Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk 0 801 1984983 1964179 2026-11-04T06:29:10Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984983 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Eggert Ólafsson's Death.jpg|thumb|right|Koparrista af drukknun Eggerts Ólafssonar. Myndskreyting úr í riti Ólafs Ólafssonar (Olavius) Drauma diktur um søknud og sorglegan missir þess Havitra, Gøfuga og Goda Manns Herra Eggerts Olafssonar, Vice-Løgmanns sunnan og austan a Islande a samt Hans dygdum pryddar Konu Frur Ingibjargar Gudmunds Dottur (Kaupmannahöfn: Paul Herman Höecke, 1769).]] '''Eggert Ólafsson''' ([[1. desember]] [[1726]] - [[30. maí]] [[1768]]) var [[skáld]], [[rithöfundur]] og náttúrufræðingur úr [[Svefneyjar á Breiðafirði|Svefneyjum]] á Breiðafirði. Hann var einn boðbera [[upplýsingin á Íslandi|upplýsingarinnar á Íslandi]]. Rannveig systir Eggerts var kona séra [[Björn Halldórsson|Björns Halldórssonar]] í Sauðlauksdal. == Fjölskylda == Eggert var elsti sonur Ólafs Gunnlaugssonar og Ragnhildar Sigurðardóttur sem ráku bú í Svefneyjum í Breiðafirði. Systkini hans voru [[Magnús Ólafsson (lögmaður)|Magnús Ólafsson]] lögmaður sunnan og austan, [[Jón Ólafsson (úr Svefneyjum)|Jón Ólafsson]] „lærði“ fornfræðingur í Kaupmannahöfn, Guðrún Ólafsdóttir, Rannveig Ólafsdóttir og [[Jón Ólafsson yngri]] stúdent í Kaupmannahöfn. Eggert fékk seint embætti, en 1767 var hann skipaður varalögmaður sunnan og austan. Sama haust gekk hann að eiga Ingibjörgu Guðmundsdóttur, dóttur Guðmundar Sigurðssonar sýslumanns, sem var móðurbróðir hans. Þau drukknuðu bæði á Breiðafirði árið eftir. == Nám, störf og rit == Eggert nam [[heimspeki]] við [[Kaupmannahafnarháskóli|Hafnarháskóla]], og lagði auk þess stund á [[fornfræði]], [[málfræði]], [[lögfræði]], [[lögspeki]], [[náttúruvísindi]] og [[búfræði]]. Eggert ritaði um ýmis efni, sem ekki hefur allt verið gefið út. Hann er og talinn frumkvöðull að því að semja [[samræmdar réttritunarreglur]], en þær reglur eru fremur ólíkar þeim sem við fylgjum í dag. Einnig er hann talinn vera mesti málverndarsinni [[18. öld|18. aldar]] auk þess að vera þjóðræktarmaður. Eggert fór í rannsóknarferðir um Ísland með [[Bjarni Pálsson|Bjarna Pálssyni]] á árunum 1752-1757, á vegum [[Konunglega danska vísindafélagið|Konunglega danska vísindafélagsins]]. Í þessum ferðum könnuðu þeir náttúru landsins en einnig almennt ástand þess og gerðu tillögur til úrbóta. Á veturna sat hann í [[Viðey]] hjá [[Skúli Magnússon|Skúla Magnússyni]] landfógeta - líkt og [[Árni Magnússon]] hafði hálfri öld áður setið í Skálholti milli ferða sinna um landið. Bjarni var skipaður fyrsti landlæknir Íslands 1760 en Eggert tók að sér að fullvinna ferðabók þeirra félaga á dönsku frá 1760 til 1766 með styrk úr [[Árnasjóður|Árnasjóði]]. Hann var við þau störf fyrst í [[Sauðlauksdalur|Sauðlauksdal]] hjá mági sínum [[Björn Halldórsson|Birni Halldórssyni]], en svo í Kaupmannahöfn frá 1764 til 1766.<ref>{{tímarit.is|4322707|Nokkur bréf Eggerts Ólafssonar|blað=Andvari|dags=1874|bls=172}}</ref> Bókin kom út árið 1772. Tveimur árum síðar kom bókin út á þýsku, á frönsku árið 1802 og hlutar hennar á ensku 1805. Á íslensku kom hún út árið 1942. Samtíðarmenn Eggerts gáfu út nokkuð af verkum hans eftir dauða hans. Björn mágur hans og Magnús bróðir hans gáfu þannig út garðyrkjubókina ''[[Stutt ágrip úr lachanologia eða maturtabók]]'' 1774 og þekktasta kvæði hans, ''[[Búnaðarbálkur (Eggert Ólafsson)|Búnaðarbálkur]]'', kom út í [[Hrappsey]] árið [[1783]]. Heildarútgáfa af kvæðum Eggerts kom fyrst út árið 1953. Töluvert af ritverkum Eggerts er varðveitt í handritum. Á handritasafni [[Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn|Landsbókasafn]]s er til matreiðslubókin ''[[Pipar í öllum mat]]'' (Lbs 857 8vo), samin á 6. áratug 18. aldar og því líklega elsta matreiðslubók sem samin hefur verið á íslensku. Þar er einnig varðveitt ''[[Uppkast til forsagna um brúðkaupssiðu hér á landi]]'' frá 1760 (Lbs 551 4to). Á handritasafni [[National Library of Scotland]] í Edinborg er varðveitt eiginhandarrit Eggerts að ''[[Drykkjabók Íslendinga]]'', ársett 1761, sem áður var í handritasafni [[Finnur Magnússon|Finns Magnússonar]] í Kaupmannahöfn (Adv.MS.21.3.15). Hugsanlega hefur Eggert samið þá bók samhliða vinnu við Ferðabókina. == Dauði == Eggert drukknaði á [[Breiðafjörður|Breiðafirði]] árið [[1768]], ásamt konu sinni Ingibjörgu Guðmundsdóttur. Voru þau á leið heim úr vetursetu í Sauðlauksdal. Þegar Eggert Ólafsson fór seinast frá Sauðlauksdal, [[29. maí]] [[1768]], söng séra Björn Halldórsson hann úr hlaði að fornum sið, með kveðjuávarpi sem hann hafði ort: :Far nú, minn vin, sem ásatt er :auðnu og manndyggðabraut, :far nú, þótt sárt þín söknum vér, :sviftur frá allri þraut. :Far í guðs skjóli, því að þér :þann kjósum förunaut. :Farðu blessaður, þegar þver :þitt líf, í drottins skaut. Um drukknun Eggerts orti [[Matthías Jochumsson]] [[erfiljóð]]ið ''Eggert Ólafsson''. == Útgefin rit frá 18. öld == * 1749: ''Enarrationes historicæ de natura Islandiæ formatæ et transformatæ per eruptiones ignis'' ([https://baekur.is/bok/000099691/Enarrationes_historicae_de Bækur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518051934/https://baekur.is/bok/000099691/Enarrationes_historicae_de |date=2021-05-18 }}) * 1749: ''Islandia expergefacta'' ([https://baekur.is/bok/000609665/Islandia Bækur.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}) * 1751: ''Disquisitio antiquario-physica præmittenda enarrationum islandicarum'' ([https://baekur.is/bok/000602941/Disquisitio Bækur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720042458/http://baekur.is/bok/000602941/Disquisitio |date=2019-07-20 }}) * 1766: ''Friðriksdrápa'' ([https://baekur.is/bok/000602951/Fridriksdrapa Bækur.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}) * 1772: ''[[Ferðabók Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar|Reise igiennem Island]]'' ([http://baekur.is/is/bok/000099709/Reise_igiennem Bækur.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}). * 1774: ''[[Stutt ágrip úr lachanologia eða maturtabók]]'' ([https://baekur.is/bok/000099706/Stutt_agrip_ur_lachanologia Bækur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210508152625/http://baekur.is/bok/000099706/Stutt_agrip_ur_lachanologia |date=2021-05-08 }}) * 1780: ''Index geographiæ veterum Islandorum'' ([https://baekur.is/bok/000602946/Index_geographiae_veterum Bækur.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}) * 1783: ''[[Búnaðarbálkur]]'' ([https://baekur.is/bok/000099688/Nokkrar_hugleidingar Bækur.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}) == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == Silja Aðalsteinsdóttir, 1993, Bók af bók, Mál og menning Reykjavík, prentun frá 2003. == Tenglar == {{wikiheimild höfundur}} * [https://www.handrit.is/is/biography/view/EggOla001 Handrit með verkum Eggerts Ólafssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220117003632/https://handrit.is/is/biography/view/EggOla001 |date=2022-01-17 }} * [https://web.archive.org/web/20210518041241/https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=AUTHOR&titleSearchText=&authorSearchText=Eggert%20%C3%93lafsson%20(%201726-1768%20)&keywordSearchText=&searchText=Eggert%20%C3%93lafsson%20(%201726-1768%20)&page=0 Bækur eftir Eggert Ólafsson] * [http://www.timarit.is/?issueID=307041&pageSelected=0&lang=0 ''Eggert Ólafsson''; grein í Ísafold 1879]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{fd|1726|1768}} [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslenskir náttúrufræðingar]] [[Flokkur:Íslendingar sem látist hafa af slysförum]] [[Flokkur:Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla]] ek2ijqiilme0quyq15iuwg71hwwofrz 0 1167 1984941 1984874 2026-11-03T21:50:43Z Akigka 183 /* Leikritunarferill */ 1984941 wikitext text/x-wiki [[Mynd:KÁÚ.jpg|thumb|Karl Ágúst Úlfsson árið 2007.]] '''Karl Ágúst Úlfsson''' (f. [[4. nóvember]] [[1957]]) er [[Ísland|íslenskur]] [[leiklist|leikari]], leikstjóri, rithöfundur, textahöfundur, þýðandi og leikskáld. Hann er meðal annars þekktur fyrir að leika hlutverk matsveinsins Daníels í gamanmyndum [[Þráinn Bertelsson|Þráins Bertelssonar]], ''[[Nýtt líf]]'' (1983), ''[[Dalalíf]]'' (1984) og ''[[Löggulíf]]'' (1985); sem meðlimur hóps gamanleikara sem stóð að gerð ''[[Spaugstofan|Spaugstofunnar]]'' (1989 til 2016); og fyrir að leika hlutverk einkaspæjarans Harrýs Rögnvalds í leikritum og kvikmyndum um ''[[Harrý og Heimir|Harrý og Heimi]]''. Hann var útnefndur bæjarlistamaður [[Garðabær|Garðabæjar]] árið 2007.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/200770618068/karl-agust-ulfsson-er-baejarlistamadur-gardabaejar|title=Karl Ágúst Úlfsson er bæjarlistamaður Garðabæjar|author=Jón Hákon Halldórsson|date=18. júní 2007|website=Vísir}}</ref> Karl Ágúst hefur auk þess fengist við þýðingar á skáldsögum og leikritum, gerð kennslubóka í [[lífsleikni]] (ásamt fyrrverandi eiginkonu sinni Ásdísi Olsen), ritstörf, kennslu og fyrirlestrahald. Hann þýddi meðal annars fyrstu íslensku útgáfu skáldsögunnar ''[[Hobbitinn]]'' eftir J.R.R. Tolkien, ásamt föður sínum, Úlfi Ragnarssyni.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/hobbitinn-jrr-tolkien|title=Hobbitinn - J.R.R. Tolkien|author=Magnús Örn Sigurðsson|date=25. júní 2015|website=RÚV}}</ref> Karl rekur bókaútgáfuna Undur og stórmerki, sem einbeitir sér að útgáfu bóka sem snerta lífsleikni, mannrækt og leitina að lífshamingjunni. Þekktustu útgáfur forlagsins eru ''Meiri hamingja'' eftir [[Tal Ben-Shahar]] og barnabækurnar um ''Bjarnastaðabangsana''. [[Eyvindur Karlsson]] sviðslistamaður er sonur hans.<ref name="heilaæxli" /> == Menntun og kennsla == Karl Ágúst varð stúdent frá [[Menntaskólinn í Hamrahlíð|Menntaskólanum í Hamrahlíð]] 1977 og lauk námi frá [[Leiklistaskóli Íslands|Leiklistarskóla Íslands]] árið 1981. Hann lauk meistaragráðu í [[leikritun]] og [[handritagerð]] við [[Ohio University]] árið 1994.<ref>{{cite web|url=https://leikhusid.is/actors/karl-agust-ulfsson/|title=Karl Ágúst Úlfsson|website=Þjóðleikhúsið|access-date=2.11.2026}}</ref> Fjögur verka hans hafa verið sett á svið í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]; ''The Guarding Angel'', ''A Guy Named Al'', ''Body Parts'' og ''The Iceman Is Here''. Meðal leikverka Karls Ágústs sem sýnd hafa verið á Íslandi eru ''Í hvítu myrkri'' ([[Þjóðleikhúsið]]), söngleikirnir ''Fagra veröld'', ''Sól & Máni'' og ''Gosi'' ([[Borgarleikhúsið]]) og ''Ó, þessi þjóð'' ([[Kaffileikhúsið]]), ''Stóllinn hans afa'' sem [[Hafnarfjarðarleikhúsið]] sýndi á vinnustöðum; og sjónvarpsleikritin ''Fyrsta atriði'', ''Æ, æ og Ást í bakaríi''. Karl hefur einnig lagt nokkra stund á kennslu, bæði í leikritun og [[skapandi skrif]]um, og meðal annars kennt við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]], [[Endurmenntunarstofnun]], [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], [[Leiklistarskóli BÍL|Leiklistarskóla Bandalags íslenskra leikfélaga]], [[Leiklistarskóli Færeyja|Leiklistarskóla Færeyja]] og [[Mesa State College]] í [[Colorado]]. Auk þess hefur hann flutt fjölda fyrirlestra um [[kímni]], [[hlátur]] og gildi þess að brosa í lífinu. Hann hefur einnig verið virkur í félagsstörfum, meðal annars starfað í stjórn [[Félag íslenskra leikara|Félags íslenskra leikara]] og [[Félag leikskálda og handritshöfunda|Félags leikskálda og handritahöfunda]], auk þess sem hann sat í stjórn [[Rithöfundasamband Íslands|Rithöfundasambands Íslands]] í níu ár. Árið 2007 sótti Karl námskeið í trommuleik og afríkutöktum víða um heim og var iðinn við að kynna þetta nýjasta áhugamál sitt með trumbuhringjum á Íslandi, meðal annars í upphafi [[Búsáhaldabyltingin|Búsáhaldabyltingarinnar]] 2008.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2008/10/15/trommuhringur_a_ingolfstorgi/|title=Trommað til vellíðunar|author=Dagur Gunnarsson|date=15.10.2008|website=Mbl.is}}</ref> Í samvinnu við Ásdísi Olsen, fyrrverandi eiginkonu sína, skrifaði Karl bækurnar ''Ég er bara ég'', ''Kynlega klippt og skorið'' og ''Kynlíf'', en þær eru kennslubækur í lífsleikni fyrir efri deildir grunnskóla. Árið 2007 hlutu þau Ásdís [[Íslensku menntaverðlaunin]] fyrir brautryðjendastarf á sviði námsefnisgerðar. == Leikritunarferill == === Harrý og Heimir === Karl Ágúst samdi ásamt félögum sínum [[Örn Árnason|Erni Árnasyni]] og [[Sigurður Sigurjónsson|Sigurði Sigurjónssyni]] útvarpsleikritið ''[[Harrý og Heimir]] - Með öðrum morðum'' og söngleikina ''Gulleyjuna'' og ''Umhverfis jörðina á 80 dögum'' ásamt Sigurði. Þeir félagarnir Karl, Örn og Sigurður sömdu einnig handrit kvikmyndarinnar ''[[Harry og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]''. === Spaugstofan === Karl er líklega best þekktur sem einn höfunda, leikstjóra og leikara í [[Spaugstofan|Spaugstofunni]] sem hann stofnaði árið 1985 ásamt Erni Árnasyni, Sigurði Sigurjónssyni, [[Randver Þorláksson|Randver Þorlákssyni]] og [[Laddi|Þórhalli Sigurðssyni]]; en [[Pálmi Gestsson]] kom brátt inn í hópinn í stað Þórhalls. Fyrstu verkefni hópsins voru tvö áramótaskaup á RÚV og útvarpsþættir af ýmsu tagi. Árið 1989 hófu þeir að senda út vikulega sjónvarpsþætti sem fljótlega urðu vinsælasta sjónvarpsefni íslenskrar sjónvarpssögu. Þættirnir báru ýmis nöfn, hétu ýmist ''89 á stöðinni'', ''90 á Stöðinni'', ''91 á Stöðinni'' osfrv. og síðan ''Stöðvarvík'', ''Enn ein Stöðin'' og loks ''Spaugstofan''. Þeir héldu óskertum vinsældum allt fram á vorið 2010. Haustið eftir var framleiðslu þeirra haldið áfram á [[Stöð 2]] þar sem þeir voru sýndir í fjóra vetur. Með Spaugstofunni skapaði Karl Ágúst margar ódauðlegar persónur eins og nirfilinn Silla, Geir löggu og Steindór leigubílstjóra í 25 ár. Spaugstofan fór líka um landið með sýningarnar ''Í gegnum grínmúrinn'', ''Spaugstofan á fleygiferð'' og ''Enn einn hringurinn'', en auk þess hefur Karl Ágúst starfað sem uppistandari og veislustjóri. Árið 2015 hélt Spaugstofan upp á 30 ára afmæli sitt með kveðjusýningunni ''Yfir til þín'' á stóra sviði Þjóðleikhússins. Upphaflega var ætlunin að sýna tvær til fjórar sýningar, en á endanum urðu þær um það bil þrjátíu fyrir fullu húsi. Sama árið sýndi RÚV heimildamynd í tíu þáttum um feril Spaugstofunnar undir titlinum ''Þetta er bara spaug ... stofan.'' === Skugga-Sveinn og Fíflið === Árið 2018 frumsýndi hann fjölskylduleikverkið ''Í skugga Sveins'' og er byggt á verki Matthíasar Jochumssonar um [[Skugga-Sveinn|Skugga-Svein]]. Það var sýnt í [[Gaflaraleikhúsið|Gaflaraleikhúsinu]] 2018. Í viðtali í mars frá 2022 sagði Karl að leiklistarferill hans myndi enda með sýningunni ''Fíflið'' sem var sýnd í [[Tjarnarbíó]]i haustið 2022 í leikstjórn Eyvindar Karlssonar. Hann hugðist þá einbeita sér að rithöfundaferlinum, en í undirbúningi sýningarinnar kom í ljós að hann var með [[heilaæxli]] sem var fjarlægt með skurðaðgerð.<ref name="heilaæxli">{{cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-04-17-eg-vissi-ekki-ad-eg-vaeri-med-heilaaexli-thegar-eg-byrjadi-ad-vinna-thetta-410459|title=„Ég vissi ekki að ég væri með heilaæxli þegar ég byrjaði að vinna þetta“|author=Júlía Aradóttir|date=17. apríl 2024|website=RÚV}}</ref> Síðan þá hefur hann meðal annars tekið þátt í uppsetningu á nýju leikriti um Harrý og Heimi í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]] 2026.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262874937d/klamhundarnir-engu-gleymt|title=Klámhundarnir engu gleymt|author=Símon Birgisson|date=28. apríl 2026|website=Vísir}}</ref> === Þýðingar === Fyrir utan frumsamin leikrit hefur Karl þýtt yfir fjörutíu leikverk fyrir útvarp og leiksvið, þar á meðal ''[[Pétur Gautur|Pétur Gaut]]'' eftir [[Henrik Ibsen]], ''[[Leitt hún skyldi vera skækja]]'' eftir [[John Ford]], ''[[Sporvagninn Girnd]]'' eftir [[Tennessee Williams]] og söngleikina ''[[Kabarett (söngleikur)|Kabarett]]'', ''[[Saga úr Vesturbænum]]'', ''[[Galdrakarlinn í Oz]]'', ''[[Rent]]'', ''[[Syngjandi í rigningunni]]'', ''[[Með fullri reisn]]'', ''[[Jesus Christ Superstar]]'' og ''[[Billy Elliot]]''. === Verðlaun === Spaugstofan var margoft tilnefnd til [[Edduverðlaunin|Edduverðlauna]] og hlaut verðlaunin tvisvar, í annað skiptið sem [[sjónvarpsþáttur ársins]] og í hitt skiptið sem [[skemmtiþáttur ársins]]. Önnur verk Karls hafa oft verið tilnefnd til [[Grímuverðlaunin|Grímuverðlauna]]. Sem dæmi má nefna ''Gosa'' (barnasýning ársins), ''Pétur Gaut'' (vann sýningu ársins) og ''Ómerktan ópus í Cmoll'' (útvarpsleikrit ársins). == Önnur ritverk == Árið 2015 gáfu Undur og stórmerki út bókina ''Aþena, Ohio,'' en það er safn örsagna eftir Karl Ágúst, sem hann skrifaði þegar hann var í námi í Bandaríkjunum á árunum 1992-94. == Ferill í íslenskum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum == {| class="wikitable" |+ !Ártal !Kvikmynd/Þáttur !Hlutverk !Athugasemdir og verðlaun |- |1978 ||''[[Skólaferð]]'' || || |- |1981 ||''[[Útlaginn]]'' || Ingjaldsfíflið || |- |1981 || ''[[Jón Oddur & Jón Bjarni]]'' ||Sundlaugavörður || |- |1983 ||''[[Nýtt líf]]'' ||Daníel Ólafsson || |- |1984 ||''[[Dalalíf]]'' ||Daníel Ólafsson || |- | 1985 ||''[[Löggulíf]]'' ||Daníel Ólafsson || |- | 1985 || ''[[Áramótaskaup 1985]]'' ||Ýmsir || |- |1986 || ''[[Áramótaskaup 1986]]'' ||Ýmsir || |- |1987 ||''[[Tilbury (sjónvarpsmynd)|Tilbury]]'' || || |- |1989 || ''[[89 á stöðinni]]'' ||Ýmsir || |- |1990 || ''[[90 á stöðinni]]'' ||Ýmsir || |- |1991 || ''[[91 á stöðinni]]'' ||Ýmsir || |- |1992 || ''[[92 á stöðinni]]'' ||Ýmsir || |- |1995 ||''[[Einkalíf]]'' ||Bóbó || |- |1995 || ''[[Áramótaskaup 1995]]'' || || |- |1996-1999 || ''[[Enn ein stöðin]]'' ||Ýmsir || |- |2001 || ''[[Áramótaskaup 2001]]'' || || |- |2002-2016 ||''[[Spaugstofan]]'' || || |- |2002 || ''[[Áramótaskaup 2002]]'' ||Björn Bjarnarsson || |- |2003 || ''[[Áramótaskaup 2003]]'' || || |- |2004 || ''[[Áramótaskaup 2004]]'' || || |- |2006 || ''[[Áramótaskaup 2006]]'' || || |- |2011 || ''[[Heimsendir (sjónvarpsþættir)|Heimsendir]]'' ||Karl Magnús || |- |2012 || ''[[Áramótaskaup 2012]]'' || || |- |2014 || ''[[Harry & Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' ||Harry || |- |2015 ||''[[Case]]'' ||Axel || |- |2021 || [[Birta (kvikmynd)|''Birta'']] ||Húsvörður || |- |2022 || ''[[Áramótaskaup 2022]]'' ||Hann sjálfur || |- | 2024 || ''[[IceGuys]] 2'' || Hann sjálfur || |} == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{imdb nafn|nm0880410}} [[Flokkur:Íslenskir leikarar]] [[Flokkur:Íslenskir þýðendur]] [[Flokkur:Íslensk leikskáld]] [[Flokkur:Íslenskir textahöfundar]] [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Spaugstofan]] {{F|1957}} [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum við Hamrahlíð]] fyqfi95z2zoruaob6a3phalcrd3h5ax 0 2705 1984921 1726500 2026-11-03T16:09:58Z Akigka 183 1984921 wikitext text/x-wiki {{Dagatal|nóvember}} '''3. nóvember''' er 307. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (308. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 58 dagar eru eftir af árinu. == Atburðir == * [[1414]] - Bæheimski kirkjusiðbótarmaðurinn [[Jan Hus]] var fangelsaður fyrir trúvillu. * [[1450]] - [[Háskólinn í Barcelona]] var stofnaður. * [[1480]] - [[Ludovico Sforza]] varð ríkisstjóri í Hertogadæminu Mílanó. * [[1492]] - England og Frakkland skrifuðu undir friðarsamninga en Englendingar höfðu ráðist inn í Frakkland og setið um [[Boulogne-sur-Mer]]. * [[1493]] - [[Kristófer Kólumbus]] kom auga á eyjuna [[Dóminíka|Dóminíku]] í [[Karíbahaf]]inu. * [[1534]] - Alessandro Farnese varð [[Páll 3.]] páfi. * [[1591]] - Giovanni Antonio Facchinetti varð [[Innósentíus 9.]] páfi. * [[1605]] - [[Jahangir]] varð keisari [[Mógúlveldið|Mógúlveldisins]]. * [[1640]] - [[Karl 1. Englandskonungur]] kallaði [[Langa þingið]] saman. * [[1660]] - [[Katla|Kötlugos]] hófst og fylgdu því miklir [[Jarðskjálfti|jarðskjálftar]] og [[jökulhlaup]]. [[Eldgos|Gosið]] stóð fram á vetur. * [[1796]] - Fosetakosningar í Bandaríkjunum: [[John Adams]] sigraði [[Thomas Jefferson]]. * [[1848]] - Nýrri lýðræðislegri stjórnarskrá var komið á í [[Holland]]i sem takmarkaði völd konungsveldisins. * [[1868]] - [[Ulysses S. Grant]] var kjörinn forseti Bandaríkjanna. * [[1903]] - [[Panama]] klauf sig frá [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[1906]] - Reglulegar [[Kvikmyndahús|kvikmyndasýningar]] hófust í Reykjavík í Reykjavíkur Biograftheater ([[Fjalakötturinn|Fjalakettinum]]). * [[1928]] - [[Tyrkland|Tyrkir]] tóku upp latneskt [[stafróf]] í stað þess arabíska. * [[1942]] - [[Önnur orrustan við El-Alamein]]: Bandamenn hröktu Öxulveldin frá Egyptalandi. * [[1951]] - Íslenska kvikmyndin ''[[Niðursetningurinn]]'' eftir [[Loftur Guðmundsson|Loft Guðmundsson]] var frumsýnd. * [[1954]] - Fyrsta [[Godzilla]]-kvikmyndin var frumsýnd í Tókíó. * [[1957]] - Tíkinni Laiku var skotið út í geiminn með ''[[Spútnik 2]]''. * [[1961]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður í Reykjavík. * 1961 - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. * [[1967]] - [[Víetnamstríðið]]: Bandaríkjaher vann sigur í [[orrustan um Dak To|orrustunni um Dak To]] þrátt fyrir mikið mannfall. * [[1968]] - [[Alþýðubandalagið]] var stofnað sem formlegur stjórnmálaflokkur, en hafði starfað sem kosningabandalag frá 4. apríl 1956. * [[1973]] - [[Marineráætlunin]]: [[NASA]] sendi ómannaða könnunarfarið ''[[Mariner 10]]'' til [[Merkúr (pláneta)|Merkúrs]]. * [[1975]] - ''[[Vestfirska fréttablaðið]]'' kom út í fyrsta sinn á Ísafirði. * [[1978]] - [[Megas]] hélt fræga tónleika í [[MH|Menntaskólanum við Hamrahlíð]] undir heitinu ''[[Drög að sjálfsmorði]]''. * [[1978]] - [[Dóminíka]] fékk sjálfstæði frá Bretlandi. * [[1982]] - Tankbíll sprakk í [[Salanggöngin|Salanggöngunum]] í Afganistan með þeim afleiðingum að 176 létust. * [[1986]] - [[Norður-Maríanaeyjar]] fengu sjálfstæði frá Bandaríkjunum. * [[1988]] - [[Norðurlöndin|Norrænu ríkin]] fimm, Ísland, Danmörk, Finnland, Noregur og Svíþjóð, undirrituðu sáttmála um stofnun [[Norræni þróunarsjóðurinn|Norræna þróunarsjóðsins]]. * [[1988]] - Tamílskir málaliðar frá [[Srí Lanka]] reyndu að fremja valdarán á [[Maldíveyjar|Maldíveyjum]] en [[Indlandsher]] kom í veg fyrir það. * [[1988]] - Þúsundir námsmanna mótmæltu fyrrum forseta Suður-Kóreu [[Chun Doo-hwan]]. * [[1989]] - Austurþýskir flóttamenn komu til vesturþýska bæjarins [[Hof]] eftir að hafa farið gegnum Tékkóslóvakíu. * [[1990]] - [[Gro Harlem Brundtland]] varð forsætisráðherra Noregs. * [[1992]] - [[William Jefferson Clinton|Bill Clinton]] var kosinn forseti Bandaríkjanna. * [[1994]] - Fyrsta útgáfa [[Red Hat Linux]] kom út. * [[1997]] - Yfir 3000 létust þegar [[fellibylur]] gekk yfir [[Víetnam]]. * [[2002]] - Kvikmyndin ''[[Harry Potter og leyniklefinn (kvikmynd)|Harry Potter og leyniklefinn]]'' var frumsýnd í Bretlandi. * [[2002]] - Flokkur [[Recep Tayyip Erdoğan]] vann yfirburðasigur í þingkosningum í [[Tyrkland]]i og fékk 363 þingsæti af 550. <onlyinclude> * [[2007]] - [[Pervez Musharraf]] lýsti yfir neyðarástandi í Pakistan, felldi stjórnarskrá landsins tímabundið úr gildi og rak forseta hæstaréttar. * [[2009]] - Tékkland var síðasta Evrópusambandsríkið sem undirritaði [[Lissabonsáttmálinn|Lissabonsáttmálann]]. * [[2009]] - [[Herman Van Rompuy]] varð fyrsti fasti forseti [[Evrópska ráðið|evrópska ráðsins]] samkvæmt Lissabonsáttmálanum. * [[2014]] - Skýjakljúfurinn [[One World Trade Center]] í New York-borg var opnaður almenningi. * [[2017]] - [[Borgarastyrjöldin í Sýrlandi]]: Borgirnar [[Deir ez-Zor]] í Sýrlandi og [[Al-Qa'im]] í Írak voru teknar úr höndum [[Íslamska ríkið|Íslamska ríkisins]]. * [[2020]] - Bandaríska fylkið [[Mississippi (fylki)|Mississippi]] tók upp nýjan fylkisfána þar sem ekki er lengur vísað í fána [[Suðurríkjasambandið|Suðurríkjanna]].</onlyinclude> == Fædd == * [[39]] - [[Lucanus]], rómverskt skáld (d. [[65]]). * [[1604]] - [[Ósman 2.]] Tyrkjasoldán (d. [[1622]]). * [[1618]] - [[Aurangzeb]], Mógúlkeisari (d. [[1707]]). * [[1795]] - [[Pétur Duus]], danskur kaupmaður (d. [[1868]]). * [[1852]] - [[Meiji keisari|Meiji]], keisari Japans (d. [[1912]]). * [[1879]] - [[Vilhjálmur Stefánsson]], vesturíslenskur landkönnuður (d. [[1962]]). * [[1881]] - [[Þórarinn Böðvar Egilson]], íslenskur útgerðarmaður (d. [[1956]]). * [[1900]] - [[Adolf Dassler]], þýskur framkvæmdamaður og stofnandi Adidas (d. [[1978]]). * [[1901]] - [[Leópold 3. Belgíukonungur]] (d. [[1983]]). * [[1908]] - [[Giovanni Leone]], forsætisráðherra Ítalíu (d. [[2001]]). * [[1912]] - [[Alfredo Stroessner]], einræðisherra í Paragvæ (d. [[2006]]). * [[1921]] - [[Charles Bronson]], bandarískur leikari (d. [[2003]]). * [[1922]] - [[Guðmunda Andrésdóttir]], íslensk myndlistarkona (d. [[2002]]). * [[1926]] - [[Valdas Adamkus]], forseti Litháen. * [[1933]] - [[Ken Berry]], bandarískur leikari (d. [[2018]]). * [[1933]] - [[Amartya Sen]], indverskur hagfræðingur. * 1933 - [[Michael Dukakis]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[1938]] - [[Jean Rollin]], franskur kvikmyndagerðarmaður (d. [[2010]]). * [[1941]] - [[Ikuo Matsumoto]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1942]] - [[Martin Cruz Smith]], bandarískur rithöfundur. * [[1945]] - [[Gerd Müller]], þýskur knattspyrnumaður (d. [[2021]]). * [[1948]] - [[Lulu]], skosk söngkona. * [[1951]] - [[Þórunn Pálsdóttir]], íslensk leikkona. * [[1952]] - [[Roseanne Barr]], bandarísk leikkona. * [[1952]] - [[Jim Cummings]], bandarískur leikari. * [[1954]] - [[Adam Ant]], breskur söngvari. * [[1962]] - [[Antti Rinne]], forsætisráðherra Finnlands. * [[1962]] - [[Gabe Newell]], bandarískur forritari. * [[1964]] - [[Líneik Anna Sævarsdóttir]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[1969]] - [[Petteri Orpo]], finnskur stjórnmálamaður. * [[1970]] - [[Almir Turković]], bosnískur knattspyrnumaður. * [[1971]] - [[Unai Emery]], spænskur knattspyrnuleikari og -stjóri. * [[1975]] - [[Alexander De Croo]], belgískur stjórnmálamaður. * [[1981]] - [[Kristín Eiríksdóttir]], íslenskur rithöfundur. * [[1986]] - [[Ólafur Arnalds]], íslenskur tónlistarmaður. * [[1995]] - [[Kendall Jenner]], bandarísk fyrirsæta. == Dáin == * [[361]] - [[Constantius 2.]] Rómarkeisari (f. [[317]]). * [[1766]] - [[Magnús Gíslason (amtmaður)|Magnús Gíslason]] amtmaður (f. [[1704]]). * [[1793]] - [[Olympe de Gouges]], franskt leikskáld (f. [[1748]]). * [[1876]] - [[Bjarni Thorsteinsson]], amtmaður á Íslandi (f. [[1781]]). * [[1946]] - [[Björn Friðriksson]], íslenskur kvæðamaður (f. [[1878]]). * [[1954]] - [[Henri Matisse]], franskur listamaður (f. [[1869]]). * [[2019]] - [[Yvette Lundy]], frönsk andspyrnukona og kennari (f. [[1916]]). * [[2025]] - [[Dick Cheney]], varaforseti Bandaríkjanna. (f. [[1941]]) {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Nóvember]] am9phanxolxcxogxqvj4m3uog3vt4k4 1984935 1984921 2026-11-03T18:47:11Z TKSnaevarr 53243 /* Fædd */ 1984935 wikitext text/x-wiki {{Dagatal|nóvember}} '''3. nóvember''' er 307. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (308. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 58 dagar eru eftir af árinu. == Atburðir == * [[1414]] - Bæheimski kirkjusiðbótarmaðurinn [[Jan Hus]] var fangelsaður fyrir trúvillu. * [[1450]] - [[Háskólinn í Barcelona]] var stofnaður. * [[1480]] - [[Ludovico Sforza]] varð ríkisstjóri í Hertogadæminu Mílanó. * [[1492]] - England og Frakkland skrifuðu undir friðarsamninga en Englendingar höfðu ráðist inn í Frakkland og setið um [[Boulogne-sur-Mer]]. * [[1493]] - [[Kristófer Kólumbus]] kom auga á eyjuna [[Dóminíka|Dóminíku]] í [[Karíbahaf]]inu. * [[1534]] - Alessandro Farnese varð [[Páll 3.]] páfi. * [[1591]] - Giovanni Antonio Facchinetti varð [[Innósentíus 9.]] páfi. * [[1605]] - [[Jahangir]] varð keisari [[Mógúlveldið|Mógúlveldisins]]. * [[1640]] - [[Karl 1. Englandskonungur]] kallaði [[Langa þingið]] saman. * [[1660]] - [[Katla|Kötlugos]] hófst og fylgdu því miklir [[Jarðskjálfti|jarðskjálftar]] og [[jökulhlaup]]. [[Eldgos|Gosið]] stóð fram á vetur. * [[1796]] - Fosetakosningar í Bandaríkjunum: [[John Adams]] sigraði [[Thomas Jefferson]]. * [[1848]] - Nýrri lýðræðislegri stjórnarskrá var komið á í [[Holland]]i sem takmarkaði völd konungsveldisins. * [[1868]] - [[Ulysses S. Grant]] var kjörinn forseti Bandaríkjanna. * [[1903]] - [[Panama]] klauf sig frá [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[1906]] - Reglulegar [[Kvikmyndahús|kvikmyndasýningar]] hófust í Reykjavík í Reykjavíkur Biograftheater ([[Fjalakötturinn|Fjalakettinum]]). * [[1928]] - [[Tyrkland|Tyrkir]] tóku upp latneskt [[stafróf]] í stað þess arabíska. * [[1942]] - [[Önnur orrustan við El-Alamein]]: Bandamenn hröktu Öxulveldin frá Egyptalandi. * [[1951]] - Íslenska kvikmyndin ''[[Niðursetningurinn]]'' eftir [[Loftur Guðmundsson|Loft Guðmundsson]] var frumsýnd. * [[1954]] - Fyrsta [[Godzilla]]-kvikmyndin var frumsýnd í Tókíó. * [[1957]] - Tíkinni Laiku var skotið út í geiminn með ''[[Spútnik 2]]''. * [[1961]] - Skemmtistaðurinn [[Glaumbær (skemmtistaður)|Glaumbær]] var opnaður í Reykjavík. * 1961 - [[U Thant]] var kjörinn aðalritari Sameinuðu þjóðanna. * [[1967]] - [[Víetnamstríðið]]: Bandaríkjaher vann sigur í [[orrustan um Dak To|orrustunni um Dak To]] þrátt fyrir mikið mannfall. * [[1968]] - [[Alþýðubandalagið]] var stofnað sem formlegur stjórnmálaflokkur, en hafði starfað sem kosningabandalag frá 4. apríl 1956. * [[1973]] - [[Marineráætlunin]]: [[NASA]] sendi ómannaða könnunarfarið ''[[Mariner 10]]'' til [[Merkúr (pláneta)|Merkúrs]]. * [[1975]] - ''[[Vestfirska fréttablaðið]]'' kom út í fyrsta sinn á Ísafirði. * [[1978]] - [[Megas]] hélt fræga tónleika í [[MH|Menntaskólanum við Hamrahlíð]] undir heitinu ''[[Drög að sjálfsmorði]]''. * [[1978]] - [[Dóminíka]] fékk sjálfstæði frá Bretlandi. * [[1982]] - Tankbíll sprakk í [[Salanggöngin|Salanggöngunum]] í Afganistan með þeim afleiðingum að 176 létust. * [[1986]] - [[Norður-Maríanaeyjar]] fengu sjálfstæði frá Bandaríkjunum. * [[1988]] - [[Norðurlöndin|Norrænu ríkin]] fimm, Ísland, Danmörk, Finnland, Noregur og Svíþjóð, undirrituðu sáttmála um stofnun [[Norræni þróunarsjóðurinn|Norræna þróunarsjóðsins]]. * [[1988]] - Tamílskir málaliðar frá [[Srí Lanka]] reyndu að fremja valdarán á [[Maldíveyjar|Maldíveyjum]] en [[Indlandsher]] kom í veg fyrir það. * [[1988]] - Þúsundir námsmanna mótmæltu fyrrum forseta Suður-Kóreu [[Chun Doo-hwan]]. * [[1989]] - Austurþýskir flóttamenn komu til vesturþýska bæjarins [[Hof]] eftir að hafa farið gegnum Tékkóslóvakíu. * [[1990]] - [[Gro Harlem Brundtland]] varð forsætisráðherra Noregs. * [[1992]] - [[William Jefferson Clinton|Bill Clinton]] var kosinn forseti Bandaríkjanna. * [[1994]] - Fyrsta útgáfa [[Red Hat Linux]] kom út. * [[1997]] - Yfir 3000 létust þegar [[fellibylur]] gekk yfir [[Víetnam]]. * [[2002]] - Kvikmyndin ''[[Harry Potter og leyniklefinn (kvikmynd)|Harry Potter og leyniklefinn]]'' var frumsýnd í Bretlandi. * [[2002]] - Flokkur [[Recep Tayyip Erdoğan]] vann yfirburðasigur í þingkosningum í [[Tyrkland]]i og fékk 363 þingsæti af 550. <onlyinclude> * [[2007]] - [[Pervez Musharraf]] lýsti yfir neyðarástandi í Pakistan, felldi stjórnarskrá landsins tímabundið úr gildi og rak forseta hæstaréttar. * [[2009]] - Tékkland var síðasta Evrópusambandsríkið sem undirritaði [[Lissabonsáttmálinn|Lissabonsáttmálann]]. * [[2009]] - [[Herman Van Rompuy]] varð fyrsti fasti forseti [[Evrópska ráðið|evrópska ráðsins]] samkvæmt Lissabonsáttmálanum. * [[2014]] - Skýjakljúfurinn [[One World Trade Center]] í New York-borg var opnaður almenningi. * [[2017]] - [[Borgarastyrjöldin í Sýrlandi]]: Borgirnar [[Deir ez-Zor]] í Sýrlandi og [[Al-Qa'im]] í Írak voru teknar úr höndum [[Íslamska ríkið|Íslamska ríkisins]]. * [[2020]] - Bandaríska fylkið [[Mississippi (fylki)|Mississippi]] tók upp nýjan fylkisfána þar sem ekki er lengur vísað í fána [[Suðurríkjasambandið|Suðurríkjanna]].</onlyinclude> == Fædd == * [[39]] - [[Lucanus]], rómverskt skáld (d. [[65]]). * [[1604]] - [[Ósman 2.]] Tyrkjasoldán (d. [[1622]]). * [[1618]] - [[Aurangzeb]], Mógúlkeisari (d. [[1707]]). * [[1795]] - [[Pétur Duus]], danskur kaupmaður (d. [[1868]]). * [[1852]] - [[Meiji keisari|Meiji]], keisari Japans (d. [[1912]]). * [[1879]] - [[Vilhjálmur Stefánsson]], vesturíslenskur landkönnuður (d. [[1962]]). * [[1881]] - [[Þórarinn Böðvar Egilson]], íslenskur útgerðarmaður (d. [[1956]]). * [[1900]] - [[Adolf Dassler]], þýskur framkvæmdamaður og stofnandi Adidas (d. [[1978]]). * [[1901]] - [[Leópold 3. Belgíukonungur]] (d. [[1983]]). * [[1908]] - [[Giovanni Leone]], forsætisráðherra Ítalíu (d. [[2001]]). * [[1912]] - [[Alfredo Stroessner]], einræðisherra í Paragvæ (d. [[2006]]). * [[1921]] - [[Charles Bronson]], bandarískur leikari (d. [[2003]]). * [[1922]] - [[Guðmunda Andrésdóttir]], íslensk myndlistarkona (d. [[2002]]). * [[1926]] - [[Valdas Adamkus]], forseti Litháen. * [[1933]] - [[Ken Berry]], bandarískur leikari (d. [[2018]]). * [[1933]] - [[Amartya Sen]], indverskur hagfræðingur. * 1933 - [[Michael Dukakis]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[1938]] - [[Jean Rollin]], franskur kvikmyndagerðarmaður (d. [[2010]]). * [[1942]] - [[Martin Cruz Smith]], bandarískur rithöfundur. * [[1945]] - [[Gerd Müller]], þýskur knattspyrnumaður (d. [[2021]]). * [[1948]] - [[Lulu]], skosk söngkona. * [[1951]] - [[Þórunn Pálsdóttir]], íslensk leikkona. * [[1952]] - [[Roseanne Barr]], bandarísk leikkona. * [[1952]] - [[Jim Cummings]], bandarískur leikari. * [[1954]] - [[Adam Ant]], breskur söngvari. * [[1962]] - [[Antti Rinne]], forsætisráðherra Finnlands. * [[1962]] - [[Gabe Newell]], bandarískur forritari. * [[1964]] - [[Líneik Anna Sævarsdóttir]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[1969]] - [[Petteri Orpo]], finnskur stjórnmálamaður. * [[1971]] - [[Unai Emery]], spænskur knattspyrnuleikari og -stjóri. * [[1975]] - [[Alexander De Croo]], belgískur stjórnmálamaður. * [[1981]] - [[Kristín Eiríksdóttir]], íslenskur rithöfundur. * [[1986]] - [[Ólafur Arnalds]], íslenskur tónlistarmaður. * [[1995]] - [[Kendall Jenner]], bandarísk fyrirsæta. == Dáin == * [[361]] - [[Constantius 2.]] Rómarkeisari (f. [[317]]). * [[1766]] - [[Magnús Gíslason (amtmaður)|Magnús Gíslason]] amtmaður (f. [[1704]]). * [[1793]] - [[Olympe de Gouges]], franskt leikskáld (f. [[1748]]). * [[1876]] - [[Bjarni Thorsteinsson]], amtmaður á Íslandi (f. [[1781]]). * [[1946]] - [[Björn Friðriksson]], íslenskur kvæðamaður (f. [[1878]]). * [[1954]] - [[Henri Matisse]], franskur listamaður (f. [[1869]]). * [[2019]] - [[Yvette Lundy]], frönsk andspyrnukona og kennari (f. [[1916]]). * [[2025]] - [[Dick Cheney]], varaforseti Bandaríkjanna. (f. [[1941]]) {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Nóvember]] fnddlabij5ivtdj8abji2tevskdiaez 0 2805 1984947 1959599 2026-11-04T00:21:25Z Berserkur 10188 1984947 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1872]]|[[1873]]|[[1874]]|[[1875]]|[[1876]]|[[1877]]|[[1878]]| [[1861–1870]]|[[1871–1880]]|[[1881–1890]]| [[18. öldin]]|[[19. öldin]]|[[20. öldin]]| }} Árið '''1875''' ('''MDCCCLXXV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[28. mars]]: [[Öskjugosið 1875|Askja gaus í miklu sprengigosi]]. Sautján jarðir fóru í eyði á Austurlandi og harðindakafli ýtti undir [[vesturfarar|vesturferðir]]. * [[19. nóvember]] - [[Thorvaldsensfélagið]], elsta íslenska kvenfélagið í Reykjavík, var stofnað. Stytta af [[Bertel Thorvaldsen]] var afhjúpuð á [[Austurvöllur|Austurvelli]]. * [[Alaska (bók)|Alaska]], bók um hugsanlega nýlendu Íslendinga í Alaska, var gefin út. === Fædd === *[[1. mars]]: [[Sigurður Eggerz]], forsætisráðherra. *[[17. ágúst]]: [[Knud Zimsen]], borgarstjóri Reykjavíkur. *[[20. ágúst]]: [[Ágúst H. Bjarnason]], doktor í sálfræði. === Dáin === *[[24. júní]]: [[Pétur Havsteen]], stjórnmálamaður. *[[25. júlí]]: [[Bólu-Hjálmar]], skáld. == Erlendis == * [[7. maí]] - Japan og Rússland sömdu um landsvæði: [[Sakhalín]] færi til Rússlands og [[Kúrileyjar]] til Japans. * [[20. maí]] - [[Metri]] var skilgreindur í París. * [[Vesturfarar]]: Íslendingabyggðin [[Nýja Ísland]] var stofnuð við [[Winnipegvatn]] í [[Kanada]]. * Knattspyrnuliðin [[Birmingham City]] og [[Blackburn Rovers]] voru stofnuð á Englandi. === Fædd === * [[14. janúar]] - ** [[Albert Schweitzer]], þýskur fjölvísindamaður. ** [[Felix Hamrin]], sænskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Svíþjóðar. * [[21. febrúar]] - [[Jeanne Calment]], frönsk kona sem varð 122 ára. * [[7. mars]] - [[Maurice Ravel]], franskt tónskáld (d. [[1937]]) * [[21. mars]] - [[Syngman Rhee]], suðurkóreskur stjórnmálamaður. * [[8. apríl]] - [[Albert 1. Belgíukonungur]] * [[6. júní]] - [[Thomas Mann]], þýskur rithöfundur. * [[1. september]] - [[Edgar Rice Burroughs]], bandarískur rithöfundur. * [[3. september]] - [[Ferdinand Porsche]], austurrískur bifvélaverkfræðingur. * [[31. október]] - [[Vallabhbhai Patel]], fyrsti varaforsætisráðherra Indlands. * [[4. desember]] - [[Rainer Maria Rilke]], austurrískt skáld (d. [[1926]]) === Dáin === *[[29. júní]]: [[Ferdinand 1. Austurríkiskeisari]] * [[23. júlí]] - [[Isaac Singer]], bandarískur uppfinningamaður, leikari og iðnjöfur. *[[31. júlí]]: [[Andrew Johnson]], 17. forseti Bandaríkjanna. *[[4. ágúst]]: [[H.C. Andersen]], danskur rithöfundur [[Flokkur:1875]] l0cx3hxcq9xgic0kblu7v54tk62bre4 0 3935 1984999 1943704 2026-11-04T10:00:06Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984999 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Grímsey-Húnaflói.JPG|thumb|Grímsey.]] [[Mynd:lundi3.jpg|thumb|right|[[Lundi]] í Grímsey á [[Steingrímsfjörður|Steingrímsfirði]]]] '''Grímsey''' á [[Steingrímsfjörður|Steingrímsfirði]] er stærsta [[eyja]]n úti fyrir [[Strandir|Ströndum]]. Hún er 773 hektarar að stærð. Í Grímsey var fyrrum býli og fram á [[20. öld]] höfðu menn vetursetu á eyjunni og verbúðir. Í upphafi [[20. öld|20. aldar]] voru [[refur|refir]] aldir í eyjunni og síðan veiddir þegar mest fékkst fyrir skinnin. Í eyjunni var reistur [[viti]] [[1915]] og síðan endurbyggður [[1949]], en hann varð fyrir smávægilegum skemmdum eftir að þýsk herflugvél hafði skotið að honum í [[síðari heimsstyrjöld]].<ref>{{cite report|title=Aðalskipulag Kaldrananeshrepps 2010-2030|page=36|url=https://skipulagsaaetlanir.skipulagsstofnun.is/skipulagvefur/DisplayDoc.aspx?itemid=20634626719743814878}}</ref> Ljóseinkenni hans er Fl WRG 10s (blikkljós í hvítum rauðum og grænum geira á 10 sekúndna fresti).<ref>{{cite book|title=Vitaskrá|publisher=Landhelgisgæsla Íslands|year=2025|page=22|url=https://www.lhg.is/wp-content/uploads/2025/12/Vitaskra_i_gildi-2.pdf}}</ref> Í Grímsey er mikil [[lundi|lundabyggð]]. Áætlað er að þar séu 23 þúsund pör af lundum eða 1% íslenska lundastofnsins.<ref>{{cite web|url=https://www.natt.is/is/dyr/fuglar/mikilvaeg-fuglasvaedi/grimsey-steingrimsfirdi|title=Grímsey á Steingrímsfirði|website=Náttúrufræðistofnun|access-date=24.1.2026}} {{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Frá [[Drangsnes]]i eru áætlunarferðir út í Grímsey yfir sumartímann. Það er rétt um 10 mínútna sigling.<ref>{{cite web|url=https://drangsnes.is/siglingar-ut-i-grimsey|title=Siglingar út í Grímsey|website=drangsnes.is|access-date=24.1.2026}}</ref> Í [[Landnáma]]bók er Grímsey sögð hafa fengið nafn af Grími Ingjaldssyni Hróaldssonar úr Haddingjadal, sem þar hafði vetursetu og drukknaði í róðri um veturinn.<ref>{{cite book|title=Landnámabók|chapter=26. kafli|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/26._kafli}}</ref> Vélbáturinn ''Hrefna II'' frá [[Hólmavík]] fann við eyna [[leðurskjaldbaka|leðurskjaldböku]] 1963 og er það eina dæmið um að skjaldbaka hafi fundist náttúrlega við Ísland.<ref>{{vísindavefurinn|78504|Hvaða tegund af skjaldböku fann Einar Hansen á Hólmavík árið 1963?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=5.5.2020}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Vitar á Íslandi}} {{Stubbur|ísland|landafræði}} [[Flokkur:Strandir]] [[Flokkur:Eyjar við Ísland]] [[Flokkur:Vitar á Íslandi]] euf19qnfia0r2c8gir1a42tqurtbm7l 0 5458 1984986 1984591 2026-11-04T07:01:17Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984986 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = England | nafn_í_eignarfalli = Englands | fáni = Flag of England.svg | skjaldarmerki = Royal Arms of England (1198-1340).svg | staðsetningarkort = England_in_the_UK_and_Europe.svg | kjörorð = Dieu et mon droit | kjörorð_tungumál = franska | kjörorð_þýðing = Guð og réttur minn | þjóðsöngur = [[God Save the King]] | tungumál = [[enska]] | höfuðborg = [[London]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 =[[Bretakonungur|Konungur]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Bretlands|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]] | nafn_leiðtoga2 = [[Andy Burnham]] | staða = Sameining | atburður1 = Stofnun | dagsetning1 = 12. júlí 927 | atburður2 = Sameining við Skotland | dagsetning2 = 1. maí 1707 | flatarmál = 130.279 | fólksfjöldi = 56.286.961 | mannfjöldaár = 2019 | íbúar_á_ferkílómetra = 432 | gjaldmiðill = [[Sterlingspund]] (£) | tímabelti = [[UTC]] (+1 [[Evrópskur sumartími|á sumrin]]) | tld = uk | símakóði = 44 }} '''England''' (borið fram /ˈɪŋglənd/ á [[enska|ensku]]) er land sem er hluti af [[Bretland]]i. Íbúar Englands eru yfir 83% af íbúum Bretlands. England á landamæri að [[Skotland]]i í norðri, [[Wales]] í vestri og strönd við [[Norðursjór|Norðursjó]], [[Írlandshaf]], [[Keltahaf]], [[Bristol-sund]] og [[Ermarsund]]. Landið nær yfir 5/8 hluta af [[Stóra-Bretland]]i auk yfir [[eyjar Englands|100 minni eyja]], þar á meðal [[Scilly-eyjar]] og [[Wight-eyja|Wight-eyju]]. Menn settust að á Englandi á [[síðfornsteinöld]], en nafnið er fengið frá [[Englar|Englum]], [[Germanir|germönskum]] ættflokki sem settist þar að á [[5. öldin|5.]] og [[6. öldin|6. öld]] og drógu nafn sitt af skaganum [[Angeln]] í Norður-Þýskalandi. England var sameinað í eitt ríki á 10. öld og hefur haft mikil menningarleg og efnahagsleg áhrif um víða veröld síðan á [[landafundatímabilið|landafundatímabilinu]] sem hófst á 15. öld.<ref>{{cite web |title=England&nbsp;– Culture |url=http://www.britainusa.com/sections/index_nt1.asp?i=41105&L1=41105&L2=41105&D=0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516162153/http://www.britainusa.com/sections/index_nt1.asp?i=41105&L1=41105&L2=41105&D=0 |archive-date=16 May 2008 |publisher=britainusa.com |access-date=1 February 2009}}</ref> [[Enska|Ensk tunga]], [[ensk lög]] og [[enska biskupakirkjan]] hafa orðið undirstaða [[réttarkerfi]]s margra landa og enskt [[þingræði]] hefur verið tekið upp víða.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1038758.stm |title=Country profile: United Kingdom |publisher=news.bbc.co.uk |work=BBC News |access-date=1 February 2009 |date=26 October 2009}}</ref> [[Iðnbyltingin]] hófst á Englandi seint á 18. öld og England varð fyrsta iðvædda samfélag heims.<ref>{{cite web |url=http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/Global_Warming/Older/Industrial_Revolution.html |publisher=Ace.mmu.ac.uk |title=Industrial Revolution |access-date=1 February 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080427080826/http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/Global_warming/older/Industrial_Revolution.html |archive-date=27 April 2008 }}</ref> Á Englandi eru tveir elstu háskólar hins enskumælandi heims: [[Oxford-háskóli]] (stofnaður 1096) og [[Cambridge-háskóli]] (stofnaður 1209), sem teljast báðir með fremstu háskólum heims.<ref>[https://www.usnews.com/education/best-global-universities/rankings "2022-2023 Best Global Universities Rankings"], ''[[U.S. News & World Report]]''</ref> [[Konungsríkið England]] innlimaði [[Wales]] árið 1535 en hætti að vera til sem sjálfstætt ríki árið 1707 þegar það sameinaðist [[Skotland]]i með [[bresku sambandslögin 1707|bresku sambandslögunum]] þegar sameinaða konungsríkið [[Bretland]] var stofnað.<ref>{{Cite book |first=William E. |last=Burns |title=A Brief History of Great Britain |page=[https://books.google.com/books?id=Fjf4YynnC90C&pg=PT21#v=onepage xxi]}}; {{cite web |url=http://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny |title=Acts of Union 1707 |website=parliament.uk |access-date=27 January 2011}}</ref> Árið 1801 sameinaðist þetta ríki [[Írland]]i með [[bresku sambandslögin 1801|nýjum sambandslögum]] og til varð sameinað konungsríki Bretlands og Írlands. Árið 1922 sagði [[Írska fríríkið]] sig frá þessu ríki og eftir stóð þá sameinað konungsríki Bretlands og Norður-Írlands.<ref>{{Cite web|url=https://theculturetrip.com/europe/ireland/articles/the-partition-of-ireland-a-short-history/|title=The Partition Of Ireland: A Short History|last=Phelan|first=Kate|website=Culture Trip|date=4 October 2016|access-date=20 May 2019|archive-date=27 ágúst 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827140219/https://theculturetrip.com/europe/ireland/articles/the-partition-of-ireland-a-short-history/|url-status=dead}}</ref> Landslag á Englandi er að mestu flatt með lágum hæðadrögum, aðallega í [[Midlands]] og [[Suður-England]]i. Flest fjöllin eru í norðurhlutanum, í [[Lake District]] og [[Pennínafjöll]]um, en líka í vestri í [[Dartmoor]] og [[Shropshire Hills]]. Höfuðborg landsins er [[London]] sem er stærsta þéttbýli Bretlands með 14,2 milljón íbúa árið 2021. Íbúar Englands eru 56,3 milljónir, eða 84% af íbúum Bretlands.<ref name="ONS-pop-ests-June2018">{{cite web|last1=Park|first1=Neil|date=24 June 2020|title=Population estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland|url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/latest#population-growth-in-england-wales-scotland-and-northern-ireland|website=www.ons.gov.uk|publisher=[[Office for National Statistics (United Kingdom)]]}}</ref> Langflestir búa í og við London, í [[Suðaustur-England]]i og borgum í [[Midlands]], [[Norðvestur-England]]i og [[Yorkshire]] þar sem stórar iðnaðarborgir byggðust upp á 19. öld.<ref name=2011census>[http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_270487.pdf 2011 Census – Population and household estimates for England and Wales, March 2011] {{Webarchive|url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_270487.pdf |date=2016-01-05 }}. Accessed 31 May 2013.</ref> == Heiti == Heitið England kemur úr [[fornenska|fornensku]], ''Englaland'', sem merkir „land Engla“.<ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=England |title=England |website=Online Etymology Dictionary |access-date=21 July 2010}}</ref> Þessir [[Englar]] voru [[Germanir|germanskur]] ættflokkur sem settist þar að á [[5. öldin|5.]] og [[6. öldin|6. öld]] og er talinn hafa komið frá skaganum [[Angeln]], sem í dag er hluti af [[Danmörk]]u og Norður-[[Þýskaland]]i ([[Slésvík]]-[[Holtsetaland]]i). Elsta heimildin um landið er úr handriti með þýðingu á ''[[Kirkjusaga Englendinga|Kirkjusögu Englendinga]]'' eftir [[Beda prestur|Beda prest]], þar sem það kemur fyrir sem ''Engla londe''. Hugtakið merkti landið þar sem Englendingar búa, og náði því líka yfir það sem síðar varð suðausturhluti Skotlands, en var þá hluti [[Norðymbraland]]s og byggt Englendingum. Í ''[[Krónika Engilsaxa|Króniku Engilsaxa]]'' segir að ''[[Dómsdagsbókin]]'' hafi náð yfir allt England, í merkingunni enska konungsríkið, en nokkrum árum síðar stendur þar að [[Malcolm 3.]] hafi farið frá Skotlandi inn í [[Lothian]] í Englalandi, sem þá er eldri merkingin.{{sfn|Molyneaux|2015|pp=6–7}} Samkvæmt ''[[Oxford Dictionary]]'' kom nútímastafsetning orðsins fyrst fyrir árið 1538. Elstu heimildir um Engla eru í ''[[Germanía (Tacitus)|Germaníu]]'' [[Tacitus]]ar frá 1. öld þar sem latneska heitið ''Anglii'' kemur fyrir.<ref name="Fordham">{{cite web |url=http://www.fordham.edu/halsall/basis/tacitus-germanygord.html |title=Germania |publisher=[[Tacitus]] |access-date=5 September 2009 |archive-date=16 september 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080916075339/http://www.fordham.edu/halsall/basis/tacitus-germanygord.html |url-status=dead }}</ref> Uppruni ættbálkaheitisins er umdeildur. Stungið hefur verið upp á því að það sé dregið ýmist af orðinu ''öng'' („beygja“ eða „krókur“) eða ''angr'' („mjór“) og vísi þá annað hvort til skagans við mynni árinnar [[Slien]] eða þess hve árósinn er þröngur.<ref>Pyles, Thomas and John Algeo 1993. ''Origins and development of the English language''. 4th edition. (New York: Harcourt, Brace, Jovanovich). </ref><ref>Barber, Charles, Joan C. Beal and Philip A. Shaw 2009. Other Indo-European languages have derivities of the PIE Sten or Lepto or Dol-ə'kho as root words for narrow. ''The English language. A historical introduction''. Second edition of Barber (1993). Cambridge: University Press.</ref> Ekki er vitað af hverju þetta nafn varð að landaheiti, frekar en önnur ættbálkaheiti (til dæmis [[Saxar]]), en hugsanlega var það til að greina Saxa á Englandi frá Söxum á meginlandinu.<ref>{{harvnb|Crystal|2004| pp=26–27}}</ref> Í [[skosk gelíska|skoskri gelísku]] heitir landið hins vegar eftir Söxum, ''Sasunn''.<ref>{{cite book |last=Forbes |first=John |title=The Principles of Gaelic Grammar |year=1848 |publisher=Oliver, Boyd and Tweeddale |location=Edinburgh}}</ref> Velska heitið yfir ensku er líka dregið af Söxum, ''Saesneg''. Í skáldamáli hefur England líka verið nefnt [[Loegria]] (dregið af velska heitinu ''Lloegr'') og [[Albion]]<ref>{{harvnb|Foster|1988|p=9}}</ref> sem upphaflega náði yfir allt Stóra-Bretland. == Saga == {{aðalgrein|Saga Englands}} === Forsögulegur tími === Bein- og tinnusteinstól hafa fundist í [[Norfolk]] og [[Suffolk]] sem sýna að ''[[Homo erectus]]'' bjó á Englandi fyrir 700.000 árum. Þá tengdist England meginlandi [[Evrópa|Evrópu]] um [[landbrú]]. [[Ermarsund]]ið var á sem að lágu [[þverá]]rnar [[Thames]] og [[Signa (á)|Signa]]. Á síðustu [[ísöld]] eyddist byggð á þessu svæði. England var síðan ekki byggt aftur fyrr en fyrir 13.000 árum. Þeir íbúar tóku síðar upp [[Keltar|keltneska]] menningu. [[File:Stonehenge2007 07 30.jpg|thumb|[[Stonehenge]] er stórt mannvirki frá [[nýsteinöld]].]] [[File:Maiden Castle, Dorchester..jpg|thumb|Veggir hæðavirkisins [[Maiden Castle]] í Dorset.]] Elstu merki um menn á því svæði sem nú er þekkt sem England eru leifar af ''[[Homo antecessor]]'' frá um 780.000 árum. Elstu bein frummanna sem fundist hafa í Englandi eru 500.000 ára gömul.<ref>{{Cite web |date=24 May 2007 |title=500,000 BC&nbsp;– Boxgrove |url=http://www.archaeology.co.uk/the-timeline-of-britain/boxgrove.htm |access-date=20 December 2010 |website=Current Archaeology |publisher=Current Publishing}}</ref> Vitað er að nútímamenn bjuggu á svæðinu á [[síðfornsteinöld]], þótt elstu merki um fasta búsetu séu aðeins um 6000 ára gömul.<ref>{{Cite web |title=Palaeolithic Archaeology Teaching Resource Box |url=http://www.personal.rdg.ac.uk/~sgs04rh/SWRivers/Palaeolithic%20Archaeology%20Teaching%20Resource%20Box_Lifestyles_Basic.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505012542/http://www.personal.rdg.ac.uk/~sgs04rh/SWRivers/Palaeolithic%20Archaeology%20Teaching%20Resource%20Box_Lifestyles_Basic.pdf |archive-date=5 May 2021 |access-date=20 December 2010 |publisher=Palaeolithic Rivers of South-West Britain Project (2006)}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chalk east |url=http://www.geo-east.org.uk/special_projects/eco_culture.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110305032854/http://www.geo-east.org.uk/special_projects/eco_culture.htm |archive-date=5 March 2011 |access-date=20 December 2010 |publisher=A Geo East Project}}</ref> Eftir [[síðasta ísöld|síðustu ísöld]] voru einungis stór spendýr eins og [[mammútur|mammútar]], [[vísundur|vísundar]] og [[loðnashyrningur|loðnashyrningar]] eftir. Fyrir um 11.000 árum, þegar ísbreiðurnar hörfuðu, fluttust menn aftur inn á svæðið. Erfðarannsóknir benda til þess að þeir hafi komið frá norðurhluta [[Íberíuskagi|Íberíuskaga]].{{Sfn|Oppenheimer|2006|p=173}} Sjávarborð var lægra en í dag og Bretland tengdist Írlandi og Evrópu með landbrúm.<ref>{{Cite web |title=Tertiary Rivers: Tectonic and structural background |url=http://www.qpg.geog.cam.ac.uk/research/projects/tertiaryrivers/tectonics.html |access-date=9 September 2009 |publisher=University of Cambridge}}</ref> Seinna hækkaði sjávarborð svo Bretland og Írland skildust að fyrir um 10.000 árum og Bretland skildist frá meginlandi Evrópu tvö þúsund árum síðar. [[Bikarmenningin]] barst til Bretlands um 2500 f.o.t. með drykkjarílátum úr leir og pottum sem notaðir voru til að bræða kopargrýti.<ref>{{Cite web |title=Function and significance of Bell Beaker pottery according to data from residue analyses |url=http://tp.revistas.csic.es/index.php/tp/article/viewFile/5/5 |access-date=21 December 2010}}</ref> Á þessum tíma voru stór steinmannvirki, eins og [[Stonehenge]] og [[Avebury]], reist. Með því að bræða saman tin og kopar, sem nóg var af í landinu, var hægt að framleiða [[brons]]. Seinna hófst [[járn]]bræðsla sem leiddi til gerðar betri [[plógur|plóga]] og sterkari [[vopn]]a.<ref>{{Cite book |last=Reid |first=Struan |url=https://books.google.com/books?id=bn88JPk_Fr0C&q=inventions+in+trade |title=Inventions and Trade. P.8 |date=1994 |isbn=978-0-921921-30-1 |access-date=23 December 2010}}</ref> [[Keltar|Keltnesk menning]], afkomandi [[Hallstatt-menningin|Hallstatt-menningarinnar]] og [[La Tène-menningin|La Téne-menningarinnar]], barst til Bretlands frá Mið-Evrópu. Keltneska málið [[breska]] var töluð í landinu á þessum tíma. Samfélagið skiptist í ættbálka. Í ''[[Geographia]]'' áætlar [[Kládíus Ptólmæos]] að þeir hafi verið um 20 talsins. Eldri skiptingar eru óþekktar því Bretar skildu engar ritaðar heimildir eftir sig. Líkt og aðrar þjóðir við jaðar [[Rómaveldi]]s höfðu Bretar lengi stundað viðskipti við Rómverja. [[Júlíus Sesar]] reyndi tvisvar að gera innrás 55 f.Kr., og tókst að koma rómverskum leppkonungi til valda hjá [[Trínóvantar|Trínóvöntum]]. [[File:Queen Boudica by John Opie.jpg|thumb|right|[[Bóadíkea]] leiddi uppreisn gegn Rómaveldi.]] Rómverjar réðust fyrst inn í Bretland árið 43 e.Kr., í valdatíð [[Kládíus]]ar keisara. Í kjölfarið [[Hernám Rómverja á Bretlandi|lögðu þeir undir sig meginhluta landsins]]. Landið var gert að rómverska skattlandinu [[Rómverska Bretland|Britanníu]].<ref>{{Cite news |last=Burke |first=Jason |date=2 December 2000 |title=Dig uncovers Boudicca's brutal streak |work=The Observer |location=London |url=http://observer.guardian.co.uk/uk_news/story/0,6903,406152,00.html |url-status=dead |access-date=5 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031022061846/http://observer.guardian.co.uk/uk_news/story/0%2C6903%2C406152%2C00.html |archive-date=22 October 2003}}</ref> Þekktasti ættbálkurinn sem veitti þeim mótspyrnu voru [[Catuvellauni]] undir forystu [[Caratacus]]ar. Síðar leiddi [[Bóadíkea]], drottning [[Íkenar|Íkena]], uppreisn sem lauk með því að hún framdi sjálfsmorð eftir ósigur í [[orrustan við Watling Street|orrustunni við Watling Street]].<ref>{{Cite web |title=Cornelius Tacitus, The Annals |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Tac.+Ann.+14.37&redirect=true |access-date=22 December 2010 |publisher=Alfred John Church, William Jackson Brudribh, Ed}}</ref> Höfundur einnar bókar um rómverska Bretland hefur áætlað að Rómverjar hafi drepið milli 100 og 250.000 manns, af um 2 milljónum íbúa.<ref>{{Cite book |last=Goldsworthy |first=Adrian |title=Pax Romana: War, Peace and Conquest in the Roman World |date=2016 |publisher=Hachette UK |page=276}}</ref> Á þessum tíma varð [[grísk-rómversk menning]] ríkjandi með [[rómarréttur|rómverskum lögum]], [[rómversk byggingalist|rómverskri byggingalist]], vatnsveitum, holræsum, skipulegum landbúnaði og silki.<ref>{{Cite web |last=Bedoyere |first=Guy |title=Architecture in Roman Britain |url=http://heritage-key.com/publication/architecture-roman-britain |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090703012351/http://heritage-key.com/publication/architecture-roman-britain |archive-date=3 July 2009 |access-date=23 December 2010 |website=Heritage Key}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=bylBAAAAIAAJ&q=roman+law+after+roman+invasion+of+britain&pg=PA276 |title=The History of Progress in Great Britain |volume=2 |first=Robert |last=Philip |access-date=23 December 2010 |date=1860}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=1qiFEQ1tAHQC&q=roman+occupation+brought+to+britain+a+sewage+system&pg=PT119 |title=Medicine through time |publisher=Heinemann |first1=Bob |last1=Rees |first2=Paul |last2=Shute |first3=Nigel |last3=Kelly |access-date=24 December 2010 |isbn=978-0-435-30841-4 |date=9 January 2003}}</ref> Á 3. öld dó keisarinn [[Septimius Severus]] í [[Eboracum]] (nú [[York]]), þar sem [[Konstantínus mikli]] var lýstur keisari einni öld síðar.{{Sfn|Rankov|1994|p=16}} Það er umdeilt hvenær kristni barst fyrst til Englands. Það hefur ekki verið seinna en á 4. öld, og líklega mun fyrr. Samkvæmt [[Beda prestur|Beda presti]] voru trúboðar sendir frá Róm af [[Elevþeríus páfi|Elevþeríusi páfa]] að beiðni höfðingjans [[Lúsíus af Bretlandi|Lúsíusar af Bretland]] árið 180, til að skera úr um deilur um austræna og vestræna kirkjusiði sem ollu ósætti innan kirkjunnar. Til eru hefðir sem tengjast [[Glastonbury]] sem snúast um komu [[Jósef frá Arímaþeu|Jósefs frá Arímaþeu]].{{Sfn|Wright|2008|p=143}} Um 410 hafði rómverskum herdeildum í Bretlandi fækkað vegna [[hnignun Rómaveldis|hnignunar Rómaveldis]]. Þær voru sendar annað til að berjast á landamærasvæðum eða taka þátt í borgarastyrjöldum.<ref name="james_anglosaxons" /> Keltnesk klausturlífi blómstruðu: [[Heilagur Patrekur]] (Írland á 5. öld) og [[Brendan sæfari]] (6. öld), [[Comgall]], [[heilagur Davíð]], [[Aiden]] og [[Kólumkilli]]. Kristni varð á þessum tíma fyrir áhrifum frá fornri keltneskri menningu. Klaustrin voru miðstöðvar kirkjusókna, og klausturleiðtogar voru eins og ættbálkahöfðingjar til forna.<ref name="Lehane">{{Cite book |last=Lehane |first=Brendan |title=Early Christian Christianity |date=1968 |publisher=John Murray}}</ref> === Miðaldir === [[File:Sutton Hoo replica (face).jpg|thumb|Endurgerð af spangarhjálmi frá [[Sutton Hoo]] í Austur-Anglíu.]] [[Rómaveldi|Rómverski herinn]] hvarf frá Bretlandi sem leiddi til innrása heiðinna sjóræningja frá norðvesturhluta meginlands Evrópu, sérstaklega [[Saxar|Saxa]], [[Englar (Germanar)|Engla]], [[Jótar|Jóta]] og [[Frísland|Fríslendinga]] sem höfðu lengi stundað strandhögg þar. Þessir hópar tóku að setjast að í Bretlandi á 5. og 6. öld, fyrst í austurhluta landsins.<ref name="james_anglosaxons">{{Cite web |last=James |first=Edward |title=Overview: Anglo-Saxons, 410 to 800 |url=https://www.bbc.co.uk/history/ancient/anglo_saxons/overview_anglo_saxons_01.shtml |access-date=3 December 2010 |publisher=BBC}}</ref> Framrás þeirra stöðvaðist um tíma eftir sigur Breta í [[orrustan við Badon|orrustunni við Badon]], en hélt svo áfram. [[Engilsaxar]] lögðu undir sig frjósamt láglendið á Englandi og Bretar hrökkluðust inn á sífellt minni svæði í vesturhluta landsins undir lok 6. aldar. Samtímaheimildir frá þessum tíma eru mjög fáar og það er því stundum kallað [[myrku aldirnar]]. Sagnfræðingar deila því um umfang og eðli landnáms Engilsaxa; en almennt er talið að það hafi verið mest í suðri og austri, en minna í norðri og vestri, þar sem keltnesk mál voru áfram töluð, jafnvel á landsvæðum sem Engilsaxar réðu yfir.<ref>{{Cite web |last=Dark |first=Ken R. |date=2003 |title=Large-scale population movements into and from Britain south of Hadrian's Wall in the fourth to sixth centuries AD |url=https://www.reading.ac.uk/web/files/GCMS/RMS-2003-03_K._R._Dark%2C_Large-scale_population_movements_into_and_from_Britan_south_of_Hadrian%27s_Wall_in_the_fourth_to_sixth_centuries_AD.pdf |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601080017/https://www.reading.ac.uk/web/files/GCMS/RMS-2003-03_K._R._Dark%2C_Large-scale_population_movements_into_and_from_Britan_south_of_Hadrian%27s_Wall_in_the_fourth_to_sixth_centuries_AD.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite book |first=Toby F. |last=Martin |title=The Cruciform Brooch and Anglo-Saxon England |publisher=Boydell and Brewer Press |date=2015 |pages=174–178}}</ref><ref>{{Cite web |last=Coates |first=Richard |title=Celtic whispers: revisiting the problems of the relation between Brittonic and Old English |url=https://ul.qucosa.de/api/qucosa%3A31804/attachment/ATT-0/ }}</ref><ref>{{Cite web |last=Kortlandt |first=Frederik |year=2018 |title=Relative Chronology |url=https://www.kortlandt.nl/publications/art320e.pdf }}</ref><ref>{{Cite web |last=Fox |first=Bethany |title=The P-Celtic Place Names of North-East England and South-East Scotland |url=http://www.heroicage.org/issues/10/fox.html |access-date=2023-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171128062639/http://www.heroicage.org/issues/10/fox.html |archive-date=2017-11-28 |url-status=dead }}</ref><ref name="Härke, Heinrich 2011">{{Cite journal |last=Härke |first=Heinrich |title=Anglo-Saxon Immigration and Ethnogenesis |journal=Medieval Archaeology |volume=55 |issue=1 |date=2011 |pages=1–28|doi=10.1179/174581711X13103897378311 |s2cid=162331501 }}</ref> [[Engilsaxnesk heiðni]] tók við af rómverskri kristni sem ríkjandi trúarbrögð, en rómverskir trúboðar undir forystu [[Ágústínus frá Kantaraborg|Ágústínusar frá Kantaraborg]] tóku aftur að boða kristni þar frá 597.<ref>{{Cite web |title=The Christian Tradition |url=http://www.picturesofengland.com/history/england-history-p4.html |access-date=5 September 2009 |website=PicturesofEngland.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20181221134644/http://www.picturesofengland.com/history/england-history-p4.html |archive-date=21 desember 2018 |url-status=dead}}</ref> Afleiðingin varð deilur milli keltneskrar og rómverskrar kristni sem lauk með sigri þeirrar síðarnefndu á [[kirkjuþingið í Whitby|kirkjuþinginu í Whitby]] árið 664, sem að nafninu til snerist um klippingu presta og dagsetningu páskahátíðarinnar.<ref name="Lehane" /> Landnám Saxa virðist hafa skipst í mikinn fjölda smáríkja, en á 7. öld höfðu þau runnið saman í um tylft konungsríkja eins og [[Norðymbraland]], [[Mersía|Mersíu]], [[Wessex]], [[Konungsríkið Austur-Anglía|Austur-Anglíu]], [[Konungsríkið Essex|Essex]], [[Konungsríkið Kent|Kent]] og [[Konungsríkið Sussex|Sussex]]. Næstu aldirnar héldu þessar sameiningar áfram.{{Sfn|Kirby|2000|p=4}} Á 7. öld tókust Norðymbraland og Mersía á um yfirráð yfir landi og á 8. öld náði Mersía undirtökunum í þeim átökum. Fyrsti einvaldurinn sem notaði nafnbótina „[[Listi yfir einvalda Englands|Englandskonungur]]“ var [[Offa af Mersíu]] árið 774 þó svo að listar hefjist oft á [[Egbert af Wessex]] árið [[829]].{{Sfn|Lyon|1960|p=23}} Snemma á 9. öld tók Wessex við sem valdamesta ríkið í Englandi. Seinna á þeirri öld hófust innrásir [[Víkingaöld|Víkinga]] sem lögðu undir sig norður- og austurhluta Englands og hertóku konungsríkin Norðymbraland, Mersíu og Austur-Anglíu. Eina saxneska ríkið sem lifði þetta umrót af var Wessex undir stjórn [[Alfreð mikli|Alfreðs mikla]]. Það stækkaði síðan smátt og smátt með því að ná undir sig löndum frá [[Danalög]]um. Með því móti varð England til sem eitt konungsríki, fyrst undir stjórn [[Aðalsteinn Englandskonungur|Aðalsteins]] árið 927 og síðan eftir landvinninga [[Játráður Englandskonungur|Játráðs]] 953. Árásum víkinga fjölgaði aftur seint á 10. öld og enduðu með því að [[Sveinn tjúguskegg]] lagði England undir sig 1013, og sonur hans, [[Knútur ríki]], árið 1016. Knútur stofnaði skammlíft [[Norðursjávarveldið|Norðursjávarveldi]] sem náði líka yfir Danmörku og Noreg. Innlend konungsætt náði aftur völdum þegar [[Játvarður góði]] tók við völdum 1042. [[File:King Henry V at the Battle of Agincourt.jpg|thumb|upright|Hinrik 5. í orrustunni við Agincourt sem lauk með enskum sigri yfir stærri frönsku herliði í hundrað ára stríðinu.]] Deilur um eftirmann Játvarðs leiddu til [[innrás Normanna|innrásar Normanna]] árið 1066 undir forystu [[Vilhjálmur sigursæli|Vilhjálms sigursæla]] hertoga af Normandí.<ref>{{Cite web |title=Overview: The Normans, 1066–1154 |url=https://www.bbc.co.uk/history/british/normans/overview_normans_01.shtml |access-date=3 December 2010 |publisher=BBC}}</ref> [[Normannar]] voru sjálfir ættaðir frá Norðurlöndunum og höfðu sest að í Normandí í Frakklandi á 9. og 10. öld.<ref>{{harvnb|Crouch|2006|pp=2–4}}</ref> Með hernámi Normanna var nær allri ensku yfirstéttinni skipt út fyrir nýjan frönskumælandi aðal, sem hafði mikil og varanleg áhrif á þróun enskrar tungu.<ref>{{Cite news |date=20 February 2008 |title=Norman invasion word impact study |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/mid/7254446.stm |access-date=3 December 2010}}</ref> [[Plantagenet-ætt]] frá Anjou í Frakklandi erfði ensku krúnuna, undir forystu [[Hinrik 2. Englandskonungur|Hinriks 2.]]. England varð þar með hluti af ört stækkandi ríki [[Angevínar|Angevína]], sem ríktu meðal annars yfir [[Akvitanía|Akvitaníu]].<ref name="Bartlett p124">{{harvnb|Bartlett|1999|p=124}}.</ref> Plantagenet-ætt hélt völdum í þrjár aldir. Meðal frægustu konunga af þeirri ætt má nefna [[Ríkharður ljónshjarta|Ríkharð ljónshjarta]], [[Játvarður 1. Englandskonungur|Játvarð 1.]], [[Játvarður 3. Englandskonungur|Játvarð 3.]] og [[Hinrik 5. Englandskonungur|Hinrik 5.]].<ref name="Bartlett p124" /> Á þessum tíma urðu miklar breytingar á verslun og lagasetningu, meðal annars með undirritun ''[[Magna Carta]]'' sem takmarkaði völd konungs og tryggði réttindi frjálsborinna manna. Kaþólsk [[klausturlífi]] blómstruðu og háskólarnir í Oxford og Cambridge voru stofnaðir með stuðningi konungs. [[Furstadæmið Wales]] varð að léni Plantagenet-ættar á 13. öld<ref>{{Cite web |title=Edward I (r. 1272–1307) |url=http://www.royal.gov.uk/OutPut/Page61.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20080624181028/http://www.royal.gov.uk/OutPut/Page61.asp |archive-date=24 June 2008 |access-date=21 September 2009 |website=Royal.gov.uk}}</ref> og páfi veitti konungi titilinn [[lávarður Írlands]]. Á 14. öld gerðu bæði Plantagenet-ætt og [[Valois-ætt]] tilkall til þess að erfa krúnuna í Frakklandi frá [[Kapetingar|Kapetingum]]. Í kjölfarið hófst [[hundrað ára stríðið]].{{Sfn|Fowler|1967|p=208}} [[Svarti dauði]] barst til Englands árið 1348 og er talið að um helmingur íbúa hafi látist.<ref>{{harvnb|Ziegler|2003|p=230}}; {{harvnb|Goldberg|1996|p=4}}.</ref> Frá 1453 til 1487 stóð [[rósastríðið]] yfir, borgarastyrjöld milli tveggja greina konungsfjölskyldunnar: [[York-ætt]]ar og [[Lancaster-ætt]]ar.{{Sfn|Crofton|2007|p=111}} Að lokum missti York-ætt krúnuna til velskrar aðalsættar, [[Túdorætt]]ar, sem voru grein af Lancaster-ætt undir forystu [[Hinrik 7. Englandskonungur|Hinriks Tudor]] sem gerði innrás í England með velskum og bretónskum málaliðum og vann sigur í [[orrustan við Bosworth Field|orrustunni við Bosworth Field]]. [[Ríkharður 3. Englandskonungur]] af York-ætt féll í bardaganum.<ref>{{Cite web |title=Richard III (r. 1483–1485) |url=http://www.royal.gov.uk/output/Page50.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20080710093939/http://www.royal.gov.uk/output/Page50.asp |archive-date=10 July 2008 |access-date=21 September 2009 |website=Royal.gov.uk}}</ref> === Árnýöld === {{multiple image | perrow = 2 | total_width = 310 | caption_align = left | align = right | image1 = After Hans Holbein the Younger (1497-8-1543) - Henry VIII (1491-1547) - RCIN 404438 - Royal Collection.jpg | caption1 = [[Hinrik 8.]] (1491–1547) | image2 = Elizabeth I in Parliament Robes.jpg | caption2 = [[Elísabet 1.]] (1558–1603) | caption3 = | caption4 = | width = 200 }} Á [[Túdortímabilið|Túdortímabilinu]] barst [[endurreisnin]] til Englands með ítölskum hirðmönnum sem kynntu fyrir ensku hirðinni listræn viðmið og heimspeki klassískrar fornaldar.<ref>{{cite book |last=Hay |first=Denys |url=https://books.google.com/books?id=jzm2Vu9h-CYC&q=italian+influence+on+the+english+renaissance&pg=PA165 |title=Renaissance essays |page=65 |access-date=26 December 2010 |isbn=978-0-907628-96-5 |year=1988}}</ref> [[Enski flotinn]] varð til og könnun [[Nýi heimurinn|Nýja heimsins]] hófst fyrir alvöru.<ref>{{cite web |url=http://www.royal-navy.org/lib/index.php?title=Tudor_Period_and_the_Birth_of_a_Regular_Navy_Part_Two |title=Royal Navy History, Tudor Period and the Birth of a Regular Navy |access-date=24. desember 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118040146/http://www.royal-navy.org/lib/index.php?title=Tudor_Period_and_the_Birth_of_a_Regular_Navy_Part_Two |archive-date=18 January 2012}}</ref><ref>{{cite book |last=Smith |first=Goldwin |url=https://books.google.com/books?id=RdOTQUDgH54C&q=england+under+the+tudors+by+goldwin+smith |title=England Under the Tudors |page=176 |access-date=26 December 2010 |isbn=978-1-60620-939-4}}</ref> [[Hinrik 8.]] sleit sambandið við kaþólsku kirkjuna í Róm með [[Drottnunarlögin 1534|Drottnunarlögunum]] árið 1534 þar sem hann lýsti því yfir að konungur væri æðsti ráðamaður [[Enska kirkjan|ensku kirkjunnar]]. Ólíkt meginstraumi [[mótmælendatrú]]ar í Evrópu, voru ástæður [[enska siðbótin|ensku siðbótarinnar]] pólitískar fremur en trúarlegar. Hinrik felldi líka Wales (heimaland Túdorættarinnar) saman við England með [[lög um lög í Wales 1535-1542|lögum um lög í Wales]]. Í valdatíð dætra Hinriks, [[María 1. Englandsdrottning|Maríu 1.]] og [[Elísabet 1.|Elísabetar 1.]], urðu mikil trúarleg átök í landinu. Sú fyrrnefnda færði landið nær kaþólsku kirkjunni, meðan sú síðari sleit það aftur frá henni og kom á [[biskupakirkja|biskupakirkju]] með valdi. [[Elísabetartímabilið]] er oft nefnt sem dæmi um [[gullöld]] í enskri sögu. Á þeim tíma náði [[enska endurreisnin]] hátindi sínum og myndlist, ljóðlist, tónlist og bókmenntir blómstruðu.<ref>Lewis, ''English Literature in the Sixteenth Century'' (Oxford, 1954) p. 1</ref> Tímabilið er þekktast fyrir leikhúslíf og fræg leikskáld. Á þessum tíma var stjórn Englands vel skipulögð og áhrifarík vegna hinna miklu umbóta Túdorættarinnar.<ref>{{Cite web|title=Tudor Parliaments|url=https://spartacus-educational.com/TUDparliament.htm|access-date=4 April 2021|website=Spartacus Educational|language=en}}</ref> England átti í harðri samkeppni við [[spænska heimsveldið]] sem hófst þegar fyrsta enska nýlendan í Ameríku var stofnuð af [[Walter Raleigh]] í [[Virginía|Virginíu]] og nefnd [[Roanoke-nýlendan]]. Nýlendustofnunin mistókst og er síðan þekkt sem týnda nýlendan eftir að hún fannst yfirgefin þegar birgðaskip kom þangað.<ref>{{cite book |last=Ordahl |first=Karen |url=https://books.google.com/books?id=W8cr4Vgt9ekC&q=roanoke+colony |title=Roanak:the abandoned colony |publisher=Rowman & Littlefield publishers Inc |access-date=24 December 2010 |isbn=978-0-7425-5263-0 |date=25 February 2007}}</ref> Með stofnun [[Breska Austur-Indíafélagið|Breska Austur-Indíafélagsins]] hóf England líka samkeppni við [[hollenska heimsveldið]] og [[franska heimsveldið]] í [[Austur-Indíur|Austur-Indíum]]. Á Elísabetartímabilinu átti England í stríðsátökum við Spán sem sendi [[flotinn ósigrandi|flotann ósigrandi]] árið 1588 til að endurreisa kaþólska trú í Englandi. Lélegt skipulag og óhagstætt veður, auk árása enskra skipa undir stjórn [[Charles Howard, jarl af Nottingham|Charles Howard]], urðu til þess að innrásin mistókst. Spánn hugðist endurtaka leikinn 1596 og 1597 en í bæði skiptin hröktu óveður skipin af leið. === Samband við Skotland === Yfirstjórn Stóra-Bretlands breyttist varanlega árið 1603 þegar [[Jakob 6. Skotakonungur]] erfði ensku krúnuna. Þá gengu England og Skotland í [[konungssamband]] en voru áfram tvö ríki.<ref name="Britons">{{harvnb|Colley|1992|p=12}}.; {{cite web |title=Making the Act of Union |url=http://www.parliament.uk/actofunion/01_background.html |publisher=Parliament.uk |access-date=5 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080609075346/http://www.parliament.uk/actofunion/01_background.html |archive-date=9 June 2008}}</ref> Jakob tók að kalla sig „konung Stóra-Bretlands“ þótt enginn grundvöllur væri fyrir þeim titli í enskum lögum.<ref>{{cite web |url=http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/PSAS_2002/pdf/vol_089/89_055_066.pdf |title=The term "Great Britain" in the Middle Ages |last=Hay |first=Denys |publisher=ads.ahds.ac.uk |access-date=19 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090325061737/http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/PSAS_2002/pdf/vol_089/89_055_066.pdf |archive-date=25 March 2009 }}</ref> Jakob lét gefa út [[Jakobsbiblían|Jakobsbiblíuna]], sem einu lögmætu útgáfu [[Biblían|Biblíunnar]] á ensku árið 1611. [[File:Charles II of England.jpeg|thumb|upright|left|Konungsvaldið var endurreist í Englandi þegar Karl 2. tók við völdum.]] Í valdatíð sonar Jakobs, [[Karl 1. Englandskonungur|Karls 1.]], braust út [[enska borgarastyrjöldin|borgarastríð]] milli stuðningsmanna konungs annars vegar og [[langa þingið|langa þingsins]] hins vegar. Konungssinnar og þingsinnar voru þekktir sem „[[kavaler]]ar“ og „[[hnatthöfði|hnatthöfðar]]“. Þeir skiptust eftir landfræðilegum, pólitískum, trúarlegum og samfélagslegum átakalínum. Átök brutust líka út í öðrum ríkjum Bretlandseyja og urðu þekkt sem [[þríríkjastríðin]] þar sem þau áttu sér stað í konungsríkjunum þremur, Írlandi, Skotlandi og Englandi. Þingsinnar báru á endanum sigur úr býtum og Karl var tekinn af lífi. Leiðtogi þingliðsins, [[Oliver Cromwell]], varð lávarður ríkisins árið 1653 og [[enska samveldið]] tók við af konungsveldinu.