrick Luckassen|Luckassen]] 73 |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía]] |áhorfendur= 68.324 |dómari= Drew Fischer, [[Kanada]] |}} ==Röð 3ja sætis liða== Átta stigahæstu liðin sem hafna í þriðja sæti komast í útsláttarkeppnina. {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]]||[[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]]||3||1||1||1||4||3||+1||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]]||[[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]||3||1||1||1||7||7||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]]||[[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |4||[[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]]||[[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]]||3||1||1||1||2||2||0||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |5||[[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]]||[[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]||3||1||1||1||5||7||-2||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |6||[[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]]||[[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]]||3||1||1||1||4||6||-2||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |7||[[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]]||[[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]||3||1||1||1||2||4||-2||''4'' |- ! style="background:#00FF00;" |8||[[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]]||[[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]]||3||1||0||2||8||6||+2||''3'' |- |9||[[Mynd:Flag_of Iran.svg|20px]]||[[Íranska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íran]]||3||0||3||0||3||3||0||''3'' |- |10||[[Mynd:Flag_of South Korea.svg|20px]]||[[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kórea]]||3||1||0||2||2||3||-1||''3'' |- |11||[[Mynd:Flag_of Scotland.svg|20px]]||[[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]||3||1||0||2||1||4||-3||''3'' |- |12||[[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]]||[[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]||3||0||2||1||3||4||-1||''2'' |- |} === Úrslitakeppnin === 32 lið komast í úrslitakeppnina sem leikin verðurr með útsláttarfyrirkomulagi. ==== 32-liða úrslit ==== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 28. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |úrslit= 1 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of South Africa.svg|20px]] [[Suður-afríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Afríka]] |skýrsla= |mörk1= [[Stephen Eustáquio|Eustáquio]] 90+2 |mörk2= |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 69.237 |dómari= João Pinheiro, [[Portúgal]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 29. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]] |skýrsla= |mörk1= [[Casemiro]] 56, [[Gabriel Martinelli|Martinelli]] 90+5 |mörk2= [[Kaishū Sano|Sano]] 29 |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Maurizio Mariani, [[Ítalía|Ítalíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 29. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |úrslit= 1 - 1 (4-3 e. vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] |skýrsla= |mörk1= [[Kai Havertz|Havertz]] 54 |mörk2= [[Julio Enciso|Enciso]] 42 |leikvangur= [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |áhorfendur= 63.945 |dómari= Jalal Jayed, [[Marokkó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 29. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 1 - 1 (4-3 e. vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]] |skýrsla= |mörk1= [[Issa Diop|Diop]] 90+1 |mörk2= [[Cody Gakpo|Gakpo]] 72 |leikvangur= Estadio BBVA, Guadalupe |áhorfendur= 51.243 |dómari= Wilton Sampaio, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 30. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |skýrsla= |mörk1= [[Antonio Nusa|Nusa]] 39, [[Erling Haaland|Haaland]] 86 |mörk2= [[Amad Diallo|Diallo]] 74 |leikvangur= AT&T leikvangurinn, Arlington |áhorfendur= 69.665 |dómari= Jesús Valenzuela, [[Venesúela]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 30. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 3 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 45, 74, [[Bradley Barcola|Barcola]] 53 |mörk2= |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Danny Makkelie, [[Holland]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 30. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |úrslit= 2 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |skýrsla= |mörk1= [[Julián Quiñones|Quiñones]] 22, [[Raúl Jiménez|Jiménez]] 31 |mörk2= |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Slavko Vinčić, [[Slóvenía|Slóveníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 1. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] |skýrsla= |mörk1= [[Harry Kane|Kane]] 75, 86 |mörk2= [[Brian Cipenga|Cipenga]] 7 |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= Adham Makhadmeh, [[Jórdanía|Jórdaníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 1. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 3 - 2 (e.framl.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Senegal.svg|20px]] [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Senegal]] |skýrsla= |mörk1= [[Romelu Lukaku|Lukaku]] 86, [[Youri Tielemans|Tielemans]] 89, 120+5 (vítasp.) |mörk2= [[Habib Diarra|Diarra]] 25, [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] 51 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Saíd Martínez, [[Hondúras]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 1. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |úrslit= 2 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Bosníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bosnía og Hersegóvína]] |skýrsla= |mörk1= [[Folarin Balogun|Balogun]] 45, [[Malik Tillman|Tillman]] 82 |mörk2= |leikvangur= Levi's Leikvangurinn, [[Santa Clara-sýsla (Kaliforníu)|Santa Clara]] |áhorfendur= 68.827 |dómari= Raphael Claus, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 2. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 3 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Austria.svg|20px]] [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]] |skýrsla= |mörk1= [[Mikel Oyarzabal|Oyarzabal]] 36, 89, [[Pedro Porro|Porro]] 66 |mörk2= |leikvangur= SoFi leikvangurinn, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.492 |dómari= Glenn Nyberg, [[Svíþjóð]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 2. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Croatia.svg|20px]] [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatía]] |skýrsla= |mörk1= [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] 68 (vítasp.), [[Gonçalo Ramos|Ramos]] 90+4 |mörk2= [[Ivan Perišić|Perišić]] 53 |leikvangur= BMO Field, [[Toronto]] |áhorfendur= 43.037 |dómari= Espen Eskås, [[Noregur|Noregi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 2. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |úrslit= 2 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |skýrsla= |mörk1= [[Breel Embolo|Embolo]] 10, [[Dan Ndoye|Ndoye]] 46 |mörk2= |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Yael Falcón, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |úrslit= 1 - 1 (5 - 3 e. vítasp.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]] |skýrsla= |mörk1= [[Emam Ashour|Ashour]] 13 |mörk2= [[Mohamed Hany|Hany]] 55 (sjálfsm.) |leikvangur= AT&T leikvangurinn, Arlington |áhorfendur= |dómari= Gustavo Tejera, [[Úrúgvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 3 - 2 (e.framl.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Cape Verde.svg|20px]] [[Grænhöfðeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grænhöfðaeyjar]] |skýrsla= |mörk1= [[Lionel Messi|Messi]] 29, [[Lisandro Martínez|Li. Martínez]] 92, [[Diney]] 111 (sjálfsm.) |mörk2= [[Deroy Duarte|D. Duarte]] 59, [[Sidny Lopes Cabral|Lopes Cabral]] 103 |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= 64.478 |dómari= Drew Fischer, [[Kanada]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 1 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ghana.svg|20px]] [[Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Gana]] |skýrsla= [[Jhon Arias|J. Arias]] 14 |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Kansas)|Kansas City]] |áhorfendur= 69.045 |dómari= Clément Turpin, [[Frakkland]]i |}} ==== 16-liða úrslit ==== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 4. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 3 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Canada.svg|20px]] [[Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kanada]] |skýrsla= |mörk1= [[Azzedine Ounahi|Ounahi]] 50, 82, [[Soufiane Rahimi|Rahimi]] 90+8 |mörk2= |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 68.777 |dómari= Michael Oliver, [[England]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 4. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 1 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 70 (vítasp.) |mörk2= |leikvangur= Lincoln Financial Field, [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] |áhorfendur= 68.324 |dómari= Ilgiz Tantashev, [[Úsbekistan]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 5. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |skýrsla= |mörk1= [[Erling Haaland|Haaland]] 70, 90 |mörk2= [[Neymar]] 90+10 (vítasp.) |leikvangur= MetLife leikvangurinn, East Rutherford |áhorfendur= 80.663 |dómari= Ismail Elfath, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 5. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= 3 - 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] |skýrsla= |mörk1= [[Jude Bellingham|Bellingham]] 36, 38, [[Harry Kane|Kane]] 60 (vítasp.) |mörk2= [[Julián Quiñones|Quiñones]] 42, [[Raúl Jiménez|Jiménez]] 69 (vítasp.) |leikvangur= Azteca leikvangurinn, [[Mexíkóborg]] |áhorfendur= 80.824 |dómari= Alireza Faghani, [[Ástralía|Ástralíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 6. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 1 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Portugal.svg|20px]] [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] |skýrsla= |mörk1= [[Mikel Merino|Merino]] 90+1 |mörk2= |leikvangur= AT&T leikvangurinn, Arlington |áhorfendur= 70.649 |dómari= Anthony Taylor, [[England|Englandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 6. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |úrslit= 4 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of United States.svg|20px]] [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkin]] |skýrsla= |mörk1= [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]] 9, 33, [[Hans Vanaken|Vanaken]] 57, [[Romelu Lukaku|Lukaku]] 90+3 |mörk2= [[Malik Tillman|Tillman]] 31 |leikvangur= Lumen Field, [[Seattle]] |áhorfendur= 66.925 |dómari= Adham Makhadmeh, [[Jórdanía|Jórdaníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 7. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 3 - 2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |skýrsla= |mörk1= [[Cristian Romero|Romero]] 79, [[Lionel Messi|Messi]] 83, [[Enzo Fernández|Fernández]] 90+2 |mörk2= [[Yasser Ibrahim|Ibrahim]] 15, [[Mostafa Ziko|Ziko]] 67 |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= 68.239 |dómari= François Letexier, [[Frakkland]]i |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 7. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |úrslit= 0 - 0 (4-3 e.vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= BC Place, [[Vancouver]] |áhorfendur= 52.497 |dómari= Iván Barton, [[El Salvador]] |}} ==== 8-liða úrslit ==== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 9. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= 2 - 0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |skýrsla= |mörk1= [[Kylian Mbappé|Mbappé]] 60, [[Ousmane Dembélé|Dembélé]] 66 |mörk2= |leikvangur= NRG leikvangurinn, [[Houston]] |áhorfendur= 63.811 |dómari= Facundo Tello, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 10. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |úrslit= 2 - 1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Belgium.svg|20px]] [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |skýrsla= |mörk1= [[Fabián Ruiz|Ruiz]] 30, [[Mikel Merino|Merino]] 88 |mörk2= [[Charles De Ketelaere|De Ketelaere]] 41 |leikvangur= SoFi Stadium, [[Inglewood]] |áhorfendur= 70.492 |dómari= Michael Oliver, [[England|Englandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] |úrslit= - |lið2= [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Hard Rock leikvangurinn, [[Miami]] |áhorfendur= |dómari= Clément Turpin, [[Frakkland|Frakklandi]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= - |lið2= [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Arrowhead leikvangurinn, [[Kansas City (Kansas)|Kansas City]] |áhorfendur= |dómari= João Pinheiro, [[Portúgal]] |}} ==== Undanúrslit ==== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of France.svg|20px]] [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakkland]] |úrslit= - |lið2= [[Mynd:Flag_of Spain.svg|20px]] [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= AT&T leikvangurinn, [[Arlington (Texas)|Arlington]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Norway.svg|20px]] [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Noregur]] eða [[Mynd:Flag_of England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |úrslit= - |lið2= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] eða [[Mynd:Flag_of Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Mercedes-Benz leikvangurinn, [[Atlanta]] |áhorfendur= |dómari= |}} [[Flokkur:Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla]] [[Flokkur:2026]] mbn1hquwxkcr9t4o8gxrmx0jvrjmlwn Flatus lifir 0 175233 1971535 1812709 2026-07-10T21:33:22Z Akigka 183 1971535 wikitext text/x-wiki '''''Flatus lifir''''' er vegglistaverk á steyptum vegg sem staðsettur er við botn [[Esja|Esju]] við veginn á milli [[Reykjavík|Reykjavíkur]] og [[Borgarnes]] á [[Þjóðvegur 1|þjóðvegi 1]].<ref>{{cite news |author1=Tómas Ævar Ólafsson |title=Hvar og hvernig lifir Flatus? |url=https://www.ruv.is/frett/hvar-og-hvernig-lifir-flatus |access-date=27. júní 2023 2021 |work=[[RÚV]] |date=25. janúar 2020}}</ref> Talið er að upprunalega útgáfan hafi verið búin til á níunda áratugnum en ekki er vitað hver höfundur þess er.<ref>{{cite news |author1=Bjarni Pétur Jónsson |author2=Ásrún Brynja Ingvarsdóttir |title=Flatus lifir enn |url=https://www.ruv.is/frett/flatus-lifir-enn |access-date=27. júní 2023 |work=[[RÚV]] |date=14. maí 2017}}</ref><ref>{{cite news |author1=Ingvar Örn Ingvarsson |title=Flatus lifir |url=https://timarit.is/page/5260941 |access-date=27. júní 2023 |work=[[Morgunblaðið]] |date=16. ágúst 2009 |page=52}}</ref> Í október 2021 leit ný útgáfa af verkinu dagsins ljós en höfundur þess er Edda Karólína Ævarsdóttir.<ref>{{cite news |author1=Snorri Másson |title=Glænýr og allt öðruvísi Flatus lifir |url=https://www.visir.is/g/20212172879d/glaenyr-og-allt-odruvisi-flatus-lifir |access-date=27. júní 2023 |work=[[Vísir.is]] |date=26. október 2021}}</ref><ref>{{cite news |author1=Ólöf Rún Erlendsdóttir |title=Blæs nýju lífi í Flatus |url=https://www.ruv.is/frett/2021/09/03/blaes-nyju-lifi-i-flatus |access-date=27. júní 2023 |work=[[RÚV]] |date=3. september 2021}}</ref> ==Heimildir== {{reflist}} [[Flokkur:List á Íslandi]] ktrlikwskj31yi4ly6u8oq19eitd66t Funneliformis 0 176933 1971599 1935293 2026-07-11T10:12:30Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971599 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Funneliformis | image = Spores tomato root.JPG | image_alt = | image_caption = Gró af ''[[Funneliformis mosseae]]'' | regnum = [[Svepparíki]] (''Fungi'') | divisio = [[Glómsfylking]] (''Glomeromycota'') | classis = [[Glómssveppir]] (''Glomeromycetes'') | ordo = [[Glómsbálkur]] (''Glomerales'') | genus = Funneliformis | genus_authority = C.Walker & A.Schüßler (2010) | type_species = ''Funneliformis mosseae'' | type_species_authority = (T.H.Nicolson & Gerd.) C.Walker & A.Schüßler (2010) | synonyms = }} '''Funneliformis''' eru [[sveppir]] sem mynda allir samlífi við plöntur og mynda innræna svepprót hjá þeim. Þeir eru náskyldir glómum (Glomus), og eru oft taldir til þeirra. Nafnið er tilkomið vegna trektlaga gróa hjá sumum tegundum.<ref name="Schüßler 2010"/> Sveppirnir fjölga sér að mestu kynlaust með svonefndum brotagróum. == Tegundir<ref name="Schüßler 2010">{{cite book |author=Schüßler A, Walker C. |title=The Glomeromycota. A species list with new families and new genera |year=2010 |publisher= |location=Gloucester, UK |url=http://www.amf-phylogeny.com/species_infos/higher_taxa/funneliformis_claroideoglomus_rhizophagus_redeckera.pdf |access-date=2023-10-22 |archive-date=2024-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814142401/http://www.amf-phylogeny.com/species_infos/higher_taxa/funneliformis_claroideoglomus_rhizophagus_redeckera.pdf |url-status=dead }}</ref> == *''[[Funneliformis africanum]]'' (Błaszk. & Kovács) C.Walker & A.Schüßler 2010 *''[[Funneliformis badium]]'' (Oehl, D.Redecker & Sieverd.) C.Walker & A.Schüßler 2010 *''[[Funneliformis caledonium]]'' (T.H.Nicolson & Gerd.) C.Walker & A.Schüßler 2010 *''[[Funneliformis constrictum]]'' (Trappe) C.Walker & A.Schüßler 2010 *''[[Funneliformis coronatum]]'' (Giovann.) C.Walker & A.Schüßler 2010 *''[[Funneliformis fragilistratum]]'' (Skou & I. Jakobsen) C.Walker & A.Schüßler 2010 *''[[Funneliformis geosporum]]'' (T.H.Nicolson & Gerd.) C.Walker & A.Schüßler 2010 *''[[Funneliformis mosseae]]'' (T.H.Nicolson & Gerd.) C.Walker & A.Schüßler 2010 *''[[Funneliformis verruculosum]]'' (Błaszk.) C.Walker & A. Schüßler 2010 *''[[Funneliformis xanthium]]'' (Błaszk., Blanke, Renker & Buscot) C.Walker & A.Schüßler 2010 == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur|sveppir}} [[Flokkur:Glómsbálkur]] gota90wstzzdps4pe8e6io464g4yeab Refasól 0 178073 1971556 1852428 2026-07-10T22:49:23Z Akigka 183 1971556 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Refasól | image = | image_caption = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Sóleyjabálkur]] (''Ranunculales'') | familia = [[Draumsóleyjaætt]] (''Papaveraceae'') | genus = ''[[Papaver]]'' | species = '''''P. microcarpum''' | binomial = ''Papaver microcarpum'' | binomial_authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]] | synonyms = {{Collapsible list| *''Papaver microcarpum subsp. ochotense'' <small>([[Alexandr Innokentevich Tolmatchew|Tolm.]]) [[Alexandr Innokentevich Tolmatchew|Tolm.]]</small> *''Papaver microcarpum var. bipinnatifidum'' <small>([[Alexandr Innokentevich Tolmatchew|Tolm.]]) [[Alexandr Innokentevich Tolmatchew|Tolm.]]</small> *''Papaver microcarpum var. xanthopetalum'' <small>Rändel</small> *''Papaver nudicaule subsp. microcarpum'' <small>([[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]) [[Friedrich Karl Georg Fedde|Fedde]]</small> *''Papaver nudicaule var. kamtschaticum'' <small>([[Eduard August von Regel|Regel]]) [[Friedrich Karl Georg Fedde|Fedde]]</small> *''Papaver ochotense'' <small>[[Alexandr Innokentevich Tolmatchew|Tolm.]]</small> *''Papaver radicatum subsp. kamtschaticum'' <small>([[Eduard August von Regel|Regel]]) [[Friedrich Karl Georg Fedde|Fedde]]</small> }} }} '''Refasól''' ([[fræðiheiti]]: ''Papaver microcarpum''<ref>{{Cite web|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/6TM8H|title=Papaver microcarpum DC. {{!}} COL|website=www.catalogueoflife.org|access-date=2024-01-14|archive-date=2024-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240114003133/https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/6TM8H|url-status=dead}}</ref>) er fjölær [[valmúi]] ættaður frá austasta hluta Síberíu (Kamsjatka og Magadan).<ref>{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:673605-1|title=Papaver microcarpum DC. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|website=Plants of the World Online|language=en|access-date=2024-01-14}}</ref> Hún blómstrar stórum gulum blómum á enda loðins stönguls upp úr hvirfingu mjórra, fjaðurskiftra grænna blaða. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Draumsóleyjaætt]] gps292esh0jueabpdzks114na8gekvy Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021 0 180434 1971448 1888507 2026-07-10T13:37:55Z Dklx 118441 1971448 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | tourney_name = Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021 | year = | other_titles = | image = Copa America 2021 Brazil Logo.png | size = | caption = | country = Brasilía | dates = 13. júní til 10. júlí | num_teams = 10 | confederations = 1 | venues = 5 | cities = 4 | champion = Argentína | count = 15 | second = Brasilía | third = Kólumbía | fourth = Perú | matches = 28 | goals = 65 | attendance = | top_scorer = [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]] & [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Luis Díaz]]<br> (4 mörk) | updated = | prevseason = [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|2019]] | nextseason = [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2024|2024]] }} '''Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021''' eða '''Copa América 20121''' var 47. [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Suður-Ameríkukeppnin í knattspyrnu]] og var haldin í [[Brasilía|Brasilíu]] dagana 13. júní til 10. júlí. [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínumenn]] urðu meistarar í fimmtánda sinn í sögunni, en í fyrsta sinn frá [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1993|1993]]. ==Val á gestgjöfum== Til stóð að halda mótið árið 2020 til að halda það eftirleiðis á sömu árum og [[Evrópukeppni karla í knattspyrnu|Evrópukeppnin]], hefði því aðeins eitt ár verið liðið frá síðustu keppni árið 2019. [[Bandaríkin|Bandaríkjamenn]], gestgjafar [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2016|keppninnar 2016]] sóttust eftir að fá verkefnið að nýju en því var að lokum hafnað og ákveðið að keppt skyldi í tveimur löndum, [[Kólumbía|Kólumbíu]] og [[Argentína|Argentínu]]. Vegna COVID-heimsfaraldursins þurfti fyrst að hnika mótinu til sumarsins 2021. Þann 20. maí 2020, fáeinum vikum fyrir hið fyrirhugaða upphaf keppninnar var tilkynnt að Kólumbía hefði gefið keppnina frá sér vegna mikilla pólitískra óeirða í landinu. Tveimur dögum síðar var allsherjar útgöngubann sett á í Argentínu vegna COVID. Sóttvarnarkröfur stjórnvalda þar í landi voru slíkar að skipulagning keppninnar var talin óframkvæmanleg. Þann 31. maí var tilkynnt að mótið yrði haldið í Brasilíu án áhorfenda. ==Leikvangarnir== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="2"|[[Rio de Janeiro|Ríó]] |- |[[Maracanã (leikvangur)|Estádio do Maracanã]] |Estádio Nilton Santos |- |Fjöldi sæta: 74.738 |Fjöldi sæta: 46.931 |- | [[File:Estádio Maracanã 1.jpg|200px]] | [[File:Rio2016_Gerais_030_8069_-c-2016_GabrielHeusi_HeusiAction.jpg|200px]] |- ![[Brasilía (borg)|Brasília]] ![[Cuiabá]] ![[Goiânia]] |- |Estádio Nacional Mané Garrincha |Arena Pantanal |Estádio Olímpico |- |Fjöldi sæta: 72.788 |Fjöldi sæta: 44.000 |Fjöldi sæta: 13.500 |- | [[File:Brasilia Stadium - June 2013.jpg|200px]] | [[File:Cuiaba Arena.jpg|200px]] | [[File:Estadio-olimpico-pedro-ludovico-teixeira-go-ii.jpg|200px]] |} ==Keppnin== ===A-riðill (norðursvæði)=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]]||[[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]||4||3||1||0||7||2||+5||'''10''' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]]||[[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]||4||2||1||1||4||2||+2||'''7''' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]]||[[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]]||4||2||0||2||5||3||+2||'''6''' |- ! style="background:#00FF00;" |4||[[Mynd:Flag_of Chile.svg|20px]]||[[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]]||4||1||2||1||3||4||-1||'''5''' |- |5||[[Mynd:Flag_of Bolivia.svg|20px]]||[[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivía]]||4||0||0||4||2||10||-8||'''0''' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 1-1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] |skýrsla= |mörk1= [[Lionel Messi|Messi]] 33 |mörk2= [[Eduardo Vargas|Vargas]] 57 |leikvangur= Estádio Olímpico Nilton Santos, [[Rio de Janeiro]] |áhorfendur= 0 |dómari= Wilmar Roldán, [[Kólumbía|Kólumbíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |úrslit= 3-1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Bolivia.svg|20px]] [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivía]] |skýrsla= |mörk1= [[Kaku]] 62, [[Ángel Romero|Á. Romero]] 65, 80 |mörk2= [[Erwin Saavedra|Saavedra]] 10 (vítasp.) |leikvangur= Estádio Olímpico Pedro Ludovico, Goiânia |áhorfendur= 0 |dómari= Diego Haro, [[Perú]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 18. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] |úrslit= 1-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Bolivia.svg|20px]] [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivía]] |skýrsla= |mörk1= [[Ben Brereton Díaz|Brereton]] 10 |mörk2= |leikvangur= Arena Pantanal, Cuiabá |áhorfendur= 0 |dómari= Jesús Gil Manzano, [[Spánn|Spáni]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 1-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Guido Rodríguez|Rodríguez]] 13 |mörk2= |leikvangur= Estádio Nacional Mané Garrincha, [[Brasilía (borg)|Brasília]] |áhorfendur= 0 |dómari= Wilton Sampaio, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |úrslit= 1-1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] |skýrsla= |mörk1= [[Luis Suárez|Suárez]] 66 |mörk2= [[Eduardo Vargas|Vargas]] 26 |leikvangur= Arena Pantanal, Cuiabá |áhorfendur= 0 |dómari= Raphael Claus, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 1-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Papu Gómez|Gómez]] 10 |mörk2= |leikvangur= Estádio Nacional Mané Garrincha, [[Brasilía (borg)|Brasília]] |áhorfendur= 0 |dómari= Jesús Valenzuela, [[Venesúela]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Bolivia.svg|20px]] [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivía]] |úrslit= 0-2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Jairo Quinteros|Quinteros]] 40 (sjálfsm.), [[Edinson Cavani|Cavani]] 79 |mörk2= |leikvangur= Arena Pantanal, Cuiabá |áhorfendur= 0 |dómari= Alexis Herrera, [[Venesúela]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] |úrslit= 0-2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2=[[Braian Samudio|Samudio]] 33, [[Miguel Almirón|Almirón]] 58 (vítasp.) |leikvangur= Estádio Nacional Mané Garrincha, [[Brasilía (borg)|Brasília]] |áhorfendur= 0 |dómari= Wilmar Roldán, [[Kólumbía|Kólumbíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 28. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |úrslit= 1-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Edinson Cavani|Cavani]] 21 (vítasp.) |mörk2= |leikvangur= Estádio Olímpico Nilton Santos, [[Rio de Janeiro]] |áhorfendur= 0 |dómari= Raphael Claus, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 28. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Bolivia.svg|20px]] [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivía]] |úrslit= 1-4 |lið2= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |skýrsla= |mörk1= [[Erwin Saavedra|Saavedra]] 60 |mörk2= [[Papu Gómez|Gómez]] 6, [[Lionel Messi|Messi]] 33 (vítasp.), 42, [[Lautaro Martínez|La. Martínez]] 65 |leikvangur= Arena Pantanal, Cuiabá |áhorfendur= 0 |dómari= Andrés Rojas, [[Kólumbía|Kólumbíu]] |}} ===B-riðill (suðursvæði)=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]]||[[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]||4||3||1||0||10||2||+8||'''10''' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Peru.svg|20px]]||[[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]]||4||2||1||1||5||7||-2||'''7''' |- ! style="background:#00FF00;" |3||[[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]]||[[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]]||4||1||1||2||3||4||-1||'''4''' |- ! style="background:#00FF00;" |4||[[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]]||[[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]||4||0||3||1||5||6||-1||'''3''' |- |5||[[Mynd:Flag_of Venezuela.svg|20px]]||[[Venesúelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Venesúela]]||4||0||2||2||2||6||-4||'''2''' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 3-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Venezuela.svg|20px]] [[Venesúelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Venesúela]] |skýrsla= |mörk1= [[Marquinhos]] 23, [[Neymar]] 64 (vítasp.), [[Gabriel Barbosa]] 89 |mörk2= |leikvangur= Estádio Nacional Mané Garrincha, [[Brasilía (borg)|Brasília]] |áhorfendur= 0 |dómari= Esteban Ostojich, [[Úrúgvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 1-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |skýrsla= |mörk1= [[Edwin Cardona|Cardona]] 42 |mörk2= |leikvangur= Arena Pantanal, Cuiabá |áhorfendur= 0 |dómari= Néstor Pitana, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 0-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Venezuela.svg|20px]] [[Venesúelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Venesúela]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Estádio Olímpico Pedro Ludovico, Goiânia |áhorfendur= 0 |dómari= Eber Aquino, [[Paragvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 4-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Peru.svg|20px]] [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] |skýrsla= |mörk1= [[Alex Sandro]] 12, [[Neymar]] 68, [[Éverton Ribeiro|Ribeiro]] 89, [[Richarlison]] 90+3 |mörk2= |leikvangur= Estádio Olímpico Nilton Santos, [[Rio de Janeiro]] |áhorfendur= 0 |dómari= Patricio Loustau, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Venezuela.svg|20px]] [[Venesúelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Venesúela]] |úrslit= 2-2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |skýrsla= |mörk1= [[Edson Castillo|Castillo]] 51, [[Ronald Hernández|Hernández]] 90+1 |mörk2= [[Ayrton Preciado|Ay. Preciado]] 39, [[Gonzalo Plata|Plata]] 71 |leikvangur= Estádio Olímpico Nilton Santos, [[Rio de Janeiro]] |áhorfendur= 0 |dómari= Roberto Tobar, [[Síle]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 1-2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Peru.svg|20px]] [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] |skýrsla= |mörk1= [[Miguel Borja|Borja]] 53 (vítasp.) |mörk2= [[Sergio Peña|Peña]] 17, [[Yerry Mina|Mina]] 64 (sjálfsm.) |leikvangur= Estádio Olímpico Pedro Ludovico, Goiânia |áhorfendur= 0 |dómari= Esteban Ostojich, [[Úrúgvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |úrslit= 2-2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Peru.svg|20px]] [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] |skýrsla= |mörk1= [[Renato Tapia|Tapia]] 23 (sjálfsm.), [[Ayrton Preciado|Ay. Preciado]] 45+3 |mörk2= [[Gianluca Lapadula|Lapadula]] 49, [[André Carrillo|Carrillo]] 54 |leikvangur= Estádio Olímpico Pedro Ludovico, Goiânia |áhorfendur= 0 |dómari= Jesús Gil Manzano, [[Spánn|Spáni]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 2-1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |skýrsla= |mörk1= [[Roberto Firmino|Firmino]] 78, [[Casemiro]] 90+10 |mörk2= [[Luis Díaz|Díaz]] 10 |leikvangur= Estádio Olímpico Nilton Santos, [[Rio de Janeiro]] |áhorfendur= 0 |dómari= Néstor Pitana, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 1-1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |skýrsla= |mörk1= [[Éder Militão|Militão]] 37 |mörk2= [[Ángel Mena|Mena]] 53 |leikvangur= Estádio Olímpico Pedro Ludovico, Goiânia |áhorfendur= 0 |dómari= Roberto Tobar, [[Síle]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. júní |lið1= [[Mynd:Flag_of Venezuela.svg|20px]] [[Venesúelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Venesúela]] |úrslit= 0-1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Peru.svg|20px]] [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= [[André Carrillo|Carrillo]] 48 |leikvangur= Estádio Nacional Mané Garrincha, [[Brasilía (borg)|Brasília]] |áhorfendur= 0 |dómari= Patricio Loustau, [[Argentína|Argentínu]] |}} ===Fjórðungsúrslit=== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 2. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Peru.svg|20px]] [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] |úrslit= 3-3 (4-3 e.vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Paraguay.svg|20px]] [[Paragvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Paragvæ]] |skýrsla= |mörk1= [[Gustavo Gómez|Gómez]] 21 (sjálfsm.), [[Gianluca Lapadula|Lapadula]] 40, [[Yoshimar Yotún|Yotún]] 80 |mörk2= [[Gustavo Gómez|Gómez]] 11, [[Júnior Alonso|Alonso]] 54, [[Gabriel Ávalos|Ávalos]] 90 |leikvangur= Estádio Olímpico Pedro Ludovico, Goiânia |áhorfendur= 0 |dómari= Esteban Ostojich, [[Úrúgvæ]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 2. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 1-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] |skýrsla= |mörk1= [[Lucas Paquetá|Paquetá]] 46 |mörk2= |leikvangur= Estádio Olímpico Nilton Santos, [[Rio de Janeiro]] |áhorfendur= 0 |dómari= Patricio Loustau, [[Argentína|Argentínu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] |úrslit= 0-0 (2-4 e.vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Estádio Nacional Mané Garrincha, [[Brasilía (borg)|Brasília]] |áhorfendur= 0 |dómari= Jesús Gil Manzano, [[Spánn|Spáni]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 3-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] |skýrsla= |mörk1= [[Rodrigo De Paul|De Paul]] 40, [[Lautaro Martínez|La. Martínez]] 84, [[Lionel Messi|Messi]] 90+3 |mörk2= |leikvangur= Estádio Olímpico Nilton Santos, [[Rio de Janeiro]] |áhorfendur= 0 |dómari= Wilton Sampaio, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} ===Undanúrslit=== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 5. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |úrslit= 1-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Peru.svg|20px]] [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] |skýrsla= |mörk1= [[Lucas Paquetá|Paquetá]] 35 |mörk2= |leikvangur= Estádio Olímpico Nilton Santos, [[Rio de Janeiro]] |áhorfendur= 0 |dómari= Roberto Tobar, [[Síle]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 6. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 1-1 (3-2 e.vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |skýrsla= |mörk1= [[Lautaro Martínez|La. Martínez]] 7 |mörk2= [[Luis Díaz|Díaz]] 61 |leikvangur= Estádio Nacional Mané Garrincha, [[Brasilía (borg)|Brasília]] |áhorfendur= 0 |dómari= Jesús Valenzuela, [[Venesúela]] |}} ===Bronsleikur=== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 9. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbía]] |úrslit= 3-2 |lið2= [[Mynd:Flag_of Peru.svg|20px]] [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] |skýrsla= |mörk1= [[Juan Cuadrado|Cuadrado]] 49, [[Luis Díaz|Díaz]] 66, 90+4 |mörk2= [[Yoshimar Yotún|Yotún]] 45, [[Gianluca Lapadula|Lapadula]] 82 |leikvangur= Estádio Nacional Mané Garrincha, [[Brasilía (borg)|Brasília]] |áhorfendur= 0 |dómari= Raphael Claus, [[Brasilía|Brasilíu]] |}} ===Úrslitaleikur=== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 10. júlí |lið1= [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |úrslit= 1-0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] |skýrsla= |mörk1= [[Ángel Di María|Di María]] 22 |mörk2= |leikvangur= [[Maracanã (leikvangur)|Estádio do Maracanã]], [[Rio de Janeiro]] |áhorfendur= 7.800 |dómari= Esteban Ostojich, [[Úrúgvæ]] |}} ==Markahæstu leikmenn== 65 mörk voru skoruð í keppninni. ;4 mörk * [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]] * [[Mynd:Flag_of Colombia.svg|20px]] [[Luis Díaz]] ;3 mörk * [[Mynd:Flag_of Argentina.svg|20px]] [[Lautaro Martínez]] * [[Mynd:Flag_of Peru.svg|20px]] [[Gianluca Lapadula]] == Heimildir == * [https://www.rsssf.org/tables/2021safull.html RSSSF, Suður-Ameríkukeppnin 2021 úrslitagrunnur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * {{wpheimild|tungumál = En|titill = 2021 Copa América|mánuðurskoðað = 27. apríl|árskoðað = 2024}} [[Flokkur:Álfumót og -keppnir landsliða í knattspyrnu karla]] [[Flokkur:Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu]] [[Flokkur:2021]] rtuync1e25ewhy9zffdfvcglhb8s8lb Eldborgarhátíðin 0 182136 1971568 1938358 2026-07-11T03:25:08Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971568 wikitext text/x-wiki '''Eldborgarhátíðin''' eða '''Eldborg 2001''' var útihátíð haldin um [[Verslunarmannahelgin|verslunarmannahelgi]] í ágúst árið 2001. Hátíðin var staðsett á [[Kaldármelar|Kaldármelum]] í [[borgarbyggð]] nærri [[Eldborgarhraun|Eldborgarhrauni]]. Áætlað var af skipuleggjendum hátíðarinnar að um 3000 manns myndu sækja hátíðina en um 8000 manns mættu, og var skipulag ekki undibúið fyrir þennan mikla mannfjölda. Hátíðin þótti fara úr böndunum og er í dag þekkt sem ein alræmdasta útihátíð sem haldin hefur verið á Ísland. Talað er um að það hafi á milli 10 til 15 nauðganir verið kærðar til lögreglu, þar sem yngsta fórnarlambið var aðeins 13 ára og þótti ofbeldi, vímuefnaneysla, sóðaskapur, stjórn- og skiplagsleysi einkenna hátíðina.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/fokus/2020/05/28/timavelin-islenskar-utihatidir-sem-heyra-sogunni-til/|title=Tímavélin: Íslenskar útihátíðir sem heyra sögunni til|date=2020-05-28|website=DV|language=is|access-date=2025-06-04|archive-date=2020-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200629054407/https://www.dv.is/fokus/2020/05/28/timavelin-islenskar-utihatidir-sem-heyra-sogunni-til/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2012/05/23/utihatidir_sem_manndomsvigslur/|title=Útihátíðir sem manndómsvígslur|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-06-04}}</ref> Talið er að ástæða þess að hve gríðarlegur fjöldi mætti á hátíðina hafi verið tónlistarviðburðir hátíðarinnar sem samanstóðu af vinsælustu hljómsveitum landsins á þeim tíma, til að mynda [[XXX Rottweiler]], ásamt þekktum eldri hljómsveitum á borð við Nýdönsk. Á hátíðinni kom rokkhljómsveitin [[Jet Black Joe]] aftur saman til að spila á eftir margra ára hlé. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/3034393|titill=Dagblaðið Vísir|mánuður=Ágúst|ár=2002|bls=4|skoðað=3. júní, 2025}}</ref> Hátíðin var kvik­mynduð af Ágústi Jak­ob­sen, Gunn­ar Páli Ólafs­syni og Bjarna Gríms­syni fyr­ir Okey ehf. og var kvik­mynd­in ''Eld­borg - sönn ís­lensk úti­hátíð'' frum­sýnd í 8. mars 2002.<ref>{{Cite web|url=https://www.icelandicfilms.info/films/nr/983|title=Eldborg - Sönn íslensk útihátíð|website=Icelandic Films|language=en|access-date=2025-06-04|archive-date=2025-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250417180716/https://www.icelandicfilms.info/films/nr/983|url-status=dead}}</ref> == Tenglar == [https://www.youtube.com/watch?v=jkcTNIDIAME Eldborg– Sönn Íslensk Útihátíð] [https://timarit.is/page/3434883 Er þetta svona?] – Frétt af MBL um umræðu í kring um heimildarmyndina == Heimildir == [[Flokkur:2001]] [[Flokkur:Íslenskar tónlistarhátíðir]] t2ismwgb3lrxfpf0l6ygm8zcud1tr7v Arnar Freyr Frostason 0 189147 1971439 1941178 2026-07-10T12:55:25Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1971439 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | mynd = | mynd_texti = | heiti = | nafn = Arnar Freyr Frostason | fæðing = {{fæðingardagur og aldur|1988|2|29}} | fæðingarstaður = [[Sauðárkrókur]], Ísland | starf = Tónlistarmaður, Starfsmaður hjá [[STEF]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260101062139/https://www.birtingur.is/undir-smasjanni-arnar-freyr-frostason/ Undir smásjánni - Arnar Freyr Frostason] Birtingur</ref> | stefna = [[Rapp]], [[Hipphopp]] | ár = 2009–í dag | maki = [[Salka Sól]] | börn = 2 | meðlimur_í = [[Úlfur Úlfur]] | áður_meðlimur_í = [[Bróðir Svartúlfs]] | vefsíða = https://www.facebook.com/ulfurulfur }} '''Arnar Freyr Frostason''' (f. [[29. febrúar]] [[1988]], einnig þekktur sem Arnar Úlfur er íslenskur tónlistarmaður, þekktastur sem annar helmingur rapp-tvíeykisins [[Úlfur Úlfur]].<ref>[https://web.archive.org/web/20260101061737/https://www.visir.is/g/2017419279d/astfanginn-upp-fyrir-haus Ástfanginn upp fyrir haus] Vísir</ref> Árið 2009 unnu þeir miðlimir Bróður Svartúlfs, [[Músíktilraunir]] sem Helgi Sæmundur, hinn helmingur Úlfur Úlfur var einnig meðlimur í. == Einkalíf == Arnar kynntist [[Salka Sól Eyfeld|Sölku Sól Eyfeld]] árið 2015, en þau giftu sig 27. júlí árið 2019 og eiga saman tvö börn; dóttur fædda 2019, og son fæddan 2022.<ref>[https://www.dv.is/fokus/folk/2019/7/27/salka-sol-og-arnar-giftu-sig-i-dag-tilkynntu-kyn-litla-lurksins/ Salka Sól og Arnar giftu sig í dag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260106065911/https://www.dv.is/fokus/folk/2019/7/27/salka-sol-og-arnar-giftu-sig-i-dag-tilkynntu-kyn-litla-lurksins/ |date=2026-01-06 }} DV</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20260101062901/https://www.visir.is/g/20222204834d/salka-sol-og-arnar-freyr-eignudust-dreng-thad-er-svo-hellad-ad-faeda-barn- Salka Sól og Arnar Freyr eignuðust dreng: „Það er svo hellað að fæða barn“] Vísir</ref> ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] {{F|1988}} jecpypib6gp9sdi365lqep4wmy3raz8 Atríum (byggingarlist) 0 190986 1971582 1962673 2026-07-11T06:02:54Z MáneyMánadóttir 103358 arnljón en ekki griffín 1971582 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tucson_High_Library.jpg|thumb|Nútíma atríum í bandarískum framhaldsskóla. Opið þak sem haldið er upp af fjórum súlum.]] '''Atríum''' er í byggingarlist <ref>{{Cite web|url=http://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/atrium?a=british|title=atrium|website=Cambridge English Dictionary}}</ref> stórt svæði umlukið byggingum, svæðið getur veri undir beru lofti, utanhúss svæði eða undir þakglugga.<ref name="dict_atrium">{{Cite web|url=http://www.thefreedictionary.com/atrium|title=Atrium|publisher=The Free Dictionary|access-date=8 April 2014}}</ref> Atríum var algeng gerð af dagstofu undir beru lofti í Rómaveldi til forna og voru með súlnagöngum og ferhyrndu opi í miðju þaki sem til að hleypa inn birtu, safna regnvatni og til loftræstingar. Nútíma artíum er oft marga hæða hátt með glerhvelfingu eða stórum gluggum og oft staðsett við inngang eða anddyri bygginga. == Forn atríum == [[Mynd:Atrium_interior.jpg|thumb|Hugmynd listamanns seint á 19. öld um artíum í húsi í [[Pompeii|Pompei]]]] [[Mynd:Il·lustració_d’una_escena_a_l’atri_de_l’edifici_dels_banys_de_la_vil·la_romana_dels_Munts.jpg|thumb|Mynd af artíum í baðbyggingu í frá tímum Rómverjar]] Í stórum húsum í Rómaveldi hinu fornra var atríum opið innigarður með lokuðum herbergjum á öllum hliðum. Í miðju innigarðsins var ''impluvium'', grunn niðurgrafin laug þar sem safnað var [[Rigning|regnvatni]] frá þakinu. Sumir slíkir innigarðar sem hafa varðveist eru fallega skreyttir. Opið í loftinu fyrir ofan laugina (''compluvium'') þýddi að það varð að gera burðarsúlur þar fyrir þakið, og það er fimm mismunandi stílar á því. Artíum var miðpunktur hússins og mest borið í það rými. Hús efnafólks voru oft með bekkjum úr marmara (''cartibulum'') sem skreyttir voru goðsagnaverum eins og vængjuðum arnljónum<ref>John J. Dobbins and Pedar W. Foss, The World of Pompeii, Routledge Press, 2007, {{ISBN|978-0-415-47577-8}}</ref> Þar var einnig lítil kapella fyrir anda forfeðra (''lararium'') og verðmætaskápur heimilisins (arca) og stundum brjóstmynd af húsbóndanum í húsinu. Hugtakið atríum var einnig notað um ýmsis rými í opinberum og trúarlegum byggingum, aðallega ýmsar gerðir af innigörðum og hvelfingum. Algengt var að í kirkjur frá [[Austrómverska keisaradæmið|býzans]]tímanum væri inngangur í gegnum slíkt rými og eins er um margar [[Moska|moskur]], þó að hugtakið atríum sé venjulega ekki notað til að lýsa Íslamskri byggingarlist. == 19. öld: Glerþak yfir atríum == Á 19. öldinni urðu með iðnbyltingunni miklar framfarir í glerframleiðslu og járnframleiðslu. Þá mátti gera innigarða með glerþaki sem gerði að verkjum að innan garðsins gat verið logn og blíða.