<ref name="Ocromwell">{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/143822/Oliver-Cromwell |title=Oliver Cromwell (English statesman) |year=2009 |website=[[Encyclopædia Britannica]] |publisher=britannica.com |access-date=8 August 2009}}</ref> Þegar Cromwell lést og sonur hans, [[Richard Cromwell]], sagði af sér sem lávarður, var [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2.]] boðaður aftur og krýndur konungur árið 1660. Það markar upphaf [[Stúartendurreisnin|Stúartendurreisnarinnar]] þar sem leikhúsin voru opnuð á ný og listirnar blómstruðu.<ref>Lyndsey Bakewell, "Changing scenes and flying machines: re-examination of spectacle and the spectacular in Restoration theatre, 1660–1714" (PhD. Diss. Loughborough University, 2016) [https://web.archive.org/web/20200212175057/https://pdfs.semanticscholar.org/5c52/dfd2b876951f2d9ca982a2aa2460f52c228f.pdf online].</ref> Eftir [[dýrlega byltingin|dýrlegu byltinguna]] 1688 var [[þingbundin konungsstjórn]] fest í lög með [[Réttindaskráin 1689|réttindaskrá]], þar sem konungi var gert að ríkja með þinginu. Aðeins þingið gat lagt fram ný lög og konungur mátti hvorki leysa upp þing, boða nýja skatta eða kveða menn í herinn án samþykkis þingsins.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=mPoqfoiIp4sC&q=with+the+restoration+it+was+not+constitutionally+established+that+king+and+parliament+should+rule+together&pg=PA340 |title=World Civilization |first1=Philip J. |last1=Adler |first2=Randall L. |last2=Pouwels |page=340 |access-date=24 December 2010 |isbn=978-0-495-50262-3 |date=27 November 2007}}</ref> Frá þeim tíma hefur enginn konungur komið inn í [[neðri deild breska þingsins]] meðan á þingi stendur. Tákn þess er athöfn sem fer fram árlega þar sem dyrum þingsins er skellt framan í fulltrúa konungs.<ref>[http://news.bbc.co.uk/democracylive/hi/guides/newsid_81000/81909.stm "Democracy Live: Black Rod"]. BBC. Retrieved 6 August 2008; </ref> Vísindi tóku miklum framförum eftir stofnun [[Konunglega breska vísindafélagið|Konunglega breska vísindafélagsins]] árið 1660. Árið 1666 varð [[Lundúnabruninn mikli]] til þess að stór hluti miðborgar London eyðilagðist og var endurbyggður skömmu síðar.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/history/british/civil_war_revolution/great_fire_02.shtml |work=BBC News |title=London's Burning: The Great Fire |access-date=25 September 2009}}</ref> Margar stórbyggingar voru hannaðar af arkitektinum [[Christopher Wren]]. Tveir flokkar komu fram á þinginu: [[Toríar]] og [[Viggar (Bretland)|Viggar]]. Toríar studdu upphaflega hinn kaþólska [[Jakob 2. Englandskonungur|Jakob 2.]], en sumir þeirra gengu í lið með Viggum í dýrlegu byltingunni og buðu [[Vilhjálmur 2. Englandskonungur|Vilhjálmi af Óraníu]] krúnuna. Andstæðingar Vilhjálms voru kallaðir [[Jakobítar]] og þeir nutu einkum fylgis í norðurhluta landsins og Skotlandi. Undir stjórn [[Stúartætt]]ar þandist verslunarveldi Englendinga út um allan heim og hagsæld jókst. Stærsti kaupskipafloti Evrópu varð til í Bretlandi.<ref>{{Cite web|title=The History Press {{!}} The Stuarts|url=https://www.thehistorypress.co.uk/the-stuarts|access-date=11 April 2021|website=www.thehistorypress.co.uk|language=en}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þing Englands og Skotlands samþykktu hvert í sínu lagi að sameina löndin tvö og stofna [[Konungsríki Stóra-Bretlands]] árið 1707.<ref name="unionwithscotland" /><ref name="Britons" /> Ýmsar stofnanir, löggjöf og kirkjuskipan, voru áfram aðskilin. === Nútíminn === [[File:CanalettoSomersetHouseTerrace.jpg|thumb|[[Thames-á]] á [[Georgstímabilið|Georgstímabilinu]] frá svölum á Somerset House í átt að Saint Paul's (um 1750).]] Eftir að Konungsríkið Stóra-Bretland var stofnað áttu [[Konunglega breska vísindafélagið]], [[skoska upplýsingin]] og [[enska upplýsingin]] þátt í nýjungum í visindum og verkfræði, meðan mikill vöxtur í [[þríhyrningsverslunin]]ni á Atlantshafi sem naut verndar [[konunglegi breski sjóherinn|konunglega breska sjóhersins]] skapaði undirstöður undir [[breska heimsveldið]]. Í Englandi hófst [[iðnbyltingin]] sem olli miklum efnahagslegum, samfélagslegum og menningarlegum breytingum á ensku samfélagi. Á þeim tíma iðnvæddist landbúnaðurinn, iðnaðarframleiðslan og námavinnsla, auk þess sem nýir innviðir fyrir vöruflutninga og fólksflutninga stóðu undir útþenslu og þróun iðnfyrirtækja.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/workshop_of_the_world_01.shtml |title=The Workshop of the World |author=Hudson, Pat |publisher=BBC |access-date=10 December 2010}}</ref> Árið 1761 var [[Bridgewater-skurðurinn]] opnaður í Norðvestur-Englandi og markaði upphaf skurðatímabilsins í Bretlandi.<ref name="Briton20015">{{Harvnb|Office for National Statistics|2000|p=5}}; {{harvnb|McNeil|Nevell|2000|p=4}}.</ref> Árið 1825 hóf fyrsta varanlega farþegalestin starfsemi: [[Stockton- og Darlington-lestin]].<ref name="Briton20015"/> [[File:Turner, The Battle of Trafalgar (1822).jpg|thumb|[[Orrustan við Trafalgar]] var sjóorrusta milli breska sjóhersins og sameinaðs spænsks og fransks flota í Napóleonsstyrjöldunum.<ref>{{Cite web|date=28 July 2014|title=Department of History – Napoleonic Wars|url=http://www.westpoint.edu/history/SitePages/Napoleonic%20Wars.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140728203458/http://www.westpoint.edu/history/SitePages/Napoleonic%20Wars.aspx|url-status=dead|archive-date=28 July 2014|access-date=8. apríl 2021}}</ref>]] Vegna [[iðnbyltingin|iðnbyltingarinnar]] fluttust margir verkamenn frá sveitum Englands í ört vaxandi þéttbýliskjarna til að vinna í verksmiðjum, til dæmis í [[Birmingham]] og [[Manchester]], sem voru nefndar „verkstæði heimsins“ og „vöruhúsaborgin“.<ref>{{Harvnb|McNeil|Nevell|2000|p=9}}.; {{cite web |url=http://www.visitbirmingham.com/arts_and_culture/heritage/ |access-date=4 October 2009 |title=Heritage |publisher=visitbirmingham.com |author=Birmingham City Council |author-link=Birmingham City Council |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426080011/http://www.visitbirmingham.com/arts_and_culture/heritage/ |archive-date=26 April 2012}}</ref> Manchester var fyrsta iðnaðarborg heimsins.<ref name="Industrial city">{{cite web|title=Manchester – the first industrial city|url=http://www.sciencemuseum.org.uk/on-line/energyhall/page84.asp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120309184810/http://www.sciencemuseum.org.uk/on-line/energyhall/page84.asp|archive-date=9 March 2012|access-date=17 March 2012|publisher=Entry on Sciencemuseum website}}</ref> Þegar [[franska byltingin]] hófst hélst stöðugleiki í Englandi. [[William Pitt yngri]] var forsætisráðherra í valdatíð [[Georg 3. Bretakonungur|Georgs 3.]] Staðgengilsstjórn [[Georg 4.|Georgs 4.]] var þekkt fyrir framfarir í listum og arkitektúr.<ref>{{Cite web|title=Regency {{!}} British Architectural Dates and Styles {{!}} Property {{!}} UK {{!}} Mayfair Office|url=https://www.mayfairoffice.co.uk/members-home/British-Architectural-Styles/British-Architectural-Styles-Regency|access-date=8 April 2021|website=www.mayfairoffice.co.uk|archive-date=17 apríl 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417084322/https://www.mayfairoffice.co.uk/members-home/British-Architectural-Styles/British-Architectural-Styles-Regency|url-status=dead}}</ref> Í [[Napóleonsstyrjaldirnar|Napóleonsstyrjöldunum]] hugðist Napóleon gera innrás í Bretland úr suðaustri, en það gerðist þó aldrei og [[Horatio Nelson]] vann sigur á her Napóleons á sjó, meðan [[Arthur Wellesley]] vann sigur á landi. Sigur Breta í [[orrustan við Trafalgar|orrustunni við Trafalgar]] staðfesti yfirburði breska sjóhersins.<ref>Bennet, Geoffrey (2004). ''The Battle of Trafalgar''. England: Pen & Sword Books Limited, CPI UK, South Yorkshire.</ref> Á [[Napóleonstímabilið|Napóleonstímabilinu]] varð til bresk sjálfsmynd og hugmynd um [[Bretar|Breta]] sem sameinaða þjóð Englendinga, Skota og Wales-búa.<ref name="Colley1">{{Harvnb|Colley|1992|p=1}}.</ref> [[File:Frith A Private View.jpg|thumb|[[Viktoríutímabilið]] er oft nefnt em dæmi um [[gullöld]]. Málverk eftir [[William Powell Frith]] sem á að sýna menningarmun.]] London varð stærsta og fjölmennasta þéttbýlissvæði heims á [[Viktoríutímabilið|Viktoríutímabilinu]] og verslun, her og floti breska heimsveldisins nutu mikillar virðingar.<ref>{{cite book |last=Haggard |first=Robert F. |url=https://books.google.com/books?id=53VUwDw_UYMC&q=prestige+of+the+british+empire+in+victorian+times&pg=PA13 |title=The persistence of Victorian liberalism:The Politics of Social Reform in Britain, 1870–1900 |page=13 |access-date=26 December 2010 |isbn=978-0-313-31305-9 |year=2001}}</ref> Á þessum tíma urðu miklar tækniframfarir sem leiddu til aukinnar velsældar.<ref name=":17">{{Cite web|last=Atterbury|first=Paul|date=17 February 2011|title=Victorian Technology|url=http://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/victorian_technology_01.shtml|access-date=13 October 2020|website=BBC History}}</ref> Róttækar stjórnmálahreyfingar eins og [[Chartistar]] og [[súffragettur]] áttu þátt í að hraða lagalegum umbótum sem leiddu til almenns kosningaréttar.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/history/british/abolition/abolition_women_article_01.shtml#five |title=Women: From Abolition to the Vote |author=Crawford, Elizabeth |publisher=BBC |access-date=10 December 2010}}</ref> [[Samuel Hynes]] lýsti [[Játvarðstímabilið|Játvarðstímabilinu]] sem þægilegum tíma þar sem konur gengu með [[myndahattur|myndahatta]] og kusu ekki, ríkt fólk skammaðist sín ekki fyrir að sýna ríkidæmi sitt, og [[Heimsveldi þar sem sólin sest aldrei|sólin settist aldrei á breska fánann]].<ref>{{Cite web|title=Manor House. Edwardian Life {{pipe}} PBS|url=https://www.pbs.org/manorhouse/edwardianlife/introduction.html|website=www.pbs.org}}</ref> Breytingar á valdajafnvægi í Austur- og Mið-Evrópu leiddu til [[fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjaldar]] þar sem hundruð þúsunda enskra hermanna börðust fyrir Bretland sem hluti af [[Bandamenn (fyrri heimsstyrjöld)|Bandamönnum]] Tveimur áratugum síðar var Bretland enn hluti af [[Bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|Bandamönnum]] í [[síðari heimsstyrjöld]]. Undir lok [[Þykjustustríðið|þykjustustríðsins]] varð [[Winston Churchill]] forsætisráðherra. Margar enskar borgir urðu fyrir miklu tjóni í [[Orrustan um Bretland|loftárásum Þjóðverja]]. Eftir stríðið hófst hröð [[afnýlenduvæðing]] [[breska heimsveldið|breska heimsveldisins]] og tækniþróun olli miklum breytingum á daglegu lífi fólks. Bílar urðu helsti samgöngumátinn og [[þotuhreyfill]]inn (önnur ensk uppfinning) leiddi til þess að flugferðir urðu hagkvæmari.<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/news/people/obituaries-air-commodore-sir-frank-whittle-1309015.html |title=Obituaries: Air Commodore Sir Frank Whittle |author=Golley, John |date=10 August 1996 |access-date=2 December 2010 |newspaper=The Independent |location=London}}</ref> Búseta fólks í Englandi breyttist með tilkomu bifreiða og heilsugæslan [[National Health Service]] hóf að veita almenningi ókeypis heilbrigðisþjónustu árið 1948. Þessi þróun leiddi til breytinga á sveitarfélögum í Englandi um miðja 20. öld.<ref>{{Harvnb|Clark|Steed|Marshall|1973|p=1}}; {{Harvnb|Wilson|Game|2002|p=55}}.</ref> Frá og með 20. öld hafa miklir fólksflutningar orðið til Englands, aðallega frá öðrum hlutum [[Bretlandseyjar|Bretlandseyja]], en líka frá öðrum [[Breska samveldið|samveldislöndum]], sérstaklega [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]].<ref>{{harvnb|Gallagher|2006|pp=10–11}}.</ref> Frá 8. áratug 20. aldar hefur störfum fækkað í iðnaði og fjölgað í [[þjónustugeirinn|þjónustugeiranum]].<ref name="Thatcher">{{harvnb|Reitan|2003|p=50}}.</ref> England varð hluti af [[Evrópska efnahagssvæðið|evrópska efnahagssvæðinu]] sem síðar varð [[Evrópusambandið]]. Frá lokum 20. aldar breyttist stjórn Bretlands þannig að aukin völd færðust til endurreistra þinga Skotlands, Wales og Norður-Írlands.<ref>{{cite journal |last=Keating |first=Michael |author-link=Michael Keating (political scientist) |date=1 January 1998 |title=Reforging the Union: Devolution and Constitutional Change in the United Kingdom |url=https://archive.org/details/sim_publius_winter-1998_28_1/page/217 |journal=Publius: The Journal of Federalism |volume=28 |issue=1 |page=217 |doi=10.1093/oxfordjournals.pubjof.a029948}}</ref> [[England og Wales]] er þó áfram til sem sérstakt lögsagnarumdæmi innan Bretlands.<ref name="BBC Wales">{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/wales/history/sites/themes/guide/ch11_part2_coming_of_the_tudor.shtml |title=The coming of the Tudors and the Act of Union |year=2009 |publisher=BBC News |website=[[BBC Wales]] |access-date=9 September 2009}}</ref> Aukin valddreifing hefur leitt til meiri áherslu á sérstaka enska sjálfsmynd.<ref>{{harvnb|Kenny|English|Hayton|2008|p=3}}; {{Harvnb|Ward|2004|p=180}}.</ref> Ekkert sérstakt þing eða stjórn Englands er til, og hugmyndum um slíka sérstjórn hefur verið hafnað í þjóðaratkvæðagreiðslum.<ref name="refreject"/> == Landfræði == England nær yfir tvo þriðju hluta [[Stóra-Bretland]]s með eyjum, eins og [[Wighteyja|Wighteyju]] og [[Scilly-eyjar|Scilly-eyjum]]. [[Skotland]] liggur að landinu í norðri og [[Wales]] í vestri. England er nær [[Meginland Evrópu|meginlandi Evrópu]] en aðrir hlutar Bretlands. [[Ermarsund]] greinir England að meginlandinu og er 52 [[kílómetri|km]] að breidd þar sem það er grennst.<ref name="Engchannel">{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/187921/English-Channel |title=English Channel |year=2009 |website=[[Encyclopædia Britannica]] |publisher=britannica.com |access-date=15 August 2009}}</ref> [[Ermarsundsgöngin]] skammt frá [[Folkestone]] tengja England beint við [[Frakkland]]i.<ref>{{cite web |title=History |url=http://www.eurotunnel.com/ukcP3Main/ukcCorporate/ukcAboutUs/ukm/history.htm |publisher=EuroTunnel.com |access-date=5 September 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081116055538/http://www.eurotunnel.com/ukcP3Main/ukcCorporate/ukcAboutUs/ukm/history.htm |archive-date=16 November 2008}}</ref> England á líka strönd að [[Norðursjór|Norðursjó]] og [[Atlantshaf]]i. Helstu hafnarborgir landsins, London, [[Liverpool]] og [[Newcastle upon Tyne]], liggja við árnar [[Thames]], [[Mersey]] og [[Tyne-á]]. Lengsta áin sem rennur um England er [[Severn]], 354 km að lengd.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/england/sevenwonders/west/severn-river/ |publisher=BBC |title=The River Severn |access-date=5 December 2010}}</ref> Hún rennur út í [[Bristolsund]] og er þekkt fyrir [[Severn-röstin]]a, [[sjávarfallaröst]] sem getur myndað 2 metra brimöldur.<ref>{{cite web |url=http://www.environment-agency.gov.uk/homeandleisure/recreation/31439.aspx |title=Severn Bore and Trent Aegir |publisher=Environment Agency |access-date=5 December 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101122125420/http://environment-agency.gov.uk/homeandleisure/recreation/31439.aspx |archive-date=22 November 2010}}</ref> Lengsta áin sem aðeins rennur um England er þó Thames sem er 346 km að lengd.<ref name="Thames">{{cite web |url=http://www.thisislondon.co.uk/standard-home/related-139-94056-articles-reviews/River+Thames-London+(England)/related.do |title=River Thames and London (England) |website=London Evening Standard |location=London |access-date=17 August 2009 |archive-date=6 júní 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606141607/http://www.thisislondon.co.uk/standard-home/related-139-94056-articles-reviews/River%2BThames-London%2B%28England%29/related.do |url-status=dead }}{{dead link|date=October 2017|bot=medic}}</ref> [[File:Malvern Hills - England.jpg|left|thumb|[[Malvern-hæðir]] í ensku sýslunum [[Worcestershire]] og [[Herefordshire]] eru skilgreindar sem svæði einstakrar náttúrufegurðar.]] Í Englandi eru mörg vötn. Stærsta stöðuvatn landsins er [[Windermere]] í vatnasvæðinu [[Lake District]].<ref name="metoffice_nw">{{cite web |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/nw/ |title=North West England & Isle of Man: climate |publisher=Met Office |access-date=5 December 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605003213/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/nw/ |archive-date=5 June 2011 }}</ref> Landslag í Englandi einkennist aðallega af lágum hæðardrögum, en í norðri er landið fjalllendara. Þar eru [[Pennínafjöll]], sem eru fjallgarður sem liggur frá austri til vesturs, [[Kúmbríufjöll]] í Lake District og [[Cheviot-hæðir]] við landamæri Englands og Skotlands. Hæsti tindur Englands er [[Scafell Pike]], 978 metrar á hæð.<ref name="metoffice_nw" /> [[Shropshire-hæðir]] liggja að landamærum Wales, og [[Dartmoor]] og [[Exmoor]] eru heiðarlönd í suðvestri. Í [[Austur-Anglía|Austur-Anglíu]] er flatt undirlendi notað sem beitiland. Þetta svæði er kallað [[Fens]]. [[Tees–Exe-línan]] er stundum notuð til að greina norður- og vesturhlutann, með eldra bergi og meira hálendi; frá suður- og austurhlutanum sem einkennist af meira flatlendi og setbergi.<ref>{{cite book|title=World Regional Geography|url=https://books.google.com/books?id=yAgGHnENHjoC&q=tees+exe+line+england+lowland+upland&pg=PA100|publisher=Joseph J. Hobbs|access-date=6 December 2017|isbn=978-0-495-38950-7|date=13 March 2008}}</ref> Elstu fjöll landsins eru [[Pennínafjöll]] sem eru stundum kölluð „hryggjarsúla landsins“ og eru frá lokum [[fornlífsöld|fornlífsaldar]] frá því fyrir um 300 milljón árum..<ref>{{cite web |url=http://www.summitpost.org/area/range/220026/pennines.html |title=Pennines |publisher=Smmit Post |access-date=8 September 2009}}</ref> Þau eru meðal annars mynduð úr [[sandsteinn|sandsteini]] og [[kalksteinn|kalksteini]] og þar er líka að finna [[kol]]alög. [[Karst]]landslag er að finna í [[Yorkshire]] og [[Derbyshire]]. Við fjöllin eru mýrlendi og frjósamir dalir þar sem árnar skera sig inn í þau. [[Yorkshire Dales-þjóðgarðurinn|Yorkshire Dales]] og [[Peak District]] eru tveir þjóðgarðar í Pennínafjöllum. Í suðvestri eru heiðarlöndin Dartmoor og Exmoor sem liggja á granítklöpp og þar sem milt úthafsloftslag er ríkjandi. Bæði heiðarlöndin eru þjóðgarðar.<ref>{{cite web |url=http://www.nationalparks.gov.uk/aboutus |title=National Parks&nbsp;– About us |publisher=nationalparks.gov.uk |access-date=5 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101027162402/http://www.nationalparks.gov.uk/aboutus |archive-date=27 October 2010 |url-status=dead }}</ref> [[Ensku láglöndin]] eru í mið- og suðurhluta landsins og einkennast af grónum hæðardrögum, eins og [[Cotswold-hæðir|Cotswold-hæðum]], [[Chiltern-hæðir|Chiltern-hæðum]], [[North Downs]] og [[South Downs]]. Við ströndina eru hvítir kalksteinsklettar, eins og við [[Dover]]. Þar eru líka sléttur eins og [[Salisbury-sléttan]], [[Somerset-flatlendið]], [[Suðurstrandarsléttan]] og [[Fenin (Englandi)|Fenin]]. == Stjórnmál == [[File:Palace of Westminster, London - Feb 2007.jpg|thumb|right|[[Westminster-höll]] er samkomustaður [[breska þingið|breska þingsins]].]] England er hluti af Bretlandi, þar sem er [[þingbundið konungsvald]] með [[þingræði]]skerfi.<ref>[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom/ "United Kingdom"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109221834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom/ |date=2021-01-09 }} CIA ''The World Factbook'']. Retrieved 13 April 2021</ref> England hefur ekki haft sína eigin ríkisstjórn síðan 1707 en með [[Sambandslögin 1707|sambandslögunum]] sameinuðust [[konungsríkið Skotland]] og [[konungsríkið England]] í [[konungsríkið Stóra-Bretland]].<ref name="unionwithscotland">{{cite web |title=The first Parliament of Great Britain |url=http://www.parliament.uk/actofunion/08_02_great.html |publisher=Parliament.uk |access-date=5 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621165514/http://www.parliament.uk/actofunion/08_02_great.html |archive-date=21 June 2008}}</ref> Fyrir sambandið var landinu stjórnað af [[Listi yfir þjóðhöfðingja Englands|konungi]] og [[enska þingið|þinginu]]. Í dag fer [[breska þingið]] með stjórn Englands, en önnur lönd Bretlands hafa sínar eigin ríkisstjórnir og þing sem starfa í umboði þess.<ref name="Devolution">{{cite web |url=http://www.cabinetoffice.gov.uk/devolution.aspx |title=Devolution in the United Kingdom |date=26 March 2009 |author=Cabinet Office |author-link=Cabinet Office |publisher=cabinetoffice.gov.uk |access-date=16 August 2009}}</ref> Í [[Neðri málstofa breska þingsins|neðri málstofu breska þingsins]] sitja 532 fulltrúar einmenningskjördæma á Englandi, af 650 þingmönnum deildarinnar.<ref>{{cite web |title=Lists of MPs |url=http://www.parliament.uk/mps-lords-and-offices/mps/ |publisher=Parliament.uk |access-date=21 May 2009}}</ref> Eftir [[þingkosningar í Bretlandi 2019]] voru fulltrúar úr [[Íhaldsflokkurinn (Bretlandi)|Íhaldsflokknum]] 345, 179 úr [[Verkamannaflokkurinn (Bretlandi)|Verkamannaflokknum]], sjö úr [[Frjálslyndi flokkurinn (Bretlandi)|Frjálslynda flokknum]], einn úr [[Græningjaflokkur Englands og Wales|Græningjum]], og [[forseti neðri málstofu breska þingsins]], [[Lindsay Hoyle]]. Eftir að breska þingið fól þingum annarra landa Bretlands að fara með stjórn að hluta í Skotlandi, Wales og Norður-Írlandi, hefur verið rætt um að koma á líku fyrirkomulagi í Englandi. Upphaflega var rætt um að hvert [[héruð Englands|hérað]] fengi eigin þing, en þegar tillögunni var hafnað af [[Norðaustur-England]]i í þjóðaratkvæðagreiðslu árið 2004, var hætt við það.<ref name="refreject">{{cite news |last=Sherman |first=Jill |author2=Andrew Norfolk |date=5 November 2004 |title=Prescott's dream in tatters as North East rejects assembly |work=The Times |location=London |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article503255.ece |access-date=5 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525121618/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article503255.ece |archive-date=25 May 2010}}</ref> Eitt vandamál er [[spurningin um Vestur-Lothian]] þar sem þingmenn úr Skotlandi og Wales geta kosið um löggjöf sem snertir eingöngu England, meðan enskir þingmenn geta ekki kosið um mál sem hin þingin fást við.<ref>{{cite news |title=West Lothian question |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7702326.stm |work=BBC News |access-date=5 September 2009 |date=31 October 2008}}</ref> Þetta hefur verið sett í samhengi við það að England er eina land Bretlands þar sem ekki eru ókeypis lyfseðlar og skráningargjöld í háskóla<ref name="msnmoney">{{cite web |title=Are Scottish people better off? |url=http://money.uk.msn.com/consumer/article.aspx?cp-documentid=6543296 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417222726/http://money.uk.msn.com/consumer/article.aspx?cp-documentid=6543296 |archive-date=17 April 2008 |publisher=MSN Money |access-date=5 September 2009}}</ref> og hefur leitt til vaxandi enskrar þjóðernishyggju.<ref>{{cite news |title=English nationalism "threat to UK" |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/596703.stm |work=BBC News |access-date=5 September 2009 |date=9 January 2000}}</ref> Sumir hafa því stungið upp á stofnun sérstaks ensks þings<ref>{{cite news |last=Davidson |first=Lorraine |date=3 June 2008 |title=Gordon Brown pressed on English parliament |work=The Times |location=London |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/article4061785.ece |access-date=5 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529115803/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/article4061785.ece |archive-date=29 May 2010}}</ref> meðan aðrir hafa mælt með því að aðeins enskir þingmenn fái að kjósa um löggjöf sem eingöngu varðar England.<ref>{{cite news |title=English votes for English laws' plan by Tories |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/english-votes-for-english-laws-plan-by-tories-857647.html |access-date=5 September 2009 |work=The Independent |location=London |first=Andrew |last=Grice |date=1 July 2008}}</ref> == Efnahagslíf == [[Mynd:City of London Skyline.jpg|thumb|350px|[[Lundúnaborg]] er miðstöð heimsefnahags.]] England er eitt af stærstu efnahagskerfum [[Evrópa|Evrópu]] og fimmta stærsta í heimi. Hagkerfi Englands notar [[engilsaxneskt haglíkan]]. Það er eitt af fjórum hagkerfum á Bretlandi, og 100 af 500 stærstum fyrirtækjum í Evrópu eru með höfuðstöðvar í [[London]]. Sem hluti Bretlands er England aðalmiðstöð fyrir efnahagsmál heimsins. England er eitt iðnvæddu landa í heimi. Aðaliðnaðasvæði eru efna- og lyfjaiðnaðir og tækniiðnaðir eins og [[geimverkfræði]], [[vopn]]aiðnaður og framleiðslu [[hugbúnaður|hugbúnaða]]. London flytur út aðallega iðnaðarvörur and flytja inn efni eins og jarðolía, te, ull, hrásykur, timbur, smjör, málmur og kjöt. Í fyrra flutti út England meira en 30.000 [[tonn]] nautakjöta eiga 75.000.000 [[breskt pund|breskra punda]]. [[Frakkland]], [[Ítalía]], [[Grikkland]], [[Holland]], [[Belgía]] og [[Spánn]] eru aðalinnflytjendur nautakjöta frá Englandi. Seðlabanki Bretlands sem setur vaxtaprósentur og kemur á peningamálastefnu er [[Englandsbanki]] í London. [[Kauphöllin í London]] er líka í borginni og er aðalkauphöllin í Bretlandi og er stærsta í Evrópu. London er alheimsleiðtogi í fjármáli, börgin er stærsta fjármálamiðstöð í Evrópu. Hefðbundnir framleiðslu- og þungaiðnaðir hafa hnignað undanfarið á Englandi eins og annars staðar á Bretlandi. Um leið hafa [[þjónustugrein]]ar orðið öllu meira mikilvægar. Til dæmis er [[ferðaþjónusta]] sjötti stærsti iðnaðurinn á Bretlandi og gaf hagkerfinu 76 milljónir breskra punda. Árið [[2002]] ræður hún 1.800.000 stöðugildi fólks eða 6,1% vinnandi íbúa. Aðalmiðstöð fyrir ferðamenn er London og börgin laðar að milljónum ferðamanna árlega. Embættislegi gjaldmiðill Bretlands er [[breskt pund]] (stundum ''sterlingspund'' eða ''GBP'', e. ''pound sterling''). == Íbúar == [[File:England counties population (crop).png|thumb|alt=Kort af Englandi þar sem sýslurnar eru litaðar með missterkum bláum lit.|Borgar- og sveitasýslur eftir mannfjölda.]] [[File:England and Wales population cartogram districts.svg|thumb|Íbúafjöldi Englands og Wales eftir stjórnsýslueiningum.]] England er langfjölmennasta land Bretlands, með yfir 56 milljón íbúa, sem eru 84% af heildarfjöldanum.<ref name="2011census"/>{{rp|12}}<ref>{{cite web |author=Office for National Statistics |author-link=Office for National Statistics |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/pop-estimate/population-estimates-for-uk--england-and-wales--scotland-and-northern-ireland/mid-2011-and-mid-2012/index.html |title=Population estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland&nbsp;– current datasets |publisher=statistics.gov.uk |access-date=5 October 2013 |date=8 August 2013 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Ef England væri sérstakt ríki væri það 25. fjölmennasta ríki heims miðað við árið 2005.<ref>{{cite web |last=United Nations Department of Economic and Social Affairs |author-link=United Nations Department of Economic and Social Affairs |title=World Population Prospects: Analytical Report for the 2004 |url=https://www.un.org/esa/population/publications/WPP2004/WPP2004_Volume3.htm |publisher=United Nations |access-date=5 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090807035831/http://www.un.org/esa/population/publications/WPP2004/WPP2004_Volume3.htm |archive-date=7 August 2009 |url-status=dead }}</ref> [[Englendingar]] eru [[bresk þjóð]].<ref name="ethnicityengl">{{cite web |author=Office for National Statistics |author-link=Office for National Statistics |title=Ethnicity and National Identity in England and Wales 2011 |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rpt-ethnicity.html |publisher=Statistics.gov.uk |access-date=5 October 2013 |year=2011 |archive-date=24 janúar 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160124090812/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rpt-ethnicity.html |url-status=dead }}</ref> Sumar erfðarannsóknir benda til þess að 75-95% þeirra séu afkomendur landnema frá forsögulegum tíma sem fluttust þangað upprunalega frá [[Íberíuskagi|Íberíuskaga]], með um 5% framlagi [[Englar (þjóð)|Engla]] og [[Saxar|Saxa]], auk þó nokkurs framlags frá [[Norðurlönd]]unum.{{sfn|Oppenheimer|2006|p=378}}<ref>{{cite web |title=British and Irish, descendant of the Basques? |url=http://www.eitb24.com/new/en/B24_38277/life/GENETIC-STUDY-British-and-Irish-descendant-of-the-Basques/ |publisher=Eitb24.com |access-date=5 September 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516142837/http://www.eitb24.com/new/en/B24_38277/life/GENETIC-STUDY-British-and-Irish-descendant-of-the-Basques/ |archive-date=16 May 2011}}; {{cite news |title=What does being British mean? Ask the Spanish |url=https://www.telegraph.co.uk/scienceandtechnology/3348004/What-does-being-British-mean-Ask-the-Spanish.html |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |access-date=5 September 2009 |first=Stephen |last=Oppenheimer |date=10 October 2006a |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715070548/http://www.telegraph.co.uk/scienceandtechnology/3348004/What-does-being-British-mean-Ask-the-Spanish.html |archive-date=15 July 2009 }}</ref> Aðrar rannsóknir meta framlag germanskra þjóða sem allt að 50%.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2007/03/06/science/06brits.html |title=A United Kingdom? Maybe |last=Wade |first=Nicholas |date=6 March 2007 |newspaper=The New York Times |access-date=8 August 2009}}; {{cite journal |title=Evidence for an apartheid-like social structure in early Anglo-Saxon England |pmc=1635457 |year=2006 |volume=273 |issue=1601 |pmid=17002951 |last1=Thomas |first1=M.G. |last2=Stumpf |first2=M.P. |last3=Härke |first3=H. |pages=2651–7 |doi=10.1098/rspb.2006.3627 |journal=Proceedings: Biological Sciences}}</ref> Ýmis menningarsamfélög hafa orðið áhrifamikil á Englandi í gegnum söguna: [[Forsögulegt Bretland|forsöguleg samfélög]], [[Bretar (söguleg þjóð)|Bretar]],<ref>{{cite web |title=Roman Britons after 410 |url=http://www.britarch.ac.uk/ba/ba68/feat1.shtml |publisher=Britarch.ac.uk |access-date=5 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090522193002/http://www.britarch.ac.uk/ba/ba68/feat1.shtml |archive-date=22 May 2009 |url-status=dead}}</ref> [[Rómaveldi]], [[Engilsaxar]],<ref>{{cite book |title=Anglo-Saxon Origins: The Reality of the Myth |url=https://books.google.com/books?id=D3GPUqysfoAC&q=Anglo-Saxon%20Origins%3A%20The%20Reality%20of%20the%20Myth&pg=PA3 |access-date=5 September 2009 |publisher=Malcolm Todd |isbn=978-1-871516-85-2 |last=Cameron |first=Keith |date=March 1994}}</ref> [[Víkingar]],<ref>{{cite news |title=Legacy of the Vikings |url=https://www.bbc.co.uk/history/trail/conquest/after_viking/legacy_vikings_01.shtml |work=BBC News |access-date=5 September 2009}}</ref> [[Gelar]] og [[Normannar]]. Samfélög brottfluttra Englendinga er víða að finna í fyrrum löndum breska heimsveldisins, sérstaklega í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], [[Kanada]], [[Ástralía|Ástralíu]], [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]] og [[Nýja-Sjáland]]i.<ref>{{cite news |title=Shifting Identities&nbsp;– statistical data on ethnic identities in the US |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m4021/is_/ai_80408799 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160112123723/http://findarticles.com/p/articles/mi_m4021/is_/ai_80408799 |url-status=dead |archive-date=12 January 2016 |publisher=Bnet |access-date=29 July 2009 |year=2001}}</ref> <ref>{{cite web |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |publisher=Statistics Canada |access-date=29 July 2009 |date=2 April 2008 |archive-date=1 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091101151108/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Australian Population: Ethnic Origins |url=http://elecpress.monash.edu.au/pnp/free/pnpv7n4/v7n4_3price.pdf |author=Centre for Population and Urban Research, Monash University |access-date=29 July 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719124226/http://elecpress.monash.edu.au/pnp/free/pnpv7n4/v7n4_3price.pdf |archive-date=19 July 2011 }}</ref><ref>{{cite web |title=Inmigración británica en Chile |url=http://www.galeon.com/typepad/ |publisher=Galeon.com |access-date=29 July 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090822074242/http://www.galeon.com/typepad/ |archive-date=22 August 2009 |url-status=dead }}</ref> Frá lokum 20. aldar hafa margir Englendingar flust til Spánar.<ref>{{cite news |title=An Englishman's home is his casa as thousands go south |url=https://www.theguardian.com/world/2005/oct/09/spain.spain |newspaper=The Guardian |location=London |access-date=5 September 2009 |first=Jason |last=Burke |date=9 October 2005}}; {{cite news |url=https://www.theguardian.com/society/2007/nov/16/emigration |title=Record numbers leave the country for life abroad |first=Alan |last=Travis |author2=Sarah Knapton |date=16 November 2007 |newspaper=The Guardian |location=London |access-date=8 August 2009}}</ref> Þegar ''[[Dómsdagsbókin]]'' var samin árið 1086 var íbúafjöldi Englands tvær milljónir. Um 10% bjuggu þá í þéttbýli.<ref>{{cite web |author=University of Wisconsin |title=Medieval English society |url=http://history.wisc.edu/sommerville/123/123%2013%20Society.htm |access-date=14 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20111025121640/http://history.wisc.edu/sommerville/123/123%2013%20Society.htm |archive-date=25 October 2011 |url-status=dead}}</ref> Árið 1801 var íbúafjöldinn 8,3 milljónir og árið 1901 var hann orðinn 30,5 milljónir.<ref>{{cite report |publisher=[[Office for National Statistics]] |title=Focus on People and Migration |url=http://ons.gov.uk/ons/rel/fertility-analysis/focus-on-people-and-migration/december-2005/index.html |date=7 December 2005 |chapter=Chapter 1 – The UK population: past, present and future |chapter-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/fertility-analysis/focus-on-people-and-migration/december-2005/focus-on-people-and-migration---focus-on-people-and-migration---chapter-1.pdf |access-date=16 February 2017 |format=PDF }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Efnahagslegur vöxtur í [[Suðaustur-England]]i hefur gert það að áfangastað fyrir fólksflutninga annars staðar að í Bretlandi.<ref name="ethnicityengl"/> Þó nokkur fjöldi Íra hefur líka flust til Englands.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/1224611.stm |title=One in four Britons claim Irish roots |work=BBC News |access-date=26 November 2010 |date=16 March 2001}}</ref> Hlutfall íbúa af evrópskum uppruna er 87,5%. Þar á meðal eru íbúar af þýskum<ref name="migra"/> og pólskum uppruna.<ref name="ethnicityengl"/> Innflytjendur hafa flust til Englands lengra að síðan á 6. áratugnum. Um 6% íbúa Englands tilheyra fjölskyldum sem komu upprunalega frá [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]] ([[Indland]]i, [[Pakistan]] og [[Bangladess]]).<ref name="ethnicityengl"/><ref name="migra">{{cite news |title=British Immigration Map Revealed |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/4218740.stm |work=BBC News |access-date=5 September 2009 |date=7 September 2005}}</ref> Um 0,7% íbúa eru af kínverskum uppruna.<ref name="ethnicityengl"/><ref name="migra"/> 2,9% íbúa eru þeldökkir af afrískum og karabískum uppruna, sérstaklega frá fyrrum breskum nýlendum þar.<ref name="ethnicityengl"/><ref name="migra"/> Árið 2007 tilheyrðu 22% skólabarna í Englandi minnihlutaþjóðarbrotum<ref name="Paton">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1564365/One-fifth-of-children-from-ethnic-minorities.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1564365/One-fifth-of-children-from-ethnic-minorities.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |title=One fifth of children from ethnic minorities |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |first=Graeme |last=Paton |date=1 October 2007 |access-date=14 August 2014}}</ref> og árið 2011 var fjöldi þeirra 26,5%.<ref name="Shepherd">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/education/2011/jun/22/quarter-state-school-pupils-from-ethnic-minority |title=Almost a quarter of state school pupils are from an ethnic minority |newspaper=The Guardian |location=London |first=Jessica |last=Shepherd |date=22 June 2011 |access-date=17 January 2014}}</ref> Um helmingur fólksfjölgunar milli 1991 og 2001 var vegna aðflutnings.<ref>{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article379434.ece |title=Immigration rise increases segregation in British cities |last=Leppard |first=David |date=10 April 2005 |work=The Times |location=London |access-date=8 August 2009 |archive-date=11 febrúar 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080211185641/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article379434.ece |url-status=dead }}</ref> Deilur um þennan aðflutning eru áberandi í enskum stjórnmálum.<ref>{{cite web |title=Immigration debate hots up in England |url=http://www.dawn.com/news/821775/immigration-debate-hots-up-in-england |publisher=The Independent News Service |date=26 November 2008 |access-date=14 August 2014}}</ref> Í könnun innanríkisráðuneytisins árið 2009 sögðust 80% aðspurðra vilja takmarka aðflutning fólks.<ref>{{cite news |title=80% say cap immigration |url=http://www.express.co.uk/posts/view/115745/80-say-cap-immigration |newspaper=Daily Express |location=London |date=23 July 2009 |first=Gabriel |last=Milland |access-date=5 September 2009}}</ref> [[Hagstofa Bretlands]] áætlar að íbúum muni fjölga um 9 milljónir milli 2014 og 2039.<ref>{{cite report |title=National Population Projections: 2014-based Statistical Bulletin |url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationprojections/bulletins/nationalpopulationprojections/2015-10-29 |date=29 October 2015 |publisher=Office for National Statistics}}</ref> [[Kornbretar]] eru eina þjóðarbrotið sem er upprunnið á Englandi, sem er viðurkennt af ríkisstjórn Bretlands samkvæmt [[Rammasamkomulag um vernd þjóðarbrota|Rammasamkomulagi um vernd þjóðarbrota]] frá 2014.<ref name="ReferenceB">{{cite news |title=Cornish people formally declared a national minority along with Scots, Welsh and Irish |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/cornish-people-formally-declared-a-national-minority-along-with-scots-welsh-and-irish-9278725.html |access-date=23 April 2014 |newspaper=The Independent |date=23 April 2014 |archive-date=24 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424100108/http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/cornish-people-formally-declared-a-national-minority-along-with-scots-welsh-and-irish-9278725.html |url-status=dead }}</ref> === Tungumál === {{aðalgrein|Enska}} Enska varð til á Englandi og er aðaltungumál Englands í dag. Enska er vesturgermanskt [[indóevrópsk tungumál|indóevrópskt]] tungumál og er skylt [[Skoska|skosku]] og [[frísneska|frísnesku]]. Í sögu málsins er tímabilið fram til ársins [[1066]] nefnt [[fornenska]] en frá árinu 1066 til [[15. öld|15. aldar]] er talað um [[miðenska|miðensku]] og frá 15. öld um nútímaensku. Allt frá árinu 1066 hefur enska orðið fyrir miklum áhrifum frá latínu og frönsku, ekki síst orðaforðinn sem er nú að verulegu leyti af latneskum rótum líkt og í [[Rómönsk mál|rómönsku málunum]]. === Borgir === [[London]] er stærsta borg Bretlands og er líka [[höfuðborg]] landsins. Þær eru stærsta þéttbýli á landinu. [[Birmingham]] er önnur stærsta borgin. Aðrar stórar borgir eru [[Manchester]], [[Leeds]], [[Liverpool]], [[Newcastle]], [[Sheffield]], [[Bristol]], [[Coventry]], [[Bradford]], [[Leicester]] og [[Nottingham]]. Stærsta höfnin er [[Poole]] á suðströndinni. {|class="wikitable" |- !Röð !Þéttbýli !Fólksfjöldi<br />(manntal 2011) !Staðir !Stærri þéttbýlisstaðir |- !1 |[[Þéttbýli Stór-Lundúnasvæðisins]] |9.787.426 |67 |[[London]] |- !2 |[[Stór-Manchester]] |2.553.379 |57 |[[Manchester]], [[Salford]], [[Bolton]], [[Stockport]], [[Oldham]] |- !3 |[[Þéttbýli Vestur-Miðhéraðanna]] |2.440.986 |22 |[[Birmingham]], [[Wolverhampton]], [[Dudley]], [[Walsall]] |- !4 |[[Þéttbýli Vestur-Yorkshire]] |1.777.934 |26 |[[Leeds]], [[Bradford]], [[Huddersfield]], [[Wakefield]] |- !5 |[[Þéttbýlið Liverpool]] |864.122 |8 |[[Liverpool]], [[St Helens (Merseyside)|St Helens]], [[Bootle]], [[Huyton-with-Roby]] |- !6 |[[Þéttbýlið South-Hampshire]] |855.569 |16 |[[Southampton]], [[Portsmouth]] |- !7 |[[Tyneside]] |774.891 |25 |[[Newcastle upon Tyne]], [[North Shields]], [[South Shields]], [[Gateshead]], [[Jarrow]] |- !8 |[[Þéttbýlið Nottingham]] |729.977 |15 |[[Nottingham]], [[Beeston (Nottinghamshire)|Beeston]] og [[Stapleford (Nottinghamshire)|Stapleford]], [[Carlton, Nottinghamshire|Carlton]], [[Long Eaton]] |- !9 |[[Þéttbýlið Sheffield]] |685.368 |7 |[[Sheffield]], [[Rotherham]], [[Chapeltown (Suður-Yorkshire)|Chapeltown]], [[Mosborough]]/[[Highlane]] |- !10 |[[Þéttbýlið Bristol]] |617.280 |7 |[[Bristol]], [[Kingswood, South Gloucestershire|Kingswood]], [[Mangotsfield]], [[Stoke Gifford]] |} == Menning == {{aðalgrein|Ensk menning}} Ensk menning er breið og fjölbreytileg. Englendingar hafa spilað inn í þróun [[list]]a og [[vísindi|vísindanna]]. Margir mikilvægir vísindamenn og heimspekingar fæddust á Englandi eða hafa búið á Englandi, til dæmis [[Isaac Newton]], [[Francis Bacon (heimspekingur)|Francis Bacon]], [[Charles Darwin]], [[Ernest Rutherford]] (fæddur á [[Nýja-Sjáland]]i), [[John Locke]], [[John Stuart Mill]], [[Bertrand Russell]], [[Thomas Hobbes]] og hagfræðingar svo sem [[David Ricardo]] og [[John Maynard Keynes]]. [[Karl Marx]] skrifaði mest af ritverkum sínum í [[Manchester]]. === Matargerð === Mörg lönd telja að ensk matargerð sé gróf og einföld. Ensk matargerð umbreyttist á sjötta áratuginum undir áhrifum frá [[Indland]]i og [[Kína]] sem fylgdu innflytjendum. Dæmi af hefðbundnum enskum mat eru: [[Mynd:English Breakfast.jpg|thumb|180px|Enskur morgunverður]] {{dálkar |width= | col1 = * [[Eplabaka]] * [[Bjúgu og stappa]] * [[Bedfordshire clanger]] * [[Bubble and Squeak]] * [[Kornbresk kjötbaka]] * [[Bústaðarbaka]] * [[Devonshire rjómaté]] * [[Fiskur og franskar]] | col2width = | col2 = * [[Enskur morgunverður]] * [[Kjötsósa|Kjötsósur]] * [[Hlaupaáll]] * [[Lancashire grýta]] * [[Lincolnshire bjúga|Lincolnshire bjúgu]] * [[Kjötbaka|Kjötbökur]] * [[Baka og stappa]] * [[Ploughmans hádegisverður]] | col3 = * [[Svínabaka|Svínabökur]] * [[Scouse]] * [[Smalabaka]] * [[Spotted Dick]] * [[Nýrnabaka]] * [[Sunnudagssteik]]ur * [[Toad in the hole]] * [[Yorkshire pudding]] }} === Verkfræði === England er fæðingarstaður [[Iðnbyltingin|Iðnbyltingarinnar]] og margir uppfinningamenn bjuggu á Englandi á [[18. öld|18.]] og [[19. öld]]. Frægir verkfræðingar eru til dæmis [[Isambard Kingdom Brunel]], [[Charles Babbage]], [[Tim Berners-Lee]], [[John Dalton]], [[James Dyson]], [[Michael Faraday]], [[Robert Hooke]], [[Robert Stephenson]], [[Joseph Swan]] og [[Alan Turing]]. === Vísindi og heimspeki === [[Mynd:Charles Darwin aged 51.jpg|thumb|right|[[Charles Darwin]].]] Meðal mikilhæfra vísindamanna frá Englandi má nefna [[Isaac Newton]], [[Michael Faraday]], [[Robert Hooke]], [[Robert Boyle]], [[Joseph Priestley]], [[J. J. Thomson]], [[Charles Babbage]], [[Charles Darwin]], [[Stephen Hawking]], [[Christopher Wren]], [[Alan Turing]], [[Francis Crick]], [[Joseph Lister]], [[Tim Berners-Lee]], [[Andrew Wiles]] og [[Richard Dawkins]]. Enskir heimspekingar áttu ríkan þátt í að móta vestræna heimspeki. Þar má nefna [[William af Ockham]], [[Francis Bacon (heimspekingur)|Francis Bacon]], [[Thomas Hobbes]], [[John Locke]], [[Jeremy Bentham]], [[Thomas Paine]], [[John Stuart Mill]], [[Herbert Spencer]], [[Bertrand Russell]], [[G.E. Moore]], [[A.J. Ayer]], [[Gilbert Ryle]], [[J.L. Austin]], [[G.E.M. Anscombe]] og [[Bernard Williams]]. === Bókmenntir === [[Mynd:CHANDOS3.jpg|thumb|upright|right|Leikskáld [[William Shakespeare]].]] Saga enskra bókmennta er rótgróin. Margir [[rithöfundur|rithöfundar]] eru frá Englandi til dæmis leikskáldin [[William Shakespeare]], [[Christopher Marlowe]], [[Ben Jonson]] og [[John Webster]], til viðbótar rithöfundarnir [[Daniel Defoe]], [[Henry Fielding]], [[Jane Austen]], [[William Makepeace Thackeray]], [[Charlotte Brontë]], [[Emily Brontë]], [[J.R.R. Tolkien]], [[Charles Dickens]], [[Mary Shelley]], [[H. G. Wells]], [[George Eliot]], [[Rudyard Kipling]], [[D.H. Lawrence]], [[E.M. Forster]], [[Virginia Woolf]], [[George Orwell]] og [[Harold Pinter]]. [[J.K. Rowling]], [[Enid Blyton]] og [[Agatha Christie]] eru rithöfundar sem hafa orðið frægir á [[20. öld]]. === Tónlist === Tónskáld frá Englandi eru ekki eins fræg og rithöfundarnir þaðan. Flytjendur eins og [[Bítlarnir]], [[Led Zeppelin]], [[Pink Floyd]], [[Elton John]], [[Queen]] og [[The Rolling Stones]] eru meðal þeirra sem hafa selt mest af plötum í heiminum. England er einnig fæðingarstaður margra [[tónlistarstefna]] til dæmis [[harðrokk]]s, [[þungarokk]]s, [[Britpop]]s, [[glamrokk]]s, [[drum and bass]], [[framsækið rokk|framsækins rokks]], [[pönk]]s, [[gotneskt rokk|gotnesks rokks]] og [[triphop]]s. == Tilvísanir == {{Reflist}} == Heimildir == * {{Cite book |last=Colley |first=Linda |url=https://archive.org/details/britonsforgingna0000coll |title=Britons: Forging the Nation, 1701–1837 |publisher=Yale University Press |date=1992 |isbn=978-0-300-05737-9 |author-link=Linda Colley}} * {{Cite book |last=Crofton |first=Ian |title=The Kings and Queens of England |publisher=Quercus |date=2007 |isbn=978-1-84724-065-1}} * {{Cite book |last=Crouch |first=David |url=https://archive.org/details/isbn_9781852855956 |title=Normans: The History of a Dynasty |publisher=Hambledon Continuum |date=2006 |isbn=978-1-85285-595-6 |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Crystal |first=David |url=https://archive.org/details/storiesofenglish00crys |title=The Stories of English |publisher=The Overlook Press |date=2004 |isbn=978-1-58567-601-9 |author-link=David Crystal}} * {{Cite book |last=Fowler |first=Kenneth |url=https://archive.org/details/ageofplantagenet0000fowl |title=The Age of Plantagenet and Valois: The Struggle for Supremacy, 1328–1498 |publisher=Putnam |date=1967 |isbn=978-0-236-30832-3 |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Gallagher |first=Michael |title=The United Kingdom Today |publisher=Franklin Watts |date=2006 |isbn=978-0-7496-6488-6 |location=London}} * {{Cite book |last=Goldberg |first=Jeremy |title=The Black Death in England |publisher=Paul Watkins |date=1996 |isbn=978-1-871615-56-2 |editor-last=Mark Ormrod & P.G. Lindley |location=Stamford |chapter=Introduction |author-link=Jeremy Goldberg}} * {{Cite book |last=Kirby |first=D.P. |title=The earliest English kings |publisher=Routledge |date=2000 |isbn=978-0-415-24210-3}} * {{Cite book |last=Molyneaux |first=George |title=The Formation of the English Kingdom in the Tenth Century |url=https://archive.org/details/formationofengli0000moly |publisher=Oxford University Press |date=2015 |isbn=978-0-19-871791-1}} * {{Cite book |last=Rankov |first=Boris |title=The Praetorian Guard |url=https://archive.org/details/praetorianguard0000rank |publisher=Osprey Publishing |date=1994 |isbn=978-1-85532-361-2}} * {{Cite book |last=Reitan |first=Earl Aaron |title=The Thatcher Revolution |publisher=Rowman & Littlefield |date=2003 |isbn=978-0-7425-2203-9}} * {{Cite book |last=Oppenheimer |first=Stephen |url=https://archive.org/details/isbn_9780786718900 |title=Origins of the British |publisher=Carroll & Graf |date=2006 |isbn=978-0-7867-1890-0 |author-link=Stephen Oppenheimer}} * {{Cite book |last=Wright |first=Kevin J |url=https://archive.org/details/christiantravelp0000wrig |title=The Christian Travel Planner |publisher=Thomas Nelson Inc |date=2008 |isbn=978-1-4016-0374-8 |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Ziegler |first=Philip |title=The Black Death |url=https://archive.org/details/blackdeath00unse |publisher=Sutton Publishing Ltd. |date=2003 |isbn=978-0-7509-3202-8 |edition=New |location=Sutton |author-link=Philip Ziegler}} == Tenglar == {{Wiktionary|England}} * [https://www.ons.gov.uk/ Office for National Statistics] - Hagstofa Bretlands. * [https://visitengland.com/ ''Visit England''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230305164945/https://www.visitengland.com/ |date=2023-03-05 }} — Vefur frá Ferðamálaráði Bretlands. * [https://www.gov.uk/ Opinber vefur ríkisstjórnar Bretlands]. * [https://bbc.co.uk/england/ Fréttir frá Englandi á vef BBC]. * [https://www.gov.uk/government/organisations/natural-england Natural England] — náttúrufræðistofnun Englands. * [https://www.english-heritage.org.uk/ English Heritage] — félag um enskan menningararf. * {{Vísindavefurinn|14634|Hversu gamalt er England og hvernig myndaðist það?}} {{Evrópa}} [[Flokkur:England| ]] 7jijlxtqmykv0z5mocyw5p7oti9yeoz 0 11940 1984919 1984887 2026-11-03T14:50:33Z Akigka 183 /* Saga */ 1984919 wikitext text/x-wiki {{Fyrir|dýrlinginn Lúsíu|heilög Lúsía}} {{Land | nafn = Sankti Lúsía | nafn_á_frummáli = Saint Lucia | nafn_í_eignarfalli = Sankti Lúsíu | fáni = Flag of Saint Lucia.svg | skjaldarmerki = Coat of Arms of Saint Lucia.svg | staðsetningarkort = Saint Lucia on the globe (Americas centered).svg | kjörorð = The Land, The People, The Light | kjörorð_tungumál = enska | kjörorð_þýðing = Landið, þjóðin, ljósið | þjóðsöngur = [[Sons and Daughters of Saint Lucia]] | höfuðborg = [[Castries]] | tungumál = [[enska]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Konungur Bretlands|Konungur]] | titill_leiðtoga2 = [[Landstjóri Sankti Lúsíu|Landstjóri]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Sankti Lúsíu|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]] | nafn_leiðtoga2 =[[Felix Finisterre]] | nafn_leiðtoga3 =[[Philip Pierre]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = frá [[Bretland]]i | dagsetning1 = [[22. febrúar]] [[1979]] | stærðarsæti = 178 | flatarmál = 617 | hlutfall_vatns = 1,6 | mannfjöldasæti = 177 | mannfjöldaár = 2023 | fólksfjöldi = 184.100 | íbúar_á_ferkílómetra = 298 | VLF_ár = 2025 | VLF_sæti = 177 | VLF = 3,769 | VLF_á_mann = 29.258 | VLF_á_mann_sæti = 73 | VÞL = {{hækkun}} 0.748 | VÞL_sæti = 103 | VÞL_ár = 2023 | gjaldmiðill = [[austurkarabískur dalur]] (XCD) | símakóði = 1-758 | tld = lc | tímabelti = [[UTC-4]] }} '''Sankti Lúsía''' ([[enska]]: ''Saint Lucia'') er sjálfstætt [[eyríki]] á frjósamri og hálendri eldfjallaeyju; í [[Litlu-Antillaeyjar|Litlu-Antillaeyjaklasanum]] á mörkum [[Karíbahaf]]s og [[Atlantshaf]]s. Sankti Lúsía er norðan við eyjuna [[Sankti Vinsent]], norðvestan við [[Barbados]], og sunnan við [[Martinique]], í suðausturhluta [[Vestur-Indíur|Vestur-Indía]]. Hún er 617 km² að stærð og telur 184.100 íbúa ([[2023]]). [[Castries]] er höfuðborgin og stærsta borgin. Fyrstu íbúar eyjarinnar svo vitað sé voru [[Aravakar]] sem er talið að hafi sest þar að einhvern tíma á árabilinu 200-400 e.o.t. Um 800 tóku [[Karíbar]] eyjuna yfir. Fyrstu evrópsku landnemarnir sem settust þar að voru Frakkar sem gerðu samning við Karíbana árið 1660. Englendingar tóku yfir stjórn eyjarinnar árið 1663. Næstu ár börðust Frakkar og Englendingar um yfirráð yfir eyjunni 14 sinnum, og yfirráðin breyttust ört. Vegna þessa var eyjan þekkt sem „Helena vestursins“ eftir [[Helena fagra|Helenu fögru]] í [[Hómerskviður|Hómerskviðum]].<ref>{{Cite web |title=History of Saint Lucia |url=https://www.embassyofstlucia.org/history-of-saint-lucia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601221448/https://www.embassyofstlucia.org/history-of-saint-lucia |archive-date=1 June 2023 |access-date=2022-11-29 |website=embassyofsaintlucia |language=en}}</ref> Loks náðu [[Bretland|Bretar]] yfirhöndinni eftir [[Napóleonsstyrjaldirnar]] [[1814]].<ref name=caricom>{{cite web |title= Saint Lucia |url=https://caricom.org/country_profiles/saint-lucia/ |website= caricom.org| publisher= Caribbean Community |access-date=11 February 2023 |archive-date=7 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207075359/https://caricom.org/country_profiles/saint-lucia/ |url-status=live}}</ref> Árið 1924 fékk eyjan [[heimastjórn]] og árið 1951 var tekinn upp [[almennur kosningaréttur]]. Milli 1958 og 1962 var eyjan hluti af [[Sambandsríki Vestur-Indía]]. Sankti Lúsía varð sjálfstætt ríki 22. febrúar 1979, en var áfram hluti af [[Breska samveldið|Breska samveldinu]]. Sankti Lúsía á aðild að [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[Samtök Ameríkuríkja|Samtökum Ameríkuríkja]], [[Alþjóðaviðskiptastofnunin]]ni, [[CARICOM]] og [[OECS]]. Landið er líka meðlimur í [[Samtök frönskumælandi ríkja|Samtökum frönskumælandi ríkja]]. == Heiti == Sankti Lúsía heitir eftir dýrlingnum [[Heilög Lúsía|heilagri Lúsíu frá Sýrakúsu]] (283-304).<ref name="CIA World Factbook – St Lucia">{{cite web |url= https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-lucia/ |title= St Lucia| work = [[The World Factbook]] | publisher= Central Intelligence Agency| place= US| access-date=30 June 2019 |archive-date=12 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220212013122/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-lucia/ |url-status= dead}}</ref> Samkvæmt arfsögn strönduðu franskir sjómenn á eyjunni á messudegi heilagrar Lúsíu 13. desember, og nefndu því eyjuna eftir henni.<ref>{{cite book|author1=Harmsen, Jolien|author2=Ellis, Guy|author3=Devaux, Robert|year=2014|title=A History of St Lucia|location=Vieux Fort|publisher=Lighthouse Road|isbn=9789769534001}}</ref> Á hnattlíkani í [[Vatíkanið|Vatíkaninu]] kemur nafn eyjunnar fram, sem bendir til þess að hún hafi verið nefnd af spænskum landkönnuðum fyrir árið 1520.<ref>{{cite web|url=https://caricom.org/country_profiles/saint-lucia/|title=Saint Lucia|website=CARICOM|access-date=2.11.2026}}</ref> [[Aravakar]] nefndu eyjuna fyrst ''Louanalao'', sem merkir „[[Kembur|Kembueyja]]“. Þegar [[Karíbar]] komu til eyjarinnar um 800 var hún nefnd ''Hewanorra'' („þar sem kembur finnast“).<ref>{{Cite book |last= Hyacinth-Gideon |first=C. |url= https://books.google.com/books?id=xPA6BAAAQBAJ |title=Saint Lucia |date=29 July 2014 |publisher= Author House |isbn= 978-1-4969-8483-8 |language= en| via= Google Books}}</ref><ref name= "history & culture">{{Cite web |title=History & Culture of Saint Lucia |url= https://www.stlucia.org/en_UK/discover-saint-lucia/history-culture/#:~:text=Saint%20Lucia%20was%20first%20known,their%20culture%20into%20Saint%20Lucia. |website= stlucia.org | publisher= Saint Lucia Tourism Authority |language= en-UK |access-date= 2024-11-03}}</ref> == Saga == Kristófer Kólumbus hefur líklega séð til eyjarinnar árið 1502. Bretum mistókst í fyrstu tilraun þeirra að nýlenduvæða eyjuna upphafi 17. aldar. Eyjan var síðar byggð af frökkum sem gerðu samning við eyjaskeggja árið 1660. Bretar og Frakkar deildu um Sankti Lúsíu en því lauk með því að bretar tryggðu sér völd árið 1814. Eyjan varð þá hluti af nýlendum Bretlands á [[Kulborðseyjar|Kulborðseyjum]]. Þegar nýlendan var leyst upp árið 1958-62 varð Sankti Lúsía hluti af [[Sambandsríki Vestur-Indía]]. Árið 1967 fékk Sankti Lúsía nokkurt sjálfstæði sem eitt af sex ríkjum í Sambandsríki Vestur-Indía. Þann [[22. febrúar]] árið [[1979]] hlaut Sankti Lúsía fullt sjálfstæði og er það þjóðhátíðardagur eyjarinnar. == Landfræði == Eyjan er 616 km² að stærð og er hluti [[Kulborðseyjar|Kulborðseyja]] í Karíbahafi. Eyjan er sunnan við [[Sankti Vinsent og Grenadíneyjar]] og norðan við [[Martinique]]. Eyjan er staðsett við 14. breiddargráðu norður og 61. lengdargráðu vestur. Flestir íbúar búa við strendurnar, en inni í landi er fjalllent og þar er þéttur regnskógur.<ref name="CIA World Factbook – St Lucia"/><ref name="Encyclopedia Britannica – St Lucia"/> Sankti Lúsía er frjósöm og hálend eldfjallaeyja. Hæsti tindur eyjunnar er eldfjallið [[Gimie]], 950 metra hátt.<ref name="CIA World Factbook – St Lucia"/><ref name= "Encyclopedia Britannica – St Lucia">{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Saint-Lucia |title=Encyclopædia Britannica – St Lucia |access-date=30 June 2019 |archive-date=3 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803155625/https://www.britannica.com/place/Saint-Lucia |url-status=live }}</ref> [[Pitons (Sankti Lúsíu)|Pitons]] eru tveir [[gígtappi|gígtappar]] sem eru áberandi á suðvesturströnd eyjarinnar. Þeir eru á [[Heimsminjaskrá UNESCO]].<ref name="Heritage">{{cite web |title=World Heritage List - Pitons Management Area |url=https://whc.unesco.org/en/list/1161 |access-date=August 15, 2021}}</ref> [[Sulphur Springs]] eru jarðhitasvæði á eyjunni þar sem er hægt að fara í [[leirbað]].<ref>{{cite web|url=http://talkspas.com/2010/03/10/the-benefits-of-mud-baths/|title=The Benefits of Mud Bath|website=Talk Spas}}</ref> Nokkur fjöldi smáeyja er undan ströndum Sankti Lúsíu. Þær stærstu eru Maríueyjar undan suðausturströndinni. Á eyjunni ríkir [[hitabeltisloftslag]]. == Stjórnarfar == Samkvæmt stjórnarskrá landsins frá 1979 er landið er þingræðibundið lýðræði. Á þjóðþinginu eru tvær deildir: öldungadeild með 11 þingsæti og Neðri deild (House of Assembly) með 17 sæti. Forsætisráðherra leiðir ríkisstjórnina. Sankti Lúsía er í Breska Samveldinu og hefur því þjóðhöfðingja samkvæmt konungssambandi við Stóra-Bretland og Norður Írland. == Efnahagslíf == Hagkerfi byggir að miklu leyti á útflutningi landbúnaðarafurða (banana, kakó og annarra landbúnaðarvara úr hitabeltinu) og ferðaþjónusta. Sankti Lúsía hefur laða að erlenda fjárfestingu einkum í bankastarfsemi og létts iðnaðar, olíuhreinsunar og flutninga. Bandaríkin og Frakkland eru helstu viðskiptaríki. == Íbúar == Íbúar ([[2010]]) eru um 165.595. Íbúarnir eru aðallega af afrískum uppruna og Kaþólska kirkjan er ríkjandi trú, en þar er einnig stór hópur mótmælenda. Enska er opinbert tungumál, en Kwéyòl, franskur Creole, er einnig víða töluð, og margir eyjaskeggjar tala einnig frönsku eða spænsku. == Menning == Sankti Lúsía hefur alið flesta [[nóbelsverðlaun]]ahafa miðað við höfðatölu. Það eru þeir [[Sir Arthur Lewis]] sem fékk nóbelsverðlaun í hagfræði [[1979]], og [[Derek Walcott]] sem fékk nóbelsverðlaunin í bókmenntum [[1992]]. Þeir eru báðir fæddir 23. janúar, en ekki sama ár. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.stlucia.gov.lc/ Ríkisstjórn Sankti Lúsíu] * [http://www.stluciachamber.org Verslunarráð Sankti Lúsíu] {{Breska samveldið}} {{Norður-Ameríka}} [[Flokkur:Sankti Lúsía| ]] 5xzm2m7lxfqpaumnw7aseja5kmo94wp 0 11941 1984997 1984391 2026-11-04T09:52:53Z Salvor 70 /* Kennsla, skriftir og skólastjórnun */ bæti inn heimild um Drauma-Jóa 1984997 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Agust h bjarnason professor.jpg|thumb|right|Dr. Ágúst H. Bjarnason]] '''Ágúst Hákonarson Bjarnason''' ([[20. ágúst]] [[1875]] – [[22. september]] [[1952]]), var doktor, PhD, í [[sálfræði]]. Ágúst var frumkvöðull í kennslu í sálarfræði og ritun bóka um sálarfræði á [[Ísland]]i. Hann samdi meðal annars fyrstu bókina um sálarfræði á [[Íslenska|íslensku]]. == Menntun == Ágúst lauk [[stúdentspróf]]i í [[Kaupmannahöfn]] árið [[1894]]. Bylting varð í sögu sálfræði og [[heimspeki]] á Íslandi þegar Ágúst hélt svo ásamt [[Guðmundur Finnbogason|Guðmundi Finnbogasyni]] til náms í [[Kaupmannahafnarháskóli|Hafnarskólann]] í sálarfræði og heimspeki. Þeir luku báðir meistaraprófi árið [[1901]] og luku svo doktorsprófi árið [[1911]]. Báðir höfðu þeir sálfræði sem aðalgrein. Lærifaðir Ágústs hét [https://en.wikipedia.org/wiki/Harald_H%C3%B8ffding Harald Høffding] en hann var heimspekiprófessor við Hafnarháskólann og samdi gagnmerka kennslubók, ''Psykologi i omrids'', sem var ein helsta kennslubók í sálfræði á vesturlöndum, en hún kom út árið [[1882]]. Doktorsritgerð Ágústs fjallaði um franska heimspekinginn Jean-Marie Guyau[[https://en.wikipedia.org/wiki/Jean-Marie_Guyau]]. == Kennsla, skriftir og skólastjórnun == Ágúst ritaði fjölda greina en þekktasta og áhrifamesta rit hans er almennt talið ''Yfirlit yfir sögu mannsandans'', sem byggðist á fyrirlestrum sem hann hélt á meðan hann var á síðustu metrunum á Hannesarstyrknum ([[Hannes Árnason|Hannesar Árnasonar]]) við doktorsnám sitt og kom út í [[Reykjavík]] í fimm bindum á árunum 1905–1915, og síðar í endurskoðaðri, en ófullgerðri, útgáfu undir nafninu ''Saga mannsandans'' á árunum 1949-1954. Þá gaf Ágúst út bókina ''Drauma-Jói'' sem kom út 1915 hjá Sigfúsi Eymundssyni. Þar eru sagnir af Jóhannesi Jónssyni frá Ásseli og tilraunir sem Ágúst gerði á Drauma-Jóaþ Mun ritið vera hið fyrsta sinnar tegundar um [[dulsálarfræði]] á Íslandi.<ref>[https://timarit.is/page/7885618?iabr=on Bjarni M. Bjarnason, Drauma-Jói, rannsókn 3, Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 1. tölublað: Arfleifð Freuds 2021] </ref> Í umsögn um bókina var skrifað: „Drauma-Jói var einkennilegur maður. Það var hægt að spyrja hann sofandi og þá sagði hann hluti sem áttu að vera öllum huldir. Hann ljóstraði oft upp málum sem áttu ekki að komast fyrir almenning. Hann vildi meina að draugar væru miklu víðara hugtak en menn töldu. Hann sá hluti sem voru týndir í draumi. Hann varð svona strax sem krakki. Einu sinni vísaði hann á koffort sem ferðakona týndi og hann sá hvað var í því og gat lýst því. Hann talaði alltaf með lokuð augun.“{{heimild vantar}} Ágúst var um langa hríð meðútgefandi að ''[[Iðunn (tímarit)|Iðunni]'' ásamt tengdaföður sínum [[Jón Ólafsson (ritstjóri)|Jóni Ólafssyni]]. Þá er Ágúst sagður hafa samið greinina „Konunginn vantar“ eftir konungsheimsóknina 1907, en það var samt opinberlega eignað tengdaföður hans. Guðni Pálsson prentari og síðar skipstjóri lýsti útför prentfrelsisins og hinnar frægu greinar á þennan veg: „Byrjað var að dreifa blaðinu um bæinn, þegar yfirvöldin komust á snoðir um greinina og efni hennar og var blaðið þegar í stað bannað. Eitthvað 200 eintök voru þá þegar farin, en restina bárum við Þorvaldur pólití út á Arnarhól og brenndum. Við keyptum 5 lítra af steinolíu hjá Jóni Þórðarsyni, sömuleiðis eldspýtur og aragrúi af krökkum og hundum fylgdu prentfrelsinu til grafar, en við Þorvaldur brenndum hvert eintak samviskusamlega.“ Þá var Ágúst mikilvirkur þýðandi og þýddi meðal annars hina merku bók ''Kjarnorka á komandi tímum'' sem var gefin út eftir stríð. Ágúst var í hópi fyrstu kennara í [[Verzlunarskóli Íslands|Verzlunarskóla Íslands]] og kenndi þar þýsku. Ágúst var skipaður [[prófessor]] í heimspeki árið [[1911]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og þar með fyrsti prófessorinn með doktorsgráðu við Háskóla Íslands, ef frá er talinn rektorinn sjálfur, [[Björn M. Ólsen]]. Ágúst var [[rektor]] Háskóla Íslands [[1918]] og [[1928]] og skólastjóri [[Gagnfræðaskóli Reykvíkinga|Gagnfræðaskóla Reykvíkinga]] [[1928]] til [[1944]]. Ágúst samdi bækur bæði fyrir heimspeki og sálfræði en bók hans ''Almenn sálarfræði'' sem kom út árið [[1916]] var fyrsta íslenska frumsamda sálfræðibókin. Í bókinni er meðal annars komið inn á bakgrunn sálfræðinnar í heimspeki, rannsóknaraðferðir greinarinnar, einstök rannsóknarsvið eins og sáleðlisfræði Fechners, minnisrannsóknir [[Ebbinghaus]] og kenningar James og Lange um eðli tilfinninga. Bókin var byggð á kennslu hans í skólanum. Hann samdi einnig merkilegt rit um tilfinningar og kom að rannsóknum um dulræn fyrirbæri. == Fjölskylda == Faðir: Hákon Bjarnason, kaupmaður og útgerðarmaður á Bíldudal, V-Barð., f. 5. sept. 1828, d. 2. apríl 1877. For.: Bjarni Gíslason, bóndi í Ytri-Görðum og víðar í Staðarsveit, Snæf., síðar prestur á Söndum í Dýrafirði, V-Ís., f. 11. júní 1801, d. 30. sept. 1869, og k.h. Helga Árnadóttir, húsfreyja, f. 29. mars 1791, d. 15. jan. 1860. Móðir: Jóhanna Kristín Þorleifsdóttir, húsfreyja á Bíldudal, f. 16. des. 1834, d. 11. jan. 1896. For.: Þorleifur Jónsson, prófastur í Hvammi í Hvammssveit, Saurbæjarhr., Dal., f. 8. nóv. 1794, d. 1. maí 1883, og fyrri k.h. Þorbjörg Hálfdánardóttir, húsfreyja, f. 21. maí 1800, d. 20. jan. 1863. Fyrri kona Hákonar Bjarnasonar var Þóra Gísladóttir, f. að Kaldaðanesi 1825. Hún var dóttir Gísla Sigurðssonar, f. að Kollabúðum á Reykjanesi 2. janúar 1783 - d. 20. júní 1862 og konu hans Sólveigu Jónsdóttur, f. að Kaldbaki Kaldrananesi 25. nóvember 1789 - d. 30. maí 1866. Hákon og Þóra áttu dótturina Valgerði Sumarlínu, f. í Flatey á Breiðafirði 19. apríl 1855 og d. 1944 í Danmörku. Hún fluttist til Danmerkur og kvæntist þar Jacobi Kiil. Þeim varð tveggja barna auðið, Jóhannes Kiil og Ingeborg Johanne Kiil sem kvæntist Adolf Paludan Seedorff í Álaborg, f. 14. september 1893 - d. 1 september 1953 í Risskov. Frá Valgerði er kominn allstór fjölskylda mikilhæfs fólks sem von er. Ágúst ræktaði vel tengsl við systur sína og hennar fólk allt á sinni tíð. Þá hafa margir úr fjölskyldunni haldið sambandi fram á þennan dag (2014) við danska leggin sem frá Valgerði er kominn. Ágúst ólst upp hjá foreldrum sínum á Bíldudal. Faðir hans, Hákon Bjarnason, rak þar þróttmikla verslun og þilskipaútgerð. Þótti hann dugnaðar- og atorkumaður hinn mesti, en þessi þilskipaútgerð hið vestra var komin á legg hjá Hákoni áður en hún var komin til svo nokkru næmi hið syðra, á höfuðborgarsvæðinu sem nú er kallað. Hákoni hafði þar að auki tekist að koma framleiðsluvöru sinni í það álit erlendis að besti saltfiskurinn frá Íslandi var kallaður „Bíldudalsfiskur“ og hélst það lengi síðan. Hákon umsvifamaður féll frá á besta aldri, aðeins 49 að aldri. Vöruskip sem hann kom með frá Kaupmannahöfn, strandaði á Mýrdalssandi í „páskaveðrinu mikla“ 1877 og fórst hann ásamt flestum þeim sem á skipinu voru. Ekkja Hákonar, móðir Ágústs, rak útgerðina og verslunina nokkur ár eftir þetta. Ágúst var einungis tæpra 2. ára þegar faðir hans fórst. Ágúst kvæntist Sigríði Jónsdóttur Ólafsson Bjarnason f. 18. apríl 1883. Foreldrar hennar voru [[Jón Ólafsson (ritstjóri)|Jón Ólafsson]] ritstjóri, skáld og Alþingismaður og Helga Eiríksdóttir Ólafsson frá Karlsskála í Reyðarfirði. Þau áttu fimm börn: Hákon Bjarnason<ref>{{Citation |title=Hákon Bjarnason |date=2025-07-01 |work=Wikipedia, frjálsa alfræðiritið |url=https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=H%C3%A1kon_Bjarnason&oldid=1922208 |access-date=2026-06-10 |language=is}}</ref> f. 1907, Helgu f. 1909, Jón Ólaf f. 1911, Maríu Ágústu f. 1912 og Harald f. 1922. == Systkini == Systkini Ágústs sem komust á legg : * Valgerður Sumarlína H. Kiil * [[Þorleifur H. Bjarnason]] * [[Brynjólfur H Bjarnason|Brynjólfur H. Bjarnason]] * [[Lárus H. Bjarnason]] * [[Ingibjörg H. Bjarnason]] == Helstu rit == * Yfirlit yfir sögu mannsandans bindi I-V (1905 - 1915) * Doktorsrit um Jean-Marie Guyau (1911) * Almenn rökfræði (1913, 1925) * Drauma-Jói (1915) * Almenn sálarfræði (1916, 1938) * Um tilfinningalífið (1918) * Siðfræði (1924–1926) * Heimsmynd vísindanna (1931) * Vandamál mannlegs lífs (1943–1945) * Saga mannsandans (endurskoðuð, en ófullgerð, 1949-1954) == Heimildir == * [https://heimspeki.hi.is/?s=%C3%A1g%C3%BAst+h+bjarnason] {{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Grein um Ágúst á www.heimspeki.hi.is * Morgunblaðið, 24. september 1952, bls. 12. * [https://skemman.is/bitstream/1946/14752/1/BS-%c3%81g%c3%bast%20H.%20Bjarnason.pdf] Lokaverkefni Sigríðar Ástu Vigfúsdóttur til BS-gráðu í sálfræði : Ágúst H. Bjarnason og fyrsta íslenska kennslubókin í sálfræði * Kjarnorka á Komandi Tímum [http://agbjarn.blog.is/blog/agbjarn/entry/635171/] {{Rektorar Háskóla Íslands}} [[Flokkur:Íslenskir sálfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir heimspekingar]] [[Flokkur:Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla]] [[Flokkur:Rektorar Háskóla Íslands]] [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] {{fd|1875|1952}} 5moh2x3wkf2h5isqoqcet1fw7brr36e 1985001 1984997 2026-11-04T10:22:30Z Salvor 70 /* Kennsla, skriftir og skólastjórnun */ setti inn tengil 1985001 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Agust h bjarnason professor.jpg|thumb|right|Dr. Ágúst H. Bjarnason]] '''Ágúst Hákonarson Bjarnason''' ([[20. ágúst]] [[1875]] – [[22. september]] [[1952]]), var doktor, PhD, í [[sálfræði]]. Ágúst var frumkvöðull í kennslu í sálarfræði og ritun bóka um sálarfræði á [[Ísland]]i. Hann samdi meðal annars fyrstu bókina um sálarfræði á [[Íslenska|íslensku]]. == Menntun == Ágúst lauk [[stúdentspróf]]i í [[Kaupmannahöfn]] árið [[1894]]. Bylting varð í sögu sálfræði og [[heimspeki]] á Íslandi þegar Ágúst hélt svo ásamt [[Guðmundur Finnbogason|Guðmundi Finnbogasyni]] til náms í [[Kaupmannahafnarháskóli|Hafnarskólann]] í sálarfræði og heimspeki. Þeir luku báðir meistaraprófi árið [[1901]] og luku svo doktorsprófi árið [[1911]]. Báðir höfðu þeir sálfræði sem aðalgrein. Lærifaðir Ágústs hét [https://en.wikipedia.org/wiki/Harald_H%C3%B8ffding Harald Høffding] en hann var heimspekiprófessor við Hafnarháskólann og samdi gagnmerka kennslubók, ''Psykologi i omrids'', sem var ein helsta kennslubók í sálfræði á vesturlöndum, en hún kom út árið [[1882]]. Doktorsritgerð Ágústs fjallaði um franska heimspekinginn Jean-Marie Guyau[[https://en.wikipedia.org/wiki/Jean-Marie_Guyau]]. == Kennsla, skriftir og skólastjórnun == Ágúst ritaði fjölda greina en þekktasta og áhrifamesta rit hans er almennt talið ''Yfirlit yfir sögu mannsandans'', sem byggðist á fyrirlestrum sem hann hélt á meðan hann var á síðustu metrunum á Hannesarstyrknum ([[Hannes Árnason|Hannesar Árnasonar]]) við doktorsnám sitt og kom út í [[Reykjavík]] í fimm bindum á árunum 1905–1915, og síðar í endurskoðaðri, en ófullgerðri, útgáfu undir nafninu ''Saga mannsandans'' á árunum 1949-1954. Þá gaf Ágúst út bókina ''[[Drauma-Jói]]'' sem kom út 1915 hjá Sigfúsi Eymundssyni. Þar eru sagnir af Jóhannesi Jónssyni frá Ásseli og tilraunir sem Ágúst gerði á Drauma-Jóaþ Mun ritið vera hið fyrsta sinnar tegundar um [[dulsálarfræði]] á Íslandi.<ref>[https://timarit.is/page/7885618?iabr=on Bjarni M. Bjarnason, Drauma-Jói, rannsókn 3, Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 1. tölublað: Arfleifð Freuds 2021] </ref> Í umsögn um bókina var skrifað: „Drauma-Jói var einkennilegur maður. Það var hægt að spyrja hann sofandi og þá sagði hann hluti sem áttu að vera öllum huldir. Hann ljóstraði oft upp málum sem áttu ekki að komast fyrir almenning. Hann vildi meina að draugar væru miklu víðara hugtak en menn töldu. Hann sá hluti sem voru týndir í draumi. Hann varð svona strax sem krakki. Einu sinni vísaði hann á koffort sem ferðakona týndi og hann sá hvað var í því og gat lýst því. Hann talaði alltaf með lokuð augun.“{{heimild vantar}} Ágúst var um langa hríð meðútgefandi að ''[[Iðunn (tímarit)|Iðunni]'' ásamt tengdaföður sínum [[Jón Ólafsson (ritstjóri)|Jóni Ólafssyni]]. Þá er Ágúst sagður hafa samið greinina „Konunginn vantar“ eftir konungsheimsóknina 1907, en það var samt opinberlega eignað tengdaföður hans. Guðni Pálsson prentari og síðar skipstjóri lýsti útför prentfrelsisins og hinnar frægu greinar á þennan veg: „Byrjað var að dreifa blaðinu um bæinn, þegar yfirvöldin komust á snoðir um greinina og efni hennar og var blaðið þegar í stað bannað. Eitthvað 200 eintök voru þá þegar farin, en restina bárum við Þorvaldur pólití út á Arnarhól og brenndum. Við keyptum 5 lítra af steinolíu hjá Jóni Þórðarsyni, sömuleiðis eldspýtur og aragrúi af krökkum og hundum fylgdu prentfrelsinu til grafar, en við Þorvaldur brenndum hvert eintak samviskusamlega.“ Þá var Ágúst mikilvirkur þýðandi og þýddi meðal annars hina merku bók ''Kjarnorka á komandi tímum'' sem var gefin út eftir stríð. Ágúst var í hópi fyrstu kennara í [[Verzlunarskóli Íslands|Verzlunarskóla Íslands]] og kenndi þar þýsku. Ágúst var skipaður [[prófessor]] í heimspeki árið [[1911]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og þar með fyrsti prófessorinn með doktorsgráðu við Háskóla Íslands, ef frá er talinn rektorinn sjálfur, [[Björn M. Ólsen]]. Ágúst var [[rektor]] Háskóla Íslands [[1918]] og [[1928]] og skólastjóri [[Gagnfræðaskóli Reykvíkinga|Gagnfræðaskóla Reykvíkinga]] [[1928]] til [[1944]]. Ágúst samdi bækur bæði fyrir heimspeki og sálfræði en bók hans ''Almenn sálarfræði'' sem kom út árið [[1916]] var fyrsta íslenska frumsamda sálfræðibókin. Í bókinni er meðal annars komið inn á bakgrunn sálfræðinnar í heimspeki, rannsóknaraðferðir greinarinnar, einstök rannsóknarsvið eins og sáleðlisfræði Fechners, minnisrannsóknir [[Ebbinghaus]] og kenningar James og Lange um eðli tilfinninga. Bókin var byggð á kennslu hans í skólanum. Hann samdi einnig merkilegt rit um tilfinningar og kom að rannsóknum um dulræn fyrirbæri. == Fjölskylda == Faðir: Hákon Bjarnason, kaupmaður og útgerðarmaður á Bíldudal, V-Barð., f. 5. sept. 1828, d. 2. apríl 1877. For.: Bjarni Gíslason, bóndi í Ytri-Görðum og víðar í Staðarsveit, Snæf., síðar prestur á Söndum í Dýrafirði, V-Ís., f. 11. júní 1801, d. 30. sept. 1869, og k.h. Helga Árnadóttir, húsfreyja, f. 29. mars 1791, d. 15. jan. 1860. Móðir: Jóhanna Kristín Þorleifsdóttir, húsfreyja á Bíldudal, f. 16. des. 1834, d. 11. jan. 1896. For.: Þorleifur Jónsson, prófastur í Hvammi í Hvammssveit, Saurbæjarhr., Dal., f. 8. nóv. 1794, d. 1. maí 1883, og fyrri k.h. Þorbjörg Hálfdánardóttir, húsfreyja, f. 21. maí 1800, d. 20. jan. 1863. Fyrri kona Hákonar Bjarnasonar var Þóra Gísladóttir, f. að Kaldaðanesi 1825. Hún var dóttir Gísla Sigurðssonar, f. að Kollabúðum á Reykjanesi 2. janúar 1783 - d. 20. júní 1862 og konu hans Sólveigu Jónsdóttur, f. að Kaldbaki Kaldrananesi 25. nóvember 1789 - d. 30. maí 1866. Hákon og Þóra áttu dótturina Valgerði Sumarlínu, f. í Flatey á Breiðafirði 19. apríl 1855 og d. 1944 í Danmörku. Hún fluttist til Danmerkur og kvæntist þar Jacobi Kiil. Þeim varð tveggja barna auðið, Jóhannes Kiil og Ingeborg Johanne Kiil sem kvæntist Adolf Paludan Seedorff í Álaborg, f. 14. september 1893 - d. 1 september 1953 í Risskov. Frá Valgerði er kominn allstór fjölskylda mikilhæfs fólks sem von er. Ágúst ræktaði vel tengsl við systur sína og hennar fólk allt á sinni tíð. Þá hafa margir úr fjölskyldunni haldið sambandi fram á þennan dag (2014) við danska leggin sem frá Valgerði er kominn. Ágúst ólst upp hjá foreldrum sínum á Bíldudal. Faðir hans, Hákon Bjarnason, rak þar þróttmikla verslun og þilskipaútgerð. Þótti hann dugnaðar- og atorkumaður hinn mesti, en þessi þilskipaútgerð hið vestra var komin á legg hjá Hákoni áður en hún var komin til svo nokkru næmi hið syðra, á höfuðborgarsvæðinu sem nú er kallað. Hákoni hafði þar að auki tekist að koma framleiðsluvöru sinni í það álit erlendis að besti saltfiskurinn frá Íslandi var kallaður „Bíldudalsfiskur“ og hélst það lengi síðan. Hákon umsvifamaður féll frá á besta aldri, aðeins 49 að aldri. Vöruskip sem hann kom með frá Kaupmannahöfn, strandaði á Mýrdalssandi í „páskaveðrinu mikla“ 1877 og fórst hann ásamt flestum þeim sem á skipinu voru. Ekkja Hákonar, móðir Ágústs, rak útgerðina og verslunina nokkur ár eftir þetta. Ágúst var einungis tæpra 2. ára þegar faðir hans fórst. Ágúst kvæntist Sigríði Jónsdóttur Ólafsson Bjarnason f. 18. apríl 1883. Foreldrar hennar voru [[Jón Ólafsson (ritstjóri)|Jón Ólafsson]] ritstjóri, skáld og Alþingismaður og Helga Eiríksdóttir Ólafsson frá Karlsskála í Reyðarfirði. Þau áttu fimm börn: Hákon Bjarnason<ref>{{Citation |title=Hákon Bjarnason |date=2025-07-01 |work=Wikipedia, frjálsa alfræðiritið |url=https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=H%C3%A1kon_Bjarnason&oldid=1922208 |access-date=2026-06-10 |language=is}}</ref> f. 1907, Helgu f. 1909, Jón Ólaf f. 1911, Maríu Ágústu f. 1912 og Harald f. 1922. == Systkini == Systkini Ágústs sem komust á legg : * Valgerður Sumarlína H. Kiil * [[Þorleifur H. Bjarnason]] * [[Brynjólfur H Bjarnason|Brynjólfur H. Bjarnason]] * [[Lárus H. Bjarnason]] * [[Ingibjörg H. Bjarnason]] == Helstu rit == * Yfirlit yfir sögu mannsandans bindi I-V (1905 - 1915) * Doktorsrit um Jean-Marie Guyau (1911) * Almenn rökfræði (1913, 1925) * Drauma-Jói (1915) * Almenn sálarfræði (1916, 1938) * Um tilfinningalífið (1918) * Siðfræði (1924–1926) * Heimsmynd vísindanna (1931) * Vandamál mannlegs lífs (1943–1945) * Saga mannsandans (endurskoðuð, en ófullgerð, 1949-1954) == Heimildir == * [https://heimspeki.hi.is/?s=%C3%A1g%C3%BAst+h+bjarnason] {{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Grein um Ágúst á www.heimspeki.hi.is * Morgunblaðið, 24. september 1952, bls. 12. * [https://skemman.is/bitstream/1946/14752/1/BS-%c3%81g%c3%bast%20H.%20Bjarnason.pdf] Lokaverkefni Sigríðar Ástu Vigfúsdóttur til BS-gráðu í sálfræði : Ágúst H. Bjarnason og fyrsta íslenska kennslubókin í sálfræði * Kjarnorka á Komandi Tímum [http://agbjarn.blog.is/blog/agbjarn/entry/635171/] {{Rektorar Háskóla Íslands}} [[Flokkur:Íslenskir sálfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir heimspekingar]] [[Flokkur:Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla]] [[Flokkur:Rektorar Háskóla Íslands]] [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] {{fd|1875|1952}} d8npn0avjsnmfa3hvrhnrgd3j3x2tu9 0 13092 1984965 1957725 2026-11-04T02:30:41Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 2 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984965 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn_á_frummáli = United States Virgin Islands | nafn_í_eignarfalli = Bandarísku Jómfrúaeyja | fáni = Flag of the United States Virgin Islands.svg | skjaldarmerki = Seal of the United States Virgin Islands.svg | kjörorð = United in Pride and Hope | kjörorð_tungumál = enska | kjörorð_þýðing = Sameinuð í stolti og von | staðsetningarkort = United States Virgin Islands on the globe (Americas centered).svg | tungumál = [[Enska]] | höfuðborg = [[Charlotte Amalie (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Charlotte Amalie]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Bandaríkjanna|Forseti]] | titill_leiðtoga2 = [[Landstjóri Bandarísku Jómfrúaeyja|Landstjóri]] | nafn_leiðtoga1 = [[Donald Trump]] | nafn_leiðtoga2 =[[Albert Bryan]] | flatarmál = 346 | hlutfall_vatns = 1 | mannfjöldaár = 2020 | fólksfjöldi = 87.146 | íbúar_á_ferkílómetra = 252,4 | staða = [[Hjálendur Bandaríkjanna|Bandarískt yfirráðasvæði]] | atburður1 = keyptar af [[Danmörk]]u | dagsetning1 = [[17. janúar]] [[1917]] | gjaldmiðill = [[Bandaríkjadalur]] (USD) | tímabelti = [[UTC-4]] | þjóðsöngur = [[Jómfrúaeyjamarsinn]] | tld = vi | símakóði = 1-340 | VLF_ár = 2020 | VLF = 4,2 | VLF_á_mann = 38.136 | VÞL_ár = 2019 | VÞL_sæti = 31 | VÞL = {{hækkun}} 0.892 }} '''Bandarísku Jómfrúaeyjar''' eru [[eyjaklasi]] austan við [[Púertó Ríkó]] sem tilheyrir [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Þær eru hluti [[Hléborðseyjar|Hléborðseyja]], sem eru nyrðri hluti [[Litlu-Antillaeyjar|Litlu-Antillaeyja]]. Fjórar eyjanna eru stærstar: [[St. Thomas]], [[St. John]], [[St. Croix]] og [[Water Island]]. Auk þeirra eru margar smærri eyjar. [[Danska Vestur-Indíafélagið]] settist að á St. Thomas árið [[1672]], á St. John árið [[1718]] og keypti svo St. Croix af [[Frakkland|Frökkum]] [[1733]]. Árið [[1754]] urðu [[Dönsku Vestur-Indíur]] dönsk [[krúnunýlenda]]. Höfuðborgin [[Charlotte Amalie (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Charlotte Amalie]] á [[St. Thomas]] var nefnd árið 1692 eftir [[Charlotte Amalie af Hessen-Kassel]] drottningu Danmerkur, eiginkonu [[Kristján 5.|Kristjáns 5.]] Danakonungs frá 1670 til 1699. Í nýlendunni var einkum ræktaður [[sykurreyr]]. Framleiðslan byggðist á vinnuafli afrískra [[þrælahald|þræla]]. Dönsk stjórnvöld og fyrirtæki undir þeirra verndarvæng eru talin [[Atlantshafsverslunin|hafa flutt yfir 100.000 manns]] frá Afríku í þrældóm í Vesturálfu, þar af um 80.000 til þessara nýlenda Dana sjálfra.<ref>Sjá t.d. {{cite journal|title=The History of The Danish Negro Slave Trade, 1733–1807|author=Svend Erik Green-Pedersen|journal=Revue française d'histoire d'outre'mer|year=1975|pages=196–220}}</ref> Skömmu eftir afnám þrælahalds [[1848]] fór efnahagurinn mjög niður á við. Eyjarnar voru nú böggull fremur en bjargræði og á síðari helmingi 19. aldar og í byrjun þeirrar 20. gerðu Danir tilraunir til að selja eyjarnar, einkum til Þýskalands og Bandaríkjanna. Tilraunir til að selja þær Bandaríkjunum runnu út í sandinn 1867 og aftur 1902. Í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni urðu Bandaríkjamenn og Danir hins vegar sammála um að gera eignaskipti á eyjunum. Danir tóku kauptilboði Bandaríkjanna og seldu eyjarnar fyrir 25 milljónir [[Bandaríkjadalur|Bandaríkjadala]]. Dönsk stjórnvöld óttuðust að Bandaríkin tækju eyjarnar með valdi ef svo færi að [[Þýskaland|Þjóðverjar]] hernæmu Danmörku í stríðinu. Bandaríkjamenn óttuðust að ef Þjóðverjar eignuðust eyjarnar gætu þeir notað þær í hernaði gegn Bandaríkjunum. Bandarísku Jómfrúaeyjar kjósa einn þingmann í [[fulltrúadeild Bandaríkjaþings]] en sá hefur ekki atkvæðisrétt á þinginu. Íbúar eyjanna hafa heldur ekki rétt til að kjósa í [[forsetakosningar í Bandaríkjunum|bandarísku forsetakosningunum]]. == Heiti == [[Kristófer Kólumbus]] kom til eyjanna í annarri ferð sinni til Nýja heimsins árið 1493. Hann nefndi þær ''Santa Úrsula y las once mil vírgenes'' („[[heilög Úrsúla]] og ellefu þúsund meyjar“) til heiðurs dýrlingnum, að sögn vegna þess að hann heillaðist af fegurð eyjanna. Hann var þar á ferð nokkru eftir messudag heilagrar Úrsúlu sem er í október. Þetta nafn var fljótlega stytt í ''Las Vírgenes'' eða [[Jómfrúaeyjar]] (sem hefur líka verið þýtt sem „Jómfrúreyjar“ og „Meyjaeyjar“ á íslensku). Yfirráð yfir eyjunum breyttust oft næstu aldirnar, en um miðja 17. öld skiptust þær milli Dönsku Vestur-Indía, [[Bresku Hléborðseyjar|Bresku Hléborðseyja]] og [[Spænsku Jómfrúaeyjar|Spænsku Jómfrúaeyja]]. Dönsku Vestur-Indíur urðu svo Bandarísku Jómfrúaeyjar árið 1917. Nokkrum árum áður höfðu Spænsku Jómfrúaeyjar gengið til Bandaríkjanna sem hluti af [[Púertó Ríkó]]. == Saga == Mannvistarleifar benda til þess að [[Siboneyar]] hafi flust til eyjanna um 1000 f.o.t. Þeir gerðu sér verkfæri úr steini og [[tinnusteinn|tinnu]] og lifðu af veiðum.<ref>{{cite book|author=Rouse, Irving|year=1992|title=The Tainos|url=https://archive.org/details/tainosrisedeclin00rous|publisher=Yale University Press|isbn=0300051816|page=[https://archive.org/details/tainosrisedeclin00rous/page/n18 5]}}</ref> Síðar fluttust þangað [[Taínóar]] og aðrir [[Aravakar]] með [[kanó]]um frá norðurströnd Suður-Ameríku.<ref name="Dookhan" /> Þeir lifðu af landbúnaði og fiskveiðum og ræktuðu meðal annars [[tóbak]], [[bómull]], [[maís]], [[maníok]] og [[gvava]]. Frá þeim tíma hafa fundist bæði hellamálverk og bergristur. Um miðja 15. öld komu [[Karíbar]] til eyjanna og lögðu þær undir sig með hernaði. Að sögn brenndu þeir þorp innfæddra og myrtu flesta Aravakana. Evrópskir höfundar héldu því fram að þeir hefðu stundað [[mannát]], en það gæti líka verið hluti af áróðri evrópskra landvinningamanna sem þeir veittu öflugt viðnám áður en þeim var nánast útrýmt með hernaði og sjúkdómum. ===Landnám Evrópubúa=== [[Kristófer Kólumbus]] sá eyjarnar í annarri ferð sinni til Nýja heimsins 1493. Hann gaf þeim núverandi nafn. <ref>{{cite book|author=Traboulay, David M.|year=1994|title=Columbus and Las Casas|url=https://archive.org/details/columbuslascasas0000trab|publisher=University Press of America|isbn=0-8191-9642-8|page=[https://archive.org/details/columbuslascasas0000trab/page/n65 48]}}</ref> Kólumbus kom fyrst til [[St. Croix]] og sigldi svo áfram til [[St. Thomas]] og [[St. John]]. Hann gaf öllum eyjunum spænsk kaþólsk nöfn: ''Santa Cruz'', ''San Tomas'' og ''San Juan''. Kólumbus rændi sex Aravökum til að gera þá að leiðsögumönnum sem olli átökum við innfædda. Á þeim tíma var [[taínóíska]] töluð á öllum eyjunum.<ref>{{Cite book|last1=Granberry|first1=Julian|title=Languages of the Pre-Columbian Antilles|last2=Vescelius|first2=Gary S.|publisher=University of Alabama Press|year=2004|isbn=0-8173-1416-4|location=Tuscaloosa|pages=123}}</ref> Árið 1555 stofnuðu Spánverjar nýlendu á St. Croix. Innfæddir voru neyddir til að snúast til [[kristni]] og notaðir sem [[þrælahald|þrælar]] á [[plantekra|plantekrum]] sem flestar framleiddu tóbak, en síðar líka kaffi, sykur og bómull. Árið 1625 tóku enskir og hollenskir landnemar St. Croix yfir, og sama ár settust franskir landnemar að í aðskildri byggð.<ref name="Westergaard">{{cite book|last=Westergaard|first=Waldemar|url=https://archive.org/details/danishwestindies00west|title=The Danish West Indies Under Company Rule (1671–1754): With a Supplementary Chapter, 1755–1917|publisher=Macmillan Company|year=1917|location=New York|oclc=1533021|access-date=September 8, 2022}}</ref> Á 17. öld skiptust Bretar, Hollendingar og Frakkar á að fara með stjórn eyjanna í gegnum félög eins og [[Ameríkueyjafélagið]], [[Mölturiddarar|Mölturiddara]] og [[Franska Vestur-Indíafélagið]] meðal annarra. Árið 1696 voru allir landnemar fluttir frá eyjunni til frönsku nýlendunnar [[Saint-Domingue]] (nú [[Haítí]]).<ref name="Westergaard" />{{rp|206–209, 222–225}} === Dönsku Vestur-Indíur === [[Mynd:USVI_St._Thomas_Charlotte_Amalie_Fort_Christian.JPG|thumb|right|[[Kristjánsvirki]] á St. Thomas var byggt árið 1671.]] [[Danska Afríkufélagið]] var stofnað árið 1625, en það var ekki fyrr en þýski athafnamaðurinn [[Hendrik Carloff]] bauð fram þjónustu sína að félagið tók að keppa við [[Sænska Afríkufélagið]] og [[Enska Gíneufélagið]] um yfirráð yfir [[Gullströndin]]ni í [[Gíneuflói|Gíneuflóa]] (þar sem nú er [[Gana]]) um miðja 17. öld. Þegar [[Kristján 5.]] komst til valda árið 1670 gerði hann samning við [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2. Englandskonung]] um að enskir sjóræningjar hættu árásum á danska landnema á St. Thomas. Árið 1671 var [[Danska Vestur-Indía-Gíneufélagið]] stofnað með einkaleyfi á verslun milli Gullstrandarinnar og St. Thomas. Fyrstu þrælarnir frá Gullströndinni komu til eyjunnar árið 1673.<ref name="Westergaard" />{{rp|31–33}} Næstu ár gerði nýlendustjórnin nokkrar árangurslausar tilraunir til að koma upp nýlendu á St. John. Árið 1718 tókst loks að koma upp byggð þar við [[Kóralflói|Kóralflóa]].<ref name="Dookhan">{{cite book|last1=Dookhan|first1=Isaac|url={{GBurl|XxT8qxBjwoUC|pg=PA173}}|title=A History of the Virgin Islands of the United States|publisher=Canoe Press|year=1994|isbn=9789768125057|location=Kingston, Jamaica}}</ref>{{rp|40–49}} Árið 1733 bjuggu þar nær 1300 manns, en yfir 80% voru þrælar.<ref name="Sabino-2012">{{Cite book|last=Sabino|first=Robin|title=Language Contact in the Danish West Indies: Giving Jack His Jacket|publisher=[[Brill Publishers]]|year=2012|isbn=978-90-04-23070-5|pages=68–70}}</ref> Árið 1733 samþykktu Frakkar að selja félaginu St. Croix fyrir 700.000 pund í skiptum fyrir hlutleysi Dana í [[pólska erfðastríðið|pólska erfðastríðinu]]. Við þetta var hlutabréfum í félaginu fjölgað verulega. Sama ár var gerð [[þrælauppreisn]] á St. John þar sem um 10 manna herlið, plantekrurekendur og fjölskyldur þeirra, voru myrt.<ref>{{Cite book|last=Petersen |first=Bernhard V. |title=En historisk Beretning om de dansk-vestindiske Öer St. Croix, St. Thomas og St. Jan |url=https://www.kb.dk/e-mat/dod/113908038148.pdf |year==1855 }}</ref> Eftir kaupin á St. Croix voru eyjarnar mældar upp og skipt í jafn stórar [[plantekra|plantekrur]] sem hver var 110 [[tunna lands|tunnur lands]] að stærð (um 60 [[hektari|hektarar]]). Á hverri plantekru var þorp þar sem bjuggu 150-200 þrælar og þar sem voru verksmiðjur til að vinna [[sykur]] eða [[bómull]]. Auk þræla bjuggu þar umsjónarmaður og 4-5 skrifstofumenn ásamt fjölskyldum. Mjög illa gekk að fá Dani til að flytja til eyjanna vegna hárrar dánartíðni þannig að flestir íbúar sem ekki voru þrælar komu frá nærliggjandi eyjum eins og [[Montserrat]] og [[Haítí]].<ref>{{cite web|website= usvi.net|author=Frans Lawaetz|title= The History of Skt. Croix|url= http://www.usvi.net/usvi/stx/history.html|archive-url= https://web.archive.org/web/20070605015835/http://www.usvi.net:80/usvi/stx/history.html|archive-date= 5-06-2007 |access-date= 13. juni 2007|lang = en|url-status=dead}}</ref> Mikill skortur var á vinnuafli og dönsku þrælaskipin náðu aðeins að uppfylla um þriðjung af eftirspurninni, en aðrir þrælar komu þangað með skipum annarra landa eða voru keyptir í Bandaríkjunum. Þrælahald á eyjunum náði hámarki um aldamótin 1800 þegar yfir 35.000 þrælar bjuggu þar.<ref>{{cite journal|last= Sveistrup |first= P.&nbsp;P. |url= https://img.kb.dk/tidsskriftdk/pdf/nto/nto_0080-PDF/nto_0080_90409.pdf |title= Bidrag til de tidligere Dansk-vestindiske øers økonomiske historie, med særligt henblik paa sukkerproduktion og sukkerhandel|journal= Nationaløkonomisk Tidsskrift|volume= 80|year=1942}}</ref> Alls er talið að 100.000 þrælar hafi verið fluttir til eyjanna frá Afríku og þar af um 55.000 frá dönsku virkjunum á Gullströndinni.<ref>{{Cite web|title=Trans-Atlantic Slave Trade: Estimates|url=https://www.slavevoyages.org/assessment/estimates|access-date=January 19, 2022|website=[[Voyages: The Trans-Atlantic Slave Trade Database|Slave Voyages]]}}</ref> === Fríverslun og frelsun þrælanna === [[Mynd:EmancipationsplakatDWI1848.jpg|thumb|right|Auglýsing með yfirlýsingu von Scholten landstjóra um frelsun þrælanna.]] Árið 1754 var verslun gefin frjáls við alla undirsáta Danakonungs og árið eftir keypti konungur allar eigur Vestur-Indíafélagsins. Eftir það gilti fríverslun á eyjunum gegn hóflegum tollum, sem jók verulega á siglingar þangað og efnahagslega velmegun. Á síðari hluta 18. aldar auðguðust margir plantekrueigendur verulega. Ein þessara fjölskyldna var [[Schimmelmann]]-fjölskyldan sem varð sú ríkasta í Danaveldi.<ref>{{cite book|last=Thomas|first=Hugh|year=2006|title=The Slave Trade|location=London|publisher=Phoenix edition|isbn=0-7538-2056-0}}</ref> [[Ernst Heinrich von Schimmelmann]] var stór plantekrueigandi. Hann átti þátt í því að þrælaverslunin var bönnuð (en ekki þrælahaldið) frá 1803. Eftir mikinn þrýsting frá Bretum samþykkti [[Kristján 8.]] að banna þrælahald í skrefum frá 1848 (Bretar afnámu þrælahald 1833). Þrælarnir sættu sig ekki við þetta og kröfðust frelsunar strax. [[Peter von Scholten]] landstjóri samþykkti þá að gefa þrælunum frelsi með yfirlýsingu 3. júlí 1848, að sögn til að forðast blóðbað.<ref name="National Museum of Denmark">{{Cite web|title=The Abolition of Slavery|url=https://en.natmus.dk/historical-knowledge/historical-themes/danish-colonies/the-danish-west-indies/the-abolition-of-slavery/|access-date=September 9, 2022|website=[[National Museum of Denmark]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924175409/https://en.natmus.dk/historical-knowledge/historical-themes/danish-colonies/the-danish-west-indies/the-abolition-of-slavery/|archive-date=september 24, 2019|url-status=dead}}</ref> Plantekrueigendur fengu 50 dala bætur fyrir hvern þræl sem voru greiddar að mestu með skuldabréfum.<ref>{{Cite web|title=The end of slavery – Compensation to the slave owners|url=https://www.virgin-islands-history.org/en/history/ownership-history/the-end-of-slavery-compensation-to-the-slave-owners/|access-date=September 9, 2022|website=[[Danska þjóðskjalasafnið]]|language=en-US}}</ref> Aðstæður fyrrum þræla bötnuðu ekki til muna eftir frelsunina. Í stað þrælahalds kom kerfi [[leiguliði|leiguliða]] sem gaf plantekrueigendum mikil völd yfir verkafólki. Þessar aðstæður leiddu til uppþota á St. Croix árið 1878 þar sem stór hluti Frederiksted og um 50 plantekrur voru brennd til grunna.<ref>{{cite web|url=https://en.natmus.dk/historical-knowledge/historical-themes/danish-colonies/the-danish-west-indies/fireburn/|title=Fireburn|access-date=23.4.2025|website=natmus.dk|publisher=Danska þjóðminjasafnið|archive-url=https://web.archive.org/web/20180406233125/https://en.natmus.dk/historical-knowledge/historical-themes/danish-colonies/the-danish-west-indies/fireburn/|archive-date=2018-04-06|url-status=dead}}</ref> Plantekrubúskapurinn hrundi því fljótlega eftir afnám þrælahalds. Aukin samkeppni frá evrópskum [[sykurrófa|sykurrófum]] olli líka niðursveiflu á sykurmarkaðnum. Umræður um sölu eyjanna hófust á danska þinginu þegar árið 1852. Næstu áratugi reyndu Danir að selja eyjarnar ýmist til [[Þýskaland]]s eða Bandaríkjanna á sama tíma og stjórnin reyndi að endurreisa efnahag þeirra, en án árangurs. Á endanum var það ótti við yfirtöku Þjóðverja í [[fyrri heimsstyrjöld]] sem fékk Bandaríkjamenn til að samþykkja kaup á eyjunum fyrir 25 milljón bandaríkjadali árið 1916. Könnun sem gerð var leiddi í ljós 99% stuðning við kaupin á eyjunum og í þjóðaratkvæðagreiðslu í Danmörku reyndust 64% fylgjandi.<ref>{{cite book|author=Millette, James|year=2004|chapter=Decolonization, Populist Movements and the Formation of New Nations, 1945-70|editor=Brereton, Bridget|title=General History of the Caribbean. Vol. V: The Caribbean in the Twentieth Century|publisher=UNESCO|page=179|isbn=923103359X}}</ref> Samhliða kaupunum viðurkenndu Bandaríkjamenn formlega yfirráð Dana yfir [[Grænland]]i öllu.<ref name="Thomas Meloni Rønn1">{{cite web|url=http://www.geografforlaget.dk/kolonier/synetpaakolonierne/default.asp?cid=17817 |title= Wilkens om et eventuelt salg af Dansk Vestindien |access-date=5. september 2007 |author= Thomas Meloni Rønn |publisher= Geografforlaget |archive-date=27. september 2007 |archive-url= https://web.archive.org/web/20070927194909/http://www.geografforlaget.dk/kolonier/synetpaakolonierne/default.asp?cid=17817 |url-status=dead}}</ref> === Undir yfirráðum Bandaríkjanna === Bandaríkin tóku formlega við stjórn eyjanna 31. mars 1917, sem síðan er haldinn hátíðlegur sem [[Transfer Day]]. Eyjarnar fengu formlega heitið ''Virgin Islands of the United States'' „Jómfrúaeyjar Bandaríkjanna“. [[Bandaríkjadalur]] tók við af [[dönsku vesturindíadalur|dönsku vesturindíadal]] sem gjaldmiðill árið 1934. Eftir [[síðari heimsstyrjöld]] jókst [[ferðaþjónusta]] og varð smám saman stærsti iðnaður eyjanna. [[Jómfrúaeyjaþjóðgarðurinn]] var stofnaður á St. John árið 1956. Árið 1966 setti [[Hess Oil]] upp olíuhreinsistöðina [[Hovensa]] á St. Croix. Hovensa var lengi ein af stærstu olíuhreinsistöðvum heims. Stöðinni var lokað árið 2014 sem olli efnahagssamdrætti á eyjunum.<ref name="Daniel Shea Daily News Staff">{{Cite news |last=Daniel Shea (Daily News Staff) |date=January 19, 2012 |title=HOVENSA closing – News |work=Virgin Islands Daily News |url=http://virginislandsdailynews.com/news/hovensa-closing-1.1259790#axzz1nXpo7wFr |url-status=dead |access-date=December 13, 2012 |archive-url=https://archive.today/20120728133439/http://virginislandsdailynews.com/news/hovensa-closing-1.1259790%23axzz1nXpo7wFr |archive-date=July 28, 2012}}</ref> [[Water Island]] er lítil eyja rétt sunnan við St. Thomas. Danir höfðu áður selt eyjuna til [[Danska Austur-Asíufélagið|Danska Austur-Asíufélagsins]] og hún fylgdi því ekki með í kaupunum 1916. Bandaríkjamenn keyptu eyjuna árið 1944 fyrir 10.000 dali. Hún varð ekki hluti af Bandarísku Jómfrúaeyjum fyrr en árið 1996.<ref>{{cite web|url=https://history.wica.vi/transfer-transition/|title=Transfer and Transition of Water Island 1992-1996|website=Water Island Civic Association|author=Chuck Gidley & Jim Wilkinson|access-date=23.4.2025}}</ref> Frá 1940 hafa allir íbúar fæddir á eyjunum sjálfkrafa öðlast bandarískan ríkisborgararétt samkvæmt bandarískum lögum. Árið 1968 fengu íbúar rétt til að kjósa sér landstjóra, en áður var hann skipaður af Bandaríkjaforseta. Fyrsti kjörni landstjóri eyjanna var [[Melvin H. Evans]] sem tók við embætti árið 1970. Eyjarnar hafa oft orðið fyrir miklum skakkaföllum vegna [[fellibylur|fellibylja]]. Fellibylurinn [[Hugo (fellibylur)|Hugo]] olli mikilli eyðileggingu á St. Croix árið 1989 og fellibylurinn [[Marilyn (fellibylur)|Marilyn]] gerði 11.000 íbúa St. John heimilislausa árið 1995. Í september 2017 ollu fellibylirnir [[Irma (fellibylur)|Irma]] og [[Maria (fellibylur)|Maria]] mikilli eyðileggingu á öllum eyjunum. == Landfræði == [[File:virgin islands sm02.png|thumb|Kort af Bandarísku Jómfrúaeyjum.]] Bandarísku Jómfrúaeyjar eru í [[Atlantshaf]]i, um 64 km austan við [[Púertó Ríkó]], vestan við [[Bresku Jómfrúaeyjar]]. Ásamt [[Spænsku Jómfrúaeyjar|Spænsku Jómfrúaeyjum]] mynda þær eyjaklasann [[Jómfrúaeyjar]]. Eyjarnar ná yfir þrjár megineyjar, [[St. Thomas]], [[St. John]] og [[St. Croix]], auk nokkurra minni eyja.<ref name="cia.gov">{{Cite web |title=CIA World Factbook- USVirgin Islands |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/virgin-islands/ |access-date=July 14, 2019 |archive-date=January 13, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113025648/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/virgin-islands/ |url-status=live }}</ref> Aðaleyjarnar eru kallaðar gælunöfnunum „Twin City“ (St. Croix), „Rock City“ (St. Thomas) og „Love City“ (St. John).<ref>{{Cite web |last=Slawych |first=Diane |title=Love is in the air |url=http://travel.canoe.ca/Travel/Activities/Romantic/2004/02/11/343943.html |url-status=usurped |archive-url=https://archive.today/20120718082511/http://travel.canoe.ca/Travel/Activities/Romantic/2004/02/11/343943.html |archive-date=July 18, 2012 |access-date=January 25, 2008 |publisher=CANOE.ca |df=mdy-all}}</ref><ref>{{Cite book |last= |first= |url=https://books.google.com/books?id=rCAoDAAAQBAJ |title=United States Encyclopedia: America's People, Places, and Events |last2= |first2= |date=2015 |publisher=[[National Geographic Kids]] |isbn=978-1-4263-2092-7 |pages=258 |language=en |access-date=April 8, 2023 |archive-date=April 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408170032/https://books.google.com/books?id=rCAoDAAAQBAJ&newbks=0&hl=en |url-status=live }}</ref> Samanlagt er landsvæði eyjanna tæplega 350 ferkílómetrar. Bandarísku Jómfrúaeyjar eru þekktar fyrir hvítar sandstrendur, þar á meðal í [[Magens Bay]] og [[Trunk Bay]]; og djúpar hafnir við [[Anegada-sund]], eins og í [[Charlotte Amalie (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Charlotte Amalie]] og [[Christiansted (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Christiansted]].<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/virgin-islands/ |access-date=2017-08-01 |publisher=CIA |archive-date=January 13, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113025648/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/virgin-islands/ |url-status=live }}</ref> Líkt og flestar aðrar Karíbahafseyjar eru St. Thomas og St. John hæðóttar eldfjallaeyjar. Hæsti tindur eyjanna er [[Crown Mountain]] á St. Thomas sem nær 474 metra hæð. Austasti oddi Bandaríkjanna er [[Point Udall]] á St. Croix. Stærsta eyjan, St. Croix, liggur syðst og er flatari en hinar eyjarnar þar sem hún er kóraleyja. Yfir helmingur eyjunnar St. John, nær öll [[Hassel-eyja]] og mikið af kóralrifjum heyra undir þjóðgarða Bandarísku Jómfrúaeyja. Meðal þjóðgarða á eyjunum eru [[Jómfrúaeyjaþjóðgarðurinn]], [[Kóralrif á Bandarísku Jómfrúaeyjum]], [[Buck Island-rif]], [[Minjastaðurinn Christiansted]] og [[Salt River Bay-minja- og verndarsvæðið]]. Bandarísku Jómfrúaeyjar liggja á mörkum [[Norður-Ameríkuflekinn|Norður-Ameríkuflekans]] og [[Karíbahafsflekinn|Karíbahafsflekans]]. Náttúrulegar ógnir sem steðja að eyjunum eru jarðskjálftar, fellibylir og flóðbylgjur.<ref name="cia.gov" /> == Stjórnmál == [[Mynd:Legislature_Building_USVI_01.JPG|thumb|right|Þinghúsið í Charlotte Amalie.]] Bandarísku Jómfrúaeyjar eru [[Yfirráðasvæði Bandaríkjanna|aðgreint yfirráðasvæði Bandaríkjanna]].<ref name="www.cia.gov">{{Cite web |title=CIA World Factbook – US Virgin Islands |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/virgin-islands/ |access-date=July 14, 2019 |archive-date=January 13, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113025648/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/virgin-islands/ |url-status=live }}</ref> Þau sem fæðast á eyjunum eru sjálfkrafa bandarískir ríkisborgarar, en íbúar hafa ekki rétt til að kjósa í [[forsetakosningar í Bandaríkjunum|forsetakosningum í Bandaríkjunum]]. Ríkisborgararétturinn stafar af sérstökum lögum frá Bandaríkjaþingi.<ref>{{Cite web |title=8 U.S. Code § 1406 – Persons living in and born in the Virgin Islands |url=https://www.law.cornell.edu/uscode/text/8/1406 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922064110/https://www.law.cornell.edu/uscode/text/8/1406 |archive-date=September 22, 2018 |access-date=September 22, 2018 |website=LII / Legal Information Institute}}</ref> Bandarísku stjórnmálaflokkarnir heimila íbúum eyjanna að kjósa í forvali fulltrúa á flokksþingum.<ref>{{Cite web|date=July 1, 2016 |title=Presidential election in the U.S. Virgin Islands, 2016 |url=https://ballotpedia.org/Presidential_election_in_the_U.S._Virgin_Islands,_2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421025650/https://ballotpedia.org/Presidential_election_in_the_U.S._Virgin_Islands,_2016 |archive-date=April 21, 2017 |access-date=February 24, 2017 |website=Ballotpedia }}</ref> Helstu stjórnmálaflokkar á Bandarísku Jómfrúaeyjum eru [[Demókrataflokkur Bandarísku Jómfrúaeyja]], [[Sjálfstæða borgarahreyfingin]] og [[Repúblikanaflokkur Bandarísku Jómfrúaeyja]]. Aðrir frambjóðendur bjóða sig fram utan flokka. Bandarísku Jómfrúaeyjar kjósa einn þingmann á [[fulltrúadeild Bandaríkjaþings]] sem sérstakt kjördæmi sem nær yfir allar eyjarnar.<ref>Lin, Tom C.W., [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3454210 Americans, Almost and Forgotten] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921093931/https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3454210 |date=September 21, 2020 }}, 107 California Law Review (2019)</ref> Þingmaður eyjanna má taka þátt í nefndum, en hefur ekki kosningarétt á þingfundum. Núverandi þingmaður Bandarísku Jómfrúaeyja er Demókratinn [[Stacey Plaskett]]. Líkt og önnur yfirráðasvæði Bandaríkjanna eiga Bandarísku Jómfrúaeyjar engan öldungadeildarþingmann.<ref>{{Cite magazine |title=Watch John Oliver Cast His Ballot for Voting Rights for U.S. Territories |url=https://time.com/3736845/john-oliver-last-week-tonight-voting-rights/ |url-status=live |magazine=Time |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918033644/http://time.com/3736845/john-oliver-last-week-tonight-voting-rights/ |archive-date=September 18, 2018 |access-date=September 22, 2018}}</ref> Innanlands kjósa eyjarskeggjar sér fimmtán öldungadeildarþingmenn: sjö frá St. Croix, sjö frá St. Thomas og St. John, og einn frá öllu landinu sem verður þó að vera íbúi á St. John. Þingmennirnir eru kosnir til tveggja ára setu á [[Þing Bandarísku Jómfrúaeyja|þing eyjanna]], en engin tímamörk eru á fjölda kjörtímabila.<ref>{{Cite web|date=July 1, 2016 |title=Legislature of the Virgin Islands |url=https://ballotpedia.org/Legislature_of_the_Virgin_Islands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170523130706/https://ballotpedia.org/Legislature_of_the_Virgin_Islands |archive-date=May 23, 2017 |access-date=February 24, 2017 |website=Ballotpedia }}</ref> Bandarísku Jómfrúaeyjar hafa kosið sér [[landstjórar Bandarísku Jómfrúaeyja|landstjóra]] á fjögurra ára fresti frá 1970. Áður voru landstjórar skipaðir af [[Bandaríkjaforseti|Bandaríkjaforseta]].<ref>{{Cite web|title=Virgin Islands – History |url=https://www.britannica.com/place/Virgin-Islands/History |access-date=January 2, 2020 |publisher=Encyclopaedia Britannica |archive-date=January 2, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102214116/https://www.britannica.com/place/Virgin-Islands/History |url-status=live }}</ref> === Stjórnsýslueiningar === Bandarísku Jómfrúaeyjar skiptast í tvö [[umdæmi og undirumdæmi Bandarísku Jómfrúaeyja|umdæmi]]: St. Thomas og St. John annars vegar, og St. Croix hins vegar.<ref>{{Cite web |title=Senator Marvin A. Blyden – Legislature of the Virgin Islands |url=http://www.legvi.org/senators/st-thomasst-john/senator-marvin-a-blyden/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012210449/http://www.legvi.org/senators/st-thomasst-john/senator-marvin-a-blyden/ |archive-date=October 12, 2018 |access-date=September 22, 2018}}</ref><ref>{{Cite web |title=Historical Evolution of the Legislature of the Virgin Islands |url=http://www.legvi.org/history/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012210349/http://www.legvi.org/history/ |archive-date=October 12, 2018 |access-date=September 22, 2018 |website=Legislature of the Virgin Islands}}</ref><ref>{{Cite web |title=USGS. ''How many counties are there in the United States?'' Retrieved September 21, 2018. |url=https://www.usgs.gov/faqs/how-many-counties-are-there-united-states |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180907033534/https://www.usgs.gov/faqs/how-many-counties-are-there-united-states |archive-date=September 7, 2018 |access-date=September 22, 2018}}</ref> [[Hagstofa Bandaríkjanna]] skiptir eyjunum hins vegar í þrjú tölfræðiumdæmi (sem aftur skiptast í 20 undirumdæmi).<ref>{{Cite web |title=Census.gov. 2010 Census – U.S. Virgin Islands Districts and Subdistricts. Retrieved September 21, 2018. |url=https://www.census.gov/2010census/news/xls/cb11cn180_vi.xls |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922064127/https://www.census.gov/2010census/news/xls/cb11cn180_vi.xls |archive-date=September 22, 2018 |access-date=September 22, 2018}}</ref> Skiptingin fyrir neðan byggist á Hagstofuskiptingunni. [[File:U.S. Virgin Islands Subdivisions.svg|frameless|upright=2.75|center]] {| class="wikitable" style="margin: auto" |+ [[Umdæmi og undirumdæmi Bandarísku Jómfrúaeyja]] |- ! Sýsluígildi ! [[Saint Thomas (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|St. Thomas]] ! [[Saint John (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|St. John]] ! [[Saint Croix|St. Croix]] |- ! style="vertical-align: top" | Undirumdæmi | style="vertical-align: top" | # [[Charlotte Amalie (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Charlotte Amalie]] # [[East End (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|East End]] # [[Northside (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Northside]] # [[Southside (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Southside]] # [[Tutu (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Tutu]] # [[Water Island]] # [[West End (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|West End]] | style="vertical-align: top" | # Central # [[Coral Bay]] # [[Cruz Bay]] # East End | style="vertical-align: top" | # [[Anna's Hope Village]] # [[Christiansted (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Christiansted]] # East End # [[Frederiksted (Bandarísku Jómfrúaeyjum)|Frederiksted]] # Northcentral # Northwest # [[Sion Farm]] # Southcentral # Southwest |} Hver og ein stóru eyjanna er talin sem [[Bandarískar sýslur|sýsluígildi]] hjá Bandarísku hagstofunni með eftirfarandi FIPS-númer: 78010 á St. Croix, 78020 á St. John og 78030 á St. Thomas.<ref>{{Cite web |title=''2010 FIPS Codes for Counties and County Equivalent Entities.'' Census.gov. Retrieved September 21, 2018. |url=https://www.census.gov/geo/reference/codes/cou.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160312151513/https://www.census.gov/geo/reference/codes/cou.html |archive-date=March 12, 2016 |access-date=September 22, 2018}}</ref><ref>{{Cite web |title=U.S. Virgin Islands Districts |url=http://www.statoids.com/uvi.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921001421/http://www.statoids.com/uvi.html |archive-date=September 21, 2018 |access-date=September 22, 2018 |website=www.statoids.com}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Bandaríkin}} {{Norður-Ameríka}} [[Flokkur:Bandarísku Jómfrúaeyjar| ]] [[Flokkur:Eyjar í Karíbahafi]] bjc13gepd8drgtcm6zo1vwrvym5pu8l 0 21028 1984981 1825966 2026-11-04T06:02:11Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984981 wikitext text/x-wiki {{hnit|66|10|00|N|22|16|00|W|display=title|region:IS}} [[Mynd:Islande glacier Drangajokull.jpg|300 px|thumb|Drangajökull]] [[Mynd:Vestfirðir features.png|thumb|300 px|Kort yfir Vestfirði sem sýnir staðsetningu Drangajökuls]] [[Mynd:Drangajökull.jpg|300 px|thumb|Drangajökull er skammt frá sjó]] '''Drangajökull''' er 200 [[km²]] [[jökull]] á [[Vestfirðir|Vestfjörðum]] [[Ísland]]s. Hann er [[Norður|nyrstur]] allra íslenskra jökla og dregur nafn sitt af [[Drangaskörð]]um á [[Strandir|Ströndum]], 7 klettadröngum sem ganga út í sjó frá [[Drangafjall]]i. Þegar [[Hornstrandir]] voru enn í byggð var jökullinn fjölfarin leið, þar yfir var m.a. dreginn [[rekaviður]] af Ströndum á hestum yfir í [[Ísafjarðardjúp|Djúp]]. Hann er ennfremur eini jökull Íslands alfarið undir kílómetra hæð og eins og sakir standa sem ekki hopar heldur vex nokkuð, og skýrist það einkum af meiri vetrarúrkomu. Hæsti tindur Drangajökuls er Jökulbunga sem er 925 m. Upp úr jöklinum standa jökulskerin Hrollleifsborg (851 m), Reyðarbunga (777 m) og Hljóðabunga (825 m). Helstu skriðjöklar Drangajökuls eru Kaldalónsjökull, Leirufjarðarjökull, Þaralátursfjarðarjökull, Reykjafjarðarjökull og Bjarnarfjarðarjökull. == Heimildir == * {{Vefheimild|url=http://www.vesturferdir.is/?k=3&p=1|titill=Drangajökull og leiðir um hann|mánuðurskoðað=10. mars|árskoðað=2010}} * {{Vísindavefurinn|48610|Hopar Drangajökull meira eða minna en aðrir jöklar á Íslandi?}} == Tengill == * [https://web.archive.org/web/20190718191601/http://www.maddy.is/2006/04/tharalatursfjordur-og-drangajokull/ Þaralátursfjörður og Drangajökull] {{Íslenskir jöklar}} [[Flokkur:Jöklar á Íslandi]] [[Flokkur:Hornstrandir]] [[Flokkur:Strandir]] rv5fsquzg4pg1zzegs4gjrje6jvhqqw 0 22218 1984932 1858590 2026-11-03T17:50:40Z Berserkur 10188 1984932 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Svala | mynd = Svala (singer) Red Carpet4 Kyiv2 2017.jpg | mynd_texti = Svala í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017]] | fæðingarnafn = Svala Björgvinsdóttir | önnur_nöfn = {{hlist|Svala Björgvins|Kali}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1977|2|8}} | hljóðfæri = Rödd | stefna = {{hlist|[[Popptónlist|Popp]]|[[Raftónlist|raf]]}} | starf = {{hlist|Söngvari|lagahöfundur}} | ár = 1984–í dag | label = | vefsíða = }} '''Svala Björgvinsdóttir''' (f. 8. febrúar 1977) er íslensk söngkona. Á 10. áratug síðustu aldar var Svala meðlimur skammvinna bandsins Scope, en þau gáfu út eina plötu. Fyrsta plata Svölu, ''The Real Me'', kom út 2001 og fékk ágætis dóma. Svala tók þátt í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017]] í [[Úkraína|Úkraínu]] þar sem hún flutti lagið „[[Paper]]“. Hún er dóttir söngvarans [[Björgvin Halldórsson|Björgvins Halldórssonar]] og Ragnheiðar B. Reynisdóttur. Bróðir hennar er [[Kummi Björgvinsson]] sem einnig er tónlistarmaður. ==Breiðskífur== * ''Scope'' (1994)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://open.spotify.com/artist/2rd4gPVTRgvoI6H4xZiNZH|title=Svala|website=Spotify|language=en|access-date=2021-01-24}}</ref> * ''The Real Me'' (2001)<ref name=":0" /> * ''Bird of Freedom'' (2005)<ref name=":0" /> ==Smáskífur== * „[[Paper]]“ (2017)<ref name=":0" /> * „Ég veit það“ (2018)<ref name=":0" /> * „For the night“ (2018)<ref name=":0" /> * „Karma“ (2018)<ref name=":0" /> * „Sex“ (2019)<ref name=":0" /> * „Trinity“ (2019) feat. Unnsteinn.<ref name=":0" /> * „Annríki í desember“ (2019) feat. Friðrik Ómar<ref name=":0" /> * „Voulez-Vous“ (2020) feat. dady, Helgi B<ref name=":0" /> * „Sjálfbjarga“ (2020)<ref name=":0" /> == Heimildir == {{reflist}} {{Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} {{Stubbur|æviágrip}} {{f|1977}} [[Flokkur:Íslenskar söngkonur]] [[Flokkur:Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] j5jscz9x605zu9l8u0na1faf5jpctzv 1984933 1984932 2026-11-03T17:51:06Z Berserkur 10188 1984933 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Svala | mynd = Svala (singer) Red Carpet4 Kyiv2 2017.jpg | mynd_texti = Svala í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017]] | fæðingarnafn = Svala Björgvinsdóttir | önnur_nöfn = {{hlist|Svala Björgvins|Kali}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1977|2|8}} | hljóðfæri = Rödd | stefna = {{hlist|[[Popptónlist|Popp]]|[[Raftónlist|raf]]}} | starf = {{hlist|Söngvari|lagahöfundur}} | ár = 1984–í dag | label = | vefsíða = }} '''Svala Björgvinsdóttir''' (f. 8. febrúar 1977) er íslensk söngkona. Á 10. áratug síðustu aldar var Svala meðlimur skammvinna bandsins Scope, en þau gáfu út eina plötu. Fyrsta plata Svölu, ''The Real Me'', kom út 2001 og fékk ágætis dóma. Svala tók þátt í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017]] í [[Úkraína|Úkraínu]] þar sem hún flutti lagið „[[Paper]]“. Hún er dóttir söngvarans [[Björgvin Halldórsson|Björgvins Halldórssonar]] og Ragnheiðar B. Reynisdóttur. Bróðir hennar er [[Krummi Björgvinsson]] sem einnig er tónlistarmaður. ==Breiðskífur== * ''Scope'' (1994)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://open.spotify.com/artist/2rd4gPVTRgvoI6H4xZiNZH|title=Svala|website=Spotify|language=en|access-date=2021-01-24}}</ref> * ''The Real Me'' (2001)<ref name=":0" /> * ''Bird of Freedom'' (2005)<ref name=":0" /> ==Smáskífur== * „[[Paper]]“ (2017)<ref name=":0" /> * „Ég veit það“ (2018)<ref name=":0" /> * „For the night“ (2018)<ref name=":0" /> * „Karma“ (2018)<ref name=":0" /> * „Sex“ (2019)<ref name=":0" /> * „Trinity“ (2019) feat. Unnsteinn.<ref name=":0" /> * „Annríki í desember“ (2019) feat. Friðrik Ómar<ref name=":0" /> * „Voulez-Vous“ (2020) feat. dady, Helgi B<ref name=":0" /> * „Sjálfbjarga“ (2020)<ref name=":0" /> == Heimildir == {{reflist}} {{Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} {{Stubbur|æviágrip}} {{f|1977}} [[Flokkur:Íslenskar söngkonur]] [[Flokkur:Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] 6dwtxc198wv7m78968ygds582tjtys9 0 22573 1984926 1863852 2026-11-03T17:21:57Z Berserkur 10188 1984926 wikitext text/x-wiki '''Mínus''' er íslensk [[harðkjarnapönk]]<nowiki/>- og [[jaðarrokk]]<nowiki/>hljómsveit. Hún sigraði í [[Músíktilraunir|Músíktilraunum]] 1999. Hljómsveitin kom meðal annars fram á Reading-tónlistarhátíðinni árið 2004. Sveitin kom saman aftur á endurkomutónleikum árin 2020 og 2024. == Hljómsveitarmeðlimir == * [[Krummi Björgvinsson|Krummi]] / söngur * Bjarni / gítar * [[Frosti Logason|Frosti]] / gítar * Siggi / Þröstur/ bassi * Bjössi / trommur == Útgefið efni == === Breiðskífur === * [[Hey, Johnny!]] (1999) * Jesus Christ Bobby (2001) * Halldór Laxness (2003) * [[The Great Northern Whalekill]] (2007) <!--* KOL (2012) ''(óútgefið)''--> === Stökur === * Angel In Disguise (2004) {{s|1998}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Íslenskar þungarokkshljómsveitir]] [[Flokkur:Sigurvegarar Músíktilrauna]] 9zsuzjjfwspnjqzsqftx3ad23hug3hw 1984927 1984926 2026-11-03T17:25:37Z Berserkur 10188 1984927 wikitext text/x-wiki '''Mínus''' er íslensk [[harðkjarnapönk]]<nowiki/>- og [[jaðarrokk]]<nowiki/>hljómsveit. Hún sigraði í [[Músíktilraunir|Músíktilraunum]] 1999. Hljómsveitin kom meðal annars fram á Reading-tónlistarhátíðinni árið 2004. Sveitin kom saman aftur á endurkomutónleikum árin 2020 og 2024. == Hljómsveitarmeðlimir == * [[Krummi Björgvinsson|Krummi]] / söngur * Bjarni / gítar * [[Frosti Logason|Frosti]] / gítar * Siggi / Þröstur/ bassi * Bjössi / trommur == Útgefið efni == === Breiðskífur === * [[Hey, Johnny!]] (1999) * Jesus Christ Bobby (2001) * Halldór Laxness (2003) * [[The Great Northern Whalekill]] (2007) <!--* KOL (2012) ''(óútgefið)''--> === Stökur === * Angel In Disguise (2004) ==Tenglar== * [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2021-08-11-vid-vorum-nokkud-prudir-strakar Við vorum nokkuð prúðir strákar - Rúv] {{s|1998}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Íslenskar þungarokkshljómsveitir]] [[Flokkur:Sigurvegarar Músíktilrauna]] dvf9430rzgc9r9guihrgex9whq61p6r 1984931 1984927 2026-11-03T17:45:15Z Berserkur 10188 1984931 wikitext text/x-wiki '''Mínus''' er íslensk [[harðkjarnapönk]]<nowiki/>- og [[jaðarrokk]]<nowiki/>hljómsveit. Hún sigraði í [[Músíktilraunir|Músíktilraunum]] 1999. Hljómsveitin fór í tónleikaferðalög erlendis og kom meðal annars fram á Reading-tónlistarhátíðinni árið 2004. Sveitin kom saman aftur á endurkomutónleikum árin 2020 og 2024. == Hljómsveitarmeðlimir == * [[Krummi Björgvinsson|Krummi]] / söngur * Bjarni / gítar * [[Frosti Logason|Frosti]] / gítar * Siggi / Þröstur/ bassi * Bjössi / trommur == Útgefið efni == === Breiðskífur === * [[Hey, Johnny!]] (1999) * Jesus Christ Bobby (2001) * Halldór Laxness (2003) * [[The Great Northern Whalekill]] (2007) <!--* KOL (2012) ''(óútgefið)''--> === Stökur === * Angel In Disguise (2004) ==Tenglar== * [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2021-08-11-vid-vorum-nokkud-prudir-strakar Við vorum nokkuð prúðir strákar - Rúv, 11. ágúst 2021] * [https://www.allmusic.com/artist/mn0000422899 Mínus á [[Allmusic]]. ] {{s|1998}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Íslenskar þungarokkshljómsveitir]] [[Flokkur:Sigurvegarar Músíktilrauna]] 4bl5sbac87r7eyb6z97uhvhyyyo4keb 0 23632 1984984 1977708 2026-11-04T06:39:41Z Salvor 70 /* Tenglar */ laga tengil 1984984 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Emb_logo.png|hægri|thumb|Merki guðspekinnar blandar saman ýmsum gömlum trúartáknum.]] [[Mynd:Theosophical Society.jpg|thumb|Hús lífspekifélagsins í Reykjavík.]] [[Mynd:Helena_Petrovna_Blavatsky.jpg|thumb|Helena Blavatsky, stofnandi guðspekihreyfingunnar.]] '''Lífspekifélagið''' (áður Guðspekifélagið; á [[Enska|ensku]]: ''Theosophical Society'') er alþjóðleg hreyfing sem helgar sig [[dulspeki]]trúnni [[guðspeki]]. Hin rússneska [[Helena Blavatsky]] stofnaði hreyfinguna um guðspeki árið 1875 í [[New York-borg]]. Á þeim tíma voru [[dulspeki]] og [[spíritismi]] vinsælar hreyfingar. Trúarhreyfing hennar hélt því fram að til væri ævafornt bræðralag vitringa sem byggju yfir dulrænum mætti. Vitringarnir væru til um heim allan, en höfuðstöðvar þeirra væru í [[Tíbet]]. Samkvæmt trú guðspekinga vilja vitringarnir deila speki sinni, sem mun einn daginn vera æðri öllum trúarbrögðum. Guðspekingar trúa á [[endurholdgun]] eftir dauðan og [[karma]]. Sjálfir líta guðspekingar ekki á hreyfingu sína sem trúarbrögð. Eftir að Helena Blavatsky lést klofnaði hreyfingin í tvennt. Einn hópur er með höfuðstöðvar í [[Chennai]] á [[Indland]]i, en hinn er með höfuðstöðvar í [[Kalifornía|Kaliforníu]]. Íslandsdeild félagsins tilheyrir þeirri hreyfingu sem er í Indlandi. Guðspekifélagið stofnaði útibú í [[Reykjavík]] 1912 en Íslandsdeild Guðspekifélagsins var formlega stofnuð 1921. Guðspekifélagið á Íslandi breytti um nafn árið 2018 og heitir nú [[Lífspekifélagið á Íslandi]]. == Tenglar == * [https://lifspekifelagid.is/ Heimasíða Lífspekifélagsins á Íslandi] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4363282 Guðspekifélagið 25 ára, Fálkinn, 39. Tölublað (28.09.1945), Blaðsíða 2 ] [[Flokkur:Nýtrúarhreyfingar]] [[Flokkur:Guðspeki]] [[Flokkur:Trúfélög á Íslandi]] {{s|1875}} 83j6dg5xz2klnd2tcnwlea1uhe9mo2k 0 23709 1985012 1983888 2026-11-04T11:11:17Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985012 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Hannes Hafstein | mynd = Kbh Hannes Hafsteinn.jpg | titill= [[Ráðherra Íslands]] | stjórnartíð_start = [[1. febrúar]] [[1904]] | stjórnartíð_end = [[31. mars]] [[1909]] | einvaldur = [[Kristján 9.]]<br>[[Friðrik 8.]] | forveri = ''Embætti stofnað'' | eftirmaður =[[Björn Jónsson]] | stjórnartíð_start2 = [[25. júlí]] [[1912]] | stjórnartíð_end2 = [[21. júlí ]] [[1914]] | einvaldur2 = [[Kristján 10.]] | forveri2 =[[Kristján Jónsson (ráðherra)|Kristján Jónsson]] | eftirmaður2 = [[Sigurður Eggerz]] | titill3= [[Forseti Alþingis]] | stjórnartíð_start3 = [[1912]] | stjórnartíð_end3 = [[1912]] | forveri3 = [[Skúli Thoroddsen]] | eftirmaður3 =[[Jón Magnússon (f. 1859)|Jón Magnússon]] | fæddur = [[4. desember]] [[1861]] | fæðingarstaður = [[Möðruvellir (Hörgárdal)|Möðruvellir]] í [[Hörgárdalur|Hörgárdal]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1922|12|13|1861|12|4}} | dánarstaður = [[Reykjavík]] | háskóli = [[Kaupmannahafnarháskóli]] | starf = Landshöfðingjaritari, [[sýslumaður]] og [[ráðherra]] | maki = Ragnheiður Stefánsdóttir Hafstein (g. 1889) | börn = 10 | stjórnmálaflokkur = [[Heimastjórnarflokkurinn]]<br>[[Sambandsflokkurinn]] | foreldrar = [[Pétur Havsteen]] og Kristjana Gunnarsdóttir Havstein |AÞ_CV = 232 |AÞ_frá1 = 1900 |AÞ_til1 = 1901 |AÞ_kjördæmi1= [[Ísafjarðarsýsla|Ísafjörður]] |AÞ_flokkur1 = Heimastjórnarflokkurinn |AÞ_frá2 = 1903 |AÞ_til2 = 1911 |AÞ_kjördæmi2= [[Eyjafjarðarsýsla|Eyjafjörður]] |AÞ_flokkur2 = Heimastjórnarflokkurinn |AÞ_frá3 = 1911 |AÞ_til3 = 1914 |AÞ_kjördæmi3= [[Eyjafjarðarsýsla|Eyjafjörður]] |AÞ_flokkur3 = Sambandsflokkurinn |AÞ_frá4 = 1914 |AÞ_til4 = 1915 |AÞ_kjördæmi4= [[Eyjafjarðarsýsla|Eyjafjörður]] |AÞ_flokkur4 = Heimastjórnarflokkurinn |AÞ_frá5 = 1916 |AÞ_til5 = 1922 |AÞ_kjördæmi5= [[Landskjör]] |AÞ_flokkur5 = Heimastjórnarflokkurinn }} '''Hannes Þórður Hafstein''' (f. [[4. desember]] [[1861]], d. [[13. desember]] [[1922]]) var [[Ísland|íslenskt]] skáld, sýslumaður og fyrsti [[ráðherra Íslands]]. ==Ævi== Hannes var sonur [[Pétur Havsteen|Péturs Havsteens]] [[amtmaður|amtmanns]] á [[Möðruvellir (Hörgárdal)|Möðruvöllum]] í Hörgárdal og Kristjönu Gunnarsdóttur Havsteen. Hann varð fyrsti [[inspector scholae]] [[Lærði skólinn|Lærða skólans]] skólaárið [[1879]]-[[1880]]<ref name="inspector scholae">{{Vefheimild|url=http://www.mr.is/index.php?option=com_content&view=article&id=468%3Ainspector-scholae-1879-&catid=67&Itemid=997|titill=Inspector scholae frá 1879|útgefandi=Menntaskólinn í Reykjavík}}</ref>. Hannes lauk námi við [[Hinn lærði skóli|Lærða skólann]] 1880 og hélt í laganám til [[Kaupmannahöfn|Kaupmannahafnar]]. Hann dundaði sér við skriftir á námsárum sínum og gat sér gott orð á Íslandi fyrir skáldskapargáfu. Hann lauk lögfræðiprófi frá [[Kaupmannahafnarháskóli|Kaupmannahafnarháskóla]] árið [[1886]]. Þegar hann kom heim varð hann settur sýslumaður í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] og sat að [[Staðarfell]]i í eitt ár uns hann gerðist málafærslumaður við [[landsyfirréttur|landsyfirréttinn]]. Tveimur árum síðar varð Hannes ritari hjá [[Magnús Stephensen (f. 1836)|Magnúsi Stephensen]] [[landshöfðingi|landshöfðingja]]. Árið 1895 var hann skipaður sýslumaður á [[Ísafjörður|Ísafirði]], í kjölfar [[Skúlamál]]a - [[Skúli Thoroddsen|Skúla Thoroddsen]] og fór til Ísafjarðar árið eftir. Árið 1899 fór Hannes á landhelgisbátnum Ingjaldi út í [[Bretland|breska]] togarann ''Royalist'', sem var að ólöglegum veiðum í [[Landhelgi Íslands|íslenskri landhelgi]] í [[Dýrafjörður|Dýrafirði]]. Togarinn kafsigldi bátinn með þeim afleiðingum að þrír af þeim fjórum ósyndu mönnum sem voru með Hannesi í för drukknuðu. Bretarnir björguðu Hannesi um borð og hættu veiðunum. Hannes sat á Alþingi fyrir Ísfirðinga [[1900]]-[[1901]] og fyrir Eyfirðinga [[1903]]-[[1915]]. Loks var hann kjörinn af konungi til setu á Alþingi [[1916]]-[[1922]] en hann sat síðast á Alþingi [[1917]]. Hann varð foringi [[Heimastjórnarflokkurinn|Heimastjórnarmanna]] á Alþingi þegar dönsk ríkisstjórn [[Venstre]] féllst á hugmyndir Heimastjórnarmanna um [[ráðherra]] á Íslandi, og bauð Íslendingum heimastjórn að fyrra bragði, eftir að [[Valtýr Guðmundsson]] hafði fengið frumvarp sitt samþykkt á Alþingi 1901, árið 1903. ==Ráðherra== [[Mynd:ÁBS ónr 1.jpg|thumb|right|Hannes Hafstein heilsar almenningi við þingsetningu við Dómkirkjuna í Reykjavík á fyrstu árum Heimastjórnarinnar.]] [[Mynd:Hannes Hafstein grave.JPG|thumb|right|Legsteinn í Hólavallagarði]] Hannes varð fyrsti [[ráðherra Íslands]] frá og með 1. febrúar 1904. Meðan Hannes var ráðherra var sími lagður til landsins (sjá ''[[Símamálið]]''). Deilur risu um uppkast að nýrri stjórnarskrá og var kosið um „''[[Uppkastið]]''“ árið 1908. Andstæðingar ''Uppkastsins'' unnu sigur og [[Björn Jónsson]] varð ráðherra [[31. mars]] [[1909]]. Þá varð Hannes bankastjóri Íslandsbanka. Hannes varð ráðherra í annað sinn 24. júlí 1912, þá fyrir [[Sambandsflokkurinn|Sambandsflokk]], þegar [[Kristján Jónsson (dómsstjóri og ráðherra)|Kristján Jónsson]] lét af embætti, og sat til 21. júlí 1914. Á því tímabili var [[fánamálið]] mjög til umræðu, og tapaði Hannes atkvæðagreiðslu um skipan nefndar um tilhögun og tillögugerð í fánamálinu. Tók [[Sigurður Eggerz]] við ráðherraembætti af Hannesi. Hannes settist þá aftur í bankastjórastól Íslandsbanka og sat þar til 1917 er hann sagði af sér vegna heilsubrests. == Tilvitnanir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> ==Tenglar== {{Wikiheimild|Höfundur:Hannes Hafstein|Hannesi Hafstein}} * [http://www.hannesarholt.is/ Hannesarholt | Menningarsetur | Grundarstígur 10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130914071030/http://www.hannesarholt.is/ |date=2013-09-14 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2292236 Hannes Hafstein], Óðinn, 1.-6. tölublað (01.01.1923), Blaðsíða 1 * [http://www.althingi.is/cv.php4?nfaerslunr=232 Æviágrip á heimasíðu Alþingis] * [https://web.archive.org/web/20070515175903/http://www.forsaetisraduneyti.is/upplysingar/faninn/Saga_fana/ Fánamálið hjá forsætisráðuneytinu] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041021161042/www.heimastjorn.is/myndbond/nr/114 Heimastjórn.is - Erindi Guðjóns Friðrikssonar um Hannes Hafstein] * Hannes Hafstein með erlendum augum: Encyclopaedia Britannica http://www.britannica.com/EBchecked/topic/251442/Hannes-Hafstein * [http://www.hi.is/~gylfason/ValtyrI.htm Gagnrýni Þorvalds Gylfasonar á aðdáun fólks á Hannesi Hafstein I] * [https://timarit.is/page/3268926 ''Aldarfjórðungsafmæli innlendrar stjórnar''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1929] * [https://timarit.is/page/3310439 ''Hannes drap mig með glæsimennskunni''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1994] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3307480 ''Klingjum nú og kætum oss''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1989] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3307094 Hannes Hafstein og hús skáldsins, Lesbók Morgunblaðsins, 39. tölublað (15.10.1988), Bls.8-11] ===Sögur og kvæði=== * [https://baekur.is/bok/85f93b2a-487c-477a-a583-08a839c9f956 Ljóðabók eftir Hannes Hafstein 1916 (bækur.is)] {{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.ljod.is/poempage.php?sView=poet-view&iPoetID=5&sSearch=authors Ljóð eftir Hannes Hafstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312075340/http://www.ljod.is/poempage.php?sView=poet-view&iPoetID=5&sSearch=authors |date=2007-03-12 }} *[http://www.snerpa.is/net/sma/brehatt.htm Brennivínshatturinn] {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| fyrir = Fyrstur í embætti | titill=[[Ráðherra Íslands]] | frá=[[1. febrúar]] [[1904]] | til=[[31. mars]] [[1909]] | eftir=[[Björn Jónsson]]}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Kristján Jónsson (ráðherra)|Kristján Jónsson]] |titill=[[Ráðherra Íslands]] | frá=[[25. júlí]] [[1912]] | til=[[21. júlí ]] [[1914]] | eftir=[[Sigurður Eggerz]]}} {{Erfðatafla | fyrir= Fyrstur í embætti |titill=[[Inspector scholae]] | frá=[[1879]] | til=[[1880]] | eftir=[[Þorleifur Jónsson]]}} {{Töfluendir}} {{Ráðherrar Íslands}} [[Flokkur:Ráðherrar Íslands]] [[Flokkur:Forsetar Alþingis]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir bankastjórar]] [[Flokkur:Landshöfðingjaritarar]] [[Flokkur:Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla]] [[Flokkur:Þingmenn Heimastjórnarflokksins]] [[Flokkur:Þingmenn Sambandsflokksins]] {{fd|1861|1922}} a58pxl9bhfkywfgw4vqlptqz0hb3skp 0 26074 1984889 1944463 2026-11-03T12:17:40Z Berserkur 10188 1984889 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} [[Mynd:Rapperswil - Zerstörung 1350 - Chronik Stumpf 1547-48.jpg|thumb|right|Eyðilegging [[Rapperswil]].]] [[Mynd:Guillaume III de Hainaut.png|thumb|right|[[Vilhjálmur 5. af Hollandi]].]] Árið '''1350''' (MCCCL í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 50. ár 14. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[föstudagur|föstudegi]] samkvæmt [[júlíska tímatalið|júlíska tímatalinu]]. == Á Íslandi == * Engin skip komu til Íslands frá [[Noregur|Noregi]] vegna [[Svarti dauði|Svarta dauða]]. * [[Ólafur Bjarnarson]] varð [[hirðstjóri]] yfir allt Ísland. * [[Arngrímur Brandsson]] varð [[ábóti]] í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]]. ===Fædd=== * [[Jón Hákonarson]] í [[Víðidalstunga|Víðidalstungu]], einn þeirra sem rituðu [[Flateyjarbók]]. ===Dáin=== * [[Bergur Sokkason]], ábóti í [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverárklaustri]]. * [[Grímur Þorsteinsson]], lögmaður norðan og vestan. * [[Stefán Gunnlaugsson (ábóti)|Stefán Gunnlaugsson]], ábóti í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]] og áður í [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverárklaustri]]. == Erlendis == * [[23. maí]] - Stuðningsmenn [[Vilhjálmur 5. af Hollandi|Vilhjálms 5]]., greifa af Hollandi, stofnuðu Þorskabandalagið. * [[29. ágúst]] - [[Hundrað ára stríðið]]: Enskur floti sem [[Játvarður 3.]] stýrði sjálfur vann sigur á kastilískum flota. * [[5. september]] - Íhaldssamir aðalsmenn í [[Holland]]i stofnuðu Öngulbandalagið. * Rudolf Brun, borgarstjóri í [[Zürich]], lét leggja höfuðaðsetur andstæðinga sinna, bæinn [[Rapperswil]], í auðn. * [[Svarti dauði|Svarta dauða]] varð fyrst vart í [[Skotland]]i og í [[Svíþjóð]]. Annars er faraldrinum talið ljúka þetta ár víðast hvar í Evrópu. Fædd * [[13. apríl]] - [[Margrét 3. af Flæmingjalandi|Margrét 3.]], greifynja af Flæmingjalandi (d. 1405). * [[27. júní]] - [[Manúel 2. Palaíológos]], Býsanskeisari (d. [[1425]]). * [[27. desember]] - [[Jóhann 1. Aragóníukonungur|Jóhann 1.]], konungur Aragóníu (d. [[1395]]). * [[Bónifasíus 9.]] páfi (d. [[1404]]). Dáin * [[26. mars]] - [[Alfons 11.]], konungur Kastilíu (f. [[1311]]). * [[3. apríl]] - [[Ottó 4.]], hertogi af Búrgund (f. [[1295]]). * [[22. ágúst]] - [[Filippus 6. Frakkakonungur|Filippus 6.]] Frakkakonungur (f. [[1293]]). * [[Till Ugluspegill]], þýskur hrekkjalómur (f. um [[1300]]). [[Flokkur:1350]] [[Flokkur:1341-1350]] iewi9o2ly3bticudmwbh3ig4v4vo0gl 0 26097 1984897 1905428 2026-11-03T12:58:35Z Berserkur 10188 1984897 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1344]]|[[1345]]|[[1346]]|[[1347]]|[[1348]]|[[1349]]|[[1350]]| [[1331–1340]]|[[1341–1350]]|[[1351–1360]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} [[Mynd:Charles de Blois is taken prisoner.jpg|thumb|right|[[Karl af Blois]] tekinn höndum í [[Bretónska erfðastríðið|Bretónska erfðastríðinu]].]] [[Mynd:Blackdeath2.gif|thumb|right|Útbreiðsla Svarta dauða um miðja 14. öld.]] Árið '''1347''' ('''MCCCXLVII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Bólusótt]] gekk um landið. * Biskupslaust varð á Íslandi um veturinn því báðir biskuparnir, [[Ormur Ásláksson]] og [[Jón Sigurðsson (biskup)|Jón Sigurðsson]], fóru út með sama skipi úr [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. * Norðlendingar rituðu [[Noregskonungar|Noregskonungi]] bréf um fjárkröfur biskupa og fleiri umkvörtunarefni, þar á meðal hve fjölmennir biskupar væru í yfirferðum sínum um landið. * Ólafur kláði, sonur herra [[Grímur Þorsteinsson|Gríms Þorsteinssonar]], var höggvinn. Ekki er vitað fyrir hvaða sakir. * Annálar greina frá því að til Íslands hafi hrakið [[Grænland|grænlenskt]] skip sem siglt hafði til [[Markland|Marklands]] og á því 17 menn. Það kom í [[Straumfjörður|Straumfjörð]] á Mýrum en sigldi síðan til [[Noregur|Noregs]]. ===Fædd=== ===Dáin=== == Erlendis == * [[26. janúar]] - [[Karlsháskólinn]] í [[Prag]] var stofnaður. * [[2. febrúar]] - [[Borgarastríð]]i í [[Býsans]], milli [[Jóhann 6. Kantakouzenos|Jóhanns 6. Kantakouzenos]] og forráðamanna [[Jóhann 5. Palaíológos|Jóhanns 5. Palaíológos]] lauk með innreið Kantakouzenos í [[Konstantínópel]]. í maí var svo samið um sættir og að Jóhann 5. skyldi kvænast Helenu, dóttur Kantakouzenos. * Vor - [[Svarti dauði]] braust út í verslunarbænum [[Kaffa]] á [[Krímskagi|Krímskaga]]. * Maí - Skip [[Genúa|Genúamanna]], sem höfðu flúið frá Kaffa vegna pestarinnar, höfðu viðdvöl í [[Konstantínópel]] og báru Svarta dauða þangað. * [[19. júní|19.]]-[[20. júní]] - [[Bretónska erfðastríðið]]: Lið Karls af Blois beið lægri hlut fyrir enskum sveitum undir stjórn Sir Thomas Dagworth og Karl var tekinn höndum. * Haust - [[Svarti dauði|Svarta dauða]] varð fyrst vart á [[Sikiley]]. * [[1. september]] - [[Svarti dauði]] barst til [[Marseilles]] í [[Frakkland|Frakklandi]]. * September - [[Hundrað ára stríðið]]: Englendingar náðu yfirráðum yfir [[Calais]]. * Október - Skip frá [[Genúa]] báru Svarta dauða til [[Suður-Ítalía|Suður-Ítalíu]]. * Desember - [[Svarti dauði]] barst til [[Majorka]]. * Svarti dauði barst til [[Bagdad]]. ===Fædd=== * [[25. mars]] - [[Heilög Katrín frá Siena]] (d. [[1380]]). * [[28. júlí]] - [[Margrét af Durazzo]], Napólídrottning, kona [[Karl 3. Napólíkonungur|Karls 3.]] (d. [[1412]]). * [[Elísabet af Pommern]], fjórða og síðasta eiginkona [[Karl 4. keisari|Karls 4.]] keisara (d. [[1393]]). * [[Friðrik 3., hertogi Austurríkis|Friðrik 3.]], hertogi Austurríkis (d. [[1362]]). ===Dáin=== * [[11. október]] - [[Lúðvík 4. keisari|Lúðvík 4.]], keisari hins Heilaga rómverska ríkis (f. [[1282]]). * [[Vilhjálmur frá Ockham]], enskur heimspekingur (f. [[1288]]). [[Flokkur:1347]] [[Flokkur:1341-1350]] dlw0k87ik1xsh3oe60x039kkrm0zfv0 1984898 1984897 2026-11-03T13:00:09Z Berserkur 10188 /* Erlendis */ 1984898 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1344]]|[[1345]]|[[1346]]|[[1347]]|[[1348]]|[[1349]]|[[1350]]| [[1331–1340]]|[[1341–1350]]|[[1351–1360]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} [[Mynd:Charles de Blois is taken prisoner.jpg|thumb|right|[[Karl af Blois]] tekinn höndum í [[Bretónska erfðastríðið|Bretónska erfðastríðinu]].]] [[Mynd:Blackdeath2.gif|thumb|right|Útbreiðsla Svarta dauða um miðja 14. öld.]] Árið '''1347''' ('''MCCCXLVII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Bólusótt]] gekk um landið. * Biskupslaust varð á Íslandi um veturinn því báðir biskuparnir, [[Ormur Ásláksson]] og [[Jón Sigurðsson (biskup)|Jón Sigurðsson]], fóru út með sama skipi úr [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. * Norðlendingar rituðu [[Noregskonungar|Noregskonungi]] bréf um fjárkröfur biskupa og fleiri umkvörtunarefni, þar á meðal hve fjölmennir biskupar væru í yfirferðum sínum um landið. * Ólafur kláði, sonur herra [[Grímur Þorsteinsson|Gríms Þorsteinssonar]], var höggvinn. Ekki er vitað fyrir hvaða sakir. * Annálar greina frá því að til Íslands hafi hrakið [[Grænland|grænlenskt]] skip sem siglt hafði til [[Markland|Marklands]] og á því 17 menn. Það kom í [[Straumfjörður|Straumfjörð]] á Mýrum en sigldi síðan til [[Noregur|Noregs]]. ===Fædd=== ===Dáin=== == Erlendis == * [[26. janúar]] - [[Karlsháskólinn]] í [[Prag]] var stofnaður. * [[2. febrúar]] - Borgarastríðið í [[Býsans]], milli [[Jóhann 6. Kantakouzenos|Jóhanns 6. Kantakouzenos]] og forráðamanna [[Jóhann 5. Palaíológos|Jóhanns 5. Palaíológos]] lauk með innreið Kantakouzenos í [[Konstantínópel]]. í maí var svo samið um sættir og að Jóhann 5. skyldi kvænast Helenu, dóttur Kantakouzenos. * Vor - [[Svarti dauði]] braust út í verslunarbænum [[Kaffa]] á [[Krímskagi|Krímskaga]]. * Maí - Skip [[Lýðveldið Genúa|Genúamanna]], sem höfðu flúið frá Kaffa vegna pestarinnar, höfðu viðdvöl í [[Konstantínópel]] og báru Svarta dauða þangað. * [[19. júní|19.]]-[[20. júní]] - [[Bretónska erfðastríðið]]: Lið Karls af Blois beið lægri hlut fyrir enskum sveitum undir stjórn Sir Thomas Dagworth og Karl var tekinn höndum. * Haust - [[Svarti dauði|Svarta dauða]] varð fyrst vart á [[Sikiley]]. * [[1. september]] - [[Svarti dauði]] barst til [[Marseilles]] í [[Frakkland|Frakklandi]]. * September - [[Hundrað ára stríðið]]: Englendingar náðu yfirráðum yfir [[Calais]]. * Október - Skip frá [[Genúa]] báru Svarta dauða til [[Suður-Ítalía|Suður-Ítalíu]]. * Desember - [[Svarti dauði]] barst til [[Majorka]]. * Svarti dauði barst til [[Bagdad]]. ===Fædd=== * [[25. mars]] - [[Heilög Katrín frá Siena]] (d. [[1380]]). * [[28. júlí]] - [[Margrét af Durazzo]], Napólídrottning, kona [[Karl 3. Napólíkonungur|Karls 3.]] (d. [[1412]]). * [[Elísabet af Pommern]], fjórða og síðasta eiginkona [[Karl 4. keisari|Karls 4.]] keisara (d. [[1393]]). * [[Friðrik 3., hertogi Austurríkis|Friðrik 3.]], hertogi Austurríkis (d. [[1362]]). ===Dáin=== * [[11. október]] - [[Lúðvík 4. keisari|Lúðvík 4.]], keisari hins Heilaga rómverska ríkis (f. [[1282]]). * [[Vilhjálmur frá Ockham]], enskur heimspekingur (f. [[1288]]). [[Flokkur:1347]] [[Flokkur:1341-1350]] fq5b4jvhnouzxlbf2mswz4mmxcpmmxp 1984899 1984898 2026-11-03T13:00:57Z Berserkur 10188 /* Erlendis */ 1984899 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1344]]|[[1345]]|[[1346]]|[[1347]]|[[1348]]|[[1349]]|[[1350]]| [[1331–1340]]|[[1341–1350]]|[[1351–1360]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} [[Mynd:Charles de Blois is taken prisoner.jpg|thumb|right|[[Karl af Blois]] tekinn höndum í [[Bretónska erfðastríðið|Bretónska erfðastríðinu]].]] [[Mynd:Blackdeath2.gif|thumb|right|Útbreiðsla Svarta dauða um miðja 14. öld.]] Árið '''1347''' ('''MCCCXLVII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Bólusótt]] gekk um landið. * Biskupslaust varð á Íslandi um veturinn því báðir biskuparnir, [[Ormur Ásláksson]] og [[Jón Sigurðsson (biskup)|Jón Sigurðsson]], fóru út með sama skipi úr [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. * Norðlendingar rituðu [[Noregskonungar|Noregskonungi]] bréf um fjárkröfur biskupa og fleiri umkvörtunarefni, þar á meðal hve fjölmennir biskupar væru í yfirferðum sínum um landið. * Ólafur kláði, sonur herra [[Grímur Þorsteinsson|Gríms Þorsteinssonar]], var höggvinn. Ekki er vitað fyrir hvaða sakir. * Annálar greina frá því að til Íslands hafi hrakið [[Grænland|grænlenskt]] skip sem siglt hafði til [[Markland|Marklands]] og á því 17 menn. Það kom í [[Straumfjörður|Straumfjörð]] á Mýrum en sigldi síðan til [[Noregur|Noregs]]. ===Fædd=== ===Dáin=== == Erlendis == * [[26. janúar]] - [[Karlsháskólinn]] í [[Prag]] var stofnaður. * [[2. febrúar]] - Borgarastríðið í [[Býsans]], milli [[Jóhann 6. Kantakouzenos|Jóhanns 6. Kantakouzenos]] og forráðamanna [[Jóhann 5. Palaíológos|Jóhanns 5. Palaíológos]] lauk með innreið Kantakouzenos í [[Konstantínópel]]. í maí var svo samið um sættir og að Jóhann 5. skyldi kvænast Helenu, dóttur Kantakouzenos. * Vor - [[Svarti dauði]] braust út í verslunarbænum [[Kaffa]] á [[Krímskagi|Krímskaga]]. * Maí - Skip [[Lýðveldið Genúa|Genúamanna]], sem höfðu flúið frá Kaffa vegna pestarinnar, höfðu viðdvöl í [[Konstantínópel]] og báru svarta dauða þangað. * [[19. júní|19.]]-[[20. júní]] - [[Bretónska erfðastríðið]]: Lið Karls af Blois beið lægri hlut fyrir enskum sveitum undir stjórn Sir Thomas Dagworth og Karl var tekinn höndum. * Haust - [[Svarti dauði|Svarta dauða]] varð fyrst vart á [[Sikiley]]. * [[1. september]] - [[Svarti dauði]] barst til [[Marseilles]] í [[Frakkland|Frakklandi]]. * September - [[Hundrað ára stríðið]]: Englendingar náðu yfirráðum yfir [[Calais]]. * Október - Skip frá [[Genúa]] báru svarta dauða til Suður-Ítalíu og Sikileyjar. * Desember - [[Svarti dauði]] barst til [[Majorka]]. * Svarti dauði barst til [[Bagdad]]. ===Fædd=== * [[25. mars]] - [[Heilög Katrín frá Siena]] (d. [[1380]]). * [[28. júlí]] - [[Margrét af Durazzo]], Napólídrottning, kona [[Karl 3. Napólíkonungur|Karls 3.]] (d. [[1412]]). * [[Elísabet af Pommern]], fjórða og síðasta eiginkona [[Karl 4. keisari|Karls 4.]] keisara (d. [[1393]]). * [[Friðrik 3., hertogi Austurríkis|Friðrik 3.]], hertogi Austurríkis (d. [[1362]]). ===Dáin=== * [[11. október]] - [[Lúðvík 4. keisari|Lúðvík 4.]], keisari hins Heilaga rómverska ríkis (f. [[1282]]). * [[Vilhjálmur frá Ockham]], enskur heimspekingur (f. [[1288]]). [[Flokkur:1347]] [[Flokkur:1341-1350]] e7ev9njjofwviul567q9med1wz49rb0 0 27626 1984890 1906860 2026-11-03T12:28:08Z Berserkur 10188 1984890 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1346]]|[[1347]]|[[1348]]|[[1349]]|[[1350]]|[[1351]]|[[1352]]| [[1331–1340]]|[[1341–1350]]|[[1351–1360]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} Árið '''1349''' ('''MCCCXLIX''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Gyrðir Ívarsson]] varð biskup í [[Skálholtsbiskupar|Skálholti]]. * [[Eysteinn Ásgrímsson]] varð [[officialis]] í [[Helgafellsklaustur|Helgafellsklaustri]]. ;Fædd ;Dáin == Erlendis == * [[9. janúar]] - [[Gyðingdómur|Gyðingum]] í [[Basel]] í [[Sviss]] safnað saman og þeir brenndir þar sem fólk taldi þá bera ábyrgð á plágunni. * [[30. janúar]] - Günther von Schwarzburg var kosinn keisari [[heilaga rómverska ríkið|heilaga rómverska ríkisins]]. Hann lést stuttu síðar og var Karl 4. valinn keisari á ný í júní. * [[14. febrúar]] - Um tvö þúsund [[gyðingar]] voru brenndir á báli í [[Strassborg]]. Alls er talið að sextán þúsund gyðingar hafi verið drepnir í borginni þetta ár. * Maí - [[Svarti dauði]] var talinn yfirstaðinn á [[Írland]]i. * [[24. ágúst]] - [[Svarti dauði]] braust út í [[Pólland]]i. * [[9. september]] - [[Jarðskjálfti]] olli miklum skemmdum í [[Róm]]. Meðal annars hrundi suðurveggur [[Colosseum]]. * [[17. nóvember]] - [[Klemens VI]] páfi ógilti hjónaband jarlsins af Salisbury og [[Jóhanna af Kent|Jóhönnu af Kent]] á þeirri forsendu að hún væri þegar gift Tómasi Holland, jarli af Kent. ===Ódagsett=== * [[Svarti dauði]] barst til [[Björgvin (Noregi)|Björgvinjar]] þegar þangað rak enskt skip og öll áhöfnin var látin úr pestinni. * Gífurlegur manndauði í Noregi. Allir biskupar dóu nema Salómon biskup í [[Osló]] og tveir biskupar sem voru staddir í landinu, [[Ormur Ásláksson]] Hólabiskup og [[Jón skalli Eiríksson|Jón skalli]] Grænlandsbiskup, og tveir sem vígðir voru í sóttinni, annar þeirra [[Gyrðir Ívarsson]] Skálholtsbiskup. * [[Heilög Birgitta frá Svíþjóð|Birgitta Birgisdóttir]] (seinna heilög Birgitta) fór til [[Róm]]ar til að telja páfann á að leyfa sér að reisa klaustur í [[Vadstena]]. ;Fædd * [[9. september]] - [[Albert 3. af Austurríki|Albert 3.]], hertogi Austurríkis (d. [[1395]]). ;Dáin * [[11. september]] - [[Bonne af Lúxemborg|Bonne]], fyrri kona [[Jóhann 2. Frakkakonungur|Jóhanns 2. Frakkakonungs]] (f. 1315). * [[6. október]] - [[Jóhanna 2. Navarradrottning|Jóhanna 2.]], drottning Navarra, dóttir [[Loðvík 10.