<gallery> Mynd:C19_interior_015.jpg|Glerhvelfing í ráðhúsi í Halifax frá 1863 Mynd:Bradbury_building_LC-DIG-pplot-13725-01403.jpg|Atríum í Bradbury byggingu íLos Angeles </gallery> [[Flokkur:Herbergi]] 22cxzry5xn21r8vjtlsyvhh763rv360 Snið:Stubbasnið/sandkassi 10 191265 1971495 1970812 2026-07-10T16:39:53Z MyraMidnight 41218 documentation 1971495 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Article stub box/sandkassi|main}}</includeonly> <noinclude>{{Documentation}}</noinclude> ni2btb6rsl697cf3ihr29ld24nxoqg4 Module:Article stub box/sandkassi 828 191273 1971493 1971338 2026-07-10T16:38:28Z MyraMidnight 41218 prófa láta það sortera útfrá page.subpagetitle í stað page.text 1971493 Scribunto text/plain --[[ This module was created by User:CodeHydro (Alexander Zhikun He). User:Jackmcbarn and User:Mr._Stradivarius provided a great deal of assistance in writting p.main() p.main() draw heavily from the following version of Template:Asbox of the English Wikipedia, authored primarily by User:Rich_Farmbrough https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox&oldid=619510287 p.templatepage() is derived from the following revision of Template:Asbox/templatepage, authored primarily by User:MSGJ https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox/templatepage&oldid=632914791 Both templates had significant contributions from numerous others listed in the revision history tab of their respective pages. --]] local stubprefix = 'stubbur/' -- svo hægt sé að fjarlægja það úr nafni fyrir sorteringu local stubname = '' local WRAPPER_TEMPLATE, args = 'Snið:Stubbasnið' local templatestyles = 'Module:Article stub box/styles.css' local p, Buffer, stubCats = { --Prevents dupli-cats... get it? Maybe not? cats = setmetatable({}, {__newindex = function(t, i, v) if not rawget(t, i) then rawset(t, i, v) table.insert(t, i) end end}), --initializes variables required by both p.main and p.templatepage init = function(self, frame, page) args, page = args or require('Module:Arguments').getArgs(frame, { wrappers = WRAPPER_TEMPLATE }), page or mw.title.getCurrentTitle() --Ensures demo parameter will never affect category() output for articles self.demo = self.demo or page.namespace ~= 0 and (args['dæmi'] or args.demo) return args, page end }, require('Module:Buffer') --[[ Formats category links. Stores them until called with cat.done=true Takes multiple or single categories in the form of 'cat' or a table of strings and/or tables containing parts. (See below) ]] local attention, catTag, catKey = Buffer'Stubbasnið sem þurfa athygli', '[[Flokkur:%s]]', '%s|%s%s' local function category(cat) for _, v in ipairs((tostring(cat) == cat or cat.t) and {cat} or cat) do --[[ If v is a table: [1] = full category name; defaults to local attention if blank k = Category sort key. Prefix before v.t t = page.text or args.tempsort#; appended after k (or in its place if omitted). Required if v is not a string Basically the same as v = (v[1] or attention) .. ' | ' .. (v.k or '') .. v.t ]] if v and v ~= true then--reject v = nil, false, or true local thingToFormat if tostring(v) == v then thingToFormat = v else local buf if v[1] then buf = Buffer(v[1]) else buf = attention end thingToFormat = buf:_in(v.k):_(v.t):_str(2, nil, nil, '|') end p.cats[catTag:format(thingToFormat)] = true end end return cat.done and table.concat(p.cats, p.demo and ' | ' or nil) or '' end --[[ Makes an ombox warning; Takes table {ifNot = Boolean, text, {cat. sort key, cat. sort name}} Will return an empty string instead when ifNot evaluates to true ]] local function ombox(v) if v.ifNot then return end p.ombox = p.ombox or require('Module:Message box').ombox category{v[2]} return p.ombox{ type = 'content', text = v[1] } end --[[ Unlike original template, module now takes unlimited cats! This function also performs most stub category error checks except for the ombox for when main |category= is omitted (See p.template()) ]] local function catStub(page, pageDoc) stubCats = {missing = {}, v = {}} -- zwj and zwnj have semantical use in other other wikis, don't remove them local zwj = '\226\128\141' -- U+200D, E2 80 8D local zwnj = '\226\128\140' -- U+200C, E2 80 8C local disallowedUnicodeChars = '[^%w%p%s' .. zwj .. zwnj .. ']' -- for i18n we make this a separate string local code for k, _ in pairs(args) do --Find category parameters and store the number (main cat = '') table.insert(stubCats, string.match(k, ('^flokkur(%d*)$' or '^category(%d*)$'))) end table.sort(stubCats) for k, v in ipairs(stubCats) do --Get category names and, if called by p.templatepage, the optional sort key local tsort, cat = args[('bbsort' or 'sort' or 'tempsort') .. v], mw.ustring.gsub(args[('flokkur' or 'category') .. v], disallowedUnicodeChars, '')--remove all hidden unicode chars --Do not place template in main category if |tempsort = 'no'. However, DO place articles of that template in the main category. table.insert(stubCats.v, page and (--p.templatepage passes page; p.main does not, i.e. articles are categorized without sort keys. v=='' and tsort == 'no'--if true, inserts 'true' in table, which category() will reject or tsort and {cat, k = ' ', t = tsort} or {cat, k = ' *', t = page.subPageTitle}--note space in front of sort key ) or cat ) --Check category existance only if on the template page (i.e. stub documentation) if page then if not mw.title.new('Flokkur:' .. cat).exists then code = code or mw.html.create'code':wikitext'|flokkur' table.insert(stubCats.missing, tostring(mw.clone(code):wikitext(v))) end --[[ Checks non-demo stub template for documentation and flags if doc is present. All stub cats names are checked and flagged if it does not match 'Category: [] stub'. The main stub cat is exempt from the name check if the stub template has its own doc (presumably, this doc would have an explanation as to why the main stub cat is non-conforming). ]] table.insert(stubCats.v, v == '' and not p.demo and pageDoc.exists and 'Stubbasnið sem hafa skjölunar undirsíður' or not cat:match'stubbar' and {k = 'S', t = page.text} ) end end --Add category names after loop is completed category(stubCats.v) return #stubCats.missing > 0 and ombox{ --Changed, original msg: --One or more of the stub categories defined in this template do not seem to exist! --Please double-check the parameters {{para|category}}, {{para|category1}} and {{para|category2}}. 'Eftirfarandi færibreyta' .. (#stubCats.missing == 1 and ' skilgreinir stubba flokk sem er' or ' skilgreinir stubbaflokka sem eru') .. ' ekki til: ' .. mw.text.listToText(stubCats.missing), {k = 'N', t = page.text} } end --Shows population of categories found by catStub(). Outputs demo values if none local function population() local wikitext, base = {}, '* [[:Flokkur:%s]] (fjöldi: %s)\n' if not (args.flokkur or args.category) and stubCats[1] ~= false then table.insert(stubCats, 1, false) end for _, v in ipairs(stubCats) do table.insert(wikitext, base:format( v and args[('flokkur' or 'category') .. v] or ('{{{flokkur}}}' or '{{{category}}}'), v and mw.site.stats.pagesInCategory(args[('flokkur' or 'category') .. v], ('all')) or 0 )) end return table.concat(wikitext) end --Includes standard stub documention and flags stub templates with bad parameter values. function p.templatepage(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local tStubDoc = mw.title.new'Snið:Stubbasniðs upplýsingar' local pageDoc = page:subPageTitle('doc') --Reorganization note: Original Asbox alternates between outputting categories and checking on params |category#=. --Rather than checking multiple times and switching tasks, all stub category param operations have been rolled into catStub() return Buffer( ombox{--Show ombox warnings for missing args. ifNot = (args.flokkur or args.category), '<code>|flokkur</code> færibreytan var ekki tilgreind. Vinsamlegast bættu við viðeigandi stubba flokk.', {k = 'C', t = page.text} }) :_(ombox{ ifNot = args.umfangsefni or args.subject or args.grein or args.article or args.eigindi or args.qualifier, 'Þetta stubbasnið hefur ekki tekið fram þær greinar sem það flokkar! Alla vega ein af færibreytunum <code>|subject</code>, <code>|article</code> eða <code>|qualifier</code> þurfa að vera tilgreind.', {k = 'D', t = page.text} }) :_(catStub(page, pageDoc))--catStub() may also return an ombox if there are non-existing categories :_(category{ done = p.demo ~= 'doc',--Outputs categories if not doc demo 'Stubbasnið', (args['myndtákn'] or args.icon) and 'Stubbasnið sem nota myndtákn færibreytu' or (args.mynd or args.image) and ( mw.title.new('Mynd:' .. mw.text.split((args.mynd or args.image), '|')[1]).file.exists --do nothing if exists. category() will reject true or {k = 'B', t = page.text} ) or 'Stubbasnið án mynda', (args.myndalt or args.imagealt) and {k = 'I', t = page.text}, }) :_((not p.demo or p.demo == ('skjölun' or 'doc')) and--Add standard stub template documentation require('Module:Documentation').main{ content = Buffer(page.text ~= 'Stubbur' and--This comparison performed in {{Asbox/stubtree}} before it invokes Module:Asbox stubtree -- TODO: update this instance of Asbox to Article stub box eventually require('Module:Asbox stubtree').subtree{args = {pagename = page.text}} ) :_in'__NOEDITSECTION__\nÞetta snið er notað til þess halda utan um':_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article):_'stubba':_(args.eigindi or args.qualifier):_out' '--space :_'. Það notar {{[[Snið:Stubbasnið|stubbasnið]]}}, sem er gert til að auðvelda ferlið á sköpun og viðhaldi stubbasniða.\n== Notkun ==\nMeð því að skrifa ' :_(mw.html.create'code' :wikitext( mw.text.nowiki( '{{' ), page.text == 'Stubbur' and 'stubbur' or page.text, '}}') ) :_' þá býr það til skilaboðin sem eru sýnd hér efst, og bætir greininni í eftirfarandi flokk' :_(#stubCats > 1 and 'a' or '') :_':\n' :_(population()) :_(pageDoc.exists and--transclusion of /doc if it exists frame:expandTemplate{title = pageDoc.text} ) :_'\n' :_(frame:expandTemplate{title = tStubDoc.text}) :_'\n\n'() , ['link box'] = Buffer'Þessar upplýsingar voru gerðar ósjálfrátt af [[Module:Article stub box]].' :_in'Almennar upplýsingar voru innleiddar frá [[Snið:Stubbasniðs upplýsingar]].' :_(mw.html.create'span' :cssText'font-size:smaller;font-style:normal;line-height:130%' :node(('([%s breyta] | [%s saga])'):format( tStubDoc:fullUrl('action=edit', 'relative'), tStubDoc:fullUrl('action=history', 'relative') )) ) :_out() :_'Hægt er að bæta við sérsniðnum upplýsingum neðst með [[/doc|/doc undirsíðu]].' :_(page.protectionLevels.edit and page.protectionLevels.edit[1] == 'sysop' and "Þetta snið er [[WP:PROTECT|verndað]] og allir [[WP:CAT|flokkar]] ættu að fara í [" .. pageDoc:fullUrl('action=edit&preload=Snið:Category_interwiki/preload', 'relative') .. '| /doc] undirsíðuna, sem er ekki vernduð.' )' <br/>' } )() end function p.main(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local output = mw.html.create'div' :attr{role = 'note'} :addClass'metadata plainlinks asbox stub' :tag'table' :attr{role = 'presentation'} :tag'tr' :addClass'noresize' :node((args['myndtákn'] or args.icon or args.mynd or args.image) and mw.html.create'td' :wikitext((args['myndtákn'] or args.icon) or ('[[Mynd:%s|%spx|alt=%s|class=%s]]'):format( (args.mynd or args.image) or '', args.pix or '40x30', args.myndalt or args.imagealt or 'Stub icon', args.myndklasi or args.imageclass or '' )) ) :tag'td' :tag'p' :addClass'asbox-body' :wikitext( Buffer((args.fornafn or args.pronoun) or 'Þessi'):_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article or 'grein'):_(args.eigindi or args.qualifier)' ',--space ' er [[Wikipedia:Stubbur|stubbur]]. Þú getur hjálpað til með því að [', page:fullUrl('action=edit', 'relative'), ' bæta við greinina].' ) :done() :node((args['glósa'] or args.note) and mw.html.create() :tag'p' :addClass'asbox-note' :wikitext(args['glósa'] or args.note) :done() ) :allDone() :node((args.nafn or args.name) and require'Module:Navbar'._navbar{ args.nafn or args.name, mini = 'yes', } ) --[[ Stub categories for templates include a sort key; this ensures that all stub tags appear at the beginning of their respective categories. Articles using the template do not need a sort key since they have unique names. When p.demo equals 'doc', the demo stub categories will appear as those for a stub template. Otherwise, any non-nil p.demo will emulate article space categories (plus any error cats unless set to 'art') ]] if page.namespace == 0 then -- Main namespace category'Wikipedia:Allir stubbar' catStub() elseif p.demo then if p.demo ~= ('skjölun' or 'doc') then catStub() end --Unless p.demo is set to 'art', it will also include error categories normally only shown on --the template but not in the article. The elseif after namespace == 0 means demo cats will never show in article space. p.demodoc = p.demo ~= ('grein' or 'art') and p.templatepage(frame, page) output = mw.html.create() :node(output) :tag'small':wikitext( 'Flokkun: ', (category{done = true}:gsub('(%[%[)(Flokkur:)([^|%]]-)(%|)', '%1%2%3|%2%3%4'):gsub('(%[%[)(Flokkur:)', '%1:%2')) ):done() :wikitext(p.demo == ('skjölun' or 'doc') and p.demodoc or nil) else --Checks for valid name; emulates original template's check using {{FULLPAGENAME:{{{name|}}}}} local normalizedName = mw.title.new((args.nafn or args.name) or '') if normalizedName and normalizedName.fullText == page.fullText then output = mw.html.create():node(output):wikitext(p.templatepage(frame, page)) elseif not page.isSubpage and page.namespace == 10 then-- Template namespace and not a subpage category{{k = (args.nafn or args.name) and 'E' or 'W', t = page.text}} end end return frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = templatestyles} } .. tostring(output:wikitext(not p.demo and category{done = true} or nil)) end return p a58et49vq3rvo3juurybmh3udwh1lj3 1971494 1971493 2026-07-10T16:39:02Z MyraMidnight 41218 sandkassi 1971494 Scribunto text/plain --[[ This module was created by User:CodeHydro (Alexander Zhikun He). User:Jackmcbarn and User:Mr._Stradivarius provided a great deal of assistance in writting p.main() p.main() draw heavily from the following version of Template:Asbox of the English Wikipedia, authored primarily by User:Rich_Farmbrough https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox&oldid=619510287 p.templatepage() is derived from the following revision of Template:Asbox/templatepage, authored primarily by User:MSGJ https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox/templatepage&oldid=632914791 Both templates had significant contributions from numerous others listed in the revision history tab of their respective pages. --]] local stubprefix = 'stubbur/' -- svo hægt sé að fjarlægja það úr nafni fyrir sorteringu local stubname = '' local WRAPPER_TEMPLATE, args = 'Snið:Stubbasnið/sandkassi' local templatestyles = 'Module:Article stub box/styles.css' local p, Buffer, stubCats = { --Prevents dupli-cats... get it? Maybe not? cats = setmetatable({}, {__newindex = function(t, i, v) if not rawget(t, i) then rawset(t, i, v) table.insert(t, i) end end}), --initializes variables required by both p.main and p.templatepage init = function(self, frame, page) args, page = args or require('Module:Arguments').getArgs(frame, { wrappers = WRAPPER_TEMPLATE }), page or mw.title.getCurrentTitle() --Ensures demo parameter will never affect category() output for articles self.demo = self.demo or page.namespace ~= 0 and (args['dæmi'] or args.demo) return args, page end }, require('Module:Buffer') --[[ Formats category links. Stores them until called with cat.done=true Takes multiple or single categories in the form of 'cat' or a table of strings and/or tables containing parts. (See below) ]] local attention, catTag, catKey = Buffer'Stubbasnið sem þurfa athygli', '[[Flokkur:%s]]', '%s|%s%s' local function category(cat) for _, v in ipairs((tostring(cat) == cat or cat.t) and {cat} or cat) do --[[ If v is a table: [1] = full category name; defaults to local attention if blank k = Category sort key. Prefix before v.t t = page.text or args.tempsort#; appended after k (or in its place if omitted). Required if v is not a string Basically the same as v = (v[1] or attention) .. ' | ' .. (v.k or '') .. v.t ]] if v and v ~= true then--reject v = nil, false, or true local thingToFormat if tostring(v) == v then thingToFormat = v else local buf if v[1] then buf = Buffer(v[1]) else buf = attention end thingToFormat = buf:_in(v.k):_(v.t):_str(2, nil, nil, '|') end p.cats[catTag:format(thingToFormat)] = true end end return cat.done and table.concat(p.cats, p.demo and ' | ' or nil) or '' end --[[ Makes an ombox warning; Takes table {ifNot = Boolean, text, {cat. sort key, cat. sort name}} Will return an empty string instead when ifNot evaluates to true ]] local function ombox(v) if v.ifNot then return end p.ombox = p.ombox or require('Module:Message box').ombox category{v[2]} return p.ombox{ type = 'content', text = v[1] } end --[[ Unlike original template, module now takes unlimited cats! This function also performs most stub category error checks except for the ombox for when main |category= is omitted (See p.template()) ]] local function catStub(page, pageDoc) stubCats = {missing = {}, v = {}} -- zwj and zwnj have semantical use in other other wikis, don't remove them local zwj = '\226\128\141' -- U+200D, E2 80 8D local zwnj = '\226\128\140' -- U+200C, E2 80 8C local disallowedUnicodeChars = '[^%w%p%s' .. zwj .. zwnj .. ']' -- for i18n we make this a separate string local code for k, _ in pairs(args) do --Find category parameters and store the number (main cat = '') table.insert(stubCats, string.match(k, ('^flokkur(%d*)$' or '^category(%d*)$'))) end table.sort(stubCats) for k, v in ipairs(stubCats) do --Get category names and, if called by p.templatepage, the optional sort key local tsort, cat = args[('bbsort' or 'sort' or 'tempsort') .. v], mw.ustring.gsub(args[('flokkur' or 'category') .. v], disallowedUnicodeChars, '')--remove all hidden unicode chars --Do not place template in main category if |tempsort = 'no'. However, DO place articles of that template in the main category. table.insert(stubCats.v, page and (--p.templatepage passes page; p.main does not, i.e. articles are categorized without sort keys. v=='' and tsort == 'no'--if true, inserts 'true' in table, which category() will reject or tsort and {cat, k = ' ', t = tsort} or {cat, k = ' *', t = page.subPageTitle}--note space in front of sort key ) or cat ) --Check category existance only if on the template page (i.e. stub documentation) if page then if not mw.title.new('Flokkur:' .. cat).exists then code = code or mw.html.create'code':wikitext'|flokkur' table.insert(stubCats.missing, tostring(mw.clone(code):wikitext(v))) end --[[ Checks non-demo stub template for documentation and flags if doc is present. All stub cats names are checked and flagged if it does not match 'Category: [] stub'. The main stub cat is exempt from the name check if the stub template has its own doc (presumably, this doc would have an explanation as to why the main stub cat is non-conforming). ]] table.insert(stubCats.v, v == '' and not p.demo and pageDoc.exists and 'Stubbasnið sem hafa skjölunar undirsíður' or not cat:match'stubbar' and {k = 'S', t = page.text} ) end end --Add category names after loop is completed category(stubCats.v) return #stubCats.missing > 0 and ombox{ --Changed, original msg: --One or more of the stub categories defined in this template do not seem to exist! --Please double-check the parameters {{para|category}}, {{para|category1}} and {{para|category2}}. 'Eftirfarandi færibreyta' .. (#stubCats.missing == 1 and ' skilgreinir stubba flokk sem er' or ' skilgreinir stubbaflokka sem eru') .. ' ekki til: ' .. mw.text.listToText(stubCats.missing), {k = 'N', t = page.text} } end --Shows population of categories found by catStub(). Outputs demo values if none local function population() local wikitext, base = {}, '* [[:Flokkur:%s]] (fjöldi: %s)\n' if not (args.flokkur or args.category) and stubCats[1] ~= false then table.insert(stubCats, 1, false) end for _, v in ipairs(stubCats) do table.insert(wikitext, base:format( v and args[('flokkur' or 'category') .. v] or ('{{{flokkur}}}' or '{{{category}}}'), v and mw.site.stats.pagesInCategory(args[('flokkur' or 'category') .. v], ('all')) or 0 )) end return table.concat(wikitext) end --Includes standard stub documention and flags stub templates with bad parameter values. function p.templatepage(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local tStubDoc = mw.title.new'Snið:Stubbasniðs upplýsingar' local pageDoc = page:subPageTitle('doc') --Reorganization note: Original Asbox alternates between outputting categories and checking on params |category#=. --Rather than checking multiple times and switching tasks, all stub category param operations have been rolled into catStub() return Buffer( ombox{--Show ombox warnings for missing args. ifNot = (args.flokkur or args.category), '<code>|flokkur</code> færibreytan var ekki tilgreind. Vinsamlegast bættu við viðeigandi stubba flokk.', {k = 'C', t = page.text} }) :_(ombox{ ifNot = args.umfangsefni or args.subject or args.grein or args.article or args.eigindi or args.qualifier, 'Þetta stubbasnið hefur ekki tekið fram þær greinar sem það flokkar! Alla vega ein af færibreytunum <code>|subject</code>, <code>|article</code> eða <code>|qualifier</code> þurfa að vera tilgreind.', {k = 'D', t = page.text} }) :_(catStub(page, pageDoc))--catStub() may also return an ombox if there are non-existing categories :_(category{ done = p.demo ~= 'doc',--Outputs categories if not doc demo 'Stubbasnið', (args['myndtákn'] or args.icon) and 'Stubbasnið sem nota myndtákn færibreytu' or (args.mynd or args.image) and ( mw.title.new('Mynd:' .. mw.text.split((args.mynd or args.image), '|')[1]).file.exists --do nothing if exists. category() will reject true or {k = 'B', t = page.text} ) or 'Stubbasnið án mynda', (args.myndalt or args.imagealt) and {k = 'I', t = page.text}, }) :_((not p.demo or p.demo == ('skjölun' or 'doc')) and--Add standard stub template documentation require('Module:Documentation').main{ content = Buffer(page.text ~= 'Stubbur' and--This comparison performed in {{Asbox/stubtree}} before it invokes Module:Asbox stubtree -- TODO: update this instance of Asbox to Article stub box eventually require('Module:Asbox stubtree').subtree{args = {pagename = page.text}} ) :_in'__NOEDITSECTION__\nÞetta snið er notað til þess halda utan um':_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article):_'stubba':_(args.eigindi or args.qualifier):_out' '--space :_'. Það notar {{[[Snið:Stubbasnið|stubbasnið]]}}, sem er gert til að auðvelda ferlið á sköpun og viðhaldi stubbasniða.