|Loðvíks 10.]] Frakkakonungs (f. 1312). * [[William frá Ockham]], enskur heimspekingur (f. [[1285]]). [[Flokkur:1349]] [[Flokkur:1341-1350]] 691hawx42vchqhhyjj9siaxacjgweo2 0 27671 1984891 1905459 2026-11-03T12:38:15Z Berserkur 10188 1984891 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1345]]|[[1346]]|[[1347]]|[[1348]]|[[1349]]|[[1350]]|[[1351]]| [[1331–1340]]|[[1341–1350]]|[[1351–1360]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} [[Mynd:Il Morbetto.jpg|thumb|right|[[Svarti dauði]] barst til [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]].]] Árið '''1348''' ('''MCCCXLVIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Jón Guttormsson skráveifa]] var dæmdur á náð konungs fyrir illvirki og sigldi á konungsfund það ár að biðja sér griða. * [[Jón Sigurðsson (biskup)|Jón Sigurðsson]] Skálholtsbiskup kom til Íslands frá [[Noregur|Noregi]] en þegar skip hans og önnur skip sigldu til Íslands var [[Svarti dauði]] ekki kominn til Noregs svo að Íslendingar sluppu við pestina að sinni. ===Fædd=== ===Dáin=== * [[Holti Þorgrímsson]] hirðstjóri. * [[Jón Sigurðsson (biskup)|Jón Sigurðsson]], [[Skálholtsbiskupar|biskup í Skálholti]] frá [[1343]]. == Erlendis == * [[2. febrúar]] - [[Þýsku riddararnir]] unnu sigur á Stórertogadæminu Litáen í orrustunni við Strėva. * [[7. apríl]] - [[Karlsháskóli]] var stofnaður í [[Prag]]. * [[24. júní]] - [[Svarti dauði]] barst til [[England]]s. ===Ódagsett=== * Fyrstu tilfelli [[svarti dauði|svarta dauða]] í [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]]. * [[Heilagur Georg]] tók við af [[Játvarður góði|Játvarði góða]] sem [[verndardýrlingur]] [[England]]s. * [[Magnús Eiríksson Svíakonungur]] fór í stríð gegn [[Hólmgarður|Hólmgarði]] og Svíar biðu ósigur í orrustunni við Schabtschin en lögðu [[Hnetuborg]] undir sig. * [[Játvarður 3.]] Englandskonungur stofnaði [[sokkabandsorðan|sokkabandsorðuna]]. * [[Svarti dauði]] herjaði í [[Kaíró]]. * Borgin [[Hangzhou]] í Kína var líklega stærsta borg heims. ===Fædd=== * [[Andronikos 4.]] Palaeologos, [[Býsanska keisaradæmið|Býsanskeisari]]. * [[Rikardis af Schwerin]], Svíadrottning, kona [[Albrecht af Mecklenburg|Albrechts af Mecklenburg]] (d. [[1377]]). ===Dáin=== * 2. september - Jóhanna, prinsessa af Englandi (f. um 1333). * [[12. september]] - [[Jóhanna halta, Frakklandsdrottning]], fyrri kona [[Filippus 6. Frakkakonungur|Filippusar 6.]] (f. [[1293]]). [[Flokkur:1348]] [[Flokkur:1341-1350]] krg3nb3uf9d8rmbltruuxb85rzzka31 1984892 1984891 2026-11-03T12:38:43Z Berserkur 10188 1984892 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1345]]|[[1346]]|[[1347]]|[[1348]]|[[1349]]|[[1350]]|[[1351]]| [[1331–1340]]|[[1341–1350]]|[[1351–1360]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} [[Mynd:Il Morbetto.jpg|thumb|right|[[Svarti dauði]] barst til [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]].]] Árið '''1348''' ('''MCCCXLVIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Jón Guttormsson skráveifa]] var dæmdur á náð konungs fyrir illvirki og sigldi á konungsfund það ár að biðja sér griða. * [[Jón Sigurðsson (biskup)|Jón Sigurðsson]] Skálholtsbiskup kom til Íslands frá [[Noregur|Noregi]] en þegar skip hans og önnur skip sigldu til Íslands var [[Svarti dauði]] ekki kominn til Noregs svo að Íslendingar sluppu við pestina að sinni. ===Fædd=== ===Dáin=== * [[Holti Þorgrímsson]] hirðstjóri. * [[Jón Sigurðsson (biskup)|Jón Sigurðsson]], [[Skálholtsbiskupar|biskup í Skálholti]] frá [[1343]]. == Erlendis == * [[2. febrúar]] - [[Þýsku riddararnir]] unnu sigur á Stórertogadæminu Litáen í orrustunni við Strėva. * [[7. apríl]] - [[Karlsháskóli]] var stofnaður í [[Prag]]. * [[24. júní]] - [[Svarti dauði]] barst til [[England]]s. ===Ódagsett=== * Fyrstu tilfelli [[svarti dauði|svarta dauða]] í [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]]. * [[Heilagur Georg]] tók við af [[Játvarður góði|Játvarði góða]] sem [[verndardýrlingur]] [[England]]s. * [[Magnús Eiríksson Svíakonungur]] fór í stríð gegn [[Hólmgarður|Hólmgarði]] og Svíar biðu ósigur í orrustunni við Schabtschin en lögðu [[Hnetuborg]] undir sig. * [[Játvarður 3.]] Englandskonungur stofnaði [[sokkabandsorðan|sokkabandsorðuna]]. * [[Svarti dauði]] herjaði í [[Kaíró]]. * Borgin [[Hangzhou]] í Kína var líklega stærsta borg heims. ===Fædd=== * [[Andronikos 4.]] Palaeologos, [[Býsanska keisaradæmið|Býsanskeisari]]. * [[Rikardis af Schwerin]], Svíadrottning, kona [[Albrecht af Mecklenburg|Albrechts af Mecklenburg]] (d. [[1377]]). ===Dáin=== * 2. september - Jóhanna, prinsessa af Englandi (f. um 1333). * [[12. september]] - [[Jóhanna halta, Frakklandsdrottning]], fyrri kona [[Filippus 6. Frakkakonungur|Filippusar 6.]] (f. [[1293]]). [[Flokkur:1348]] [[Flokkur:1341-1350]] pd359gczqr1ogkjik1ai648v1o49lb4 1984894 1984892 2026-11-03T12:45:30Z Berserkur 10188 1984894 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1345]]|[[1346]]|[[1347]]|[[1348]]|[[1349]]|[[1350]]|[[1351]]| [[1331–1340]]|[[1341–1350]]|[[1351–1360]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} [[Mynd:Il Morbetto.jpg|thumb|right|[[Svarti dauði]] barst til [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]].]] Árið '''1348''' ('''MCCCXLVIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Jón Guttormsson skráveifa]] var dæmdur á náð konungs fyrir illvirki og sigldi á konungsfund það ár að biðja sér griða. * [[Jón Sigurðsson (biskup)|Jón Sigurðsson]] Skálholtsbiskup kom til Íslands frá [[Noregur|Noregi]] en þegar skip hans og önnur skip sigldu til Íslands var [[Svarti dauði]] ekki kominn til Noregs svo að Íslendingar sluppu við pestina að sinni. ===Fædd=== ===Dáin=== * [[Holti Þorgrímsson]] hirðstjóri. * [[Jón Sigurðsson (biskup)|Jón Sigurðsson]], [[Skálholtsbiskupar|biskup í Skálholti]] frá [[1343]]. == Erlendis == * [[2. febrúar]] - [[Þýsku riddararnir]] unnu sigur á Stórhertogadæminu Litáen í orrustunni við Strėva. * [[24. júní]] - [[Svarti dauði]] barst til [[England]]s. ===Ódagsett=== * Fyrstu tilfelli [[svarti dauði|svarta dauða]] í [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]]. * [[Heilagur Georg]] tók við af [[Játvarður góði|Játvarði góða]] sem [[verndardýrlingur]] [[England]]s. * [[Magnús Eiríksson Svíakonungur]] fór í stríð gegn [[Hólmgarður|Hólmgarði]] og Svíar biðu ósigur í orrustunni við Schabtschin en lögðu [[Hnetuborg]] undir sig. * [[Játvarður 3.]] Englandskonungur stofnaði [[sokkabandsorðan|sokkabandsorðuna]]. * [[Svarti dauði]] herjaði í [[Kaíró]]. * Borgin [[Hangzhou]] í Kína var líklega stærsta borg heims. ===Fædd=== * [[Andronikos 4.]] Palaeologos, [[Býsanska keisaradæmið|Býsanskeisari]]. * [[Rikardis af Schwerin]], Svíadrottning, kona [[Albrecht af Mecklenburg|Albrechts af Mecklenburg]] (d. [[1377]]). ===Dáin=== * 2. september - Jóhanna, prinsessa af Englandi (f. um 1333). * [[12. september]] - [[Jóhanna halta, Frakklandsdrottning]], fyrri kona [[Filippus 6. Frakkakonungur|Filippusar 6.]] (f. [[1293]]). [[Flokkur:1348]] [[Flokkur:1341-1350]] ge1rkhjttxyq8n4bhivbqel3ektwxzg 0 31837 1984946 1875518 2026-11-04T00:16:10Z Berserkur 10188 viðbætur og nokkrar heimildir settar inn. 1984946 wikitext text/x-wiki {{Fjall}} [[Mynd:Askja.jpg|thumb|Askja, Öskjuvatn og Dyngjufjöll í kring.]] [[File:Askja eldstöðvakerfi kort.png|thumb|Askja eldstöðvakerfi merkt rautt á kortið, megineldstöðin Askja merkt með grænum þríhyrning og gossprungur tigreindar.]] {{CommonsCat|Askja (central volcano)}} '''Askja''' er [[megineldstöð]] norðan [[Vatnajökull|Vatnajökuls]], í [[Ódáðahraun]]i á hálendi Íslands<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/is/svaedin/odadahraun/natturutulkun-og-fraedsla/um-oskju|title=Um Öskju|last=Vatnajökulsþjóðgarður|website=Vatnajökulsþjóðgarður|language=is|access-date=2023-02-20}}</ref>. Umhverfis Öskju eru [[Dyngjufjöll]], en skarð er í gegnum fjöllin til austurs, sem kallast [[Öskjuop]]. ==Gossaga== Í kringum 200 basísk hraungos hafa orðið í eldstöðvakerfinu síðastliðin 7000 ár og 40 sem eru yngri en 1100 ára. Skil á milli megineldstöðvarinnar og sprungusveimsins eru hins vegar ekki augljós. ===Gos 1875=== [[Öskjugosið 1875|Gífurlegt eldgos]] hófst í Öskju þann 29. mars [[1875]]. Gos þetta hefur verið nefnt ''Dyngjufjallagos''. Gosið var sprengigos og framleiddi 1,8 km3 af gjósku. Því var lokið að mestu á tveimur dögum. Öskufall frá gosinu hafði mikil áhrif á [[Austurland]]i<ref name=":0" /> og átti sinn þátt í því að stór hópur fólks flutti þaðan til [[Vesturfarar|Vesturheims]]. Eftir að gosinu lauk varð mikið landsig í Öskju, og myndaðist þá [[Öskjuvatn]]. Á norðurbakka Öskjuvatns er gígurinn [[Víti (í Öskju)|Víti]], og er talið að askan í gosinu 1875 hafi komið þar upp <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=71039 Er Askja enn virk eldstöð?] Vísindavefurinn</ref>. Askan barst alla leið til Skandinavíu og Þýskalands. <ref>[https://islenskeldfjoll.is/?volcano=ASK Askja] Íslensk eldfjöll</ref>. Í tengslum við Öskjugosið 1875 varð einnig [[hraun]]gos í [[Sveinagjá]] á Mývatnsöræfum, og rann þá Nýjahraun. ===Gos á 3. áratug 20. aldar=== Frá 1921 til 1929 urðu nokkur smágos í Öskju. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6222 Hvenær gaus Askja síðast?] Vísindavefurinn</ref> ===Gos 1961=== Askja gaus síðast árið 1961<ref>{{Cite web|url=https://eldgos.is/askja/|title=Askja {{!}} Eldgos.is|date=2010-12-25|language=is|access-date=2023-02-20}}</ref>. Það gos stóð í sex vikur. Hraunflæmið varð 15 ferkílómetrar og nefnist hraunið Vikrahraun. <ref>[https://perlan.is/articles/eruptions-of-askja-volcano Askja volcano] Perlan</ref> ==Nýleg þróun== Frá ágúst 2021 til mars 2024 reis land við Öskju um 70 sentimetra. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-03-26-hradi-landriss-eykst-i-oskju-408633 Hraði landriss eykst í Öskju] Rúv, 26. mars 2024, </ref> Almannavarnir aflýstu óvissustigi árið 2026 þegar landrisið var afstaðið <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-18-almannavarnir-aflysa-ovissustigi-i-oskju-484245 Almannavarnir aflýsa óvissustigi í Öskju] Mbl.is</ref>. ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tenglar== * [https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/is/svaedin/odadahraun/natturutulkun-og-fraedsla/um-oskju Vatnajökulsþjóðgarður - um Öskju] {{Stubbur|ísland|landafræði}} {{Náttúruvætti}} [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Eldstöðvakerfi á Íslandi]] [[Flokkur:Íslensk náttúruvætti]] [[Flokkur:Megineldstöðvar á Íslandi]] [[Flokkur:Dyngjufjöll]] [[Flokkur:Vatnajökulsþjóðgarður]] 69y8inwhiv8z2brbd404hzptwfh5iel 1984948 1984946 2026-11-04T00:24:57Z Berserkur 10188 1984948 wikitext text/x-wiki {{Fjall}} [[Mynd:Askja.jpg|thumb|Askja, Öskjuvatn og Dyngjufjöll í kring.]] [[File:Askja eldstöðvakerfi kort.png|thumb|Askja eldstöðvakerfi merkt rautt á kortið, megineldstöðin Askja merkt með grænum þríhyrning og gossprungur tigreindar.]] {{CommonsCat|Askja (central volcano)}} '''Askja''' er [[megineldstöð]] norðan [[Vatnajökull|Vatnajökuls]], í [[Ódáðahraun]]i á hálendi Íslands<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/is/svaedin/odadahraun/natturutulkun-og-fraedsla/um-oskju|title=Um Öskju|last=Vatnajökulsþjóðgarður|website=Vatnajökulsþjóðgarður|language=is|access-date=2023-02-20}}</ref>. Umhverfis Öskju eru [[Dyngjufjöll]], en skarð er í gegnum fjöllin til austurs, sem kallast [[Öskjuop]]. ==Gossaga== Í kringum 200 basísk hraungos hafa orðið í eldstöðvakerfinu síðastliðin 7000 ár og 40 sem eru yngri en 1100 ára. Skil á milli megineldstöðvarinnar og sprungusveimsins eru hins vegar ekki augljós. ===Gos 1875=== [[Öskjugosið 1875|Gífurlegt eldgos]] hófst í Öskju þann 28. mars [[1875]]. Gos þetta hefur verið nefnt ''Dyngjufjallagos''. Gosið var [[sprengigos]] og framleiddi 1,8 km3 af gjósku. Því var lokið að mestu á tveimur dögum. Öskufall frá gosinu hafði mikil áhrif á [[Austurland]]i og olli uppskerubresti og fjárdauða <ref name=":0" /> Það átti sinn þátt í því að stór hópur fólks flutti þaðan til [[Vesturfarar|Vesturheims]] <ref>[https://www.bbl.is/skodun/lesendaryni/eldgosid-i-oskju-arid-1875-og-afleidingar-thess Eldgosið í Öskju árið 1875 og afleiðingar þess] Bændablaðið, 2. júlí 2025</ref>. Eftir að gosinu lauk varð mikið landsig í Öskju, og myndaðist þá [[Öskjuvatn]]. Á norðurbakka Öskjuvatns er gígurinn [[Víti (í Öskju)|Víti]], og er talið að askan í gosinu 1875 hafi komið þar upp <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=71039 Er Askja enn virk eldstöð?] Vísindavefurinn</ref>. Askan barst alla leið til Skandinavíu og Þýskalands. <ref>[https://islenskeldfjoll.is/?volcano=ASK Askja] Íslensk eldfjöll</ref>. Í tengslum við Öskjugosið 1875 varð einnig [[hraun]]gos í [[Sveinagjá]] á Mývatnsöræfum, og rann þá Nýjahraun. ===Gos á 3. áratug 20. aldar=== Frá 1921 til 1929 urðu nokkur smágos í Öskju. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6222 Hvenær gaus Askja síðast?] Vísindavefurinn</ref> ===Gos 1961=== Askja gaus síðast árið 1961<ref>{{Cite web|url=https://eldgos.is/askja/|title=Askja {{!}} Eldgos.is|date=2010-12-25|language=is|access-date=2023-02-20}}</ref>. Það gos stóð í sex vikur. Hraunflæmið varð 15 ferkílómetrar og nefnist hraunið Vikrahraun. <ref>[https://perlan.is/articles/eruptions-of-askja-volcano Askja volcano] Perlan</ref> ==Nýleg þróun== Frá ágúst 2021 til mars 2024 reis land við Öskju um 70 sentimetra. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-03-26-hradi-landriss-eykst-i-oskju-408633 Hraði landriss eykst í Öskju] Rúv, 26. mars 2024, </ref> Almannavarnir aflýstu óvissustigi árið 2026 þegar landrisið var afstaðið <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-18-almannavarnir-aflysa-ovissustigi-i-oskju-484245 Almannavarnir aflýsa óvissustigi í Öskju] Mbl.is</ref>. ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tenglar== * [https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/is/svaedin/odadahraun/natturutulkun-og-fraedsla/um-oskju Vatnajökulsþjóðgarður - um Öskju] {{Stubbur|ísland|landafræði}} {{Náttúruvætti}} [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Eldstöðvakerfi á Íslandi]] [[Flokkur:Íslensk náttúruvætti]] [[Flokkur:Megineldstöðvar á Íslandi]] [[Flokkur:Dyngjufjöll]] [[Flokkur:Vatnajökulsþjóðgarður]] 559h600xr6vff65q9qy4437v4ber6cv 1984951 1984948 2026-11-04T00:29:46Z Berserkur 10188 /* Gos 1875 */ 1984951 wikitext text/x-wiki {{Fjall}} [[Mynd:Askja.jpg|thumb|Askja, Öskjuvatn og Dyngjufjöll í kring.]] [[File:Askja eldstöðvakerfi kort.png|thumb|Askja eldstöðvakerfi merkt rautt á kortið, megineldstöðin Askja merkt með grænum þríhyrning og gossprungur tigreindar.]] {{CommonsCat|Askja (central volcano)}} '''Askja''' er [[megineldstöð]] norðan [[Vatnajökull|Vatnajökuls]], í [[Ódáðahraun]]i á hálendi Íslands<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/is/svaedin/odadahraun/natturutulkun-og-fraedsla/um-oskju|title=Um Öskju|last=Vatnajökulsþjóðgarður|website=Vatnajökulsþjóðgarður|language=is|access-date=2023-02-20}}</ref>. Umhverfis Öskju eru [[Dyngjufjöll]], en skarð er í gegnum fjöllin til austurs, sem kallast [[Öskjuop]]. ==Gossaga== Í kringum 200 basísk hraungos hafa orðið í eldstöðvakerfinu síðastliðin 7000 ár og 40 sem eru yngri en 1100 ára. Skil á milli megineldstöðvarinnar og sprungusveimsins eru hins vegar ekki augljós. ===Gos 1875=== [[Öskjugosið 1875|Gífurlegt eldgos]] hófst í Öskju þann 28. mars [[1875]]. Gos þetta hefur verið nefnt ''Dyngjufjallagos''. Gosið var [[sprengigos]] og framleiddi 1,8 km3 af gjósku. Því var lokið að mestu á tveimur dögum. Öskufall frá gosinu hafði mikil áhrif á [[Austurland]]i og olli uppskerubresti og fjárdauða. <ref name=":0" /> Það átti sinn þátt í því að stór hópur fólks flutti þaðan til [[Vesturfarar|Vesturheims]] <ref>[https://www.bbl.is/skodun/lesendaryni/eldgosid-i-oskju-arid-1875-og-afleidingar-thess Eldgosið í Öskju árið 1875 og afleiðingar þess] Bændablaðið, 2. júlí 2025</ref>. Eftir að gosinu lauk varð mikið landsig í Öskju, og myndaðist þá [[Öskjuvatn]]. Á norðurbakka Öskjuvatns er gígurinn [[Víti (í Öskju)|Víti]], og er talið að askan í gosinu 1875 hafi komið þar upp <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=71039 Er Askja enn virk eldstöð?] Vísindavefurinn</ref>. Askan barst alla leið til Skandinavíu og Þýskalands. <ref>[https://islenskeldfjoll.is/?volcano=ASK Askja] Íslensk eldfjöll</ref>. Í tengslum við Öskjugosið 1875 varð einnig [[hraun]]gos í [[Sveinagjá]] á Mývatnsöræfum, og rann þá Nýjahraun. ===Gos á 3. áratug 20. aldar=== Frá 1921 til 1929 urðu nokkur smágos í Öskju. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6222 Hvenær gaus Askja síðast?] Vísindavefurinn</ref> ===Gos 1961=== Askja gaus síðast árið 1961<ref>{{Cite web|url=https://eldgos.is/askja/|title=Askja {{!}} Eldgos.is|date=2010-12-25|language=is|access-date=2023-02-20}}</ref>. Það gos stóð í sex vikur. Hraunflæmið varð 15 ferkílómetrar og nefnist hraunið Vikrahraun. <ref>[https://perlan.is/articles/eruptions-of-askja-volcano Askja volcano] Perlan</ref> ==Nýleg þróun== Frá ágúst 2021 til mars 2024 reis land við Öskju um 70 sentimetra. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-03-26-hradi-landriss-eykst-i-oskju-408633 Hraði landriss eykst í Öskju] Rúv, 26. mars 2024, </ref> Almannavarnir aflýstu óvissustigi árið 2026 þegar landrisið var afstaðið <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-18-almannavarnir-aflysa-ovissustigi-i-oskju-484245 Almannavarnir aflýsa óvissustigi í Öskju] Mbl.is</ref>. ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tenglar== * [https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/is/svaedin/odadahraun/natturutulkun-og-fraedsla/um-oskju Vatnajökulsþjóðgarður - um Öskju] {{Stubbur|ísland|landafræði}} {{Náttúruvætti}} [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Eldstöðvakerfi á Íslandi]] [[Flokkur:Íslensk náttúruvætti]] [[Flokkur:Megineldstöðvar á Íslandi]] [[Flokkur:Dyngjufjöll]] [[Flokkur:Vatnajökulsþjóðgarður]] d4idzm6gjnboxgmwy1s8v3yo4pqtppu 0 32217 1984945 1980235 2026-11-03T23:36:34Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984945 wikitext text/x-wiki '''Almannatengsl''' eru víðtækt [[hugtak]] og fellur ýmiss konar [[markaðssetning|markaðsstarfsemi]] undir það. Til dæmis má nefna [[auglýsing]]ar, skrif [[fréttatilkynning]]a og uppákomur sem eru skipulagðar með það í huga að fanga athygli [[fjölmiðlar|fjölmiðla]] og neytenda og tryggja þannig að [[ímynd]] og ásjóna þess er nýtir sér almannatengslin sé viðkomandi í hag. Eitt helsta markmið almannatengsla er að tryggja [[fyrirtæki|fyrirtækjum]] umfjöllun í fjölmiðlum án þess að greiða fjölmiðlinum sérstaklega fyrir það. Það væri þó mikil einföldun að segja að almannatengsl snerust eingöngu um að fá ókeypis umfjöllun. == Almannatengsl á Íslandi == Sem dæmi um [[Ísland|íslensk]] almannatengslafyrirtæki má nefna AP almannatengsl, [[Athygli almannatengsl|Athygli]], Aton.JL, Cohn & Wolfe, KOM og Góð samskipti. [[Almannatengslafélag Íslands]] er samstarfsvettvangur þeirra sem starfa við almannatengsl á Íslandi. == Tenglar == * [http://www.almannatengsl.is/ Almannatengslafélag Íslands] * [http://www.cohnwolfe.is Cohn & Wolfe / GCI Grey Group Iceland (a WPP Company)] * [https://web.archive.org/web/20210121060725/http://appr.is/ AP almannatengsl] * [http://www.athygli.is/ Athygli almannatengsl] * [http://www.godsamskipti.is Góð samskipti] * [http://www.kom.is KOM almannatengsl] * [https://web.archive.org/web/20190116194209/https://www.aton.is/ Aton] * [http://www.ordspor.is Orðspor] {{stubbur}} [[Flokkur:Almannatengsl]] lixef8rk6ong3rxiz81i1ary9riimk6 0 33152 1984952 1960201 2026-11-04T00:34:15Z Berserkur 10188 /* Mars */ 1984952 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2010''' ('''MMX''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 10. ár 21. aldar og almennt ár sem hófst á föstudegi samkvæmt [[Gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. Árið var útnefnt [[alþjóðlegt ár líffræðilegs fjölbreytileika]] af Sameinuðu þjóðunum. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Haitians_pull_out_a_body_from_the_rubbles_of_a_school_(12_january_2010).jpg|thumb|right|Fólki bjargað úr húsarústum eftir jarðskjálftann á Haítí.]] * [[1. janúar]] - Allir þrír [[Handhafi forsetavalds|handhafar forsetavalds Íslands]] voru konur, í fyrsta sinn í sögunni. Þetta voru [[Jóhanna Sigurðardóttir]], forsætisráðherra síðan í febrúar 2009, [[Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir]], forseti Alþingis síðan í apríl 2009 og [[Ingibjörg Benediktsdóttir]], forseti Hæstaréttar frá 1. janúar 2010. * [[2. janúar]] - [[Krýsuvíkurkirkja]] brann til kaldra kola eftir íkveikju. * [[4. janúar]] - Skýjakljúfurinn [[Burj Khalifa]] í [[Dúbæ]], [[Sameinuðu arabísku furstadæmin|Sameinuðu arabísku furstadæmunum]] var vígður við hátíðlega athöfn. * [[5. janúar]] - [[Ólafur Ragnar Grímsson]] forseti undirritaði ekki lög um ríkisábyrgð vegna [[Icesave]] og vísaði þeim í þjóðaratkvæðagreiðslu. * [[8. janúar]] - [[Landslið Tógó í knattspyrnu karla]] varð fyrir [[árásin á landslið Tógó 2010|hryðjuverkaárás]] á ferð sinni með rútu gegnum angólsku útlenduna [[Kabinda]]. Liðið dró sig úr [[Afríkukeppnin 2010|Afríkukeppninni 2010]] í kjölfarið. * [[12. janúar]] - [[Jarðskjálftinn á Haítí 2010|Jarðskjálfti]] lagði mikinn hluta Haítí í rúst. Talið er að um 230.000 manns hafi látist. * [[14. janúar]] - [[Jemen]] lýsti [[Al-Kaída]] stríði á hendur. * [[15. janúar]] - Lengsti [[sólmyrkvi]] 3. árþúsundsins átti sér stað. * [[15. janúar]] - [[Borgarastyrjöldin í Tjad (2005-2010)|Borgarastyrjöldinni í Tjad]] lauk formlega. * [[17. janúar]] - Átök milli trúarhópa í nígeríska bænum [[Jos]] hófust. * [[19. janúar]] - Japanska flugfélagið [[Japan Airlines]] sótti um greiðslustöðvun eftir margra ára taprekstur. * [[25. janúar]] - 90 fórust þegar [[Ethiopian Airlines flug 409]] hrapaði í Miðjarðarhafið skömmu eftir flugtak frá Beirút. * [[26. janúar]] - Bílasprengja sprakk við innanríkisráðuneytið í [[Bagdad]] með þeim afleiðingum að 17 létust. * [[27. janúar]] - [[Steve Jobs]] kynnti nýja spjaldtölvu frá Apple, [[iPad]]. * [[30. janúar]] - Kona lést og 7 ára drengur slasaðist er þau féllu í sprungu á [[Langjökull|Langjökli]]. * [[31. janúar]] - Íslenska handknattleikslandsliðið hlaut bronsverðlaun á [[Evrópumeistaramót karla í handknattleik 2010|Evrópumeistaramótinu í Austurríki]]. === Febrúar === [[Mynd:2010_Winter_Olympics_opening_ceremony_spirit_bear_puppet_2.jpg|thumb|right|Frá opnunarhátíð vetrarólympíuleikanna í Vancouver.]] * [[3. febrúar]] - Höggmyndin ''[[L'Homme qui marche I]]'' eftir [[Alberto Giacometti]] seldist fyrir 65 milljón pund á uppboði sem var metfé fyrir listaverk. * [[6. febrúar]] - [[Ísafold, félag ungs fólks gegn ESB aðild]] var stofnað. * [[8. febrúar]] - Geimskutlan ''[[Endeavor (geimskutla)|Endeavor]]'' var send til Alþjóðlegu geimstöðvarinnar. * [[9. febrúar]] - Snjóflóð féllu á veginn milli [[Kabúl]] og [[Baghlan]] í Afganistan með þeim afleiðingum að 150 létust. * [[9. febrúar]] - [[Goodluck Jonathan]] tók við völdum forseta í Nígeríu þar sem forsetinn, [[Umaru Yar'Adua]], hafði ekki sést opinberlega frá nóvember árið áður. * [[12. febrúar|12.]] - [[28. febrúar]] - [[Vetrarólympíuleikarnir 2010|Vetrarólympíuleikar]] voru haldnir í [[Vancouver]] í [[Kanada]]. * [[13. febrúar]] - [[Moshtarak-aðgerðin]] gegn Talíbönum hófst í Afganistan. * [[15. febrúar]] - 18 létust þegar tvær lestar skullu saman við [[Halle]] í Belgíu. * [[15. febrúar]] - [[Líbía]] lokaði landamærum sínum fyrir íbúum [[Schengen-svæðið|Schengen-svæðisins]]. * [[18. febrúar]] - Forseta Níger, [[Mamadou Tandja]], var steypt af stóli af hópi hermanna undir stjórn [[Salou Djibo]]. * [[21. febrúar]] - Fárviðri olli 42 dauðsföllum og mikilli eyðileggingu á eyjunni [[Madeira]]. * [[23. febrúar]] - Óþekktir aðilar helltu milljónum lítra af olíu í ána [[Lambro]] á Ítalíu sem olli umhverfishörmungum í [[Langbarðaland]]i og [[Emilía-Romagna|Emilíu-Romagna]]. * [[24. febrúar]] - [[Evrópuráðið]] samþykkti að hefja aðildarviðræður við [[Ísland]]. * [[25. febrúar]] - [[Viktor Janúkóvitsj]] tók við embætti forseta Úkraínu. * [[27. febrúar]] - [[Jarðskjálfti]] varð í [[Chile]], 8,8 á Richter; einn öflugasti jarðskjálfti sem mælst hefur. Mikið eignatjón varð og minnst 525 létu lífið. === Mars === [[Mynd:Fimmvordauhals volcano eruption 2010 03 27.jpg|thumb|right|Fólk virðir fyrir sér eldgosið á Fimmvörðuhálsi.]] * [[4. mars]] - Jarðskjálfti af stærðinni 6,4 mældist sunnan við [[Taívan]]. * [[6. mars]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] um ríkisábyrgð vegna [[Icesave]] fór fram. Þátttaka var 62%; þar af sögðu rúm 93% nei. * [[7. mars]] - [[Kathryn Bigelow]] var fyrsta konan sem hlaut Óskarsverðlaun fyrir bestu leikstjórn fyrir kvikmyndina ''[[Sprengjusveitin]]''. * [[8. mars]] - Um 500 létust í átökum milli trúarhópa í [[Nígería|Nígeríu]]. * [[8. mars]] - 51 fórst í jarðskjálfta í [[Tyrkland]]i. * [[16. mars]] - [[Kasubigrafhýsin]] í Úganda eyðilögðust í eldi. * [[19. mars]] - 200 fórust í skriðu við [[Freetown]] í Líberíu. * [[20. mars]] - Eldgos hófst á [[Eldgosið á Fimmvörðuhálsi 2010|Fimmvörðuhálsi]]. Því lauk [[13. apríl]]. * [[21. mars]] - Bæir í [[Fljótshlíð]] og undir [[Eyjafjöll]]um voru rýmdir vegna þess að [[Eldgosið í Eyjafjallajökli 2010|eldgos]] var hafið í [[Fimmvörðuháls]]i við Eyjafjallajökul. * [[23. mars]] - [[Nektardans]] var bannaður á Íslandi. * [[23. mars]] - [[Lög um vernd sjúklinga og heilbrigðisþjónustu á sanngjörnu verði]], einnig þekkt sem [[Obamacare]], voru undirrituð í Bandaríkjunum. * [[26. mars]] - 46 fórust þegar kóreska herskipið ''[[Cheonan]]'' sökk við vesturströnd landsins með 104 um borð. * [[29. mars]] - 40 létust í [[Hryðjuverkaárásirnar í Moskvu 2010|hryðjuverkaárás á neðanjarðarlestarstöðvar í Moskvu]]. === Apríl === [[Mynd:Deepwater_Horizon_offshore_drilling_unit_on_fire_2010.jpg|thumb|right|Eldur í olíuborpallinum ''Deepwater Horizon''.]] * [[3. apríl]] - [[Apple Inc]] setti [[iPad]] á markað. * [[6. apríl]] - Karl og kona urðu úti á [[Emstrur|Emstrum]] eftir að hafa villst þangað á bíl á leið frá eldgosinu á [[Fimmvörðuháls]]i. Kona sem var með þeim bjargaðist. * [[7. apríl]] - Forseti Kirgistan, [[Kurmanbek Bakijev]], flúði land vegna [[Byltingin í Kirgistan 2010|mótmælaöldu]] í höfuðborginni [[Biskek]]. * [[8. apríl]] - Bandaríkin og Rússland endurnýjuðu [[START]]-samninginn um fækkun kjarnavopna. * [[10. apríl]] - Flugvél fórst í aðflugi að flugvellinum í [[Smolensk]] í [[Rússland]]i. Um borð voru [[Lech Kaczyński]], forseti Póllands, kona hans og fjölmargir háttsettir menn úr pólska hernum. Allir um borð fórust, 96 alls. * [[12. apríl]] - [[Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis]] var lögð fram. * [[13. apríl]] - [[Jarðskjálfti]] varð í vestanverðu [[Kína]], 6,8 á Richter. Yfir 1000 manns fórust í skjálftanum. * [[14. apríl]] - Eldgos hófst í toppgíg [[Eldgosið í Eyjafjallajökli 2010|Eyjafjallajökuls]]. Aska frá gosinu truflaði flugumferð í allri Vestur-Evrópu. * [[15. apríl]] - [[Kraftlyftingasamband Íslands]] var stofnað. * [[17. apríl]] - [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]], varaformaður [[Sjálfstæðisflokkur|Sjálfstæðisflokksins]], sagði af sér og tók sér hlé frá þingstörfum. Áður höfðu [[Björgvin G. Sigurðsson]], [[Samfylking]]u, og [[Illugi Gunnarsson]], Sjálfstæðisflokki, einnig tekið sér hlé frá þingstörfum vegna upplýsinga sem fram komu í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. * [[20. apríl]] - Sprenging í olíuborpallinum ''[[Deepwater Horizon]]'' í [[Mexíkóflói|Mexíkóflóa]] olli olíuleka sem stórskaðaði vistkerfi flóans. * [[27. apríl]] - [[Standard & Poor's]] færði lánshæfismat [[Grikkland]]s niður í ruslflokk 4 dögum eftir virkjun 45 milljarða evra björgunarpakka frá Evrópusambandinu og Alþjóðagjaldeyrissjóðnum. *[[30. apríl]] - Vinsælu sjónvarpsþættirnir ''[[Steindinn okkar]]'' hófust á [[Stöð 2]] með [[Steindi Jr.|Steinda JR]]. í aðalhlutverki. === Maí === [[Mynd:2010_0515_rama_4_and_sathorn_36a.JPG|thumb|right|Herinn ræðst gegn mótmælendum í Bangkok.]] * [[Maí]] - Markaðssetningarátakið [[Inspired by Iceland]] hófst. * [[2. maí]] - [[Evrópusambandið]] og [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn]] samþykktu 110 milljarða evru lán til [[Grikkland]]s og settu skilyrði um mikinn niðurskurð og aðhald í ríkisfjármálum. * [[6. maí]] - [[Hreiðar Már Sigurðsson]] og [[Magnús Guðmundsson (bankastjóri)|Magnús Guðmundsson]], fyrrverandi háttsettir starfsmenn KB banka, voru handteknir eftir skýrslutöku hjá [[sérstakur saksóknari|sérstökum saksóknara]]. * [[6. maí]] - Í [[Þingkosningar í Bretlandi 2010|þingkosningum í Bretlandi]] náði enginn einn stjórnmálaflokkur hreinum meirihluta í fyrsta skiptið í 36 ár. * [[6. maí]] - [[Dow Jones-vísitalan]] hrapaði um nærri þúsund punkta, og hafði ekki áður fallið jafn mikið á einum degi. * [[7. maí]] - [[Chile]] varð 31. aðildarland [[OECD]]. * [[8. maí]] - Yfir 100 létust í [[Síbería|Síberíu]] þegar gassprenging varð í námugöngum. * [[11. maí]] - [[David Cameron]] tók við embætti [[forsætisráðherra Bretlands]]. * [[12. maí]] - [[Afriqiyah Airways flug 771]] hrapaði við [[Alþjóðaflugvöllurinn í Trípólí|Alþjóðaflugvöllinn í Trípólí]] með þeim afleiðingum að 103 af 104 um borð fórust. * [[13. maí]] - Herforinginn [[Khattiya Sawasdipol]], einn af leiðtogum mótmælenda í Taílandi, var skotinn til bana af leyniskyttu þar sem hann talaði við blaðamann frá ''[[The New York Times]]'' í Bangkok. * [[19. maí]] - Lögregla réðist gegn [[mótmælin í Taílandi 2010|mótmælendum]] í Bangkok í Taílandi með þeim afleiðingum að 91 lést. * [[20. maí]] - Fimm málverkum, þar á meðal eftir [[Pablo Picasso]], [[Amedeo Modigliani]] og [[Fernand Léger]], var stolið frá safninu [[Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris]]. * [[22. maí]] - 158 fórust þegar [[Air India Express flug 812]] ók út af flugbraut á [[Alþjóðaflugvöllurinn í Mangalore|Alþjóðaflugvellinum í Mangalore]]. * [[25. maí]] - [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010]] hófst. * [[29. maí]] - [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2010|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar á Íslandi. Mesta athygli vakti árangur [[Besti flokkurinn|Besta flokksins]] í Reykjavík en hann fékk flest atkvæði allra flokka og 6 borgarfulltrúa kjörna. * [[29. maí]] - [[Lena Meyer-Landrut]] sigraði Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva fyrir Þýskaland með laginu „Satellite“. * [[31. maí]] - Níu aðgerðasinnar úr [[Frelsisflotinn|Frelsisflotanum]] létust í átökum við [[Ísraelsher]] þegar þeir reyndu að rjúfa [[einangrun Gasastrandarinnar]]. === Júní === [[Mynd:Royal_Wedding_Stockholm_2010-Slottsbacken-05_edit.jpg|thumb|right|Konunglegt brúðkaup í Stokkhólmi.]] * [[1. júní]] - Einn af stofnendum [[Al Kaída]], [[Mustafa Abu al-Yazid]], var drepinn í [[Drónaárásir|drónaárás]] í Pakistan. * [[2. júní]] - [[Skotárásin í Cumbria]]: Leigubílstjórinn Derrick Bird skaut 22 á fjórum tímum, þar af létust 12. * [[10. júní]] - Átök milli [[Kirgisar|Kirgisa]] og [[Úsbekar|Úsbeka]] í [[Kirgistan]] leiddu til dauða hundruða manna. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramótið í knattspyrnu 2010|Heimsmeistarakeppnin í knattspyrnu]] hófst í Suður-Afríku. * [[15. júní]] - Nýr meirihluti [[Besti flokkurinn|Besta flokksins]] og [[Samfylkingin|Samfylkingar]] tók við völdum í borgarstjórn Reykjavíkur. [[Jón Gnarr]] var kjörinn borgarstjóri. * [[16. júní]] - [[Hæstiréttur Íslands]] kvað upp úrskurð um að [[gengistryggð lán]] væru ólögmæt. * [[16. júní]] - [[Barack Obama]] hélt sína fyrstu sjónvarpsræðu úr forsetaskrifstofunni í Hvíta húsinu. Ræðan fjallaði um [[Deepwater Horizon-olíuslysið]]. * [[19. júní]] - Bandaríska teiknimyndin ''[[Aulinn ég]]'' var frumsýnd. * [[19. júní]] - [[Viktoría krónprinsessa]] Svíþjóðar gekk að eiga [[Daniel Westling]] í Stokkhólmi. * [[22. júní]] - [[Léttlestarkerfi Björgvinjar]] hóf starfsemi í Björgvin í Noregi. * [[22. júní]] - [[Mari Kiviniemi]] tók við embætti forsætisráðherra Finnlands eftir afsögn [[Matti Vanhanen]]. * [[24. júní]] - [[Julia Gillard]] varð sjálfkjörin formaður [[ástralski verkamannaflokkurinn|ástralska verkamannaflokksins]] og varð [[forsætisráðherra Ástralíu]] eftir afsögn [[Kevin Rudd]]. * [[29. júní]] - Miklar monsúnrigningar ollu flóðum í héraðinu [[Khyber Pakhtunkhwa]] í Pakistan. Yfir 1600 fórust. === Júlí === [[Mynd:2007-07-12_sun_measurement.png|thumb|right|Myndband úr Wikileaks-skjölunum sem sýnir bandaríska herþyrlu skjóta óbreytta borgara til bana í Bagdad.]] * [[1. júlí]] - [[Herskylda]] var afnumin í Svíþjóð. * [[8. júlí]] - Sólarorkuknúna flugvélin ''[[Solar Impulse]]'' lauk við fyrsta 24 tíma langa flug slíkrar flugvélar. * [[10. júlí]] - Um milljón manna tók þátt í mótmælum í [[Barselóna]] þar sem krafist var aukinnar sjálfstjórnar. * [[11. júlí]] - [[Spánn|Spánverjar]] urðu [[Heimsmeistaramótið í knattspyrnu 2010|heimsmeistarar]] í knattspyrnu eftir að hafa sigrað [[Holland|Hollendinga]] 1-0 í úrslitaleik keppninnar í Suður-Afríku. * [[11. júlí]] - 60 létust í sprengjutilræðum í [[Kampala]], Úganda. Hryðjuverkasamtökin [[Al-Shabaab]] lýstu ábyrgð á hendur sér. * [[15. júlí]] - [[Hjónabönd samkynhneigðra]] voru heimiluð í Argentínu, fyrstu suðuramerískra landa. * [[21. júlí]] - Áætlunarsiglingar til Vestmannaeyja frá [[Landeyjahöfn]] hófust. * [[21. júlí]] - [[Slóvenía]] gerðist aðili að [[OECD]]. * [[22. júlí]] - [[Alþjóðadómstóllinn í Haag]] lýsti því yfir að sjálfstæðisyfirlýsing [[Kosóvó]] bryti ekki í bága við alþjóðalög. * [[22. júlí]] - Netsamfélagið [[Facebook]] tilkynnti að fjöldi notenda væri orðinn hærri en 500 milljónir. * [[24. júlí]] - 21 létust í troðningi á hátíðinni [[LoveParade]] í [[Duisburg]] í Þýskalandi. * [[25. júlí]] - Uppljóstrunarvefurinn [[WikiLeaks]] birti leyniskjöl sem fjölluðu um þátttöku [[Bandaríkjaher]]s í [[Stríðið í Afganistan (2001–2021)|stríðinu í Afganistan]]. * [[29. júlí]] - 1600 manns fórust í miklum flóðum í kjölfar monsúnrigninga í [[Khyber Pakhtunkhwa]] í Pakistan. * [[30. júlí]] - [[Airblue flug 202]] hrapaði við [[Islamabad]] í Pakistan. Allir 152 um borð fórust. Þetta var versta flugslys í sögu Pakistan. === Ágúst === [[Mynd:Concrete_jungle_(4685154450).jpg|thumb|right|Menningarhúsið Hof.]] * [[1. ágúst]] - Embætti [[Umboðsmaður skuldara|umboðsmanns skuldara]] tók til starfa. * [[5. ágúst]] - Hrun í [[San José-náman|San José-námunni]] í Atacma-eyðimörkinni í norðanverðu [[Chile]] varð til þess að 33 námaverkamenn lokuðust inni. * [[7. ágúst]] - [[Juan Manuel Santos]] tók við embætti forseta Kólumbíu. * [[10. ágúst]] - [[Alþjóðaheilbrigðisstofnunin]] lýsti því yfir að [[Svínaflensufaraldurinn 2009|svínaflensufaraldrinum]] væri lokið. * [[17. ágúst]] - Bandaríkin og Suður-Kórea hófu heræfinguna [[Ulchi Freedom Guardian]]. * [[19. ágúst]] - Síðustu bandarísku bardagasveitirnar yfirgáfu [[Írak]] en um 50.000 hermenn voru áfram í landinu. * [[20. ágúst]] - Fyrsti þáttur [[Ameríski draumurinn (sjónvarpsþáttur)|Ameríska draumsins]] var frumsýndur á [[Stöð 2]]. * [[21. ágúst]] - Sporvagnalínan [[Spårväg City]] var opnuð í Stokkhólmi. * [[22. ágúst]] - Námaverkamennirnir í San José-námunni fundust í neyðarathvarfi á 700 metra dýpi og voru allir á lífi. Talið var að það gæti tekið allt að fjóra mánuði að bjarga þeim þaðan. * [[23. ágúst]] - [[Gíslatakan í Manila 2010]]: Sjö létust þegar lögreglumaður í [[Manila]] rændi rútu með ferðafólki frá Hong Kong. * [[24. ágúst]] - [[Árásin á Hótel Muna]]: Liðsmenn [[al-Shabaab]] réðust á hótel í [[Mógadisjú]]. 32 létust í átökunum, þar á meðal 11 sómalskir þingmenn. * [[27. ágúst]] - [[Menningarhúsið Hof]] var tekið í notkun á Akureyri. * [[28. ágúst]] - 190 km löng járnbraut, [[Botniabanan]], var vígð í Norður-[[Svíþjóð]] eftir 11 ára framkvæmdir. === September === [[Mynd:ChristchurchEarthquake_RepertoryTheatre_gobeirne.jpg|thumb|right|Eyðilegging eftir jarðskjálftann í Christchurch.]] * [[1. september]] - 30 létust og 250 særðust í sjálfsmorðssprengjuárás í [[Lahore]] í Pakistan. * [[1. september]] - 6 mótmælendur í mótmælum gegn háu matarverði í [[Mósambík]] voru skotnir til bana af lögreglu. * [[1. september]] - [[Barack Obama]] lýsti því yfir að [[Íraksstríðið|Íraksstríðinu]] væri lokið. * [[4. september]] - Jarðskjálfti upp á 7,1 stig reið yfir [[Christchurch]] á Nýja-Sjálandi og olli miklu tjóni. * [[5. september]] - [[Aðskilnaðarhreyfing Baska]] lýsti einhliða yfir vopnahléi. * [[7. september]] - Ísrael gerðist aðili að [[OECD]]. * [[10. september]] - 25 manns voru myrtir á einum degi í [[Ciudad Juárez]] í Mexíkó. * [[10. september]] - [[Sprengingin á Hotel Jørgensen|Sprengja sprakk]] á [[Hotel Jørgensen]] í Kaupmannahöfn. Sá eini sem særðist var hryðjuverkamaðurinn [[Lors Doukaiev]] sem var handtekinn í kjölfarið. * [[17. september]] - [[Héraðsdómur Reykjavíkur]] úrskurðaði að [[Svandís Svavarsdóttir]] [[Umhverfisráðherra Íslands|umhverfisráðherra]], hefði ekki haft heimild til að synja [[aðalskipulag]]i [[Flóahreppur|Flóahrepps]] staðfestingar. Málið snerist um samkomulag hreppsins við [[Landsvirkjun]] um byggingu [[Urriðafossvirkjun]]ar. * [[28. september]] - [[Alþingi]] samþykkti með naumum meirihluta að kalla saman [[Landsdómur|Landsdóm]] og ákæra [[Geir H. Haarde]], fyrrverandi forsætisráðherra, en felldi tillögur um að ákæra [[Árni M. Mathiesen|Árna M. Mathiesen]], [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir|Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur]] og [[Björgvin G. Sigurðsson]]. * [[28. september]] - Óveður sem gekk yfir [[Oaxaca]] í Mexíkó olli sjö dauðsföllum. * [[30. september]] - Hópur lögreglumanna í [[Ekvador]] hertóku þingið og forsetann, [[Rafael Correa]], vegna óánægju með laun sín. === Október === [[Mynd:Mina_San_José_-_Luis_Urzúa_-_Gobierno_de_Chile.jpg|thumb|right|Luis Urzúa, síðasti námaverkamaðurinn sem bjargað var úr San José-námunni.]] * [[2. október]] - [[Héðinsfjarðargöng]] milli [[Siglufjörður|Siglufjarðar]] og [[Héðinsfjörður|Héðinsfjarðar]] annars vegar og Héðinsfjarðar og [[Ólafsfjörður|Ólafsfjarðar]] hins vegar vígð. * [[3. október]] - [[Þýskaland]] lauk við greiðslu stríðsskaðabóta sem kveðið var á um í [[Versalasamningurinn|Versalasamningnum]] frá 1919. * [[10. október]] - [[Hollensku Antillaeyjar]] voru leystar upp í fjögur lönd. * [[12. október]] - [[Alþingi]] kaus [[Saksóknari Alþingis|saksóknara]] til að fara með mál á hendur [[Geir H. Haarde]] fyrir [[Landsdómur|Landsdómi]]. * [[13. október]] - Námaverkamönnunum 33 sem lokaðir höfðu verið inni í [[San José-náman|San José]]-námunni í 69 daga var bjargað upp um [[borhola|borholu]], um 60 cm í þvermál, sem boruð hafði verið niður til þeirra. Sjálf björgunin tók tæpan sólarhring. * [[22. október]] - [[Alþjóðlega geimstöðin]] sló metið fyrir lengstu mannabyggð í geimnum en hún hafði hýst fólk samfleytt frá 2. nóvember 2000. * [[24. október]] - [[Íþróttafélagið Gerpla|Gerpla]] vann Evrópumeistaratitilinn í fimleikum, fyrst íslenskra liða. * [[25. október]] - Yfir 400 fórust í [[Mentawai-jarðskjálftinn 2010|jarðskjálfta og flóðbylgju]] sem reið yfir vesturströnd [[Súmatra|Súmötru]]. * [[26. október]] - Um 300 fórust vegna endurtekinna gusthlaupa í [[Merapifjall]]i á Jövu í Indónesíu. * [[29. október]] - [[Stöð 1]] hóf útsendingar á Íslandi. * [[31. október]] - Yfir 30 létust þegar [[Al-Kaída]] gerði árás á [[sýrlensk-kaþólska kirkjan|sýrlensk-kaþólska kirkju]] í Bagdad. * [[31. október]] - [[Dilma Rousseff]] var kjörin forseti Brasilíu, fyrst kvenna. * [[31. október]] - [[Heimssýningin í Sjanghæ]] hófst. === Nóvember === [[Mynd:Aung_San_Suu_Kyi_speaking_to_supporters_at_National_League_for_Democracy_(NLD)_headquarter.jpg|thumb|right|Aung San Suu Kyi talar við stuðningsmenn sína 14. nóvember.]] * [[1. nóvember]] - 58 létust þegar lögregla réðist inn í kirkju í [[Bagdad]] þar sem yfir 100 manns var haldið í gíslingu. * [[6. nóvember]] - [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] hófst. * [[9. nóvember]] - 5,6 milljón eintök af tölvuleiknum ''[[Call of Duty: Black Ops]]'' seldust á einum sólarhring, sem var met. * [[11. nóvember]] - Fundur [[G-20]] hófst í Seúl. Viðfangsefni fundarins voru viðbrögð við [[Alþjóðlega fjármálakreppan 2007|Alþjóðlegu fjármálakreppunni]]. * [[12. nóvember]] - [[Asíuleikarnir]] hófust í [[Guangzhou]] í Kína. * [[13. nóvember]] - [[Aung San Suu Kyi]] var leyst úr stofufangelsi í Mjanmar. * [[19. nóvember]] - Óeirðir brutust út í [[Port-au-Prince]] vegna ásakana um að friðargæsluliðar Sþ hefðu breitt út [[kólera|kóleru]]. * [[19. nóvember]] - [[Jan Mayen]] var gert að friðlandi. * [[21. nóvember]] - [[Ísrael]] hóf að reisa 25 mílna langan múr á landamærum Gasa og Egyptalands. * [[21. nóvember]] - Evruríkin samþykktu fjárhagsaðstoð handa [[Írland]]i. * [[23. nóvember]] - [[Norður-Kórea|Norðurkóreski]] herinn gerði stórskotaárás á [[Suður-Kórea|suðurkóresku]] eyjuna [[Yeonpyeong]]. * [[27. nóvember]] - [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|Kosningar til stjórnlagaþings]] fóru fram á Íslandi. * [[28. nóvember]] - Uppljóstrunarvefurinn [[WikiLeaks]] hóf birtingu á um 250.000 leyniskjölum úr bandaríska utanríkisráðuneytinu. * [[29. nóvember]] - [[Loftslagsráðstefna Sameinuðu þjóðanna 2010]] hófst í [[Cancún]] í Mexíkó. * [[30. nóvember]] - Tilkynnt var hverjir hefðu hlotið kosningu til [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|Stjórnlagaþings 2011]]. === Desember === [[Mynd:Police_at_Drottninggatan_after_bombing_2010-12-11,_17.52.jpg|thumb|right|Lögregla við lokanir eftir sprengjutilræðið í Stokkhólmi.]] * [[9. desember]] - Nýr [[Icesave]]-samningur á milli íslensku og bresku ríkisstjórnanna var kynntur á blaðamannafundi. * [[9. desember]] - Við atkvæðagreiðslu á [[Alþingi]] um fjárlagafrumvarp sat [[Lilja Mósesdóttir]], þingmaður [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], hjá og er það hugsanlega í eina skiptið í sögu Íslands sem stjórnarþingmaður greiðir ekki atkvæði með fjárlagafrumvarpi. * [[9. desember]] - [[Eistland]] varð aðili að [[OECD]]. * [[10. desember]] - Afhending [[friðarverðlaun Nóbels|friðarverðlauna Nóbels]] fór fram í Osló en viðtakandinn, [[Liu Xiaobo]], var ekki viðstaddur því hann sat í fangelsi í heimalandi sínu, [[Kína]]. * [[11. desember]] - [[Sprengingarnar í Stokkhólmi 2010]]: Maður sprengdi sjálfan sig í bíl sínum í miðborg Stokkhólms. * [[17. desember]] - [[Arabíska vorið]]: Mótmæli hófust í [[Túnis]] í kjölfar sjálfsmorðstilraunar götusalans [[Mohamed Bouazizi]]. * [[20. desember]] - 7 létust þegar [[jarðskjálftinn í Íran í desember 2010|jarðskjálfti]] reið yfir Íran. * [[21. desember]] - [[Tunglmyrkvi|Tunglmyrkva]] bar upp á vetrarsólstöður á norðurhveli jarðar og sumarsólstöður á suðurhveli jarðar í fyrsta sinn frá árinu [[1638]]. * [[25. desember]] - Eiturlyfjabaróninn [[Pedro Oliveiro Guerrero]] var skotinn til bana af [[Kólumbíuher]]. == Dáin == * [[9. janúar]] - [[Sigurður Guðmundsson (vígslubiskup)|Sigurður Guðmundsson]], íslenskur vígslubiskup (f. [[1920]]). * [[12. janúar]] - [[Zilda Arns]], brasilískur barnalæknir og heilsustarfsmaður (f. [[1934]]). * [[15. janúar]] - [[Marshall Warren Nirenberg]], bandarískur lífefnafræðingur og nóbelsverðlaunahafi (f. [[1927]]). * [[22. janúar]] - [[Jean Simmons]], bresk leikkona (f. [[1929]]). * [[27. janúar]] - [[J. D. Salinger]], bandarískur rithöfundur (f. [[1919]]). * [[1. febrúar]] - [[Steingrímur Hermannsson]], fyrrum forsætisráðherra Íslands (f. [[1928]]). * [[14. febrúar]] - [[Dick Francis]], breskur rithöfundur (f. [[1920]]). * [[15. febrúar]] - [[Ármann Snævarr]], prófessor og fyrrverandi háskólarektor (f. [[1919]]). * [[20. febrúar]] - [[Alexander Haig]], hershöfðingi og fyrrum utanríkisráðherra Bandaríkjanna (f. [[1924]]). * [[3. mars]] - [[Michael Foot]], breskur stjórnmálamaður (f. [[1913]]). * [[3. mars]] - [[Jón Hnefill Aðalsteinsson]], íslenskur þjóðfræðingur (f. [[1927]]). * [[7. mars]] - [[Kenneth Dover]], breskur fornfræðingur (f. [[1920]]). * [[14. mars]] - [[Peter Graves]], bandarískur leikari (f. [[1926]]). * [[27. mars]] - [[Vasilíj Smyslov]], rússneskur skákmeistari (f. [[1921]]). * [[3. apríl]] - [[Eugene Terre'Blanche]], suðurafrískur aðgerðasinni (f. [[1941]]). * [[4. apríl]] - [[Jón Böðvarsson]], skólameistari og fræðimaður (f. [[1930]]). * [[8. apríl]] - [[Malcolm McLaren]], breskur tónlistarmaður og umboðsmaður (f. [[1946]]). * [[10. apríl]] - [[Lech Kaczyński]], forseti Póllands (f. [[1949]]). * [[14. apríl]] - [[Peter Steele]], bandarískur tónlistarmaður (f. [[1962]] * [[15. apríl]] - [[Jack Herer]], bandarískur baráttumaður fyrir lögleiðingu kannabiss (f. [[1939]]). * [[5. maí]] - [[Umaru Yar'Adua]], forseti Nígeríu (f. [[1951]]). * [[7. maí]] - [[Fríða Á. Sigurðardóttir]], íslenskur rithöfundur (f. [[1940]]). * [[8. maí]] - [[Andor Lilienthal]], ungverskur skákmeistari (f. [[1911]]). * [[16. maí]] - [[Ronnie James Dio]], bandarískur söngvari (f. [[1942]]) * [[28. maí]] - [[Gary Coleman]], bandarískur leikari (f. [[1968]]). * [[29. maí]] - [[Dennis Hopper]], bandarískur leikari (f. [[1936]]). * [[3. júní]] - [[Pétur Sigurgeirsson]], biskup Íslands (f. [[1919]]). * [[13. júní]] - [[Guðmundur Georgsson]], íslenskur læknir og friðarsinni. * [[18. júní]] - [[José Saramago]], portúgalskur rithöfundur (f. [[1922]]). * [[28. júní]] - [[Robert Byrd]], bandarískur stjórnmálamaður (f. [[1917]]). * [[20. júlí]] - [[Benedikt Gröndal (f. 1924)|Benedikt Gröndal]], íslenskur stjórnmálamaður og fyrrverandi forsætisráðherra (f. [[1924]]). * [[8. ágúst]] - [[Patricia Neal]], bandarísk leikkona (f. [[1926]]). * [[9. ágúst]] - [[Ted Stevens]], bandarískur stjórnmálamaður (f. [[1923]]). * [[17. ágúst]] - [[Francesco Cossiga]], forseti Ítalíu (f. [[1928]]). * [[30. ágúst]] - [[Francisco Varallo]], argentinskur knattspyrnumaður (f. [[1910]]). * [[9. september]] - [[Bent Larsen]], danskur skákmeistari (f. [[1935]]). * [[12. september]] - [[Claude Chabrol]], franskur leikstjóri (f. [[1930]]). * [[26. september]] - [[Gloria Stuart]], bandarísk leikkona (f. [[1910]]). * [[29. september]] - [[Tony Curtis]], bandarískur leikari (f. [[1925]]). * [[3. október]] - [[Philippa Foot]], breskur heimspekingur (f. [[1920]]). * [[4. október]] - [[Norman Wisdom]], breskur leikari og grínisti (f. [[1915]]). * [[9. október]] - [[Maurice Allais]], franskur hagfræðingur (f. [[1911]]). * [[14. október]] - [[Benoit Mandelbrot]], fransk-bandarískur stærðfræðingur (f. [[1924]]). * [[27. október]] - [[Nestor Kirchner]], forseti Argentínu (f. [[1950]]). * [[12. nóvember]] - [[Henryk Gorecki]], pólskt tónskáld (f. [[1933]]). * [[15. nóvember]] - [[Ángel Rubén Cabrera]], úrúgvæskur knattspyrnumaður (f. [[1939]]). * [[28. nóvember]] - [[Leslie Nielsen]], kanadískur leikari (f. [[1926]]). * [[15. desember]] - [[Jean Rollin]], franskur kvikmyndagerðarmaður (f. [[1938]]). * [[26. desember]] - [[Teena Marie]], bandarísk söngkona (f. [[1956]]). * [[30. desember]] - [[Thomas Funck]], sænskur rithöfundur (f. [[1919]]). ==[[Nóbelsverðlaun]]== * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]]: [[Richard F. Heck]], [[Ei-ichi Negishi]] og [[Akira Suzuki]] * [[Nóbelsverðlaun í hagfræði|Hagfræði]]: [[Peter A. Diamond]], [[Dale T. Mortensen]] og [[Christopher A. Pissarides]]. * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaunin]]: [[Liu Xiaobo]]. * [[Bókmenntaverðlaun Nóbels|Bókmenntaverðlaunin]]: [[Mario Vargas Llosa]]. * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]]: [[Andre Geim]] og [[Konstantin Novoselov]]. * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]]: [[Robert G. Edwards]]. [[Flokkur:2010]] [[Flokkur:2001-2010]] hn08dsayfobvgj2q944xw0mc7dlorvc 0 35798 1984963 1775233 2026-11-04T01:59:08Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984963 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Atorka logo.png|right|250px]] '''Atorka Group''' var [[Ísland|íslensk]]t fyrirtæki sem sérhæfði sig í alþjóðlegum fjárfestingum í öðrum fyrirtækjum. Atorka Group varð gjaldþrota 2009, <br> Atorka var meðal stærstu hluthafa Promens og Geysi Green Energy, sem var síðan hluthafi í HS Orku. Þá var Atorka kjölfestufjárfestir í alþjóðlega gámafyrirtækinu InterBulk og breska fyrirtækinu Romag sem er leiðandi framleiðandi á sviði sérhæfðra glersamsetninga.  Skilanefnd Landsbankans þurfti að afskrifa rúmlega sex milljarða króna vegna lánveitinga til félaga í eigu fyrrverandi eigenda og stjórnenda Atorku Group<ref>http://www.visir.is/afskrifar-sex-milljarda-vegna-lana-til-stjornenda-atorku/article/20103869196</ref> ==Tengill== * [https://web.archive.org/web/20060910024352/http://atorka.is/ Atorka Group] == Heimildir == <references/> [[Flokkur:Íslensk fyrirtæki]] 83gwk9llv3hp9dginhfe92nj8y7udda 0 42913 1985002 1964156 2026-11-04T10:31:36Z Berserkur 10188 1985002 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = West Ham United F.C. | mynd = | Gælunafn =Hamrarnir | Stytt nafn =Hamrarnir | Stofnað =1895, sem ''Thames Ironworks F.C.'' | Leikvöllur =[[London Stadium]] | Stærð = 60.000 | Eigendur = David Sullyvan 30.6% David Silver 30.6% CB Holding Ltd. 35% Aðrir hluthafar 3.8% | Knattspyrnustjóri = {{ENG}}[[Scott Parker]] | Deild =[[Enska úrvalsdeildin]] | Tímabil =2025-2026 | Staðsetning =18. sæti (fall) | pattern_la1 = _westham2223h | pattern_b1 = _westham2223h | pattern_ra1 = _westham2223h | pattern_sh1 = _westham2223h | pattern_so1 = _westham2223hl | leftarm1 = 80BFFF | body1 = 7EBFFF | rightarm1 = 80BFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 990000 | pattern_la2 = _westham2223a | pattern_b2 = _westham2223a | pattern_ra2 = _westham2223a | pattern_sh2 = _westham2223a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _dresden2223a | pattern_b3 = _westham2223T | pattern_ra3 = _dresden2223a | pattern_sh3 = | pattern_so3 = _westham2223Tl | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = E56416 | socks3 = FFFFFF }} '''West Ham United''' er knattspyrnulið í [[Enska úrvalsdeildin|ensku úrvalsdeildinni]] úr Austur-[[London]]. Gælunafn liðsins er Hamrarnir (The Hammers). Liðið vann [[Sambandsdeild Evrópu]] árið 2023. Árið 2026 féll West Ham niður í ensku meistaradeildina. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/cvgz1zl14k3o What happens now at relegated West Ham?] BBC, sótt 24. maí, 2026</ref> *Árið 2017 spilaði liðið æfingaleik við [[Manchester City]] á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]]. ==Tilvísanir== <references/> {{S|1895}} {{Enska úrvalsdeildin}}{{Stubbur|knattspyrna}} [[Flokkur:Ensk knattspyrnufélög]] 84256eoktfzogsfzd8be0d62l34g7cp 1985006 1985002 2026-11-04T10:44:07Z Berserkur 10188 1985006 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = West Ham United F.C. | mynd = | Gælunafn =Hamrarnir | Stytt nafn =Hamrarnir | Stofnað =1895, sem ''Thames Ironworks F.C.'' | Leikvöllur =[[London Stadium]] | Stærð = 62.500 | Formaður = Vanessa Gold | Knattspyrnustjóri = {{ENG}}[[Scott Parker]] | Deild =[[Enska úrvalsdeildin]] | Tímabil =2025-2026 | Staðsetning =18. sæti (fall) | pattern_la1 = _westham2223h | pattern_b1 = _westham2223h | pattern_ra1 = _westham2223h | pattern_sh1 = _westham2223h | pattern_so1 = _westham2223hl | leftarm1 = 80BFFF | body1 = 7EBFFF | rightarm1 = 80BFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 990000 | pattern_la2 = _westham2223a | pattern_b2 = _westham2223a | pattern_ra2 = _westham2223a | pattern_sh2 = _westham2223a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _dresden2223a | pattern_b3 = _westham2223T | pattern_ra3 = _dresden2223a | pattern_sh3 = | pattern_so3 = _westham2223Tl | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = E56416 | socks3 = FFFFFF }} '''West Ham United''' er knattspyrnulið í [[Enska úrvalsdeildin|ensku úrvalsdeildinni]] úr Austur-[[London]]. Gælunafn liðsins er Hamrarnir (The Hammers). Liðið vann [[Sambandsdeild Evrópu]] árið 2023. Árið 2026 féll West Ham niður í ensku meistaradeildina. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/cvgz1zl14k3o What happens now at relegated West Ham?] BBC, sótt 24. maí, 2026</ref> *Árið 2017 spilaði liðið æfingaleik við [[Manchester City]] á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]]. ==Tilvísanir== <references/> {{S|1895}} {{Enska úrvalsdeildin}}{{Stubbur|knattspyrna}} [[Flokkur:Ensk knattspyrnufélög]] 14n812goxxux086rr7y2fgd4ygt2jqn 0 49151 1984900 1913939 2026-11-03T13:19:12Z Akigka 183 1984900 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Sakura_and_Moss_Pink_-_桜(さくら)と芝桜(しばざくら).jpg|thumb|Kirsuberjatré í blóma í Japan 2009.]] '''Kirsuberjablóm''' eða '''sakura''' ([[japanska]]: 桜 eða 櫻; [[katakana]]: サクラ) eru [[blóm]] [[kirsuberjatré|kirsuberjatrjáa]] af undirættkvíslinni ''[[Cerasus]]'' („eiginleg kirsuber“). Oftast er átt við skrautafbrigði [[fjallakirsi]]s (''[[Prunus serrulata]]'') og blóm þeirra, en ekki tré sem eru ræktuð fyrir ávextina (þótt þau beri líka blóm).<ref name ="katsuki2015">{{Cite book|first=Toshio |last=Katsuki |date=2015|title=Sakura |publisher=[[Iwanami Shoten]] |isbn=978-4-00-431534-6 |language=ja }}</ref>{{Rp|pages=14–18}}<ref>{{cite web |title=Japanese Flowering Cherries |date=6 March 2015 |first=Wybe |last=Kuitert |publisher=Timber Press |url=http://www.issuu.com/jtvr/docs/japanese_flowering_cherries_by_wybe/1}}</ref> Kirsuberjablóm eru sögð lykta líkt og [[vanilla]], sem er eignað plöntuefninu [[kúmarín]]i. Villtar tegundir kirsuberjatrjáa er víða að finna á [[norðurhvel jarðar|norðurhveli jarðar]].<ref>{{cite web |script-title=ja:FAQ・桜の豆知識 |trans-title=FAQ・Cherry Blossom Trivia |at=日本以外にも桜は自生してるの？ [Are cherry trees native to countries other than Japan?] |url=http://www.hananokai.or.jp/sakura/sakuramihonen-faq/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140805121525/http://www.hananokai.or.jp/b/b9102.html |archive-date=5 August 2014 |url-status=live |work=The Flower Association of Japan |language=ja |access-date=21 February 2024}}</ref><ref name="sakuranokai">{{cite web |trans-title=Basic knowledge of cherry blossoms |script-title=ja:さくらの基礎知識 |url=http://www.sakuranokai.or.jp/chishiki/index.html |language=ja |website=JAPAN Cherry Blossom Association |access-date=21 February 2024}}</ref><ref>{{Cite journal |title=Studies on the History of the Flowering Cherry |publisher=Journal of Nanjing Forestry University |date=February 1982 |url=http://en.cnki.com.cn/Article_en/CJFDTOTAL-NJLY198202006.htm |language=en |access-date=9 April 2019 |website=en.cnki.com.cn |first=Yao |last=Qingwei |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512095848/http://en.cnki.com.cn/Article_en/CJFDTOTAL-NJLY198202006.htm }}</ref> Mikill fjöldi ræktunarafbrigða hefur orðið til í [[Austur-Asía|Austur-Asíu]], sérstaklega í Japan.<ref name="katsuki2018">{{Cite book|first=Toshio |last=Katsuki |date=2018 |title=Sakura no Kagaku |trans-title=Science of Cherry Blossoms| publisher=SB Creative |isbn=978-4-7973-8931-9 |language=ja }}</ref>{{Rp|pages=40–42, 160–161}} == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Skrautblóm]] [[Flokkur:Kirsuberjatré]] [[Flokkur:Flóra Japans]] [[Flokkur:Skrauttré]] ml3ytsvp3ey6ytxickbvy5jaz0865k4 0 50971 1984971 1952883 2026-11-04T04:26:24Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984971 wikitext text/x-wiki {{Leikari | name = Bruce Willis | image = Bruce Willis by Gage Skidmore 3.jpg | caption = Bruce Willis [[2018]]. | birthname = Walter Bruce Willis | birthdate = {{fæðingardagur og aldur|1955|3|19}} | location = {{DEU}} [[Idar-Oberstein]], [[Þýskaland]] (Bandarísk herstöð) | notable role = '''David Addison''' í ''[[Moonlighting]]''<br />'''[[John McClane]]''' í ''[[Die Hard]]'' kvikmyndunum<br />'''Butch Coolidge''' í ''[[Pulp Fiction]]''<br />'''James Cole''' í ''[[Twelve Monkeys]]''<br />'''Harry S. Stamper''' í ''[[Armageddon]]''<br />'''Dr. Malcolm Crowe''' í ''[[The Sixth Sense]]''<br />'''Jimmy 'The Tulip' Tudeski''' í ''[[The Whole Nine Yards]]'' og ''[[The Whole Ten Yards]]''<br />'''John Hartigan''' í ''[[Sin City (kvikmynd)|Sin City]]'' | spouse = [[Demi Moore]] (1987-2000)<br> Emma Heming 2009- | children = [[Rumer Willis]] (f. 1988) <br /> [[Scout LaRue Willis]] (f. 1991) <br /> [[Tallulah Belle Willis]] (f. 1994)<br> Dóttir (f. 2012)<br> Dóttir (f. 2014) | emmyawards = '''Framúrskarandi leikari í aðalhlutverki (drama)''' <br /> 1987 ''[[Moonlighting]]'' <br /> '''Framúrskarandi gestaleikari í gamanþáttum'''<br /> 2000 ''[[Friends]]'' | goldenglobeawards = '''Besti leikari í tónlistar- eða gamanþáttum''' <br /> 1987 ''[[Moonlighting]]'' }} '''Walter Bruce Willis''' (f. [[19. mars]] [[1955]]), best þekktur sem '''Bruce Willis''', er [[Bandaríkin|bandarískur]] [[leikari]] og [[söngvari]]. Frami hans hófst seint á 9. áratugnum og varð hann þekktur helst fyrir hlutverk sitt sem John McClane í ''[[Die Hard]]''-kvikmyndunum. Willis hefur unnið fjölda verðlauna á ferli sínum og hefur sýnt stuðning við [[Bandaríski herinn|bandaríska herinn]]. == Ævi == === Á sínum ungu árum === Willis fæddist í [[Idar-Oberstein]], [[Þýskaland]]i. Faðir hans, David Willis, var [[Bandaríkin|bandarískur]] hermaður við störf í herstöðinni í [[Idar-Oberstein]]. Móðir hans, Marlene, var [[Þýskaland|þýsk]] og starfaði í banka.<ref name="dailymail">[http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/live/live.html?in_article_id=462215&in_page_id=1889 Daily Mail]. ''Die Another Day: Bruce Willis''. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> Willis var elstur fjögurra barna Marlene og David Willis. Árið [[1957]] var föður hans sagt upp störfum hjá hernum og fjölskyldan flutti til [[Penns Grove]] í [[New Jersey]].<ref>[http://www.askmen.com/men/entertainment/45c_bruce_willis.html AskMen.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226055032/http://www.askmen.com/men/entertainment/45c_bruce_willis.html |date=2008-02-26 }}. ''Bruce Willis''. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> Árið [[1971]] skildu foreldrar hans.<ref name="dailymail"/> Á sínum yngri árum stamaði Willis mikið,<ref>[http://www.rd.com/images/content/021102/bruce_willis_interview.pdf Reader's Digest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325080423/http://www.rd.com/images/content/021102/bruce_willis_interview.pdf |date=2009-03-25 }}. ''Bruce Willis: The Uncut Interview''. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> en hann átti auðvelt með að vera á sviði og náði þannig smám saman að sigrast á vandamálinu.<ref>[http://www.digitalhit.com/cr/brucewillis Digital Hit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080407211909/http://www.digitalhit.com/cr/brucewillis/ |date=2008-04-07 }}. ''Bruce Willis''. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> === Leiðin til frama === Eftir að Willis flutti til [[Kalifornía|Kaliforníu]] tók hann áheyrnarprufu í nokkrum sjónvarpsþáttum.<ref name="dailymail"/> Hann fékk hlutverk David Addison Jr. í sjónvarpsþáttunum ''[[Moonlighting]]'' (1985-1989).<ref>[http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800018749/bio Yahoo! Movies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091025143146/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800018749/bio |date=2009-10-25 }}. ''Bruce Willis Biography''. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> [[Die Hard]] kom út 1988 og sló óvænt í gegn. Willis lék hlutverk John McClane sem er aðalpersóna myndarinnar. Willis lék í öllum áhættuatriðum myndarinnar.<ref>[http://www.people.com/people/bruce_willis/biography People.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110214050913/http://www.people.com/people/bruce_willis/biography |date=2011-02-14 }}. ''Bruce Willis: Biography''. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> Tekjur myndarinnar námu $138,708,852<ref>[https://boxofficemojo.com/movies/?id=diehard.htm Box Office Mojo]. ''Die Hard''. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> Vegna vinsælda hafa verið gefnar út 3 framhaldsmyndir: [[Die Hard 2]], [[Die Hard with a Vengeance]] og [[Live Free or Die Hard]]. ===Einkalíf=== Willis var giftur [[Demi Moore]] í 13 ár, því sambandi lauk árið [[2000]]. Hann eignaðist með henni þrjár dætur. Með seinni eiginkonu sinni Emmu Heming eignaðist hann tvær dætur. Árið 2022 greindist Willis með [[málstol]]. Í kjölfarið ákvað hann að hætta að leika. Árið eftir greindist hann með framheilabilun. <ref>[https://www.frettabladid.is/lifid/bruce-willis-hrakar-glimir-vid-framheilabilun/ Bruce Willis hrakar, glímir við framheilabilun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230217122139/https://www.frettabladid.is/lifid/bruce-willis-hrakar-glimir-vid-framheilabilun/ |date=2023-02-17 }} Fréttablaðið, sótt 17/2 2023</ref> == Ferill == === Sem leikari === {| class="wikitable" |- !Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun |- |'''[[1980]]'''||''[[The First Deadly Sin]]''||Man Entering Diner as Delaney Leaves|| |- |'''[[1982]]'''||''[[The Verdict]]''||Courtroom Observer|| |- |'''[[1985]]'''||''[[A Guru Comes]]''||Unknown role|| |- |'''[[1987]]'''||''[[Blind Date]]''||Walter Davis|| |- |rowspan="3"|'''[[1988]]'''||''[[The Return of Bruno]]''||Bruno Radolini|| |- |''[[Sunset]]''||Tom Mix|| |- |''[[Die Hard]]''||John McClane||laun: $5,000,000 <ref>[http://www.ew.com/ew/article/0,,20035285_20035331_20042575_2,00.html Entertainment Weekly] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071221162658/http://www.ew.com/ew/article/0,,20035285_20035331_20042575_2,00.html |date=2007-12-21 }}. Bruce Willis on "Die Hard". Skoðað 9. júlí 2007.</ref> |- |rowspan="3"|'''[[1989]]'''||''[[That's Adequate]]''||Hann sjálfur|| |- |''[[In Country]]''||Emmett Smith|| |- |''[[Look Who's Talking]]''||Mikey||laun: $10,000,000 <ref name="imdbbio">[http://www.imdb.com/name/nm0000246/bio Internet Movie Database]. Biography for Bruce Willis: Salary. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> |- |rowspan="3"|'''[[1990]]'''||''[[Die Hard 2]]''||John McClane||laun $7,500,000 <ref name="imdbbio"/> |- |''[[Look Who's Talking Too]]''||Mikey|| |- |''[[The Bonfire of the Vanities]]''||Peter Fallow||laun $3,000,000 <ref name="imdbbio"/> |- |rowspan="4"|'''[[1991]]'''||''[[Mortal Thoughts]]''||James Urbanski|| |- |''[[Hudson Hawk]]''||Eddie 'Hudson Hawk' Hawkins|| |- |''[[Billy Bathgate]]''||Bo Weinberg|| |- |''[[The Last Boy Scout]]''||Joseph Cornelius 'Joe' Hallenbeck|| |- |rowspan="2"|'''[[1992]]'''||''[[The Player]]''||Hann sjálfur|| |- |''[[Death Becomes Her]]''||Dr. Ernest Menville|| |- |rowspan="2"|'''[[1993]]'''||''[[National Lampoon's Loaded Weapon 1]]''||John McClane|| |- |''[[Striking Distance]]''||Tom Hardy|| |- |rowspan="4"|'''[[1994]]'''||''[[North]]''||Narrator|| |- |''[[Color of Night]]''||Dr. Bill Capa|| |- |''[[Pulp Fiction]]''||Butch Coolidge||laun: $800,000 <ref name="imdbbio"/> |- |''[[Nobody's Fool]]''||Carl Roebuck|| |- |rowspan="3"|'''[[1995]]'''||''[[Die Hard with a Vengeance]]''||John McClane|| |- |''[[Four Rooms]]''||Leo|| |- |''[[Twelve Monkeys]]''||James Cole|| |- |rowspan="2"|'''[[1996]]'''||''[[Last Man Standing]]''||John Smith|| |- |''[[Beavis and Butt-head Do America]]''||Muddy Grimes|| |- |rowspan="2"|'''[[1997]]'''||''[[The Fifth Element]]''||Korben Dallas|| |- |''[[The Jackal]]''||The Jackal|| |- |rowspan="4"|'''[[1998]]'''||''[[Mercury Rising]]''||Art Jeffries|| |- |''[[Armageddon]]''||Harry S. Stamper||laun: $20,000,000 plús prósentu af innkomu <ref name="ipaki"/> |- |''[[The Siege]]''||Major General William Devereaux||laun: $5,000,000 <ref name="ipaki">[http://ipaki.com/content/html/107/700.html ipaki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517042947/http://ipaki.com/content/html/107/700.html |date=2008-05-17 }}. Bruce Willis. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> |- |''[[Apocalypse]]''||Trey Kincaid|| |- |rowspan="4"|'''[[1999]]'''||''[[Franky Goes to Hollywood]]''||Hann sjálfur|| |- |''[[Breakfast of Champions]]''||Dwayne Hoover|| |- |''[[The Sixth Sense]]''||Dr. Malcolm Crowe||laun: $100,000,000 ; hæstu laun sem leikari hefur fengið allra tíma <ref name="imdbbio"/> <ref>[http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biographies/bruce_willis_biog/4 tiscali.film&tv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080523134914/http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biographies/bruce_willis_biog/4 |date=2008-05-23 }}. BRUCE WILLIS BIOGRAPHY. Skoðað 9. júlí 2007.</ref> |- |''[[The Story of Us]]''||Ben Jordan|| |- |rowspan="3"|'''[[2000]]'''||''[[The Whole Nine Yards]]''||Jimmy 'The Tulip' Tudeski|| |- |''[[The Kid]]''||Russell Duritz||laun: $20,000,000 <ref name="imdbbio"/> |- |''[[Unbreakable]]''||David Dunn||laun: $20,000,000 <ref name="imdbbio"/> |- |'''[[2001]]'''||''[[Bandits]]''||Joe Blake|| |- |rowspan="2"|'''[[2002]]'''||''[[Hart's War]]''||Col. William A. McNamara||laun: $22,500,000 <ref name="imdbbio"/> |- |''[[Grand Champion]]''||CEO|| |- |rowspan="3"|'''[[2003]]'''||''[[Tears of the Sun]]''||Lieutenant A.K. Waters|| |- |''[[Rugrats Go Wild!]]''||Spike|| |- |''[[Charlie's Angels: Full Throttle]]''||William Rose Bailey|| |- |rowspan="2"|'''[[2004]]'''||''[[The Whole Ten Yards]]''||Jimmy 'The Tulip' Tudeski|| |- |''[[Ocean's Twelve]]''||Hann sjálfur|| |- |rowspan="2"|'''[[2005]]'''||''[[Hostage]]''||Jeff Talley|| |- |''[[Sin City (kvikmynd)|Sin City]]''||John Hartigan|| |- |rowspan="5"|'''[[2006]]'''||''[[Alpha Dog]]''||Sonny Truelove|| |- |''[[16 Blocks]]''||Jack Mosley|| |- |''[[Fast Food Nation]]''||Harry Rydell|| |- |''[[Lucky Number Slevin]]''||Mr. Goodkat|| |- |''[[Over The Hedge]]''||RJ|| |- |rowspan="5"|'''[[2007]]'''||''[[The Astronaut Farmer]]''||The Colonel|| |- |''[[Perfect Stranger]]''||Harrison Hill|| |- |''[[Grindhouse]]''||Lt. Muldoon|| |- |''[[Nancy Drew]]''||Bruce|| |- |''[[Live Free or Die Hard]]''||John McClane|| |- |'''[[2008]]'''||''[[The Sophomore]]''||principal||Óútgefið |- |'''[[2009]]'''||''[[Morgan's Summit]]''||---||Óútgefið |- |'''[[2010]]'''||''[[The Expendebles]]''|| || |- |'''[[2017]]'''||''[[Red]]''|| || |- |'''[[2012]]'''||''[[The Expendebles 2]]''|| || |- |'''[[2013]]'''||''[[A Good Day to Die Hard]]''|| || |- |'''[[2013]]'''||''[[G.I. Joe: Retaliation]]''|| || |- |'''[[2013]]'''||''[[Red 2]]''|| || |- |'''[[2014]]'''||''[[Sin City: A Dame to Kill for]]''|| || |- |'''[[2014]]'''||''[[The Prince]]''|| || |- |'''[[2015]]'''||''[[Rock the Kasbah]]''|| || |- |'''[[2016]]'''||''[[Precious Cargo]]''|| || |- |'''[[2016]]'''||''[[Marauders]]''|| || |- |'''[[2016]]'''||''[[Split]]''|| || |- |'''[[2017]]'''||''[[Once Upon a Time in Venice]]''|| || |- |'''[[2019]]'''||''[[Motherless Brooklyn]]''|| || |- |'''[[2019]]'''||''[[Glass]]''|| || |- |'''[[2020]]'''||''[[Hard Kill]]''|| || |- |'''[[2021]]'''||''[[Out of Death]]''|| || |- |} === Sem tónlistarmaður === * ''[[The Return of Bruno]]'', 1987, Razor & Tie. * ''If It Don't Kill You, It Just Makes You Stronger'', 1989, Motown / Pgd. * ''Classic Bruce Willis: The Universal Masters Collection'', 2001, Polygram Int'l. == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == * {{imdb nafn|0000246}} {{DEFAULTSORT:Willis, Bruce}} {{f|1955}} [[Flokkur:Bandarískir leikarar]] 799zrr6w0li8kxcgn8ydatc6cgwnnb1 0 54235 1984962 1952916 2026-11-04T01:53:43Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984962 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Ashley Tisdale | búseta = | mynd = Ashley Tisdale 3, 2012.jpg | myndastærð = 250px | myndatexti = Tisdale í Júlí 2012 | fæðingarnafn = Ashley Michelle Tisdale | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1985|7|2}} | fæðingarstaður = {{USA}} West Deal í [[New Jersey]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | dauðadagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | þekktur_fyrir = Leikkona, söngkona | starf = Leikkona, söngkona, lagasmiður, kvikmyndaframleiðandi, sjónvarpsframleiðandi o.fl. | titill = | laun = | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | heimasíða = ashleytisdale.com | niðurmál = | hæð = | þyngd = }} '''Ashley Michelle Tisdale''' (fædd [[2. júlí]] [[1985]]) er [[BNA|Bandarísk]] [[söngvari|söng-]] og [[leikari|leikkona]] og [[framleiðandi]] sem varð fræg fyrir að leika ritarann Maddie Fitzpatrick í ''[[The Suite Life of Zack and Cody]]'' á Disney stöðinni og fyrir að leika Sharpay Evans í ''[[High School Musical]]''-myndunum. Myndaröðin varð mjög vinsæl sem innihélt tvær sjónvarpskvikmyndir, kvikmynd og nokkrar plötur. Vinsældir Tisdale í myndunum gerði það að verkum að hún skrifaði undir plötusamning við Warner Bros. árið 2006. Fyrsta platan hennar, ''Headstrong'', kom út í febrúar 2007 og náði 5. sæti á bandaríska vinsældarlistanum og seldist í 64.000 eintökum fyrstu vikuna. Önnur stúdíóplatan hennar, ''Guilty Pleasure'' kom út árið 2009. Tisdale á framleiðslufyrirtæki og unnið sem aðalframleiðandi nokkura kvikmynda, m.a. sjónvarpskvikmyndarinnar ''[[Picture This]]''. Tisdale er í áberandi raddhlutverki sem Candace Flynn (Eydís Árnadóttir) í Disney stöðvar þáttunum ''[[Finnbogi og Felix]]'' ('''e.''' "Phineas & Ferb"), teiknimyndaþættir sem hafa eitt mesta áhorf í Bandaríkjunum og hafa fengið mikið lof gagnrýnenda. Árið 2009 var hún ráðin í fyrsta stóra sjónvarpshlutverkið sitt í þáttunum ''[[Hellcats]]'' þar sem hún leikur Savönnuh Monroe sem er ákveðin og mjög trúuð klappstýra. == Æska == Tisdale fæddist í West Deal í Monmouth-sýslu í [[New Jersey]] 2. júlí 1985 og heita foreldrar hennar Lisa (áður Morris) og Mike Tisdale og eiga þau byggingafyrirtæki. Eldri systir hennar, Jennifer Tisdale, er leikkona og afi hennar, Arnold Morris, þróaði Ginsu hnífana. Í gegnum afa sinn er hún einnig skyld kaupsýslumanninum Ron Popeil. Hún ólst upp í Ocean Township. Móðir Ashley er gyðingur og lítur Ashley á sjálfa sig sem gyðing. Þriggja ára hitt hún núverandi umboðsmann sinnn, Bill Perlman, í verslunarmiðstöð í New Jersey. Hann sendi Ashley í margar áheyrnarprufur fyrir auglýsingar sem varð til þess að hún lék í yfir 100 sjónvarpsauglýsingum þegar hún var lítil. Ashley byrjaði leikhúsferilinn á því að leika í ''Gypsy: A Musical Fable'' og ''[[The Sound of Music]]'' í leikhúsi í sýslunni. Átta ára var hún ráðin í hlutvrk Cosette í túristavænni útgáfu af söngleiknum ''Vesalingarnir''. "Þegar ég var lítil sá ég leikritið ''Vesalingarnir'' á Broadway og mér fannst það vera eitt þar stórkostlegasta sem ég hef séð, svo ég fór til umboðsmannsins míns og sagði honum að mig langaði að leika í því", sagði Tisdale í viðtali við Newsday árið 2007. Hún hefur einnig sagt að hún hafði aðeins farið í einn söngtíma áður en hún fékk hlutverkið. Tisdale ferðaðist um í tvö ár með ''Vesalingunum'' áður en hún fékk hlutverk í ''Annie''. Þegar Ashley var tólf ára söng hún fyrir [[Bill Clinton]] í Hvíta Húsinu. == Ferill == === 1997-2006 === Seinni hluta 10. áratugarins lék Tisdale lítil hlutverk í nokkrum sjónvarpsþáttum eins og ''The Hughleys'', ''Smart Guy'', ''7th Heaven'', ''Boston Public'' og ''Bette'' og í kvikmyndum á borð við ''A Bug's Life'' og ''Donnie Darko''. Á þessum tíma vann hún einnig sem [[Ford]]-módel. Hún fékk tilnefningu til Young Artist Awards árið 2000 fyrir frammistöðu sína í ''Boston Public''. Árið 2004 var Ashley ráðin í hlutverk Maddie Fitzpatrick í ''The Suite Life of Zack & Cody'' á Disney stöðinni sem byrjaði í mars 2005 og endaði árið 2008. [[Mynd:Ashley_Tisdale_2007.jpg|thumb|Ashley flytur lagið „Be Good To Me“ á tónleikaferðalagi [[High School Musical 2]]]]. Þrátt fyrir að framleiðendur ''High School Musical'' kvikmyndarinnar höfðu ekki tekið hana til greina fyrir hlutverk í myndinni vegna þess að hún er svo "góð stelpa" í ''The Suite Life'', var Tisdale ráðin sem vinsæla, sjálfhverfa menntaskólastelpan Sharpay Evans í myndunum. Platan með lögunum úr myndinni, þar sem Tisdale söng nokkur lög, varð mest selda platan í Bandaríkjunum það árið. Ashley varð fyrsta söngkonan til að eiga tvö lög samtímis á Billboard Hot 100 listanum með lögin "What I've Been Looking For" og "Bop to the Top" en bæði lögin eru úr myndinni. ''High School Musical'' varð vinsælasta mynd Disney-stöðvarinnar það árið en 7,7 milljónir manna horfðu á frumsýningu myndarinnar. Í júlí 2006 skrifaði Tisdale undir plötusamning við risann [[Warner Bros.]] og byrjaði að vinna að sinni eigin plötu. Hún gaf út lagið ''Last Christmas'' með [[Wham!]], en það var fyrsta lagið sem hún gaf út undir samningi hjá Warner Bros. Hún söng einnig lagið „Kiss the Girl“ og lék í myndbandi við lagið sem síðan fór á DVD diskinn ''Litla Hafmeyjan: Platínu útgáfa á DVD''. Í desember 2006 gaf hún út nokkur lög til þess að vekja athygli á nýju plötunni sinni. Hún lagði síðan af stað í tónleikaferð með [[High School Musical]] og söng lög úr myndinni. Árið 2007 kom tónleikaferðin út á DVD. === 2007-2009 === ''Headstrong'' er fyrsta sólóplata Ashley sem kom út í febrúar 2007 hjá Warner Bros, fór í gullsölu og náði 5. sæti Billboard listans þegar hún kom út og seldist í 64.000 eintökum fyrstu vikuna. "Be Good to Me" var fyrsta smáskífa plötunnar og kom hún út í desember 2008. "He Said She Said" kom út önnur í september 2007. Árið 2008 komu út "Not Like That" og "Suddenly" í nokkrum löndum en ekki [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Ashley endurtók hlutverk sitt sem Sharpay Evans í [[High School Musical 2]], annarri myndinni í kvimyndaröðinni og söng hún einnig nokkur lög í þeirri mynd. Gagnrýnendur voru sammála um að frammistaða Ashley í myndinni væri mjög góð. Alls sáu 17 milljónir manna myndina þegar hún var frumsýnd á Disney stöðinni. Sem framleiðandi, stofnaði Tisdale hennar eigið framleiðslufyrirtæki árið 2008 og nenfndi það Blondie Girl Productions (eða ''ljósku-framleiðsla''). Tisdale fékk fyrsta aðalhlutverkið sitt í sjónvarpskvikmyndinni ''Picture This'' árið 2008, þar sem hún lék Maddie Gilbert sem er óvinsæl og verður fyrir einelti. Hún var einnig aðalframleiðandi myndarinnar en alls horfðu 4,3 milljónir manna á myndina á frumsýningarkvöldinu. Tisdale endurtók hlutverk sitt sem Sharpay Evans árið 2008 í Disney-kvikmyndinni [[High School Musical 3: Senior Year]]. Frammistaða hennar í kvikmyndinni gaf henni kvikmyndaverðlaun MTV fyrir "framúrskarandi frammistöðu konu árið 2009" og fékk mikla athygli frá Entertainment Weekley sem sagði hana eina af stjörnum ársins. ''High School Musical 3'' halaði inn 42 milljónum dollara á opnunarhelginni sem er stærsta opnunarhelgi tónlistarkvikmyndar. Önnur platan hennar, ''Guilty Pleasure'', kom út árið 2009. Tisdale sagði hana rokkaðari og beittari en fyrri plötuna en hún fékk blandaða dóma og Billboard sagði að söngkonan fengi ekki nóg svigrúm til að sleppa sér. Guilty Pleasure komst í 12. sæti Billboard 200 listans og seldist í 25.000 eintökum fyrstu vikuna gekk ekki eins vel og fyrstu plötunni. Lagið "It's Alright, It's OK" var aðalsmáskífa plötunnar en hún kom út í apríl 2009 og önnur smáskífan, "Crank It Up" kom út í október sama ár. Ashley lék í kvikmyndinni ''Aliens in the Attic''. Hún var í hlutverki Bethany Pearson, eldri systur fjölskyldunnar og þrátt fyrir að vera flokkuð sem aðalpersóna sagði New York Times að Tisdale væri mestan hlut myndarinnar ekki á skjánum. Myndin halaði inn 60 milljónir dollara um allan heim. === 2010- === Á þessu ári hefur Tisdale verið orðuð við fjölmörg kvikmyndahlutverk. Það var tilkynnt að Ashley myndi leika í myndinni ''Sleapless Beauty'' sem er endurgerð myndarinnar ''[[Teen Witch]]'' frá árinu 1989. Tilkynnt var að hún myndi leik hlutverk í sjónvarpsþáttaröðinni ''Hellcats'' í mars. ''Sharpay's Fabulous Adventures'' er kvikmynd sem stefnt er að að sýna sumarið 2011 á Disney stöðinni en þar mun Ashley vera í hlutverki Sharpay Evans og einnig vera aðalframleiðandi. 21. maí 2010 staðfesti leikarinn [[Jason Fuchs]] að Tisdale mun leika ástarævintýri hans í nýjustu kvikmynd hans, ''The Last First Time'', en búist er við að hún komi í kvikmyndahús haustið 2010. == Tónlistarstíll == Tónlist Tisdale er aðallega popp og hefur innihaldið ballöður og popp-rokk. Ást og ástarsorg spila stóran þátt í lögum hennar og notar hún mikið rafmagnshljóðfæri eins og trommuvélar og rafmagnsgítara. Hún samdi sum lögin á plöturnar sínar ásamt öðrum. Það tónlistarfólk sem hefur haft áhrif á hana eru [[Kelly Clarkson]], [[The Used]], [[Boys Like Girls]], [[Michael Jackson]], [[My Chemical Romance]], [[Lady Gaga]] og [[Stacy Ferguson|Fergie]] og í viðtali við AOL sagði Tisdale: "Ég hef verið mikill aðdáandi [[Pink]] alveg síðan hún byrjaði. Ég elska húmor [[Katy Perry]] og popp/rokk fílinginn hennar. Ég elska tónlist [[Pat Benatar]]. Allar þessar konur hafa áhrif á mig þegar ég er á leiðinni í stúdíóið, en næstum allt hefur áhrif á mig." == Ímyndin og einkalíf == Tisdale er meðlimur í ''Creative Artist Agency''. Árið 2007 birtist Tisdale í herferð fyrir Staples Inc. sem hét "Geared 4 School" en hún hefur einnig verið í herferðum fyrir Eckō Red fatamerkið. Ashley átti í ástarsambandi við Jared Murillo en sambandið endaði í mars 2009. Í mars 2007 sagði Ashley við Blender að hún væri laus við áfengi og vímuefni og reykti ekki og sagði til viðbótar: "mamma mín hefur mjög mikla trú á mér, svo ég er ekki einhver sem er undir hópþrýstingi." Hún var í 28. sæti yfir 100 "heitustu" konur heims árið 2008. Ashley gekkst undir lýtaaðgerð í nóvember 2007 til þess að láta laga á sér nefið. Samkvæmt Tisdale var þetta gert heilsu hennar vegna en ekki vegna trúar á lýtaaðgerðir. Aðgerðin lagaði tvö brot á nefinu sem truflaðu hana við andadrátt. Hún talaði við tímaritið ''People'' um aðgerðina og sagði að hún hefði verið nauðsynleg og hún hafi viljað vera hreinskilin við aðdáendur sína. == Hlutverk == {{Dökkt þema ferill}} {| class="t-ferill" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! colspan="4" style="background: LightSteelBlue;" | Kvikmyndir |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! Ár ! Kvikmynd ! Hlutverk ! Athugasemd |- | 1998 || ''A Bug's Life'' || Bláberja-Skáti || Talsetning |- |rowspan=2| 2001 || ''Doonie Darko''|| Kim |- | ''Nathan's Choice'' ||Stephanie |- | 2002 || ''The Mayor of Oyster Bay'' || Jennifer || Sjónvarps-Kvikmynd |- |rowspan=2| 2006 || ''[[High School Musical]]'' || Sharpay Evans || Disney Channel Mynd |- | ''Whisper of the Heart'' || Yuko Harada || Talsetning |- |rowspan=2| 2007 || ''[[High School Musical 2]]'' || Sharpay Evans || Disney Channel Mynd |- |''Bring it On: In It To Win It'' || Hún sjálf || Beint á DVD |- |rowspan=2| 2008 || ''Picture This'' || Mandy Gilbert|| Beint á DVD<br />Aðalframleiðandi |- |''[[High School Musical 3: Senior Year]]'' || Sharpay Evans |- | 2009 || ''Aliens in the Attic'' || Bethany Pearson |- |rowspan=2| 2011 || ''Phineas and Ferb: Across the Second Dimension'' || Candace Flynn || Talsetning |- | ''High Stakes'' || Sharpay Evans || Disney Channel mynd<br />Aðalframleiðandi,aðalhlutverk |- | 2012 || ''The First Last Time'' || Miranda |} {{Dökkt þema ferill}} {| class="t-ferill" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! colspan="4" style="background: LightSteelBlue;" | Sjónvarp |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! Ár !! Titill !! Hlutverk !! Athugasemd |- | 2005-2008 || ''The Suite Life of Zack & Cody'' || Maddie Fitzpatrick|| Stórt hlutverk (75 þættir) |- | Síðan 2007 || ''Phineas and Ferb'' ||Candace Flynn || Talsetning, stórt hlutverk (102 þættir) |- | 2010 || ''[[Hellcats]]'' || Savannah Monroe |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! colspan="4" style="background: LightSteelBlue;" | Gestahlutverk í Sjónvarpi |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! Ár !! Titill !! Hlutverk !! Athugasemd |- | rowspan=2| 1997 || ''Smart Guy'' || Amy |- | ''7th Heaven'' ||Janice |- |rowspan=5| 2000 || ''[[Beverly Hills 90210]]'' || Nicole Loomis |- | ''Movie Stars'' || Kvenkyns nemandi |- | ''The Amanda Show'' || Kvef-læknir || 3 þættir |- | ''The Geena Davis Show'' || Tracy |- | ''Boston Public'' || Carol Prader |- |rowspan=4| 2001 || ''Bette'' || Jessica |- | ''Once Again'' || Marni |- | ''Kate Brasher'' || Winona |- | ''[[Charmed]]'' || Unglingur á flótta || Lítið hlutverk |- | 2002 || ''The Hughleys'' || Stephanie || 3 þættir |- |rowspan=4| 2003 || ''Strong Medicine'' || Sherry Lowenstein |- | ''Grounded for Life'' || Leah |- | ''George Lopez'' || Olivia |- | ''Still Standing'' || Bonnie || 4 þættir |- | 2006 || ''[[Hannah Montana]]'' || Maddie Fitzpatrick |- | 2007 || ''Kim Possible'' || Camille Leon || Rödd, 3 þættir |- | 2008 || ''Studio DC: Almost Live'' || Hún sjálf |- |rowspan=3 | 2009 || ''The Suite Life on Deck'' || Maddie Fitzpatrick |- | ''Extreme Makeover: Home Edition'' || Hún sjálf |- | ''The Cleveland Show'' || Lacey Stapleton || Talsetning, margir þættir |- | 2010 || ''Glenn Martin, DDS'' || || Talsetning, gestahlutverk |} == Tenglar == * [https://www.ashleytisdale.com/ Opinber vefsíða Ashley] * [https://web.archive.org/web/20260419002841/https://www.ashleymusic.com/ Opinber tónlistarvefsíða Ashley] * [http://www.imdb.com/name/nm864308/ Ashley á imdb]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.tv.com/ashley-tisdale/person/12106/summary.html?q=Ashley%/ Ashley á TV.com]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://amazon.com/s/ref=nb_ss_gw/002-9845118-4425650?url=search-alias%3Daps&field-keywords=Ashley+Tisdale/ Ashley flett upp á Amazon.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241228221119/https://www.amazon.com/s/ref=nb_ss_gw/002-9845118-4425650?url=search-alias%3Daps&field-keywords=Ashley+Tisdale/ |date=2024-12-28 }} == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = en | titill = Ashley Tisdale | mánuðurskoðað = júní| árskoðað = 2010 }} {{fe|1985|Tisdale, Ashley}} [[Flokkur:Bandarískir leikarar|Tisdale, Ashley]] [[Flokkur:Bandarískir söngvarar|Tisdale, Ashley]] dxpk9gkzdsf8mk3vd2nw90kc4mzx16q 0 56556 1985019 1937068 2026-11-04T11:38:47Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985019 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Seat of the Universal House of Justice.JPG|thumb|260px|[[Allsherjarhús Réttvísinnar]], æðsta stofnun bahá'í trúarinnar, er staðsett í [[Haifa]], [[Ísrael]]]] '''Heimsmiðstöð bahá'í trúarinnar''' er staðsett í [[Haifa]], [[Ísrael]]. Þar er bæði stjórnfarsleg og andleg miðja bahá'í heimsins. En æðsta stofnun [[bahá'í trúin|bahá'í trúarinnar]], [[Allsherjarhús réttvísinnar]], er staðsett á [[Karmel fjall|Karmelfjalli]] og jafnframt eru tveir helgustu staðir bahá'í trúarinnar, grafhýsi [[Bábinn|Bábsins]] og [[Bahá'u'lláh]], Staðsettir í grendinni. Bahá’í garðarnir, sem samanstanda af nítján tröppuðum terrössum á norðurhlið Karmelfjalls, umlykja helgidóm Bábsins og bjóða upp á útsýni yfir Haifa og Miðjarðarhafið.<ref>{{Cite web|url=https://is.advisor.travel/poi/Heimsmidstod-Baha-i-truarinnar-2391|title=Heimsmiðstöð Bahá'í trúarinnar í Haifa|website=Advisor.Travel|language=is|access-date=2025-07-27}}</ref> Í heimsmiðstöðinni er einnig að finna önnur mikilvæg stjórnfarsleg byggingar, svo sem Alþjóðlega kennslumiðstöðin, Miðstöð textarannsókna og Alþjóðlega safnahúsið.<ref>{{Cite web|url=https://www.bahai.is/node/1097|title=Pílagrímsferðir|date=2022-12-08|website=Bahá'í samfélagið|language=is|access-date=2025-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20250709182343/https://www.bahai.is/node/1097|archive-date=2025-07-09|url-status=dead}}</ref> Í heimsmiðstöð bahá'ía starfa að jafnaði um 700 sjálfboðaliðar á hverjum tíma sem allir koma víðsvegar að úr heiminum. {{commons|Bahá'í World Centre}} [[Flokkur:Trúarbrögð]] [[Flokkur:Bahá'í trúin]] e17tmhwaerumj30nkg651krmdyiw737 0 57049 1985018 1809706 2026-11-04T11:36:08Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985018 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill1|Heimdallur|[[Heimdallur|Heimdall]], persónu í norrænni goðafræði}} '''Heimdallur''' er félag ungra [[Sjálfstæðisflokkurinn|sjálfstæðismanna]] í [[Reykjavík]]. Félagið var stofnað 16. febrúar 1927 og er elsta svæðisfélag [[íslensk stjórnmál|íslensks stjórnmálaflokks]]. ==Tenglar== * [https://web.archive.org/web/20160409110706/http://sus.is/um-sus/adildarfelog/heimdallur/ Um Heimdall á vefsíðu SUS] * [http://timarit.is/?issueID=424556&pageSelected=16&lang=0 ''Stofnun heimdallar''; grein í Morgunblaðinu 1982] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160412074707/http://timarit.is/?issueID=424556&pageSelected=16&lang=0 |date=2016-04-12 }} {{stubbur}} [[Flokkur:Sjálfstæðisflokkurinn]] [[Flokkur:Íslensk félagasamtök]] {{s|1927}} 3vk6hq8w3z8mt4wsj2npal7orzr7n5b 0 58304 1984987 1876402 2026-11-04T07:27:58Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984987 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill1|[[Fagradalsfjall á Brúaröræfum]]}} {{Fjall}} '''Fagradalsfjall''' er [[móberg]]sfjall á [[Reykjanesskagi|Reykjanesskaganum]] vestanverðum. Það er talið vera vestasti hluti [[Reykjanesfjallgarður|Reykjanesfjallgarðsins]], en vestan þess eru stök fell. Fagradalsfjall er aflangt frá austri til vesturs. Hæsti punkturinn er Langhóll; um 390 [[metri|metrar]] á hæð. Það hefur orðið til á [[ísöld]] við [[eldgos|gos]] undir [[jökull|jökli]] og er smá[[hraun]]lag á því ofanverðu, sem gefur til kynna að gosið hafi náð lítið eitt upp úr jöklinum. Fjallið flokkast því sem [[stapi]]. Þann 3. maí 1943 fórst herflugvél Bandaríkjahers á Fagradalsfjalli. Fjórtán manns létust en einn komst lífs af. Meðal hinna látnu var [[Frank Maxwell Andrews]] en hann var afar háttsettur í bandarískra hernum og heimildir segja að hann hafi átt að stýra innrásinni í [[Normandí]] í [[Evrópa|Evrópu]]. Eftirmaður hans í hernum var [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]] sem síðar varð forseti Bandaríkjanna. Flugvélin mun hafa ætlað að lenda á flugvellinum í [[Kaldaðarnes]]i. Þann 19. mars 2021 [[Eldgosið við Fagradalsfjall 2021|hófst eldgos við fjallið]], nánar tiltekið í [[Geldingadalir|Geldingadölum]]. Stóð það í 6 mánuði. Gos tók sig aftur upp í [[Meradalir|Meradölum]] í ágúst 2022 og í júlí 2023 við [[Litli-Hrútur|Litla-Hrút]]. == Myndir == <gallery> Mynd:Iceland road 427 Hraunsvik Festarfjall from south IMG 0169.JPG|Fagradalsfjall, loftmynd. Mynd:FMA crash photo1.JPG|Bandarískir hermenn við flugvélabrakið 1943. Mynd:Geldingadalagos2.jpg|Fólk í hlíðum Fagradalsfjalls að virða fyrir sér eldgosið í Geldingadölum í lok mars 2021. </gallery> == Tengt efni == * [[Eldgosið við Fagradalsfjall 2021]] * [[Eldgosið í Meradölum 2022]] * [[Eldgosið við Litla-Hrút 2023]] == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = En | titill = Frank Maxwell Andrews | mánuðurskoðað = 17. ágúst | árskoðað = 2011}} * {{Vísindavefurinn|65697|Hvað getið þið sagt mér um Fagradalsfjall?}} * [https://web.archive.org/web/20191215093911/https://ferlir.is/flugvelaflok-vid-fagradalsfjall-2/ Flugvélaflök við Fagradalsfjall (ferlir.is)] [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Suðurnes]] 4kbw7jah77u4uhmbv47majvic2ifl9z 0 58422 1985000 1686846 2026-11-04T10:18:24Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985000 wikitext text/x-wiki {{Íslenskur heimspekingur| svæði = Íslensk heimspeki | tímabil = [[Heimspeki 20. aldar]],<br>[[Heimspeki 21. aldar]] | color = F0E68C | image_name = | image_caption = | nafn = Gunnar Ágúst Harðarson | fæddur = [[1954]] | látinn = | skóli_hefð = | helstu_ritverk = | helstu_viðfangsefni = saga íslenskrar heimspeki, hugmyndasaga, lærdómssaga, [[miðaldaheimspeki]], [[listheimspeki]] | markverðar_kenningar = | áhrifavaldar = | hafði_áhrif_á = | }} '''Gunnar Ágúst Harðarson''' (f. [[1954]]) er [[Ísland|íslenskur]] [[heimspekingur]] og prófessor í [[heimspeki]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. == Helstu rit == === Bækur === * ''Blindramminn á bak við söguna'' (2009). * ''Staðháttatal - örnefnalýsingar'' (2009). * ''Húsgangar - götumyndir'' (2000). * ''Dagbjartur'' (2000). * ''Smásmíðar: Tilraunir um bóklist og myndmenntir'' (1998). * ''Littérature et spiritualité en Scandinavie médiévale: La traduction norroise du De arrha animae de Hugues de Saint-Victor. Étude historique et édition critique'' (1995). * ''Þrjár þýðingar lærðar frá miðöldum. Elucidarius, Um kostu og löstu, Um festarfé sálarinnar'' (1989). === Greinar === * „Listin á tímum tækninnar. Halldór Laxness og Walter Benjamin um þróun myndlistar“, ''Hugur. Tímarit um heimspeki'' '''18''' (2006) [kom út 2007]: 60-70. * „Latin philosophy in 17th century Iceland“, í ''A History of Nordic Neo-Latin Literature'' hjá Minna Skafte Jensen (ritstj.) (Óðinsvéum, 1995): 302-308. * „Óðs manns æði? Um afstöðu Platóns til skáldskapar“, ''Tilraunir handa Þorsteini'' (Reykjavík: Heimspekistofnun Háskóla Íslands, 1994): 41-50. * „Latneska málfræðihefðin á miðöldum“, ''Íslenskt mál og almenn málfræði'' '''15''' (1993): 141-157. * „Birtan og stormurinn: Um náttúruskynjun í dróttkvæðum“, ''Skáldskaparmál'' '''1''' (1990): 203-210. * „Njóla og íslensk heimspeki“, ''Skírnir'' '''164''' (1990): 76-87. * „Heimspeki og fornmenntir á Íslandi á 17. öld. Um fræðistörf Brynjólfs biskups Sveinssonar“, ''Hugur'' '''1''' (1988): 89-100. * „Verkefni íslenskrar heimspekisögu“, ''Skírnir'' (1985): 45-70. === Þýðingar === * Gottfried Wilhelm Leibniz, ''Orðræða um frumspeki'' (Reykjavík: Hið íslenzka bókmenntafélag, 2004). * Elias Canetti, ''Heyrnarvotturinn: Fimmtíu manngerðir'' (Reykjavík: Bjartur, 1994). * Étienne Gilson, ''Að skilja heimspeki Descartes: Inngangur að Orðræðu um aðferð'' (Reykjavík: Háskólaútgáfan, 1994). * Michel Foucault, „Skipan orðræðunnar“, ''Spor í bókmenntafræði 20. aldar'' (Reykjavík, 1991): 191-226. * Claude Lévi-Strauss, „Formgerð goðsagna“, ''Spor í bókmenntafræði 20. aldar'' (Reykjavík, 1991): 53-80. == Tengill == [https://web.archive.org/web/20190825094954/http://uni.hi.is/gunhar/ Vefsíða Gunnars Harðarsonar] {{stubbur|æviágrip|heimspeki}} [[Flokkur:Íslenskir heimspekingar]] {{f|1954}} i2yd96k81al52uqoacnm7940qce6oz2 0 59760 1984990 1974072 2026-11-04T09:25:00Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984990 wikitext text/x-wiki [[Mynd:A_Succsesful_Pride_Over_(3818130969).jpg|thumb|Lokahátíð Reykjavík Pride árið 2014.]] '''Gleðiganga''' er réttindaganga [[hinsegin]] fólks og er haldin í borgum víðsvegar um heim, þó ekki alltaf á sama tíma. Á Íslandi hefur hún verið gengin í Reykjavík í ágústmánuði frá árinu 2000 sem hluti af [[Hinsegin dagar|Hinsegin dögum]] sem haldnir eru á sama tíma. Gleðigangan er að jafnaði gengin fyrsta laugardag eftir frídag verslunarmanna. ==Tenglar== * [https://web.archive.org/web/20171223112102/http://hinsegindagar.is/ Vefur Hinsegin dagar á Íslandi] (skoðað 05.01.2018) * [https://otila.is/samfelagid/samtok-hinsegin-folks-a-islandi/samtokin-78/ Samtök hinsegin fólks á Íslandi] (skoðað 05.01.2018) [[Flokkur:Samkynhneigð]] [[Flokkur:Hátíðisdagar]] 09bo4vk5xm8d7mmih7kqk7ihvhp0to0 0 62451 1984995 1984372 2026-11-04T09:42:43Z Berserkur 10188 1984995 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Mount St. Helens erupting blue.jpg|thumbnail|240px|[[Mount St. Helens]] árið 1980]] '''Sprengigos''' er [[eldgos]] sem lýsir sér í því að [[eldstöð]] gýs nær eingöngu [[Gosgufur|gosgufum]] og [[Gjóska|gjósku]] sem þeytast upp úr [[eldgígur|gígnum]]. [[Vikur]] og annað frauðgrýti verður til við sprengigos. „Þeytigos“ eru sprengigos sem verða þegar heit [[kvika]] kemst í snertingu við vatn. Sprengigos stafa aðallega af skyndilegri losun reikulla efna, einkum vatns, úr kvikunni við lágan þrýsting. Ágætt samanburðardæmi úr daglega lífinu er þegar tappi er tekinn af gosflösku, en þá losnar koltvíildi (CO₂) úr vatnslausninni og hún freyðir. Sé flaskan hrist gerist þetta ennþá hraðar og mikill þrýstingur myndast, því 500-faldur rúmmálsmunur er á CO₂ í vatnslausn og CO₂ sem gasi: 1 millilítri í lausn verður hálfur lítri af gasi. Bergbráð djúpt í jörðu getur innihaldið allt frá 0,5% upp í 4-5% af vatni í lausn, en þegar bráðin rís og þrýstingurinn lækkar (tappinn tekinn af flöskunni) losnar vatnið úr bráðinni og hún freyðir. Þarna verður rúmmálsmunurinn milli vatns í lausn og sem gufu ennþá meiri vegna hitaþenslunnar eða um 5000-faldur. Þess vegna skiptir það miklu hve hratt bráðin rís upp gosrásina. Rísi bráðin hægt losnar vatnið rólega úr henni og sleppur út í andrúmsloftið en hraunkvikan rennur sína leið eftir yfirborði jarðar (hraungos). Rísi hún hratt verður ferlið með hraða sprengingar og hraunslettur og gufa þeytast hátt í loft upp (sprengigos). Sprengigos geta verið mjög öflug. Þau verða einkum þegar [[vatn]] á greiða leið að kvikunni í gígnum eða gosrásinni. Við þessar aðstæður gýs eingöngu gjósku og [[lofttegund]]um. Ekki er um neitt hraunrennsli að ræða, að minnsta kosti ekki í fyrstu. Sprengigos af þessu tagi geta oft breyst í hraungos ef vatn hættir að renna að kvikunni í gosopinu. [[Flæðigos]] getur líka breyst í sprengigos. Gott dæmi um slíkt gos er gosið sem myndaði [[Surtsey]]. Við þær aðstæður er kvikan [[basalt|basísk]], sem þýðir að hún er þunnfljótandi. Einnig getur orðið sprengigos ef kvikan er [[súrt berg|súr]] eða [[ísúrt berg|ísúr]], en þá er kvikan seigfljótandi. Þá verður kvikan það seig að hún stíflar gígrásina og myndar spennu sem leiðir til sprengigoss. Sprengigos eru yfirleitt talin hættuleg og hafa oft valdið miklu manntjóni. Þau geta til að mynda valdið [[flóðbylgja|flóðbylgjum]] sé nægilega mikill kraftur í þeim. Mikið magn ösku og lofttegunda sem yfirleitt eru [[eitrun|eitraðar]] geta sest fyrir í veðrahvolfinu í kjölfar þeirra, allt frá mánuðum, upp í nokkur ár og geta ferðast langar vegalengdir. Þegar gaus í Surtsey á 7. áratug 20. aldar hafði það í för með sér lækkandi hita í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]]. Íbúar á [[Heimaey]] fengu ekki eins mikið sólarljós og áður vegna gjóskunnar sem safnast hafði átt í heiðhvolfinu og skyggði á sólarljós. Einnig kom upp mikið af eiturgufum og [[gas]]i sem náði alla leið til Heimaeyjar og íbúar gátu fundið fyrir því. Það var að mestu ósýnilegt en hægt var stundum að sjá það þegar dimma tók. Þá sást oft þunnt lag af eitraðri gastegund sem lá yfir jörðinni. Fólk sem andaði gasinu að sér fann fyrir sljóleika. [[Askja (fjall)|Askja]] gaus árið [[1875]] geigvænlegu sprengigosi. ==Heimildir== *{{vísindavefurinn|3308|Hver er munurinn á sprengigosi og seigfljótandi gosi?|höfundur=Sigurður Steinþórsson|dags=3.4.2003}} {{Stubbur|Jarðfræði}} [[Flokkur:Eldfjallafræði]] glgy1x1ozbk2v2ia1ulhmxzf3yqfoq1 0 63802 1984993 1952910 2026-11-04T09:38:01Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984993 wikitext text/x-wiki {{alþjóðavæða}} [[Mynd:Gulf Stream water temperature.jpg|thumb|right|Golfstraumurinn er gulur og appelsínugulur á þessari sjávarhitamynd af Atlantshafi. Heimild: [[NASA]].]] '''Golfstraumurinn''' er hlýr [[hafstraumur]] sem á upptök sín í [[Karíbahaf]]i og rennur í norður og norðaustur um [[Atlantshaf]]. Ýmsir fræðimenn nota hugtakið Golfstraumur einungis um þann hluta hans sem nær frá Hatterashöfða í [[Norður-Karólína|Norður-Karólínufylki]] í Bandaríkjunum og norður fyrir [[Nýfundnaland]]. Sá hluti hans sem nær til [[Ísland]]s er kallaður [[Norður-Atlantshafsstraumur]], en hinn hlutinn, frá Karíbahafinu að Hatterashöfða er kallaður [[Flórídastraumur]].<ref>{{Vísindavefurinn|1992|Hvað er Golfstraumurinn?}}</ref> == Almennar upplýsingar == === Ferill Golfstraumsins === Golfstraumurinn er upprunninn er skammt norðan við miðbaug í vestlægum hafstraumum sem fara um Karíbahaf, inn í [[Mexíkóflói|Mexíkóflóa]] og út um [[Flórídasund]]. Hann fer norður með austurströnd [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]], en á um 40° norðlægrar breiddar sveigir hann austur yfir Atlantshafið og tekur hluti hans stefnuna að ströndum [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]]. Annar hluti hans fer í suðaustur meðfram ströndum Vestur-[[Afríka|Afríku]], uns hann fer svo inn í Karíbahafið aftur. Sá hluti sem tekur stefnuna á Vestur-Evrópu klofnar svo aftur við [[Færeyjahryggur|Færeyjahrygg]], önnur kvíslin fer vestur með [[Ísland]]i en hin norður með [[Noregur|Noregi]]. Þaðan fer hluti hans í [[Barentshaf]] en meginhlutinn norður með vesturströnd [[Svalbarði|Svalbarða]], þar sem áhrifa Golfstraumsins gætir vart lengur vegna kulda. === Áhrif === Margir hafa eflaust velt því fyrir sér af hverju jafn hlýtt er í [[Evrópa|Evrópu]] og raun ber vitni. Evrópa á Golfstraumnum mikið að þakka í þeim efnum. Hann flytur nefnilega hlýjan sjó norður Atlantshafið, sem síðan fer út í loftið í kring, þannig að suðlægir vindar hér um slóðir eru mun hlýrri en á svipuðum breiddargráðum á jörðinni. Talið er að Golfstraumurinn hafi flætt um Norður-Atlantshafið síðast þegar [[ísöld]] ríkti á [[Norðurhvel|norðurhveli]], eða fyrir um 10.000 árum, en greinar hans sem ná lengst í norður, t.d. til Íslands, hafi ekki verið til staðar þá. <ref>{{Vísindavefurinn|6377|Ef Golfstraumurinn stoppar vegna bráðnunar heimskautaíss væri þá ekki hægt að koma honum af stað aftur með saltefnum?}}</ref> [[Mynd:Yfirbordsstraumar_island_151106.jpg|thumb|left| Yfirborðsstraumar í hafinu umhverfis Ísland. Rauðu örvarnar tákna hlýjan og saltan sjó, bláu kaldan seltulítinn pólsjó, grænu kaldan svalsjó og gulu strandsjó. Heimild: [[Vísindavefurinn]].]] ==== Áhrif við Ísland ==== Eins og áður segir hreyfist hinn hlýi Norður-Atlantshafsstraumur til norðausturs að vesturströnd Evrópu allt norður fyrir Noreg. Ein kvísl þessa straums liggur upp að suðurströnd landsins. Hann streymir svo vestur með ströndinni og norður með vesturströndinni að hryggnum milli Íslands og [[Grænland]]s, þar sem hluti hans heldur áfram fyrir [[Horn]] og austur með [[Norðurland]]i og er sá hluti hans oft kallaður '''Irmingerstraumur'''. Þar tekur svo við kaldur straumur, Austur-Íslandsstraumur, sem liggur til suðausturs úti af Norðaustur- og [[Austurland]]i og frá landinu.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Markús Á. Einarsson|titill=Veðurfar á Íslandi|útgefandi=Bókaforlagið Iðunn|ár=1976}}</ref> Allir Íslendingar vita hversu milt veðurfarið er á Íslandi, sérstaklega á veturna. Það eru þó ekki allir sem vita hversu mikið við eigum Golfstrauminum að þakka í þeim málum. Til samanburðar má nefna að eyjar í [[Beringssund]]i sem eru á svipuðum breiddargráðum og Ísland, eru stóran hluta ársins umluktar hafís, sem gerir þeim erfitt fyrir þegar kemur að fiskveiðum og ferðalögum. Nokkuð augljóst má því telja að Íslendingar myndu engan veginn hafa það eins gott og raun ber vitni, ef Golfstraumsins nyti ekki við. [[Mynd:Sea ice.svg|thumb|200px|right|Munur á hafís á norðurhveli í mars og september.]] ===== Hafís ===== Vegna þess að Golf- og Irmingerstraumarnir teygja sig nánast í kringum landið, þá er mun minna um hafís við Ísland en ætla mætti. Fyrir því eru að sjálfsögðu fleiri ástæður, sér í lagi hagstæðar vindáttir sem halda hafísnum við Grænlandsstrendur. Hafís við Íslandsstrendur er að mestu leyti kominn mjög langt að, en hann berst hingað með Austur-Grænlandsstraumnum alla leið vestan úr [[Grænlandssund]]i, en þó kemur fyrir að hann berst beint úr norðri að norðausturhorni landsins.<ref>{{vefheimild|url=https://www.vedur.is/hafis/frodleikur/nr/453|titill=Hafís við Ísland|mánuðurskoðað=28. mars|árskoðað=2008}}</ref> Ef skoðaðar eru gervitunglamyndir af hafsvæðinu milli Íslands og Grænlands, má oftar en ekki sjá mjög skörp skil milli íss og sjávar, sem liggja oft samsíða strönd Grænlands. == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://web.archive.org/web/20080922001251/http://rads.tudelft.nl/gulfstream/ Hérna er hægt að sjá stöðu Golfstraumsins frá degi til dags.] * [http://www.hi.is/~ij/hafis/ Hafíssíður Jarðvísindastofnunar] {{Hafstraumar}} [[Flokkur:Veðurfræði]] [[Flokkur:Haffræði]] 93hp87lehjst4mrkj3xn09b6u62do7a 0 64937 1984959 1954036 2026-11-04T01:34:46Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984959 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Apúlía | nafn_í_eignarfalli = | nafn_á_frummáli = {{Plainlist| * ''Puglia'' ([[ítalska]]) }} | nafn_annað = | tegund_byggðar = [[Héruð Ítalíu|Hérað]] | mynd = | mynd_texti = | fáni = Flag of Apulia.svg | skjaldarmerki = Coat of Arms of Apulia.svg | kort = Apulia in Italy.svg | kort_texti = Staðsetning Apúlía á Ítalíu | hnit = {{WikidataCoord|display=inline}} | undirskipting_gerð = Land | undirskipting_nafn = {{fáni|Ítalía}} | sæti_gerð = Höfuðborg | sæti = [[Bari]] | flatarmál_heild_km2 = 19541 | mannfjöldi_neðan = <ref name="ibuar">{{cite web|title=Regione Puglia|url=https://www.tuttitalia.it/puglia/|website=tuttitalia.it|lang=it|access-date=2024-11-27}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2024 | mannfjöldi_heild = 3890250 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | iso_kóði = IT-75 | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Apúlía''' ([[ítalska]]: ''Puglia'') er hérað á [[Ítalía|Ítalíu]]. Höfuðborgin er [[Bari]]. Héraðið er staðsett í suðurhluta skaga landsins, sem liggur að [[Adríahaf|Adríahafi]] í austri, [[Jónahaf|Jónahafi]] í suðaustri og [[Otrantósundið|Otrantósund]]<nowiki/>i og [[Taranto]]<nowiki/>-flóa í suðri. Svæðið er 19.345 ferkílómetrar og íbúar þess eru um 3,9 milljónir manna.<ref name="ibuar" /> Héraðið á landamæri að ítölsku héruðunum [[Mólíse]] í norðri, [[Kampanía|Kampaníu]] í vestri og [[Basilíkata]] í suðvestri. Svæðið heitir ''Púl'' eða ''Púlsland'' (og Bari heitir ''Bár'') í íslenskum fornritum (t.d. [[Nikulás Bergþórsson|af Nikulási Bergþórssyni]]). == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * Lorenzo Lozzi Gallo, ''Apulia in Medieval Scandinavian Literature'', in ''Plurimondi'', 2011, 7-[https://web.archive.org/web/20260115211826/https://plurimondi.poliba.it/index.php/Plurimondi/article/view/141/124 34] * Tommaso Marani: [https://etheses.dur.ac.uk/6397/1/Marani__Tommaso__2012__Lei%C3%B0arv%C3%ADsir__Durham_PhD_Thesis.pdf?DDD11+ ''Leiðarvísir. Its Genre and Sources, with Particular Reference to the Description of Rome.'' 2012, Durham.] * [https://www.google.com/maps/d/edit?mid=1ObDwjxq3-SEJTa3Tnnw-6GfXNkAA0HyK&usp=sharing Interactive map of all locations mentioned in Leiðarvísir (Marani, 2011)] {{Héruð Ítalíu}} [[Flokkur:Apúlía| ]] [[Flokkur:Héruð Ítalíu]] pw5cc9l97ku2a298b2m11h5aa7p3r1b 0 65097 1984896 1858302 2026-11-03T12:57:12Z Sudrabens 122483 Inserting comparison of Sheldon's body types 1984896 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Comparison of Sheldon's body types.jpg|alt=somatotype|thumb|Hinar þrjár líkamsgerðir.]] Hinar þrjár '''líkamsgerðir''' '''riðvaxinn''', '''kraftvaxinn''' og '''rengluvaxinn''' eru [[sýndarvísindi|sýndarvísindaleg]] flokkun á [[líkami|líkamsgerð]] [[dýraríki|dýra]] þróuð um [[1940]] af [[Bandaríkin|bandaríska]] [[sálfræði]]ngnum [[William Sheldon]] sem vildi setja fram tengsl á milli líkamslags og [[skapgerð]]ar manna. Flokkunin er mjög einföld og ekki viðurkennd í [[lífeðlisfræði]] en er þó oft notuð enn þann dag í dag til að lýsa gróflega líkamslagi fólks. * '''Rengluvaxnir''' einstaklingar einkennast af löngum [[handleggur|hand-]] og [[fótleggur|fótleggjum]], stuttum [[bolur (líkamshluti)|bol]], háu [[enni]], grannar [[öxl (líkamshluti)|axlir]]. Þeir eru með langa og mjóa [[vöðvi|vöðva]] og lítið af [[líkamsfita|líkamsfitu]] og eru oft kallaðir grannvaxnir. * '''Kraftvaxnir''' einstaklingar eru með [[hlutfall]]slega meiri vöðvamassa en riðvaxnir, stærri [[bein]] og vel skilgreindan búk auk þess að vera með lítið af líkamsfitu. Þeir eru með breiðar axlir og grannt mitti. * '''Riðvaxnir''' einstaklingar einkennast af aukinni [[fita|fitusöfnun]] á líkamanum og eru ýmist [[epli|epla-]] eða [[pera (ávöxtur)|perulaga]] eftir því hvar hún safnast fyrir. Þeir eru þar að auku með stærra [[meltingarkerfi]], breytt mitti og eru stórbeinóttir. [[Flokkur:Sýndarvísindi]] nv1qyyxcaviq39nqerj9d38n8fsdda4 1984922 1984896 2026-11-03T16:12:25Z Akigka 183 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/Sudrabens|Sudrabens]] ([[User talk:Sudrabens|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Cinquantecinq|Cinquantecinq]] 1858302 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bodytypes.jpg|thumb|hægri|Hinar þrjár líkamsgerðir.]] Hinar þrjár '''líkamsgerðir''' '''riðvaxinn''', '''kraftvaxinn''' og '''rengluvaxinn''' eru [[sýndarvísindi|sýndarvísindaleg]] flokkun á [[líkami|líkamsgerð]] [[dýraríki|dýra]] þróuð um [[1940]] af [[Bandaríkin|bandaríska]] [[sálfræði]]ngnum [[William Sheldon]] sem vildi setja fram tengsl á milli líkamslags og [[skapgerð]]ar manna. Flokkunin er mjög einföld og ekki viðurkennd í [[lífeðlisfræði]] en er þó oft notuð enn þann dag í dag til að lýsa gróflega líkamslagi fólks. * '''Rengluvaxnir''' einstaklingar einkennast af löngum [[handleggur|hand-]] og [[fótleggur|fótleggjum]], stuttum [[bolur (líkamshluti)|bol]], háu [[enni]], grannar [[öxl (líkamshluti)|axlir]]. Þeir eru með langa og mjóa [[vöðvi|vöðva]] og lítið af [[líkamsfita|líkamsfitu]] og eru oft kallaðir grannvaxnir. * '''Kraftvaxnir''' einstaklingar eru með [[hlutfall]]slega meiri vöðvamassa en riðvaxnir, stærri [[bein]] og vel skilgreindan búk auk þess að vera með lítið af líkamsfitu. Þeir eru með breiðar axlir og grannt mitti. * '''Riðvaxnir''' einstaklingar einkennast af aukinni [[fita|fitusöfnun]] á líkamanum og eru ýmist [[epli|epla-]] eða [[pera (ávöxtur)|perulaga]] eftir því hvar hún safnast fyrir. Þeir eru þar að auku með stærra [[meltingarkerfi]], breytt mitti og eru stórbeinóttir. [[Flokkur:Sýndarvísindi]] le3joyw3untwdvpnpkoghqbbl2qli6c 1984923 1984922 2026-11-03T16:24:54Z Berserkur 10188 1984923 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bodytypes.jpg|thumb|hægri|Hinar þrjár líkamsgerðir.]] Hinar þrjár '''líkamsgerðir''' '''riðvaxinn''', '''kraftvaxinn''' og '''rengluvaxinn''' eru [[sýndarvísindi|sýndarvísindaleg]] flokkun á [[líkami|líkamsgerð]] [[dýraríki|dýra]] þróuð um [[1940]] af [[Bandaríkin|bandaríska]] [[sálfræði]]ngnum [[William Sheldon]] sem vildi setja fram tengsl á milli líkamslags og [[skapgerð]]ar manna. Flokkunin er mjög einföld og ekki viðurkennd í [[lífeðlisfræði]] en er þó oft notuð enn þann dag í dag til að lýsa gróflega líkamslagi fólks. * '''Rengluvaxnir''' einstaklingar einkennast af löngum [[handleggur|hand-]] og [[fótleggur|fótleggjum]], stuttum [[bolur (líkamshluti)|bol]], háu [[enni]], grannar [[öxl (líkamshluti)|axlir]]. Þeir eru með langa og mjóa [[vöðvi|vöðva]] og lítið af [[líkamsfita|líkamsfitu]] og eru oft kallaðir grannvaxnir. * '''Kraftvaxnir''' einstaklingar eru með [[hlutfall]]slega meiri vöðvamassa en riðvaxnir, stærri [[bein]] og vel skilgreindan búk auk þess að vera með lítið af líkamsfitu. Þeir eru með breiðar axlir og grannt mitti. * '''Riðvaxnir''' einstaklingar einkennast af aukinni [[fita|fitusöfnun]] á líkamanum og eru ýmist [[epli|epla-]] eða [[pera (ávöxtur)|perulaga]] eftir því hvar hún safnast fyrir. Þeir eru þar að auku með stærra [[meltingarkerfi]], breytt mitti og eru stórbeinóttir. [[Flokkur:Gervivísindi]] 5o7jfbori8p3007t5uo208ag5vxgpbx 1984925 1984923 2026-11-03T16:30:13Z Berserkur 10188 1984925 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bodytypes.jpg|thumb|hægri|Hinar þrjár líkamsgerðir.]] {{Heimildir}} Hinar þrjár '''líkamsgerðir''' '''riðvaxinn''', '''kraftvaxinn''' og '''rengluvaxinn''' eru [[sýndarvísindi|sýndarvísindaleg]] flokkun á [[líkami|líkamsgerð]] [[dýraríki|dýra]] þróuð um [[1940]] af [[Bandaríkin|bandaríska]] [[sálfræði]]ngnum [[William Sheldon]] sem vildi setja fram tengsl á milli líkamslags og [[skapgerð]]ar manna. Flokkunin er mjög einföld og ekki viðurkennd í [[lífeðlisfræði]] en er þó oft notuð enn þann dag í dag til að lýsa gróflega líkamslagi fólks. * '''Rengluvaxnir''' einstaklingar einkennast af löngum [[handleggur|hand-]] og [[fótleggur|fótleggjum]], stuttum [[bolur (líkamshluti)|bol]], háu [[enni]], grannar [[öxl|axlir]]. Þeir eru með langa og mjóa [[vöðvi|vöðva]] og lítið af [[líkamsfita|líkamsfitu]] og eru oft kallaðir grannvaxnir. * '''Kraftvaxnir''' einstaklingar eru með [[hlutfall]]slega meiri vöðvamassa en riðvaxnir, stærri [[bein]] og vel skilgreindan búk auk þess að vera með lítið af líkamsfitu. Þeir eru með breiðar axlir og grannt mitti. * '''Riðvaxnir''' einstaklingar einkennast af aukinni [[fita|fitusöfnun]] á líkamanum og eru ýmist [[epli|epla-]] eða [[pera|perulaga]] eftir því hvar hún safnast fyrir. Þeir eru þar að auku með stærra [[meltingarkerfi]], breytt mitti og eru stórbeinóttir. [[Flokkur:Gervivísindi]] en4oouvup5fq9ui2kuv2yfkrc3rtz15 1984954 1984925 2026-11-04T00:55:41Z Sudrabens 122483 Inserting comparison of Sheldon's body types 1984954 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Comparison of Sheldon's body types.jpg|thumb|Hinar þrjár líkamsgerðir.]] {{Heimildir}} Hinar þrjár '''líkamsgerðir''' '''riðvaxinn''', '''kraftvaxinn''' og '''rengluvaxinn''' eru [[sýndarvísindi|sýndarvísindaleg]] flokkun á [[líkami|líkamsgerð]] [[dýraríki|dýra]] þróuð um [[1940]] af [[Bandaríkin|bandaríska]] [[sálfræði]]ngnum [[William Sheldon]] sem vildi setja fram tengsl á milli líkamslags og [[skapgerð]]ar manna. Flokkunin er mjög einföld og ekki viðurkennd í [[lífeðlisfræði]] en er þó oft notuð enn þann dag í dag til að lýsa gróflega líkamslagi fólks. * '''Rengluvaxnir''' einstaklingar einkennast af löngum [[handleggur|hand-]] og [[fótleggur|fótleggjum]], stuttum [[bolur (líkamshluti)|bol]], háu [[enni]], grannar [[öxl|axlir]]. Þeir eru með langa og mjóa [[vöðvi|vöðva]] og lítið af [[líkamsfita|líkamsfitu]] og eru oft kallaðir grannvaxnir. * '''Kraftvaxnir''' einstaklingar eru með [[hlutfall]]slega meiri vöðvamassa en riðvaxnir, stærri [[bein]] og vel skilgreindan búk auk þess að vera með lítið af líkamsfitu. Þeir eru með breiðar axlir og grannt mitti. * '''Riðvaxnir''' einstaklingar einkennast af aukinni [[fita|fitusöfnun]] á líkamanum og eru ýmist [[epli|epla-]] eða [[pera|perulaga]] eftir því hvar hún safnast fyrir. Þeir eru þar að auku með stærra [[meltingarkerfi]], breytt mitti og eru stórbeinóttir. [[Flokkur:Gervivísindi]] 7984ozlzqsmygrc35g531ionuoysmp5 1984955 1984954 2026-11-04T01:06:23Z CommonsDelinker 1159 Skráin Comparison_of_Sheldon's_body_types.jpg var fjarlægð og henni eytt af Commons af [[c:User:Thuresson|Thuresson]] vegna þess að Recreation of content deleted per community consensus ([[:c:COM:CSD#G4|G4]]): [[:c:Commons:Deletion requests/File:Three typ 1984955 wikitext text/x-wiki {{Heimildir}} Hinar þrjár '''líkamsgerðir''' '''riðvaxinn''', '''kraftvaxinn''' og '''rengluvaxinn''' eru [[sýndarvísindi|sýndarvísindaleg]] flokkun á [[líkami|líkamsgerð]] [[dýraríki|dýra]] þróuð um [[1940]] af [[Bandaríkin|bandaríska]] [[sálfræði]]ngnum [[William Sheldon]] sem vildi setja fram tengsl á milli líkamslags og [[skapgerð]]ar manna. Flokkunin er mjög einföld og ekki viðurkennd í [[lífeðlisfræði]] en er þó oft notuð enn þann dag í dag til að lýsa gróflega líkamslagi fólks. * '''Rengluvaxnir''' einstaklingar einkennast af löngum [[handleggur|hand-]] og [[fótleggur|fótleggjum]], stuttum [[bolur (líkamshluti)|bol]], háu [[enni]], grannar [[öxl|axlir]]. Þeir eru með langa og mjóa [[vöðvi|vöðva]] og lítið af [[líkamsfita|líkamsfitu]] og eru oft kallaðir grannvaxnir. * '''Kraftvaxnir''' einstaklingar eru með [[hlutfall]]slega meiri vöðvamassa en riðvaxnir, stærri [[bein]] og vel skilgreindan búk auk þess að vera með lítið af líkamsfitu. Þeir eru með breiðar axlir og grannt mitti. * '''Riðvaxnir''' einstaklingar einkennast af aukinni [[fita|fitusöfnun]] á líkamanum og eru ýmist [[epli|epla-]] eða [[pera|perulaga]] eftir því hvar hún safnast fyrir. Þeir eru þar að auku með stærra [[meltingarkerfi]], breytt mitti og eru stórbeinóttir. [[Flokkur:Gervivísindi]] gu4saxyvgxioqsks60c5rrc0fy73xhc 1984957 1984955 2026-11-04T01:16:55Z Akigka 183 1984957 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bodytypes.jpg|thumb|hægri|Hinar þrjár líkamsgerðir.]] {{Heimildir}} Hinar þrjár '''líkamsgerðir''' '''riðvaxinn''', '''kraftvaxinn''' og '''rengluvaxinn''' eru [[sýndarvísindi|sýndarvísindaleg]] flokkun á [[líkami|líkamsgerð]] [[dýraríki|dýra]] þróuð um [[1940]] af [[Bandaríkin|bandaríska]] [[sálfræði]]ngnum [[William Sheldon]] sem vildi setja fram tengsl á milli líkamslags og [[skapgerð]]ar manna. Flokkunin er mjög einföld og ekki viðurkennd í [[lífeðlisfræði]] en er þó oft notuð enn þann dag í dag til að lýsa gróflega líkamslagi fólks. * '''Rengluvaxnir''' einstaklingar einkennast af löngum [[handleggur|hand-]] og [[fótleggur|fótleggjum]], stuttum [[bolur (líkamshluti)|bol]], háu [[enni]], grannar [[öxl|axlir]]. Þeir eru með langa og mjóa [[vöðvi|vöðva]] og lítið af [[líkamsfita|líkamsfitu]] og eru oft kallaðir grannvaxnir. * '''Kraftvaxnir''' einstaklingar eru með [[hlutfall]]slega meiri vöðvamassa en riðvaxnir, stærri [[bein]] og vel skilgreindan búk auk þess að vera með lítið af líkamsfitu. Þeir eru með breiðar axlir og grannt mitti. * '''Riðvaxnir''' einstaklingar einkennast af aukinni [[fita|fitusöfnun]] á líkamanum og eru ýmist [[epli|epla-]] eða [[pera|perulaga]] eftir því hvar hún safnast fyrir. Þeir eru þar að auku með stærra [[meltingarkerfi]], breytt mitti og eru stórbeinóttir. [[Flokkur:Gervivísindi]] en4oouvup5fq9ui2kuv2yfkrc3rtz15 0 65895 1984968 1916283 2026-11-04T02:40:47Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984968 wikitext text/x-wiki '''Basil Bernstein''' ([[1. nóvember]] [[1924]] – [[24. september]] [[2000]]) var breskur [[félagsfræðingur]] og [[málfræðingur]]. Hann er þekktur fyrir kenningar sínar um [[félagsfræði uppeldis- og kennslu]]. Fjölskylda Bernstein var [[innflytjandi|innflytjendur]] af [[gyðingur|gyðingættum]] í [[Austur-London]]. Hann var um fertugt þegar hann tók [[doktorspróf]]. Bernstein starfaði við [[Lundúnaháskóli|Lundúnaháskóla]]. Kenningar Basil Bernstein um félagsfræði uppeldis- og kennslu greina það táknkerfi sem stýrir skólastarfi. Hann leiðir rök að því að kennsluhættir byggi á reglum um samskipti og hefðum sem hafa mótast innan stofnana á löngum tíma. Þessar samskiptareglur nefnir hann hina stýrandi (regulative) orðræðu. Lykilhugtök í kenningum hans eru flokkun (classification) og umgerð (framing) þar sem flokkun lýsir uppbyggingu félagslegs rýmis t.d. hvernig námsgreinum er skipt og hvernig fólk er flokkað í nemendur og kennara. Umgerð vísar til þess hvar yfirráðin eru yfir samskiptum, hver stýrir þeim. ==Ritverk== * ''Theoretical Studies Towards A Sociology Of Language'' (1971) * ''Applied Studies Towards A Sociology Of Language'' (1973) * ''Selection And Control'' (1974) meðhöfundur Walter Landis * ''Towards A Theory Of Educational Transmissions'' (1975) * ''The Structuring Of Pedagogic Discourse'' (1990) * ''Social Class, Language And Communication'' meðhöfundur Dorothy Henderson * ''Pedagogy, Symbolic Control and Identity'' (1996 / 2000 önnur útgáfa) ==Tenglar== * The personal papers of Basil Bernstein are held in Archives of the Institute of Education, University of London. [http://ioewebserver.ioe.ac.uk/ioe/cms/get.asp?cid=9347&9347_0=14832] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927205947/http://ioewebserver.ioe.ac.uk/ioe/cms/get.asp?cid=9347&9347_0=14832 |date=2007-09-27 }} * [http://www.ioe.ac.uk/library/archives/bbb.html Basil Bernstein, Bibliography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070707234109/http://www.ioe.ac.uk/library/archives/bbb.html |date=2007-07-07 }} * [http://www.guardian.co.uk/obituaries/story/0,3604,373772,00.html Obituary in ''The Guardian''] * [http://www.ibe.unesco.org/publications/ThinkersPdf/bernsteine.pdf Obituary by Alan R. Sadovnik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204122656/http://www.ibe.unesco.org/publications/ThinkersPdf/bernsteine.pdf |date=2009-02-04 }} * [http://ioewebserver.ioe.ac.uk/ioe/cms/get.asp?cid=1397&1397_1=1698 Institute obituary notice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061022132639/http://ioewebserver.ioe.ac.uk/ioe/cms/get.asp?cid=1397&1397_1=1698 |date=2006-10-22 }} * [https://web.archive.org/web/20080516174322/http://zimmer.csufresno.edu/%7Ejohnca/spch100/3-3-bernstein.htm Bernstein] * [http://tech.groups.yahoo.com/group/B_Bernstein/ Discussion group on Bernstein's sociological approach] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110519092748/http://tech.groups.yahoo.com/group/B_Bernstein/ |date=2011-05-19 }} [[flokkur:breskir málfræðingar|Bernstein, Basil]] {{fde|1924|2000|Bernstein, Basil}} j0172li7aqvsfei159hbb2dmxpd53fv 0 68823 1984992 1955897 2026-11-04T09:33:46Z Berserkur 10188 1984992 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Askja.jpg|thumb|right|[[Askja (fjall)|Askja]] nær og Öskjuvatn.]] '''Öskjuvatn''' er næstdýpsta [[stöðuvatn]] [[Ísland]]s en það er staðsett í [[Dyngjufjöll]]um í [[Ódáðahraun]]i í norðurhluta [[Vatnajökulsþjóðgarður|Vatnajökulsþjóðgarði]]. Það varð til við [[Öskjugosið 1875|Öskjugos árið 1875]] þegar landið seig og myndaði mikla gosöskju sem fylltist af vatni á fyrstu árunum eftir gosið. Vatnið var dýpsta stöðuvatn Íslands á árunum frá 1875-2009, 11 km² að stærð og 220 m á dýpt, en nýrri mælingar hafa sýnt að [[Jökulsárlón]] er nú dýpsta vatn [[Ísland]]s, um 280 m á dýpt.<ref>[https://www.visir.is/article/20090701/FRETTIR01/398092043 „Jökulsárlón orðið dýpsta vatn landsins“], á Vísi.is 1. júlí 2009. (Skoðað 23. apríl 2010).</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == * [http://www.dv.is/frettir/2012/4/4/thad-er-greinilega-oedlilegt-astand-i-thessu-vatni/ „„Óeðlilegt ástand“ í Öskjuvatni“; grein af Dv.is 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120405165931/http://www.dv.is/frettir/2012/4/4/thad-er-greinilega-oedlilegt-astand-i-thessu-vatni/ |date=2012-04-05 }} {{stubbur|landafræði|ísland}} [[Flokkur:Stöðuvötn á Íslandi]] [[Flokkur:Hálendi Íslands]] [[Flokkur:Dyngjufjöll]] [[Flokkur:Vatnajökulsþjóðgarður]] du8ux0etuq3qffmb5dm9hjrrqzcmfrd 0 73149 1984966 1938431 2026-11-04T02:34:30Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984966 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Barack Obama | mynd = President_Barack_Obama.jpg | myndatexti1 = {{small|Barack Obama árið 2012.}} | myndastærð = 250px | titill= [[Forseti Bandaríkjanna]] | stjórnartíð_start = [[20. janúar]] [[2009]] | stjórnartíð_end = [[20. janúar]] [[2017]] | vara_forseti = [[Joe Biden]] | forveri = [[George W. Bush]] | eftirmaður = [[Donald Trump]] | titill2= [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|Öldungadeildarþingmaður]] frá [[Illinois]] | stjórnartíð_start2 = [[3. janúar]] [[2005]] | stjórnartíð_end2 = [[16. nóvember]] [[2008]] | forveri2 = [[Peter Fitzgerald]] | eftirmaður2 = [[Roland Burris]] | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1961|8|4}} | fæðingarstaður = [[Honolulu]], [[Hawaii]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | þjóderni = [[Bandaríkin|Bandarískur]] | maki = [[Michelle Obama|Michelle Robinson]] (g. 1992) | stjórnmálaflokkur = [[Demókrataflokkurinn]] | börn = Malia, Sasha | háskóli = [[Columbia-háskóli]]<br>[[Harvard-háskóli]] | starf = Lögfræðingur, stjórnmálamaður |undirskrift =Barack Obama signature.svg }} '''Barack Hussein Obama''' yngri (fæddur [[4. ágúst]] [[1961]]) er 44. [[forseti Bandaríkjanna]] og fyrrverandi fulltrúi [[Illinois]] í [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|öldungadeild]] [[Bandaríkjaþing|bandaríska þingsins]]. Obama var kosinn forseti árið 2008. Hann er kvæntur [[Michelle Obama|Michelle]], fædd Robinson, og eiga þau saman tvær dætur að nafni Malia Ann (f. 1998) og Natasha (f. 2001). == Æska og menntun == Faðir Obama, [[Barack Obama eldri|Barack Hussein Obama eldri]] var [[Kenía|Keníumaður]] en fékk námsstyrk og menntaði sig í hagfræði við Háskóla í Hawaii. Þar kynntist hann og kvæntist síðar [[Ann Dunham]], hvítri konu frá [[Wichita]] í [[Kansas]]. Sonur þeirra, Barack Obama yngri, fæddist 4. ágúst 1961 í [[Honolulu]] á [[Hawaii]]. Síðar skildu foreldrar Obama og faðir hans fór aftur til Keníu. Eftir það hittust þeir feðgar aðeins einu sinni og Obama eldri lést í bílslysi 1982. Móðir Obama giftist síðar Lolo Soetoro frá [[Indónesía|Indónesíu]]. Þau bjuggu í [[Jakarta]], þar sem móðir hans starfaði hjá bandaríska sendiráðinu og Obama gekk í skóla til 10 ára aldurs. Frá árinu 1970 ólst Obama upp hjá afa sínum og ömmu í [[Honolulu]].<ref>{{Vefheimild|titill=Barack Obama|url=http://www.history.com/topics/us-presidents/barack-obama| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|ár=2009|mánuður=9. nóvember|útgefandi=History|vefsíða=history.com|tungumál=enska}}</ref> Móðir hans og hálfsystir, Maya Soetoro Ng, fluttust síðar til þeirra en móðir hans lést úr krabbameini 1995.<ref>{{Vefheimild|titill=Ann Dunham|url=http://www.biography.com/people/ann-dunham-434238#!| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|safnslóð=https://archive.today/20141121204119/http://www.biography.com/people/ann-dunham-434238%23!|safnár=2014|safnmánuður=21. nóvember|útgefandi=Biography|vefsíða=biography.com|tungumál=enska}}</ref> Eftir skyldunám fór Obama til náms við einkarekinn háskóla, [[Occidental College]] í [[Los Angeles]], og 1983 útskrifaðist hann með BA gráðu í stjórnmálafræði frá [[Columbia-háskóli|Columbia-háskóla]], í [[New York-borg|New York]].<ref name=about>{{Vefheimild|titill=About Barack Obama|url=https://www.barackobama.com/president-obama/| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|safnslóð=http://web.archive.org/web/20141222104545/https://www.barackobama.com/president-obama/|safnár=2014|safnmánuður=24. nóvember|tungumál=enska|vefsíða=barackobama.com}}</ref> Árið 1985 fluttist Obama til [[Chicago]] þar sem hann tók þátt í uppbyggingarstarfi í suðurhluta borgarinnar. Árið 1988 hóf hann nám við lagadeild [[Harvard-háskóli|Harvard-háskóla]] og útskrifaðist með [[doktor]]spróf í [[lögfræði]] [[1991]] með miklum heiðri (''magna cum laude''). Obama var þar fyrsti blökkumaðurinn til að verða ritstjóri stúdentablaðsins ''Harward Law Review''.<ref>{{vefheimild|titill=Harward Law Review|url=http://harvardlawreview.org/|mánuðurskoðað=21.nóvember|árskoðað=2014}}</ref> Eftir útskrift sneri hann aftur til Chicago, þar sem hann kenndi [[Stjórnskipunarréttur|stjórnskipunarrétt]] við lagadeild [[Chicago-háskóli|Chicago-háskóla]] og var virkur í samfélaginu.<ref>{{Vefheimild|titill=President Barack Obama|útgefandi=[[Hvíta húsið]]|vefsíða=whitehouse.gov|url=http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|safnslóð=https://obamawhitehouse.archives.gov/administration/president-obama|tungumál=enska|safnár=2017|safnmánuður=20. janúar}}</ref> Í bók Obama, ''Dreams from my Father'', segist hann varla hafa tekið eftir því í uppvexti sínum að faðir hans var ekkert líkur fólkinu í kringum hann, „[...] þó var faðir minn svartur sem bik og móðir mín hvít eins og mjólk“.<ref>{{Tímarit.is|3925365|Frægð og frami Baracks Obama|útgáfudagsetning=18. nóvember 2006|blað=[[Fréttablaðið]]|skoðað=21. nóvember 2014}}</ref> == Stjórnmálaferill == Í Chicago vann Obama að því á tíunda áratugnum að fjölga blökkufólki á kjörskrá í borginni. Sumarið 1992 tók hann virkan þátt í kosningabaráttu [[Bill Clinton|Bills Clinton]] fyrir forsetakosningarnar það ár.<ref>''Bandaríkjaforsetar'', bls. 427.</ref> === Fylkisþingmaður: 1996-2004 === Obama var kosinn á þing [[Illinois]] 1996 fyrir hönd 13. kjördæmisins. Í tíð sinni á þinginu fékk hann samþykkt fyrsta stóra frumvarp um umbætur siðareglna í 25 ár, lækkaði skatta á vinnandi fjölskyldur og gerði umbætur á heilbrigðiskerfinu.<ref name=about/> Obama var endurkjörinn árið 2000 og aftur árið 2002.<ref name="Barack Obama">{{Vefheimild|titill=13th District, Barack Obama, Illinois State Senator, Chicago|url=http://www.senatedem.state.il.us/obama/index.html|safnslóð=https://web.archive.org/web/20000824102110/http://www.senatedem.state.il.us/obama/index.html| skoðað-dags = 14. nóvember 2014|safnár=2000|safnmánuður=24. ágúst|vefsíða=senatedem.state.il.us|tungumál=enska}}</ref> Obama gaf kost á sér til [[Fulltrúadeild Bandaríkjaþings|fulltrúadeildar Bandaríkjaþings]] árið 2000 fyrir hönd [[Demókrataflokkurinn|Demókrata]] en tapaði fyrir [[Bobby Rush]]. Árið 2003 náðu Demókratar meirihluta á þingi Illinois. Obama var þá kjörinn formaður heilbrigðis- og mannauðsnefndar. Í þerri tíð gerði hann umbætur á yfirheyrsluaðferðum lögreglunnar til að koma í veg fyrir persónugreiningu vegna kynþáttar, sem meðal annars fól í sér myndbandsupptökur í skýrslutökum.<ref>{{vefheimild|höfundur=Janny Scott|titill=In Illinois, Obama Proved Pragmatic and Shrewd|url=http://www.nytimes.com/2007/07/30/us/politics/30obama.html|útgefandi=''[[The New York Times]]''|mánuðurskoðað=14 nóvember|árskoðað=2014|ár=2007|mánuður=30. júlí|tungumál=enska}}</ref> Obama hætti á fylkisþingi Illinois 2004 eftir að hann var kjörinn til [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|öldungadeildar Bandaríkjaþings]]. === Öldungadeildarþingmaður: 2005-2008 === Obama hóf undirbúning að kosningabaráttu sinni 2002, réð [[David Axelrod]] sem kosningastjóra og hóf að safna fjárframlögum. Hann tilkynnti svo formlega framboð sitt. Obama vann afgerandi sigur í forkosningum Demókrataflokksins 2004, sem yfir nóttu gerði hann að stjörnu innan flokksins og fljótlega hófst tal um hugsanlegt forsetaframboð.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Monica Davey|url=http://www.nytimes.com/2004/03/18/us/as-quickly-as-overnight-a-democratic-star-is-born.html|útgefandi=''[[The New York Times]]''|mánuðurskoðað=14 nóvember|árskoðað=2014|tungumál=enska|titill=As Quickly as Overnight, a Democratic Star Is Born| dags = 18. mars 2004}}</ref> Obama sigraði [[Alan Keyes]] í kosningum til öldungadeildar fyrir hönd Illinois-fylkis með 70% atkvæða.<ref>{{vefheimild|titill=U.S. SENATE / ILLINOIS|url=http://edition.cnn.com/ELECTION/2004/pages/results/states/IL/S/01/index.html|útgefandi=[[CNN]]|mánuðurskoðað=14 nóvember|árskoðað=2014|ár=2005}}</ref> Obama var svo svarinn í embætti þann 3. janúar 2005.<ref>{{vefheimild|url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=o000167|útgefandi=Biographical Directory of the United States Congress|mánuðurskoðað=14 nóvember|árskoðað=2014|titill= Obama, Barack}}</ref> Sem öldungadeildarþingmaður lét hann sig mennta- og umhverfismál miklu varða og var' jafnrramt kunnur fyrir sjálfstæðar skoðanir í utanríkismálum sem oft voru á skjöl við utanríkisstefnu [[George W. Bush]] forseta.<ref>''Bandaríkjaforsetar'', bls. 428.</ref> == Forsetakosningar 2008 og 2012 == === Forsetakosningar 2008 === Þann [[10. febrúar]] árið [[2007]] tilkynnti Obama að hann ætlaði að bjóða sig fram til þess að vera fulltrúi [[Demókratar|Demókrataflokksins]] í [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2008|forsetakosningunum í Bandaríkjunum árið 2008]]. Aðalkeppinautur hans var [[Hillary Clinton]]. Barátta þeirra var löng og tvísýn framan af en eftir því sem á leið jókst forskot Baracks Obama og lauk með því að Hillary Clinton játaði sig sigraða þann 7. júní 2008. Obama sigraði með 48,1% atkvæða en Hillary var naumt á eftir með um 48,0% atkvæða. Clinton-hjónin lýstu síðan yfir stuðningi við Obama og hvöttu stuðningsmenn sína til að gera slíkt hið sama á landsfundi Demókrata 2008.<ref>{{Vefheimild|titill=Clinton endorses Obama, calls for party unity|url=https://edition.cnn.com/2008/POLITICS/06/07/clinton.unity/index.html|útgefandi=CNN| skoðað-dags = 21. nóvember 2014}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Obama sigraði for-kosningar|url=http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1183895/|útgefandi=[[mbl.is]]|mánuðurskoðað=21 nóvember|árskoðað=2014|mánuður=6. janúar|ár=2008|aðgengi=áskrift}}</ref> Obama tilnefndi [[Joe Biden]] sem varaforsetaefni og meðframbjóðanda sinn þann 23. ágúst 2008.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Adam Nagourney|höfundur2=Jeff Zeleny|titill=Obama Chooses Biden as Running Mate|url=http://www.nytimes.com/2008/08/24/us/politics/24biden.html|útgefandi=''[[The New York Times]]''|ár=2008|mánuður=23. ágúst| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|tungumál=enska}}</ref> Með því að velja Biden sem varaforsetaefni þótti Obama koma til móts við gagnrýnendur sína, sem lögðu gjarnan áherslu á reynsluleysi Obama og þekkingarskort hans í utanríkismálum, en Biden var þá einn þaulsetnasti þingmaður öldungadeildarinnar og hafði lengi verið formaður utanríksimálanefndar þingsins.<ref>{{Tímarit.is|''4196777''|''Tvíeggjað val''|útgáfudagsetning=24. ágúst 2008|blað=''[[Dagblaðið Vísir]]''|skoðað=18. ágúst 2020|höfundur=Bogi Þór Arason}}</ref> Obama tók síðan við tilnefningu Demókrataflokksins í [[Denver]] í [[Colorado]] fyrir framan 75.000 áhorfendur. Atburðinum var einnig sjónvarpað og fylgdust 38 milljón manns með.<ref name="Soaring speech from Obama, plus some specifics">{{Vefheimild|höfundur=Alexandra Marks|titill=Soaring speech from Obama, plus some specifics|url=http://www.csmonitor.com/USA/Politics/2008/0829/soaring-speech-from-obama-plus-some-specifics|safnslóð=https://web.archive.org/web/20100314121702/http://www.csmonitor.com/USA/Politics/2008/0829/soaring-speech-from-obama-plus-some-specifics|útgefandi=Christian Science Monitor| skoðað-dags = 21. nóvember 2014| dags = 29. ágúst 2008|safnár=2010|safnmánuður=14. mars|tungumál=enska}}</ref> [[John McCain]] var tilnefndur sem forsetaefni [[Repúblikanaflokkurinn|Repúblikana]] og þar með helsti keppinautur Obama. Auk Demókrata og Rebúblikana voru þrjú önnur framboð. Fyrir hönd [[Stjórnarskrárflokkurinn|stjórnarskrárflokksins]] (e. Constitution Party) var [[Chuck Baldwin]] í framboði.<ref name="At KC convention, Constitution Party picks pastor for president">{{Vefheimild|höfundur=Jo Mannies|titill=At KC convention, Constitution Party picks pastor for president|url=http://www.stltoday.com/blogzone/political-fix/political-fix/2008/04/at-kc-convention-constitution-party-picks-pastor-for-president/|safnslóð=http://web.archive.org/web/20080530214447/http://www.stltoday.com/blogzone/political-fix/political-fix/2008/04/at-kc-convention-constitution-party-picks-pastor-for-president/|útgefandi=STLtoday| dags = 26. apríl 2008| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|safnár=2008|safnmánuður=30. maí|tungumál=enska}}</ref> [[Græni flokkurinn (Bandaríkin)|Græni flokkurinn]] (e. The Green Party) tilnefndi fulltrúadeildarþingmann Demókrata, [[Cynthia McKinney|Cynthiu McKinney]], sem forsetaefni.<ref name="McKinney running for president as Green candidate">{{vefheimild|höfundur=Brendan Gage|útgefandi=CNN|titill=McKinney running for president as Green candidate|url=http://edition.cnn.com/2008/POLITICS/07/12/mckinney.green.party/|mánuðurskoðað=21 nóvember|árskoðað=2014|ár=2008}}</ref> [[Frjálshyggjuflokkurinn (Bandaríkin)|Frjálshyggjuflokkurinn]] (e. The Libertarian Party) tilnefndi fyrrum fulltrúardeildarþingmann Repúblikana, [[Bob Barr]]. <ref name="Libertarian Party selects Bob Barr as 2008 presidential nominee">{{Vefheimild|útgefandi=National Libertarian Party|titill=Libertarian Party selects Bob Barr as 2008 presidential nominee|url=http://www.gwu.edu/~action/2008/chrnconv08/lp052508pr.html| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|ár=2008|mánuður=25. maí}}</ref> [[Ralph Nader]] var einnig í sjálfstæðu framboði. Helstu málefni kosninganna voru óvinsældir [[George W. Bush|George Bush]], [[Íraksstríðið]], veikur efnahagur Bandaríkjanna og heilbrigðiskerfið. Slagorð Obama var „[[Yes We Can]]“. Obama setti fjölmörg met í fjáröflun, sérstaklega í fjölda smáframlaga.<ref name="Small donors rewrite fundraising handbook">{{Vefheimild|höfundur=Jeanne Cummings|titill=Small donors rewrite fundraising handbook|url=https://www.politico.com/news/stories/0907/6014_Page3.html|útgefandi=Politico.com| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|ár=2007|mánuður=26. september}}</ref> Obama safnaði 778.642.962 Bandaríkjadollurum. Af því fóru 760.370.195 dollarar í framboðið, sem er met. Kosningasjóður McCain var rúmlega helmingi minni með 379.006.485 dollara.<ref>{{Vefheimild|útgefandi=Federal Election Commission|titill=Summary Reports Search Results - 2007-2008 Cycle|url=http://query.nictusa.com/cgi-bin/cancomsrs/?_08+00+PR| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|safnslóð=https://archive.today/20120713004943/http://query.nictusa.com/cgi-bin/cancomsrs/?_08+00+PR|safnár=2012|safnmánuður=13. júlí}}</ref> Obama sigraði í kosningunum með 52,93% af greiddum atkvæðum á landsvísu eða 69.498.516 atkvæði. Hann hlaut þá 365 af 538 atkvæðum [[Kjörmannaráð (Bandaríkin)|kjörmannaráðs]]. McCain var í öðru sæti með 45,65% atkvæða á landsvísu og 173 atkvæði kjörmannaráðs. Í þriðja sæti var Ralph Nader með 0,56% atkvæða og 0 atkvæði kjörmannaráðs.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Federal Election Commission|titill=FEDERAL ELECTIONS 2008 Election Results for the U.S. President, the U.S. Senate and the U.S. House of Representatives|url=https://www.fec.gov/resources/cms-content/documents/federalelections2008.pdf| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|mánuður=júlí|ár=2009}}</ref> Obama var settur í embætti þann 20. janúar [[2009]] sem og varaforsetinn Joe Biden. Obama hafði sagt sig af þingi í nóvember 2008 til að undirbúa sig fyrir forsetaembættið, rétt fyrir „[[Lame Duck]]“-tímabilið.<ref name="Obama resigns Senate seat, thanks Illinois">{{Vefheimild|útgefandi=[[Reuters]]|titill=Obama resigns Senate seat, thanks Illinois|url=http://www.reuters.com/article/2008/11/16/us-usa-obama-senate-idUSTRE4AF1MJ20081116|safnslóð=https://archive.today/20120527000307/http://www.reuters.com/article/2008/11/16/us-usa-obama-senate-idUSTRE4AF1MJ20081116| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|safnár=2012|safnmánuður=27. maí|ár=2008|mánuður=16. nóvember|tungumál=enska}}</ref> Svo miklar væntingar voru til Barack Obama, að ekki var víst að hann gæti risið undir þeim. Hann náði að heilla fólk um allan heim. Meira að segja andstæðingar hans í Repúblikanaflokknum, þar á meðal Bush og mótframbjóðandinn John McCain gátu ekki annað en fagnað með honum þegar að hann fagnaði sigrinum.{{heimild vantar}} === Endurkjör 2012 === 4. apríl 2011 tilkynnti Obama að hann ætlaði að sækjast eftir endurkjöri. Hann sigraði forkosningar Demókrataflokksins auðveldlega og tryggði sér þau 2.778 fulltrúaatkvæði nauðsynleg til sigurs 3. apríl 2012, tæpu ári eftir tilkynningu sína til endurkjörs.<ref>{{Vefheimild|titill=Obama announces re-election bid|url=http://www.upi.com/Top_News/US/2011/04/04/Obama-announces-re-election-bid/UPI-95081301905800/?dailybrief|safnslóð=https://web.archive.org/web/20110510011832/http://www.upi.com/Top_News/US/2011/04/04/Obama-announces-re-election-bid/UPI-95081301905800/?dailybrief|safndags=10. maí 2011|publisher=United Press International| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|mánuður=4. apríl|ár=2011|útgefandi=UPI.com}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=BREAKING: Obama clinches Democratic nomination|url=http://politicalticker.blogs.cnn.com/2012/04/03/breaking-obama-clinches-democratic-nomination/| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|útgefandi=CNN|mánuður=3. apríl|ár=2012}}</ref> Obama tilnefndi aftur Joe Biden sem varaforsetaefni og meðframbjóðanda sinn. Helstu keppinautar þeirra voru efni Repúblikana [[Mitt Romney]], fyrrum fylkisstjóri [[Massachusetts]], og varaforsetaefni hans [[Paul Ryan]]. Önnur framboð voru: [[Gary Johnson]] fyrir hönd Frjálshyggjuflokksins, [[Jill Stein]] fyrir hönd Græningja og [[Virgil Goode]] fyrir hönd Stjórnarskrárflokksins. Obama og Biden sigruðu með 51,06% greiddra atkvæða á landsvísu og 332 atkvæði kjörmannaráðs. Romney og Ryan enduðu með 47,20% atkvæða og 206 atkvæði kjörmannaráðs.<ref>{{Vefheimild|útgefandi=Federal Election Commission|titill=FEDERAL ELECTIONS 2012|url=https://www.fec.gov/resources/cms-content/documents/federalelections2012.pdf| skoðað-dags = 21. nóvember 2014|mánuður=júlí|ár=2013}}</ref> == Friðarverðlaun Nóbels == Obama hlaut [[friðarverðlaun Nóbels]] árið [[2009]]. Barack Obama fékk verðlaunin fyrir það að stuðla að samvinnu milli þjóða. Valið á Obama var með hinum umdeildari á síðustu árum, sér í lagi þar sem Obama hafði aðeins verið forseti í tíu mánuði þegar hann fékk verðlaunin og hafði enn ekki gert mörg fyrirheit sín um friðarstarf eða alþjóðasamvinnu að veruleika. Valið var einnig gagnrýnt þar sem Obama hafði þá látið fjölga bandarískum hermönnum í [[Stríðið í Afganistan (2001–2021)|stríðinu í Afganistan]].<ref>{{Tímarit.is|6371395|Friðardúfa í vígahug|útgáfudagsetning=2. desember 2009|blað=[[Dagblaðið Vísir]]|skoðað=18. desember 2020|höfundur=Kolbeinn Þorsteinsson}}</ref> Obama sagðist sjálfur ekki telja sig eiga verðlaunin skilið en sagðist líta á þau sem staðfestingu á forystuhlutverki Bandaríkjanna.<ref>{{Tímarit.is|4390825|Úthlutun friðarverðlauna vekur furðu|útgáfudagsetning=10. október 2009|blað=[[Fréttablaðið]]|skoðað=18. desember 2020}}</ref> ==Heimildir== * {{Cite book|title=Bandaríkjaforsetar|author=Jón Þ. Þór|year=2016|publisher=Urður bókafélag|pp=425-431|isbn=978-9935-9194-5-8|place=Hafnarfjörður|chapter=Barack Obama}} == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tenglar == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20110906083352/http://wiki.creativecommons.org/Case_Studies/Whitehouse.gov Skrár af Hvíta húsinu fyrir frjálsa notkun undir Creative Commons-leyfi] {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forseti Bandaríkjanna]] | frá = 2009 | til = 2017 | fyrir = [[George W. Bush]] | eftir = [[Donald Trump]] }} {{Töfluendir}} {{fe|1961|Obama, Barack}} {{Forsetar Bandaríkjanna}} {{Friðarverðlaun Nóbels}} {{DEFAULTSORT:Obama, Barack}} [[Flokkur:Demókratar|Obama, Barack]] [[Flokkur:Bandarískir lögfræðingar|Obama, Barack]] [[Flokkur:Bandarískir öldungadeildarþingmenn]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 2008|Obama, Barack]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 2012]] [[Flokkur:Forsetar Bandaríkjanna|Obama, Barack]] [[Flokkur:Handhafar friðarverðlauna Nóbels|Obama, Brarack]] s9fu8lbws6ro9hit1k4yc02m1oyv9hn 0 73670 1984996 1955647 2026-11-04T09:46:45Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984996 wikitext text/x-wiki {{Hreingera|vantar heimildir, skrifað eins og auglýsing - sérstaklega íslandskaflinn, vantar alla tengla}} '''Green Globe 21''' eru alþjóðleg samtök sem votta sjálfbær ferðaþjónustufyrirtæki um heim allan. Green Globe 21 samtökin eru sprottin út frá Staðardagskrá 21 sem samþykkt var á Ríó ráðstefnunni 1992. Það má síðan segja að Green Globe hafi verið stofnað árið 1994 með stuðningi Alþjóðamálaráðsins og Alþjóða ferðamálasamtakanna. Green Globe samtökin hafa staðla til þess að geta vottað um 30 mismunandi greinar ferðaþjónustunnar: Þar að auki votta samtökin samfélög og einstaka áfangastaði ferðamanna. == Um Green Globe == hægt er að rekja hugmyndir um Green Globe samtökin til ársins 1992 þegar um 182 þjóðir samþykktu svokallaða Staðardagskrá á ráðstefnu í Ríó. Ástæða ráðstefnunnar var sú að beina sjónum að umhverfi og þróun þar sem ríki heims skuldbundu sig til að hafa sjálfbæra þróun að leiðarljósi við stefnumótun. Staðardagskrá 21 er áætlun sem öllum sveitastjórnum heimsins er ætlað að gera í samræmi við ályktun Ríó ráðstefnunnar. Hér er um að ræða áætlun um þau verk sem vinna þar í hverju samfélagi um sig til þess að nálgast markmiðið um sjálfbæra þróun. Það má segja að Staðardagskrá 21 sé fyrst og fremst velferðaráætlun. Á undanförnum árum hafa mörg sveitafélög á Íslandi unnið að úrbótum í umhverfismálum með vinnu að Staðardagskrá 21. Green Globe byggir á Staðardagskrá 21 en er ólík henni meðal annars vegna þess að um er að ræða óháða umhverfisvottun þriðja aðila. Þetta veitir sveitafélögunum aðhald þar sem árangur er reglulega mældur og tekin út. Staðlarnir eru byggðir á Staðardagskrá 21 og og taka mið af viðkomandi landi. == Green Globe á Íslandi == Haustið 2002 var haldinn kynningarfundur með sveitastjórnum sveitafélaganna þriggja á Snæfellsnesi, Snæfellsbæjar, Grundafjarðarbæjar og Stykkishólmsbæjar þar sem sú hugmynd var lögð fram að sveitafélögin tækju sig saman og ynnu að umhverfisvottun. Um var að ræða vottun frá hinum alþjóðlegu vottunarsamtökum Green Globe 21 sem votta meðal annars sjálfbæra ferðaþjónustu um allan heim. Hins vegar vottar Green Globe 21 ekki einungis sjálfbæra ferðaþjónustu heldur votta samtökin einnig samfélög. Sveitastjórunum leist vel á hugmyndina og töldu þeir að með þessu þá myndu sveitafélögin á Snæfellsnesi skapa sér sérstöðu sem vistvænt samfélag. Að lokum var jafnframt ákveðið að Þjóðgarðurinn Snæfellsjökull kæmi einnig að verkefninu sem fullgildur aðili. Til að byrja með var gengið til samninga við Green Globe Accreditation (GGA), sem sér um vottunarmál fyrir Green Globe 21 í Evrópu. Auk fulltrúa frá GGA voru fengnir þrír innlendir ráðgjafar til að koma að verkefninu, en það voru þau Guðrún og Gunnlaugur Bergmann frá Leiðarljósi ehf. og Stefán Gíslason frá Umís ehf. Þessum samningi á milli GGA og sveitafélaganna var hins vegar rift vegna þess að heimsforstjóri Green Globe 21 taldi að Snæfellsnesið væri sérstætt verkefni þar sem að um væri að ræða fyrstu vottun sveitafélaga á [[Norðurhvel|norðurhveli jarðar]]. Því var lagt til að verkefnið yrði alfarið fært í hendur innlendra ráðgjafa. Aðalskrifstofa Green Globe 21 í Canberra í Ástralíu hefur valið vinnu Snæfellsness að vottun sem sjálfbært samfélag, sem sérstakt frumherjaverkefni á heimsvísu. Snæfellsnesi er ætlað að verða fyrirmynd að því hvernig önnur sveitarfélög á Íslandi og annars staðar á norðurhveli jarðar geta unnið að sjálfbærri þróun á sínum svæðum. Verkefnið er því afar mikilvægt og getur mögulega haft mikil áhrif á framtíðarþróun sveitarfélaganna <ref>{{greinarheimild|höfundur=Guðrún Bergmann, Guðlaugur Bergmann og Stefán Gíslason|grein=Stefna í sjálbærri þróun umhverfis- og samfélagsmála Snæfellsness til ársins 2015|útgefandi=Umhverfisstofnun}}</ref>Til að hægt sé að votta samfélag samkvæmt Green Globe 21 staðlinum þarf verkefnið að vera undir forystu stjórnvalds. Í tilfelli Snæfellsness er slíkt stjórnvald Framkvæmdarráð Snæfellsness. Framkvæmdarráðið var formlega stofnað í febrúar árið 2004 og er því ætlað að fylgja þeirri stefnu sem mörkuð hefur verið af sveitafélögunum í tenglsum við vottunarferli Green Globe. Í samræmi við staðla Green Globe hafa sveitafélögin á Snæfellsnesi og Þjóðgarðurinn Snæfellsjökull komið sér saman um stefnu um sjálfbæra þróun á svæðinu. Þessi sameiginlega stefna sveitafélaganna tekur tillit til náttúru, umhverfis, efnahagslegra, félags- og menningarlegra þátta og gildir til ársins 2015. Þeim viðmiðum Green Globe sem þarf að mæta árlega var mætt í annað sinn á árinu 2006 og teljast þau vera annað þrepið í vottunarferlinu en það þriðja er vottunin sjálf. Í apríl 2008 komu svo fulltrúar á vegum Green Globe samtakanna til að gera úttekt á stofnunum sveitafélaganna á Snæfellsnesi og Þjóðgarðinum Snæfellsjökli. Kjartan Bollason frá Háskólanum á Hólum stýrði úttektinni ásamt Stan Rogers frá Ástralíu. Samkvæmt bráðabirgða niðurstöðum þeirra Kjartans og Stans þá mæltu þeir með því við Green Globe að sveitafélögin fimm og þjóðgarðurinn fengju þriggja mánaða vottun síðasliðið sumar. Að þeim tíma liðnum yrðu ákveðin atriði að vera komin í lag því annars yrði vottunin dregin til baka. Það var síðan síðla sumars 2008 sem að Snæfellsnesið öðlaðist fullnaðarvottun Green Globe og er því fyrsta samfélagið á norður- hveli jarðar sem öðlast þessa vottun. == Heimildir == * {{wpheimild|tungumál = En | titill = Green Globe | mánuðurskoðað = 9. febrúar | árskoðað = 2009}} * [https://web.archive.org/web/20260319191829/https://nesvottun.is/ Sjalfbært Snæfellsnes] * {{greinarheimild|höfundur=Guðrún Bergmann, Guðlaugur Bergmann og Stefán Gíslason|grein=Stefna í sjálbærri þróun umhverfis- og samfélagsmála Snæfellsness til ársins 2015|útgefandi=Umhverfisstofnun}} [[Flokkur:Náttúruverndarsamtök]] 5hfvj6e19kv429cnb6epf4mvcc5mkd1 0 81002 1984978 1954307 2026-11-04T05:22:23Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984978 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Concepcion Centro.jpg|thumb|Concepcion.]] '''Concepción''' er næst stærsta borg [[Síle]] og miðpunktur efnahags í landinu. Borgin er höfuðborg [[Biobío-hérað]]s. Íbúar stórborgarsvæðisins voru tæp milljón árið 2017, en innan borgarmarkanna eru íbúarnir 220.000. Borgin var stofnsett af [[Pedro de Valdivia]] [[5. október]] [[1550]]. ==Tengt efni== *[[Bío-Bío-háskóli]] == Myndasafn == <gallery perrow=4> File:Comuna de Concepción.svg|Kortið sýnir staðsetningu Concepción File:Arco de Medicina UdeC.jpg|Háskóli. </gallery> == Tenglar == {{commons||Concepción}} * '''(sp)''' [https://web.archive.org/web/20260408044915/https://concepcion.cl/ Opinber vefsíða Concepción] * {{Hnit|36|46|22|S|73|03|47|W|}} {{S|1550}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Síle]] [[Flokkur:Biobío-hérað]] j088lse360kiv0ciebxtd8zlqraf9yw 0 81015 1984985 1957241 2026-11-04T06:53:08Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984985 wikitext text/x-wiki '''Ellingsen''' er [[verslun]] með [[sportveiði]]-, [[útivist]]ar-, [[ferðalag|ferða-]] og [[sumarhús]]avörur, [[tjaldvagn]]a, [[fellihýsi]] og [[hjólhýsi]]. Verslunin var stofnuð árið [[1916]] af [[Othar Ellingsen]] sem verslun með [[útgerð]]arvörur. Verslunin var lengi á [[Grandagarður|Grandagarði]]. 1999 keypti [[Olís]] Ellingsen og 2001 var rekstur félaganna sameinaður þannig að þjónusta við útgerðina fluttist inn á sölusvið Olís. 2006 flutti verslunin í nýtt húsnæði á [[Fiskislóð]] á [[Grandi|Granda]]. ==Tenglar== * [https://web.archive.org/web/20191111224250/https://www.ellingsen.is/ Vefur fyrirtækisins] {{stubbur|fyrirtæki}} [[Flokkur:Íslenskar verslanir]] {{s|1916}} s7o4xn7xpyou157pj65q8quo8ijgtay 0 86173 1984953 1954886 2026-11-04T00:42:37Z Berserkur 10188 úreltir tenglar 1984953 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Eyjafjallajökull by Terje Sørgjerd.jpg|thumb|Eyjafjallajökull, apríl 2010]] [[Mynd:Eyjafjallajökull ash cloud 20100417.jpg|thumb|Öskustrókurinn.]] [[File:14april-Iceland-earthquakes.png|thumb|Skjálftarnar í Eyjafjallajökuli 2010, kort og teikning frá [[Veðurstofa Íslands|Veðurstofunni]] Íslands]] '''Eldgosið í [[Eyjafjallajökull|Eyjafjallajökli]] 2010''' hófst snemma að morgni [[14. apríl]] [[2010]] og stóð til [[23. maí]] sama ár. Gosið var í toppgíg Eyjafjallajökuls og kvikan bræddi ísinn sem er við gíginn. Stórt flóð rann norður um [[Gígjökull|Gígjökul]] og út í [[Markarfljót]]. Flóð varð einnig í [[Svaðbælisá]] undir [[Eyjafjöll]]um. [[Mynd:May 11, 2010, Ash plume, from Eyjafjallajokull Volcano.jpg|thumb|Gervihnattamynd af öskunni sem dreifðist suður 11. maí.]] Strax um morguninn var gossprungan orðin 2 km að lengd og teygði sig frá norðri til suðurs. Stór sigdæld myndaðist kringum gíginn og fór stækkandi. Þá var gosmökkurinn kominn í 22 þúsund feta hæð um hálf-ellefuleytið.