\n== Notkun ==\nMeð því að skrifa ' :_(mw.html.create'code' :wikitext( mw.text.nowiki( '{{' ), page.text == 'Stubbur' and 'stubbur' or page.text, '}}') ) :_' þá býr það til skilaboðin sem eru sýnd hér efst, og bætir greininni í eftirfarandi flokk' :_(#stubCats > 1 and 'a' or '') :_':\n' :_(population()) :_(pageDoc.exists and--transclusion of /doc if it exists frame:expandTemplate{title = pageDoc.text} ) :_'\n' :_(frame:expandTemplate{title = tStubDoc.text}) :_'\n\n'() , ['link box'] = Buffer'Þessar upplýsingar voru gerðar ósjálfrátt af [[Module:Article stub box]].' :_in'Almennar upplýsingar voru innleiddar frá [[Snið:Stubbasniðs upplýsingar]].' :_(mw.html.create'span' :cssText'font-size:smaller;font-style:normal;line-height:130%' :node(('([%s breyta] | [%s saga])'):format( tStubDoc:fullUrl('action=edit', 'relative'), tStubDoc:fullUrl('action=history', 'relative') )) ) :_out() :_'Hægt er að bæta við sérsniðnum upplýsingum neðst með [[/doc|/doc undirsíðu]].' :_(page.protectionLevels.edit and page.protectionLevels.edit[1] == 'sysop' and "Þetta snið er [[WP:PROTECT|verndað]] og allir [[WP:CAT|flokkar]] ættu að fara í [" .. pageDoc:fullUrl('action=edit&preload=Snið:Category_interwiki/preload', 'relative') .. '| /doc] undirsíðuna, sem er ekki vernduð.' )' <br/>' } )() end function p.main(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local output = mw.html.create'div' :attr{role = 'note'} :addClass'metadata plainlinks asbox stub' :tag'table' :attr{role = 'presentation'} :tag'tr' :addClass'noresize' :node((args['myndtákn'] or args.icon or args.mynd or args.image) and mw.html.create'td' :wikitext((args['myndtákn'] or args.icon) or ('[[Mynd:%s|%spx|alt=%s|class=%s]]'):format( (args.mynd or args.image) or '', args.pix or '40x30', args.myndalt or args.imagealt or 'Stub icon', args.myndklasi or args.imageclass or '' )) ) :tag'td' :tag'p' :addClass'asbox-body' :wikitext( Buffer((args.fornafn or args.pronoun) or 'Þessi'):_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article or 'grein'):_(args.eigindi or args.qualifier)' ',--space ' er [[Wikipedia:Stubbur|stubbur]]. Þú getur hjálpað til með því að [', page:fullUrl('action=edit', 'relative'), ' bæta við greinina].' ) :done() :node((args['glósa'] or args.note) and mw.html.create() :tag'p' :addClass'asbox-note' :wikitext(args['glósa'] or args.note) :done() ) :allDone() :node((args.nafn or args.name) and require'Module:Navbar'._navbar{ args.nafn or args.name, mini = 'yes', } ) --[[ Stub categories for templates include a sort key; this ensures that all stub tags appear at the beginning of their respective categories. Articles using the template do not need a sort key since they have unique names. When p.demo equals 'doc', the demo stub categories will appear as those for a stub template. Otherwise, any non-nil p.demo will emulate article space categories (plus any error cats unless set to 'art') ]] if page.namespace == 0 then -- Main namespace category'Wikipedia:Allir stubbar' catStub() elseif p.demo then if p.demo ~= ('skjölun' or 'doc') then catStub() end --Unless p.demo is set to 'art', it will also include error categories normally only shown on --the template but not in the article. The elseif after namespace == 0 means demo cats will never show in article space. p.demodoc = p.demo ~= ('grein' or 'art') and p.templatepage(frame, page) output = mw.html.create() :node(output) :tag'small':wikitext( 'Flokkun: ', (category{done = true}:gsub('(%[%[)(Flokkur:)([^|%]]-)(%|)', '%1%2%3|%2%3%4'):gsub('(%[%[)(Flokkur:)', '%1:%2')) ):done() :wikitext(p.demo == ('skjölun' or 'doc') and p.demodoc or nil) else --Checks for valid name; emulates original template's check using {{FULLPAGENAME:{{{name|}}}}} local normalizedName = mw.title.new((args.nafn or args.name) or '') if normalizedName and normalizedName.fullText == page.fullText then output = mw.html.create():node(output):wikitext(p.templatepage(frame, page)) elseif not page.isSubpage and page.namespace == 10 then-- Template namespace and not a subpage category{{k = (args.nafn or args.name) and 'E' or 'W', t = page.text}} end end return frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = templatestyles} } .. tostring(output:wikitext(not p.demo and category{done = true} or nil)) end return p hgtzwg99cgrwtxc1oh395vsojgxyv15 1971500 1971494 2026-07-10T17:00:25Z MyraMidnight 41218 subpagetitle og breyting á texta í sjálfgefinni skjölun (tengill í /doc) 1971500 Scribunto text/plain --[[ This module was created by User:CodeHydro (Alexander Zhikun He). User:Jackmcbarn and User:Mr._Stradivarius provided a great deal of assistance in writting p.main() p.main() draw heavily from the following version of Template:Asbox of the English Wikipedia, authored primarily by User:Rich_Farmbrough https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox&oldid=619510287 p.templatepage() is derived from the following revision of Template:Asbox/templatepage, authored primarily by User:MSGJ https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox/templatepage&oldid=632914791 Both templates had significant contributions from numerous others listed in the revision history tab of their respective pages. --]] local stubprefix = 'stubbur/' -- svo hægt sé að fjarlægja það úr nafni fyrir sorteringu local stubname = '' local WRAPPER_TEMPLATE, args = 'Snið:Stubbasnið/sandkassi' local templatestyles = 'Module:Article stub box/styles.css' local p, Buffer, stubCats = { --Prevents dupli-cats... get it? Maybe not? cats = setmetatable({}, {__newindex = function(t, i, v) if not rawget(t, i) then rawset(t, i, v) table.insert(t, i) end end}), --initializes variables required by both p.main and p.templatepage init = function(self, frame, page) args, page = args or require('Module:Arguments').getArgs(frame, { wrappers = WRAPPER_TEMPLATE }), page or mw.title.getCurrentTitle() --Ensures demo parameter will never affect category() output for articles self.demo = self.demo or page.namespace ~= 0 and (args['dæmi'] or args.demo) return args, page end }, require('Module:Buffer') --[[ Formats category links. Stores them until called with cat.done=true Takes multiple or single categories in the form of 'cat' or a table of strings and/or tables containing parts. (See below) ]] local attention, catTag, catKey = Buffer'Stubbasnið sem þurfa athygli', '[[Flokkur:%s]]', '%s|%s%s' local function category(cat) for _, v in ipairs((tostring(cat) == cat or cat.t) and {cat} or cat) do --[[ If v is a table: [1] = full category name; defaults to local attention if blank k = Category sort key. Prefix before v.t t = page.text or args.tempsort#; appended after k (or in its place if omitted). Required if v is not a string Basically the same as v = (v[1] or attention) .. ' | ' .. (v.k or '') .. v.t ]] if v and v ~= true then--reject v = nil, false, or true local thingToFormat if tostring(v) == v then thingToFormat = v else local buf if v[1] then buf = Buffer(v[1]) else buf = attention end thingToFormat = buf:_in(v.k):_(v.t):_str(2, nil, nil, '|') end p.cats[catTag:format(thingToFormat)] = true end end return cat.done and table.concat(p.cats, p.demo and ' | ' or nil) or '' end --[[ Makes an ombox warning; Takes table {ifNot = Boolean, text, {cat. sort key, cat. sort name}} Will return an empty string instead when ifNot evaluates to true ]] local function ombox(v) if v.ifNot then return end p.ombox = p.ombox or require('Module:Message box').ombox category{v[2]} return p.ombox{ type = 'content', text = v[1] } end --[[ Unlike original template, module now takes unlimited cats! This function also performs most stub category error checks except for the ombox for when main |category= is omitted (See p.template()) ]] local function catStub(page, pageDoc) stubCats = {missing = {}, v = {}} -- zwj and zwnj have semantical use in other other wikis, don't remove them local zwj = '\226\128\141' -- U+200D, E2 80 8D local zwnj = '\226\128\140' -- U+200C, E2 80 8C local disallowedUnicodeChars = '[^%w%p%s' .. zwj .. zwnj .. ']' -- for i18n we make this a separate string local code for k, _ in pairs(args) do --Find category parameters and store the number (main cat = '') table.insert(stubCats, string.match(k, ('^flokkur(%d*)$' or '^category(%d*)$'))) end table.sort(stubCats) for k, v in ipairs(stubCats) do --Get category names and, if called by p.templatepage, the optional sort key local tsort, cat = args[('bbsort' or 'sort' or 'tempsort') .. v], mw.ustring.gsub(args[('flokkur' or 'category') .. v], disallowedUnicodeChars, '')--remove all hidden unicode chars --Do not place template in main category if |tempsort = 'no'. However, DO place articles of that template in the main category. table.insert(stubCats.v, page and (--p.templatepage passes page; p.main does not, i.e. articles are categorized without sort keys. v=='' and tsort == 'no'--if true, inserts 'true' in table, which category() will reject or tsort and {cat, k = ' ', t = tsort} or {cat, k = ' *', t = page.subPageTitle}--note space in front of sort key ) or cat ) --Check category existance only if on the template page (i.e. stub documentation) if page then if not mw.title.new('Flokkur:' .. cat).exists then code = code or mw.html.create'code':wikitext'|flokkur' table.insert(stubCats.missing, tostring(mw.clone(code):wikitext(v))) end --[[ Checks non-demo stub template for documentation and flags if doc is present. All stub cats names are checked and flagged if it does not match 'Category: [] stub'. The main stub cat is exempt from the name check if the stub template has its own doc (presumably, this doc would have an explanation as to why the main stub cat is non-conforming). ]] table.insert(stubCats.v, v == '' and not p.demo and pageDoc.exists and 'Stubbasnið sem hafa skjölunar undirsíður' or not cat:match'stubbar' and {k = 'S', t = page.text} ) end end --Add category names after loop is completed category(stubCats.v) return #stubCats.missing > 0 and ombox{ --Changed, original msg: --One or more of the stub categories defined in this template do not seem to exist! --Please double-check the parameters {{para|category}}, {{para|category1}} and {{para|category2}}. 'Eftirfarandi færibreyta' .. (#stubCats.missing == 1 and ' skilgreinir stubba flokk sem er' or ' skilgreinir stubbaflokka sem eru') .. ' ekki til: ' .. mw.text.listToText(stubCats.missing), {k = 'N', t = page.text} } end --Shows population of categories found by catStub(). Outputs demo values if none local function population() local wikitext, base = {}, '* [[:Flokkur:%s]] (fjöldi: %s)\n' if not (args.flokkur or args.category) and stubCats[1] ~= false then table.insert(stubCats, 1, false) end for _, v in ipairs(stubCats) do table.insert(wikitext, base:format( v and args[('flokkur' or 'category') .. v] or ('{{{flokkur}}}' or '{{{category}}}'), v and mw.site.stats.pagesInCategory(args[('flokkur' or 'category') .. v], ('all')) or 0 )) end return table.concat(wikitext) end --Includes standard stub documention and flags stub templates with bad parameter values. function p.templatepage(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local tStubDoc = mw.title.new'Snið:Stubbasniðs upplýsingar' local pageDoc = page:subPageTitle('doc') --Reorganization note: Original Asbox alternates between outputting categories and checking on params |category#=. --Rather than checking multiple times and switching tasks, all stub category param operations have been rolled into catStub() return Buffer( ombox{--Show ombox warnings for missing args. ifNot = (args.flokkur or args.category), '<code>|flokkur</code> færibreytan var ekki tilgreind. Vinsamlegast bættu við viðeigandi stubba flokk.', {k = 'C', t = page.text} }) :_(ombox{ ifNot = args.umfangsefni or args.subject or args.grein or args.article or args.eigindi or args.qualifier, 'Þetta stubbasnið hefur ekki tekið fram þær greinar sem það flokkar! Alla vega ein af færibreytunum <code>|subject</code>, <code>|article</code> eða <code>|qualifier</code> þurfa að vera tilgreind.', {k = 'D', t = page.text} }) :_(catStub(page, pageDoc))--catStub() may also return an ombox if there are non-existing categories :_(category{ done = p.demo ~= 'doc',--Outputs categories if not doc demo 'Stubbasnið', (args['myndtákn'] or args.icon) and 'Stubbasnið sem nota myndtákn færibreytu' or (args.mynd or args.image) and ( mw.title.new('Mynd:' .. mw.text.split((args.mynd or args.image), '|')[1]).file.exists --do nothing if exists. category() will reject true or {k = 'B', t = page.text} ) or 'Stubbasnið án mynda', (args.myndalt or args.imagealt) and {k = 'I', t = page.text}, }) :_((not p.demo or p.demo == ('skjölun' or 'doc')) and--Add standard stub template documentation require('Module:Documentation').main{ content = Buffer(page.text ~= 'Stubbur' and--This comparison performed in {{Asbox/stubtree}} before it invokes Module:Asbox stubtree -- TODO: update this instance of Asbox to Article stub box eventually require('Module:Asbox stubtree').subtree{args = {pagename = page.text}} ) :_in'__NOEDITSECTION__\nÞetta snið er notað til þess halda utan um':_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article):_'stubba':_(args.eigindi or args.qualifier):_out' '--space :_'. Það notar {{[[Snið:Stubbasnið|stubbasnið]]}}, sem er gert til að auðvelda ferlið á sköpun og viðhaldi stubbasniða.\n== Notkun ==\nMeð því að skrifa ' :_(mw.html.create'code' :wikitext( mw.text.nowiki( '{{' ), page.text == 'Stubbur' and 'stubbur' or page.text, '}}') ) :_' þá býr það til skilaboðin sem eru sýnd hér efst, og bætir greininni í eftirfarandi flokk' :_(#stubCats > 1 and 'a' or '') :_':\n' :_(population()) :_(pageDoc.exists and--transclusion of /doc if it exists frame:expandTemplate{title = pageDoc.text} ) :_'\n' :_(frame:expandTemplate{title = tStubDoc.text}) :_'\n\n'() , ['link box'] = Buffer'Þessar upplýsingar voru gerðar ósjálfrátt af [[Module:Article stub box]].' :_in'Almennar upplýsingar voru innleiddar frá [[Snið:Stubbasniðs upplýsingar]].' :_(mw.html.create'span' :cssText'font-size:smaller;font-style:normal;line-height:130%' :node(('([%s breyta] | [%s saga])'):format( tStubDoc:fullUrl('action=edit', 'relative'), tStubDoc:fullUrl('action=history', 'relative') )) ) :_out() :_'Flýtileiðir/endurbeiningar fara í [[/doc|skjölun]].' :_(page.protectionLevels.edit and page.protectionLevels.edit[1] == 'sysop' and "Þetta snið er [[WP:PROTECT|verndað]] og allir [[WP:CAT|flokkar]] ættu að fara í [" .. pageDoc:fullUrl('action=edit&preload=Snið:Category_interwiki/preload', 'relative') .. '| /doc] undirsíðuna, sem er ekki vernduð.' )' <br/>' } )() end function p.main(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local output = mw.html.create'div' :attr{role = 'note'} :addClass'metadata plainlinks asbox stub' :tag'table' :attr{role = 'presentation'} :tag'tr' :addClass'noresize' :node((args['myndtákn'] or args.icon or args.mynd or args.image) and mw.html.create'td' :wikitext((args['myndtákn'] or args.icon) or ('[[Mynd:%s|%spx|alt=%s|class=%s]]'):format( (args.mynd or args.image) or '', args.pix or '40x30', args.myndalt or args.imagealt or 'Stub icon', args.myndklasi or args.imageclass or '' )) ) :tag'td' :tag'p' :addClass'asbox-body' :wikitext( Buffer((args.fornafn or args.pronoun) or 'Þessi'):_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article or 'grein'):_(args.eigindi or args.qualifier)' ',--space ' er [[Wikipedia:Stubbur|stubbur]]. Þú getur hjálpað til með því að [', page:fullUrl('action=edit', 'relative'), ' bæta við greinina].' ) :done() :node((args['glósa'] or args.note) and mw.html.create() :tag'p' :addClass'asbox-note' :wikitext(args['glósa'] or args.note) :done() ) :allDone() :node((args.nafn or args.name) and require'Module:Navbar'._navbar{ args.nafn or args.name, mini = 'yes', } ) --[[ Stub categories for templates include a sort key; this ensures that all stub tags appear at the beginning of their respective categories. Articles using the template do not need a sort key since they have unique names. When p.demo equals 'doc', the demo stub categories will appear as those for a stub template. Otherwise, any non-nil p.demo will emulate article space categories (plus any error cats unless set to 'art') ]] if page.namespace == 0 then -- Main namespace category'Wikipedia:Allir stubbar' catStub() elseif p.demo then if p.demo ~= ('skjölun' or 'doc') then catStub() end --Unless p.demo is set to 'art', it will also include error categories normally only shown on --the template but not in the article. The elseif after namespace == 0 means demo cats will never show in article space. p.demodoc = p.demo ~= ('grein' or 'art') and p.templatepage(frame, page) output = mw.html.create() :node(output) :tag'small':wikitext( 'Flokkun: ', (category{done = true}:gsub('(%[%[)(Flokkur:)([^|%]]-)(%|)', '%1%2%3|%2%3%4'):gsub('(%[%[)(Flokkur:)', '%1:%2')) ):done() :wikitext(p.demo == ('skjölun' or 'doc') and p.demodoc or nil) else --Checks for valid name; emulates original template's check using {{FULLPAGENAME:{{{name|}}}}} local normalizedName = mw.title.new((args.nafn or args.name) or '') if normalizedName and normalizedName.fullText == page.fullText then output = mw.html.create():node(output):wikitext(p.templatepage(frame, page)) elseif not page.isSubpage and page.namespace == 10 then-- Template namespace and not a subpage category{{k = (args.nafn or args.name) and 'E' or 'W', t = page.text}} end end return frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = templatestyles} } .. tostring(output:wikitext(not p.demo and category{done = true} or nil)) end return p l89da4vn2bfyr0gkkersybo83mcvj3a 1971503 1971500 2026-07-10T17:07:24Z MyraMidnight 41218 subPageTitle.text 1971503 Scribunto text/plain --[[ This module was created by User:CodeHydro (Alexander Zhikun He). User:Jackmcbarn and User:Mr._Stradivarius provided a great deal of assistance in writting p.main() p.main() draw heavily from the following version of Template:Asbox of the English Wikipedia, authored primarily by User:Rich_Farmbrough https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox&oldid=619510287 p.templatepage() is derived from the following revision of Template:Asbox/templatepage, authored primarily by User:MSGJ https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox/templatepage&oldid=632914791 Both templates had significant contributions from numerous others listed in the revision history tab of their respective pages. --]] local stubprefix = 'stubbur/' -- svo hægt sé að fjarlægja það úr nafni fyrir sorteringu local stubname = '' local WRAPPER_TEMPLATE, args = 'Snið:Stubbasnið/sandkass' local templatestyles = 'Module:Article stub box/styles.css' local p, Buffer, stubCats = { --Prevents dupli-cats... get it? Maybe not? cats = setmetatable({}, {__newindex = function(t, i, v) if not rawget(t, i) then rawset(t, i, v) table.insert(t, i) end end}), --initializes variables required by both p.main and p.templatepage init = function(self, frame, page) args, page = args or require('Module:Arguments').getArgs(frame, { wrappers = WRAPPER_TEMPLATE }), page or mw.title.getCurrentTitle() --Ensures demo parameter will never affect category() output for articles self.demo = self.demo or page.namespace ~= 0 and (args['dæmi'] or args.demo) return args, page end }, require('Module:Buffer') --[[ Formats category links. Stores them until called with cat.done=true Takes multiple or single categories in the form of 'cat' or a table of strings and/or tables containing parts. (See below) ]] local attention, catTag, catKey = Buffer'Stubbasnið sem þurfa athygli', '[[Flokkur:%s]]', '%s|%s%s' local function category(cat) for _, v in ipairs((tostring(cat) == cat or cat.t) and {cat} or cat) do --[[ If v is a table: [1] = full category name; defaults to local attention if blank k = Category sort key. Prefix before v.t t = page.text or args.tempsort#; appended after k (or in its place if omitted). Required if v is not a string Basically the same as v = (v[1] or attention) .. ' | ' .. (v.k or '') .. v.t ]] if v and v ~= true then--reject v = nil, false, or true local thingToFormat if tostring(v) == v then thingToFormat = v else local buf if v[1] then buf = Buffer(v[1]) else buf = attention end thingToFormat = buf:_in(v.k):_(v.t):_str(2, nil, nil, '|') end p.cats[catTag:format(thingToFormat)] = true end end return cat.done and table.concat(p.cats, p.demo and ' | ' or nil) or '' end --[[ Makes an ombox warning; Takes table {ifNot = Boolean, text, {cat. sort key, cat. sort name}} Will return an empty string instead when ifNot evaluates to true ]] local function ombox(v) if v.ifNot then return end p.ombox = p.ombox or require('Module:Message box').ombox category{v[2]} return p.ombox{ type = 'content', text = v[1] } end --[[ Unlike original template, module now takes unlimited cats! This function also performs most stub category error checks except for the ombox for when main |category= is omitted (See p.template()) ]] local function catStub(page, pageDoc) stubCats = {missing = {}, v = {}} -- zwj and zwnj have semantical use in other other wikis, don't remove them local zwj = '\226\128\141' -- U+200D, E2 80 8D local zwnj = '\226\128\140' -- U+200C, E2 80 8C local disallowedUnicodeChars = '[^%w%p%s' .. zwj .. zwnj .. ']' -- for i18n we make this a separate string local code for k, _ in pairs(args) do --Find category parameters and store the number (main cat = '') table.insert(stubCats, string.match(k, ('^flokkur(%d*)$' or '^category(%d*)$'))) end table.sort(stubCats) for k, v in ipairs(stubCats) do --Get category names and, if called by p.templatepage, the optional sort key local tsort, cat = args[('bbsort' or 'sort' or 'tempsort') .. v], mw.ustring.gsub(args[('flokkur' or 'category') .. v], disallowedUnicodeChars, '')--remove all hidden unicode chars --Do not place template in main category if |tempsort = 'no'. However, DO place articles of that template in the main category. table.insert(stubCats.v, page and (--p.templatepage passes page; p.main does not, i.e. articles are categorized without sort keys. v=='' and tsort == 'no'--if true, inserts 'true' in table, which category() will reject or tsort and {cat, k = ' ', t = tsort} or {cat, k = ' *', t = page.subPageTitle.text}--note space in front of sort key ) or cat ) --Check category existance only if on the template page (i.e. stub documentation) if page then if not mw.title.new('Flokkur:' .. cat).exists then code = code or mw.html.create'code':wikitext'|flokkur' table.insert(stubCats.missing, tostring(mw.clone(code):wikitext(v))) end --[[ Checks non-demo stub template for documentation and flags if doc is present. All stub cats names are checked and flagged if it does not match 'Category: [] stub'. The main stub cat is exempt from the name check if the stub template has its own doc (presumably, this doc would have an explanation as to why the main stub cat is non-conforming). ]] table.insert(stubCats.v, v == '' and not p.demo and pageDoc.exists and 'Stubbasnið sem hafa skjölunar undirsíður' or not cat:match'stubbar' and {k = 'S', t = page.text} ) end end --Add category names after loop is completed category(stubCats.v) return #stubCats.missing > 0 and ombox{ --Changed, original msg: --One or more of the stub categories defined in this template do not seem to exist! --Please double-check the parameters {{para|category}}, {{para|category1}} and {{para|category2}}. 