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/04/14/sigdaeld_myndast_i_joklinum/|titill=Sigdæld myndast í jöklinum|mánuður=14. apríl|ár=2010}}</ref> Gosaska dreifðist um alla [[Evrópa|Evrópu]] og olli miklum truflunum á flugumferð, en flugsamgöngur stöðvuðust dögum saman í mörgum ríkjum. Ösku[[mistur]] gerði oft á [[Suðurland]]i næstu árin vegna fokösku. == Tengt efni == * [[Eldgosið á Fimmvörðuhálsi 2010]] * [[Eldgosaannáll Íslands]] == Heimildir == <references /> == Tenglar == {{Commons|Category:Second and mostly explosive eruption series of Eyjafjallajökull in 2010|Eldgosið í Eyjafjallajökli 2010}} * [https://en.vedur.is/earthquakes-and-volcanism/articles/nr/1851 Myndir, Veðurstofan] *[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100813000000/www.jardvis.hi.is/page/jardvis_EYJOKULL_myndir Myndir, Jarðvísindastofnun] ;Skýringar * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100330000000/www.jardvis.hi.is/page/jardvis_eyjogos Eldgos í Eyjafjallajökli] Jarðvísindastofnun ;Fleiri * [http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2010-117 NASA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120113074649/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2010-117 |date=2012-01-13 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100508044549/www.ruv.is/frett/gosid-virdist-aftur-ordid-oskugos ''Gosið virðist aftur orðið öskugos''; grein af Rúv.is 06.05.2010] [[Flokkur:Eldgos á Íslandi]] [[Flokkur:Eyjafjallajökull]] [[Flokkur:2010]] asjsva36sa9wfdiyh2v5u4dc87ia13r 0 88873 1984920 1948602 2026-11-03T15:27:58Z TKSnaevarr 53243 1984920 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Helmut Schmidt | mynd = Bundeskanzler Helmut Schmidt.jpg | myndatexti = Helmut Schmidt árið 1977 | titill= [[Kanslari Þýskalands|Kanslari Vestur-Þýskalands]] | stjórnartíð_start = [[16. maí]] [[1974]] | stjórnartíð_end = [[1. október]] [[1982]] | forseti = [[Gustav Heinemann]]<br>[[Walter Scheel]]<br>[[Karl Carstens]] | forveri = [[Willy Brandt]] | eftirmaður = [[Helmut Kohl]] | fæddur = [[23. desember]] [[1918]] | fæðingarstaður = [[Hamborg]], [[Weimar-lýðveldið|Weimar-lýðveldinu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2015|11|10|1918|12|23}} | dánarstaður = [[Hamborg]], [[Þýskaland]]i | þjóderni = [[Þýskaland|Þýskur]] | maki = Loki Glaser (1942–2010) | stjórnmálaflokkur = [[Jafnaðarmannaflokkurinn (Þýskaland)|Jafnaðarmannaflokkurinn]] | börn = Helmut Walter, Susanne | bústaður = | atvinna = | háskóli = Hamborgarháskóli | starf = | trúarbrögð = |undirskrift = Helmut Schmidt Signature.svg }} '''Helmut Heinrich Waldemar Schmidt''' ([[23. desember]] [[1918]] í [[Hamborg]] – [[10. nóvember]] [[2015]] í [[Hamborg]]) var þýskur stjórnmálamaður og fyrrum kanslari [[Vestur-Þýskaland]]s. Hann var einnig varnarmálaráðherra, fjármálaráðherra og utanríkisráðherra á sinni tíð. Schmidt tilheyrði sósíaldemókrataflokki Þýskalands [[SPD]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands''). == Æviágrip == === Hermaður === Helmut Schmidt fæddist í 1918 í Hamborg og var af [[Gyðingar|gyðingaættum]]. Faðir hans, Gustav, var sonur verslunarmanns sem var gyðingur. Bæði Gustav og Helmut fölsuðu ættarbók sína til að sanna að þeir væru „hreinræktaðir“ aríar. Schmidt var aðeins 15 ára þegar nasistar komust til valda í [[Þýskaland]]i. Schmidt sjálfur ljóstraði ekki upp um fölsunina fyrr en [[1984]], tveimur árum eftir að hann lét af embætti sem kanslari. Hann var tekinn í herinn [[1939]] og þjónaði á austurvígstöðvunum. Þar tók hann þátt í umsátrinu um [[St. Pétursborg|Leningrad]]. Við stríðslok var Schmidt kominn á vesturvígstöðvarnar. Þar var hann yfirmaður og sem slíkur handtekinn af [[Bretland|Bretum]] og settur í fangabúðir í [[Belgía|Belgíu]]. Eftir stríð nam hann [[hagfræði]] í háskólanum í Hamborg og útskrifaðist [[1949]]. Samfara því gekk Schmidt í sósíaldemókrataflokk Þýskalands. [[1953]] var hann kosinn á þing í fyrsta sinn og starfaði sem þingmaður fyrir sambandslandið Hamborg til ársins [[1962]]. === Hamborg === [[1961]] varð Helmut Schmidt lögreglumálaráðherra í sambandslandinu Hamborg (embættið breyttist í innanríkisráðherra ári síðar). Sem slíkur var hann framkvæmdaraðili í stormflóðinu mikla sem skall á Hamborg í [[febrúar]] 1962. Í því þótti hann standa sig með prýði, enda samhæfði hann björgunaraðgerðir með mikilli röggsemi. Í aðgerðunum notaði hann ekki eingöngu björgunarsveitir, heldur einnig herinn ásamt hinum ýmsum hjálpartækjum. Schmidt stjórnaði þannig fyrstu stóraðgerðum í náttúruhamförum í Þýskalandi og gat sér frægðar fyrir mikla röggsemi og útsjónarsemi. [[1965]] var Schmidt kjörin til þings á nýjan leik og varð þá þingflokksformaður SPD til [[1969]]. === Ráðherra === [[Mynd:Bundesarchiv B 145 Bild-F039404-0012, Hannover, SPD-Bundesparteitag, Schmidt, Brandt.jpg|thumb|Willy Brandt og Helmut Schmidt á flokksþingi SPD 1973]] Eftir kosningasigur SPD 1969 varð [[Willy Brandt]] kanslari Vestur-Þýskalands. Helmut Schmidt varð þá að varnarmálaráðherra. Í hans tíð stytti hann herskylduna úr 18 mánuðum í 15 mánuði. Auk þess stofnaði hann herháskóla í Hamborg og í [[München]]. [[1972]] tók hann við embætti fjármálaráðherra og gegndi því til [[1974]]. === Kanslari === [[Mynd:Bundesarchiv Bild 183-Z1212-049, Döllnsee, Erich Honecker und Helmut Schmidt.jpg|thumb|Helmut Schmidt og [[Erich Honecker]] leiðtogi Austur-Þýskalands á fundi 1981]] 1974 sagði Willy Brandt af sér sem kanslari. Þingið kaus þá Helmut Schmidt nýjan kanslara þ. [[16. maí]] sama ár. Hann varð því fimmti kanslari Vestur-Þýskalands. Fyrsta erfiða málið sem hann þurfti að glíma við var olíukrísan. Í Evrópumálum átti starfaði hann náið saman með [[Frakkland]]sforseta [[Valéry Giscard d'Estaing]], en þeir áttu mikinn þátt í stofnun evrópska myntbandalagsins. Árangurinn af því var seinna meir [[Evra]]n. Schmidt og Giscard d’Estaing áttu einnig mestan heiður af stofnun [[G7]]-hópsins, þ.e. samstarf sjö helstu iðnríkja heims. Schmidt var einn ötullasti vestræni leiðtoginn sem benti á mögulega hættu í [[Evrópa|Evrópu]] af vopnatilburðum [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]]. Því samþykkti hann að leyfa [[Bandaríkin|Bandaríkjamönnum]] að staðsetja meðaldrægar eldflaugar í Evrópu. Sú ákvörðun var mjög umdeild, einnig innan eigin flokks. Að lokum varð þetta mál til þess að SPD klofnaði og stofnuðu þeir sem frá hurfu [[Sambandið 90/Græningjarnir|græningjaflokkinn]] í Þýskalandi. Samþykki um að fjarlægja allar meðaldrægar eldflaugar var ekki undirritað fyrr en í [[Reykjavík]] [[1987]]. En einnig í efnahagsmálum kom Schmidt sér í vandræði. Síðsumars [[1982]] sögðu allir ráðherrar samstarfsflokksins í ríkisstjórn, flokks frjálslyndra demókrata [[FDP]], af sér og var Schmidt þá allt í einu kanslari í minnihlutastjórn. Hann tók því að sér utanríkisráðuneytið samfara kanslaraembættinu. En allt kom fyrir ekki. [[1. október]] 1982 var vantrauststillaga á hendur honum samþykkt í þinginu og þar með lauk kanslaraferli Helmut Schmidts. Nýr kanslari varð [[Helmut Kohl]]. Schmidt varð síðan einn útgefanda tímaritsins ''Die Zeit''. == Fjölskylda == Helmut Schmidt kvæntist Hannelore Glaser (oftast kölluð Loki) [[27. júní]] [[1942]] meðan hann var enn í hernum. Þeim fæddust tvö börn. Helmut Walter (f. [[1944]]) fæddist fatlaður og lést [[1945]]. Susanne (f. [[1947]]) starfar fyrir sjónvarpsstöðina Bloomberg TV í [[London]]. == Eitt og annað == [[Mynd:Bundesarchiv B 145 Bild-F051012-0010, Bonn, Empfang Staatspräsident von Frankreich.jpg|thumb|Schmidt og Giscard d’Estaing Frakklandsforseti voru góðir vinir]] * Helmut Schmidt var stórreykingamaður og alræmdur sem slíkur. Honum leyfðist þó alltaf að reykja á opinberum stöðum, jafnvel þar sem reykingabann er í gildi. Meira að setja í sjónvarpi og viðtölum var hann þekktur fyrir að kveikja í sígarettu og reykja. Eingöngu í þingsal þýska þingsins (''Bundestag'') hélt hann aftur af sér og notaði neftóbak í staðinn. Skoðun hans á almennu reykingabanni á opinberum stöðum var sú að þetta væri aðeins tímabundin loftbóla (''vorübergehende gesellschaftliche Erscheinung''). * Helmuth Schmidt var góðvinur [[Valéry Giscard d'Estaing|Valérys Giscard d’Estaing]] og [[Henry Kissinger|Henrys Kissingers]]. Kissinger sagði eitt sinn að hann vonaðist til að deyja á undan Schmidt, því hann gæti ekki hugsað sér að lifa í heimi án hans. * Schmidt þótti góður tónlistarmaður og spilaði vel á [[orgel]] og [[píanó]]. * 1983 var Helmut Schmidt gerður að heiðursborgara heimaborgar sinnar Hamborg. == Heimildir == * {{wpheimild|tungumál=de|titill=Helmut Schmidt|mánuðurskoðað=júlí|árskoðað=2010}} {{fd|1918|2015|Schmidt, Helmut}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Willy Brandt]] | titill=Kanslari Vestur-Þýskalands | frá=1974 | til=1982 | eftir=[[Helmut Kohl]]}} {{töfluendir}} {{Kanslarar Þýskalands}} {{DEFAULTSORT:Schmidt, Helmut}} [[Flokkur:Fjármálaráðherrar Þýskalands]] [[Flokkur:Kanslarar Þýskalands|Schmidt, Helmut]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Þýskalands]] [[Flokkur:Varnarmálaráðherrar Þýskalands]] 3fl5pp5qwsazzfp9t3rmm0ru1bv40wi 0 95125 1984914 1949668 2026-11-03T14:41:28Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Hrói Höttur (kvikmynd frá 1973)]] á [[Hrói höttur (kvikmynd frá 1973)]] 1949641 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Hrói Höttur'' (kvikmynd frá 1973)}} {{Kvikmynd | nafn = Hrói Höttur | upprunalegt heiti = Robin Hood | land = {{Fáni|Bandaríkin}} | tungumál = [[Enska]] | sýningartími = 83 mínútur | útgáfudagur = [[8. nóvember]] [[1973]] | leikstjóri = Wolfgang Reitherman | handritshöfundur = Larry Clemmons<br />Ken Anderson<br />Vance Gerry<br />Frank Thomas<br />Eric Cleworth<br />Julius Svendsen<br />Dave Michener | byggt á = [[Hrói höttur]] | framleiðandi = Wolfgang Reitherman | sögumaður = Roger Miller | tónlist = George Bruns | meginhlutverk = Phil Harris<br />Andy Devine<br />Peter Ustinov<br />Terry-Thomas<br />Brian Bedford<br />Monica Evans<br />Carole Shelley<br />Pat Buttram<br />Roger Miller | dreifingaraðili = Buena Vista Distribution | fyrirtæki = [[Walt Disney-fyrirtækið]] | ráðstöfunarfé = 5 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]] | heildartekjur = 32 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]] | imdb_id = 0070608 }} '''''Hrói Höttur''''' ([[enska]]: '''''Robin Hood''''') er [[Bandaríkin|bandarísk]] [[Disney]]-teiknimynd frá árinu [[1973]]. == Talsetning == {| ! |- | Brian Bedford || Hrói Höttur |- | Monica Evans || Ungfrú Maríana |- | Phil Harris || Litli Jón |- | Terry-Thomas || Ormur Naðra |- | Peter Ustinov || Jóhann prins |- | Pat Buttram || Fógetinn í Nottingham |- | Roger Miller || Haninn |- | Andy Devine || Tóki Munkur |- | Carole Shelley || Frú Gagga |- | Ken Curtis || Trigger |- | George Lindsey || Gáll |- |} == Tengill == * {{imdb titill|0070608|Hrói Höttur}} * {{kvikmyndir.is titill|6375|Hrói Höttur}} {{stubbur|kvikmynd}} [[Flokkur:Bandarískar teiknimyndir]] [[Flokkur:Disney-kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1973]] [[Flokkur:Kvikmyndir um Hróa hött]] bgvpnfcdah6rf96jx1otpcw23g2df7j 0 97273 1984961 1955314 2026-11-04T01:43:55Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984961 wikitext text/x-wiki '''Arduino''' er [[Örtölva (íhlutur)|örtölva]] sem byggir á [[opinn hugbúnaður|opnum hugbúnaði]] og er á einni [[prentplata|prentplötu]]. Arduino bretti eru hönnuð til að auðvelda notkun [[rafeindatækni]] í ýmis konar konar verkefnum. Vélbúnaðurinn er [[opinn vélbúnaður]] sem hannaður er fyrir Arduino bretti. Brettin eru forrituð með forritunarmáli sem líkist [[C++]]. Brettin má kaupa samsett eða ósamsett til að [[lóðun|lóða]] saman. Arduino verkefnið hófst í [[Ivrea]] í [[Ítalía|Ítalíu]] árið 2005 sem liður í að búa til ódýr tæki til að búa til frumgerðir fyrir nemendur sem unnu að viðmótshönnunarverkefnum. Hönnuðurnir [[Massimo Banzi]] og [[David Cuartielles]] skírðu verkefnið Arduino eftir krá í Ivrea. [[Mynd:Arduino Duemilanove 2009b.jpg|thumb|An official Arduino Duemilanove (rev 2009b).]] Arduino Nano og Arduino samhæfð Bare Bones bretti og Boarduino bretti hafa tengipinna (male header pins) neðan á korti sem kleift að tengja kortin við [[brauðbretti]] án þess að nota [[lóðbolti|lóðbolta]]. Arduino forritunarmálið byggir á C++ og er einfalt fyrir byrjendur og fólk utan tæknigreina. Dæmigert fyrsta forrit fyrir Arduiono örgjörvann er forrit sem lætur [[ljóstvistur|ljóstvist]] (LED) blikka. Slíkt forrit gæti litið svona út: <syntaxhighlight lang="c"> #define LED_PIN 13 void setup () { pinMode (LED_PIN, OUTPUT); // enable pin 13 for digital output } void loop () { digitalWrite (LED_PIN, HIGH); // turn on the LED delay (1000); // wait one second (1000 milliseconds) digitalWrite (LED_PIN, LOW); // turn off the LED delay (1000); // wait one second } </syntaxhighlight> == Vélbúnaður == [[Mynd:Arduino Diecimila.jpg|thumb|right|The Arduino Diecimila]] Upprunalegur Arduino vélbúnaður er framleiddur af ítalska fyrirtækinu Smart Projects en einnig hafa Arduino bretti verið hönnuð af bandaríska fyrirtækinu SparkFun Electronics. Þrettán útgáfur af Arduino vélbúnaði hafa verið framleiddar og seldar: # Serial Arduino með serialtengi og ATmega8 # Arduino Extreme USB tengingu til að forrit og notar ATmega8 # Arduino Mini dvergútgáfa af Arduino sem notar yfirborðstengt ATmega168 # Arduino Nano dvergútgáfa, USB knúin tegund af Arduino sem notar yfirborðstengt ATmega168 (ATmega328 í nýrri útgáfum) # LilyPad Arduino einföld hönnun fyrir tölvufatnað (wearable) sem notar yfirborðstengt ATmega168 # Arduino NG með USB tengi til að forrita og nota ATmega8 # Arduino NG plus með USB tengi til að forrita og nota ATmega168 # Arduino Bluetooth með [[Bluetooth]] tengi til að forrita með ATmega168 # Arduino Diecimila með USB tengi og notar ATmega168 í DIL28 pakka # Arduino Duemilanove ("2009") sem notar ATmega168 (ATmega328 fyrir nýrri útgáfur) og knúið gegnum USB/DC aflgjafa, sjálfvirkt skipting # Arduino Mega1280 sem notar yfirborðstengt ATmega1280 fyrir viðbótar I/O og minni. # Arduino Uno sem notar sama ATmega328 og seinni útgáfur af Duemilanove, en á meðan Duemilanove notaðr FTDI chipset fyrir USB þá notar Uno ATmega8U2. # Arduino Mega2560 notar yfirborðstengt ATmega2560 þannig að heildarminni verður 256&nbsp;kB. Það nýtir einnig hið nýja ATmega8U2 USB chipset. Arduino vélbúnaðarhönnun er dreift með [[Creative Commons]] Attribution Share-Alike 2.5 höfundarleyfi. Kóðinn er undir [[GNU General Public License|GPLv2]] höfundarleyfi. [[Mynd:Protoshield2.jpg|right|thumb|Frumgerðarskjöldur lóðaður á Arduino bretti]] Arduino og Arduino samhæfð bretti nota skildi sem eru prentplötur sem koma ofan á Arduino og tengjast inn í pinnatengi sem fylgja með kortunum. Skildirnir gegna ýmis konar hlutverki, þeir geta verið stýringar fyrir rafala eða brauðbretti fyrir frumgerðasmíði. Listi fyrir skildi má fá á Arduino Shield List vefsíðu. == Arduino samhæfð bretti == Vélbúnaði og hugbúnaði Arduino má dreifa undir [[copyleft]] höfundarleyfum en Arduino er skrásett vörumerki og hönnuðir vilja að bretti og aðrar vörur sem byggja á þessari tækni séu ekki merkt með "Arduino" nema með þeirra leyfi. Hópur Arduino notenda sem vann að Arduino Diecimila hefur framleitt samhæft bretti sem kallað er Freeduino. Freeduino er ekki skrásett vörumerki og það má nota í hvaða tilgangi sem er. Mörg Arduino samhæfð bretti eru selt undir nöfnum sem nota endinguna "-duino". Eftirfarandi bretti eru alveg eða að mestu leyti samhæfð við Arduino vélbúnað og hugbúnað og geta tengst skjöldum. * 'Freeduino MaxSerial', bretti með staðal DE-9 serialtengi. * 'Freeduino Through-Hole', bretti sem ekki gerir ráð fyrir yfirborðslóðun, framleitt og selt af NKC Electronics. * 'Illuminato Genesis', bretti sem notar ATmega644 í staðinn fyrir ATmega168. * 'metaboard', bretti sem er mjög einfalt og ódýrt. það er framleitt af [[Metalab]] sem er [[hackerspace]] í [[Vienna]. * 'Japanino' frá Japan. Knúið af ATmega168 og hefur venjulega stærð af USB A tengi. * 'Wiseduino' er Arduino samhæft bretti með DS1307 rauntímaklukku, 24LC256 EEPROM og tengi fyrir XBee fyrir fjarstýringu. * 'TwentyTen' er Arduino samhæfð örtölva byggð á Duemilanove með nokkrum endurbótum með frumgerðarsvæði, endurröðuðum ljóstvistum, mini-USB tengi og 13 pinna tengingum þannig að ljóstvistar og viðnám trufli ekki þegar það er notað sem inntak. * 'Volksduino' er ódýrt öflugt Arduino samhæft bretti sem getur notað skildi og byggir á Duemilanove. Það er með 5&nbsp;V / 1&nbsp; volta regulator og getur tengst 3.3&nbsp;V regulator. Volksduino var hannað af Applied Platonics þannig að það væri með fáa hluta og auðvelt í samsetningu. * 'ZArdino' er bretti frá Suður-Afríku sem byggir á Duemilanove og hannað til að vera einfalt í samsetningu. * 'Zigduino' er Arduino sem notar ATmega128RFA1 til að tengjast Zigbee (IEEE 802.15.4). Það má nota á 802.15.4 netstöðlum eins og ZigBee. Brettið er af sömu stærð og Duemilanove og hefur ytri RPSMA jack á hliðinni andspænist aflgjafatengi. Það getur tengst skjöldum sem vinna með öðrum 3.3&nbsp;V brettum. Due kemur út á fyrsta ársfjórðungi 2011. * 'InduinoX' er Arduino sem notar ATmega168 og er hannað til kennslu og þjálfunar. Á brettinu eru RGB LED ljóstvistar, rofar og IR Tx/Rx. Brettið var hannað og markaðssett af Simplelabs. === Arduino samhæfð bretti til sérstakra nota === Arduino bretti til sérstakra nota virka eins og Arduino og skjöldur á einu og sama brettinu. Sum slík betti geta tengst skjöldum en önnur ekki. * "DFRobotShop Rover" er fjölhæfur einfaldur búnaður sem byggir á Arduino Duemilanove. PCB inniheldur ATmega328 kubb með Arduino bootloader og dual H-bridge og viðbótar frumgerðarsvæði og hausa. PCB getur tengst mörgum skjöldum þó að fjórir stafrænir pinnar séu notaðir þegar það mótórstýring er í gangi. Á brettinu er stýring fyrir volt, auka ljóstvistar, hitastigsskynjari og ljósskynjari. DFRobotShop Rover kit inniheldur tveggja mótora gírabox og einfaldan ramma til að búa til vélmenni sem hreyfist. * "Lightuino" er Arduino samhæft bretti sem knýr ljóstvista (70 constant-current rásir) og ljóstvista matrissur (1100 LEDs). Það er með volt regulator sem knýr ljóstvista og skynjara sem ákveður hvenær eigi að kveikja og an ambient IR móttakara til að stýra verkefni þínu. * "ArduPilot" er Arduino samhæft bretti sem hannað er fyrir fjarstýrða og sjálfvirka stýringu á flugvélum, bifreiðum og bátum. Það notar GPS til að ferðast um og [[thermopile]] skynjara eða IMU fyrir stöðugleika. == Tenglar == {{Commonscat|Arduino}} * [http://www.arduino.cc/ Arduino project main page] * [http://www.arduino.cc/cgi-bin/yabb2/YaBB.pl/ Arduino Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110401110848/http://www.arduino.cc/cgi-bin/yabb2/YaBB.pl |date=2011-04-01 }} * [http://shieldlist.org/ Arduino Shield List] * [https://robodino.org/resources/arduino Arduino Cheat Sheet] * [https://tronixstuff.wordpress.com/tutorials Regularly updated Arduino tutorials] * [http://luckylarry.co.uk/category/arduino-projects/ Basic Arduino projects & tutorials with code, parts and pictures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100831103103/http://luckylarry.co.uk/category/arduino-projects/ |date=2010-08-31 }} * [https://www.sullivan-county.com/ele/index1.htm Collection of Arduino Electronics Projects] * [https://web.archive.org/web/20090402062527/http://www.ladyada.net/learn/arduino/ Arduino tutorial at Adafruit Industries] * [http://www.out--there.com/blog/rtos-for-arduino/ RTOS (Real Time Operating System) list for Arduino] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130218030421/http://www.out--there.com/blog/rtos-for-arduino/ |date=2013-02-18 }} * [http://sheepdogguides.com/arduino/ahttoc.htm/ Arduino "How To" articles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110512000837/http://sheepdogguides.com/arduino/ahttoc.htm |date=2011-05-12 }} from SheepdogGuides. * [http://www.vermulstweb.nl/index.php?page=avrtutorial Basic Arduino Duemilanove tutorial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317154556/http://www.vermulstweb.nl/index.php?page=avrtutorial |date=2012-03-17 }} step-by-step tutorial using AVR Studio and C. [[Flokkur:Örtölvur]] 351odtoqto6mbtfvuo13u8dx2mdsmbo 0 100651 1984902 1939724 2026-11-03T13:51:17Z Zafer 41389 Photo changed 1984902 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |mynd= [[File:Romelu Lukaku Fenerbahçe 20261103 (1).JPG|200px]] |nafn= Romelu Lukaku |fullt nafn= Romelu Menama Lukaku Bolingoli |fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|1993|5|13}} |fæðingarbær=[[Antwerpen]] |fæðingarland=Belgía |hæð= 1,90m |staða= Framherji |núverandi lið= [[SSC Napoli]] |númer= |ár í yngri flokkum=1999-2003<br>2003-2004<br>2004-2006<br>2006-2009 |yngriflokkalið= [[Rupel Boom]]<br> [[KFC Wintam]]<br> [[Lierse SK]]<br>[[RSC Anderlecht]] |ár1=2009-2011 |ár2=2011-2014 |ár3=2012-2013 |ár4=2013-2014 |ár5=2014-2017 |ár6=2017-2019 |ár7=2019-2021 |ár8=2021- |ár9=2022-2023 |ár10=2023-2024 |ár11=2024- |lið1=[[RSC Anderlecht]] |lið2= [[Chelsea FC]] |lið3=→[[West Bromwich Albion]] (lán) |lið4=→[[Everton]] (lán) |lið5=[[Everton]] |lið6=[[Manchester United]] |lið7=[[Internazionale]] |lið8= [[Chelsea FC]] |lið9=->Internazionale (lán) |lið10=[[AS Roma]] (lán) |lið11=[[SSC Napoli]] |leikir (mörk)1=73 (33) |leikir (mörk)2= 10 (0) |leikir (mörk)3=35 (17) |leikir (mörk)4=31 (15) |leikir (mörk)5=110 (53) |leikir (mörk)6=66 (28) |leikir (mörk)7= 69 (44) |leikir (mörk)8=26 (8) |leikir (mörk)9=11 (2) |leikir (mörk)10=32 (13) |leikir (mörk)11= 34 (14) |landsliðsár=2008<br>2011<br>2009<br>2010- |landslið=Belgía U15<br> Belgía U18<br>Belgía U21<br>[[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |landsliðsleikir (mörk)=4 (1)<br>1 (0)<br>5 (1)<br>124 (89) }} [[File:Romelu Lukaku Chelsea vs AS-Roma 10AUG2013.jpg|thumb|right|150px|Lukaku að hita upp fyrir vináttuleik gegn Roma árið 2013.]] '''Romelu Menama Lukaku Bolingoli''' (fæddur [[13. maí]] [[1993]]) er [[Belgía|belgískur]] knattspyrnumaður sem spilar með [[SSC Napoli]] og belgíska landsliðinu. Hann hefur skorað yfir 400 mörk í öllum keppnum. == Ferill == === Anderlecht === Lukaku spilaði sinn fyrsta leik fyrir aðallið Anderlecht 24. maí 2009 í leik gegn Standard Liège þegar hann kom inn á sem varamaður á 69. mínútu. Anderlecht tapaði leiknum 1-0. Hann skoraði sitt fyrsta mark fyrir Anderlecht gegn Zulte Waregem á 89. mínútu eftir að hafa komið inn á á 69. mínútu. === Chelsea === Í ágúst árið 2011 skrifaði Lukaku undir samning við Chelsea. Hann fékk treyju númer 18 og samningurinn var til fimm ára. Hann spilaði sinn fyrsta leik í 3-1 sigri gegn Norwich City, þegar hann kom inn á sem varamaður á 83. mínútu fyrir [[Fernando Torres]]. Lukaku var í fyrsta sinn í byrjunarliði Chelsea í deildarbikarleik gegn Fulham. Chelsea vann leikinn í vítaspyrnukeppni. Lukaku spilaði hins vegar aðallega í varaliði Chelsea á þessu tímabili, en þann 13. maí 2012 var hann í fyrsta skiptið í byrjunarliði Chelsea í deildinni þegar liðið tók á móti Blackburn Rovers. Lukaku var valinn maður leiksins og átti m.a. stoðsendingu á [[John Terry]] sem skoraði fyrsta mark Chelsea. Lukaku var hins vegar óánægður með hversu lítið hann fékk að spila á tímabilinu og eftir að Chelsea vann Meistaradeildina vildi hann ekki halda á bikarnum því honum leið ekki eins og sigurvegara. Þann 9. ágúst 2021 er Lukaku kynntur aftur til félagsins 10 árum eftir að hafa skrifað fyrst undir samning við félagið. ==== Lán til West Bromwich Albion ==== [[Image:Romelu Lukaku kick off Fulham v WBA (cropped).jpg|thumb|right|upright|125px|Lukaku að spila fyrir West Bromwich Albion árið 2012]] Þann 10. ágúst 2012 fór Lukaku á lán [[West Bromwich Albion]]. Hann skoraði sitt fyrsta mark í deildinni átta dögum seinna, eftir að hafa komið inn á sem varamaður á 77. mínútu í 3-0 sigri á [[Liverpool]]. Hann spilaði sinn fyrsta heila leik gegn [[Reading]] þar sem hann skoraði eina mark leiksins. Þann 24. nóvember kom Lukaku inn á þegar 20 mínútur voru eftir af leik gegn Sunderland. Í þeim leik skoraði hann úr víti og átti stoðsendingu á Marc-Antoine Fortuné, en [[West Bromwich Albion|WBA]] vann leikinn 4-2. Þann 12. janúar skoraði hann tvisvar og kom West Bromwich Albion í 0-2 forystu gegn [[Reading]] sem komu til baka og unnu leikinn 3-2. Orðrómar fóru að ganga um það að Lukaku vildi vera hjá West Brom næsta tímabil líka en hann staðfest það hins vegar í viðtali við blaðamenn að hann vildi verða goðsögn hjá [[Chelsea FC|Chelsea]]. Lukaku kom inn á af varamennabekknum í leik gegn Liverpool þann 11. febrúar og skoraði sitt 10. mark í deildinni. Þá skoraði hann tvö mörk í heimasigri WBA gegn [[Sunderland]], en leikurinn fór 2-1. Í leik gegn [[Swansea City]] þann 9. mars skoraði Lukaku jöfnunarmark í leik sem WBA vann. Þann 19. maí kom hann inn á sem varamaður í hálfleik gegn [[Manchester United]] og skoraði þrennu í 5-5 jafntefli. Þetta reyndist vera síðasti leikur [[Sir Alex Ferguson]] sem stjóri Manchester United. Þrátt fyrir að hafa verið lánaður frá Chelsea skoraði hann fleiri mörk nokkur annar leikmaður Chelsea í deildinni þetta tímabilið. Þá var hann 6. hæsti markaskorari tímabilsins 2012-13 með 17 mörk. === Everton === ====Lán 2013-2014==== Lukaku virtist útiloka að fara aftur á láni næsta tímabil og spilaði tvo deildarleiki með Chelsea í byrjun tímabilsins 2013-14. Hann kom einnig inn á sem varamaður 2013 UEFA Super Cup, þar sem hann klúðraði síðustu vítaspyrnu Chelsea sem gerði það að verkum að [[Bayern München]] sigraði. Á síðasta degi félagsskiptagluggans fór hann á láni til [[Everton]]. Hann spilaði sinn fyrsta leik fyrir Everton gegn West Ham 21. september 2013 þar sem hann skoraði sigurmark Everton í leik sem endaði 3-2. Þá skoraði hann tvisvar í sínum fyrsta leik á [[Goodison Park]], heimavelli Everton, þegar þeir unnu 3-2 gegn [[Newcastle United F.C.|Newcastle]]. Í næsta leik skoraði hann fyrsta mark leiksins gegn [[Manchester City]] en sá leikur endaði 3-1 fyrir Manchester City. Hann hélt áfram á góðu róli og skoraði í 2-0 sigri gegn [[Aston Villa]] og tvisvar gegn [[Liverpool FC]] í leik sem endaði 3-3. Þann 1. mars skoraði hann síðan eina mark leiksins í leik gegn [[West Ham]]. ====2014-2017==== Lukaku varð fastamaður í Everton tímabilið 2014-2015. Í nóvember skoraði hann tvisvar gegn Aston Villa og var fimmti leikmaður úrvalsdeildarinnar undir 23 ára aldri til að skora meira en 50 mörk. Í desember varð hann fyrsti leikmaður Everton til að skora mark í 6 leikjum í röð í úrvalsdeildinni og sá fyrsti síðan 1954 hjá félaginu til að skora í 8 leikjum í röð. Tímabilið 2016-2017 skoraði Lukaku í einum leik þrennu á 11 mínútum og 37 sekúndum. Einnig skoraði hann fernu í 6-3 sigri gegn Bournemouth. Hann var valinn í lið ársins og hafði skorað yfir 20 mörk á þremur tímabilum með Everton. Í mars 2017 hafnaði Lukaku nýjum samningi við félagið. ===Manchester United=== Lukaku gekk til liðs við Manchester United í júlí 2017 og skrifaði undir 5 ára samning fyrir a.m.k. 75 milljón punda. Það var degi eftir að [[Wayne Rooney]] yfirgaf félagið og fór til Everton. Lukaku skoraði í fyrsta leik sínum, æfingaleik gegn Real Madrid, í 2-1 tapi. Í fyrsta úrvalsdeildarleik sínum tímabilið 2017-2018 skoraði hann tvö mörk gegn West Ham. Lukaku skoraði meira en 20 mörk á tímabilinu fjórða tímabilið í röð. Hann náði einnig þeim áfanga að skora 100 mörk í ensku úrvalsdeildinni í byrjun árs 2018. Sumarið 2019 var ákveðið að selja Lukaku til Internazionale. ===Internazionale=== Lukaku hélt til Inter Milan sumarið 2019. Honum gekk mjög vel að skora hjá félaginu. Hann vann Serie A titil með Inter tímabilið 2020-2021. Félagið neyddist til þess að selja hann síðla sumars 2021 vegna fjárhagsvandræða félagsins, stuttu eftir að framkvæmdastjóri Inter sagði að hann væri ósnertanlegur það sumar. ===Napoli=== Lukaku vann Serie A með [[SSC Napoli]] tímabilið 2024-2025. ===Chelsea=== Lukaku hélt til Chelsea, 10 árum eftir að hann skildi við félagið. Hann varð dýrasti leikmaður heims þegar tillit var tekið til þess heildarverðs sem hann hafði verið seldur á. Lukaku skoraði í sínum fyrsta leik gegn Arsenal í endurkomunni. Lukaku missti sæti sitt í byrjunarliðinu þegar leið á tímabilið eftir deilur við [[Thomas Tuchel]] knattspyrnustjóra. Hann fór aftur til Inter í Mílanó á láni sumarið 2022. == Belgíska landsliðið == [[File:Lukaku Vertonghen.jpg|thumb|right|175px|Lukaku og [[Jan Vertonghen]].]]Lukaku var í U-21 liði [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgíu]] og skoraði þar í sínum fyrsta leik gegn [[Slóvenía|Slóveníu]]. Þann 24. febrúar var hann kallaður í aðallið Belgíu fyrir vináttuleik gegn [[Króatía|Króatíu]]. Þann 17. nóvember 2010 skoraði hann sín fyrstu tvö mörk fyrir belgíska landsliðið í vináttuleik gegn [[Rússland|Rússlandi]]. Þá skoraði hann einnig í vináttuleik gegn [[Holland|Hollandi]] sem endaði 4-2 fyrir Belgíu. Þann 11. október 2013 skoraði Lukaku tvö mörk er Belgía vann Króatíu 2-1 og tryggðu sér þar með þátttökurétt á Heimsmeistaramótinu í Brasilíu 2014. Lukaku er markahæsti landsliðsmaður Belga. {{stubbur|fótbolti|æviágrip|belgía}} {{DEFAULTSORT:Lukaku, Romelu }} [[Flokkur:Belgískir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1993]] acx2vl9iawkf9gq9pootib3voldgkt9 1984908 1984902 2026-11-03T14:20:06Z Berserkur 10188 1984908 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |mynd= [[File:Romelu Lukaku Fenerbahçe 20261103 (1).JPG|200px]] |nafn= Romelu Lukaku |fullt nafn= Romelu Menama Lukaku Bolingoli |fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|1993|5|13}} |fæðingarbær=[[Antwerpen]] |fæðingarland=Belgía |hæð= 1,90m |staða= Framherji |núverandi lið= [[Fenerbahçe]] |númer= |ár í yngri flokkum=1999-2003<br>2003-2004<br>2004-2006<br>2006-2009 |yngriflokkalið= [[Rupel Boom]]<br> [[KFC Wintam]]<br> [[Lierse SK]]<br>[[RSC Anderlecht]] |ár1=2009-2011 |ár2=2011-2014 |ár3=2012-2013 |ár4=2013-2014 |ár5=2014-2017 |ár6=2017-2019 |ár7=2019-2021 |ár8=2021- |ár9=2022-2023 |ár10=2023-2024 |ár11=2024-2026 |ár12=2026- |lið1=[[RSC Anderlecht]] |lið2= [[Chelsea FC]] |lið3=→[[West Bromwich Albion]] (lán) |lið4=→[[Everton]] (lán) |lið5=[[Everton]] |lið6=[[Manchester United]] |lið7=[[Internazionale]] |lið8= [[Chelsea FC]] |lið9=->Internazionale (lán) |lið10=[[AS Roma]] (lán) |lið11=[[SSC Napoli]] |lið12=Fenerbahce |leikir (mörk)1=73 (33) |leikir (mörk)2= 10 (0) |leikir (mörk)3=35 (17) |leikir (mörk)4=31 (15) |leikir (mörk)5=110 (53) |leikir (mörk)6=66 (28) |leikir (mörk)7= 69 (44) |leikir (mörk)8=26 (8) |leikir (mörk)9=11 (2) |leikir (mörk)10=32 (13) |leikir (mörk)11= 41 (15) |leikir (mörk)12= 9 (1) |landsliðsár=2008<br>2011<br>2009<br>2010- |landslið=Belgía U15<br> Belgía U18<br>Belgía U21<br>[[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |landsliðsleikir (mörk)=4 (1)<br>1 (0)<br>5 (1)<br>134 (94) }} [[File:Romelu Lukaku Chelsea vs AS-Roma 10AUG2013.jpg|thumb|right|150px|Lukaku að hita upp fyrir vináttuleik gegn Roma árið 2013.]] '''Romelu Menama Lukaku Bolingoli''' (fæddur [[13. maí]] [[1993]]) er [[Belgía|belgískur]] knattspyrnumaður sem spilar með tyrkneska liðinu [[Fenerbahçe]] og belgíska landsliðinu. Hann hefur skorað yfir 410 mörk í öllum keppnum. == Ferill == === Anderlecht === Lukaku spilaði sinn fyrsta leik fyrir aðallið Anderlecht 24. maí 2009 í leik gegn Standard Liège þegar hann kom inn á sem varamaður á 69. mínútu. Anderlecht tapaði leiknum 1-0. Hann skoraði sitt fyrsta mark fyrir Anderlecht gegn Zulte Waregem á 89. mínútu eftir að hafa komið inn á á 69. mínútu. === Chelsea === Í ágúst árið 2011 skrifaði Lukaku undir samning við Chelsea. Hann fékk treyju númer 18 og samningurinn var til fimm ára. Hann spilaði sinn fyrsta leik í 3-1 sigri gegn Norwich City, þegar hann kom inn á sem varamaður á 83. mínútu fyrir [[Fernando Torres]]. Lukaku var í fyrsta sinn í byrjunarliði Chelsea í deildarbikarleik gegn Fulham. Chelsea vann leikinn í vítaspyrnukeppni. Lukaku spilaði hins vegar aðallega í varaliði Chelsea á þessu tímabili, en þann 13. maí 2012 var hann í fyrsta skiptið í byrjunarliði Chelsea í deildinni þegar liðið tók á móti Blackburn Rovers. Lukaku var valinn maður leiksins og átti m.a. stoðsendingu á [[John Terry]] sem skoraði fyrsta mark Chelsea. Lukaku var hins vegar óánægður með hversu lítið hann fékk að spila á tímabilinu og eftir að Chelsea vann Meistaradeildina vildi hann ekki halda á bikarnum því honum leið ekki eins og sigurvegara. Þann 9. ágúst 2021 er Lukaku kynntur aftur til félagsins 10 árum eftir að hafa skrifað fyrst undir samning við félagið. ==== Lán til West Bromwich Albion ==== [[Image:Romelu Lukaku kick off Fulham v WBA (cropped).jpg|thumb|right|upright|125px|Lukaku að spila fyrir West Bromwich Albion árið 2012]] Þann 10. ágúst 2012 fór Lukaku á lán [[West Bromwich Albion]]. Hann skoraði sitt fyrsta mark í deildinni átta dögum seinna, eftir að hafa komið inn á sem varamaður á 77. mínútu í 3-0 sigri á [[Liverpool]]. Hann spilaði sinn fyrsta heila leik gegn [[Reading]] þar sem hann skoraði eina mark leiksins. Þann 24. nóvember kom Lukaku inn á þegar 20 mínútur voru eftir af leik gegn Sunderland. Í þeim leik skoraði hann úr víti og átti stoðsendingu á Marc-Antoine Fortuné, en [[West Bromwich Albion|WBA]] vann leikinn 4-2. Þann 12. janúar skoraði hann tvisvar og kom West Bromwich Albion í 0-2 forystu gegn [[Reading]] sem komu til baka og unnu leikinn 3-2. Orðrómar fóru að ganga um það að Lukaku vildi vera hjá West Brom næsta tímabil líka en hann staðfest það hins vegar í viðtali við blaðamenn að hann vildi verða goðsögn hjá [[Chelsea FC|Chelsea]]. Lukaku kom inn á af varamennabekknum í leik gegn Liverpool þann 11. febrúar og skoraði sitt 10. mark í deildinni. Þá skoraði hann tvö mörk í heimasigri WBA gegn [[Sunderland]], en leikurinn fór 2-1. Í leik gegn [[Swansea City]] þann 9. mars skoraði Lukaku jöfnunarmark í leik sem WBA vann. Þann 19. maí kom hann inn á sem varamaður í hálfleik gegn [[Manchester United]] og skoraði þrennu í 5-5 jafntefli. Þetta reyndist vera síðasti leikur [[Sir Alex Ferguson]] sem stjóri Manchester United. Þrátt fyrir að hafa verið lánaður frá Chelsea skoraði hann fleiri mörk nokkur annar leikmaður Chelsea í deildinni þetta tímabilið. Þá var hann 6. hæsti markaskorari tímabilsins 2012-13 með 17 mörk. === Everton === ====Lán 2013-2014==== Lukaku virtist útiloka að fara aftur á láni næsta tímabil og spilaði tvo deildarleiki með Chelsea í byrjun tímabilsins 2013-14. Hann kom einnig inn á sem varamaður 2013 UEFA Super Cup, þar sem hann klúðraði síðustu vítaspyrnu Chelsea sem gerði það að verkum að [[Bayern München]] sigraði. Á síðasta degi félagsskiptagluggans fór hann á láni til [[Everton]]. Hann spilaði sinn fyrsta leik fyrir Everton gegn West Ham 21. september 2013 þar sem hann skoraði sigurmark Everton í leik sem endaði 3-2. Þá skoraði hann tvisvar í sínum fyrsta leik á [[Goodison Park]], heimavelli Everton, þegar þeir unnu 3-2 gegn [[Newcastle United F.C.|Newcastle]]. Í næsta leik skoraði hann fyrsta mark leiksins gegn [[Manchester City]] en sá leikur endaði 3-1 fyrir Manchester City. Hann hélt áfram á góðu róli og skoraði í 2-0 sigri gegn [[Aston Villa]] og tvisvar gegn [[Liverpool FC]] í leik sem endaði 3-3. Þann 1. mars skoraði hann síðan eina mark leiksins í leik gegn [[West Ham]]. ====2014-2017==== Lukaku varð fastamaður í Everton tímabilið 2014-2015. Í nóvember skoraði hann tvisvar gegn Aston Villa og var fimmti leikmaður úrvalsdeildarinnar undir 23 ára aldri til að skora meira en 50 mörk. Í desember varð hann fyrsti leikmaður Everton til að skora mark í 6 leikjum í röð í úrvalsdeildinni og sá fyrsti síðan 1954 hjá félaginu til að skora í 8 leikjum í röð. Tímabilið 2016-2017 skoraði Lukaku í einum leik þrennu á 11 mínútum og 37 sekúndum. Einnig skoraði hann fernu í 6-3 sigri gegn Bournemouth. Hann var valinn í lið ársins og hafði skorað yfir 20 mörk á þremur tímabilum með Everton. Í mars 2017 hafnaði Lukaku nýjum samningi við félagið. ===Manchester United=== Lukaku gekk til liðs við Manchester United í júlí 2017 og skrifaði undir 5 ára samning fyrir a.m.k. 75 milljón punda. Það var degi eftir að [[Wayne Rooney]] yfirgaf félagið og fór til Everton. Lukaku skoraði í fyrsta leik sínum, æfingaleik gegn Real Madrid, í 2-1 tapi. Í fyrsta úrvalsdeildarleik sínum tímabilið 2017-2018 skoraði hann tvö mörk gegn West Ham. Lukaku skoraði meira en 20 mörk á tímabilinu fjórða tímabilið í röð. Hann náði einnig þeim áfanga að skora 100 mörk í ensku úrvalsdeildinni í byrjun árs 2018. Sumarið 2019 var ákveðið að selja Lukaku til Internazionale. ===Internazionale=== Lukaku hélt til Inter Milan sumarið 2019. Honum gekk mjög vel að skora hjá félaginu. Hann vann Serie A titil með Inter tímabilið 2020-2021. Félagið neyddist til þess að selja hann síðla sumars 2021 vegna fjárhagsvandræða félagsins, stuttu eftir að framkvæmdastjóri Inter sagði að hann væri ósnertanlegur það sumar. ===Napoli=== Lukaku vann Serie A með [[SSC Napoli]] tímabilið 2024-2025. ===Chelsea=== Lukaku hélt til Chelsea, 10 árum eftir að hann skildi við félagið. Hann varð dýrasti leikmaður heims þegar tillit var tekið til þess heildarverðs sem hann hafði verið seldur á. Lukaku skoraði í sínum fyrsta leik gegn Arsenal í endurkomunni. Lukaku missti sæti sitt í byrjunarliðinu þegar leið á tímabilið eftir deilur við [[Thomas Tuchel]] knattspyrnustjóra. Hann fór aftur til Inter í Mílanó á láni sumarið 2022. == Belgíska landsliðið == [[File:Lukaku Vertonghen.jpg|thumb|right|175px|Lukaku og [[Jan Vertonghen]].]]Lukaku var í U-21 liði [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgíu]] og skoraði þar í sínum fyrsta leik gegn [[Slóvenía|Slóveníu]]. Þann 24. febrúar var hann kallaður í aðallið Belgíu fyrir vináttuleik gegn [[Króatía|Króatíu]]. Þann 17. nóvember 2010 skoraði hann sín fyrstu tvö mörk fyrir belgíska landsliðið í vináttuleik gegn [[Rússland|Rússlandi]]. Þá skoraði hann einnig í vináttuleik gegn [[Holland|Hollandi]] sem endaði 4-2 fyrir Belgíu. Þann 11. október 2013 skoraði Lukaku tvö mörk er Belgía vann Króatíu 2-1 og tryggðu sér þar með þátttökurétt á Heimsmeistaramótinu í Brasilíu 2014. Lukaku er markahæsti landsliðsmaður Belga. {{stubbur|fótbolti|æviágrip|belgía}} {{DEFAULTSORT:Lukaku, Romelu }} [[Flokkur:Belgískir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1993]] 2lsunqby63a1dvrze1c35xsqzctqjkm 1984909 1984908 2026-11-03T14:21:10Z Berserkur 10188 1984909 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |mynd= [[File:Romelu Lukaku Fenerbahçe 20261103 (1).JPG|200px]] |nafn= Romelu Lukaku |fullt nafn= Romelu Menama Lukaku Bolingoli |fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|1993|5|13}} |fæðingarbær=[[Antwerpen]] |fæðingarland=Belgía |hæð= 1,90m |staða= Framherji |núverandi lið= [[Fenerbahçe]] |númer= |ár í yngri flokkum=1999-2003<br>2003-2004<br>2004-2006<br>2006-2009 |yngriflokkalið= [[Rupel Boom]]<br> [[KFC Wintam]]<br> [[Lierse SK]]<br>[[RSC Anderlecht]] |ár1=2009-2011 |ár2=2011-2014 |ár3=2012-2013 |ár4=2013-2014 |ár5=2014-2017 |ár6=2017-2019 |ár7=2019-2021 |ár8=2021- |ár9=2022-2023 |ár10=2023-2024 |ár11=2024-2026 |ár12=2026- |lið1=[[RSC Anderlecht]] |lið2= [[Chelsea FC]] |lið3=→[[West Bromwich Albion]] (lán) |lið4=→[[Everton]] (lán) |lið5=[[Everton]] |lið6=[[Manchester United]] |lið7=[[Internazionale]] |lið8= [[Chelsea FC]] |lið9=->Internazionale (lán) |lið10=[[AS Roma]] (lán) |lið11=[[SSC Napoli]] |lið12=Fenerbahce |leikir (mörk)1=73 (33) |leikir (mörk)2= 10 (0) |leikir (mörk)3=35 (17) |leikir (mörk)4=31 (15) |leikir (mörk)5=110 (53) |leikir (mörk)6=66 (28) |leikir (mörk)7= 69 (44) |leikir (mörk)8=26 (8) |leikir (mörk)9=11 (2) |leikir (mörk)10=32 (13) |leikir (mörk)11= 41 (15) |leikir (mörk)12= 9 (1) |landsliðsár=2008<br>2011<br>2009<br>2010- |landslið=Belgía U15<br> Belgía U18<br>Belgía U21<br>[[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgía]] |landsliðsleikir (mörk)=4 (1)<br>1 (0)<br>5 (1)<br>134 (94) }} [[File:Romelu Lukaku Chelsea vs AS-Roma 10AUG2013.jpg|thumb|right|150px|Lukaku að hita upp fyrir vináttuleik gegn Roma árið 2013.]] '''Romelu Menama Lukaku Bolingoli''' (fæddur [[13. maí]] [[1993]]) er [[Belgía|belgískur]] knattspyrnumaður sem spilar með tyrkneska liðinu [[Fenerbahçe]] og belgíska landsliðinu. Hann hefur skorað yfir 410 mörk í öllum keppnum. == Ferill == === Anderlecht === Lukaku spilaði sinn fyrsta leik fyrir aðallið Anderlecht 24. maí 2009 í leik gegn Standard Liège þegar hann kom inn á sem varamaður á 69. mínútu. Anderlecht tapaði leiknum 1-0. Hann skoraði sitt fyrsta mark fyrir Anderlecht gegn Zulte Waregem á 89. mínútu eftir að hafa komið inn á á 69. mínútu. === Chelsea === Í ágúst árið 2011 skrifaði Lukaku undir samning við Chelsea. Hann fékk treyju númer 18 og samningurinn var til fimm ára. Hann spilaði sinn fyrsta leik í 3-1 sigri gegn Norwich City, þegar hann kom inn á sem varamaður á 83. mínútu fyrir [[Fernando Torres]]. Lukaku var í fyrsta sinn í byrjunarliði Chelsea í deildarbikarleik gegn Fulham. Chelsea vann leikinn í vítaspyrnukeppni. Lukaku spilaði hins vegar aðallega í varaliði Chelsea á þessu tímabili, en þann 13. maí 2012 var hann í fyrsta skiptið í byrjunarliði Chelsea í deildinni þegar liðið tók á móti Blackburn Rovers. Lukaku var valinn maður leiksins og átti m.a. stoðsendingu á [[John Terry]] sem skoraði fyrsta mark Chelsea. Lukaku var hins vegar óánægður með hversu lítið hann fékk að spila á tímabilinu og eftir að Chelsea vann Meistaradeildina vildi hann ekki halda á bikarnum því honum leið ekki eins og sigurvegara. Þann 9. ágúst 2021 er Lukaku kynntur aftur til félagsins 10 árum eftir að hafa skrifað fyrst undir samning við félagið. ==== Lán til West Bromwich Albion ==== [[Image:Romelu Lukaku kick off Fulham v WBA (cropped).jpg|thumb|right|upright|125px|Lukaku að spila fyrir West Bromwich Albion árið 2012]] Þann 10. ágúst 2012 fór Lukaku á lán [[West Bromwich Albion]]. Hann skoraði sitt fyrsta mark í deildinni átta dögum seinna, eftir að hafa komið inn á sem varamaður á 77. mínútu í 3-0 sigri á [[Liverpool]]. Hann spilaði sinn fyrsta heila leik gegn [[Reading]] þar sem hann skoraði eina mark leiksins. Þann 24. nóvember kom Lukaku inn á þegar 20 mínútur voru eftir af leik gegn Sunderland. Í þeim leik skoraði hann úr víti og átti stoðsendingu á Marc-Antoine Fortuné, en [[West Bromwich Albion|WBA]] vann leikinn 4-2. Þann 12. janúar skoraði hann tvisvar og kom West Bromwich Albion í 0-2 forystu gegn [[Reading]] sem komu til baka og unnu leikinn 3-2. Orðrómar fóru að ganga um það að Lukaku vildi vera hjá West Brom næsta tímabil líka en hann staðfest það hins vegar í viðtali við blaðamenn að hann vildi verða goðsögn hjá [[Chelsea FC|Chelsea]]. Lukaku kom inn á af varamennabekknum í leik gegn Liverpool þann 11. febrúar og skoraði sitt 10. mark í deildinni. Þá skoraði hann tvö mörk í heimasigri WBA gegn [[Sunderland]], en leikurinn fór 2-1. Í leik gegn [[Swansea City]] þann 9. mars skoraði Lukaku jöfnunarmark í leik sem WBA vann. Þann 19. maí kom hann inn á sem varamaður í hálfleik gegn [[Manchester United]] og skoraði þrennu í 5-5 jafntefli. Þetta reyndist vera síðasti leikur [[Sir Alex Ferguson]] sem stjóri Manchester United. Þrátt fyrir að hafa verið lánaður frá Chelsea skoraði hann fleiri mörk nokkur annar leikmaður Chelsea í deildinni þetta tímabilið. Þá var hann 6. hæsti markaskorari tímabilsins 2012-13 með 17 mörk. === Everton === ====Lán 2013-2014==== Lukaku virtist útiloka að fara aftur á láni næsta tímabil og spilaði tvo deildarleiki með Chelsea í byrjun tímabilsins 2013-14. Hann kom einnig inn á sem varamaður 2013 UEFA Super Cup, þar sem hann klúðraði síðustu vítaspyrnu Chelsea sem gerði það að verkum að [[Bayern München]] sigraði. Á síðasta degi félagsskiptagluggans fór hann á láni til [[Everton]]. Hann spilaði sinn fyrsta leik fyrir Everton gegn West Ham 21. september 2013 þar sem hann skoraði sigurmark Everton í leik sem endaði 3-2. Þá skoraði hann tvisvar í sínum fyrsta leik á [[Goodison Park]], heimavelli Everton, þegar þeir unnu 3-2 gegn [[Newcastle United F.C.|Newcastle]]. Í næsta leik skoraði hann fyrsta mark leiksins gegn [[Manchester City]] en sá leikur endaði 3-1 fyrir Manchester City. Hann hélt áfram á góðu róli og skoraði í 2-0 sigri gegn [[Aston Villa]] og tvisvar gegn [[Liverpool FC]] í leik sem endaði 3-3. Þann 1. mars skoraði hann síðan eina mark leiksins í leik gegn [[West Ham]]. ====2014-2017==== Lukaku varð fastamaður í Everton tímabilið 2014-2015. Í nóvember skoraði hann tvisvar gegn Aston Villa og var fimmti leikmaður úrvalsdeildarinnar undir 23 ára aldri til að skora meira en 50 mörk. Í desember varð hann fyrsti leikmaður Everton til að skora mark í 6 leikjum í röð í úrvalsdeildinni og sá fyrsti síðan 1954 hjá félaginu til að skora í 8 leikjum í röð. Tímabilið 2016-2017 skoraði Lukaku í einum leik þrennu á 11 mínútum og 37 sekúndum. Einnig skoraði hann fernu í 6-3 sigri gegn Bournemouth. Hann var valinn í lið ársins og hafði skorað yfir 20 mörk á þremur tímabilum með Everton. Í mars 2017 hafnaði Lukaku nýjum samningi við félagið. ===Manchester United=== Lukaku gekk til liðs við Manchester United í júlí 2017 og skrifaði undir 5 ára samning fyrir a.m.k. 75 milljón punda. Það var degi eftir að [[Wayne Rooney]] yfirgaf félagið og fór til Everton. Lukaku skoraði í fyrsta leik sínum, æfingaleik gegn Real Madrid, í 2-1 tapi. Í fyrsta úrvalsdeildarleik sínum tímabilið 2017-2018 skoraði hann tvö mörk gegn West Ham. Lukaku skoraði meira en 20 mörk á tímabilinu fjórða tímabilið í röð. Hann náði einnig þeim áfanga að skora 100 mörk í ensku úrvalsdeildinni í byrjun árs 2018. Sumarið 2019 var ákveðið að selja Lukaku til Internazionale. ===Internazionale=== Lukaku hélt til Inter Milan sumarið 2019. Honum gekk mjög vel að skora hjá félaginu. Hann vann Serie A titil með Inter tímabilið 2020-2021. Félagið neyddist til þess að selja hann síðla sumars 2021 vegna fjárhagsvandræða félagsins, stuttu eftir að framkvæmdastjóri Inter sagði að hann væri ósnertanlegur það sumar. ===Napoli=== Lukaku vann Serie A með [[SSC Napoli]] tímabilið 2024-2025. ===Chelsea=== Lukaku hélt til Chelsea, 10 árum eftir að hann skildi við félagið. Hann varð dýrasti leikmaður heims þegar tillit var tekið til þess heildarverðs sem hann hafði verið seldur á. Lukaku skoraði í sínum fyrsta leik gegn Arsenal í endurkomunni. Lukaku missti sæti sitt í byrjunarliðinu þegar leið á tímabilið eftir deilur við [[Thomas Tuchel]] knattspyrnustjóra. Hann fór aftur til Inter í Mílanó á láni sumarið 2022. == Belgíska landsliðið == [[File:Lukaku Vertonghen.jpg|thumb|right|175px|Lukaku og [[Jan Vertonghen]].]]Lukaku var í U-21 liði [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgíu]] og skoraði þar í sínum fyrsta leik gegn [[Slóvenía|Slóveníu]]. Þann 24. febrúar var hann kallaður í aðallið Belgíu fyrir vináttuleik gegn [[Króatía|Króatíu]]. Þann 17. nóvember 2010 skoraði hann sín fyrstu tvö mörk fyrir belgíska landsliðið í vináttuleik gegn [[Rússland|Rússlandi]]. Þá skoraði hann einnig í vináttuleik gegn [[Holland|Hollandi]] sem endaði 4-2 fyrir Belgíu. Þann 11. október 2013 skoraði Lukaku tvö mörk er Belgía vann Króatíu 2-1 og tryggðu sér þar með þátttökurétt á Heimsmeistaramótinu í Brasilíu 2014. Lukaku er markahæsti landsliðsmaður Belga. {{DEFAULTSORT:Lukaku, Romelu }} [[Flokkur:Belgískir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1993]] me6dn3xlsc5m5t3biks7h2mb3bqabdu 0 100721 1984929 1850900 2026-11-03T17:38:04Z Berserkur 10188 1984929 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Daníel Ágúst | mynd = Daníel-Ágúst-Haraldsson_DSC04862.jpg | mynd_texti = Daníel með [[GusGus]] árið 2016 | fæðingarnafn = | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1969|8|26}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | önnur_nöfn = | starf = Söngvari | ár = | maki = | börn = | foreldrar = | ættingjar = | vefsíða = }} '''Daníel Ágúst Haraldsson''' (f. 26. ágúst 1969) er [[Ísland|íslenskur]] söngvari. Hann er söngvari hljómsveitanna [[Nýdönsk]] og [[GusGus]]. Hann söng lagið „[[Það sem enginn sér]]“ í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989]] og lenti í síðasta sæti (0 stig). Sama ár útskrifaðist hann úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskóla Reykjavíkur]] og gaf út plötuna, ''Ekki er á allt kosið'', með hljómsveitinni Nýdönsk, þar sem hann er aðalsöngvari, ásamt [[Björn Jörundur Friðbjörnsson|Birni Jörundi Friðbjörnssyni]]. {{Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} {{stubbur|æviágrip|tónlist}} {{f|1969}} [[Flokkur:Íslenskir söngvarar]] [[Flokkur:Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] tvlx421vy7ny2tor3dqoss2v28bnrck 0 105563 1984942 1778185 2026-11-03T22:45:50Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984942 wikitext text/x-wiki '''AMX''' var [[Ísland|íslenskur]] [[vefmiðill]] á árunum 2008 til 2013. AMX var í eigu Vefmiðlunar ehf. en Vefmiðlun ehf. er í eigu Friðbjörns Orra Ketilssonar sem á 50% og Arthúrs Ólafssonar sem á 50%.<ref>{{vefheimild | url= http://fjolmidlanefnd.is/wp-content/uploads/2011/12/Uppl%C3%BDsingar-um-eignarhald-%C3%A1-tilkynningarskyldum-mi%C3%B0lum8.pdf | titill = Upplýsingar um eignarhald á tilkynningarskyldum miðlum |mánuðurskoðað = 27. febrúar | árskoðað= 2012 }}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == * [https://web.archive.org/web/20120212202111/http://www.amx.is/ Heimasíða] {{stubbur|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskar vefsíður]] 55777cx3zrcoxlje6pa9hqvimb4apqa 0 106904 1984973 1826288 2026-11-04T04:43:08Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984973 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Langisandur8.jpg|thumb|Akranes og Akrafjall]] '''Bókasafn Akraness''' var eins og langflest [[Bókasafn|bókasöfn]] landsins upphaflega [[lestrarfélag]] og var stofnað [[6. nóvember]] árið [[1864]] á [[Akranes]]i. Bókasafnið var upprunalega til húsa í gamla [[Barnaskóli|Barnaskólanum]] til ársins 1946 en þá brann það til kaldra kola. Fyrir [[Bruni|brunann]] var bókaeign safnsins um 3000 bindi. Tveimur árum síðar tók safnið aftur til starfa þá til húsa að Kirkjubraut 8. Bókasafnið fluttist svo að Heiðarbraut 40 árið 1972 en á 145 ára afmælisári [[Safn|safnsins]] eða í október 2009 opnaði Bókasafn Akraness í nýju og glæsilegu [[Hús|húsnæði]] að Dalbraut 1. Á bókasafni Akraness er [[námsver]] sem fengið hefur nafnið [[Svöfusalur]] en það er aðstaða fyrir nemendur í námi til að lesa og læra og stunda [[fjarnám]]. Salurinn var nefndur Svöfusalur til að heiðra minningu fyrrverandi [[skólastjóri|skólastjóra]] Barnaskóla Akraness, Svöfu Þórleifsdóttur (1886-1978). Á safninu er einnig að finna [[Héraðsskjalasafn]] Akraness og [[Ljósmyndasafn]] Akraness. Bókasafn Akraness leggur metnað sinn í að bjóða upp á fjölbreyttan safnkost sem höfðar til bæði fullorðinna og barna. Á [[safn|safninu]] má meðal annars finna [[skáldrit]], [[fræðirit]], [[hljóðbók|hljóðbækur]] og [[tímarit]] á íslensku og ensku. Einnig eru nótur og tónlist á [[geisladiskur|geisladiskum]] og auk þess [[Kvikmynd|kvikmyndir]] á dvd. == Tengill== * [https://web.archive.org/web/20120519022108/http://bokasafn.akranes.is/ Heimasíða Bókasafns Akraness] [[Flokkur:Akranes]] [[Flokkur:Íslensk bókasöfn]] {{S|1864}} b0agshqjjxm5i93ggjd0safrym5vuy1 0 107984 1984974 1957527 2026-11-04T04:55:48Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984974 wikitext text/x-wiki {{hnit|64|14|6|N|19|22|5|W|display=title|region:IS}} {{Vatnsaflsvirkjun |nafn= Búðarhálsvirkjun |mynd= [[Mynd:Búðarhálsvirkjun 0013.jpg|center|200px]] |myndatexti= {{small|Stöðvarhúsið við Búðarhálsvirkjun 2025}} |byggingarár= 2010-2014 |afl= 95 [[Vatt|MW]] |virkjað vatnsfall= [[Þjórsá]] |fallhæð= ~40 m |framleiðslugeta= 600 [[Vatt|gígavattsstundir]]/ári |meðalrennsli= 189 [[Rúmmeter|m³]]/sek |virkjað rennsli= |vatnasvið= 7 km² |fjöldi hverfla= 2 vélasamstæður |tegund hverfla= [[Kaplan-hverfill|Kaplan]] á lóðréttum ási |aðrennslisgöng= 4 km löng |aðrennslisskurður= |frárennslisgöng= |frárennslisskurður= 330 m út í [[Sultartangalón]] |eigandi= [[Landsvirkjun]] }} '''Búðarhálsvirkjun''' er [[vatnsaflsvirkjun]] í eigu [[Landsvirkjun]]ar, staðsett vestan við Búðarháls, milli [[Sultartangastöð]]ar og [[Hrauneyjafossstöð]]var. Hún nýtir vatnsafl úr [[Köldukvísl]], [[Sporðöldukvísl]] og [[Tungnaá]]. Virkjunin nýtir 40 m fallhæð með rennsli upp á 280 m³/sek, uppsett afl er 95 [[Vatt|MW]] og orkuframleiðsla 600 Gwst/ári. == Framkvæmdir == Framkvæmdir á virkjuninni hófust seint á árinu [[2010]], en hún var síðan gangsett þann 7. mars 2014. Framkvæmdum við virkjunina var skipt á marga verkþætti og þeir boðnir út. Stærsti verktakinn var [[Ístak]] sem sá um alla uppsteypu, gangnagröft og jarðvinnu. Þýska fyrirtækið [[Voith Hydro]] smíðaði vélbúnaðinn og [[ÍAV]] sá um lokubúnað og þrýstipípur. [[Hnit verkfræðistofa]] hafði eftirlit með framkvæmdunum ásamt starfsfólki Landsvirkjunnar. Hönnun virkjunarinnar var í höndum [[verkfræði]]stofanna [[Verkís]], [[Mannvit|Mannvits]] og [[Efla|Eflu]]. Uppsett afl virkjunarinnar átti samkvæmt útboðsgögnum Landsvirkjunar að vera 80 MW en samið var við Voith Hydro að stækka vélarnar svo afl þeirra yrði 95 MW. Upphaflega var samið við [[Slóvenía|slóvenska]] fyrirtækið [[Montavar]] um að hanna og smíða lokubúnað og þrýstipípur. Þegar hönnun var að mestu leyti lokið varð fyrirtækið gjaldþrota og í stað þeirra var samið við ÍAV um þann verkþátt. == Umhverfisáhrif == Stíflað var í [[Köldukvísl]], [[Sporðöldukvísl]] og [[Tungnaá]] til að mynda nýtt lón, [[Sporðöldulón]]. Flatarmál lónsins er samtals 7 [[ferkílómeter|km²]] og rými þess 50 [[líter|Gl]] við venjulegar rekstaraðstæður. Eftir að hafa farið í gegnum hverfla Búðarhálsstöðvar rennur vatnið út í Sultartangalón. 17 kílómetra [[háspennulína]] liggur frá [[Búðarhálsstöð]] að tengivirki við [[Sultartangastöð]]. Hækka þarf brúnna yfir [[Sporðöldukvísl]] og veginn við hana á [[Þjóðvegur 26|þjóðvegi 26]] um 3 metra. == Heimildir == * [https://www.landsvirkjun.is/aflstodvar/budarhalsstod Búðarhálsstöð á vef Landsvirkjunar], sótt 30. desember 2024 * [http://www.landsvirkjun.com/operations/projects/budarhals-power-station/construction/ Contruction of Búðarháls Power Station]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, sótt 30. maí 2012 * [http://skipulagvefur.eplica.is/media/attachments/Umhverfismat/669/2000120023.PDF Búðarhálsvirkjun allt að 120 MW og 220 kV Búðarhálslína 1 - Úrskurður Skipulagsstofnunnar um mat á umhverfisáhrifum]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, sótt 30. maí 2012 * [https://web.archive.org/web/20160308174719/http://www.samorka.is/doc/2738 Fagfundur Samorku 2013], sótt 27. nóv 2013 [[Flokkur:Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi]] [[Flokkur:Virkjanir í eigu Landsvirkjunar]] df7zyft1gum2amxjf9443eesku60ymj 0 109904 1984989 1954088 2026-11-04T08:15:07Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984989 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = François Hollande | búseta = | mynd = Francois_Hollande_2015.jpeg | myndastærð = | myndatexti = | titill= [[Forseti Frakklands]] | stjórnartíð_start = [[15. maí]] [[2012]] | stjórnartíð_end = [[14. maí]] [[2017]] | forveri = [[Nicolas Sarkozy]] | eftirmaður = [[Emmanuel Macron]] | forsætisráðherra = [[Jean-Marc Ayrault]]<br>[[Manuel Valls]]<br>[[Bernard Cazeneuve]] | fæðingarnafn = François Gérard Georges Nicolas Hollande | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1954|8|12}} | fæðingarstaður = [[Rúðuborg]], [[Frakkland]] | dánardagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | stjórnmálaflokkur = [[Sósíalistaflokkurinn (Frakkland)|Sósíalistaflokkurinn]] | þekktur_fyrir = | starf = Stjórnmálamaður | laun = | trúarbrögð = [[Trúleysi]]<ref>{{cite web|url=http://www.europe1.fr/Politique/Francois-Hollande-un-athee-tres-discret-1780573/|title=François Hollande, un athée très discret|last1=Duchemin|first1=Rémi|date=23 January 2014|website=Europe1.fr|publisher=Europe 1|accessdate=13 July 2014|language=fr|archive-date=2 desember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202140958/http://www.europe1.fr/politique/francois-hollande-un-athee-tres-discret-1780573|url-status=dead}}</ref> | maki = [[Ségolène Royal]] (1978–2007), Valérie Trierweiler (2007–2014), Julie Gayet (2014–) | háskóli = [[HEC Paris]], [[Institut d'études politiques de Paris]] | börn = | foreldrar = | heimasíða = | niðurmál = | hæð = | þyngd = |undirskrift = François Hollande signature.svg }} '''François Gérard Georges Nicolas Hollande''' (fæddur [[12. ágúst]] [[1954]]) var 24. [[forseti Frakklands]] og gegndi þeirri stöðu frá þeim [[15. maí]] [[2012]] til 14. maí 2017. Hann tilheyrir [[Sósíalistaflokkurinn (Frakkland)|Sósíalístaflokknum]]. Hollande er fæddur í borginni [[Rouen|Rúðuborg]] í Frakklandi. ==Æviágrip== Hollande hóf stjórnmálaferil sinn sem ráðgjafi hins nýkjörna [[François Mitterrand]] Frakklandsforseta árið 1981 og gerðist síðar aðstoðarmaður talsmanns Mitterrand-stjórnarinnar, [[Max Gallo]]. Hann var kjörinn á [[Franska þingið|franska þjóðþingið]] árið 1988 og varð fyrsti ritari franska Sósíalistaflokksins árið 1997. Eftir að sósíalistar unnu héraðskosningar í Frakklandi árið 2004 var Hollande orðaður við forsetaframboð og sagði því af sér sem aðalritari. Hann var kjörinn til að taka við forsetaembætti franska héraðsráðsins í Corrèze af [[Jean-Pierre Dupont]] árið 2008. Árið 2011 tilkynnti Hollande að hann yrði forsetaframbjóðandi Sósíalistaflokksins í kosningunum árið 2012. Hann vann tilnefningu flokksins og sigraði sitjandi forseta Frakklands, [[Nicolas Sarkozy]], í forsetakosningunum þann 6. maí 2012 með 51,7% greiddra atkvæða.<ref name=mbl2012>{{cite web|last=|first=|title=Frakkar kjósa breytingar|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=6016748|accessdate=20. mars 2018|newspaper=[[Morgunblaðið]]|location=|date=7. maí 2012}}</ref> Á forsetatíð sinni lögleiddi Hollande [[hjónaband samkynhneigðra]], dró franska hermenn út úr [[Stríðið í Afganistan (2001–2021)|stríðinu í Afganistan]],<ref name=guardianAC1>{{cite news|last=Chrisafis|first=Angélique|title=Mali: high stakes in 'Hollande's war'|url=https://www.theguardian.com/world/2013/jan/13/mali-high-stakes-francois-hollande|accessdate=2 February 2013|newspaper=[[The Guardian]]|location=London|date=13 January 2013}}</ref><ref name=":0">{{cite news|last=Fouquet |first=Helene |url=https://www.bloomberg.com/news/2012-01-26/sarkozy-rival-hollande-may-seek-bank-split-in-election-platform.html |title=Socialist Hollande Pledges Tax Breaks End, Eased Pension Measure |publisher=Bloomberg |date=26 January 2012 |accessdate=6 May 2012}}</ref> og gerði samninga um stefnu [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] við [[Þýskaland]]. Forsetatíð hans einkenndist einnig af hryðjuverkum sem framin voru í Frakklandi, sérstaklega [[Skotárásin á Charlie Hebdo|skotárásinni á Charlie Hebdo]] í janúar 2015, [[Hryðjuverkaárásirnar í París nóvember 2015|hryðjuverkaárásum í París]] í nóvember sama ár og árás í Nice á [[Bastilludagurinn|Bastilludag]] árið eftir. Hollande sendi einnig franska hermenn til [[Malí]] og [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldisins]] með samþykki [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna|öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna]] til þess að koma á stöðugleika í ríkjunum. Almennt eru hernaðaraðgerðir Frakka í þessum löndum taldar hafa skilað góðum árangri. Hins vegar var Hollande gagnrýndur, sérstaklega af vinstrisinnuðum stuðningsmönnum sínum, fyrir að styðja inngrip [[Sádi Arabía|Sáda]] í [[Borgarastyrjöldin í Jemen (2015–)|borgarastyrjöldina í Jemen]].<ref>{{Cite news|url=https://news.sky.com/story/eu-must-be-firm-on-hard-brexit-warns-francois-hollande-10607872|title=EU must be firm on 'hard' Brexit, says Hollande|newspaper=Sky News|language=en-GB|access-date=2016-12-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/politics/2016/oct/07/uk-must-pay-price-for-brexit-says-francois-hollande|title=UK must pay price for Brexit, says François Hollande|last=Chrisafis|first=Angelique|date=2016-10-07|newspaper=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2016-12-04}}</ref><ref name="Horobin">{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/french-president-hollande-says-he-wont-run-for-re-election-1480620696|title=French President François Hollande Says He Won’t Run for Re-Election|last=Horobin|first=William|date=2016-12-01|newspaper=Wall Street Journal|issn=0099-9660|access-date=2016-12-04}}</ref> Á valdatíð Hollande varð Frakkland einnig vinsælasti ferðamannastaður í heimi<ref>{{Cite web|url=https://us.media.france.fr/en/node/217|title=Tourism is a Top Priority for President François Hollande's Administration {{!}} US Media|website=us.media.france.fr|access-date=2016-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220060812/http://us.media.france.fr/en/node/217|archive-date=2016-12-20|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.france24.com/en/20160807-tourism-france-still-suffering|title=Tourism in France takes fresh hit from recent terror attacks - France 24|date=2016-08-07|newspaper=France 24|language=en-US|access-date=2016-12-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.sooseszter.com/48-disappointing-growth-suffering-tourism/|title=Disappointing growth, suffering tourism - Understand France|date=2016-08-03|newspaper=Understand France|language=en-US|access-date=2016-12-04}}</ref> og stutt var við frjálsa verslun og takmörkun á ríkisafskiptum af fjármálum.<ref>{{Cite web|url=http://www.heritage.org/index/country/france|title=France Economy: Facts, Population, GDP, Unemployment, Business, Trade|website=www.heritage.org|access-date=2016-12-04|archive-date=2016-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130103404/http://www.heritage.org/index/country/france|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2116.html#fr|title=The World Factbook — Central Intelligence Agency|website=www.cia.gov|access-date=2016-12-04|archive-date=2018-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608012937/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2116.html#fr|url-status=dead}}</ref> [[Loftslagsráðstefna Sameinuðu þjóðanna 2015|Loftslagsráðstefna Sameinuðu þjóðanna]] var haldin í París árið 2015 og Hollande tókst að fá samþykki fyrir því að [[Sumarólympíuleikarnir 2024]] yrðu haldnir í borginni. [[Atvinnuleysi]] varð hins vegar mikið í stjórnartíð Hollande og náði allt að tíu prósentum í desember árið 2016.<ref name="Horobin"/><ref>{{Cite news|url=http://www.ndtv.com/world-news/bowing-out-francois-hollande-leaves-successor-to-fix-french-economy-1633914|title=Bowing Out, Francois Hollande Leaves Successor To Fix French Economy|newspaper=NDTV.com|access-date=2016-12-04}}</ref> Auk þess leiddu innanríkisvandamál<ref>{{Cite news|url=http://en.rfi.fr/france/20130506-why-francois-hollande-so-unpopular-france|title=Why is François Hollande so unpopular in France?|date=2013-05-06|newspaper=RFI|language=en-GB|access-date=2016-12-04}}</ref> vegna hryðjuverkaárása til þess að vinsældir Hollande tóku miklar sveiflur uns hann var orðinn einn óvinsælasti forseti í sögu Frakklands.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2013/oct/29/francois-hollande-most-unpopular-president|title=François Hollande becomes most unpopular French president ever|last=Chrisafis|first=Angelique|date=2013-10-29|newspaper=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2016-12-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/07/05/nearly-90-percent-of-the-french-now-disapprove-of-their-president/|title=Nearly 90 percent of the French now disapprove of their president|website=Washington Post|access-date=2016-12-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.dailymail.co.uk/news/article-3903792/Mr-4-Hollande-unpopular-president-French-history-string-political-economic-personal-crises.html|title=Francois Hollande now the most unpopular president in French history|newspaper=Mail Online|access-date=2016-12-04}}</ref> Þann 1. desember 2016 tilkynnti Hollande að hann myndi ekki sækjast eftir endurkjöri í forsetakosningum ársins 2017 og lýsti síðar yfir stuðningi við [[Emmanuel Macron]], sem vann kosningarnar og tók við af Hollande sem forseti sama ár.<ref>{{Cite news|url=https://www.abc.net.au/news/2016-12-02/francois-hollande-says-he-will-not-seek-second-term/8086058|title=French President Francois Hollande says he will not seek second term|date=2016-12-02|newspaper=ABC News|language=en-AU|access-date=2016-12-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lefigaro.fr/elections/presidentielles/2017/04/24/35003-20170424ARTFIG00299-hollande-officialise-son-soutien-au-candidat-d-en-marche.php|title=Après l'échec de Hamon, Hollande se met en marche pour Macron|date=2017-04-24|newspaper=Le Figaro|language=Fr|access-date=2017-05-09}}</ref> Hollande er fyrsti forseti [[Fimmta franska lýðveldið|fimmta lýðveldisins]] sem hefur látið af störfum eftir eitt kjörtímabil án þess að sækjast eftir endurkjöri. Hollande bauð sig fram á franska þingið fyrir [[Nýja alþýðufylkingin|Nýju alþýðufylkinguna]] í [[Þingkosningar í Frakklandi 2024|þingkosningum Frakklands árið 2024]].<ref>{{Vefheimild|titill=Fyrrverandi forseti býður sig fram til þings og varar við hægri sveiflu|url=https://nyr.ruv.is/frettir/erlent/2024-06-16-fyrrverandi-forseti-bydur-sig-fram-til-things-og-varar-vid-haegri-sveiflu-415810|útgefandi=[[RÚV]]|dags=16. júní 2024|skoðað=10. júlí 2024|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Hollande náði kjöri í seinni umferð kosninganna með 43% atkvæða í kjördæminu Correze.<ref>{{Vefheimild|titill=Sigurreifur Melenchon vill stjórnarmyndunarumboð|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-07-07-sigurreifur-melenchon-vill-stjornarmyndunarumbod-417232|útgefandi=[[RÚV]]|dags=7. júlí 2024|skoðað=10. júlí 2024|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> ==Tilvísanir== {{Reflist|2}} {{Forseti Frakklands|fyrir=[[Nicolas Sarkozy]]|embættistíð=2012 — 2017|eftir=[[Emmanuel Macron]]}} {{Forsetar Frakklands}} {{stubbur|æviágrip|Frakkland|stjórnmál}} [[Flokkur:Forsetar Frakklands|Hollande, François]] [[Flokkur:Trúleysingjar]] {{fe|1954|Hollande, François}} {{DEFAULTSORT:Hollande, François}} rfe413t9m3k47zx8oue6d1rk3b2hia4 0 114148 1984975 1846218 2026-11-04T05:03:55Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984975 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Cavern Club - IMG 2343.JPG|thumb|300px|Cavern Club eins og hann lítur út í dag]] '''Cavern Club''' er tónlistarklúbbur og bar í [[Mathew Street]] í ensku borginni [[Liverpool]]. Klúbburinn var stofnaður 1957 og varð frægur fyrir að vera vettvangur [[Bítlarnir|Bítlanna]] frá 1961. == Saga klúbbsins == === Skiffle-tónlist === Cavern Club opnaði 16. janúar 1957 af Alan Sytner, sem varð fyrir hughrifum af skiffle-klúbbum í [[París]]. Staðsetningin var neðanjarðar, en holan var upphaflega gerð sem loftvarnarbyrgi á stríðsárunum. Þegar klúbburinn opnaði hófu [[skiffle]]-hljómsveitir (nokkurs konar bland af [[djass]], [[popp]] og [[blús]]) að venja komur sínar þangað til að spila fyrir gesti. Ein hljómsveitanna var [[The Quarrymen]] sem [[John Lennon]] hafði stofnað. The Quarrymen spiluðu í Cavern Club í fyrsta sinn 7. ágúst 1957. Eftir eitt skiffle-lag ákvað Lennon að spila lagið „Don't Be Cruel“ eftir [[Elvis Presley]], sem var allt öðruvísi tónlist, [[rokk]]. Eftir lagið labbaði Alan Sytner upp til Lennons og sagði honum að hætta öllu rokki og róli. The Quarrymen spiluðu ekki í klúbbnum aftur fyrr en 24. janúar 1958 og þá var [[Paul McCartney]] genginn til liðs við hljómsveitina. === Rokk og ról === [[Mynd:Cavern Club, Liverpool, England.jpg|thumb|Mathew Street og Cavern Club í dag]] Ray McFall keypti Cavern Club 1959 þegar Sytner flutti til London. Hann hóf fljótlega að umbreyta staðnum þannig að hljómsveitir fengu að spila rokk og ról. Klúbburinn var ákaflega vinsæll meðal þeirra hljómsveita sem léku hið magnaða [[Beat|Merseybeat]] sem þróaðist í Liverpool á þessum árum. Fyrsta hljómsveitin sem rokkaði á staðnum var [[Rory Storm and the Hurricanes]] 25. maí 1960, en trommuleikari hennar var [[Ringo Starr]]. Mýmargar hljómsveitir komu fram, bæði á kvöldin og um hádegisbilið. Það var um hádegið 9. febrúar 1961 að Bítlarnir komu fyrst fram í klúbbnum. Hljómsveitina skipuðu þá John Lennon, Paul McCartney, [[George Harrison]] og [[Pete Best]], og þénuðu þeir 3 pund og 17 skildinga fyrir vikið. Bítlarnir spiluðu alls 292 sinnum í klúbbnum næstu þrjú árin og urðu gríðarlega vinsælir. Að sama skapi varð klúbburinn einn frægasti tónlistarklúbbur [[England]]s. Athafnamaðurinn [[Brian Epstein]] heyrði um Bítlana og ákvað að sjá með eigin augum. Hann mætti á tónleika í Cavern Club 3. ágúst 1961 til að heyra Bítlana spila, og var strax stórhrifinn. Í kjölfarið varð Epstein umboðsmaður þeirra. Í ágúst 1962 var Pete Best rekinn úr hljómsveitinni og Ringo Starr ráðinn í staðinn. Þetta hneykslaði marga aðdáendur Bítlanna og einn þeirra skallaði George Harrison í andlitið á tónleikum í klúbbnum þannig að hann fékk ljótt glóðurauga. Síðustu tónleikar Bítlanna í Cavern Club voru 3. ágúst 1963. Epstein lofaði að Bítlarnir myndu snúa aftur og spila í klúbbnum, en það gerðist aldrei. Á þessum tíma var [[Bítlaæðið]] gengið í garð. Aðrar hljómsveitir tóku við að spila í Cavern Club. Í fyrstu voru það [[The Hollies]], en aðrar fylgdu í kjölfarið sem síðar öðluðust heimsfrægð, s.s. [[The Yardbirds]], [[The Kinks]], [[Elton John]], [[The Who]] og [[The Rolling Stones]]. Þegar þessar hljómsveitir urðu frægar og hófu að spila annars staðar, minnkaði aðsóknin að Cavern Club. Hann varð að lokum gjaldþrota 1965 og skipti nokkrum sinnum um eigendur til 1973 er honum var lokað fyrir fullt og allt. Síðasta hljómsveitin sem þar tróð upp var Focus frá [[Holland]]i. Cavern Club var rifið niður vegna lagningu nýrrar neðanjarðarlestar um miðborg Liverpool. Ofanjarðar er bílastæði í dag. == Cavern Club í dag == [[Mynd:Cavern inside.jpg|thumb|Cavern Club að innan]] Árið 1984 var Cavern Club stofnað á ný. Þar sem gamla staðsetningin var ekki aðgengileg var nýi staðurinn reistur gegnt þeim gamla í Mathew Street. Hins vegar fékk húsnúmerið að halda sér, nr. 10. Klúbburinn er einnig neðanjarðar og þarf að ganga niður tröppur til að komast inn. Innviðið allt er mjög líkt og gamli staðurinn, en þó ekki að öllu leyti. Sagt er að 15 þúsund múrsteinar gamla staðarins hafi verið notaðir fyrir nýja staðinn. Það var Tommy Smith, leikmaður knattspyrnufélagsins [[Liverpool (knattspyrnufélag)|Liverpool]], sem opnaði staðinn. En efnahagskreppan í borginni var hörð og fór klúbburinn á hausinn 1989. Eftir 18 mánaða lokun var Cavern Club opnaður aftur af Bill Heckle og Dave Jones, sem reka hann enn í dag. Þar er bar og þar er spiluð tónlist á daginn og langt fram á næturna. Ferðamenn flykkjast þangað í stórum stíl til að sjá hvar Bítlarnir spiluðu upphaflega, jafnvel þó að klúbburinn sé á nýjum stað. Tónlistin sem þar er spiluð er frá sjöunda, áttunda, níunda og tíunda áratugnum (eða nýrri) til skiptis. Þar koma gjarnan fram hljómsveitir sem stæla Bítlana. Þann 14. desember 1999 hélt Paul McCartney tónleika í klúbbnum, en það voru síðustu tónleikar hans á [[20. öldin]]ni. == Annað til minningar == *Í sýningarglugga eru upphaflegu hljóðfæri Bítlanna til sýnis. Trommur Ringos, bassi Pauls og gítarar Johns og Georges. *Á götunni fyrir ofan, gegnt innganginum að Cavern Club, er frægðarveggur þekktra hljómsveita og tónlistarmanna. Veggurinn er gerður úr múrsteinum og á þeim eru nöfn hljómsveita eða tónlistarmanna ristuð. Frægðarveggurinn var afhjúpaður 16. janúar 1997, á 40 ára afmæli upphaflega klúbbsins. *1997, þegar frægðarveggurinn var afhjúpaður, var stytta af John Lennon afhjúpuð. Styttan er úr málmi og hallar ‚Lennon‘ sér þar upp að veggnum. <gallery> Mynd:Cavern pub Liverpool (3).jpg|Upphaflegu hljóðfæri Bítlanna Mynd:Cavern Wall of Fame Liverpool 4.jpg|Frægðarveggurinn Mynd:Lennon Statue, Liverpool.jpg|Styttan af John Lennon </gallery> == Heimildir == * {{wpheimild|tungumál=en|titill=Cavern Club|mánuðurskoðað=26. janúar|árskoðað=2013}} * {{wpheimild|tungumál=en|titill=The Beatles at the Cavern Club|mánuðurskoðað=26. janúar|árskoðað=2013}} == Linkar == *[https://web.archive.org/web/20181116070510/http://www.cavernclub.org/ Cavern City Tours] *[http://www.bbc.co.uk/liverpool/content/articles/2007/01/12/cavern_birthday_feature.shtml Cavern Club at fifty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140413212802/http://www.bbc.co.uk/liverpool/content/articles/2007/01/12/cavern_birthday_feature.shtml |date=2014-04-13 }} {{commonscat|Cavern Club}} [[Flokkur:Bítlarnir]] [[Flokkur:Liverpool]] {{s|1957}} d8knpjecc85ojftfmrn7i077s7vl2gw 0 114474 1984937 1612678 2026-11-03T21:32:37Z Akigka 183 1984937 wikitext text/x-wiki {{Tungumálaætt | nafn = Ástrónesísk mál | svæði = [[Taívan]], eyjar [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]] og hlutar meginlandsins, [[Madagaskar]], [[Haínan]] (Kína) og [[Eyjaálfa]] | ættarlitur = ástrónesískt | frummál = [[Frumástrónesískt mál]] | undirflokkar = [[Atajalísk mál]] ([[formósumál]])<br />''[[Bununíska]]'' (formósumál)<br />[[Austurformósumál]] (formósumál)<br />[[Malaísk-pólýnesísk mál]]<br />[[Norðurformósumál]] (formósumál)<br />[[Norðvesturformósumál]] (formósumál)<br />''[[Paiwaníska]]'' (formósumál)<br />''[[Puyuma]]'' (formósumál)<br />''[[Rukaiíska]]'' (formósumál)<br />[[Tsouicíska]] (formósumál)<br />[[Azumi-Hayato]](?) }} '''Ástrónesísk tungumál''' eru ein stærsta og útbreiddasta [[málaætt]] jarðar. Ástrónesísk mál eru töluð á svæði sem nær frá [[Madagaskar]] í vestri til [[Páskaeyja|Páskaeyju]] í austri; og frá [[Taívan]] og [[Hawaii]] í norðri til [[Nýja-Sjáland]]s í suðri. Alls telur ættin 1257 tungumál.<ref>{{cite book|author=Blust, Robert|year=2016|title=History of the Austronesian Languages|publisher=University of Hawaii at Manoa}}</ref> Þekktustu tungumál þessarar málaættar eru [[malasíska]], [[indónesíska]], [[tagalog]], [[malagasíska]] og [[sebúanó]]. Heiti málaættarinnar er ekki dregið af heiti [[Ástralía|Ástralíu]], og þessi mál eru ekki töluð af frumbyggjum þar, þótt þau séu töluð þar allt í kring. „Ástró“ kemur úr ''auster'' („suður“ á latínu) og „nesísk“ úr νῆσος ''nesos'' („eyja“ á grísku). Heitið merkir því „suðureyjamál“. == Einkenni == Meðal einkenna fyrir mál þessarar ættar má nefna að ákveðni [[greinir]]inn er ávallt laus á undan nafnorði, fleirtala nafnorða er oft mynduð með tvítekningu, og samhljóðarunur eru mjög sjaldgæfar. Sem dæmi um hve samhljóðarunur eru sjaldgæfar má nefna að í [[havaísku]] eru aldrei tveir samhljóðar í röð og ekkert orð í málinu endar á samhljóða.<ref>{{cite book|author=Wight, Kahikāhealani|year=2005|title=Learn Hawaiian at Home|publisher=Bess Press|isbn=1-57306-245-6}}</ref> Í ástrónesískum málum eru tvær útgáfur af [[persónufornafn]]i fyrstu persónu fleirtölu, það er að segja annars vegar „ég og hann“ eða „ég og þeir“, sem vísar til fyrstu persónu eintölu auk þriðju persónu; og hins vegar „ég og þú“ eða „ég, þú og fleiri“, sem vísar til fyrstu persónu eintölu auk annarrar persónu. Þetta eru með öðrum orðum áheyrenda-aðgreinandi fleirtölufornöfn.<ref>{{cite book|editor=Filimonova, E.|year=2005|title=Clusivity: Typology and case studies of the inclusive exclusive distinction|volume=63|publisher=John Benjamins Publishing}}</ref> == Uppruni og útbreiðsla == [[Mynd:Chronological_dispersal_of_Austronesian_people_across_the_Pacific.svg|thumb|Kort sem sýnir tímasetningu útbreiðslu Ástrónesa um Indlandshaf og Kyrrahaf.]] Talið er að ástrónesísk mál séu upprunin á [[Taívan]] og hafi dreifst þaðan um heiminn. Nýlegar niðurstöður erfðafræðirannsókna þykja styrkja þá tilgátu.<ref>{{cite journal|author1=Trejaut, J. A.|author2=Kivisild, T.|author3=Loo, J. H.|author4=Lee, C. L.|author5=He, C. L.|year=2005|title=Traces of archaic mitochondrial lineages persist in Austronesian-speaking Formosan populations|journal=PLOS Biol.|volume=3|number=8|page=e247|doi=10.1371/journal.pbio.0030247}}</ref> Áður fyrr var hins vegar litið til [[Suður-Kína]] sem upprunalandsvæðis þessarar málaættar. Kínverjar hófu að flytja til Taívan í stórum stíl á sautjándu öld og í dag tala aðeins um 2% íbúa eyjarinnar ástrónesísk mál. 25 ástrónesísk taívönsk frumbyggjamál eru þekkt, en þar af eru 9 útdauð, og þau sem eftir lifa eru mörg í hættu á að fara sömu leið. Af þessum málum nýtur [[jamíska]] talsverðrar sérstöðu þar sem málið er ekki talað á Taívan heldur á eyjunni [[Bútúrú]] sem liggur 46 kílómetra suðaustur af Taívan. Jamíska barst ekki til eyjarinnar fyrr en um árið 1200 e.o.t. með sæfarendum frá [[Filippseyjar|Filippseyjum]] og tilheyrir því allt annari grein ástrónesískra mála. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Ástrónesísk tungumál| ]] [[Flokkur:Tungumálaættir]] ed85cqzddegr3xuuh3i5za0zdbhqdcy 1984940 1984937 2026-11-03T21:35:49Z Akigka 183 1984940 wikitext text/x-wiki {{Tungumálaætt | nafn = Ástrónesísk mál | svæði = [[Taívan]], eyjar [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]] og hlutar meginlandsins, [[Madagaskar]], [[Haínan]] (Kína) og [[Eyjaálfa]] | ættarlitur = ástrónesískt | frummál = [[Frumástrónesískt mál]] | undirflokkar = [[Atajalísk mál]] ([[formósumál]])<br />''[[Bununíska]]'' (formósumál)<br />[[Austurformósumál]] (formósumál)<br />[[Malaísk-pólýnesísk mál]]<br />[[Norðurformósumál]] (formósumál)<br />[[Norðvesturformósumál]] (formósumál)<br />''[[Paiwaníska]]'' (formósumál)<br />''[[Puyuma]]'' (formósumál)<br />''[[Rukaiíska]]'' (formósumál)<br />[[Tsouicíska]] (formósumál)<br />[[Azumi-Hayato]](?) | kort = Austroneske_jazyky.jpg | iso2 = map | iso3 = aust1307 }} '''Ástrónesísk tungumál''' eru ein stærsta og útbreiddasta [[málaætt]] jarðar. Ástrónesísk mál eru töluð á svæði sem nær frá [[Madagaskar]] í vestri til [[Páskaeyja|Páskaeyju]] í austri; og frá [[Taívan]] og [[Hawaii]] í norðri til [[Nýja-Sjáland]]s í suðri. Alls telur ættin 1257 tungumál.<ref>{{cite book|author=Blust, Robert|year=2016|title=History of the Austronesian Languages|publisher=University of Hawaii at Manoa}}</ref> Þekktustu tungumál þessarar málaættar eru [[malasíska]], [[indónesíska]], [[tagalog]], [[malagasíska]] og [[sebúanó]]. Heiti málaættarinnar er ekki dregið af heiti [[Ástralía|Ástralíu]], og þessi mál eru ekki töluð af frumbyggjum þar, þótt þau séu töluð þar allt í kring. „Ástró“ kemur úr ''auster'' („suður“ á latínu) og „nesísk“ úr νῆσος ''nesos'' („eyja“ á grísku). Heitið merkir því „suðureyjamál“. == Einkenni == Meðal einkenna fyrir mál þessarar ættar má nefna að ákveðni [[greinir]]inn er ávallt laus á undan nafnorði, fleirtala nafnorða er oft mynduð með tvítekningu, og samhljóðarunur eru mjög sjaldgæfar. Sem dæmi um hve samhljóðarunur eru sjaldgæfar má nefna að í [[havaísku]] eru aldrei tveir samhljóðar í röð og ekkert orð í málinu endar á samhljóða.<ref>{{cite book|author=Wight, Kahikāhealani|year=2005|title=Learn Hawaiian at Home|publisher=Bess Press|isbn=1-57306-245-6}}</ref> Í ástrónesískum málum eru tvær útgáfur af [[persónufornafn]]i fyrstu persónu fleirtölu, það er að segja annars vegar „ég og hann“ eða „ég og þeir“, sem vísar til fyrstu persónu eintölu auk þriðju persónu; og hins vegar „ég og þú“ eða „ég, þú og fleiri“, sem vísar til fyrstu persónu eintölu auk annarrar persónu. Þetta eru með öðrum orðum áheyrenda-aðgreinandi fleirtölufornöfn.<ref>{{cite book|editor=Filimonova, E.|year=2005|title=Clusivity: Typology and case studies of the inclusive exclusive distinction|volume=63|publisher=John Benjamins Publishing}}</ref> == Uppruni og útbreiðsla == [[Mynd:Chronological_dispersal_of_Austronesian_people_across_the_Pacific.svg|thumb|Kort sem sýnir tímasetningu útbreiðslu Ástrónesa um Indlandshaf og Kyrrahaf.]] Talið er að ástrónesísk mál séu upprunin á [[Taívan]] og hafi dreifst þaðan um heiminn. Nýlegar niðurstöður erfðafræðirannsókna þykja styrkja þá tilgátu.<ref>{{cite journal|author1=Trejaut, J. A.|author2=Kivisild, T.|author3=Loo, J. H.|author4=Lee, C. L.|author5=He, C. L.|year=2005|title=Traces of archaic mitochondrial lineages persist in Austronesian-speaking Formosan populations|journal=PLOS Biol.|volume=3|number=8|page=e247|doi=10.1371/journal.pbio.0030247}}</ref> Áður fyrr var hins vegar litið til [[Suður-Kína]] sem upprunalandsvæðis þessarar málaættar. Kínverjar hófu að flytja til Taívan í stórum stíl á sautjándu öld og í dag tala aðeins um 2% íbúa eyjarinnar ástrónesísk mál. 25 ástrónesísk taívönsk frumbyggjamál eru þekkt, en þar af eru 9 útdauð, og þau sem eftir lifa eru mörg í hættu á að fara sömu leið. Af þessum málum nýtur [[jamíska]] talsverðrar sérstöðu þar sem málið er ekki talað á Taívan heldur á eyjunni [[Bútúrú]] sem liggur 46 kílómetra suðaustur af Taívan. Jamíska barst ekki til eyjarinnar fyrr en um árið 1200 e.o.t. með sæfarendum frá [[Filippseyjar|Filippseyjum]] og tilheyrir því allt annari grein ástrónesískra mála. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Ástrónesísk tungumál| ]] [[Flokkur:Tungumálaættir]] nilqs7gkxb2ca19iqhoratsazgt4ci7 10 114540 1984938 1832257 2026-11-03T21:33:19Z Akigka 183 1984938 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} | aímarískt = <nowiki>cyan</nowiki> | ástróasíatískt = <nowiki>red</nowiki> | ástrónesískt = <nowiki>pink</nowiki> | aravakískt = <nowiki>deepskyblue</nowiki> | baltneskt = <nowiki>violet</nowiki> | dravidískt = <nowiki>tan</nowiki> | einangrað = <nowiki>lightgray</nowiki> | eskimó-aleútískt = <nowiki>lightcyan</nowiki> | indóevrópskt = <nowiki>lawngreen</nowiki> | kákasískt = <nowiki>lightgreen</nowiki> | karíba = <nowiki>cyan</nowiki> | malay-pólýnesískt = <nowiki>pink</nowiki> | nígerkongó = <nowiki>orange</nowiki> | nílósahara = <nowiki>gold</nowiki> | semískt = <nowiki>yellow</nowiki> | sinó-tíbetskt = <nowiki>crimson; color: #fff</nowiki> | tilbúið = <nowiki>black</nowiki> | túkótkó-kamtjatkanskt = <nowiki>darkseagreen</nowiki> | tyrkneskt | tyrkískt = <nowiki>green; color: #fff</nowiki> | úralskt = <nowiki>limegreen</nowiki> | japanskt = <nowiki>mediumpurple</nowiki> | #default =<!--blank--> }}<noinclude> == Litir == {{Tungumál/Litir/Tafla}} {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Flokkur:Upplýsingasnið]] </noinclude> 30fwftzbb5ht1q3j6ogim292d2lx74o 10 114541 1984939 1832254 2026-11-03T21:34:16Z Akigka 183 1984939 wikitext text/x-wiki Litirnir eru valdir sjálfkrafa eftir tungumálaættum. Þarf aðeins að skrifa samsvarandi kóðann. {|class="wikitable" style="font-size:95%;" |- style="background:#efefef;" !width="150px"| Kóði !!width="150px"| Tungumálaflokkur |- ! colspan="1" style="background:cyan;" | | ættarlitur=aímarískt || [[Aímarísk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:red;" | | ættarlitur=ástróasíatískt || [[Ástróasíatísk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:pink;" | | ættarlitur=ástrónesískt || [[Ástrónesísk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:deepskyblue;" | | ættarlitur=aravakískt || [[Aravakísk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:violet;" | | ættarlitur=baltneskt || [[Baltnesk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:tan;" | | ættarlitur=dravidískt || [[Dravidísk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:lightgray;" | | ættarlitur=einangrað || [[Einangrað tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:lightcyan;" | | ættarlitur=eskimó-aleutískt || [[Eskimó-aleutísk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:lawngreen;" | | ættarlitur=indóevrópskt || [[Indóevrópsk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:lightgreen;" | | ættarlitur=kákasískt || [[Kákasísk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:cyan;" | | ættarlitur=karíba || [[Karíbamál]] |- ! colspan="1" style="background:pink;" | | ættarlitur=malay-pólýnesískt || [[Malay-pólýnesísk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:orange;" | | ættarlitur=nígerkongó || [[Nígerkongótungumál]] |- ! colspan="1" style="background:gold;" | | ættarlitur=nílósahara || [[Nílósaharamál]] |- ! colspan="1" style="background:yellow;" | | ættarlitur=semískt || [[Semísk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:crimson; color:#fff;" | | ættarlitur=síno-tíbetskt || [[Sinó-tíbetsk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:white;" | | ættarlitur=tilbúið || [[Tilbúin tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:darkseagreen;" | | ættarlitur=túkótkó-kamtjatkanskt || [[Túkótkó-kamtjatkansk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:green; color:#fff;" | | ættarlitur=tyrkneskt || [[Tyrknesk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:limegreen;" | | ættarlitur=úralskt || [[Úrölsk tungumál]] |- ! colspan="1" style="background:mediumpurple;" | | ættarlitur=japanskt || [[Japönsk tungumál]] |} 11lpugkutc7vbyw2lhsro38ehfdbqor 0 114556 1984979 1953697 2026-11-04T05:41:14Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984979 wikitext text/x-wiki '''Davíð Þorláksson''' (f. [[16. september]] [[1980]] á [[Akureyri]]) er íslenskur lögfræðingur og framkvæmdastjóri [[Betri samgöngur|Betri samgangna]]. Davíð er fyrrverandi formaður [[Samband ungra sjálfstæðismanna|Sambands ungra sjálfstæðismanna]] (SUS) en hann var kjörinn formaður í ágúst 2011 og fékk 62% atkvæða á móti 38% atkvæðum mótframbjóðanda hans, [[Björn Jón Bragason|Björns Jóns Bragasonar]].<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/28/david_thorlaksson_kjorinn_formadur_2/ Davíð Þorláksson kjörinn formaður]</ref> Hann hefur skrifað greinar í tímaritið [[Þjóðmál]] og var einnig pistlahöfundur á [[Fréttablaðið|Fréttablaðinu]]. Davíð var stúdent af náttúrufræðibraut [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólans á Akureyri]], lauk embættisprófi í lögfræði við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] árið 2006, MBA gráðu frá London Business School og hlaut héraðsdómslögmannsréttindi árið 2009. Hann sat í stjórn SUS 2003-2005 og hefur verið ritari [[Varðberg]]s. Davíð starfaði sem lögfræðingur [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]], verkefnastjóri við lagadeild [[Háskólinn í Reykjavík|Háskólans í Reykjavík]] og aðstoðarkennari við lagadeild Háskóla Íslands. Þá starfaði hann sem yfirlögfræðingur fjárfestingabankans [[Askar Capital]] frá árinu 2007 og til 2009 þegar hann færði sig yfir til [[Icelandair Group]] en þar starfaði hann sem yfirlögfræðingur til ársins 2017 er hann hóf störf hjá [[Samtök atvinnulífsins|Samtökum atvinnulífsins]] sem forstöðumaður samkeppnishæfnissviðs. Í janúar 2021 var Davíð ráðinn framkvæmdastjóri Betri samgangna, opinbers hlutafélags í eigu íslenska ríkissins og sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu, sem sér um framkvæmd [[Samgöngusáttmáli höfuðborgarsvæðissins|Samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðissins]]. <ref>[http://www.vb.is/frettir/8013/ Davíð Þorláksson fer frá Askar til Icelandair Group]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.sa.is/frettatengt/frettir/nyir-forstodumenn-samtaka-atvinnulifsins |title=Sa.is, „Nýjir forstöðumenn Samtaka atvinnulífsins“ (skoðað 5. nóvember 2019) |access-date=2019-11-05 |archive-date=2019-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191105200149/https://www.sa.is/frettatengt/frettir/nyir-forstodumenn-samtaka-atvinnulifsins |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/frettir/2021-01-05-david-thorlaksson-radinn-til-ad-styra-betri-samgongum/|title=Davíð Þorláksson ráðinn til að stýra Betri samgöngum|date=2021-01-05|website=Kjarninn|language=is|access-date=2021-11-06}}</ref> == Tilvitnanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://web.archive.org/web/20260330170503/https://sus.is/ Heimasíða Sambands ungra sjálfstæðismanna] [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] [[Flokkur:Formenn Sambands ungra sjálfstæðismanna]] {{f|1980}} [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum á Akureyri]] hvupovwouvd0a0y7sf7o6wdoksr328u 0 122822 1985010 1917445 2026-11-04T11:07:20Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985010 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Hamarhákarlar | image = Hammerhead_shark.jpg | image_width = 200px | image_caption = Hamarhákarl | regnum = [[Dýraríki]] (''[[Animalia]]'') | phylum = [[Seildýr]] (''[[Chordata]]'') | classis = [[Brjóskfiskar]] (''[[Chondrichthyes]]'') | subclassis = [[Fasttálknar]] (''[[Elasmobranchii]]'') | ordo = ''[[Carcharhiniformes]]'' | familia = [[Sphyrnidae]] | subdivision_ranks = Ættkvíslir | subdivision = * ''[[Eusphyra]]'' * ''[[Sphyrna]]'' | range_map = Sphyrnidae distribution map.svg }} '''Hamarhákarlar''' ([[fræðiheiti]]: ''Sphyra'') er hópur hákarlategunda sem draga nafn sitt af lögun höfuðs þeirra sem minnir nokkuð á hamarhaus. Hamarhákarlar tilheyra ættinni ''Sphyrnidae'' og af þeim eru 10 tegundir og 9 þeirra tilheyra ættkvíslinni ''Sphyrna'' en vænghöfðahákarlinn tilheyrir einn ættkvíslinni Eusphyra. == Heimkynni == Langflestir þeirra lifa í hitabeltissjó meðfram stöndum. Þeir synda yfirleitt hópum á daginn en veiða á nóttinni og þá oftast einir á ferð. Þá er að finna nánast um allan heim en eru þó algengastir við Malpelo-eyjur í Kólumbíu, Cocos-eyjur á Costa Rica og við Molokai-eyju á [[Hawaii]]. == Útlit == Hamarhákarlar eru mjög stórir hákarlar og geta orðið allt að 6 metrar að lengd og vegið 450 kíló. Þeir eru grábrúnir eða ólífugrænir á litinn á toppnum en hvítir á maganum. Hamarhákarlar er með þríhyrningslaga og mjög beittar tennur og sömuleiðis ugginn á þeim. == Lifnaðarhættir og fæða == Höfuðlag hákarlsins gerir honum kleift að finna bráð sína miklu fyrr en aðrir hákarlar. Það er vegna þess að bilið á milli augnanna hans er svo mikið að þeir geta skimað miklu stærra svæði í einu heldur en nokkur aðrar hákarlategundir. Auk þess að vera með mjög góða sjón hafa þeir ótal skynfæri í hausnum sem einnig hjálpar þeim að finna bráð en þessi skynfæri skynja hreyfingar dýra sem ekki eru í sjónmáli þeirra og svo er lyktaskynið þeirra mjög gott. Þeir lifa á ýmissi fæðu, þar á meðal litlum fiskum, skötum, litlum hákörlum og smokkfiskum. Þegar þessi fæða er hins vegar af skornum skammti borða þeir hver annan en það gerist aðeins ef engin önnur úrræði eru. == Æxlun == Kvenkyns hamarhákarlar geta geymt sæði frá karlkyninu í sér svo mánuðum skiptir og jafnvel árum. Það er þó ekki nauðsynlegt fyrir kvendýrið að fá sæði í sig til að fjölga sér vegna þess að æxlun getur átt sér stað í egginu án frjóvgunar. Gallinn er hins vegar sá að þegar þetta gerist þá verður erfðaefni afkvæmisins mun lélegra og verða þau miklu næmari fyrir sjúkdómum. Það er því ekki nema í neyð sem kvenkyns hákarlinn fjölgar sér á þennan hátt. Meðgöngu tími tegundarinnar eru sjö mánuðir og geta afkvæmin verið allt að 60 talsins. == Heimildir == * Sharks world. [http://www.sharks-world.com/hammerhead_shark/ Hammerhead Shark – Family Sphyrnidae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021163030/http://www.sharks-world.com/hammerhead_shark/ |date=2014-10-21 }}. (Skoðað 21. maí 2014) == Tenglar == * http://www.sharks-world.com/hammerhead_shark/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021163030/http://www.sharks-world.com/hammerhead_shark/ |date=2014-10-21 }} * https://web.archive.org/web/20141226185719/http://www.wired.com/2007/05/hammerhead_shar/ * http://theshark.dk/en/hammerhead.php [[Flokkur:Sphyrnidae]] 1u2nqcf3cqndd73u2yjwxxxetysbk77 0 131138 1984991 1984645 2026-11-04T09:30:40Z Berserkur 10188 /* Nóvember */ 1984991 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]]: ** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. ** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]]. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]]: ** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli. ** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt. * [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990. * [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. * [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum. * [[14. júní]]: ** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]. ** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973. * [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst. * [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[22. júní]]: ** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins. ** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]]. * [[24. júní]]: ** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi. ** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra. * [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran. * Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi. ===Júlí=== * [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust. * [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust. * [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran. * [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi. * [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu. * [[20. júlí]]: **[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. ** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu. * [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal. * [[28. júlí]]: ** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust. ** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]]. * [[29. júlí]]: ** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið. ** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu. * [[30. júlí]]: ** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi. ** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]]. ===Ágúst=== * [[7. ágúst]] - Skógareldar í sunnanverðri [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] ollu því að 20.000 íbúar rýmdu svæðið og einn lést. * [[10. ágúst]]: ** [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust. ** Yfir 330 manns létust í [[Jarðskjálftinn í Kólumbíu 2026|jarðskjálfta í vestanverðri Kólumbíu]]. * [[11. ágúst]]: ** Sýrlenskur dómstóll dæmdi [[Bashar Al-Assad]] fyrrum forseta landsins, bróður hans Maher og embættismenn eins og varnarmálaráðherrann og yfirmann öryggissveitanna, til dauða. ** Nálægt 100 létust í ferjuslysi í [[Simbabve]]. * [[12. ágúst]]: ** [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] átti sér stað á [[norðurhvel]]i. Á Íslandi, Spáni og Grænlandi var hægt að sjá almyrkva. ** Úkraínuher gerði loftárásir á flotastöð í rússnesku borginni [[Novorossíjsk]] við [[Svartahaf]]. * [[14. ágúst]] - 103 létust þegar jarðskjálfti af stærðinni 7,7 varð nálægt eyjunni [[Flores]] við [[Litlu-Sundaeyjar]] í Indónesíu. * [[18. ágúst]] - Yfir 100 létust í námuslysi í [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldinu]]. * [[19. ágúst]] - [[András Baka]] varð forseti [[Ungverjaland]]s. * [[20. ágúst]]: [[Rojava|Lýðræðislega fylkjasambandið í Norður-Sýrlandi]] var að fullu innlimað af ríkisstjórn [[Sýrland]]s. * [[26. ágúst]] - [[Flóðin í Nepal 2026|Skyndiflóð varð í Trishuli-fljóti]] vegna jökulshruns á mörkum [[Nepal]]s og [[Tíbet]]s með þeim afleiðingum að yfir 1.400 létust og um 5.000 eru týndir. * [[28. ágúst]] - [[Hákon krónprins]] varð [[Hákon 8.]], konungur Noregs, eftir andlát föðurs síns [[Haraldur 5. Noregskonungur|Haralds 8.]] * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla]] um áframhaldandi aðildarviðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]] fór fram. Þeim var hafnað. * [[31. ágúst]] - Síðustu kvöldfréttir [[Sýn]]ar, áður [[Stöð 2]], voru fluttar. Þær höfðu gengið í tæp 40 ár. ===September=== * [[1. september]]: ** Duane Davis var dæmdur sekur fyrir morðið á rapparanum [[Tupac Shakur]] sem gerðist 30 árum fyrr. ** Einstaklingar máttu [[blóðgjöf|gefa blóð]] óháð [[kyn]]i eða [[kynhneigð]] á Íslandi. * [[3. september]] - [[Hútar]] gerðu áhlaup á svæði sem stjórnað var af stjórnarher [[Jemen]]s og brutu þar með vopnahlé. * [[5. september]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árás á þrjú írönsk olíuskip við [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]]. * [[13. september]] - Þingkosningar voru haldnar í Svíþjóð. Jafnaðarmannaflokkurinn með [[Magdalena Andersson]] í forystu var hlutskarpastur. * [[14. september]] - Fyrstu ráðherrar [[Skotland]]s, [[Norður-Írland]]s og [[Wales]] undirrituðu sameiginlega yfirlýsingu um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna í [[Cardiff]]. * [[15. september]] - Fyrsta [[vindorka|vindorkuvirkjunin]] var opnuð á Íslandi við Vaðöldu nálægt [[Sultartangavirkjun]]. * [[16. september]] - [[Hashim Thaçi]], fyrrum forseti Kósovó, var dæmdur í 25 ára fangelsi fyrir stríðsglæpi. * [[17. september]] - ''[[Leopardus tilcayo]]'', fyrsta nýja kattategundin sem fundist hafði í yfir 100 ár, fannst í [[Bólivía|Bólivíu]]. * [[22. september]] - Varnarsamningur var gerður milli Bandaríkjanna, Grænlands og Danmerkur. * [[23. september]] - [[Þjóðfrelsishreyfing Tígra]] hóf árásir í norður-Eþíópíu. * [[27. september]] - [[Aleksandar Vučić]], forseti Serbíu, sagði af sér. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar voru haldnar í [[Bosnía Hersegóvína|Bosníu-Hersegóvínu]]. * [[7. október]]-[[8. október]] - Rússland gerði árásir á fjölbýlishús í [[Kýiv]] og á strætisvagna í [[Kramatorsk]]. 55 létust í árásunum. * [[12. október]] - [[Hútar]] í Jemen gerðu árás á flugvöllinn í [[Ríad]], höfuðborg Sádi-Arabíu, í annað sinn á nokkrum dögum. 20 létust. * [[19. október]]: ** Franska ríkisstjórnin kom saman á neyðarfundi vegna mótmæla og óeirða. Þau hófust þegar námsmenn mótmæltu bágum kjörum. Forsætisráðherra landsins veitti borgarstjórum leyfi til útgöngubanns í borgum. ** Kjósendur í [[Alberta]] í Kanada kusu gegn því að haldin yrði bindandi þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfstæði fylkisins. 76% voru á móti henni. * [[Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)|Borgarastyrjöldin í Súdan]]: Yfir 220 létust á markaði í [[Suður-Súdan]] í drónaárás sem súdanski stjórnarherinn (SAF) var grunaður um. * [[25. október]]: **[[Luiz Inácio Lula da Silva]] var endurkjörinn [[forseti Brasilíu]]. Hann sigraði hægri frambjóðandann [[Flavio Bolsonaro]]. ** Í serbnesku þingkosningunum vann listi stúdenta sigur á flokki [[Aleksandar Vučić]], forsætisráðherra landsins. * [[27. október]] - Þingkosningar í Ísrael:[[Benjamín Netanjahú]], forsætisráðherra landsins tapaði meirihluta sínum á þingi. Gadi Eisenkot, leiðtogi stjórnarandstöðunnar, náði hins vegar ekki að mynda meirihluta. * [[28. október]] - Tvær hraðlestir skullu saman suður af [[Toledo]] á Spáni. Nálægt 70 létust. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar voruhaldnar í Bandaríkjunum þar sem [[Demókrataflokkurinn]] vann meirihluta sæta á þinginu og í fulltrúadeild. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. * [[29. nóvember]] - Þingkosningarnar verða haldnar á Spáni. ===Desember=== ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]). * [[5. mars]] - [[António Lobo Antunes]], portúgalskur rithöfundur (f. [[1942]]). * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]]: ** [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). ** [[Abdrabbuh Mansur Hadi]], jemenskur stjórnmálamaður (f. [[1945]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). * [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]). * [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]). * [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]]) * [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]). * [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]). * [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]]) * [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]). * [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]). * [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]). * [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]). * [[29. júlí]]: **[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]) ** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]]) * [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]). * [[9. ágúst]] - [[Don Nelson]], bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður (f. [[1940]]). * [[13. ágúst]] - [[Bogi Ísak Nilsson]], ríkissaksóknari og ríkislögreglustjóri (f. [[1940]]). * [[14. ágúst]] - [[Yayoi Kusama]], japönsk listakona (f. [[1929]]. * [[17. ágúst]] - [[Frank Beard]], bandarískur trommari ([[ZZ Top]]) (f. [[1949]]). * [[21. ágúst]] - [[Steinn Ármann Magnússon]], íslenskur leikari (f. [[1964]]). * [[25. ágúst]]: **[[Dolly Parton]], bandarísk söngkona (f. [[1946]]). **[[Tim Curry]], enskur leikari (f. [[1946]]). * [[26. ágúst]] - [[Eyvindur P. Eiríksson]], íslenskur rithöfundur (f. [[1935]]). * [[27. ágúst]] - [[Ratko Mladić]], bosníu-serbneskur hershöfðingi (f. [[1942]]). * [[28. ágúst]] - [[Haraldur 5. Noregskonungur]] (f. [[1937]]). * [[31. ágúst]] - [[Sigríður Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1941]]). * [[2. september]] - [[Gloria Steinem]], bandarískur femínisti, blaðamaður og pólitískur aktívisti (f. [[1934]]). * [[16. september]] - [[Karl Th. Birgisson]], ritstjóri, útvarpsmaður og rithöfundur (f. [[1963]]). * [[30. september]] - [[Margaret Hamilton]], bandarískur tölvunarfræðingur (f. [[1936]]). * [[1. október]] - [[Conrad Thomas Lant]], enskur tónlistarmaður ([[Venom]]) (f. [[1963]]). * [[3. október]] - [[Dennis Hastert]], bandarískur stjórnmálamaður (f. [[1942]]). * [[15. október]] - [[Bo Johansson]], sænskur knattspyrnuþjálfari (f. [[1942]]). * [[28. október]] - [[Patrick Stewart]], enskur leikari (f. [[1940]]). ==Nóbelsverðlaunin== * [[Bókmenntaverðlaun Nóbels|Bókmenntir]]: [[Anne Carson]]. * [[Nóbelsverðlaunin í efnafræði|Efnafræði]]: [[Henri B. Kagan]] og [[Kenso Soai]]. * [[Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði|Eðlisfræði]]: [[Francis Halzen]]. * [[Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði|Lífeðlis- og læknisfræði]]: [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] og [[Georg Nagel]]. *[[Friðarverðlaun Nóbels]]: [[Navanethem Pillay]]. [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] 78m8g5rikwvl5arirn1sx7ey49ghj8e 1985005 1984991 2026-11-04T10:34:45Z TKSnaevarr 53243 1985005 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]]: ** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. ** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]]. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]]: ** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli. ** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt. * [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990. * [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. * [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum. * [[14. júní]]: ** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]. ** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973. * [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst. * [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[22. júní]]: ** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins. ** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]]. * [[24. júní]]: ** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi. ** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra. * [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran. * Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi. ===Júlí=== * [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust. * [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust. * [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran. * [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi. * [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu. * [[20. júlí]]: **[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. ** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu. * [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal. * [[28. júlí]]: ** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust. ** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]]. * [[29. júlí]]: ** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið. ** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu. * [[30. júlí]]: ** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi. ** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]]. ===Ágúst=== * [[7. ágúst]] - Skógareldar í sunnanverðri [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] ollu því að 20.000 íbúar rýmdu svæðið og einn lést. * [[10. ágúst]]: ** [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust. ** Yfir 330 manns létust í [[Jarðskjálftinn í Kólumbíu 2026|jarðskjálfta í vestanverðri Kólumbíu]]. * [[11. ágúst]]: ** Sýrlenskur dómstóll dæmdi [[Bashar Al-Assad]] fyrrum forseta landsins, bróður hans Maher og embættismenn eins og varnarmálaráðherrann og yfirmann öryggissveitanna, til dauða. ** Nálægt 100 létust í ferjuslysi í [[Simbabve]]. * [[12. ágúst]]: ** [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] átti sér stað á [[norðurhvel]]i. Á Íslandi, Spáni og Grænlandi var hægt að sjá almyrkva. ** Úkraínuher gerði loftárásir á flotastöð í rússnesku borginni [[Novorossíjsk]] við [[Svartahaf]]. * [[14. ágúst]] - 103 létust þegar jarðskjálfti af stærðinni 7,7 varð nálægt eyjunni [[Flores]] við [[Litlu-Sundaeyjar]] í Indónesíu. * [[18. ágúst]] - Yfir 100 létust í námuslysi í [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldinu]]. * [[19. ágúst]] - [[András Baka]] varð forseti [[Ungverjaland]]s. * [[20. ágúst]]: [[Rojava|Lýðræðislega fylkjasambandið í Norður-Sýrlandi]] var að fullu innlimað af ríkisstjórn [[Sýrland]]s. * [[26. ágúst]] - [[Flóðin í Nepal 2026|Skyndiflóð varð í Trishuli-fljóti]] vegna jökulshruns á mörkum [[Nepal]]s og [[Tíbet]]s með þeim afleiðingum að yfir 1.400 létust og um 5.000 eru týndir. * [[28. ágúst]] - [[Hákon krónprins]] varð [[Hákon 8.]], konungur Noregs, eftir andlát föðurs síns [[Haraldur 5. Noregskonungur|Haralds 8.]] * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla]] um áframhaldandi aðildarviðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]] fór fram. Þeim var hafnað. * [[31. ágúst]] - Síðustu kvöldfréttir [[Sýn]]ar, áður [[Stöð 2]], voru fluttar. Þær höfðu gengið í tæp 40 ár. ===September=== * [[1. september]]: ** Duane Davis var dæmdur sekur fyrir morðið á rapparanum [[Tupac Shakur]] sem gerðist 30 árum fyrr. ** Einstaklingar máttu [[blóðgjöf|gefa blóð]] óháð [[kyn]]i eða [[kynhneigð]] á Íslandi. * [[3. september]] - [[Hútar]] gerðu áhlaup á svæði sem stjórnað var af stjórnarher [[Jemen]]s og brutu þar með vopnahlé. * [[5. september]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árás á þrjú írönsk olíuskip við [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]]. * [[13. september]] - Þingkosningar voru haldnar í Svíþjóð. Jafnaðarmannaflokkurinn með [[Magdalena Andersson]] í forystu var hlutskarpastur. * [[14. september]] - Fyrstu ráðherrar [[Skotland]]s, [[Norður-Írland]]s og [[Wales]] undirrituðu sameiginlega yfirlýsingu um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna í [[Cardiff]]. * [[15. september]] - Fyrsta [[vindorka|vindorkuvirkjunin]] var opnuð á Íslandi við Vaðöldu nálægt [[Sultartangavirkjun]]. * [[16. september]] - [[Hashim Thaçi]], fyrrum forseti Kósovó, var dæmdur í 25 ára fangelsi fyrir stríðsglæpi. * [[17. september]] - ''[[Leopardus tilcayo]]'', fyrsta nýja kattategundin sem fundist hafði í yfir 100 ár, fannst í [[Bólivía|Bólivíu]]. * [[22. september]] - Varnarsamningur var gerður milli Bandaríkjanna, Grænlands og Danmerkur. * [[23. september]] - [[Þjóðfrelsishreyfing Tígra]] hóf árásir í norður-Eþíópíu. * [[27. september]] - [[Aleksandar Vučić]], forseti Serbíu, sagði af sér. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar voru haldnar í [[Bosnía og Hersegóvína|Bosníu-Hersegóvínu]]. * [[7. október]]-[[8. október]] - Rússland gerði árásir á fjölbýlishús í [[Kýiv]] og á strætisvagna í [[Kramatorsk]]. 55 létust í árásunum. * [[12. október]] - [[Hútar]] í Jemen gerðu árás á flugvöllinn í [[Ríad]], höfuðborg Sádi-Arabíu, í annað sinn á nokkrum dögum. 20 létust. * [[19. október]]: ** Franska ríkisstjórnin kom saman á neyðarfundi vegna mótmæla og óeirða. Þau hófust þegar námsmenn mótmæltu bágum kjörum. Forsætisráðherra landsins veitti borgarstjórum leyfi til útgöngubanns í borgum. ** Kjósendur í [[Alberta]] í Kanada kusu gegn því að haldin yrði bindandi þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfstæði fylkisins. 76% voru á móti henni. * [[Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)|Borgarastyrjöldin í Súdan]]: Yfir 220 létust á markaði í [[Suður-Súdan]] í drónaárás sem súdanski stjórnarherinn (SAF) var grunaður um. * [[25. október]]: **[[Luiz Inácio Lula da Silva]] var endurkjörinn [[forseti Brasilíu]]. Hann sigraði hægri frambjóðandann [[Flavio Bolsonaro]]. ** Í serbnesku þingkosningunum vann listi stúdenta sigur á flokki [[Aleksandar Vučić]], forsætisráðherra landsins. * [[27. október]] - Þingkosningar í Ísrael: [[Benjamín Netanjahú]], forsætisráðherra landsins tapaði meirihluta sínum á þingi. [[Gadi Eisenkot]], leiðtogi stjórnarandstöðunnar, náði hins vegar ekki að mynda meirihluta. * [[28. október]] - Tvær hraðlestir skullu saman suður af [[Toledo]] á Spáni. Nálægt 70 létust. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar voruhaldnar í Bandaríkjunum þar sem [[Demókrataflokkurinn]] vann meirihluta sæta á öldungadeild og í fulltrúadeild þingsins. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. * [[29. nóvember]] - Þingkosningarnar verða haldnar á Spáni. ===Desember=== ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]). * [[5. mars]] - [[António Lobo Antunes]], portúgalskur rithöfundur (f. [[1942]]). * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]]: ** [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). ** [[Abdrabbuh Mansur Hadi]], jemenskur stjórnmálamaður (f. [[1945]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). * [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]). * [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]). * [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]]) * [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]). * [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]). * [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]]) * [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]). * [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]). * [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]). * [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]). * [[29. júlí]]: **[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]) ** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]]) * [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]). * [[9. ágúst]] - [[Don Nelson]], bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður (f. [[1940]]). * [[13. ágúst]] - [[Bogi Ísak Nilsson]], ríkissaksóknari og ríkislögreglustjóri (f. [[1940]]). * [[14. ágúst]] - [[Yayoi Kusama]], japönsk listakona (f. [[1929]]. * [[17. ágúst]] - [[Frank Beard]], bandarískur trommari ([[ZZ Top]]) (f. [[1949]]). * [[21. ágúst]] - [[Steinn Ármann Magnússon]], íslenskur leikari (f. [[1964]]). * [[25. ágúst]]: **[[Dolly Parton]], bandarísk söngkona (f. [[1946]]). **[[Tim Curry]], enskur leikari (f. [[1946]]). * [[26. ágúst]] - [[Eyvindur P. Eiríksson]], íslenskur rithöfundur (f. [[1935]]). * [[27. ágúst]] - [[Ratko Mladić]], bosníu-serbneskur hershöfðingi (f. [[1942]]). * [[28. ágúst]] - [[Haraldur 5. Noregskonungur]] (f. [[1937]]). * [[31. ágúst]] - [[Sigríður Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1941]]). * [[2. september]] - [[Gloria Steinem]], bandarískur femínisti, blaðamaður og pólitískur aktívisti (f. [[1934]]). * [[16. september]] - [[Karl Th. Birgisson]], ritstjóri, útvarpsmaður og rithöfundur (f. [[1963]]). * [[30. september]] - [[Margaret Hamilton]], bandarískur tölvunarfræðingur (f. [[1936]]). * [[1. október]] - [[Conrad Thomas Lant]], enskur tónlistarmaður ([[Venom]]) (f. [[1963]]). * [[3. október]] - [[Dennis Hastert]], bandarískur stjórnmálamaður (f. [[1942]]). * [[15. október]] - [[Bo Johansson]], sænskur knattspyrnuþjálfari (f. [[1942]]). * [[28. október]] - [[Patrick Stewart]], enskur leikari (f. [[1940]]). ==Nóbelsverðlaunin== * [[Bókmenntaverðlaun Nóbels|Bókmenntir]]: [[Anne Carson]]. * [[Nóbelsverðlaunin í efnafræði|Efnafræði]]: [[Henri B. Kagan]] og [[Kenso Soai]]. * [[Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði|Eðlisfræði]]: [[Francis Halzen]]. * [[Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði|Lífeðlis- og læknisfræði]]: [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] og [[Georg Nagel]]. *[[Friðarverðlaun Nóbels]]: [[Navanethem Pillay]]. [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] je923iydu6g4fdpjjsnnd8mvpbzwwfm 0 132303 1984916 1949645 2026-11-03T14:41:47Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Hrói Höttur (kvikmynd frá 1922)]] á [[Hrói höttur (kvikmynd frá 1922)]] 1949645 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Fairbanks_Robin_Hood_giving_Marian_a_dagger.jpg|thumb|hægri|Douglas Fairbanks sem Hrói Höttur lætur Enid Bennett sem Maríönnu fá rýting. Skjáskot úr kvikmynd United Artist um Hróa Hött frá 1922.]] '''''Hrói Höttur''''' ([[enska]]: ''Robin Hood'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] kvikmynd frá árinu [[1922]]. {{stubbur|kvikmynd}} [[Flokkur:Bandarískar kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1922]] [[Flokkur:Kvikmyndir um Hróa hött]] rhl040smvmi6imsz4mpbehvg2uaputs 0 132304 1984911 1959101 2026-11-03T14:40:50Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Ævintýri Hróa Hattar]] á [[Ævintýri Hróa hattar]] 1959101 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Ævintýri Hróa Hattar | upprunalegt heiti = The Adventures of Robin Hood | image = The Adventures of Robin Hood (1938 poster).jpg | alt = | caption = Kvikmyndarplakat eftir [[Alex Raymond]] | director = [[Michael Curtiz]]<br>[[William Keighley]] | producer = {{Plainlist| * [[Hal B. Wallis]] * [[Henry Blanke]]}} | screenplay = {{Plainlist| * [[Norman Reilly Raine]] * [[Seton I. Miller]]}} | starring = {{Plainlist| * [[Errol Flynn]] * [[Olivia de Havilland]] * [[Basil Rathbone]] * [[Claude Rains]]}} | music = [[Erich Wolfgang Korngold]] | cinematography = {{Plainlist| * [[Tony Gaudio]] * [[Sol Polito]] * [[W. Howard Greene]]}} | editing = [[Ralph Dawson]] | studio = [[Warner Bros. Pictures]] | distributor = Warner Bros. Pictures | released = {{Film date|1938|05|14|New York-borg}} | runtime = 102 mínútur | color_process = [[Technicolor]] | country = Bandaríkin | language = Enska | budget = $2.033.000<ref name="warners">Warner Bros financial information in The William Schaefer Ledger. See Appendix 1, Historical Journal of Film, Radio and Television, (1995) 15:sup1, 1–31 p 18 DOI: 10.1080/01439689508604551</ref><ref name="ReferenceA">Glancy, H. Mark. "Warner Bros film grosses, 1921–51." Historical Journal of Film, Radio and Television. March 1995</ref> | gross = $3.981.000<ref name="warners"/><ref name="ReferenceA"/> }} '''''Ævintýri Hróa Hattar''''' ([[enska]]: ''The Adventures of Robin Hood'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] kvikmynd frá árinu [[1938]]. Kvikmyndin var framleidd af [[Hal B. Wallis]] og [[Henry Blanke]], henni var leikstýrt af [[Michael Curtiz]] og [[William Keighley]] og handritið skrifað af [[Norman Reilly Raine]] og [[Seton I. Miller]]. [[Errol Flynn]] leikur aðalhlutverk myndarinnar sem þjóðsagnahetjan [[Hrói höttur]]. Þegar [[Ríkharður ljónshjarta|Ríkharður Englandskonungur]] fer til [[Landið helga|landsins helga]] til að berjast í [[Þriðja krossferðin|krossferðunum]] tekur bróðir hans, [[Jóhann landlausi]], völdin í Englandi. Hrói höttur gerist leiðtogi útlagahóps til að berjast gegn stjórn Jóhanns og [[Normannar|normönnskum]] aðalsmönnum sem kúga [[Saxar|saxneska]] alþýðu landsins. Meðal annarra leikara í myndinni eru [[Olivia de Havilland]], [[Basil Rathbone]], [[Claude Rains]], [[Patric Knowles]], [[Eugene Pallette]] og [[Alan Hale]]. ''Ævintýri Hróa Hattar'' fékk mikið lof gagnrýnenda þegar hún kom út 14. maí 1938. Kvikmyndin halaði inn um fjórum milljónum bandaríkjadala í kvikmyndasýningum og var þar með ein tekjuhæsta kvikmynd ársins 1938. Myndin var tilnefnd til fernra [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]] og vann þrenn: fyrir bestu listrænu stjórnunina (Carl Jules Weyl), bestu klippinguna (Ralph Dawson) og bestu frumsömdu tónlistina (Erich Wolfgang Korngold). Árið 1995 mat [[Þjóðskjalasafn Bandaríkjanna]] myndina „menningarlega, sögulega eða fagurfræðilega mikilvæga“ og valdi hana til varðveislu í kvikmyndasafninu [[National Film Registry]]. ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|kvikmynd}} [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1938]] [[Flokkur:Kvikmyndir um Hróa hött]] [[Flokkur:Warner Bros.-kvikmyndir]] 5bemin1ay6ozg47w4irfrqlu2z2cuph 1984913 1984911 2026-11-03T14:41:11Z TKSnaevarr 53243 1984913 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Ævintýri Hróa hattar | upprunalegt heiti = The Adventures of Robin Hood | image = The Adventures of Robin Hood (1938 poster).jpg | alt = | caption = Kvikmyndarplakat eftir [[Alex Raymond]] | director = [[Michael Curtiz]]<br>[[William Keighley]] | producer = {{Plainlist| * [[Hal B. Wallis]] * [[Henry Blanke]]}} | screenplay = {{Plainlist| * [[Norman Reilly Raine]] * [[Seton I. Miller]]}} | starring = {{Plainlist| * [[Errol Flynn]] * [[Olivia de Havilland]] * [[Basil Rathbone]] * [[Claude Rains]]}} | music = [[Erich Wolfgang Korngold]] | cinematography = {{Plainlist| * [[Tony Gaudio]] * [[Sol Polito]] * [[W. Howard Greene]]}} | editing = [[Ralph Dawson]] | studio = [[Warner Bros. Pictures]] | distributor = Warner Bros. Pictures | released = {{Film date|1938|05|14|New York-borg}} | runtime = 102 mínútur | color_process = [[Technicolor]] | country = Bandaríkin | language = Enska | budget = $2.033.000<ref name="warners">Warner Bros financial information in The William Schaefer Ledger. See Appendix 1, Historical Journal of Film, Radio and Television, (1995) 15:sup1, 1–31 p 18 DOI: 10.1080/01439689508604551</ref><ref name="ReferenceA">Glancy, H. Mark. "Warner Bros film grosses, 1921–51." Historical Journal of Film, Radio and Television. March 1995</ref> | gross = $3.981.000<ref name="warners"/><ref name="ReferenceA"/> }} '''''Ævintýri Hróa hattar''''' ([[enska]]: ''The Adventures of Robin Hood'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] kvikmynd frá árinu [[1938]]. Kvikmyndin var framleidd af [[Hal B. Wallis]] og [[Henry Blanke]], henni var leikstýrt af [[Michael Curtiz]] og [[William Keighley]] og handritið skrifað af [[Norman Reilly Raine]] og [[Seton I. Miller]]. [[Errol Flynn]] leikur aðalhlutverk myndarinnar sem þjóðsagnahetjan [[Hrói höttur]]. Þegar [[Ríkharður ljónshjarta|Ríkharður Englandskonungur]] fer til [[Landið helga|landsins helga]] til að berjast í [[Þriðja krossferðin|krossferðunum]] tekur bróðir hans, [[Jóhann landlausi]], völdin í Englandi. Hrói höttur gerist leiðtogi útlagahóps til að berjast gegn stjórn Jóhanns og [[Normannar|normönnskum]] aðalsmönnum sem kúga [[Saxar|saxneska]] alþýðu landsins. Meðal annarra leikara í myndinni eru [[Olivia de Havilland]], [[Basil Rathbone]], [[Claude Rains]], [[Patric Knowles]], [[Eugene Pallette]] og [[Alan Hale]]. ''Ævintýri Hróa hattar'' fékk mikið lof gagnrýnenda þegar hún kom út 14. maí 1938. Kvikmyndin halaði inn um fjórum milljónum bandaríkjadala í kvikmyndasýningum og var þar með ein tekjuhæsta kvikmynd ársins 1938. Myndin var tilnefnd til fernra [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]] og vann þrenn: fyrir bestu listrænu stjórnunina (Carl Jules Weyl), bestu klippinguna (Ralph Dawson) og bestu frumsömdu tónlistina (Erich Wolfgang Korngold). Árið 1995 mat [[Þjóðskjalasafn Bandaríkjanna]] myndina „menningarlega, sögulega eða fagurfræðilega mikilvæga“ og valdi hana til varðveislu í kvikmyndasafninu [[National Film Registry]]. ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|kvikmynd}} [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1938]] [[Flokkur:Kvikmyndir um Hróa hött]] [[Flokkur:Warner Bros.-kvikmyndir]] 5t3psuac5run162cqg0jeshvzxioxby 0 132446 1984977 1932307 2026-11-04T05:15:31Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 4 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984977 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Chimamanda Ngozi Adichie 9374.JPG|thumb|right|Chimamanda Ngozi Adichie (2013)]] '''Chimamanda Ngozi Adichie''' (fædd 15. september 1977) er nígerískur [[rithöfundur]]. Hún byrjaði snemma að lesa, um fjögurra ára, og var einungis 7 ára þegar hún byrjaði að skrifa sögur<ref name="adichie">https://www.ted.com/speakers/chimamanda_ngozi_adichie sótt 22. janúar 2016</ref>. Chimamanda ólst upp í Nsukka í [[Nígería|Nígeríu]] og er næst yngst af sex systkinum. Foreldrar hennar eru Grace Ifeoma og James Nwoye Adichie<ref name="cnabio">http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/cnabio.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140830174744/http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/cnabio.html |date=2014-08-30 }} sótt 22. janúar 2016</ref>. Á uppvaxtar árum Chimamanda störfuðu báðir foreldrar hennar við háskóla Nígeríu í Nsukka; faðir hennar sem kennari og móðir hennar sem ritari. Chimamanda byrjaði í læknis- og lyfjafræði við háskóla Nígeríu en hætti eftir eitt og hálft ár, þá 19 ára gömul, og fór til Bandaríkjanna. Þar fékk hún námsstyrk til háskólanáms í stjórnmálafræði og samskiptum við Eastern Connecticut ríkisháskólann. Þaðan útskrifaðist hún 2001 og tók síðan meistarnám í skapandi skrifum við [[Johns Hopkins-háskóli|Johns Hopkins]] háskólann í Baltimore. Árið 2008 lauk hún sinni annari meistaragráðu, þá í afrískum fræðum við [[Yale-háskóli|Yale]] háskólann<ref name="cnabio" />. == Ritverk == [[Mynd:Ms. magazine Cover - Summer 2014.jpg|thumbnail|Adichie, 2014]] Chimamanda hefur gefið út þrjár skáldsögur og eitt smásagnasafn en auk þeirra hefur hún skrifað greinar í tímarit, komið fram á ýmsum ráðstefnum og viðtölum. Sögur hennar hafa verið þýddar á 30 tungumál<ref name="chimamanda">http://chimamanda.com/about-chimamanda {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160126025903/http://chimamanda.com/about-chimamanda/ |date=2016-01-26 }} sótt 22. janúar 2016</ref> === Purple Hibiscus === Á lokaári sínu í Eastern Connecticut ríkisháskólanum byrjaði hún að skrifa sína fyrstu skáldsögu. Bókin, sem kallaðist Purple Hibiscus, kom út í október 2003<ref name="cnabio" /> og segir frá hversdagslífi Nígerískrar fjölskyldu á tímum mikilla samfélagsbreytinga í kjölfar valdaráns hersins<ref>http://www.goodreads.com/book/show/8578668-purple-hisbiscus sótt 22. janúar 2016</ref>. Bókin hefur unnið til þriggja verðlauna: * Hurston/Wright Legacy verðlaunin 2004 fyrir bestu frumraun í flokki skáldverka. * Comonwealth Writer's verðlaunin 2005 fyrir bestu fyrstu bók í flokki [[Afríka|Afríku]]. * Commonwealth Writer's verðlaunin 2005 fyrir bestu fyrstu bók í almennum flokki <ref name="cnaawards">http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/cnaawards.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140830173236/http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/cnaawards.html |date=2014-08-30 }} sótt 22. janúar 2016</ref>. === Half of a Yellow Sun === Önnur skáldsaga Chimamanda, Half of a Yellow Sun, kom út árið 2006<ref name="cnabio" />. Sagan fylgir lífi vel stæðra tvíburasystra og lífi fátæks drengs og hvernig líf þeirra þriggja fléttast saman í Biafrastríðinu<ref>http://www.goodreads.com/book/show/18749.Half_of_a_Yellow_Sun sótt 22. janúar 2016</ref>. Half of a Yellow Sun hefur unnið til fjögurra verðlauna: *Anisfield-Wolf bókaverðlaunin 2007 í flokki skáldsagna. * Pen 'Beyond Margins' verðlaunin 2007. *Orange Broadband verðlaunin í flokki skáldsagna. *Baileys Women's Prize for Fiction, "Best of the Best"<ref>http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/cnaawards.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140830173236/http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/cnaawards.html |date=2014-08-30 }} sótt 22. janúar 2016</ref>. * Besta bók ársins, valin af People and Black Issues Book Review<ref name="chimamanda" />. === The Thing around Your Neck === Árið 2009 kom út smásagnasafnið The Thing around Your neck<ref name="cnabio" />. Sögur bókarinnar eru alls tólf og fjalla allar á einn eða annan hátt um árekstur ólíkra hópa og menningarheima. <ref>http://chimamanda.com/books/the-thing-around-your-neck sótt 25. janúar 2016 </ref> === Americanah === Í kjölfar rannsóknarstyrks sem Chimamanda fékk frá [[Harvard-háskóli|Harvard háskólanum]] gat hún lokið við þriðju skáldsögu sína, Americanah, sem kom út árið 2013<ref name="cnabio" />. Í Americanah er sögð saga nígerískrar stúlku sem flytur til Bandaríkjanna í leit að betra lífi og saga vinar hennar sem varð eftir í Nígeríu<ref>http://www.goodreads.com/book/show/15796700-americanah sótt 22. janúar 2016</ref>. Americanah hefur fengið eftirfarandi verðlaun og viðurkenningar: *Chicago Tribune Heartland verðlaunin 2013, í flokki skáldsagna. *National Book Critics Circle verðlaunin 2013 í flokki skáldsagna. *Komst á lista [[The New York Times|New York Times]] Book Review yfir tíu bestu bækur ársins 2013. *Komst á lista [[BBC]] yfir tíu bestu bækur ársins 2013<ref name="cnaawards" />. === Önnur verk === Árið 1997 gaf Chimamanda út ljóðasafnið Decisions og ári síðar, 1998, var handrit hennar For Love of Biafra útgefið<ref>http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/cnaprim.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140830175547/http://www.l3.ulg.ac.be/adichie/cnaprim.html |date=2014-08-30 }} sótt 22. janúar 2016</ref> == TedTalks == Chimamanda hefur komið fram á tveimur TedX ráðstefnum. Í október 2009 hélt hún ræðu sem hún kallar The Danger of a Single Story sem fjallaði um mikilvægi þess að fá að heyra raddir og sögur frá mörgum sjónarhornum<ref name="adichie" />. Í apríl fjórum árum seinna, 2013, kom hún aftur fram og hélt ræðuna We Should All be Feminists þar sem hún ræðir um kvennréttindi<ref>http://tedxtalks.ted.com/video/We-should-all-be-feminists-Chim;search%3Achimamanda sótt 22. janúar 2016</ref>. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * http://chimamanda.com/ * [http://tedxtalks.ted.com/video/We-should-all-be-feminists-Chim;search%3Achimamanda We should all be feminists] * [https://www.ted.com/speakers/chimamanda_ngozi_adichie The Danger of a Single Story] {{DEFAULTSORT:Adichie, Chimamanda Ngozi}} [[Flokkur:Nígerískir rithöfundar]] {{f|1977}} 0n2x87iepvw0vca4lu8ny878c1ihog3 0 136141 1984972 1957864 2026-11-04T04:38:10Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984972 wikitext text/x-wiki '''Bækur.is''' er rafrænt bókasafn með stafrænum endurgerðum íslenskra bóka, bæklinga og ýmis konar sérprents sem [[Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]] varðveitir. Hægt er að fletta bók á vefnum síðu fyrir síðu eða sækja ritið í heild sinni á [[PDF]]-sniði. Vefurinn var opnaður 1. desember 2010. Þar voru árið 2017 rúmlega 1300 mynduð verk, eða samtals rúmar 420.000 síður, þau elstu frá 16. öld og þau yngstu nokkurra ára gömul. Sum ritin á bækur.is eru enn í höfundarétti en leyfi rétthafa hefur fengist fyrir því að gefa þau þar út. Meðal bóka sem er að finna á vefnum eru ''[[Íslenzkt fornbréfasafn]]'' (1899-1902), ''[[Íslenzkar æviskrár]]'' (1950), ''[[Lovsamling for Island]]'' (1855) og ''[[Guðbrandsbiblía]]'' (1584). ==Tenglar== * [https://web.archive.org/web/20100222022046/http://www.baekur.is/ Bækur.is] {{íslensk gagnasöfn}} {{stubbur}} [[Flokkur:Íslenskar bækur]] [[Flokkur:Íslensk gagnasöfn]] {{s|2010}} ai1jouoedvhis1boysugdk3hoi4pgm8 0 138841 1984901 1984829 2026-11-03T13:37:08Z TKSnaevarr 53243 1984901 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Konrad Adenauer | mynd =Bundesarchiv B 145 Bild-F005630-0005, Konrad Adenauer.jpg | myndatexti1 = Konrad Adenauer árið 1952. | titill= [[Kanslari Þýskalands|Kanslari Vestur-Þýskalands]] | stjórnartíð_start = [[15. september]] [[1949]] | stjórnartíð_end = [[11. október]] [[1963]] | forseti = [[Theodor Heuss]]<br>[[Heinrich Lübke]] | forveri = [[Lutz Schwerin von Krosigk]] {{small|(1945)}} | eftirmaður = [[Ludwig Erhard]] | fæðingarnafn = Konrad Hermann Joseph Adenauer | fæddur = [[5. janúar]] [[1876]] | fæðingarstaður = [[Köln]], [[Þýska keisaradæmið|þýska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1967|4|19|1876|1|5}} | dánarstaður = [[Bad Honnef]], [[Vestur-Þýskaland]]i | stjórnmálaflokkur = [[Kristilegi demókrataflokkurinn (Þýskaland)|Kristilegi demókrataflokkurinn]] (1945–1967);<br>[[Miðflokkurinn (Þýskaland)|Miðflokkurinn]] (1906–1933) | starf = Stjórnmálamaður | trúarbrögð = [[Rómversk-kaþólska kirkjan|Kaþólskur]] | maki = Emma Weyer (1904–1916)<br>Auguste Zinsser (1919–1948) | börn = 8 | háskóli = [[Háskólinn í Freiburg]]<br>[[Ludwig-Maximilian-háskóli|Háskólinn í München]]<br>[[Háskólinn í Bonn]] |undirskrift = Konrad Adenauer signature transparent.png }} '''Konrad Hermann Joseph Adenauer''' (5. janúar 1876 – 19. apríl 1967) var þýskur stjórnmálamaður og fyrsti kanslari [[Vestur-Þýskaland|Vestur-Þýskalands]] á árunum 1949 til 1963. Hann átti mikinn þátt í að endurreisa [[Þýskaland]] úr rústum [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]] og gerði þjóðina að iðnaðarveldi með náin tengsl við [[Frakkland]], [[Bretland]] og [[Bandaríkin]]. Á stjórnarárum hans náði Þýskaland fram lýðræðisumbótum, stöðugleika, virðingu á alþjóðavelli og efnahagsfarsæld. Adenauer var fyrsti formaður [[Kristilegi demókrataflokkurinn (Þýskaland)|Kristilega demókrataflokksins]] (CDU) sem varð einn áhrifamesti stjórnmálaflokkur Þýskalands. Adenauer var kanslari þar til hann var orðinn áttatíu og sjö ára og fékk því gælunafnið „Der Alte“ („sá gamli“). Hann var hlynntur [[Frjálslynt lýðræði|frjálslyndu lýðræði]], [[Blandað hagkerfi|blönduðu markaðskerfi]] og [[Andkommúnismi|andkommúnisma]]. Hann þótti klókur stjórnmálamaður og dyggur stuðningsmaður vestrænnar utanríkisstefnu og viðreisn Vestur-Þýskalands á alþjóðavelli. Hann endurreisti vestur-þýska hagkerfið í því sem nefnt var „''Wirtschaftswunder'',“ þýska „efnahagsundrinu.“ Hann endurstofnaði [[Her Þýskalands|þýska herinn]] (Bundeswehr) árið 1955 og kom á sáttum milli Þjóðverja og Frakka. Þannig ruddi hann veginn fyrir efnahagslegum samruna Vestur-Evrópu. Adenauer var harður andstæðingur [[Austur-Þýskaland]]s og leiddi sína þjóð inn í [[Atlantshafsbandalagið]] til að stemma stigu við uppgangi kommúnisma í Evrópu. Adenauer var trúrækinn kaþólikki og hafði verið meðlimur [[Miðflokkurinn (Þýskaland)|Miðflokksins]] í [[Weimar-lýðveldið|Weimar-lýðveldinu]], þar sem hann hafði verið borgarstjóri [[Köln]]ar (1917 – 1933) og forseti prússneska héraðsþingsins (1922 – 1933). ==Æviágrip== Konrad Adenauer fæddist 5. janúar 1876 í [[Köln]] og ólst þar upp. Hann nam [[lögfræði]] í háskóla og fór í framhaldsnám í [[Háskólinn í Freiburg|Háskólunum í Freiburg]], [[Ludwig-Maximilian-háskóli|München]] og [[Háskólinn í Bonn|Bonn]]. Adenauer tók sæti í borgarstjórn Kölnar árið 1906 og var kjörinn borgarstjóri borgarinnar árið 1917. Hann gegndi því embætti þar til [[nasistar]] komust til valda í Þýskalandi árið 1933.<ref name=mbl67>{{Tímarit.is|1384143|„Lífi þínu er hvort sem er lokið“|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=20. apríl 1967|blaðsíða=12-13}}</ref> Þegar [[þýska keisaradæmið]] var leyst upp eftir ósigur Þjóðverja í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni árið 1918 lýsti Adenauer sig fylgjandi því að óháð lýðveldi yrði stofnað í [[Rínarland|Rínarlöndum]] sem yrði þó áfram innan þýsks sambandsríkis. Slíkar hugmyndir fór út um þúfur þar sem Frakkar reyndu að kljúfa Rínarlönd alfarið frá Þýskalandi.<ref name=mbl67/> Adenauer átti sæti á þingi [[Fríríkið Prússland|Prússlands]] frá 1917 og var forseti prússneska þingsins frá 1928 til 1933. Hann var frá upphafi andstæðingur [[Nasistaflokkurinn|Nasistaflokksins]] í þýskum stjórnmálum og beitti sér gegn nasistum þegar þeir reyndu að fá prússneska þingið leyst upp. Vegna andstöðu Adenauers gegn nasistum flýttu nasistar sér að gera hann brottrækan úr þýsku stjórnmálalífi eftir að þeir komust til valda. Þann 13. mars 1933, aðeins sex vikum eftir [[Valdataka nasista í Þýskalandi|valdatöku nasista]], tóku stormsveitir þeirra sér stöðu fyrir utan ráðhúsið í Köln, þar sem Adenauer hafði aðstöðu sem borgarstjóri, og tilkynntu að hann væri leystur úr embætti. Auk þess yrði hann ákærður fyrir margvíslega glæpi, meðal annars landráð, svik gegn Kölnarbúum og óstjórn í borgarmálum.<ref name=mbl67/> Adenauer flúði frá Köln og faldi sig um hríð í klaustrinu [[Maria Laach]], þar sem skólafélagi hans var ábóti, á meðan [[Hermann Göring]] vann að ákærum gegn honum. Að endingu var Adenauer þó ekki handtekinn og honum var leyft að halda þremur fjórðu hlutum borgarstjóralauna sinna. Hins vegar var Adenauer bannað að hafa nokkur afskipti af stjórnmálum og nasistar handtóku hann nokkrum sinnum á næstu árum, meðal annars árið 1934 eftir [[nótt hinna löngu hnífa]].<ref name=mbl67/> Hann var aftur handtekinn tíu árum síðar vegna gruns um að hann ætti aðild að [[20. júlí-tilræðið|samsæri gegn Hitler]].<ref>{{Tímarit.is|4285367|Adenauer|blað=[[Samvinnan]]|útgáfudagsetning=1. ágúst 1950|blaðsíða=23; 28}}</ref> [[Mynd: Hoerle Zeitgenossen.jpg |thumb|left|Adenauer (annar frá vinstri) á [[Módernismi|módernísku]] málverki eftir [[Heinrich Hoerle]] (1931).]] Adenauer var óvirkur í stjórnmálun næstu árin en notaði tímann til að byggja sér hús við [[Bad Honnef|Rhöndorf]], stutt frá [[Bonn]].<ref name=mbl67/> Þegar [[bandaríski herinn]] sótti inn í Rínarlandið undir lok [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]] árið 1945 ákvað hernámsliðið hins vegar að skipa Adenauer á ný í sitt gamla embætti sem borgarstjóri Kölnar. Eftir að Þjóðverjar gáfust upp fyrir [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamönnum]] lenti Köln inni á hernámssvæði [[Bretland|Breta]]. Breska hernámsstjórnin lét víkja Adenauer úr borgarstjóraembætti síðar sama ár á þeirri forsendu að hann hefði vanrækt húsnæðismál borgarinnar. Ástæðan mun hafa verið sú að Adenauer var andvígur byggingu bráðabirgðahúsnæða og vildi einbeita sér að enduruppbyggingu til langtíma eftir eyðileggingu stríðsins.<ref>{{Tímarit.is|1302879|Adenauer forsætisráðherra Þýzkalands 80 ára í dag|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=5. janúar 1956|blaðsíða=9; 12}}</ref> Adenauer hafði framan af verið meðlimur í þýska [[Miðflokkurinn (Þýskaland)|Miðflokknum]] en árið 1945, eftir að hernámsstjórn bandamanna heimilaði starfsemi stjórnmálaflokka á ný, tók hann þátt í stofnun nýs hægriflokks, [[Kristilegi demókrataflokkurinn (Þýskaland)|Kristilega demókrataflokksins]] (CDU). Miðflokkurinn hafði fyrst og fremst verið [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólskur]] flokkur en nýi flokkurinn átti að hafa breiðari skírskotun og sætta sjónarmið miðstéttarfólks af kaþólskri trú og [[mótmælendatrú]].<ref>{{Tímarit.is|3290172|Konrad Adenauer|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|útgáfudagsetning=21. ágúst 1966|blaðsíða=2; 12}}</ref> Adenauer varð leiðtogi flokksins í [[Norðurrín-Vestfalía|Norðurrín-Vestfalíu]] við stofnun hans og varð síðan leiðtogi hans í Þýskalandi öllu árið 1947. Adenauer lék lykilhlutverk í þingráði sem vann árið 1948 að því að semja stjórnarskrá fyrir nýja [[Vestur-Þýskaland|þýska sambandslýðveldið]]. Þegar ljóst var að ekki yrði komist hjá [[Skipting Þýskalands|skiptingu Þýskalands]] milli vesturs og austurs einbeitti Adenauer sér að því að styrkja samstarf vesturhluta Þýskalands við vesturveldin til þess að hafa öflugar varnir gegn [[Kommúnismi|kommúnisma]] í austri.<ref name=mbl67/> Fyrstu þingkosningar Vestur-Þýskalands voru haldnar árið 1949 og vann þá Kristilegi demókrataflokkurinn 139 af 402 þingsætum, litlu meira en [[Jafnaðarmannaflokkurinn (Þýskaland)|Jafnaðarmannaflokkurinn]], sem hlaut 131. Adenauer tókst að semja um stjórnarsamstarf við [[Frjálsi demókrataflokkurinn|Frjálsa demókrataflokkinn]] og var naumlega kjörinn fyrsti [[Kanslari Þýskalands|kanslari Vestur-Þýskalands]] með aðstoð hans.<ref name=mbl67/> Stjórnarsamkomulag flokkanna fól í sér að Adenauer varð kanslari en [[Theodor Heuss]], leiðtogi Frjálsra demókrata, varð fyrsti [[Forseti Þýskalands|forseti Vestur-Þýskalands]].<ref name=mbl>{{Tímarit.is|1320350|Heuss forseti 75 ára í dag|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=31. janúar 1959|blaðsíða=6}}</ref> ==Kanslaratíð (1949–1963)== [[Mynd:Konrad-Adenauer-TIME-1954.jpg|thumb|right|Forysta Adenauers í Vestur-Þýskalandi eftir stríðið leiddi til þess að tímaritið ''[[Time]]'' lýsti hann [[Manneskja ársins hjá Time|mann ársins]] árið 1954.]] [[Mynd:Kennedy, Brandt und Adenauer - geo.hlipp.de - 26870.jpg|thumb|right|Adenauer (til hægri) ásamt [[John F. Kennedy]] Bandaríkjaforseta og [[Willy Brandt]], borgarstjóra Vestur-Berlínar, árið 1963.]] Sem kanslari Vestur-Þýskalands lagði Adenauer mikla áherslu á að bæta samskipti landsins bæði við [[Bandaríkin]] og við [[Frakkland]]. Hann aðstoðaði vestræn ríki við að endurhervæða Þýskaland innan ramma [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalagsins]] og vonaðist til þess að endurreistur herafli Vestur-Þýskalands yrði hluti af alþjóðlegum her [[Evrópubandalagið|Evrópska efnahagsbandalagsins]]. Samband stjórnar Adenauers við Bandaríkin varð enn nánara eftir að [[Dwight D. Eisenhower]] varð forseti Bandaríkjanna árið 1953. Adenauer fór í fyrstu heimsókn sína til Bandaríkjanna í stjórnartíð Eisenhowers, sem gaf honum vilyrði um að Bandaríkin myndu ekki gera neina samninga við [[Sovétríkin]] um framtíðarlandamæri Austur- og Vestur-Þýskalands án aðkomu vestur-þýsku stjórnarinnar.<ref name=mbl67/> Adenauer hafði mikinn áhuga á utanríkismálum og fór sjálfur með embætti utanríkisráðherra samhliða kanslaraembættinu til ársins 1955. Hann lagði áherslu á að endursameining Þýskalands gæti aðeins farið friðsamlega fram en sló því um leið föstu að Vestur-Þýskaland myndi ekki viðurkenna endanlega austanverð landamæri sín sem lögð höfðu verið á [[Potsdam-ráðstefnan|Potsdam-ráðstefnunni]] árið 1945.<ref name=mbl67/> Á stjórnartíð Adenauers fór fjármála- og efnahagsráðherrann [[Ludwig Erhard]] með stjórn efnahagsmála í Vestur-Þýskalandi. Þeir Adenauer aðhylltust svokallaðan [[Félagslegur markaðsbúskapur|félagslegan markaðsbúskap]] (þ. ''soziale Marktwirtschaft''), en með honum var í senn leitast við því að tryggja vöxt á grundvelli [[Markaðsbúskapur|markaðsbúskapar]] og reynt að vinna gegn félagslegu misrétti og öryggisleysi sem frjálshyggja 19. aldar hefði haft í för með sér. Stjórn Adenauers reyndi að tryggja atvinnufrelsi, frjálsa samkeppni og frjálst neysluval en bjóða um leið upp á samhjálp á vegum hins opinbera. Á árunum eftir seinni heimsstyrjöldina náði Vestur-Þýskalands skjótri efnahagslegri viðreisn, svo mjög að farið var að tala um „[[þýska efnahagsundrið]]“ (þ. ''Wirtschaftswunder'').<ref>{{Tímarit.is|7528557|Hagsæld fyrir alla|blað=[[Þjóðmál]]|útgáfudagsetning=1. september 2017|blaðsíða=24-36|höfundur=[[Björn Jón Bragason]]}}</ref> Flokkur Adenauers styrkti stöðu sína í þingkosningum ársins 1953.<ref name=tíminn>{{Tímarit.is|3321156|Adenauer er látinn|blað=[[Tíminn]]|útgáfudagsetning=20. apríl 1967|blaðsíða=6}}</ref> Í september 1955 fór Adenauer í opinbera heimsókn til [[Moskva|Moskvu]] og tók Vestur-Þýskaland þá upp stjórnmálasamband við Sovétríkin, auk þess sem hann samdi um lausn þýskra stríðsfanga. Adenauer hafði mikinn hróður af ferðinni og í þingkosningum Vestur-Þýskalands árið 1957 unnu Kristilegir demókratar hreinan meirihluta á þingi, sem engum stjórnmálaflokki hafði nokkru sinni tekist áður.<ref name=mbl67/> Í maí sama ár hafði Adenauer tilkynnt þjóð sinni að hernámi bandamanna í landinu væri lokið og að Vestur-Þýskaland væri aftur frjálst og fullvalda ríki.<ref name=tíminn/> Árið 1959 hugðist Adenauer hætta sem kanslari og bjóða sig fram til [[Forseti Þýskalands|forseta Þýskalands]] við lok seinna kjörtímabils Theodors Heuss.<ref name=tíminn59>{{Tímarit.is|1036950|Verður Lübke næsti forseti vestur-þýzka lýðveldisins?|blað=[[Tíminn]]|útgáfudagsetning=20. júní 1959|blaðsíða=6}}</ref> Forsetaembættið var formlega að mestu valdalaust en Adenauer gerði sér hugmyndir um að hann myndi áfram njóta verulegra áhrifa sem leiðtogi CDU þótt hann yrði ekki lengur stjórnarleiðtogi. Adenauer hætti hins vegar við þessar fyrirætlanir og ákvað að halda áfram sem kanslari þegar þingflokkur CDU kom sér saman um að Ludwig Erhard yrði þá útnefndur næsti kanslari. Adenauer var í nöp við Erhard og sagðist ekki geta hugsað sér að þurfa að útnefna hann kanslara ef hann yrði kjörinn forseti sambandslýðveldisins.<ref>{{Tímarit.is|2298881|Ludwig Erhard|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=24. október 1963|blaðsíða=7}}</ref> Í janúar árið 1963 skrifaði Adenauer, ásamt [[Charles de Gaulle]] Frakklandsforseta, undir vináttusamning á milli Vestur-Þýskalands og Frakklands, sem átti að marka endalok hins forna fjandskaps á milli Þjóðverja og Frakka. Á móti studdi hann de Gaulle þegar hann neitaði að veita Bretum aðild að Evrópska efnahagsbandalaginu, sem leiddi til nokkurrar gagnrýni á Adenauer.<ref name=tíminn/> Á meðan kosningabarátta fyrir þingkosningar ársins 1961 voru í fullum gangi reisti [[Austur-Þýskaland]] [[Berlínarmúrinn]], sem skipti Berlín til helminga. Þetta leiddi einnig til árása á stjórn Adenauers, sem tapaði hreinum meirihluta sínum í kosningunum. Adenauer samdi hins vegar um nýtt stjórnarsamstarf við Frjálsa demókrata og var kjörinn kanslari í fjórða sinn.<ref name=tíminn/> Síðustu stjórnarár Adenauers einkenndust hins vegar af deilum hans við Ludwig Erhard, sem margir innan Kristilega demókrataflokksins kröfðust þess að tækju við kanslaraembætti vegna aldurs Adenauers og fylgistaps CDU í héraðskosningum. Adenauer gagnrýndi Erhard án afláts og sagðist ekki ætla að segja af sér fyrr en í fyrsta lagi 1963. Í apríl 1963 gerði þingflokkurinn hins vegar uppreisn gegn Adenauer og útnefndi Erhard kanslara í hans stað. Adenauer fór loks frá kanslaraembætti í október sama ár en var þó áfram leiðtogi CDU og beitti því embætti óspart til þess að gagnrýna Erhard.<ref name=tíminn/> == Heimild == * {{wpheimild | tungumál = En| titill = Konrad Adenauer | mánuðurskoðað = 18. júní | árskoðað = 2017}} ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Lutz Schwerin von Krosigk]]<br>{{small|(1945, sem forsætisráðherra)}} | titill=Kanslari Vestur-Þýskalands | frá=[[15. september]] [[1949]] | til=[[11. október]] [[1963]] | eftir=[[Ludwig Erhard]]}} {{töfluendir}} {{Kanslarar Þýskalands}} {{DEFAULTSORT:Adenauer, Konrad}} {{fd|1876|1967}} [[Flokkur:Borgarstjórar Kölnar]] [[Flokkur:Kanslarar Þýskalands|Adenauer, Konrad]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Þýskalands]] lrpsgbcmqgh746edkx21egwg8jpp85y 0 139401 1984895 1982836 2026-11-03T12:55:40Z TKSnaevarr 53243 1984895 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Josip Broz Tito | nafn_á_frummáli = {{nobold|Јосип Броз Тито}} | mynd = Josip Broz Tito uniform portrait.jpg | myndatexti1 = Tito árið 1961. | titill= Forseti Júgóslavíu | stjórnartíð_start = [[14. janúar]] [[1953]] | stjórnartíð_end = [[4. maí]] [[1980]] | forsætisráðherra = {{Collapsible list|title = Listi|1=Hann sjálfur (1953–1963)<br />[[Petar Stambolić]] (1963–1967)<br />[[Mika Špiljak]] (1967–1969)<br />[[Mitja Ribičič]] (1969–1971)<br />[[Džemal Bijedić]] (1971–1977)<br />[[Veselin Đuranović]] (1977–1980)}} | vara_forseti= {{Collapsible list|title = Listi|1=[[Aleksandar Ranković]] (1963–1966)<br />[[Koča Popović]] (1966–1967)<br />[[Krste Crvenkovski]] (1971–1972)<br />[[Ratomir Dugonjić]] (1972–1973)<br />[[Mitja Ribičič]] (1973–1974)<br />[[Petar Stambolić]] (1974–1975)<br />[[Vladimir Bakarić]] (1975–1976)<br />[[Vidoje Žarković]] (1976–1977)<br />[[Stevan Doronjski]] (1977–1978)<br />[[Fadil Hoxha]] (1978–1979)<br />[[Lazar Koliševski]] (1979–1980)}} | forveri = [[Ivan Ribar]] {{small|(sem forseti forsætisnefndar alþýðuráðs Júgóslavíu)}} | eftirmaður = [[Lazar Koliševski]] {{small|(sem forseti forsætisráðs)}} | titill2 = Forsætisráðherra Júgóslavíu | stjórnartíð_start2 = [[2. nóvember]] [[1944]] | stjórnartíð_end2 = [[29. júní]] [[1963]] | forseti2 = [[Ivan Ribar]]<br>''Hann sjálfur'' (frá 1953) | forveri2 = [[Ivan Šubašić]] | eftirmaður2 = [[Petar Stambolić]] | fæddur = [[7. maí]] [[1892]] | fæðingarstaður = [[Kumrovec]], [[Konungsríkið Króatía-Slavonía|Króatíu-Slavoníu]], [[Austurríki-Ungverjaland|austurrísk-ungverska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1980|5|4|1892|5|7}} | dánarstaður = [[Ljubljana]], [[Sósíalíska sambandslýðveldið Júgóslavía|Júgóslavíu]] | stjórnmálaflokkur = [[Kommúnistasamband Júgóslavíu]] | starf = Herforingi, byltingarmaður, stjórnmálamaður | maki = {{gifting|Pelagija Belousova|1920|1939|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Lucia Bauer|1936|1937|orsök=dó}}<br>{{gifting|Herta Haas|1940|1943|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Jovanka Budisavljević|1952}} | börn = 5 |undirskrift = Tito signature.svg }} '''Josip Broz Tito''' ([[kýrillískt stafróf]]: Јосип Броз Тито), fæddur undir nafninu '''Josip Broz''' ([[7. maí]] [[1892]] – [[4. maí]] [[1980]]) var [[Júgóslavía|júgóslavneskur]] [[Kommúnismi|kommúnisti]], byltingarmaður og stjórnmálamaður sem var helsti pólitíski leiðtogi Júgóslavíu frá árinu 1943 til dauðadags árið 1980.<ref name=britannica>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/597295/Josip-Broz-Tito|title=Josip Broz Tito|publisher=Encyclopædia Britannica Online|accessdate=27 April 2010}}</ref> Í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] var Tito leiðtogi [[Andspyrnuhreyfingin í Júgóslavíu|júgóslavnesku andspyrnuhreyfingarinnar]], sem oft var talin farsælasta andspyrnuhreyfing í hernumdu landi á stríðsárunum.<ref name="JJR2013_OxfordPress">{{cite book|author=Rhodri Jeffreys-Jones|title=In Spies We Trust: The Story of Western Intelligence|url=https://books.google.com/books?id=3gK7e8LpXvcC&pg=PA87|date=13 June 2013|publisher=OUP Oxford|page=87}}</ref> Eftir stríð varð hann forsætisráðherra og síðan forseti [[Sósíalíska sambandslýðveldið Júgóslavía|Sósíalíska sambandslýðveldisins Júgóslavíu]]. Á valdatíma sínum var Tito oft gagnrýndur fyrir gerræðislega stjórnarhætti<ref name=Andjelic>{{cite book|last=Andjelic|first=Neven|title=Bosnia-Herzegovina: The End of a Legacy|publisher=Frank Cass|year=2003|page=36}}</ref> og fyrir bælingu á pólitísku andófi en sumir sagnfræðingar líta engu að síður á hann sem „velviljaðan einræðisherra“.<ref>{{cite book|last1=Shapiro|first1=Susan|last2=Shapiro|first2=Ronald|title=The Curtain Rises: Oral Histories of the Fall of Communism in Eastern Europe|publisher=McFarland|year=2004|url=https://books.google.com/books?id=oCqWFQ1WKlkC&pg=PA180|ref=Shapiro_2004}}</ref> Hann var vinsæll leiðtogi bæði í Júgóslavíu og erlendis á sínum tíma.<ref>Melissa Katherine Bokovoy, Jill A. Irvine, Carol S. Lilly, ''State-society relations in Yugoslavia, 1945–1992''; Palgrave Macmillan, 1997 bls. 36.</ref> Innanlands var litið á Tito sem sameiningartákn<ref>Martha L. Cottam, Beth Dietz-Uhler, Elena Mastors, Thomas Preston, ''Introduction to political psychology'', Psychology Press, 2009 bls. 243</ref> og hann rak innanríkisstefnu sem miðaði að því að viðhalda friðsamlegri sambúð ríkjanna innan júgóslavneska ríkjasambandsins. Tito vakti einnig athygli á alþjóðasviði sem helsti foringi [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtaka hlutlausra ríkja]] ásamt [[Jawaharlal Nehru]] frá Indlandi, [[Gamal Abdel Nasser]] frá Egyptalandi og [[Sukarno]] frá Indónesíu.