'Eftirfarandi færibreyta' .. (#stubCats.missing == 1 and ' skilgreinir stubba flokk sem er' or ' skilgreinir stubbaflokka sem eru') .. ' ekki til: ' .. mw.text.listToText(stubCats.missing), {k = 'N', t = page.text} } end --Shows population of categories found by catStub(). Outputs demo values if none local function population() local wikitext, base = {}, '* [[:Flokkur:%s]] (fjöldi: %s)\n' if not (args.flokkur or args.category) and stubCats[1] ~= false then table.insert(stubCats, 1, false) end for _, v in ipairs(stubCats) do table.insert(wikitext, base:format( v and args[('flokkur' or 'category') .. v] or ('{{{flokkur}}}' or '{{{category}}}'), v and mw.site.stats.pagesInCategory(args[('flokkur' or 'category') .. v], ('all')) or 0 )) end return table.concat(wikitext) end --Includes standard stub documention and flags stub templates with bad parameter values. function p.templatepage(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local tStubDoc = mw.title.new'Snið:Stubbasniðs upplýsingar' local pageDoc = page:subPageTitle('doc') --Reorganization note: Original Asbox alternates between outputting categories and checking on params |category#=. --Rather than checking multiple times and switching tasks, all stub category param operations have been rolled into catStub() return Buffer( ombox{--Show ombox warnings for missing args. ifNot = (args.flokkur or args.category), '<code>|flokkur</code> færibreytan var ekki tilgreind. Vinsamlegast bættu við viðeigandi stubba flokk.', {k = 'C', t = page.text} }) :_(ombox{ ifNot = args.umfangsefni or args.subject or args.grein or args.article or args.eigindi or args.qualifier, 'Þetta stubbasnið hefur ekki tekið fram þær greinar sem það flokkar! Alla vega ein af færibreytunum <code>|subject</code>, <code>|article</code> eða <code>|qualifier</code> þurfa að vera tilgreind.', {k = 'D', t = page.text} }) :_(catStub(page, pageDoc))--catStub() may also return an ombox if there are non-existing categories :_(category{ done = p.demo ~= 'doc',--Outputs categories if not doc demo 'Stubbasnið', (args['myndtákn'] or args.icon) and 'Stubbasnið sem nota myndtákn færibreytu' or (args.mynd or args.image) and ( mw.title.new('Mynd:' .. mw.text.split((args.mynd or args.image), '|')[1]).file.exists --do nothing if exists. category() will reject true or {k = 'B', t = page.text} ) or 'Stubbasnið án mynda', (args.myndalt or args.imagealt) and {k = 'I', t = page.text}, }) :_((not p.demo or p.demo == ('skjölun' or 'doc')) and--Add standard stub template documentation require('Module:Documentation').main{ content = Buffer(page.text ~= 'Stubbur' and--This comparison performed in {{Asbox/stubtree}} before it invokes Module:Asbox stubtree -- TODO: update this instance of Asbox to Article stub box eventually require('Module:Asbox stubtree').subtree{args = {pagename = page.text}} ) :_in'__NOEDITSECTION__\nÞetta snið er notað til þess halda utan um':_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article):_'stubba':_(args.eigindi or args.qualifier):_out' '--space :_'. Það notar {{[[Snið:Stubbasnið|stubbasnið]]}}, sem er gert til að auðvelda ferlið á sköpun og viðhaldi stubbasniða.\n== Notkun ==\nMeð því að skrifa ' :_(mw.html.create'code' :wikitext( mw.text.nowiki( '{{' ), page.text == 'Stubbur' and 'stubbur' or page.text, '}}') ) :_' þá býr það til skilaboðin sem eru sýnd hér efst, og bætir greininni í eftirfarandi flokk' :_(#stubCats > 1 and 'a' or '') :_':\n' :_(population()) :_(pageDoc.exists and--transclusion of /doc if it exists frame:expandTemplate{title = pageDoc.text} ) :_'\n' :_(frame:expandTemplate{title = tStubDoc.text}) :_'\n\n'() , ['link box'] = Buffer'Þessar upplýsingar voru gerðar ósjálfrátt af [[Module:Article stub box]].' :_in'Almennar upplýsingar voru innleiddar frá [[Snið:Stubbasniðs upplýsingar]].' :_(mw.html.create'span' :cssText'font-size:smaller;font-style:normal;line-height:130%' :node(('([%s breyta] | [%s saga])'):format( tStubDoc:fullUrl('action=edit', 'relative'), tStubDoc:fullUrl('action=history', 'relative') )) ) :_out() :_'Flýtileiðir/endurbeiningar fara í [[/doc|skjölun]].' :_(page.protectionLevels.edit and page.protectionLevels.edit[1] == 'sysop' and "Þetta snið er [[WP:PROTECT|verndað]] og allir [[WP:CAT|flokkar]] ættu að fara í [" .. pageDoc:fullUrl('action=edit&preload=Snið:Category_interwiki/preload', 'relative') .. '| /doc] undirsíðuna, sem er ekki vernduð.' )' <br/>' } )() end function p.main(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local output = mw.html.create'div' :attr{role = 'note'} :addClass'metadata plainlinks asbox stub' :tag'table' :attr{role = 'presentation'} :tag'tr' :addClass'noresize' :node((args['myndtákn'] or args.icon or args.mynd or args.image) and mw.html.create'td' :wikitext((args['myndtákn'] or args.icon) or ('[[Mynd:%s|%spx|alt=%s|class=%s]]'):format( (args.mynd or args.image) or '', args.pix or '40x30', args.myndalt or args.imagealt or 'Stub icon', args.myndklasi or args.imageclass or '' )) ) :tag'td' :tag'p' :addClass'asbox-body' :wikitext( Buffer((args.fornafn or args.pronoun) or 'Þessi'):_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article or 'grein'):_(args.eigindi or args.qualifier)' ',--space ' er [[Wikipedia:Stubbur|stubbur]]. Þú getur hjálpað til með því að [', page:fullUrl('action=edit', 'relative'), ' bæta við greinina].' ) :done() :node((args['glósa'] or args.note) and mw.html.create() :tag'p' :addClass'asbox-note' :wikitext(args['glósa'] or args.note) :done() ) :allDone() :node((args.nafn or args.name) and require'Module:Navbar'._navbar{ args.nafn or args.name, mini = 'yes', } ) --[[ Stub categories for templates include a sort key; this ensures that all stub tags appear at the beginning of their respective categories. Articles using the template do not need a sort key since they have unique names. When p.demo equals 'doc', the demo stub categories will appear as those for a stub template. Otherwise, any non-nil p.demo will emulate article space categories (plus any error cats unless set to 'art') ]] if page.namespace == 0 then -- Main namespace category'Wikipedia:Allir stubbar' catStub() elseif p.demo then if p.demo ~= ('skjölun' or 'doc') then catStub() end --Unless p.demo is set to 'art', it will also include error categories normally only shown on --the template but not in the article. The elseif after namespace == 0 means demo cats will never show in article space. p.demodoc = p.demo ~= ('grein' or 'art') and p.templatepage(frame, page) output = mw.html.create() :node(output) :tag'small':wikitext( 'Flokkun: ', (category{done = true}:gsub('(%[%[)(Flokkur:)([^|%]]-)(%|)', '%1%2%3|%2%3%4'):gsub('(%[%[)(Flokkur:)', '%1:%2')) ):done() :wikitext(p.demo == ('skjölun' or 'doc') and p.demodoc or nil) else --Checks for valid name; emulates original template's check using {{FULLPAGENAME:{{{name|}}}}} local normalizedName = mw.title.new((args.nafn or args.name) or '') if normalizedName and normalizedName.fullText == page.fullText then output = mw.html.create():node(output):wikitext(p.templatepage(frame, page)) elseif not page.isSubpage and page.namespace == 10 then-- Template namespace and not a subpage category{{k = (args.nafn or args.name) and 'E' or 'W', t = page.text}} end end return frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = templatestyles} } .. tostring(output:wikitext(not p.demo and category{done = true} or nil)) end return p 46354if93a0j7fseil3zq7xzuard843 1971504 1971503 2026-07-10T17:08:07Z MyraMidnight 41218 i í sandkassi... 1971504 Scribunto text/plain --[[ This module was created by User:CodeHydro (Alexander Zhikun He). User:Jackmcbarn and User:Mr._Stradivarius provided a great deal of assistance in writting p.main() p.main() draw heavily from the following version of Template:Asbox of the English Wikipedia, authored primarily by User:Rich_Farmbrough https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox&oldid=619510287 p.templatepage() is derived from the following revision of Template:Asbox/templatepage, authored primarily by User:MSGJ https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox/templatepage&oldid=632914791 Both templates had significant contributions from numerous others listed in the revision history tab of their respective pages. --]] local stubprefix = 'stubbur/' -- svo hægt sé að fjarlægja það úr nafni fyrir sorteringu local stubname = '' local WRAPPER_TEMPLATE, args = 'Snið:Stubbasnið/sandkassi' local templatestyles = 'Module:Article stub box/styles.css' local p, Buffer, stubCats = { --Prevents dupli-cats... get it? Maybe not? cats = setmetatable({}, {__newindex = function(t, i, v) if not rawget(t, i) then rawset(t, i, v) table.insert(t, i) end end}), --initializes variables required by both p.main and p.templatepage init = function(self, frame, page) args, page = args or require('Module:Arguments').getArgs(frame, { wrappers = WRAPPER_TEMPLATE }), page or mw.title.getCurrentTitle() --Ensures demo parameter will never affect category() output for articles self.demo = self.demo or page.namespace ~= 0 and (args['dæmi'] or args.demo) return args, page end }, require('Module:Buffer') --[[ Formats category links. Stores them until called with cat.done=true Takes multiple or single categories in the form of 'cat' or a table of strings and/or tables containing parts. (See below) ]] local attention, catTag, catKey = Buffer'Stubbasnið sem þurfa athygli', '[[Flokkur:%s]]', '%s|%s%s' local function category(cat) for _, v in ipairs((tostring(cat) == cat or cat.t) and {cat} or cat) do --[[ If v is a table: [1] = full category name; defaults to local attention if blank k = Category sort key. Prefix before v.t t = page.text or args.tempsort#; appended after k (or in its place if omitted). Required if v is not a string Basically the same as v = (v[1] or attention) .. ' | ' .. (v.k or '') .. v.t ]] if v and v ~= true then--reject v = nil, false, or true local thingToFormat if tostring(v) == v then thingToFormat = v else local buf if v[1] then buf = Buffer(v[1]) else buf = attention end thingToFormat = buf:_in(v.k):_(v.t):_str(2, nil, nil, '|') end p.cats[catTag:format(thingToFormat)] = true end end return cat.done and table.concat(p.cats, p.demo and ' | ' or nil) or '' end --[[ Makes an ombox warning; Takes table {ifNot = Boolean, text, {cat. sort key, cat. sort name}} Will return an empty string instead when ifNot evaluates to true ]] local function ombox(v) if v.ifNot then return end p.ombox = p.ombox or require('Module:Message box').ombox category{v[2]} return p.ombox{ type = 'content', text = v[1] } end --[[ Unlike original template, module now takes unlimited cats! This function also performs most stub category error checks except for the ombox for when main |category= is omitted (See p.template()) ]] local function catStub(page, pageDoc) stubCats = {missing = {}, v = {}} -- zwj and zwnj have semantical use in other other wikis, don't remove them local zwj = '\226\128\141' -- U+200D, E2 80 8D local zwnj = '\226\128\140' -- U+200C, E2 80 8C local disallowedUnicodeChars = '[^%w%p%s' .. zwj .. zwnj .. ']' -- for i18n we make this a separate string local code for k, _ in pairs(args) do --Find category parameters and store the number (main cat = '') table.insert(stubCats, string.match(k, ('^flokkur(%d*)$' or '^category(%d*)$'))) end table.sort(stubCats) for k, v in ipairs(stubCats) do --Get category names and, if called by p.templatepage, the optional sort key local tsort, cat = args[('bbsort' or 'sort' or 'tempsort') .. v], mw.ustring.gsub(args[('flokkur' or 'category') .. v], disallowedUnicodeChars, '')--remove all hidden unicode chars --Do not place template in main category if |tempsort = 'no'. However, DO place articles of that template in the main category. table.insert(stubCats.v, page and (--p.templatepage passes page; p.main does not, i.e. articles are categorized without sort keys. v=='' and tsort == 'no'--if true, inserts 'true' in table, which category() will reject or tsort and {cat, k = ' ', t = tsort} or {cat, k = ' *', t = page.subPageTitle.text}--note space in front of sort key ) or cat ) --Check category existance only if on the template page (i.e. stub documentation) if page then if not mw.title.new('Flokkur:' .. cat).exists then code = code or mw.html.create'code':wikitext'|flokkur' table.insert(stubCats.missing, tostring(mw.clone(code):wikitext(v))) end --[[ Checks non-demo stub template for documentation and flags if doc is present. All stub cats names are checked and flagged if it does not match 'Category: [] stub'. The main stub cat is exempt from the name check if the stub template has its own doc (presumably, this doc would have an explanation as to why the main stub cat is non-conforming). ]] table.insert(stubCats.v, v == '' and not p.demo and pageDoc.exists and 'Stubbasnið sem hafa skjölunar undirsíður' or not cat:match'stubbar' and {k = 'S', t = page.text} ) end end --Add category names after loop is completed category(stubCats.v) return #stubCats.missing > 0 and ombox{ --Changed, original msg: --One or more of the stub categories defined in this template do not seem to exist! --Please double-check the parameters {{para|category}}, {{para|category1}} and {{para|category2}}. 'Eftirfarandi færibreyta' .. (#stubCats.missing == 1 and ' skilgreinir stubba flokk sem er' or ' skilgreinir stubbaflokka sem eru') .. ' ekki til: ' .. mw.text.listToText(stubCats.missing), {k = 'N', t = page.text} } end --Shows population of categories found by catStub(). Outputs demo values if none local function population() local wikitext, base = {}, '* [[:Flokkur:%s]] (fjöldi: %s)\n' if not (args.flokkur or args.category) and stubCats[1] ~= false then table.insert(stubCats, 1, false) end for _, v in ipairs(stubCats) do table.insert(wikitext, base:format( v and args[('flokkur' or 'category') .. v] or ('{{{flokkur}}}' or '{{{category}}}'), v and mw.site.stats.pagesInCategory(args[('flokkur' or 'category') .. v], ('all')) or 0 )) end return table.concat(wikitext) end --Includes standard stub documention and flags stub templates with bad parameter values. function p.templatepage(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local tStubDoc = mw.title.new'Snið:Stubbasniðs upplýsingar' local pageDoc = page:subPageTitle('doc') --Reorganization note: Original Asbox alternates between outputting categories and checking on params |category#=. --Rather than checking multiple times and switching tasks, all stub category param operations have been rolled into catStub() return Buffer( ombox{--Show ombox warnings for missing args. ifNot = (args.flokkur or args.category), '<code>|flokkur</code> færibreytan var ekki tilgreind. Vinsamlegast bættu við viðeigandi stubba flokk.', {k = 'C', t = page.text} }) :_(ombox{ ifNot = args.umfangsefni or args.subject or args.grein or args.article or args.eigindi or args.qualifier, 'Þetta stubbasnið hefur ekki tekið fram þær greinar sem það flokkar! Alla vega ein af færibreytunum <code>|subject</code>, <code>|article</code> eða <code>|qualifier</code> þurfa að vera tilgreind.', {k = 'D', t = page.text} }) :_(catStub(page, pageDoc))--catStub() may also return an ombox if there are non-existing categories :_(category{ done = p.demo ~= 'doc',--Outputs categories if not doc demo 'Stubbasnið', (args['myndtákn'] or args.icon) and 'Stubbasnið sem nota myndtákn færibreytu' or (args.mynd or args.image) and ( mw.title.new('Mynd:' .. mw.text.split((args.mynd or args.image), '|')[1]).file.exists --do nothing if exists. category() will reject true or {k = 'B', t = page.text} ) or 'Stubbasnið án mynda', (args.myndalt or args.imagealt) and {k = 'I', t = page.text}, }) :_((not p.demo or p.demo == ('skjölun' or 'doc')) and--Add standard stub template documentation require('Module:Documentation').main{ content = Buffer(page.text ~= 'Stubbur' and--This comparison performed in {{Asbox/stubtree}} before it invokes Module:Asbox stubtree -- TODO: update this instance of Asbox to Article stub box eventually require('Module:Asbox stubtree').subtree{args = {pagename = page.text}} ) :_in'__NOEDITSECTION__\nÞetta snið er notað til þess halda utan um':_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article):_'stubba':_(args.eigindi or args.qualifier):_out' '--space :_'. Það notar {{[[Snið:Stubbasnið|stubbasnið]]}}, sem er gert til að auðvelda ferlið á sköpun og viðhaldi stubbasniða.\n== Notkun ==\nMeð því að skrifa ' :_(mw.html.create'code' :wikitext( mw.text.nowiki( '{{' ), page.text == 'Stubbur' and 'stubbur' or page.text, '}}') ) :_' þá býr það til skilaboðin sem eru sýnd hér efst, og bætir greininni í eftirfarandi flokk' :_(#stubCats > 1 and 'a' or '') :_':\n' :_(population()) :_(pageDoc.exists and--transclusion of /doc if it exists frame:expandTemplate{title = pageDoc.text} ) :_'\n' :_(frame:expandTemplate{title = tStubDoc.text}) :_'\n\n'() , ['link box'] = Buffer'Þessar upplýsingar voru gerðar ósjálfrátt af [[Module:Article stub box]].' :_in'Almennar upplýsingar voru innleiddar frá [[Snið:Stubbasniðs upplýsingar]].' :_(mw.html.create'span' :cssText'font-size:smaller;font-style:normal;line-height:130%' :node(('([%s breyta] | [%s saga])'):format( tStubDoc:fullUrl('action=edit', 'relative'), tStubDoc:fullUrl('action=history', 'relative') )) ) :_out() :_'Flýtileiðir/endurbeiningar fara í [[/doc|skjölun]].' :_(page.protectionLevels.edit and page.protectionLevels.edit[1] == 'sysop' and "Þetta snið er [[WP:PROTECT|verndað]] og allir [[WP:CAT|flokkar]] ættu að fara í [" .. pageDoc:fullUrl('action=edit&preload=Snið:Category_interwiki/preload', 'relative') .. '| /doc] undirsíðuna, sem er ekki vernduð.' )' <br/>' } )() end function p.main(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local output = mw.html.create'div' :attr{role = 'note'} :addClass'metadata plainlinks asbox stub' :tag'table' :attr{role = 'presentation'} :tag'tr' :addClass'noresize' :node((args['myndtákn'] or args.icon or args.mynd or args.image) and mw.html.create'td' :wikitext((args['myndtákn'] or args.icon) or ('[[Mynd:%s|%spx|alt=%s|class=%s]]'):format( (args.mynd or args.image) or '', args.pix or '40x30', args.myndalt or args.imagealt or 'Stub icon', args.myndklasi or args.imageclass or '' )) ) :tag'td' :tag'p' :addClass'asbox-body' :wikitext( Buffer((args.fornafn or args.pronoun) or 'Þessi'):_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article or 'grein'):_(args.eigindi or args.qualifier)' ',--space ' er [[Wikipedia:Stubbur|stubbur]]. Þú getur hjálpað til með því að [', page:fullUrl('action=edit', 'relative'), ' bæta við greinina].' ) :done() :node((args['glósa'] or args.note) and mw.html.create() :tag'p' :addClass'asbox-note' :wikitext(args['glósa'] or args.note) :done() ) :allDone() :node((args.nafn or args.name) and require'Module:Navbar'._navbar{ args.nafn or args.name, mini = 'yes', } ) --[[ Stub categories for templates include a sort key; this ensures that all stub tags appear at the beginning of their respective categories. Articles using the template do not need a sort key since they have unique names. When p.demo equals 'doc', the demo stub categories will appear as those for a stub template. Otherwise, any non-nil p.demo will emulate article space categories (plus any error cats unless set to 'art') ]] if page.namespace == 0 then -- Main namespace category'Wikipedia:Allir stubbar' catStub() elseif p.demo then if p.demo ~= ('skjölun' or 'doc') then catStub() end --Unless p.demo is set to 'art', it will also include error categories normally only shown on --the template but not in the article. The elseif after namespace == 0 means demo cats will never show in article space. p.demodoc = p.demo ~= ('grein' or 'art') and p.templatepage(frame, page) output = mw.html.create() :node(output) :tag'small':wikitext( 'Flokkun: ', (category{done = true}:gsub('(%[%[)(Flokkur:)([^|%]]-)(%|)', '%1%2%3|%2%3%4'):gsub('(%[%[)(Flokkur:)', '%1:%2')) ):done() :wikitext(p.demo == ('skjölun' or 'doc') and p.demodoc or nil) else --Checks for valid name; emulates original template's check using {{FULLPAGENAME:{{{name|}}}}} local normalizedName = mw.title.new((args.nafn or args.name) or '') if normalizedName and normalizedName.fullText == page.fullText then output = mw.html.create():node(output):wikitext(p.templatepage(frame, page)) elseif not page.isSubpage and page.namespace == 10 then-- Template namespace and not a subpage category{{k = (args.nafn or args.name) and 'E' or 'W', t = page.text}} end end return frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = templatestyles} } .. tostring(output:wikitext(not p.demo and category{done = true} or nil)) end return p kabcv5thuo3tmdzf9mhm6xx0pzgegt3 1971505 1971504 2026-07-10T17:08:44Z MyraMidnight 41218 fjarlægji .text frá subpagetitle 1971505 Scribunto text/plain --[[ This module was created by User:CodeHydro (Alexander Zhikun He). User:Jackmcbarn and User:Mr._Stradivarius provided a great deal of assistance in writting p.main() p.main() draw heavily from the following version of Template:Asbox of the English Wikipedia, authored primarily by User:Rich_Farmbrough https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox&oldid=619510287 p.templatepage() is derived from the following revision of Template:Asbox/templatepage, authored primarily by User:MSGJ https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox/templatepage&oldid=632914791 Both templates had significant contributions from numerous others listed in the revision history tab of their respective pages. --]] local stubprefix = 'stubbur/' -- svo hægt sé að fjarlægja það úr nafni fyrir sorteringu local stubname = '' local WRAPPER_TEMPLATE, args = 'Snið:Stubbasnið/sandkassi' local templatestyles = 'Module:Article stub box/styles.css' local p, Buffer, stubCats = { --Prevents dupli-cats... get it? Maybe not? cats = setmetatable({}, {__newindex = function(t, i, v) if not rawget(t, i) then rawset(t, i, v) table.insert(t, i) end end}), --initializes variables required by both p.main and p.templatepage init = function(self, frame, page) args, page = args or require('Module:Arguments').getArgs(frame, { wrappers = WRAPPER_TEMPLATE }), page or mw.title.getCurrentTitle() --Ensures demo parameter will never affect category() output for articles self.demo = self.demo or page.namespace ~= 0 and (args['dæmi'] or args.demo) return args, page end }, require('Module:Buffer') --[[ Formats category links. Stores them until called with cat.done=true Takes multiple or single categories in the form of 'cat' or a table of strings and/or tables containing parts. (See below) ]] local attention, catTag, catKey = Buffer'Stubbasnið sem þurfa athygli', '[[Flokkur:%s]]', '%s|%s%s' local function category(cat) for _, v in ipairs((tostring(cat) == cat or cat.t) and {cat} or cat) do --[[ If v is a table: [1] = full category name; defaults to local attention if blank k = Category sort key. Prefix before v.t t = page.text or args.tempsort#; appended after k (or in its place if omitted). Required if v is not a string Basically the same as v = (v[1] or attention) .. ' | ' .. (v.k or '') .. v.t ]] if v and v ~= true then--reject v = nil, false, or true local thingToFormat if tostring(v) == v then thingToFormat = v else local buf if v[1] then buf = Buffer(v[1]) else buf = attention end thingToFormat = buf:_in(v.k):_(v.t):_str(2, nil, nil, '|') end p.cats[catTag:format(thingToFormat)] = true end end return cat.done and table.concat(p.cats, p.demo and ' | ' or nil) or '' end --[[ Makes an ombox warning; Takes table {ifNot = Boolean, text, {cat. sort key, cat. sort name}} Will return an empty string instead when ifNot evaluates to true ]] local function ombox(v) if v.ifNot then return end p.ombox = p.ombox or require('Module:Message box').ombox category{v[2]} return p.ombox{ type = 'content', text = v[1] } end --[[ Unlike original template, module now takes unlimited cats! This function also performs most stub category error checks except for the ombox for when main |category= is omitted (See p.template()) ]] local function catStub(page, pageDoc) stubCats = {missing = {}, v = {}} -- zwj and zwnj have semantical use in other other wikis, don't remove them local zwj = '\226\128\141' -- U+200D, E2 80 8D local zwnj = '\226\128\140' -- U+200C, E2 80 8C local disallowedUnicodeChars = '[^%w%p%s' .. zwj .. zwnj .. ']' -- for i18n we make this a separate string local code for k, _ in pairs(args) do --Find category parameters and store the number (main cat = '') table.insert(stubCats, string.match(k, ('^flokkur(%d*)$' or '^category(%d*)$'))) end table.sort(stubCats) for k, v in ipairs(stubCats) do --Get category names and, if called by p.templatepage, the optional sort key local tsort, cat = args[('bbsort' or 'sort' or 'tempsort') .. v], mw.ustring.gsub(args[('flokkur' or 'category') .. v], disallowedUnicodeChars, '')--remove all hidden unicode chars --Do not place template in main category if |tempsort = 'no'. However, DO place articles of that template in the main category. table.insert(stubCats.v, page and (--p.templatepage passes page; p.main does not, i.e. articles are categorized without sort keys. v=='' and tsort == 'no'--if true, inserts 'true' in table, which category() will reject or tsort and {cat, k = ' ', t = tsort} or {cat, k = ' *', t = page.subPageTitle}--note space in front of sort key ) or cat ) --Check category existance only if on the template page (i.e. stub documentation) if page then if not mw.title.new('Flokkur:' .. cat).exists then code = code or mw.html.create'code':wikitext'|flokkur' table.insert(stubCats.missing, tostring(mw.clone(code):wikitext(v))) end --[[ Checks non-demo stub template for documentation and flags if doc is present. All stub cats names are checked and flagged if it does not match 'Category: [] stub'. The main stub cat is exempt from the name check if the stub template has its own doc (presumably, this doc would have an explanation as to why the main stub cat is non-conforming). ]] table.insert(stubCats.v, v == '' and not p.demo and pageDoc.exists and 'Stubbasnið sem hafa skjölunar undirsíður' or not cat:match'stubbar' and {k = 'S', t = page.text} ) end end --Add category names after loop is completed category(stubCats.v) return #stubCats.missing > 0 and ombox{ --Changed, original msg: --One or more of the stub categories defined in this template do not seem to exist! --Please double-check the parameters {{para|category}}, {{para|category1}} and {{para|category2}}. 'Eftirfarandi færibreyta' .. (#stubCats.missing == 1 and ' skilgreinir stubba flokk sem er' or ' skilgreinir stubbaflokka sem eru') .. ' ekki til: ' .. mw.text.listToText(stubCats.missing), {k = 'N', t = page.text} } end --Shows population of categories found by catStub(). Outputs demo values if none local function population() local wikitext, base = {}, '* [[:Flokkur:%s]] (fjöldi: %s)\n' if not (args.flokkur or args.category) and stubCats[1] ~= false then table.insert(stubCats, 1, false) end for _, v in ipairs(stubCats) do table.insert(wikitext, base:format( v and args[('flokkur' or 'category') .. v] or ('{{{flokkur}}}' or '{{{category}}}'), v and mw.site.stats.pagesInCategory(args[('flokkur' or 'category') .. v], ('all')) or 0 )) end return table.concat(wikitext) end --Includes standard stub documention and flags stub templates with bad parameter values. function p.templatepage(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local tStubDoc = mw.title.new'Snið:Stubbasniðs upplýsingar' local pageDoc = page:subPageTitle('doc') --Reorganization note: Original Asbox alternates between outputting categories and checking on params |category#=. --Rather than checking multiple times and switching tasks, all stub category param operations have been rolled into catStub() return Buffer( ombox{--Show ombox warnings for missing args. ifNot = (args.flokkur or args.category), '<code>|flokkur</code> færibreytan var ekki tilgreind. Vinsamlegast bættu við viðeigandi stubba flokk.', {k = 'C', t = page.text} }) :_(ombox{ ifNot = args.umfangsefni or args.subject or args.grein or args.article or args.eigindi or args.qualifier, 'Þetta stubbasnið hefur ekki tekið fram þær greinar sem það flokkar! Alla vega ein af færibreytunum <code>|subject</code>, <code>|article</code> eða <code>|qualifier</code> þurfa að vera tilgreind.', {k = 'D', t = page.text} }) :_(catStub(page, pageDoc))--catStub() may also return an ombox if there are non-existing categories :_(category{ done = p.demo ~= 'doc',--Outputs categories if not doc demo 'Stubbasnið', (args['myndtákn'] or args.icon) and 'Stubbasnið sem nota myndtákn færibreytu' or (args.mynd or args.image) and ( mw.title.new('Mynd:' .. mw.text.split((args.mynd or args.image), '|')[1]).file.exists --do nothing if exists. category() will reject true or {k = 'B', t = page.text} ) or 'Stubbasnið án mynda', (args.myndalt or args.imagealt) and {k = 'I', t = page.text}, }) :_((not p.demo or p.demo == ('skjölun' or 'doc')) and--Add standard stub template documentation require('Module:Documentation').main{ content = Buffer(page.text ~= 'Stubbur' and--This comparison performed in {{Asbox/stubtree}} before it invokes Module:Asbox stubtree -- TODO: update this instance of Asbox to Article stub box eventually require('Module:Asbox stubtree').subtree{args = {pagename = page.text}} ) :_in'__NOEDITSECTION__\nÞetta snið er notað til þess halda utan um':_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article):_'stubba':_(args.eigindi or args.qualifier):_out' '--space :_'. Það notar {{[[Snið:Stubbasnið|stubbasnið]]}}, sem er gert til að auðvelda ferlið á sköpun og viðhaldi stubbasniða.\n== Notkun ==\nMeð því að skrifa ' :_(mw.html.create'code' :wikitext( mw.text.nowiki( '{{' ), page.text == 'Stubbur' and 'stubbur' or page.text, '}}') ) :_' þá býr það til skilaboðin sem eru sýnd hér efst, og bætir greininni í eftirfarandi flokk' :_(#stubCats > 1 and 'a' or '') :_':\n' :_(population()) :_(pageDoc.exists and--transclusion of /doc if it exists frame:expandTemplate{title = pageDoc.text} ) :_'\n' :_(frame:expandTemplate{title = tStubDoc.text}) :_'\n\n'() , ['link box'] = Buffer'Þessar upplýsingar voru gerðar ósjálfrátt af [[Module:Article stub box]].' :_in'Almennar upplýsingar voru innleiddar frá [[Snið:Stubbasniðs upplýsingar]].' :_(mw.html.create'span' :cssText'font-size:smaller;font-style:normal;line-height:130%' :node(('([%s breyta] | [%s saga])'):format( tStubDoc:fullUrl('action=edit', 'relative'), tStubDoc:fullUrl('action=history', 'relative') )) ) :_out() :_'Flýtileiðir/endurbeiningar fara í [[/doc|skjölun]].' :_(page.protectionLevels.edit and page.protectionLevels.edit[1] == 'sysop' and "Þetta snið er [[WP:PROTECT|verndað]] og allir [[WP:CAT|flokkar]] ættu að fara í [" .. pageDoc:fullUrl('action=edit&preload=Snið:Category_interwiki/preload', 'relative') .. '| /doc] undirsíðuna, sem er ekki vernduð.' )' <br/>' } )() end function p.main(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local output = mw.html.create'div' :attr{role = 'note'} :addClass'metadata plainlinks asbox stub' :tag'table' :attr{role = 'presentation'} :tag'tr' :addClass'noresize' :node((args['myndtákn'] or args.icon or args.mynd or args.image) and mw.html.create'td' :wikitext((args['myndtákn'] or args.icon) or ('[[Mynd:%s|%spx|alt=%s|class=%s]]'):format( (args.mynd or args.image) or '', args.pix or '40x30', args.myndalt or args.imagealt or 'Stub icon', args.myndklasi or args.imageclass or '' )) ) :tag'td' :tag'p' :addClass'asbox-body' :wikitext( Buffer((args.fornafn or args.pronoun) or 'Þessi'):_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article or 'grein'):_(args.eigindi or args.qualifier)' ',--space ' er [[Wikipedia:Stubbur|stubbur]]. Þú getur hjálpað til með því að [', page:fullUrl('action=edit', 'relative'), ' bæta við greinina].' ) :done() :node((args['glósa'] or args.note) and mw.html.create() :tag'p' :addClass'asbox-note' :wikitext(args['glósa'] or args.note) :done() ) :allDone() :node((args.nafn or args.name) and require'Module:Navbar'._navbar{ args.nafn or args.name, mini = 'yes', } ) --[[ Stub categories for templates include a sort key; this ensures that all stub tags appear at the beginning of their respective categories. Articles using the template do not need a sort key since they have unique names. When p.demo equals 'doc', the demo stub categories will appear as those for a stub template. Otherwise, any non-nil p.demo will emulate article space categories (plus any error cats unless set to 'art') ]] if page.namespace == 0 then -- Main namespace category'Wikipedia:Allir stubbar' catStub() elseif p.demo then if p.demo ~= ('skjölun' or 'doc') then catStub() end --Unless p.demo is set to 'art', it will also include error categories normally only shown on --the template but not in the article. The elseif after namespace == 0 means demo cats will never show in article space. p.demodoc = p.demo ~= ('grein' or 'art') and p.templatepage(frame, page) output = mw.html.create() :node(output) :tag'small':wikitext( 'Flokkun: ', (category{done = true}:gsub('(%[%[)(Flokkur:)([^|%]]-)(%|)', '%1%2%3|%2%3%4'):gsub('(%[%[)(Flokkur:)', '%1:%2')) ):done() :wikitext(p.demo == ('skjölun' or 'doc') and p.demodoc or nil) else --Checks for valid name; emulates original template's check using {{FULLPAGENAME:{{{name|}}}}} local normalizedName = mw.title.new((args.nafn or args.name) or '') if normalizedName and normalizedName.fullText == page.fullText then output = mw.html.create():node(output):wikitext(p.templatepage(frame, page)) elseif not page.isSubpage and page.namespace == 10 then-- Template namespace and not a subpage category{{k = (args.nafn or args.name) and 'E' or 'W', t = page.text}} end end return frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = templatestyles} } .. tostring(output:wikitext(not p.demo and category{done = true} or nil)) end return p l89da4vn2bfyr0gkkersybo83mcvj3a 1971508 1971505 2026-07-10T17:31:21Z MyraMidnight 41218 prófa gsub á page.text 1971508 Scribunto text/plain --[[ This module was created by User:CodeHydro (Alexander Zhikun He). User:Jackmcbarn and User:Mr._Stradivarius provided a great deal of assistance in writting p.main() p.main() draw heavily from the following version of Template:Asbox of the English Wikipedia, authored primarily by User:Rich_Farmbrough https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox&oldid=619510287 p.templatepage() is derived from the following revision of Template:Asbox/templatepage, authored primarily by User:MSGJ https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Asbox/templatepage&oldid=632914791 Both templates had significant contributions from numerous others listed in the revision history tab of their respective pages. --]] local stubprefix = 'stubbur/' -- svo hægt sé að fjarlægja það úr nafni fyrir sorteringu local stubname = '' local WRAPPER_TEMPLATE, args = 'Snið:Stubbasnið/sandkassi' local templatestyles = 'Module:Article stub box/styles.css' local p, Buffer, stubCats = { --Prevents dupli-cats... get it? Maybe not? cats = setmetatable({}, {__newindex = function(t, i, v) if not rawget(t, i) then rawset(t, i, v) table.insert(t, i) end end}), --initializes variables required by both p.main and p.templatepage init = function(self, frame, page) args, page = args or require('Module:Arguments').getArgs(frame, { wrappers = WRAPPER_TEMPLATE }), page or mw.title.getCurrentTitle() --Ensures demo parameter will never affect category() output for articles self.demo = self.demo or page.namespace ~= 0 and (args['dæmi'] or args.demo) return args, page end }, require('Module:Buffer') --[[ Formats category links. Stores them until called with cat.done=true Takes multiple or single categories in the form of 'cat' or a table of strings and/or tables containing parts. (See below) ]] local attention, catTag, catKey = Buffer'Stubbasnið sem þurfa athygli', '[[Flokkur:%s]]', '%s|%s%s' local function category(cat) for _, v in ipairs((tostring(cat) == cat or cat.t) and {cat} or cat) do --[[ If v is a table: [1] = full category name; defaults to local attention if blank k = Category sort key. Prefix before v.t t = page.text or args.tempsort#; appended after k (or in its place if omitted). Required if v is not a string Basically the same as v = (v[1] or attention) .. ' | ' .. (v.k or '') .. v.t ]] if v and v ~= true then--reject v = nil, false, or true local thingToFormat if tostring(v) == v then thingToFormat = v else local buf if v[1] then buf = Buffer(v[1]) else buf = attention end thingToFormat = buf:_in(v.k):_(v.t):_str(2, nil, nil, '|') end p.cats[catTag:format(thingToFormat)] = true end end return cat.done and table.concat(p.cats, p.demo and ' | ' or nil) or '' end --[[ Makes an ombox warning; Takes table {ifNot = Boolean, text, {cat. sort key, cat. sort name}} Will return an empty string instead when ifNot evaluates to true ]] local function ombox(v) if v.ifNot then return end p.ombox = p.ombox or require('Module:Message box').ombox category{v[2]} return p.ombox{ type = 'content', text = v[1] } end --[[ Unlike original template, module now takes unlimited cats! This function also performs most stub category error checks except for the ombox for when main |category= is omitted (See p.template()) ]] local function catStub(page, pageDoc) stubCats = {missing = {}, v = {}} -- zwj and zwnj have semantical use in other other wikis, don't remove them local zwj = '\226\128\141' -- U+200D, E2 80 8D local zwnj = '\226\128\140' -- U+200C, E2 80 8C local disallowedUnicodeChars = '[^%w%p%s' .. zwj .. zwnj .. ']' -- for i18n we make this a separate string local code for k, _ in pairs(args) do --Find category parameters and store the number (main cat = '') table.insert(stubCats, string.match(k, ('^flokkur(%d*)$' or '^category(%d*)$'))) end table.sort(stubCats) for k, v in ipairs(stubCats) do --Get category names and, if called by p.templatepage, the optional sort key local tsort, cat = args[('bbsort' or 'sort' or 'tempsort') .. v], mw.ustring.gsub(args[('flokkur' or 'category') .. v], disallowedUnicodeChars, '')--remove all hidden unicode chars --Do not place template in main category if |tempsort = 'no'. However, DO place articles of that template in the main category. table.insert(stubCats.v, page and (--p.templatepage passes page; p.main does not, i.e. articles are categorized without sort keys. v=='' and tsort == 'no'--if true, inserts 'true' in table, which category() will reject or tsort and {cat, k = ' ', t = tsort} or {cat, k = ' *', t = page.text:gsub(stubprefix, '')}--note space in front of sort key ) or cat ) --Check category existance only if on the template page (i.e. stub documentation) if page then if not mw.title.new('Flokkur:' .. cat).exists then code = code or mw.html.create'code':wikitext'|flokkur' table.insert(stubCats.missing, tostring(mw.clone(code):wikitext(v))) end --[[ Checks non-demo stub template for documentation and flags if doc is present. All stub cats names are checked and flagged if it does not match 'Category: [] stub'. The main stub cat is exempt from the name check if the stub template has its own doc (presumably, this doc would have an explanation as to why the main stub cat is non-conforming). ]] table.insert(stubCats.v, v == '' and not p.demo and pageDoc.exists and 'Stubbasnið sem hafa skjölunar undirsíður' or not cat:match'stubbar' and {k = 'S', t = page.text} ) end end --Add category names after loop is completed category(stubCats.v) return #stubCats.missing > 0 and ombox{ --Changed, original msg: --One or more of the stub categories defined in this template do not seem to exist! --Please double-check the parameters {{para|category}}, {{para|category1}} and {{para|category2}}. 'Eftirfarandi færibreyta' .. (#stubCats.missing == 1 and ' skilgreinir stubba flokk sem er' or ' skilgreinir stubbaflokka sem eru') .. ' ekki til: ' .. mw.text.listToText(stubCats.missing), {k = 'N', t = page.text} } end --Shows population of categories found by catStub(). Outputs demo values if none local function population() local wikitext, base = {}, '* [[:Flokkur:%s]] (fjöldi: %s)\n' if not (args.flokkur or args.category) and stubCats[1] ~= false then table.insert(stubCats, 1, false) end for _, v in ipairs(stubCats) do table.insert(wikitext, base:format( v and args[('flokkur' or 'category') .. v] or ('{{{flokkur}}}' or '{{{category}}}'), v and mw.site.stats.pagesInCategory(args[('flokkur' or 'category') .. v], ('all')) or 0 )) end return table.concat(wikitext) end --Includes standard stub documention and flags stub templates with bad parameter values. function p.templatepage(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local tStubDoc = mw.title.new'Snið:Stubbasniðs upplýsingar' local pageDoc = page:subPageTitle('doc') --Reorganization note: Original Asbox alternates between outputting categories and checking on params |category#=. --Rather than checking multiple times and switching tasks, all stub category param operations have been rolled into catStub() return Buffer( ombox{--Show ombox warnings for missing args. ifNot = (args.flokkur or args.category), '<code>|flokkur</code> færibreytan var ekki tilgreind. Vinsamlegast bættu við viðeigandi stubba flokk.', {k = 'C', t = page.text} }) :_(ombox{ ifNot = args.umfangsefni or args.subject or args.grein or args.article or args.eigindi or args.qualifier, 'Þetta stubbasnið hefur ekki tekið fram þær greinar sem það flokkar! Alla vega ein af færibreytunum <code>|subject</code>, <code>|article</code> eða <code>|qualifier</code> þurfa að vera tilgreind.', {k = 'D', t = page.text} }) :_(catStub(page, pageDoc))--catStub() may also return an ombox if there are non-existing categories :_(category{ done = p.demo ~= 'doc',--Outputs categories if not doc demo 'Stubbasnið', (args['myndtákn'] or args.icon) and 'Stubbasnið sem nota myndtákn færibreytu' or (args.mynd or args.image) and ( mw.title.new('Mynd:' .. mw.text.split((args.mynd or args.image), '|')[1]).file.exists --do nothing if exists. category() will reject true or {k = 'B', t = page.text} ) or 'Stubbasnið án mynda', (args.myndalt or args.imagealt) and {k = 'I', t = page.text}, }) :_((not p.demo or p.demo == ('skjölun' or 'doc')) and--Add standard stub template documentation require('Module:Documentation').main{ content = Buffer(page.text ~= 'Stubbur' and--This comparison performed in {{Asbox/stubtree}} before it invokes Module:Asbox stubtree -- TODO: update this instance of Asbox to Article stub box eventually require('Module:Asbox stubtree').subtree{args = {pagename = page.text}} ) :_in'__NOEDITSECTION__\nÞetta snið er notað til þess halda utan um':_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article):_'stubba':_(args.eigindi or args.qualifier):_out' '--space :_'. Það notar {{[[Snið:Stubbasnið|stubbasnið]]}}, sem er gert til að auðvelda ferlið á sköpun og viðhaldi stubbasniða.\n== Notkun ==\nMeð því að skrifa ' :_(mw.html.create'code' :wikitext( mw.text.nowiki( '{{' ), page.text == 'Stubbur' and 'stubbur' or page.text, '}}') ) :_' þá býr það til skilaboðin sem eru sýnd hér efst, og bætir greininni í eftirfarandi flokk' :_(#stubCats > 1 and 'a' or '') :_':\n' :_(population()) :_(pageDoc.exists and--transclusion of /doc if it exists frame:expandTemplate{title = pageDoc.text} ) :_'\n' :_(frame:expandTemplate{title = tStubDoc.text}) :_'\n\n'() , ['link box'] = Buffer'Þessar upplýsingar voru gerðar ósjálfrátt af [[Module:Article stub box]].' :_in'Almennar upplýsingar voru innleiddar frá [[Snið:Stubbasniðs upplýsingar]].' :_(mw.html.create'span' :cssText'font-size:smaller;font-style:normal;line-height:130%' :node(('([%s breyta] | [%s saga])'):format( tStubDoc:fullUrl('action=edit', 'relative'), tStubDoc:fullUrl('action=history', 'relative') )) ) :_out() :_'Flýtileiðir/endurbeiningar fara í [[/doc|skjölun]].' :_(page.protectionLevels.edit and page.protectionLevels.edit[1] == 'sysop' and "Þetta snið er [[WP:PROTECT|verndað]] og allir [[WP:CAT|flokkar]] ættu að fara í [" .. pageDoc:fullUrl('action=edit&preload=Snið:Category_interwiki/preload', 'relative') .. '| /doc] undirsíðuna, sem er ekki vernduð.' )' <br/>' } )() end function p.main(frame, page) args, page = p:init(frame, page) local output = mw.html.create'div' :attr{role = 'note'} :addClass'metadata plainlinks asbox stub' :tag'table' :attr{role = 'presentation'} :tag'tr' :addClass'noresize' :node((args['myndtákn'] or args.icon or args.mynd or args.image) and mw.html.create'td' :wikitext((args['myndtákn'] or args.icon) or ('[[Mynd:%s|%spx|alt=%s|class=%s]]'):format( (args.mynd or args.image) or '', args.pix or '40x30', args.myndalt or args.imagealt or 'Stub icon', args.myndklasi or args.imageclass or '' )) ) :tag'td' :tag'p' :addClass'asbox-body' :wikitext( Buffer((args.fornafn or args.pronoun) or 'Þessi'):_(args.umfangsefni or args.subject):_(args.grein or args.article or 'grein'):_(args.eigindi or args.qualifier)' ',--space ' er [[Wikipedia:Stubbur|stubbur]]. Þú getur hjálpað til með því að [', page:fullUrl('action=edit', 'relative'), ' bæta við greinina].' ) :done() :node((args['glósa'] or args.note) and mw.html.create() :tag'p' :addClass'asbox-note' :wikitext(args['glósa'] or args.note) :done() ) :allDone() :node((args.nafn or args.name) and require'Module:Navbar'._navbar{ args.nafn or args.name, mini = 'yes', } ) --[[ Stub categories for templates include a sort key; this ensures that all stub tags appear at the beginning of their respective categories. Articles using the template do not need a sort key since they have unique names. When p.demo equals 'doc', the demo stub categories will appear as those for a stub template. Otherwise, any non-nil p.demo will emulate article space categories (plus any error cats unless set to 'art') ]] if page.namespace == 0 then -- Main namespace category'Wikipedia:Allir stubbar' catStub() elseif p.demo then if p.demo ~= ('skjölun' or 'doc') then catStub() end --Unless p.demo is set to 'art', it will also include error categories normally only shown on --the template but not in the article. The elseif after namespace == 0 means demo cats will never show in article space. p.demodoc = p.demo ~= ('grein' or 'art') and p.templatepage(frame, page) output = mw.html.create() :node(output) :tag'small':wikitext( 'Flokkun: ', (category{done = true}:gsub('(%[%[)(Flokkur:)([^|%]]-)(%|)', '%1%2%3|%2%3%4'):gsub('(%[%[)(Flokkur:)', '%1:%2')) ):done() :wikitext(p.demo == ('skjölun' or 'doc') and p.demodoc or nil) else --Checks for valid name; emulates original template's check using {{FULLPAGENAME:{{{name|}}}}} local normalizedName = mw.title.new((args.nafn or args.name) or '') if normalizedName and normalizedName.fullText == page.fullText then output = mw.html.create():node(output):wikitext(p.templatepage(frame, page)) elseif not page.isSubpage and page.namespace == 10 then-- Template namespace and not a subpage category{{k = (args.nafn or args.name) and 'E' or 'W', t = page.text}} end end return frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = templatestyles} } .. tostring(output:wikitext(not p.demo and category{done = true} or nil)) end return p awsuoob74keossy1x219h6jyborty2h Snið:Stubbur/dagblað 10 191280 1971496 1971180 2026-07-10T16:42:46Z MyraMidnight 41218 smá test til að sjá hvernig það fer í sorteringu í flokkun 1971496 wikitext text/x-wiki {{stubbasnið/sandkassi | mynd =Circle-icons-news.svg | grein = [[dagblað]]a/ [[tímarit]]agrein | flokkur = Wikipedia:Blaðastubbar | nafn = Snið:Stubbur/dagblað | dæmi = {{{dæmi|}}} | glósa = {{{glósa|}}} }} jylekim4xpeyum1pjl48qchha2upmk6 1971498 1971496 2026-07-10T16:48:41Z MyraMidnight 41218 tek prufu til baka og geri test stubb 1971498 wikitext text/x-wiki {{stubbasnið | mynd =Circle-icons-news.svg | grein = [[dagblað]]a/ [[tímarit]]agrein | flokkur = Wikipedia:Blaðastubbar | nafn = Snið:Stubbur/dagblað | dæmi = {{{dæmi|}}} | glósa = {{{glósa|}}} }} c49e998qw8i2iz2qqd512jg6rbf1tue 1971509 1971498 2026-07-10T17:45:09Z MyraMidnight 41218 Sort 1971509 wikitext text/x-wiki {{stubbasnið | mynd =Circle-icons-news.svg | grein = [[dagblað]]a/ [[tímarit]]agrein | flokkur = Wikipedia:Blaðastubbar | nafn = Snið:Stubbur/dagblað | bbsort= dagblað← | dæmi = {{{dæmi|}}} | glósa = {{{glósa|}}} }} tdei19f1bveyks9cgt0sq0u1j2z4nq0 Darko Miličić 0 191320 1971549 1966422 2026-07-10T22:17:03Z Alvaldi 71791 1971549 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Darko Miličić | image = Darko Milicic cropped.jpg | caption = | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|1985|6|20}} | birth_place = [[Novi Sad]], [[Serbía]], [[Júgóslavía]] | nationality = Serbneskur | height_cm = 213 | weight_kg = 113 | draft_year = 2003 | draft_round = 1 | draft_pick = 2 | draft_team = [[Detroit Pistons]] | national_team = *[[File:Flag of Serbia and Montenegro (1992–2006).svg|23px]] [[Serbía og Svartfjallaland]] *{{flagdeco|Serbia}} [[Serbneska karlalandsliðið í körfuknattleik|Serbía]] | career_start = 2001–2012, 2019 | career_end = 2020 | career_position = Miðherji | years1 = 2001–2003 | team1 = [[KK Vršac|Hemofarm]] | years2 = 2003–2006 | team2 = [[Detroit Pistons]] | years3 = 2006–2007 | team3 = [[Orlando Magic]] | years4 = 2007–2009 | team4 = [[Memphis Grizzlies]] | years5 = 2009–2010 | team5 = [[New York Knicks]] | years6 = 2010–2012 | team6 = [[Minnesota Timberwolves]] | years7 = 2012 | team7 = [[Boston Celtics]] | years8 = 2019–2020 | team8 = [[KK I Came to Play|I Came to Play]] | highlights = | stats_league = NBA | stat1label = Stig | stat1value = 2.813 (6,0) | stat2label = Fráköst | stat2value = 1.971 (4,2) | stat3label = Varin skot | stat3value = 613 (1,3) }} '''Darko Miličić''' (fæddur 20. júní 1985) er serbneskur fyrrum körfuknattleiksmaður. Hann lék megnið af sínum ferli í [[NBA]]-deildinni eftir að hafa verið valinn annar í [[Nýliðaval NBA|nýliðavalinu]] árið 2003 af [[Detroit Pistons]], á eftir [[LeBron James]]. Hann varð NBA meistari með Pistons á sínu fyrsta ári í deildinni og lék seinna með [[Orlando Magic]], [[Memphis Grizzlies]], [[New York Knicks]], [[Minnesota Timberwolves]] og [[Boston Celtics]] áður en hann lagði skóna á hilluna 2012.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/espn/feature/story/_/id/20211833/nba-bust-darko-milicic-finds-success-back-home-serbia|title=Finding Darko|author=Sam Borden|publisher=ESPN|date=2020-04-09|website=www.espn.com|access-date=2026-06-07}}</ref> Hann tók þá stuttlega af hillunni árið 2019 til að spila með neðrideildarliðinu [[KK I Came to Play|I Came to Play]] í Serbíu áður en hann lagði þá aftur á hilluna.<ref name=":2">{{cite news|author1=Austin Kent|date=17 September 2019|title=Darko Milicic to return to professional basketball|work=[[Slam (magazine)|Slam]]|url=https://www.slamonline.com/nba/darko-milicic-to-return-to-professional-basketball/|access-date=7 October 2019}}</ref><ref name=":3">{{cite news|date=17 September 2019|title=Darko Milicic back to action|work=Eurohoops.net|url=https://www.eurohoops.net/en/others/935951/darko-milicic-back-to-action/|access-date=7 October 2019}}</ref> ==Titlar== *'''[[NBA]]''' **Meistari: 2004 **Tap í úrslitum: 2005 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{f|1985}} [[Flokkur:NBA leikmenn]] [[Flokkur:Serbneskir körfuknattleiksmenn]] s2e54v8zpop6vvi13x1paugs3ne15xu Karl-Anthony Towns 0 191455 1971531 1967578 2026-07-10T21:16:37Z Alvaldi 71791 1971531 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Karl-Anthony Towns | image = Karl-Anthony Towns (51914283512) (cropped) (cropped).jpg | image_size = | caption = Towns árið 2022. | position = Framherji / Miðherji | height_cm =213 | weight_kg = 112 | league = [[National Basketball Association|NBA]] | team = New York Knicks | number = 32 | nationality = Bandarískur / Dóminískur | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|1995|11|15}} | birth_place = Edison, [[New Jersey]], Bandaríkin | national_team = {{flagdeco|Dominican Republic}} [[Dóminíska karlalandsliðið í körfuknattleik|Dóminíska lýðveldið]] | college = Kentucky (2014–2015) | draft_year = 2015 | draft_pick = 1 | draft_round = 1 | draft_team = [[Minnesota Timberwolves]] | career_start = 2015 | career_end = | years1 = 2015–2023 | team1 = [[Minnesota Timberwolves]] | years2 = 2023–nú | team2 = [[New York Knicks]] }} '''Karl-Anthony Towns''' er (15. nóvember 1995) bandarískur og dóminískur körfuknattleiksmaður fyrir [[New York Knicks]] í [[NBA]]-deildinni og [[Dóminíska karlalandsliðið í körfuknattleik|dóminíska landsliðið]]. Towns lék háskólabolta fyrir Kentucky áður en hann var valinn af fyrstur í [[Nýliðaval NBA|nýliðavalinu]] árið 2015 af [[Minnesota Timberwolves]].<ref>{{Cite web|url=https://netswire.usatoday.com/story/sports/nba/nets/2026/06/13/knicks-karl-anthony-towns-explains-not-being-a-nets-fan-growing-up/90540625007/|title=Knicks' Karl-Anthony Towns explains not being a Nets fan growing up|last=Wire|first=Sharif Phillips-Keaton Nets|website=Nets Wire|language=en|access-date=2026-06-14}}</ref> Hann lék með liðinu til 2023 er honum var skipt til [[New York Knicks]] í skiptum fyrir Julius Randle Donte DiVincenzo.<ref>{{Cite news |last=O'Connor |first=Ian |date=2026-06-14 |title=Knicks’ Karl-Anthony Towns, a New Jersey kid on verge of becoming a New York legend |url=https://www.nytimes.com/athletic/7356099/2026/06/13/karl-anthony-towns-knicks-nba-finals/ |access-date=2026-06-14 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Með Knicks vann hann bæði [[Bikarkeppni NBA|bikar]]- og meistaratitil NBA tímabilið 2025–2026.<ref>{{Cite web|url=https://basketnews.com/news-249693-karl-anthony-towns-makes-special-promise-to-dominican-community-after-nba-title.html|title=Karl-Anthony Towns makes special promise to Dominican community after NBA title|website=basketnews.com|language=en|access-date=2026-06-14}}</ref><ref>{{Cite news |last=III |first=James L. Edwards |last2=Katz |first2=Fred |last3=O'Connor |first3=Ian |date=2026-06-14 |title=New York Knicks 2025-26 NBA championship season: The Athletic’s best reads |url=https://www.nytimes.com/athletic/7355478/2026/06/14/nba-finals-best-knicks-reads/ |access-date=2026-06-14 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==Titlar== ===Félagslið=== *'''[[NBA]]''' **Meistari: 2026 **[[Bikarkeppni NBA|Bikarmeistari]]: 2025 ===Landslið=== *'''Mið-Ameríkumeistaramótið''' **Gull: 2012 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{f|1996}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] dj8mkscwrd8zm43s0xpzi2o44t29cko Andy Burnham 0 191546 1971542 1968519 2026-07-10T21:58:29Z TKSnaevarr 53243 1971542 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Andy Burnham | mynd = Andy Burnham on 13 August 2024 (cropped 2).jpg | titill= Borgarstjóri Manchester | stjórnartíð_start = 8. maí 2017 | stjórnartíð_end = 19. júní 2026 | forveri = [[Tony Lloyd]] {{small|(starfandi)}} | eftirmaður = [[Paul Dennett]] {{small|(starfandi)}} | myndatexti1 = Burnham árið 2024. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1970|1|7}} | fæðingarstaður = [[Aintree]], [[Lancashire]], [[England]]i | þjóderni = [[Bretland|Breskur]] | maki = {{gifting|Marie-France van Heel|2000}} | stjórnmálaflokkur = [[Verkamannaflokkurinn (Bretland)|Verkamannaflokkurinn]] | börn = 3 | háskóli = [[Fitzwilliam College, Cambridge]] ([[Magister artium|MA]]) }} '''Andrew Murray Burnham''' (f. 7. janúar 1970) er breskur stjórnmálamaður sem hefur setið á neðri deild [[Breska þingið|breska þingsins]] fyrir kjördæmið [[Makersfield]] frá árinu 2026. Burnham er meðlimur í [[Verkamannaflokkurinn (Bretland)|Verkamannaflokknum]] og var borgarstjóri [[Stórborgarsvæðið Manchester|Stórborgarsvæðisins Manchester]] frá 2017 til 2026. Þar áður var hann þingmaður fyrir kjördæmið [[Leigh]] frá 2001 til 2017. Hann gegndi ýmsum embættum í ríkisstjórn á þingferli sínum áður en hann varð borgarstjóri, síðast embætti heilbrigðisráðherra frá 2009 til 2010 í ríkisstjórn [[Gordon Brown|Gordons Brown]]. ==Æviágrip== Andy Burnham fæddist 7. janúar árið 1970 í úthverfi [[Liverpool]] en ólst upp í bænum [[Culcheth]], sem er mitt á milli Liverpool og [[Manchester]]. Faðir hans vann hjá fjarskiptafyrirtækinu [[BT Group|BT]] en móðir hans var móttökuritari. Báðir foreldrar Burnhams voru stuðningsmenn [[Verkamannaflokkurinn (Bretland)|Verkamannaflokksins]] og Burnham ákvað á unga aldri að ganga einnig í flokkinn.<ref name=rúv>{{Vefheimild|titill= Hver er Andy Burnham?|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-06-19-hver-er-andy-burnham-478726|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Ingibjörg Sara Guðmundsdóttir|dags=19. júní 2026|skoðað=21. júní 2026}}</ref> Burnham nam ensku við [[Cambridge-háskóli|Cambridge-háskóla]]. Þeir bræður hans voru fyrstu meðlimir fjölskyldunnar til að ganga í háskóla. Eftir háskólanám vann Burnham sem blaðamaður, meðal annars hjá viðskiptadagblöðum. Hann hóf feril sinn í stjórnmálum á þrítugsaldri, sem rannsakandi fyrir [[Tessa Jowell|Tessu Jowell]], þingkonu og ráðherra í ríkisstjórnum [[Tony Blair]] og [[Gordon Brown|Gordons Brown]]. Hann varð ráðgjafi [[Chris Smith]] menningarmálaráðherra í kringum aldamót og var síðan kjörinn þingmaður fyrir kjördæmi heimabæjar síns, [[Leigh]], árið 2001. Þegar Gordon Brown varð forsætisráðherra árið 2008 varð Burnham menningar-, fjölmiðla- og íþróttamálaráðherra í stjórn hans.<ref name=rúv/> Sem íþróttamálaráðherra flutti Burnham ræðu á minningarathöfn þegar 20 ár voru liðin frá [[Hillsborough-slysið|Hillsborough-slysinu]] árið 1989. Eftir framíköll og uppsteyt á viðburðinum bað Burnham um að fá að tala um slysið á breska þinginu, sem varð til þess að annarri rannsókn á því var hleypt af stokkunum.<ref name=rúv/> Eftir afsögn Gordons Brown í kjölfar ósigurs Verkamannaflokksins í [[Þingkosningar í Bretlandi 2010|þingkosningunum 2010]] gaf Burnham kost á sér sem leiðtogi Verkamannaflokksins en lenti í fjórða sæti af fimm frambjóðendum. Hann bauð sig aftur fram árið 2015 en tapaði fyrir [[Jeremy Corbyn]].<ref name=rúv/> Burnham hætti í landsmálunum árið 2017 og bauð sig fram til borgarstjóra [[Manchester]]. Hann vann sigur með rúmlega tveimur þriðju atkvæðanna og var endurkjörinn með auknum meirihluta árið 2021. Á tíma [[Covid-19-faraldurinn|kórónuveirufaraldursins]] vakti Burnham athygli þegar hann sakaði [[ríkisstjórn Bretlands]] um að koma fram við norðurhluta landsins af fyrirlitningu vegna svæðisbundinna útgöngubanna. Sem borgarstjóri varð Burnham einnig þekktur fyrir umfangsmiklar breytingar á samgöngukerfi borgarinnar.<ref name=rúv/> Árið 2025 viðraði Burnham á ný áhuga á að verða leiðtogi Verkamannaflokksins, samhliða dvínandi vinsældum [[Keir Starmer|Keirs Starmer]] forsætisráðherra. Í janúar 2026 gerði Burnham sig líklegan til að bjóða sig fram á þing í aukakosningum í kjördæminu Gorton og Denton en yfirkjörstjórn flokksins kom í veg fyrir að hann gæti boðið sig fram <ref name=rúv/> Í júní 2026 fékk Burnham hins vegar að bjóða sig fram á þing í aukakosningum í Makersfield og vann öruggan sigur með um 55% atkvæða gegn frambjóðanda [[Umbótaflokkurinn (Bretland)|Umbótaflokksins]].<ref>{{Vefheimild|titill= Konungur Norðursins sækir að Starmer|url=https://www.visir.is/g/20262899339d/konungur-nordursins-saekir-ad-starmer|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|höfundur=Gunnar Reynir Valþórsson|dags=21. júní 2026|skoðað=21. júní 2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill= Burnham bar sigur úr býtum |url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2026/06/19/burnham_bar_sigur_ur_bytum/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=21. júní 2026|skoðað=21. júní 2026}}</ref> Keir Starmer sagði af sér stuttu eftir að Burnham náði kjöri á þing og Burnham lýsti yfir framboði til leiðtoga Verkamannaflokksins. Þann 9. júlí hafði Burnham aflað sér stuðnings meirihluta þingmanna flokksins og því svo gott sem tryggt sér leiðtogasætið og forsætisráðherraembættið.<ref>{{Vefheimild|titill= Burnham nær öruggur sem næsti forsætisráðherra|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-07-09-burnham-naer-oruggur-sem-naesti-forsaetisradherra-481002|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Björgvin Brynjarsson|dags=9. júlí 2026|skoðað=10. júlí 2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill= Hefur svo gott sem tryggt sér for­sætis­ráðherrastólinn|url=https://www.visir.is/g/20262907757d/hefur-svo-gott-sem-tryggt-ser-forsaetisradherrastolinn|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|höfundur=Hólmfríður Gísladóttir|dags=9. júlí 2026|skoðað=10. júlí 2026}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|stjórnmál}} {{DEFAULTSORT:Burnham, Andy}} {{f|1970}} [[Flokkur:Borgarstjórar Manchester]] [[Flokkur:Breskir ráðherrar]] [[Flokkur:Stjórnmálamenn í breska Verkamannaflokknum]] l67hfmd2dz4c23v01x0v4o35mmlty8j Snið:Skilaboð/prufudæmi 10 191678 1971597 1970543 2026-07-11T10:00:10Z MyraMidnight 41218 Prufudæmi sem notar enskar breytur 1971597 wikitext text/x-wiki {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð|texti=Einhver skilaboð}} === <code>gerð</code> + <code>tegund=ambox</code>=== {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=alvarlegt|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=efni|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=stíll|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=sameina|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=athuga|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=stærð|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=heimildir|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=hlutleysi|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=alþjóðavæða|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=læst|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=núna|texti=Einhver skilaboð}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð |gerð=uppfæra|texti=Einhver skilaboð}} == <code>mynd</code> == === <code>mynd = enga </code> === {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð|gerð=núna|texti=Einhver skilaboð|mynd=enga}} === <code>mynd = engin </code> === {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð|gerð=núna|texti=Einhver skilaboð|mynd=engin}} === <code>mynd = <nowiki>[[Mynd:dæmi|40px|alt=eitthvað]]</nowiki></code> === {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð|gerð=uppfæra|texti=Einhver skilaboð|mynd=[[Mynd:Olympic pictogram Athletics colored.png|40px|alt=Upplýsingamerki]]}} == <code>hægrimynd</code> == === <code>hægrimynd = <nowiki>[[Mynd:dæmi|40px|alt=eitthvað]]</nowiki></code> === {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð|texti=Einhver skilaboð|hægrimynd=[[Mynd:Padlock.svg|40px|alt=Hengilás|link=]]}} === <code>hægrimynd = texti </code> === {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð|texti=Einhver skilaboð|hægrimynd=texti}} {{Prufudæmi|_format=tablerows|_collapsible=yes|_titlecode=yes|_template=Skilaboð|imageright=[[Mynd:Padlock.svg|40px|alt=Hengilás|link=]]|text=Einhver skilaboð|type=move}} jae91c28jnz03ea9h3e8ct00rsygg5g Snið:Gámaflokkur 10 191715 1971586 1971101 2026-07-11T08:34:52Z MyraMidnight 41218 Breyti smá orðalagi og feitletrun 1971586 wikitext text/x-wiki {{Cmbox | type = notice | text = Þessi yfirflokkur er '''[[:Flokkur:Gámaflokkar|gámaflokkur]]'''. Vegna umfangs þá ætti hann eingöngu að innihalda '''[[Hjálp:Flokkar|flokka]]'''; engar síður. }} {{#if:{{{ekkiflokka|{{{nocat|}}}}}}||<includeonly>{{Category other|[[Flokkur:Gámaflokkar]]}}</includeonly>}}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> axcrfhhi2arvr6ciixwwymemuoerdvp Snið:Stubbur/tækni/doc 10 191719 1971444 1971419 2026-07-10T13:16:05Z MyraMidnight 41218 Má svo sem eyða þessu þá 1971444 wikitext text/x-wiki {{eyða|Held það verður engin þörf á endurbeiningum fyrir stubbur/tækni, og ættum að takmarka sértakar upplýsingar á stubbasniðum umfram flýtileiðir og endurbeiningar. best bara að eya þessu (stubbasnið með /doc fara líka í sér flokk yfir snið sem eru með sérstaka skjölunarsíðu)}} dqwae79x8rb1sci41zci2fwyzontw9f Module:Article stub box/sandkassi/doc 828 191793 1971501 1970919 2026-07-10T17:01:37Z MyraMidnight 41218 tengt efni 1971501 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Documentation/start}}</includeonly>{{Documentation subpage}} Þetta er tilraunarútgafa af kóðanum. Eins lengi og eftirfarandi lína er að vísa í <code>Snið:stubbasnið/sandkassi</code> þá er hægt að nota {{tl|stubbasnið/sandkassi}} til að sjá hvernig breytingar á kóðanum hafa áhrif á sniðið. <syntaxhighlight lang=lua> local WRAPPER_TEMPLATE, args = 'Snið:Stubbasnið/sandkassi' </syntaxhighlight> == Tengt efni == * {{tl|stubbasnið/sandkassi}} * {{tl|stubbur/test}} <includeonly><!--- Flokkar sem tengjast skriftunni fara hingað ---> {{Documentation/end}}</includeonly> em0ppw1z3vi3ca8g41ca4zquj3irkg5 Snið:Gámaflokkur/doc 10 191985 1971585 1971097 2026-07-11T08:28:42Z MyraMidnight 41218 Set sniðið efst í flokkinn svo auðvelt sé að finna og nota það 1971585 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Endurbeining sniða|Yfirflokkur}} Þetta skilaboðasnið er til að tilgreina að yfirflokkur sé gámaflokkur og eigi eingöngu að innihalda aðra flokka en engar síður. * Það setur yfirflokkana þá í [[:flokkur:Gámaflokkar|Gámaflokka-flokkinn]] == Notkun == <pre>{{Gámaflokkur}}</pre> == Sniðmátsgögn == <templatedata> { "params": { "ekkiflokka": { "aliases": [ "nocat" ], "description": "Sleppa því að setja flokk í gámaflokka-flokkinn. Hvaða gildi sem er mun virkja það.", "type": "string", "example": "ekkiflokka=já" } }, "description": "Tilgreinir yfirflokk sem gámaflokk (flokkur sem á ekki að innihalda neinar síður, eingöngu aðra flokka)" } </templatedata> <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> [[Flokkur:Flokkasnið]][[Flokkur:gámaflokkar| ]] </includeonly> 6z2gh18tzfyvcgde7mht1ttg1frmh2t Jón Bjarnason Dannebrogsmaður 0 192008 1971446 2026-07-10T13:35:18Z Breki Einarsson 93593 Bjó til síðuna og setti inn textann úr dómabókinni og setti allt hitt upp. 1971446 wikitext text/x-wiki = Jón Bjarnason Dannebrogsmaður = {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í Höskuldsey í Helgafellssveit og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í Fremri-Langey í dalasýslu 1844-1845 og Bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki Dannebrogsmanna. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> ==== Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> ==== Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 Björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og Fagureyjar lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. 895ni744g5v5kiuobrlu5i8ebgyobke 1971447 1971446 2026-07-10T13:37:27Z Breki Einarsson 93593 Enn smá work in progress er enn að laga og bæta við. 1971447 wikitext text/x-wiki = Jón Bjarnason Dannebrogsmaður = {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í Höskuldsey í Helgafellssveit og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í Fremri-Langey í dalasýslu 1844-1845 og Bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki Dannebrogsmanna. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> ==== Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> ==== Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 Björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og Fagureyjar lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == 76yca4vj3bhimfhiusg6fzu8daamikw 1971449 1971447 2026-07-10T13:42:46Z Breki Einarsson 93593 Setti hlekki inn 1971449 wikitext text/x-wiki = Jón Bjarnason Dannebrogsmaður = {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í [[Höskuldsey]] í [[Helgafellssveit]] og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í [[Fremri-Langey]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] 1844-1845 og bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsmanna]]. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> ==== Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> ==== Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 Björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og [[Fagurey (Breiðafirði)|Fagureyjar]] lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == en4iq06rahn0pp13lya0hykbczmfehv 1971454 1971449 2026-07-10T13:50:42Z Breki Einarsson 93593 Breki Einarsson færði [[Notandi:Breki Einarsson/sandkassi]] á [[Wikipedia:Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] 1971449 wikitext text/x-wiki = Jón Bjarnason Dannebrogsmaður = {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í [[Höskuldsey]] í [[Helgafellssveit]] og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í [[Fremri-Langey]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] 1844-1845 og bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsmanna]]. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> ==== Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> ==== Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 Björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og [[Fagurey (Breiðafirði)|Fagureyjar]] lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == en4iq06rahn0pp13lya0hykbczmfehv 1971456 1971454 2026-07-10T13:51:54Z Breki Einarsson 93593 Breki Einarsson færði [[Wikipedia:Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] á [[Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] 1971449 wikitext text/x-wiki = Jón Bjarnason Dannebrogsmaður = {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í [[Höskuldsey]] í [[Helgafellssveit]] og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í [[Fremri-Langey]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] 1844-1845 og bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsmanna]]. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> ==== Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> ==== Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 Björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og [[Fagurey (Breiðafirði)|Fagureyjar]] lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == en4iq06rahn0pp13lya0hykbczmfehv 1971458 1971456 2026-07-10T13:52:18Z Breki Einarsson 93593 /* Jón Bjarnason Dannebrogsmaður */ 1971458 wikitext text/x-wiki == Jón Bjarnason Dannebrogsmaður == {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í [[Höskuldsey]] í [[Helgafellssveit]] og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í [[Fremri-Langey]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] 1844-1845 og bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsmanna]]. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> ==== Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> ==== Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 Björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og [[Fagurey (Breiðafirði)|Fagureyjar]] lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == lm6qobyvfv6anvv6cuqwcy5i07a905k 1971460 1971458 2026-07-10T13:56:20Z Breki Einarsson 93593 1971460 wikitext text/x-wiki = Jón Bjarnason Dannebrogsmaður = {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í [[Höskuldsey]] í [[Helgafellssveit]] og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í [[Fremri-Langey]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] 1844-1845 og bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsmanna]]. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> == Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> == Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 Björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og [[Fagurey (Breiðafirði)|Fagureyjar]] lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == mpnj085p46yjgt22x72pg8ydt5rzl65 1971480 1971460 2026-07-10T15:40:24Z Breki Einarsson 93593 Bætti við mynd af Jóni Bjarnasyni 1971480 wikitext text/x-wiki = Jón Bjarnason Dannebrogsmaður = {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | mynd = [[File:Jon bjarnason.jpg|thumb|Þetta er Jón Bjarnason Dannebrogsmaður, hafnsögumaður úr Bíldsey.]] | mynd_texti = Mynd birt með leyfi frá Ljósmyndasafni Stykkishólms. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í [[Höskuldsey]] í [[Helgafellssveit]] og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í [[Fremri-Langey]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] 1844-1845 og bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsmanna]]. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> == Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> == Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 Björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og [[Fagurey (Breiðafirði)|Fagureyjar]] lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == fdfxna343arx62vrvxezqzlu4ipnlyq 1971482 1971480 2026-07-10T15:43:37Z Breki Einarsson 93593 1971482 wikitext text/x-wiki = Jón Bjarnason Dannebrogsmaður = {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | mynd = [[File:Jon bjarnason.jpg|thumb|Þetta er Jón Bjarnason Dannebrogsmaður, hafnsögumaður úr Bíldsey.]] | mynd_texti = Mynd birt með leyfi frá Ljósmyndasafni Stykkishólms. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í [[Höskuldsey]] í [[Helgafellssveit]] og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í [[Fremri-Langey]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] 1844-1845 og bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsmanna]]. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> == Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> == Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og [[Fagurey (Breiðafirði)|Fagureyjar]] lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == m6wvwz5l4vpynurj8j7aqdn44zf1efk 1971483 1971482 2026-07-10T15:58:40Z TKSnaevarr 53243 1971483 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | mynd = Jon bjarnason.jpg | mynd_texti = Mynd birt með leyfi frá Ljósmyndasafni Stykkishólms. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í [[Höskuldsey]] í [[Helgafellssveit]] og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í [[Fremri-Langey]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] 1844-1845 og bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsmanna]]. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> == Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> == Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og [[Fagurey (Breiðafirði)|Fagureyjar]] lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == rhy2opf5ht4l7qsjux32h0ddbw4z1zq Notandi:Breki Einarsson/sandkassi 2 192009 1971455 2026-07-10T13:50:42Z Breki Einarsson 93593 Breki Einarsson færði [[Notandi:Breki Einarsson/sandkassi]] á [[Wikipedia:Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] 1971455 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Wikipedia:Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] k0whiysltojooi41g8vdgt7hzylz1zl 1971558 1971455 2026-07-10T23:22:17Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] 1971558 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] g92ijaz4z5sgda03gg2t0meltpfipah Wikipedia:Jón Bjarnason Dannebrogsmaður 4 192010 1971457 2026-07-10T13:51:54Z Breki Einarsson 93593 Breki Einarsson færði [[Wikipedia:Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] á [[Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] 1971457 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Jón Bjarnason Dannebrogsmaður]] g92ijaz4z5sgda03gg2t0meltpfipah Sjálfstæðisstríð Alsírs 0 192011 1971464 2026-07-10T14:33:56Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Alsírstríðið]] 1971464 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Alsírstríðið]] bspk2gwno4x2hatmd0qbx79ncs2up9m Flokkur:Lagt niður 1517 14 192012 1971469 2026-07-10T14:58:08Z Berserkur 10188 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1517]] [[Flokkur:Lagt niður á 16. öld]]“ 1971469 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1517]] [[Flokkur:Lagt niður á 16. öld]] e75q6xojnyq3memxv7sa5yv4szh84rb Snið:Stubbur/test/doc 10 192013 1971502 2026-07-10T17:04:22Z MyraMidnight 41218 tilraunarupplýsingar 1971502 wikitext text/x-wiki <blockquote> Þetta er tilraunastubbasnið sem notar {{tl|stubbasnið/sandkassi}} sem prufukeyrir kóða frá [[Module:Article stub box/sandkassi]]. Tilgangur þess er að sýna og prófa hvernig stubbasniðið kemur út með breytingum í sandkassa áður en þær eru mögulega færðar yfir á {{tl|stubbasnið}}. </blockquote> sg7w99narig3vyvsb1rmo2hzjylql5g 1971506 1971502 2026-07-10T17:11:22Z MyraMidnight 41218 subpage og dæmi 1971506 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <onlyinclude><blockquote> Þetta er tilraunastubbasnið sem notar {{tl|stubbasnið/sandkassi}} sem prufukeyrir kóða frá [[Module:Article stub box/sandkassi]]. Tilgangur þess er að sýna og prófa hvernig stubbasniðið kemur út með breytingum í sandkassa áður en þær eru mögulega færðar yfir á {{tl|stubbasnið}}. Það er hægt að skoða aukalegar upplýsingar á [[snið:stubbur/test/doc|undirsíðunni]] </blockquote></onlyinclude> {{Stubbur/test|dæmi=grein}} jglnurgogomowhzjw8dx9kyiqzkvr27 Spjall:Saksóknari Alþingis 1 192014 1971546 2026-07-10T22:05:02Z Akigka 183 Nýr hluti: /* Sameina */ 1971546 wikitext text/x-wiki == Sameina == Legg til að þessi grein verði felld undir [[Alþingi gegn Geir H. Haarde]]. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 10. júlí 2026 kl. 22:05 (UTC) meurk9xr3l83see8axg3qnejwbu3o9m Snið:Efnisyfirlit með forskeyti 10 192015 1971557 2026-07-10T23:21:56Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „<includeonly><!-- -->{{Compact TOC |name = {{{name|sub-contents for prefix {{urlencode:{{{prefix|}}}}}}}} |center= {{{center|yes}}} |right = {{{right|no}}} |top = {{{top|no}}} |side = {{{side|no}}} |a={{#if: {{{a|}}} | {{{a|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}a {{#if: {{{long|}}}|{{{pref...“ 1971557 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- -->{{Compact TOC |name = {{{name|sub-contents for prefix {{urlencode:{{{prefix|}}}}}}}} |center= {{{center|yes}}} |right = {{{right|no}}} |top = {{{top|no}}} |side = {{{side|no}}} |a={{#if: {{{a|}}} | {{{a|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}a {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}a]}} |b={{#if: {{{b|}}} | {{{b|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}b {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}b]}} |c={{#if: {{{c|}}} | {{{c|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}c {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}c]}} |d={{#if: {{{d|}}} | {{{d|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}d {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}d]}} |e={{#if: {{{e|}}} | {{{e|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}e {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}e]}} |f={{#if: {{{f|}}} | {{{f|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}f {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}f]}} |g={{#if: {{{g|}}} | {{{g|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}g {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}g]}} |h={{#if: {{{h|}}} | {{{h|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}h {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}h]}} |i={{#if: {{{i|}}} | {{{i|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}i {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}i]}} |j={{#if: {{{j|}}} | {{{j|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}j {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}j]}} |k={{#if: {{{k|}}} | {{{k|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}k {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}k]}} |l={{#if: {{{l|}}} | {{{l|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}l {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}l]}} |m={{#if: {{{m|}}} | {{{m|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}m {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}m]}} |n={{#if: {{{n|}}} | {{{n|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}n {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}n]}} |o={{#if: {{{o|}}} | {{{o|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}o {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}o]}} |p={{#if: {{{p|}}} | {{{p|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}p {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}p]}} |q={{#if: {{{q|}}} | {{{q|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}q {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}q]}} |r={{#if: {{{r|}}} | {{{r|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}r {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}r]}} |s={{#if: {{{s|}}} | {{{s|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}s {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}s]}} |t={{#if: {{{t|}}} | {{{t|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}t {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}t]}} |u={{#if: {{{u|}}} | {{{u|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}u {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}u]}} |v={{#if: {{{v|}}} | {{{v|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}v {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}v]}} |w={{#if: {{{w|}}} | {{{w|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}w {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}w]}} |x={{#if: {{{x|}}} | {{{x|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}x {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}x]}} |y={{#if: {{{y|}}} | {{{y|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}y {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}y]}} |z={{#if: {{{z|}}} | {{{z|}}} | [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Category:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}z {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}z]}} }}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> jdq6h9mpa2l1n4l41yuebrtjbqaencf 1971563 1971557 2026-07-10T23:38:36Z MyraMidnight 41218 Þýði nokkra hluti 1971563 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- -->{{Compact TOC |name = {{{name|sub-contents for prefix {{urlencode:{{{prefix|}}}}}}}} |center= {{{center|yes}}} |right = {{{right|no}}} |top = {{{top|no}}} |side = {{{side|no}}} |a={{#if: {{{a|}}} | {{{a|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}a {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}a]}} |b={{#if: {{{b|}}} | {{{b|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}b {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}b]}} |c={{#if: {{{c|}}} | {{{c|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}c {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}c]}} |d={{#if: {{{d|}}} | {{{d|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}d {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}d]}} |e={{#if: {{{e|}}} | {{{e|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}e {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}e]}} |f={{#if: {{{f|}}} | {{{f|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}f {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}f]}} |g={{#if: {{{g|}}} | {{{g|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}g {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}g]}} |h={{#if: {{{h|}}} | {{{h|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}h {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}h]}} |i={{#if: {{{i|}}} | {{{i|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}i {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}i]}} |j={{#if: {{{j|}}} | {{{j|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}j {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}j]}} |k={{#if: {{{k|}}} | {{{k|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}k {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}k]}} |l={{#if: {{{l|}}} | {{{l|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}l {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}l]}} |m={{#if: {{{m|}}} | {{{m|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}m {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}m]}} |n={{#if: {{{n|}}} | {{{n|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}n {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}n]}} |o={{#if: {{{o|}}} | {{{o|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}o {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}o]}} |p={{#if: {{{p|}}} | {{{p|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}p {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}p]}} |q={{#if: {{{q|}}} | {{{q|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}q {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}q]}} |r={{#if: {{{r|}}} | {{{r|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}r {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}r]}} |s={{#if: {{{s|}}} | {{{s|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}s {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}s]}} |t={{#if: {{{t|}}} | {{{t|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}t {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}t]}} |u={{#if: {{{u|}}} | {{{u|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}u {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}u]}} |v={{#if: {{{v|}}} | {{{v|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}v {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}v]}} |w={{#if: {{{w|}}} | {{{w|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}w {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}w]}} |x={{#if: {{{x|}}} | {{{x|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}x {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}x]}} |y={{#if: {{{y|}}} | {{{y|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}y {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}y]}} |z={{#if: {{{z|}}} | {{{z|}}} | [//is.wikipedia.org/w/index.php?title=Flokkur:{{urlencode:{{ucfirst:{{{page|{{ROOTPAGENAME}}}}}}}|WIKI}}&from={{ucfirst:{{{prefix|}}}}}z {{#if: {{{long|}}}|{{{prefix|}}}}}z]}} }}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> ltn1jgo8zoznxj704di0f162f22epym Snið:Compact TOC 10 192016 1971559 2026-07-10T23:25:15Z MyraMidnight 41218 Tilvísun á [[Snið:Stafayfirlit]] 1971559 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Snið:Stafayfirlit]] d7qofhpe7jocj7y7wp08x4nqy2st80g Snið:Stafayfirlit/doc 10 192017 1971560 2026-07-10T23:28:22Z MyraMidnight 41218 Færi upplýsingar í undirsíðu 1971560 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} == Virkni == Til að virkja valmöguleikana er „já“ skrifað á eftir (=) merkinu. Ef ekki á að nota þá er „nei“ skrifað. Sniðið inniheldur ('''<nowiki>__NOTOC__</nowiki>''') svo það er óþarfi að hafa það á síðunni. Einnig getur þetta snið innihaldið marga útlenska stafi en þeir eru ekki með í sniðinu af sjálfgefnu heldur bara íslenskir stafir. Ekki er mælt með því sérstaklega að síða innihaldi fleiri færibreytur nema þær bláu ef þær eru ekki í notkun:<br/> <div style="color:blue"><code><nowiki>{{</nowiki>Stafayfirlit<br/>| hlið&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| miðja&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| hægri&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| ekkibrot&nbsp;=&nbsp;<br/>| efst&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| núm&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| merki&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| númmerki&nbsp;=&nbsp;<br/>| sjá&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| heimild&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| ath&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| tengill&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| c&nbsp;=&nbsp;<br/>| q&nbsp;=&nbsp;<br/>| w&nbsp;=&nbsp;<br/>| z&nbsp;=&nbsp;<br/><nowiki>}}</nowiki></code></div> == Færibreytur == * <code>hlið = já</code> — setur fyrirsögnina á vinstri hliðina, við akkerin. * <code>miðja = já</code> — setur sniðið í miðjuna á síðunni. * <code>hægri = já</code> — setur sniðið á hægri hliðina á síðunni. * <code>ekkibrot = já</code> — kemur í veg fyrir línubrot á milli stafana. * <code>efst = já</code> — setur tengil sem að leiðir efst í síðuna. * <code>núm = já</code> — setur tengil sem að leiðir á fyrirsagnir með númer (0-9). * <code>merki = já</code> — setur tengil sem að leiðir á fyrirsagnir með merkjum (!$@). * <code>númmerki = já</code> — setur tengil sem að leiðir á blandaða fyrirsagnir (!–9). * <code>heimild = já</code> — setur tengil sem akkeri á „Heimildir“. * <code>sjá = já</code> — setur tengil sem akkeri á „Sjá einnig“. * <code>ath = já</code> — setur tengil á sem akkeri „Athugasemdir“. * <code>tengill = já</code> — setur tengil sem akkeri á „Tenglar“. * <code>c = já</code> — setur tengil sem akkeri á fyrirsögn stafsins „C“. * <code>q = já</code> — setur tengil sem akkeri á fyrirsögn stafsins „Q“. * <code>w = já</code> — setur tengil sem akkeri á fyrirsögn stafsins „W“. * <code>Z = já</code> — setur tengil sem akkeri á fyrirsögn stafsins „Z“. == Sjá einnig == * [[Snið:Stafayfirlit/Latneska|Stafayfirlit/Latneska]] <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> [[Flokkur:Flakksnið]][[TOC snið]] </includeonly> fwfe30nq5yhcju5sg601qeb1lo3vsaa 1971562 1971560 2026-07-10T23:29:50Z MyraMidnight 41218 Flokkur 1971562 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} == Virkni == Til að virkja valmöguleikana er „já“ skrifað á eftir (=) merkinu. Ef ekki á að nota þá er „nei“ skrifað. Sniðið inniheldur ('''<nowiki>__NOTOC__</nowiki>''') svo það er óþarfi að hafa það á síðunni. Einnig getur þetta snið innihaldið marga útlenska stafi en þeir eru ekki með í sniðinu af sjálfgefnu heldur bara íslenskir stafir. Ekki er mælt með því sérstaklega að síða innihaldi fleiri færibreytur nema þær bláu ef þær eru ekki í notkun:<br/> <div style="color:blue"><code><nowiki>{{</nowiki>Stafayfirlit<br/>| hlið&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| miðja&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| hægri&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| ekkibrot&nbsp;=&nbsp;<br/>| efst&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| núm&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| merki&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| númmerki&nbsp;=&nbsp;<br/>| sjá&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| heimild&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| ath&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| tengill&nbsp;&nbsp;=&nbsp;<br/>| c&nbsp;=&nbsp;<br/>| q&nbsp;=&nbsp;<br/>| w&nbsp;=&nbsp;<br/>| z&nbsp;=&nbsp;<br/><nowiki>}}</nowiki></code></div> == Færibreytur == * <code>hlið = já</code> — setur fyrirsögnina á vinstri hliðina, við akkerin. * <code>miðja = já</code> — setur sniðið í miðjuna á síðunni. * <code>hægri = já</code> — setur sniðið á hægri hliðina á síðunni. * <code>ekkibrot = já</code> — kemur í veg fyrir línubrot á milli stafana. * <code>efst = já</code> — setur tengil sem að leiðir efst í síðuna. * <code>núm = já</code> — setur tengil sem að leiðir á fyrirsagnir með númer (0-9). * <code>merki = já</code> — setur tengil sem að leiðir á fyrirsagnir með merkjum (!$@). * <code>númmerki = já</code> — setur tengil sem að leiðir á blandaða fyrirsagnir (!–9). * <code>heimild = já</code> — setur tengil sem akkeri á „Heimildir“. * <code>sjá = já</code> — setur tengil sem akkeri á „Sjá einnig“. * <code>ath = já</code> — setur tengil á sem akkeri „Athugasemdir“. * <code>tengill = já</code> — setur tengil sem akkeri á „Tenglar“. * <code>c = já</code> — setur tengil sem akkeri á fyrirsögn stafsins „C“. * <code>q = já</code> — setur tengil sem akkeri á fyrirsögn stafsins „Q“. * <code>w = já</code> — setur tengil sem akkeri á fyrirsögn stafsins „W“. * <code>Z = já</code> — setur tengil sem akkeri á fyrirsögn stafsins „Z“. == Sjá einnig == * [[Snið:Stafayfirlit/Latneska|Stafayfirlit/Latneska]] <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> [[Flokkur:Flakksnið]][[Flokkur:TOC snið]] </includeonly> 3v7hns7cfd9wepivd7z7v9u5pwk8z96