<ref name="nonaligned-chief">Peter Willetts, ''The non-aligned movement: the origins of a Third World alliance'' (1978) bls. xiv</ref> Túlkun Titos á kommúnisma er kennd við hann og nefnist [[títóismi]]. ==Æviágrip== Josip Broz fæddist í þorpinu Kumrovec í [[Króatía|Króatíu]] og var sonur króatísks föður og [[Slóvenía|slóvenskrar]] móður. Hann var kvaddur í [[Austurríki-Ungverjaland|austurrísk-ungverska]] herinn og gegndi enn herþjónustu þegar [[fyrri heimsstyrjöldin]] braust út árið 1914. Árið 1915 var Josip Broz yfirliðþjálfi 90 króatískra fótgönguliða sem börðust á móti rússneska hernum í [[Karpatafjöll]]um. Hann særðist og var tekinn til fanga af rússneskum hermönnum og dvaldi í rúmt ár sem stríðsfangi í búðum nærri [[Kazan]].<ref name=samvinnan>{{Tímarit.is|4292050|Menn sem settu svip á öldina: Jósef Broz Tító|blað=[[Samvinnan]]|útgáfudagsetning=1. febrúar 1969|blaðsíða=12–18}}</ref> Broz var sleppt úr haldi ásamt fleiri stríðsföngum eftir [[Febrúarbyltingin|febrúarbyltinguna]] í [[Petrograd]] árið 1917. Hann tók þátt í [[októberbyltingin|októberbyltingunni]] og gekk síðar til liðs við varðsveit rauðliða í [[Omsk]].<ref name=samvinnan/> Þegar Broz sneri heim var búið að stofna [[Konungsríkið Júgóslavía|sjálfstætt konungsríki]] í Júgóslavíu. Hann gekk óðara til liðs við neðanjarðarhreyfingu kommúnista þar í landi en var tekinn höndum og dæmdur í fimm ára fangelsi árið 1930. Eftir lausnina úr fangelsi flúði hann til [[Austurríki]]s og gerðist starfsmaður júgóslavneska kommúnistaflokksins, sem hafði verið bannaður í heimalandinu.<ref>{{Tímarit.is|1526396|Josip Broz Tító: Kommúnistaforingi – þjóðhetja – stjórnmálaskörungur –1892–1980|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=6. maí 1980|blaðsíða=18–19}}</ref> Josip Broz Tito var fulltrúi á 7. heimsþingi [[Komintern]] og kenndi við tvo flokksskóla kommúnista í Moskvu, [[Vesturskólinn|Vesturskólann]] og [[Lenínskólinn|Lenínskólann]].<ref>{{Tímarit.is|4103999|Tító látinn|blað=[[Réttur]]|útgáfudagsetning=1. apríl 1980|blaðsíða=72–83|höfundur=[[Einar Olgeirsson]]}}</ref> Hann var aðalritari (síðar formaður) Kommúnistasambands Júgóslavíu (1939–80) og átti síðar eftir að leiða skæruhernað júgóslavneskra andspyrnumanna gegn hernámi [[Nasismi|nasista]] (1941–45).<ref>{{cite book |title=The J Curve: A New Way to Understand Why Nations Rise and Fall|url=https://archive.org/details/jcurvenewwaytoun0000brem|last=Bremmer|first=Ian|year=2007|publisher=Simon & Schuster|page=[https://archive.org/details/jcurvenewwaytoun0000brem/page/174 175]}}</ref> Eftir að stríðinu lauk varð Tito forsætisráðherra Júgóslavíu (1944–63) og síðan forseti (síðar forseti til lífstíðar) (1953–80) [[Sósíalíska sambandslýðveldið Júgóslavía|Sósíalíska sambandslýðveldisins Júgóslavíu]]. Frá árinu 1943 til dauðadags var hann [[marskálkur]] Júgóslavíu og æðsti yfirmaður [[Júgóslavíuher|júgóslavneska hersins]]. Í [[Kalda stríðið|kalda stríðinu]] var Tito virtur beggja megin við [[Járntjaldið]] og hlaut 98 erlend heiðursverðlaun, þar á meðal í Frakklandi og Bretlandi. Tito var helsti hönnuður síðara júgóslavneska ríkisins, sósíalísks ríkjasambands sem entist frá árinu 1942 til ársins 1992. Þrátt fyrir að vera einn stofnenda [[Kominform]]sins, alþjóðasambands kommúnistaflokka, varð Tito fyrsti meðlimur þess sem óhlýðnaðist yfirráðum [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] og sá eini sem tókst að segja sig úr Kominforminu og reka áfram eigin túlkun á sósíalisma. Tito studdi sjálfstæðar brautir til sósíalisma (sem stundum voru kallaðar „þjóðerniskommúnismi“). Árið 1951 innleiddi hann sjálfsstjórnarkerfi verkamanna sem skar Júgóslavíu mjög úr hópi annarra sósíalískra ríkja. Eftir að hafa innleitt kerfi byggt á markaðssósíalisma óx hagkerfi Júgóslavíu á sjötta og sjöunda áratugnum en skrapp aftur saman á þeim áttunda. Í innanríkismálum beitti Tito sér fyrir bælingu á [[Þjóðernishyggja|þjóðerniskennd]] stakra ríkja innan Júgóslavíu og ræktun „bræðralags og sameiningar“ á milli þeirra. Eftir að Tito lést árið 1980 óx ágreiningur milli júgóslavnesku lýðveldanna á árunum 1991–92 og [[Upplausn Júgóslavíu|ríkið leystist upp]] í hrinu styrjalda og óeirðar sem entist út áratuginn og hefur enn áhrif á mörg fyrrverandi júgóslavnesk lýðveldi. == Tenglar == * [http://www.marxists.org/archive/tito/index.htm Ritsafn Títós] á Marxists.org ==Tilvísanir== <references/> {{Commonscat|Josip Broz Tito}} {{stubbur|æviágrip|stjórnmál|saga}} {{DEFAULTSORT:Tito, Josip Broz}} {{fd|1892|1980}} [[Flokkur:Aðalritarar Samtaka hlutlausra ríkja]] [[Flokkur:Forsetar Sósíalíska sambandslýðveldisins Júgóslavíu]] [[Flokkur:Júgóslavneskir andspyrnumenn]] [[Flokkur:Kommúnistaleiðtogar]] [[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni]] cf6umk44shkr2mtuqdlpij8neuzvaia 0 143497 1984943 1826795 2026-11-03T23:25:40Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984943 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{taxobox | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Angiosperms'') | classis = [[Einkímblöðungur]] (''Monocots'') | ordo = [[Laukabálkur]] (''Asparagales'') | familia = [[Laukætt]] (''Alliaceae'') | genus = ''[[Laukar]]'' (''Allium'') | species = A. aaseae | binomial = Allium aaseae | binomial_authority = <small>[[Francis Marion Ownbey|Ownbey]]</small> | synonyms= | synonyms_ref= }} '''''Allium aaseae''''', er tegund af laukplöntum, ættuð frá [[Idaho]] í Bandaríkjunum. Þar hefur hann fundist í 6 sýslum: Elmore County, Ada County, Boise County, Gem County, Payette County og Washington County.<ref name="ljkaskdfkhasf8w9y24915q4512345">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242101327 Flora of North America v 26 p 268, ''Allium aaseae'']</ref><ref>[http://bonap.net/MapGallery/County/Allium%20aaseae.png BONAP (Biota of North America Project) floristic synthesis map, ''Allium aaseae'']</ref><ref>[http://fishandgame.idaho.gov/ifwis/idnhp/cdc_pdf/mancm91g.pdf Mancuso, M, & RK Moseley. 1991. Field investigation of ''Allium aaseae'' (Aase's onion) on the Boise National Forest. Idaho Department of Fish and Game, Boise]</ref> Tegundin er nefnd eftir Bandaríska grasafræðingnum [[Hannah Caroline Aase]] (1883-1980), sem um tíma var prófessor í Washington State University í Pullman, Washington.<ref>Ownbey, M. and H. C. Aase. 1955. Cytotaxonomic studies in ''Allium''. I. The ''Allium canadense'' alliance. Research Studies of the State College of Washington, supplement 1: 1–106.</ref> ''Allium aaseae'' vex í sendnum eða grýttum jarðvegi í 800 – 1100 metra hæð. Hann er með egglaga lauka að 2 sm í þvermál, og bleik eð hvít bjöllulaga blóm í hálfkúlusveip, að 10 mm löng.<ref name="ljkaskdfkhasf8w9y24915q4512345"/><ref>Ownbey, Francis Marion. 1950. Research Studies of the State College of Washington 18(1): 38–39, f. 18.</ref><ref>Cronquist, A.J., A. H. Holmgren, N. H. Holmgren & Reveal. 1977. Vascular Plants of the Intermountain West, U.S.A. 6: 1–584. In A.J. Cronquist, A. H. Holmgren, N. H. Holmgren, J. L. Reveal & P. K. Holmgren (eds.) Intermountain Flora. Hafner Pub. Co., New York.</ref><ref>Hitchcock, C. H., A.J. Cronquist, F. M. Ownbey & J. W. Thompson. 1969. Vascular Cryptogams, Gymnosperms, and Monocotyledons. 1: 1–914. In C. L. Hitchcock Vascular Plants of the Pacific Northwest. University of Washington Press, Seattle.</ref><ref>Smith, JF, & TV Pham. 1996. Genetic diversity of the narrow endemic ''Allium aaseae'' (Alliaceae). American Journal of Botany 83:717-726.</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Ytri tenglar== *[https://web.archive.org/web/20170502160226/https://idfg.idaho.gov/species/taxa/40250 Myndir og útbreiðsla] {{commonscat|Allium aaseae}} {{wikilífverur|Allium aaseae}} {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Laukar|Laukar]] dpk4d0xz0132cm2nhqs17k5l015hjng 0 150334 1984976 1919483 2026-11-04T05:11:30Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984976 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Chelsea Manning | mynd = Chelsea Manning 2022.jpg | myndastærð = 200px | myndatexti = Chelsea Manning árið 2022. | fæðingarnafn = Bradley Edward Manning | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1987|12|17}} | fæðingarstaður = [[Crescent]], [[Oklahoma]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | þekkt_fyrir = Að leka leynilegum hernaðarskjölum til [[WikiLeaks]] | starf = Hermaður, aðgerðasinni | stjórnmálaflokkur = [[Demókrataflokkurinn]] | þjóðerni = [[Bandaríkin|Bandarísk]] | kyn = kvk | undirskrift = Chelsea Manning signature.svg }} '''Chelsea Elizabeth Manning'''<ref name=LegalNameChange>{{Vefheimild|höfundur= Ernesto Londoño |titill= Convicted leaker Bradley Manning changes legal name to Chelsea Elizabeth Manning |url = https://www.washingtonpost.com/world/national-security/convicted-leaker-bradley-manning-changes-legal-name-to-chelsea-elizabeth-manning/2014/04/23/e2a96546-cb1c-11e3-a75e-463587891b57_story.html |útgefandi= ''[[The Washington Post]]'' |mánuðurskoðað = 5. apríl|árskoðað=2014 }}</ref> (fædd undir nafninu '''Bradley Edward Manning''' þann 17. desember 1987) er [[Bandaríkin|bandarískur]] aðgerðasinni<ref>{{Vefheimild|url=http://www.pinknews.co.uk/2018/01/15/transgender-activist-chelsea-mannings-senate-video-listed-as-inappropriate-by-youtube/|útgefandi=PinkNews|titill=Transgender activist Chelsea Manning's Senate video listed as 'inappropriate' by YouTube|mánuðurskoðað = 5. apríl|árskoðað=2014 }}</ref> og uppljóstrari. Hún er fyrrverandi hermaður í [[Bandaríkjaher]] en var dæmd sek fyrir herrétti í júlí árið 2013 fyrir brot gegn njósnalögum eftir að hún lak um 750.000 leynilegum eða viðkvæmum hernaðarskjölum til [[WikiLeaks]].<ref name=Rollercoaster>{{Cite news|last = Manning |first = Chelsea E. |title = The years since I was jailed for releasing the 'war diaries' have been a rollercoaster |url = https://www.theguardian.com/commentisfree/2015/may/27/anniversary-chelsea-manning-arrest-war-diaries |newspaper= The Guardian |date = May 27, 2015 |access-date = May 28, 2015 }}</ref> Manning dvaldi í fangelsi frá 2010 til 2017 og aftur frá 2019 til 2020. Manning er [[Trans fólk|trans kona]] og gaf út tilkynningu þess efnis árið 2013 að hún hefði upplifað sig kvenkyns frá æsku og vildi ganga undir nafninu Chelsea Manning. Hún lýsti jafnframt yfir áhuga á að hefja hormónameðferð.<ref name="Manningstatement22Aug20132">{{cite news |author=Manning, Chelsea E. |url=http://www.today.com/news/i-am-chelsea-read-mannings-full-statement-6C10974052 |title=The Next Stage of My Life |work=Press release |date=August 22, 2013 |quote=As I transition into this next phase of my life, I want everyone to know the real me. I am Chelsea Manning. I am a female. Given the way that I feel, and have felt since childhood, I want to begin hormone therapy as soon as possible. ...I also request that...you refer to me by my new name and use the feminine pronoun.... Thank you, Chelsea E. Manning |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130822122626/http://www.today.com/news/i-am-chelsea-read-mannings-full-statement-6C10974052 |archivedate=August 22, 2013 }}</ref> Manning var staðsett með bandarísku herliði í Írak sem upplýsingagreinir árið 2009 og hafði því aðgang að ýmsum leyniskjölum. Snemma árs 2010 lak hún ýmsum af þessum leyniskjölum í WikiLeaks og viðurkenndi verknaðinn fyrir kunningja sínum, [[Adrian Lamo]].<ref>{{Cite news|magazine=[[Wired (magazine)|Wired]]|url=https://www.wired.com/threatlevel/2011/07/manning-lamo-logs/|author=Hansen, Evan|date=July 13, 2011|title=Manning-Lamo Chat Logs Revealed|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714160225/http://www.wired.com/threatlevel/2011/07/manning-lamo-logs/|archive-date=júlí 14, 2011|access-date=apríl 5, 2019|url-status=dead}}</ref> Lamo lét rannsóknardeild hersins vita af því að Manning stæði fyrir lekanum og Manning var í kjölfarið handtekin í maí sama ár.<ref name="FeltIsolated">{{Cite news|title=Alleged Army Whistleblower Felt "Isolated"|url=http://www.cbsnews.com/news/alleged-army-whistleblower-felt-isolated/|date=July 7, 2010|publisher=CBS News}}</ref> Meðal gagnanna sem Manning lak voru myndbönd af loftárásum Bandaríkjahers á Bagdad árið 2007 og á afganska þorpið Granai árið 2009; 251.287 leynileg skilaboð frá bandarísku erindrekum<ref name="WikiLeaks11-28-2010">{{cite web |title = Secret US Embassy Cables |url = https://wikileaks.org/cablegate.html |website = WikiLeaks |date = November 28, 2010 |access-date = May 28, 2015 |archive-date = maí 28, 2015 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150528220541/https://wikileaks.org/cablegate.html |url-status = dead }}</ref> og 482.832 hernaðarskýrslur.<ref>{{Cite news |title = Iraq War logs |url = https://wikileaks.org/irq/ |access-date = May 28, 2015 |publisher = WikiLeaks |date = October 22, 2010 }}</ref><ref>{{cite news |title = Afghan War diary |url = https://wikileaks.org/afg/ |access-date = May 28, 2015 |website = WikiLeaks |date = July 25, 2010 |archive-date = janúar 1, 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200101164519/https://wikileaks.org/afg/ |url-status=dead }}</ref> WikiLeaks birti gögnin frá apríl 2010 til apríl 2011. Manning var ákærð fyrir 22 glæpi, þar á meðal fyrir að koma óvininum til hjálpar, sem var alvarlegasta ákæruatriðið og hefði getað leitt til [[Dauðarefsing|dauðadóms]] gegn henni.<ref>{{Cite news|authors=Miklaszewski, Jim & Kube, Courtney|url=http://www.nbcnews.com/id/41876046/ns/us_news-security/ |title=Manning faces new charges, possible death penalty|work= MSNBC|date= March 2, 2011}}</ref> Manning var haldið í herfangelsi í Virginíu frá júlí 2010 til apríl 2011 í einangrunarvist<ref>Nicks 2012, pp. 237, 246</ref> en var síðan færð í herfangelsi í Leavenworth-virki í Kansas og var þar leyft að blanda geði við aðra fanga.<ref>{{Cite news |url=http://newsok.com/article/feed/251764 |title=WikiLeaks suspect transferred to Fort Leavenworth |agency=Associated Press |newspaper=The Oklahoman |date=April 19, 2011}}</ref> Manning lýsti sig seka af 10 ákæruatriðum í febrúar árið 2013.<ref name="CBS28Feb2013">{{cite news|url= http://www.cbsnews.com/8301-201_162-57571812/bradley-manning-enters-guilty-pleas-in-wikileaks-case/|title= Judge accepts Manning's guilty pleas in WikiLeaks case|work= CBS News|date= February 28, 2013|access-date= apríl 5, 2019|archive-date= október 29, 2013|archive-url= https://web.archive.org/web/20131029204719/http://www.cbsnews.com/8301-201_162-57571812/bradley-manning-enters-guilty-pleas-in-wikileaks-case/|url-status=dead}}</ref> Réttarhöld um hin ákæruatriðin hófust þann 3. júní árið 2013 og þann 30. júlí var hún sakfelld fyrir 17 af upprunalegu ákærunum og breyttar útgáfur af fjórum til viðbótar. Manning var hins vegar hreinsuð af ákæru um að aðstoða óvininn.<ref>{{Cite news|author= Pilkington, Ed|url=https://www.theguardian.com/world/2013/jul/30/bradley-manning-wikileaks-judge-verdict |title=Bradley Manning verdict: cleared of 'aiding the enemy' but guilty of other charges|newspaper=The Guardian|date= July 31, 2013|quote=the soldier was found guilty in their entirety of 17 out of the 22 counts against him, and of an amended version of four others.}}</ref> Hún var dæmd til 35 ára fangelsisvistar í Leavenworth-virki.<ref>{{Cite news|author=Sledge, Matt|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/08/21/bradley-manning-sentenced_n_3787492.html |title=Bradley Manning Sentenced To 35 Years In Prison For WikiLeaks Disclosures |newspaper=The Huffington Post|date= August 21, 2013}}</ref><ref name="Hanna21Aug2013">{{cite news|author=Hanna, John|url=http://abcnews.go.com/US/wireStory/manning-serve-sentence-famous-leavenworth-20023673|title=Manning to Serve Sentence at Famous Leavenworth|publisher=Associated Press|work=ABC News|date=August 21, 2013|url-status=bot: unknown|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130821172428/http://abcnews.go.com/US/wireStory/manning-serve-sentence-famous-leavenworth-20023673|archivedate=August 21, 2013}}</ref> Þann 17. janúar árið 2017 lét [[Barack Obama]], fráfarandi forseti Bandaríkjanna, milda dóminn yfir Manning í sjö ára fangelsi frá handtöku hennar árið 2010.<ref name="nyt-17jan2017">{{Cite news| url=https://www.nytimes.com/2017/01/17/us/politics/obama-commutes-bulk-of-chelsea-mannings-sentence.html | title=Obama Commutes Bulk of Chelsea Manning's Sentence | newspaper=The New York Times | date=January 17, 2017 | access-date=January 17, 2017 | last=Savage | first=Charlie}}</ref><ref>{{Cite news|title=Chelsea Manning freed from prison decades early|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-39947602|access-date=May 17, 2017|publisher=BBC News}}</ref> Manning var því látin laus og hefur upp frá því unnið fyrir sér sem fyrirlesari.<ref name=Sun16Feb2018>{{cite news|url=http://www.baltimoresun.com/news/maryland/politics/bs-md-chelsea-manning-senate-20180213-story.html|title=Is Chelsea Manning's Senate campaign for real? 'I'm willing to put myself out there'|newspaper=The Baltimore Sun|last=Fritze|first=John|date=February 16, 2018|access-date=apríl 5, 2019|archive-date=apríl 5, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190405232938/https://www.baltimoresun.com/news/maryland/politics/bs-md-chelsea-manning-senate-20180213-story.html|url-status=dead}}</ref> Árið 2018 bauð Manning sig fram á móti [[Ben Cardin]], sitjandi [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|öldungardeildarþingmanni]] [[Demókrataflokkurinn|Demókrataflokksins]], í forvali flokksins fyrir [[Maryland]]-fylki.<ref name=WaPo13Jan2018>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/local/md-politics/chelsea-manning-files-to-run-for-us-senate-in-maryland/2018/01/13/6439f0d0-f88c-11e7-beb6-c8d48830c54d_story.html|title=Chelsea Manning files to run for U.S. Senate in Maryland|newspaper=The Washington Post|date=January 13, 2018|last=Jouvenal|first=Justin}}</ref> Í forkjörinu þann 26. 2018 hlaut Manning aðeins 5,7% og Cardin vann endurútnefningu flokksins með 80,5% greiddra atkvæða.<ref name=BalSunResults>{{cite web|url=https://elections2018.news.baltimoresun.com/results/|title=2018 Primary Election Results|date=June 26, 2018|website=The Baltimore Sun|access-date=June 26, 2018 }}</ref> Í mars árið 2019 var Manning handtekin á ný fyrir að neita að bera vitni í tengslum við rannsókn bandarísku lögreglunnar á WikiLeaks.<ref>{{Vefheimild|titill=Mann­ing fang­elsuð fyr­ir að neita að bera vitni|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2019/03/09/manning_fangelsud_fyrir_ad_neita_ad_bera_vitni/|útgefandi=[[mbl.is]]|mánuður=9. mars|ár=2019|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=5. apríl}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist|2}} {{f|1987}} {{DEFAULTSORT:Manning, Chelsea}} [[Flokkur:Bandarískir aðgerðasinnar]] [[Flokkur:Bandarískir hermenn]] [[Flokkur:Uppljóstrarar]] [[Flokkur:Trans konur]] dnpafeub217799hsy3c6s5hij7bvg6i 0 151408 1984964 1974123 2026-11-04T02:15:36Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 2 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984964 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Aðalheiður Guðmundsdóttir | búseta = | mynd = Aðalheiður Guðmundsdóttir.jpg | myndastærð = 250px | myndatexti = | alt = | fæðingarnafn = | fæðingardagur = 7. mars 1965 | fæðingarstaður = | dauðadagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | virkur = | þekktur_fyrir = | þekkt_fyrir = | þjóðerni = | starf = Prófessor í íslenskum bókmenntum fyrri alda við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] | titill = | verðlaun = | laun = | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | háskóli = | stjórnmálaflokkur = | niðurmál = | hæð = | þyngd = | tilvitnun = | undirskrift = | heimasíða = }} '''Aðalheiður Guðmundsdóttir''' (f. 7. mars 1965) er [[prófessor]] í íslenskum bókmenntum fyrri alda við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. == Ferill == Aðalheiður lauk stúdentsprófi frá [[Verzlunarskóli Íslands|Verzlunarskóla Íslands]] árið 1986, B.A.-gráðu í íslensku frá Háskóla Íslands 1989, cand.mag.-gráðu í íslenskum bókmenntum 1993 og Dr.phil-gráðu frá sama háskóla 2002. Aðalheiður gegndi rannsóknarstöðu RANNÍS með aðstöðu á [[Stofnun Árna Magnússonar]] árin 2005–2007, var sérfræðingur í tímabundinni stöðu Sigurðar Nordals hjá sömu stofnun 2008–2009, aðjunkt í þjóðfræði við Háskóla Íslands frá 2009 og [[dósent]] í sama fagi 2012–2015. Hún hefur gegnt stöðu prófessors í íslensku við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands frá 2016.<ref>{{Cite web |url=https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/cv/3d3b78cad1fd.pdf |title=Curriculum Vitae – ritaskrá. Aðalheiður Guðmundsdóttir |access-date=2019-05-22 |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308012513/https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/cv/3d3b78cad1fd.pdf |url-status=dead }}</ref> Aðalheiður hefur gegnt ýmsum trúnaðarstörfum innan og utan Háskóla Íslands, m.a. sem námsbrautarformaður í íslensku, sem fulltrúi í stjórn Rannsóknarsjóðs Háskóla Íslands, Miðaldastofu Háskóla Íslands, Samtökum móðurmálskennara og Félagi þjóðfræðinga (formaður). Helstu áherslur Aðalheiðar í kennslu og rannsóknum eru norrænar miðaldabókmenntir, fornaldarsögur Norðurlanda, þjóðsögur, þjóðkvæði og rímur, danssaga og saga galdurs. Hún hefur tekið þátt fjölda alþjóðlegra samstarfsverkefna og kennaraskipta og farið sem gestafyrirlesari eða skiptikennari til Fróðskaparseturs Føroya, Københavns Universitet, Tartu Ülikooli, University College Dublin og Uniwersytet Rzeszowski, Póllandi.<ref>{{Cite web |url=http://uni.hi.is/adalh/ |title=Aðalheiður Guðmundsdóttir, prófessor í íslenskum bókmenntum fyrri alda við Háskóla Íslands |access-date=2019-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724214853/http://uni.hi.is/adalh/ |archive-date=2019-07-24 |url-status=dead}}</ref><ref>Vísindavefurinn. [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=76244 Hvaða rannsóknir hefur Aðalheiður Guðmundsdóttir stundað?]</ref> Hún hefur að auki verið gestaprófessor við Università di Siena á Ítalíu. Árið 2016 hlaut hún verðlaun úr sjóði Dags Strömbäcks, sem eru veitt af Kungl. Gustav Adolfs akademien í Uppsölum, fyrir árangur á sviði norrænna fræða og þjóðfræða.<ref>[http://gustavadolfsakademien.se/fonder KUNGL. GUSTAV ADOLFS AKADEMIEN FÖR SVENSK FOLKKULTUR]</ref><ref>Gunnar Ternhag. (2016). [http://gustavadolfsakademien.se/files/download/documents/Saga_och_sed_2016.pdf Saga och Sed. KUNGL. GUSTAV ADOLFS AKADEMIENS ÅRSBOK 2016].</ref> Árið 2021 fékk hún viðurkenningu Hagþenkis fyrir bækurnar Arf aldanna I–II.<ref>{{Cite web|url=https://hagthenkir.is/vidurkenning-hagthenkis/|title=Viðurkenning Hagþenkis – Hagþenkir|language=is|access-date=2026-06-18}}</ref> Í doktorsriti sínu, ''Úlfhams sögu'', fjallaði Aðalheiður um ''Úlfhams rímur'' og afleiddar prósagerðir sögunnar. Sagan var sett á svið í Hafnarfjarðarleikhúsinu af leikhópnum Öðru sviði árið 2004 og við það tækifæri voru rímurnar kveðnar og gefnar út á geisladiski, þar sem rímnatextinn fylgir í útgáfu Aðalheiðar með skýringum. Hún situr í ýmsum rit- og ráðgjafanefndum, m.a. fyrir tímaritið New Norse Studies: A Journal on the Literature and Culture of Medieval Scandinavia<ref>New Norse Studies: A Journal on the Literature and Culture of Medieval Scandinavia. [https://newnorsestudies.scholasticahq.com/editorial-board Editorial Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204112523/https://newnorsestudies.scholasticahq.com/editorial-board |date=2020-12-04 }}.</ref> og Scripta Islandica.<ref>https://publicera.kb.se/scis/about/editorialTeam</ref> == Æska og einkalíf== Foreldrar Aðalheiðar eru Guðmundur Þ. Jónasson (f. 1942) og Ólöf S. Sigurjónsdóttir (f. 1946). Hún er gift Guðvarði Má Gunnlaugssyni, handritafræðingi, og á þrjú börn. Aðalheiður hefur birt smásögur og ljóð og unnið til verðlauna á sviði ritstarfa.<ref>https://www.skald.is/product-page/a%C3%B0alhei%C3%B0ur-gu%C3%B0mundsd%C3%B3ttir, Skáld.is, Aðalheiður Guðmundsdóttir.</ref> ==Heimildir== {{reflist}} == Bækur == *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2021). ''Handan Hindarfjalls''. [https://haskolautgafan.is/products/arfur-aldanna-i-og-ii Arfur aldanna] I. Reykjavík: Háskólaútgáfan. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2021). ''Norðvegur''. [https://haskolautgafan.is/products/arfur-aldanna-i-og-ii Arfur aldanna] II. Reykjavík: Háskólaútgáfan. *[https://arnastofnun.is/is/utgefid-efni/ulfhams-saga Úlfhams saga]. (2001). Aðalheiður Guðmundsdóttir sá um útgáfuna og ritaði inngang. Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi (cclxxxi + 63 bls.). *[http://boklist.hi.is/strengleikar Strengleikar]. (2006) Aðalheiður Guðmundsdóttir sá um útgáfuna og ritar inngang. Reykjavík: Bókmenntafræðistofnun Háskóla Íslands. == Valdar fræðigreinar == *[https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/ritaskra/3d3b78cad1fd.pdf Ritaskrá 2019]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} *[https://web.archive.org/web/20171026073342/http://uni.hi.is/adalh/cv/ritaskra/ Aðalheiður Guðmundsdóttir, prófessor í íslenskum bókmenntum fyrri alda við Háskóla Íslands. Ritaskrá 2019] *[https://hi.academia.edu/A%C3%B0alhei%C3%B0urGu%C3%B0mundsd%C3%B3ttir Academia, Aðalheiður Guðmundsdóttir] *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2026). The Sorrows of Sǫrli the Lover: On the Icelandic ''mansöngur'' and Some Norse-Gaelic Contacts. ''[https://www.brepols.net/products/IS-9782503619620-1 New Studies on Emotions in Old Norse Literature]''. Ritstj. Brynja Þorgeirsdóttir, Gareth Lloyd Evans og Daniel Sävborg. Acta Scandinavica 17. Turnhout: Brepols, 2026 (bls. 53–85). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2024). Übernatürliche Spinnerinnen in isländischen Volkserzählungen. ''Florilegium nordmannicum: Beiträge zur norrönen Kultur- und Literaturwissenschaft Nordeuropas''. Festschrift für François-Xavier Dillmann. Ritstj. Alessia Bauer. Berlin/Boston: Wien: Fassbaender, 2024 (bls. 3–25). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2021). Enchantment and Anger in Medieval Icelandic Literature and Later Folklore. ''[https://brill.com/display/title/60410 Fictional Practice. Magic, Narration, and the Power of Imagination]''. [Aries Book Series: Texts and Studies in Western Esotericism]. Ritstj. Bernd-Christian Otto og Dirk Johannsen. Leiden: Brill (bls. 68–90). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2020). Arthurian Legend in ''Rímur'' and Ballads. ''Late Arthurian Tradition in Europe''. Ritstj. Ásdís R. Magnúsdóttir og Hélène Tétrel. 5. bindi ritraðarinnar ''[https://www.pur-editions.fr/product/7056/la-matiere-arthurienne-tardive-en-europe La matière arthurienne tardive en Europe], 1270-1530''. Ritstj. Christine Ferlampin-Acher. Rennes: Presses universitaires de Rennes (bls. 763–72). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2019). Of Wavering Flames and Fires: Northern Lights in Icelandic Sources. ''ARV'' 75 (bls. 95–128). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2018). [http://www.universitypress.dk/shop/the-legendary-legacy-3640p.html Reflexes of the fornaldarsögur in Icelandic poetry]. Í Matthew Driscoll, Silvia Hufnagel, Philip Lavender og Beeke Stegmann (ristj.), The legendary legacy: Transmission and reception of the Fornaldarsögur Norðurlanda (bls. 19–51). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2017). [http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:1168378/FULLTEXT01.pdf Some Heroic Motifs in Icelandic Art]. Scripta Islandica 68: 11–49. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2016). [https://riviste.unimi.it/interfaces/article/view/6982 "How Do You Know if it is Love or Lust?" On Gender, Status, and Violence in Old Norse Literature]. Interfaces: A Journal of Medieval European Literatures, 2: 189–209. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2015). [http://gustavadolfsakademien.se/tidskrifter/bok/arv-2014 The Narrative Role of Magic in the Fornaldarsögur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190426103831/http://gustavadolfsakademien.se/tidskrifter/bok/arv-2014 |date=2019-04-26 }}. ARV - Nordic Yearbook of Folklore (bls. 39–56). *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2012). [http://www.pims.ca/publications/new-and-recent-titles/publication/mediaeval-studies-volume-74-2012 The Dancers of De la Gardie 11]. Mediaeval Studies, 74: 307–330. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2012). [https://www.journals.uchicago.edu/doi/pdfplus/10.1017/S0038713412003144 Gunnarr and the Snake Pit in Medieval Art and Legend. Speculum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724214835/https://www.journals.uchicago.edu/doi/pdfplus/10.1017/S0038713412003144 |date=2019-07-24 }}. A Journal of Medieval Studies, 87(4): 1015–1049. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2007). [https://www.jstor.org/stable/27712657?seq=1#page_scan_tab_contents The Werewolf in Medieval Icelandic literature]. Journal of English and Germanic Philology, 106(3): 277–303. *Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2006). [http://www.medievalists.net/2012/12/how-icelandic-legends-reflect-the-prohibition-on-dancing/ How Icelandic Legends Reflect the Prohibition on Dancing]. ARV - Nordic Yearbook of Folklore, 61: 25–52. *María Ellingsen. (2004). [http://mariaellingsen.is/portfolio-item/ulfhamssaga/ Úlfhamssaga]. *[https://sagnagrunnur.com/aevintyri/ Ævintýragrunnur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190605143217/http://sagnagrunnur.com/aevintyri/ |date=2019-06-05 }} [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]] 3galy9abizf8mw0dd859x9m7jgz0afn 0 153578 1985008 1876440 2026-11-04T10:52:22Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985008 wikitext text/x-wiki {{Fjall}}[[Mynd:Hafursey 2014.jpg|thumb|Hafursey horft að vestan.]] '''Hafursey''' er 582 metra [[móberg]]sfjall vestur af [[Mýrdalssandur|Mýrdalssandi]]. Fjallið er tvískipt og heitir tindurinn sunnan megin Skálafjall (582 m ) og sunnan til Kistufell (525 m). Fjallið er grösugt og var það beitt áður fyrr. Hellirinn Stúka er vestan í fjallinu. ==Tengill== *[https://www.nat.is/travelguide/ahugav_st_hafursey.htm Nat.is - Hafursey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818002408/https://www.nat.is/travelguide/ahugav_st_hafursey.htm |date=2019-08-18 }} *[https://web.archive.org/web/20190818002410/https://gonguleidir.is/listing/hafursey/ Gönguleiðir - Hafursey] [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Mýrdalshreppur]] qjc34s7d2mutx02qwhbzqfrfwjfmw0z 0 153627 1984958 1933928 2026-11-04T01:26:20Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984958 wikitext text/x-wiki '''Anna Agnarsdóttir''' (f. 14. maí 1947) er fyrrum [[prófessor]] í [[sagnfræði]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. == Ferill == Hún hóf störf sem stundakennari við Háskólann upp úr 1980, var skipuð [[dósent]] í sagnfræði árið 1990 og árið 2004 varð hún fyrst kvenna til að gegna stöðu prófessors í þeirri grein.<ref name="Norræna">{{vefheimild|url=https://nordichouse.is/event/sigurdar-nordals-fyrirlestur-4/|titill=Sigurðar Nordals fyrirlestur Norræna húsinu, 14. sept. 2018, kl. 17.00|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2019}}</ref> Hún lét af störfum sökum aldurs 1. júní 2017.<ref>Háskóli Íslands. [https://www.hi.is/starfsfolk/annaagn Anna Agnarsdóttir prófessor emeritus]. Sótt 14. ágúst 2019</ref> Anna lauk BA (Hons.) prófi í [[sagnfræði]] frá [[:en:University of Sussex|University of Sussex]] árið 1970 og prófi í Íslandssögu við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] 1972. Hún varði doktorsritgerð (PhD) í alþjóðasagnfræði frá [[London School of Economics and Political Science]] árið 1989 sem bar heitið “Great Britain and Iceland 1800-1820.”<ref>Skrá um doktorsritgerðir Íslendinga. [https://doktor.landsbokasafn.is/detail/16 Anna Agnarsdóttir]. Sótt 14. ágúst 2019</ref> Fjallaði ritgerðin um samskipti Íslands og Bretlands á tímabilinu 1800-1820, með áherslu á stjórnmála- og verslunarsögu.<ref name="Norræna" /> == Rannsóknir == Meginrannsóknarsvið Önnu eru á sviði utanríkissögu, samskipti Íslands við umheiminn, einkum Bretland, og sögu Íslands á tímabilinu 1750-1830, m.a. rannsóknarleiðangra erlendra manna til landsins og verslun.<ref>“Iceland in the Eighteenth Century: An Island Outpost of Europe?”, Sjuttonhundratal. Nordic Yearbook for Eighteenth-Century Studies, Lund, 2013, pp. 11-38.</ref> Markmið rannsókna hennar hefur m.a. verið að varpa ljósi á að Ísland var aðeins einangrað land á þessum tíma í landfræðilegum skilningi. Til Íslands bárust almennt straumar frá Evrópu og Íslandssagan tengist Evrópusögunni.<ref>Vísindavefurinn. (2018). [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=76638 Hvaða rannsóknir hefur vísindamaðurinn Anna Agnarsdóttir stundað?] Sótt 14. ágúst 2019</ref> Um þessar mundir rannsakar hún samskipti Frakka og Íslands á 18. öld, þegar áhugi vaknaði hjá Frökkum að skipta á Íslandi og Louisiana. Viðamesta rannsóknarrit hennar er [https://www.routledge.com/Sir-Joseph-Banks-Iceland-and-the-North-Atlantic-1772-1820---Journals/Agnarsdottir/p/book/9781908145147 ''Sir Joseph Banks, Iceland and the North Atlantic. Journals, Letters and Documents 1772-1820''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210922125245/https://www.routledge.com/Sir-Joseph-Banks-Iceland-and-the-North-Atlantic-1772-1820---Journals/Agnarsdottir/p/book/9781908145147 |date=2021-09-22 }} (Routledge, 2016). Hún skrifaði um tímbilið 1800 til 1830 í [https://hib.is/vara/saga-islands-ix/ ''Sögu Íslands'' (IX. bindi)] og er meðal höfunda ritsins [https://www.forlagid.is/vara/liftaug-landsins/ ''Líftaug landsins'')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820200234/https://www.forlagid.is/vara/liftaug-landsins/ |date=2019-08-20 }} (2017 sem fjallar um sögu utanlandsverslunar Íslands 900-2010. Bókin hlaut tilnefningu til [[Íslensku bókmenntaverðlaunin|Íslensku bókmenntaverðlaunanna]] í flokki fræðirita og bóka almenns efnis.<ref>Háskóli Íslands. (2017). [https://www.hi.is/frettir/fraedafolk_tilnefnt_til_bokmenntaverdlauna Fræðafólk tilnefnt til bókmenntaverðlauna]. Sótt 14. ágúst 2019</ref> Meðal nýlegra verka er kafli um Ísland í öðru bindi [https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-history-of-scandinavia/63145831F161963B9C6FFF23CA0DD242#fndtn-references ''Cambridge History of Scandinavia''] (2016). Anna hefur skrifað fjölda greina og bókarkafla í innlendum og erlendum fræðiritum, um hundadagadrottninguna og heimildaútgáfur, frönsku og íslensku stjórnarbyltingarnar og tengsl Grænlands og Íslands svo að dæmi séu nefnd.<ref>Háskóli Íslands. Anna Agnarsdóttir prófessor emeritus. [https://www.hi.is/starfsfolk/annaagn Ritaskrá]. Sótt 14. ágúst 2019</ref> Hún hefur flutt marga fyrirlestra bæði hérlendis og erlendis, m.a. nokkrum sinnum í boði The Royal Society, London. == Ýmis störf og verkefni == Anna hefur ritstýrt tímaritunum [https://sogufelag.is/saga-timarit-sogufelags-2/ ''Sögu''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190622191529/https://sogufelag.is/saga-timarit-sogufelags-2/ |date=2019-06-22 }} og ''Nýrri sögu'' og allmörgum bókum ásamt öðrum. Má þar nefna [https://kvennasogusafn.is/index.php?page=kvennaslodir ''Kvennaslóðir'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, en í þá bók rituðu allir starfandi kvensagnfræðingar árið 2000, og [https://www.forlagid.is/vara/ferdadagbaekur-magnusar-stephensen-1807-1808/ ''Ferðadagbækur Magnúsar Stephensen 1807-1808''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820200233/https://www.forlagid.is/vara/ferdadagbaekur-magnusar-stephensen-1807-1808/ |date=2019-08-20 }} ásamt Þóri Stephensen (Reykjavík, 2010). Hún hefur gegnt ýmsum félagsstörfum í fræðasamfélagi sagnfræðinga bæði innan og utan háskólans. Hún var forseti Heimspekideildar á árunum 2002-2004,<ref name="Norræna" /> fulltrúi háskólasamfélagsins í háskólaráði 2008-2012, forseti Sögufélags 2005-2011, fyrst kvenna,<ref>Sögufélag. (2017). [https://sogufelag.is/anna-agnarsdottir-nyr-heidursfelagi-sogufelags/ Anna Agnarsdóttir nýr heiðursfélagi Sögufélags]. Sótt 14. ágúst 2019</ref> og er nú formaður stjórnarnefndar Þjóðskjalasafns Íslands.<ref>Stjórnarráð Íslands. [https://www.stjornarradid.is/raduneyti/nefndir/nanar-um-nefnd/?itemid=12383b20-4215-11e7-941a-005056bc530c Þjóðskjalasafn. Stjórnarnefnd 2018-2022]. Sótt 14. ágúst 2019</ref> Ennfremur situr hún í stjórn The Banks Archive Project og er fulltrúi Íslands í The Hakluyt Society og the Scandinavia-Japan Sasakawa Foundation.<ref>The Scandinavia-Japan Sasakawa Foundation. [https://sjsf.se/board/ Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820200232/https://sjsf.se/board/ |date=2019-08-20 }}. Sótt 14. ágúst 2019</ref> Anna er nú einn margra ritstjóra í alþjóðlega verkefninu [http://www.hakluyt.org/ ''The Hakluyt Edition Project''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190806100443/http://www.hakluyt.org/ |date=2019-08-06 }}. Hér er um að ræða fræðilega útgáfu af frumheimildasafni Richards Hakluyt ''The Principal Navigations … of the English Nation'' (1598), sem Oxford University Press mun gefa út á næstu árum. == Viðurkenningar == Anna er heiðursfélagi ''Sögufélags''<ref>Sögufélag. (2017). [https://sogufelag.is/anna-agnarsdottir-nyr-heidursfelagi-sogufelags/ Anna Agnarsdóttir nýr heiðursfélagi Sögufélags]. Sótt 14. ágúst 2019</ref> og kjörinn meðlimur í ''Det Kongelige Danske Selskab for Fædrelandets Historie''<ref>Det Kongelige Danske Selskab for Fædrelandets Historie. [https://danskeselskab.dk/medlemmer/ Forstanderskabet. B. Udenlandske medlemmer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820200234/https://danskeselskab.dk/medlemmer/ |date=2019-08-20 }}. Sótt 14. ágúst 2019</ref> og Vísindafélagi Íslendinga (Societas scientiarum Islandica). Árið 2017 var hún sæmd riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu fyrir framlag til sagnfræðirannsókna.<ref>Forseti Íslands. [https://www.forseti.is/falkaordan/orduhafaskra/#viewtype=;page=3 Orðuhafaskrá] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190826052816/https://www.forseti.is/falkaordan/orduhafaskra/#viewtype=;page=3 |date=2019-08-26 }}. Sótt 14. ágúst 2019</ref> Anna var kjörin heiðursfélagi [[Sagnfræðingafélag Íslands|Sagnfræðingafélags Íslands]] 2021.<ref>{{Vefheimild|url=https://sagnfraedingar.is/heidursfelagar/|titill=Heiðursfélagar Sagnfræðingafélags Íslands.}}</ref> == Æska og einkalíf == Anna er fædd í Reykjavík. Foreldrar Önnu voru Ólöf Bjarnadóttir (1919-1999) og Agnar Kl. Jónsson (1909-1984) [[sendiherra]] og ráðuneytisstjóri. Hún var alin upp í [[London]] og [[París]] 1951-1961 og lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] 1967.<ref>“Í fótspor feðranna. Ævisögubrot kvensagnfræðings á síðari hluta 20. aldar”, Íslenskir sagnfræðingar. Viðhorf og rannsóknir, ritstj. Loftur Guttormsson et al. (Reykjavík, 2002) II</ref> Anna er gift Ragnari Árnasyni prófessor emeritus í [[hagfræði]]. Þau eiga tvær dætur og Anna eina stjúpdóttur. == Heimildir == {{reflist}} {{f|1947}} [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] [[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Íslenskir sagnfræðingar]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Reykjahlíðarætt]] 7yxqrs1wte6sqigiql686a1wxflb2wh 0 153691 1985023 1876796 2026-11-04T11:45:56Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985023 wikitext text/x-wiki {{Fjall}} '''Helgafell''' er 215 metra fjall við [[Mosfellsdalur|Mosfellsdal]] og nálægt [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]]. ==Tenglar== *[https://web.archive.org/web/20190823172522/https://gonguleidir.is/listing/helgafell-i-mosfellsbae/ Gönguleiðir.is - Helgafell í Mosfellsbæ] [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Mosfellsbær]] nelv6d2ps6lb3th372ng1rxoqbu5ebf 0 153778 1985007 1971634 2026-11-04T10:45:50Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 5 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985007 wikitext text/x-wiki '''Hafdís Guðjónsdóttir''' er [[prófessor]] í almennri kennslufræði og sérkennslu við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. == Nám og kennsla == Hafdís lauk [[doktorsgráða|doktorsprófi]] í sérkennslufræðum lauk Hafdís árið 2000 frá University of Oregon.<ref>Hafdís Guðjónsdóttir. [https://uni.hi.is/hafdgud/nams-og-starfsferill-2/menntun/ Menntun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012107/https://uni.hi.is/hafdgud/nams-og-starfsferill-2/menntun/ |date=2019-08-29 }}. Sótt 28. ágúst 2019.</ref> Doktorsritgerð hennar ''Responsive professional practice: Teachers analyze the theoretical and ethical dimensions of their work in diverse classrooms'', fjallaði um hvernig kennarar koma til móts við fjölbreytta nemendahópa í skóla án aðgreiningar.<ref>Skrá um doktorsritgerðir Íslendinga. [https://doktor.landsbokasafn.is/detail/524 Hafdís Guðjónsdóttir].</ref> Hafdís hefur réttindi til kennslu á öllum skólastigum. Hún starfaði sem kennari við [[Fellaskóli|Fellaskóla]] í [[Breiðholt]]i frá 1974-1979, við [[Engidalsskóli|Engidalsskóla]] í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]] 1979-1987 og við Lækjarskóla á árunum 1986-2000.<ref name="Starfsreynsla">{{vefheimild|url=https://uni.hi.is/hafdgud/nams-og-starfsferill-2/starfsreynsla/|titill=Hafdís Guðjónsdóttir. Starfsreynsla|mánuðurskoðað=28. ágúst|árskoðað=2019}}</ref> Hafdís var sem [[Kennari|grunnskólakennari]] í forystu um nýbreytni og þróunarstarf og lagði áherslu á menntun fyrir alla, fjölbreytta kennsluhætti og samvinnu bæði meðal kennara, nemenda og foreldra. Hún stjórnaði þróunarverkefnum og hélt fjölda námskeiða fyrir leik- og grunnskólakennara árin 1992-2005.<ref name="Námskeið">{{vefheimild|url=https://uni.hi.is/hafdgud/nams-og-starfsferill-2/namskeid/|titill=Hafdís Guðjónsdóttir. Námskeið|mánuðurskoðað=28. ágúst|árskoðað=2019}}</ref><ref name="Rannsóknir">{{vefheimild|url=https://uni.hi.is/hafdgud/rannsoknir/rannsoknir/|titill=Hafdís Guðjónsdóttir. Rannsóknir|mánuðurskoðað=28. ágúst|árskoðað=2019}}</ref> Hafdís hóf störf við Kennaraháskóla Íslands árið sem hún lauk doktorsprófi og starfaði sem [[lektor]] þar til skólinn sameinaðist Háskóla Íslands árið 2008. Hún varð [[dósent]] við Menntavísindasvið Háskóla Íslands árið 2008 og prófessor 2013.<ref name="Starfsreynsla" /> Sem prófessor við Menntavísindasvið hefur hún staðið fyrir nýbreytni í kennsluháttum og samstarfi við fræðimenn og konur við erlenda háskóla. Hafdís hefur verið gestakennari við Victoria University í Melbourne í Ástralíu og University of Northern Iowa.<ref name="Námskeið" /><ref name="Starfsreynsla" /> Árin 2001–2003 tók hún þátt í þróunarverkefni í Lettlandi sem tengdist menntun án aðgreiningar en þar var hún einn af kennurum verkefnisins.<ref name="Starfsreynsla" /> == Rannsóknir == Hafdís hefur tekið þátt í fjölmörgum rannsóknum í samstarfi við innlenda og erlenda aðila. Rannsóknir hennar hafa einkum beinst að menntun án aðgreiningar, kennarastarfinu og fagmennsku kennara og kennslu á háskólastigi.<ref name="Rannsóknir" /> Hún hefur birt niðurstöður rannsókna sinna á íslenskum og erlendum ráðstefnum<ref>Hafdís Guðjónsdóttir. [https://uni.hi.is/hafdgud/fyrirlestrar/ Fyrirlestrar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012105/https://uni.hi.is/hafdgud/fyrirlestrar/ |date=2019-08-29 }}.</ref> og í íslenskum og erlendum bókum og fagtímaritum.<ref>Hafdís Guðjónsdóttir. [https://uni.hi.is/hafdgud/deutsch-kennsla/baekur-og-bokakaflar/ Bækur og bókakaflar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012104/https://uni.hi.is/hafdgud/deutsch-kennsla/baekur-og-bokakaflar/ |date=2019-08-29 }}</ref><ref>Hafdís Guðjónsdóttir. [https://uni.hi.is/hafdgud/deutsch-kennsla/ritrynt-greinar/ Ritrýndar greinar. Greinar í ritrýndum tímaritum.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012103/https://uni.hi.is/hafdgud/deutsch-kennsla/ritrynt-greinar/ |date=2019-08-29 }}</ref> Meðal birtinga sem hafa vakið athygli eru [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/15391523.2007.10782503 ''„Transformative Pathways: Inclusive Pedagogies in Teacher Education“''] sem birtist í Journal of Research on Technology in Education 2007 en hana vann hún í samstarfi við Cacciattolo, Dakich, Davies, Kelly, og Dalmau sem starfa við Victoria University í Melbourne. Greinina [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/17425964.2015.1013026 ''„Using self-study to develop a third space for collaborative supervision of master's projects in teacher education“''] sem birtist í Studying Teacher Education 2014, byggði á rannsókn sem hún vann í samstarfi við Dr. Svanborgu R. Jónsdóttur, prófessor og Dr. Karen Rut Gísladóttur, [[dósent]]. Kaflinn: [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4020-6545-3_19 ''“Revisioning and Recreating Practice: Collaboration in Self-Study“''] birtist í International Handbook of Self-study of Teaching and Teacher Education árið 2004 hefur vakið athygli. Einnig kaflinn [https://books.google.is/books?hl=en&lr=&id=lUgqBgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA102&dq=info:k5kN6WMy27MJ:scholar.google.com&ots=xppjnOt4L8&sig=tFf_wqTrCOzokXAD34EomjY0ai8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''„Framing professional discourse with teachers“''] sem birtist 2002 í bókinni Improving teacher education practices through self-study. Árið 2017 kom út bókin [https://link.springer.com/book/10.1007/978-94-6300-869-3 ''Taking a Fresh Look at Education''] sem Hafdís ritstýrði ásamt Mary C. Dalmau, Victoria University, Melbourne og Deborah Tidwell University of Northern Iowa. === Alþjóðlegt rannsóknarsamstarf === *''Innovative Teacher Education Through Personalized Learning'' (INTERPEARL). Erasmus+ verkefni, 2018–2021.<ref>Háskóli Íslands. (2019). [https://www.hi.is/vidburdir/innovative_teacher_education_through_personalized_learning_interpearl Innovative Teacher Education through Personalized Learning – InterPearl].</ref> Samstarfsaðilar eru frá Siauliai University, Vytautas Magnus University, Vilnius University og University College Cork. *''Teaching diverse learners in (School) Subjects''<ref>[https://www.tdivers.eu/ TdiverS]. Sótt 31. ágúst 2019.</ref>. Lifelong Learning Programme Comenius Network, 2014–2016. Samstarfsaðilar voru frá eftirfarandi háskólum: University of Education, Ludwigsburg; University of Boras; Siauliai University; University of Luxembourg og University of Madrid. *[https://cambridgescholars.com/learning-spaces-for-inclusion-and-social-justice/ ''Learning Spaces for Inclusion and Social Justice''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829013621/https://cambridgescholars.com/learning-spaces-for-inclusion-and-social-justice |date=2019-08-29 }} (LSP), 2013–2016. Styrkt af [[NordForsk]] og [[Rannís]]. Samstarfsaðilar voru frá Hedmark University College, Hamar, og University College of Nord-Tröndelag (HiNT), University of Trondheim, [[Noregur|Noregi]]; University of Helsinki, [[Finnlandi]]; University of Gothenburg, [[Svíþjóð]]. *''Diverse Teachers for Diverse Learners'' (DTDL), 2011-2014.<ref>NordForsk. [https://www.nordforsk.org/en/programmes-and-projects/projects/diverse-teachers-for-diverse-learners Diverse Teachers for Diverse Learners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012101/https://www.nordforsk.org/en/programmes-and-projects/projects/diverse-teachers-for-diverse-learners |date=2019-08-29 }}. Sótt 31. ágúst 2019.</ref> Styrkt af [[NordForsk]]. Samstarfsaðilar voru frá Hedmark University College, Hamar; University College of Nord-Tröndelag (HiNT) and University of Trondheim; University of Helsinki; University of Strathclyde; University of Toronto og University of Manitoba. *''Teacher education for inclusion''<ref>European Agency for special needs and inclusive education. [https://www.european-agency.org/projects/te4i Teacher education for inclusion]. Sótt 31. ágúst 2019.</ref> (T4I), 2009–2012. Verkefni á vegum ''The European Agency for Special Needs and Inclusive Education''. Þátttakendur komu frá 28 Evrópulöndum. *''A Sociocultural Perspective on the Outgrowth and Development of the Self-Study School'', (2008-2012). Samstarfsaðilar komu frá Victoria University, Melbourne, Victoria og George Mason University, Washington DC, USA. *''Pedagogy for inclusive education'', 2004-2008. Samstarfsaðilar komu frá Victoria University, Melbourne, Victoria *''Inclusive Education and Classroom Practice in Secondary Education''<ref>European Agency for special needs and inclusive education. [https://www.european-agency.org/resources/publications/inclusive-education-and-classroom-practice-secondary-education'Inclusive Education and Classroom Practice in Secondary Education]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Sótt 31. ágúst 2019.</ref>, 2003–2005. Verkefni á vegum The European Agency for Development in Special Needs Education and Inclusion. Þátttakendur komu frá sex Evrópulöndum. *''Inclusive Education and Classroom Practice in Secondary Education'', 2001–2003. Verkefni á vegum The European Agency for Development in Special Needs Education and Inclusion. Þátttakendur komu frá sex Evrópulöndum.<ref name="Rannsóknir" /> == Stjórnun og forysta == Hafdís er annar aðalritstjóri ''Teaching and Teacher Education: An International Journal of Research (TATE)'' 2019.<ref>Elsevier. [https://www.journals.elsevier.com/teaching-and-teacher-education Teaching and Teacher Education]. Sótt 31. ágúst 2019.</ref> Hún var einnig aðstoðarritstjóri ''TATE'' (2012–2015) og sat í ritstjórn tímaritsins 2016–2018. Hafdís hefur verið annar af tveimur ritstjórum ''Tímarit um uppeldi og menntun (TUM)'' síðan 2017,<ref>Tímarit umuppeldi og menntun. [https://ojs.hi.is/tuuom/about/editorialTeam Ritstjórn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012102/https://ojs.hi.is/tuuom/about/editorialTeam |date=2019-08-29 }}. Sótt 31. ágúst 2019.</ref> og tvisvar verið ritstjóri sértímarita ''Netlu'',<ref>Netla – Veftímarit um uppeldi og menntun. (2015). [https://netla.hi.is/?page_id=4065 Sérrit 2015 – Hlutverk og menntun þroskaþjálfa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012127/https://netla.hi.is/%3Fpage_id%3D4065/ |date=2019-08-29 }}.</ref><ref>Netla – Veftímarit um uppeldi og menntun. (2013). [https://netla.hi.is/?page_id=4069 Sérrit 2013 – Fagið og fræðin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829141336/https://netla.hi.is/%3Fpage_id%3D4069/ |date=2019-08-29 }}.</ref> tímarits menntavísindasviðs HÍ. Hafdís hefur verið virk í alþjóðulegu samstarfi fræðimanna. Hún hefur meðal annars tekið þátt í starfi ''America Education Research Association'' (AERA), sérstaklega í neti ''Self Study of Teacher Education Practices Special Interest Group'' (S-STEP).<ref>AERA. American educational Research Association. [https://www.aera.net/About-AERA/Organizational-Structure-and-Governance/Elections/2013-General-Election-Results 2013 General Election Results]. Sótt 28. ágúst 2019.</ref> Meðal annars gegndi hún formennsku S-STEP árin 2015–2017 og var ritstjóri 2007–2010.<ref>Hafdís Guðjónsdóttir. [https://uni.hi.is/hafdgud/nams-og-starfsferill/hi/ HÍ. Nefndir og stjórnun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012103/https://uni.hi.is/hafdgud/nams-og-starfsferill/hi/ |date=2019-08-29 }}. Sótt 28. ágúst 2019.</ref> Hafdís hefur einnig verið virkur þátttakandi í ''European Educational Research Association Research'' (EERA)<ref>[https://eera-ecer.de/ European Educational Research Association Research]. Sótt 31. ágúst 2019.</ref> og setið í stjórn netsins ''Innovative Intercultural Learning Environments''<ref>[https://eera-ecer.de/networks/20-research-in-innovative-intercultural-learning-environments/convenors Innovative Intercultural Learning Environments]. Sótt 31. ágúst 2019.</ref> síðan 2015. Hafdís er fulltrúi Íslands í alþjóðlegu rannsóknarsamtökunum ''International Study Association on Teachers and Teaching (ISATT)''<ref>[https://www.isatt.net/national-reps/ International Study Association on Teachers and Teaching] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190826040640/https://www.isatt.net/national-reps/ |date=2019-08-26 }}. Sótt 31. ágúst 2019.</ref> Hafdís hefur setið í stýrihópi<ref>Stjórnarráð Íslands. [https://www.stjornarradid.is/verkefni/menntamal/menntun-fyrir-alla/styrihopur/ Stýrihópur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012103/https://www.stjornarradid.is/verkefni/menntamal/menntun-fyrir-alla/styrihopur/ |date=2019-08-29 }}. Sótt 31. ágúst 2019.</ref> um ''Menntun fyrir alla''<ref>Stjórnarráð Íslands. [https://www.stjornarradid.is/verkefni/menntamal/menntun-fyrir-alla/ ''Menntun fyrir alla''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829012101/https://www.stjornarradid.is/verkefni/menntamal/menntun-fyrir-alla/ |date=2019-08-29 }}. Sótt 31. ágúst 2019.</ref> á vegum [[Menntamálaráðuneytið|Menntamálaráðuneytisins]] síðan 2018. Hún hefur einnig setið í ýmsum nefndum á vegum Kennaraháskóla Íslands og Menntavísindasviðs Háskóla Íslands, t.d. í Námsnefnd grunnskólabrautar, Fastanefnd um meistaranám, rannsóknarnefnd, doktorsnámsnefnd MVS og setið Háskólafund.<ref>Háskóli Íslands. (2015). [https://www.hi.is/frettir/skipan_i_starfsnefndir_vid_mvs Skipan í starfsnefndir við MVS].</ref> Hafdís hefur setið í stjórnum fagfélaga eins og Félagi sérkennara, Fleti, samtökum stærðfræðikennara og á árum áður verið í stjórn svæðisfélaga grunnskólakennara. == Heimildir == {{reflist}} [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] 5pkllargt3uwcieu7x69q5abcai2ohv 0 153972 1985014 1878923 2026-11-04T11:28:00Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985014 wikitext text/x-wiki {{Fjall}} '''Hattafell''' er 910 metra fjall í [[Emstrur|Emstrum]] norðaustan [[Mýrdalsjökull|Mýrdalsjökuls]]. Fjallið liggur á slóð gönguleiðarinnar [[Laugavegur (gönguleið)|Laugavegs]]. Fjallið er vel gróið og stingur í stúf við sandana nálægt. ==Tenglar== *[https://gonguleidir.is/listing/hattfell/ Hattfell] {{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á Gönguleiðir.is [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Rangárþing eystra]] 9ldnkoadmtgxgodf7vzor1taf4nx9rp 0 155743 1984982 1973019 2026-11-04T06:10:02Z CommonsDelinker 1159 Skráin 020607beckhamPK.jpg var fjarlægð og henni eytt af Commons af [[c:User:Krd|Krd]] vegna þess að No permission since 27 October 2026 1984982 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = La Albiceleste (''Þeir Hvítu og Ljósbláu'') | Merki = Flag of Argentina.svg | Íþróttasamband = Asociación del Fútbol Argentino (''Knattspyrnusamband Argentínu'') | Álfusamband = [[CONMEBOL]] | Þjálfari = {{ARG}} Lionel Scaloni | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = [[Lionel Messi]] | Varafyrirliði = | Flestir leikir = Lionel Messi (170) | Flest mörk = [[Lionel Messi]] (103) | Leikvangur = Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti, [[Búenos Aíres]] | FIFA sæti = 3 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 1 | FIFA hæst ár = mars 2007; okt.2007-júní 2008; júlí-okt. 2015; apríl 2016-apríl 2017; apríl 2023-júlí 2025 | FIFA lægst = 24 | FIFA lægst ár = ágúst 1996 | Fyrsti leikur = 3-2 gegn [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] [[16. maí]] [[1902]] | Stærsti sigur = 12–0 gegn [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]] [[22. janúar]] [[1942]] | Mesta tap = 6–1 gegn [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spáni]] [[27. mars]] [[2018]] | HM leikir = | Fyrsti HM leikur = 1930 | Fyrsta HM keppni = 1930 | Mesti HM árangur = Heimsmeistarar [[HM 1978|1978]], [[HM 1986|1986]], [[HM 2022|2022]] | Álfukeppni = Copa America | Álfukeppni leikir = 42 | Fyrsta álfukeppni = 1916 | Mesti álfu árangur = Meistarar 1921, 1925, 1927, 1929, 1937, 1941, 1945, 1946, 1947, 1955, 1957, 1959, 1991, 1993, 2021, 2024 | pattern_la1 = _arg19h | pattern_b1 = _arg19h | pattern_ra1 = _arg19h | pattern_sh1 = _black_stripes2 | pattern_so1 = _arg19h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = ffffff | socks1 = FFFFFF <!-- Second Kit --> | pattern_la2 = _arg20a | pattern_b2 = _arg20a | pattern_ra2 = _arg20a | pattern_sh2 = _arg20a | pattern_so2 = _3_sky_stripes | leftarm2 = 213063 | body2 = 213063 | rightarm2 = 213063 | shorts2 = 213063 | socks2 = 213063 }} [[Mynd:Seleccion argentina 1964.jpg|thumb|left|250px|Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu 1964]] '''Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er landslið Argentínu í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Því er stjórnað af Argentínska knattspyrnusambandinu sem var stofnað árið 1893 og varð formlega meðlimur í [[FIFA]] árið 1912. Argentína hefur tekið þátt í 17 lokakeppnum heimsmeistarakeppninnar frá 1930 til 2022. Það hefur orðið heimsmeistari þrisvar, [[HM 1978]], [[HM 1986]] og [[HM 2022]]. [[Mynd:Maradona cup azteca.jpg|thumb|left|250px|Heimsmeistaratitlinum 1986 fagnað]] Argentína tók þátt í fyrstu heimsmeistarakeppninni, í Úrúgvæ, árið 1930. Liðið komst í úrslit þar sem það tapaði. Síðan hélt það til Ítalíu í næsta heimsmeistarakeppni, þar sem það var slegið út af Svíþjóð. Argentínu mistókst svo að komast á nokkrar heimsmeistarakeppnir í röð áður en liðið mætti á ný á heimsmeistarakeppnina árið 1958. Argentína tók eftir það þátt í öllum heimsmeistarakeppnunum að undanskildri heimsmeistarakeppninni 1970, einu [[Heimsmeistarakeppni FIFA|heimsmeistarakeppninni]] sem það komst ekki í. Á heimsmeistarakeppninni á heimavelli árið 1978 varð Argentína heimsmeistari og endurtók leikin árið [[HM 1986|1986]]. Argentína hefur 6 sinnum komist í úrslitaleikinn. Argentína hefur tekið þátt í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] frá 1916 og unnið meistaratitilinn alls 15 sinnum, síðast 2021. Tveir af þekktari knattspyrnuköppum sögunnar koma frá Argentínu: [[Lionel Messi]] og [[Diego Maradona]]. ==Saga== Árið 1901 mættust argentínskt og [[Úrúgvæ|úrúgvæskt]] úrvalslið í kappleik sem skipulagður var og fór fram á heimavelli ''Albion F.C.'' í Úrúgvæ. Leiknum lauk með 3:2 sigri argentínska liðsins, en viðureignin er þó ekki talin formlegur landsleikur enda var hún ekki á vegum knattspyrnusambanda landanna tveggja. Árið eftir var ákveðið að liðin mættust að nýju á sama velli og telst það fyrstu landsleikur beggja þjóða og raunar fyrsti landsleikur sem fram fór í Suður-Ameríku og meðal þeirra fyrstu í heiminum utan Stóra-Bretlands. Að þessu sinni unnu Argentínumenn stórsigur, 6:0. [[Mynd:Harry_Hayes4.JPG|thumb|left|180px|Harry Hayes var markakóngur Argentínu í byltingarafmælismótinu 1910.]]Frá 1902 til 1909 mættustu Argentína og Úrúgvæ þrettán sinnum á knattspyrnuvellinum, áður en önnur landslið höfðu verið stofnuð í álfunni. Þetta lagði grunninn að rótgrónum ríg milli liðanna tveggja. Engar tvær knattspyrnuþjóðir hafa mæst jafnoft í landsleik, ekki einu sinni [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingar]] og [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotar]] sem þó hafa att kappi frá 1872. Á þessum árum voru stofnsettar ýmsar keppnir og búnir til verðlaunagripir sem bitist var um í viðureignum þessum, má þar nefna ''Copa Lipton'' frá 1905 og ''Copa Newton'' frá 1906. Árið 1910 var efnt til fyrsta þriggja landsliða mótsins í Suður-Ameríku, ''Copa Centenario Revolución de Mayo'', sem haldið var til að minnast 100 ára afmælis maíbyltingarinnar sem var miklilsverður viðburður í sjálfstæðissögu ríkja Rómönsku Ameríku. Auk heimamanna í Argentínu tóku Úrúgvæ og [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] þátt í mótinu sem lauk með sigri Argentínska liðsins. Mót þetta hefur stundum verið kallað „fyrsta [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Suður-Ameríkukeppnin]]“ en CONMEBOL, knattspyrnusamband álfunnar lítur svo á að það hafi verið keppnin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|árið 1916]], sem fram fór á stofnári sambandsins. ===Álfukeppni og stækkandi sjóndeildarhringur=== Fyrsta formlega Suður-Ameríkukeppnin var haldin í Argentínu árið 1916 og lauk með sigri Úrúgvæ sem voru langsterkasta liðið á þessu fyrsta tímabili keppninnar. Af fyrstu tíu mótunum, frá 1916-25, fór Úrúgvæ sex sinnum með sigur af hólmi en [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] og Argentína tvisvar hvor þjóð. Báðir titlar Argentínu komu á heimavelli, árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1921|1921]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1925|1925]]. [[Mynd:Final_football_Argentina_vs_Uruguay_Olympics_1928.jpg|thumb|right|180px|Fyrirliðar Argentínu og Úrúgvæ stilla sér upp með dómaratríóinu fyrir úrslitaleikinn í Amsterdam 1928.]]Úrúgvæska liðið mætti sem fulltrúi Suður-Ameríku á [[Sumarólympíuleikarnir_1924#Knattspyrnukeppni_ÓL_1924|Ólympíuleikana í París 1924]] og kom aftur með gullverðlaunin, sem talin voru ígildi heimsmeistaratitils. Þetta jók enn á ríginn milli Úrúgvæ og Argentínu á fótboltavellinum og var sigri Argentínumanna á nýkrýndu meisturunum árið 1924 því fagnað innilega, ekki hvað síst þar sem [[Cesáreo Onzari]] skoraði mark í leiknum, beint úr hornspyrnu, en knattspyrnureglunum hafði nýlega verið breytt á þann veg að slík mörk fengu að standa. Úrúgvæ og Argentína sendu bæði lið til leiks á [[Sumarólympíuleikarnir_1928#Knattspyrnukeppni_ÓL_1928|Ólympíuleikana í Amsterdam 1928]]. Argentínska liðið var talið síst lakara um þær mundir og varð t.a.m. Suður-Ameríkumeistari bæði árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1927|1927]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1929|1929]]. Á leiðinni til Amsterdam gerði Argentína markalaust jafntefli við [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgal]] í fyrsta landsleik sínum gegn liði utan Suður-Ameríku. Líkt og raunin hafði verið í París fjórum árum fyrr, reyndust Suður-Ameríkumennirnir öðrum mótherjum sínum yfirsterkari á Ólympóuleikunum. Argentínumenn unnu stóra sigra á [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bandaríkjamönnum]], [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgum]] og [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptum]] uns röðin kom að Úrúgvæ í úrslitum. Þar skildu liðin jöfn 1:1 en Úrúgvæ hafði betur í endurteknum leik, 2:1 og argentínska liðið mátti sætta sig við silfurverðlaunin. Evrópskir knattspyrnuáhugamenn heilluðust af færni suður-amerísku leikmannanna og átti það stóran þátt í að ákveðið var að halda fyrsta heimsmeistaramótið í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|Úrúgvæ árið 1930]]. ===Fyrstu heimsmeistaramótin=== [[Mynd:NilsAxelsson.jpg|thumb|left|180px|Argentínumenn töpuðu fyrsta leik og féllu út gegn Svíum á HM 1934.]]Þegar á hólminn var komið sátu flestar Evrópuþjóðir heima á HM 1930 með þeim afleiðingum að Úrúgvæ og Argentína voru yfirburðalið á mótinu. Argentína mátti þó hafa talsvert fyrir því að vinna 1:0 sigur á [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]] í riðlakeppninni. Eins og búist var við mættust erkifjendurnir í úrslitaleiknum og var spennan í [[Montevídeó]] gríðarleg. Stór hópur argentínskra stuðningsmanna hugðust mæta á leikinn en komust ekki á leiðarenda vegna þoku. Sögur gengu af því að leikmönnum og fjölskyldum argentínska liðsins hefði verið hótað lífláti fyrir leikinn en að lokum fór svo að heimamenn í Úrúgvæ unnu 4:2. Það varð argentínska liðinu lítil huggun að framherji þeirra [[Guillermo Stábile]] yrði fyrsti markakóngur HM með átta mörk. Kergjan eftir úrslitaleikinn gerði það að verkum að Úrúgvæ og Argentína, sem höfðu fram að þessu yfirleitt mæst ekki sjaldnar en tvisvar á ári, hittust ekki nema tvisvar næstu fimm árin. Af sömu ástæðu var gert hlé á Suður-Ameríkukeppninni til ársins [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1935|1935]]. Ósætti Úrúgvæmanna við þátttökuleysi Evrópubúa á HM 1930 gerði það að verkum að þeir neituðu að mæta til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|HM á Ítalíu 1934]]. Argentínumenn mættu hins vegar kokhraustir til leiks þrátt fyrir að hafa varla leikið neina landsleiki á undanliðnum fjórum árum og eftir að hafa misst lykilmenn til Ítalíu þar sem þeir kepptu nú undir merkjum [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamanna]]. Keppt var með útsláttarfyrirkomulagi og þurfti argentínska liðið að sætta sig við að snúa heim eftir 3:2 tap gegn [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíum]] í fyrsta leik. Fjórum árum síðar töldu Argentínumenn sig sjálfskipaða gestgjafa á HM. Þegar það náði ekki fram að ganga ákváðu þeir að sitja heima á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|HM 1938]]. ===Sigrar og hjásetur=== [[Mynd:Carasucias.JPG|thumb|right|180px|Sóknarlína hins óstöðvandi Carasucias-liðs Argentínu frá 1957.]]Árin í kringum [[seinni heimsstyrjöldin|síðari heimsstyrjöldina]] voru einhver þau sigursælustu í sögu argentínska landsliðsins á heimaslóðum. Landið varð fimm sinnum Suður-Ameríkumeistari í sjö mótum á árunum 1937-47. Í annað hinna tveggja skiptanna mætti Argentína ekki til leiks. Sömu sögu má segja um heimmeistaramótin [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1950|árin 1950]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|1954]], þar sem árgentínska knattspyrnusambandið ákvað að mæta ekki til leiks. Grunur vaknaði um að Argentínumenn yrðu sér úti um átyllu til að sitja heima þegar stjórnendur landsliðsins voru óvissir um góðan árangur, einkum í forsetatíð [[Juan Perón]], sem lagði mikið upp úr því að tengja stjórn sína við velgengni á knattspyrnuvellinum. Þótt Argentína keppti hvorki á HM 1950 né 1954 markaði sjötti áratugurinn upphafið að reglubundnum vináttuleikjum gegn evrópskum andstæðingum. 3:1 sigri á Englendingum í Buenos Aires sumarið 1953 var t.a.m. fagnað sem heimsmeistaratitli og var lengi talið einhver bestu úrslit argentínska landsliðsins. Argentínumenn unnu sinn tíunda, ellefta og tólfta Suður-Ameríkutitil árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1955|1955]], [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957|1957]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Argentínu)|1959]]. Af þeim þótti miðjutitillinn, í [[Perú]] 1957 glæsilegastur. Liðið, sem var undir stjórn Guillermo Stábile var kallað ''Carasucias'' og talið líklegt til stórafreka á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|HM í Svíþjóð 1958]] þar sem Argentína mætti aftur eftir nærri aldarfjórðungs hlé. Í millitíðinni fluttu þrír lykilmenn sig hins vegar til Ítalíu og sneru því baki við landsliðinu sem olli sárum vonbrigðum, hafnaði á botni riðils síns og tapaði m.a. 6:1 fyrir liði [[Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkóslóvakíu]]. Afhroðið á heimsmeistaramótinu var kallað ''sænski harmleikurinn'' og talið er að um 10 þúsund manns hafi mætt á flugstöðina í Buenos Aires til að tjá vanþóknun sína á liðinu við heimkomuna. ===Hörkutól=== Hin sigursælu lið Argentínu á sjötta áratugnum þóttu oft hörð í horn að taka en voru þó einnig marksækin og skoruðu mikið. Á sjöunda og áttunda áratugnum fékk argentínska liðið hins vegar orð á sig fyrir að vera varnarsinnaðra og hika ekki við að leika grófan leik. Afhroðið í Svíþjóð kann að hafa átt sinn þátt í þessari viðhorfsbreytingu. Keppnisferð um Evrópu sumarið 1961 leiddi einnig í ljós hversu langt liðið stóð að baki sterkari evrópsku liðunum, en Argentína vann aðeins einn leik af fimm á ferðalaginu. Þjálfaraskipti voru tíð á þessum árum, eftir langt stöðugleikatímabil þar á undan. [[Mynd:Argentina_1966_rattin.jpg|thumb|left|300px|Antonio Rattin er rekinn af velli gegn Englandi 1966 og allt sýður uppúr.]] Argentínumenn höfðu talið sig sjálfkjörna til að hýsa [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM 1962]] sem flestum að óvörum var ákveðið að halda í staðinn í [[Síle]]. Þar unnu Argentínumenn bragðdaufan sigur á [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgörum]] í upphafsleik en töpuðu svo fyrir Englandi og gerðu markalaust jafntefli gegn [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjum]] og féllu úr keppni. Þátttaka Argentínu á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]] reyndist söguleg. Liðið mætti til leiks fullt bjartsýni eftir að gott gengi á [[Taça das Nações]], fjögurra liða móti sem haldið var í Brasilíu og var kallað ''litla heimsmeistarakeppnin''. Auk heimamanna og Argentínu kepptu Englendingar og Portúgalir á mótinu sem argentínska liðið vann á fullu húsi stiga. Keppnin í Englandi byrjaði einnig prýðilega. Argentínumenn unnu bæði [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverja]] og [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svisslendinga]] í riðlakeppninni en gerðu jafntefli við [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þjóðverja]] sem nældu sér í toppsætið á betri markatölu. Í fjórðungsúrslitum mættust Argentína og England í leik sem átti eftir að draga dilk á eftir sér. Leikurinn þóttu grófur af hálfu beggja liða en allt sauð upp úr þegar fyrirliðinn [[Antonio Rattín]] var rekinn af velli. Heimamenn unnu að lokum 1:0 sigur, en eftir leikinn gerðu enskir fjölmiðlar mikið úr „villimannlegri hegðun“ Argentínumanna sem sjálfir töldu að þýskur dómari leiksins hefði dregið taum enska liðsins að kröfu FIFA. Argentínumönnum var því fagnað sem hetjum við heimkomuna en viðureignin varð til þess að ýta undir mikla gagnkvæma andúð liðanna tveggja. Hinn harði leikstíll argentínska liðsins skilaði þeim ekki miklum árangri á heimaslóðum, þar sem Argentína varð ekki Suður-Ameríkumeistari frá 1959 til 1991. Argentínumönnum mistókst einnig að komast á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM 1970]] og var það í fyrsta og eina sinn í sögunni sem liðið hefur fallið út í undankeppni HM. ===Draugaliðið og HM 1974=== [[Mynd:Menotti_world_cup.jpg|thumb|right|180px|César Luis Menotti tók við landsliðinu eftir HM 1974 og lét þegar til sín taka.]]Áfallið þegar Argentínu mistókst að komast á HM 1970 var mikið. Á FIFA-þinginu 1966 hafði verið ákveðið að Argentína yrði í gestgjafahlutverkinu á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM 1978]] og metnaður argentínsku þjóðarinnar var mikill að byggja upp öflugt landslið í tíma. Knattspyrnusamband Argentínu var hins vegar í hreinni upplausn og landsliðshópurinn gekk nánast sjálfala. [[Mario Kempes]] lýsti því síðar að leikmenn hafi sjálfir þurft að skipuleggja vináttulandsleiki og safna peningum til að fjármagna æfingarbúðir. Skipulagsleysið gerði það að verkum að fjölmiðlum reyndist afar erfitt að fá upplýsingar um stöðuna á landsliðinu og fékk það fljótlega viðurnefnið ''draugaliðið''. Argentínumenn komu sér á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM í Vestur-Þýskalandi 1974]]. Þar beið þeirra strembinn forriðill með [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]], [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítímönnum]] og Ítölum. Eftir naumt tap gegn pólska liðinu og 1:1 jafntefli gegn Ítölum komst liðið áfram í milliriðla með öruggum sigri á Haítí. HM-draumurinn mátti heita úr sögunni strax í fyrsta leik með 4:0 skelli gegn spútnikliði [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]]. Þvínæst kom 2:1 tap í hörkuleik gegn Brasilíu og að lokum tilþrifalítið jafntefli gegn [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þjóðverjum]]. Fátt við frammistöðuna í Vestur-Þýskalandi gaf tilefni til bjartsýni fyrir HM á heimavelli fjórum árum síðar og því ljóst að grípa þyrfti til róttækra aðgerða. Strax í kjölfar mótsins var gengið frá ráðningu [[César Luis Menotti]] sem landsliðsþjálfara. Hann setti ýmis skilyrði fyrir ráðningu sinni, þar á meðal að knattspyrnusambandið setti reglur sem bönnuðu sölu á leikmönnum undir 25 ára aldri til evrópskra félagsliða. ===Herforingjar og heimsmeistaratitill=== Argentínska landsliðið sýndi miklar framfarir undir stjórn Menotti, sem var yfirlýstur vinstrimaður. Á árinu 1977 þreytti 16 ára táningur, [[Diego Maradona]] frumraun sína fyrir Argentínu. Stuðningsmenn sáu ekki sólina fyrir þessum unga leikmanni og bakaði landsliðsþjálfarinn sér talsverðar óvinsældir þegar hann ákvað að sleppa honum úr leikmannahópi sínum fyrir HM. [[Mynd:Argentina vs netherlands final.jpg|thumb|left|180px|Mario Kempes fagnar marki gegn Hollendingum í úrslitaleiknum.]]Heimsmeistarakeppnin í Argentínu fór fram í skugga valdaráns illræmdrar herforingjastjórnar sem velt hafði [[Perónismi|Perónistahreyfingunni]] frá stjórnartaumunum. Stjórn herforingjanna var blóði drifin og ákváðu þeir að nýta sér HM óspart í áróðursskyni, sem hefur mjög mótað þau eftirmæli sem keppnin hefur hlotið. [[Mynd:Mario kempes figurita crack.jpg|thumb|right|180px|Kempes var hetja Argentínumanna á mótinu og markakóngur.]]Ekki er hægt að segja að heimamenn hafi byrjað mótið með neinum sérstökum glæsibrag. Fyrsti leikur vannst þó gegn Ungverjum með sigurmarki síðla leiks, 2:1. Þá tók við taugatrekkjandi sigur á [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]], sömuleiðis 2:1 og sæti í milliriðli var í höfn. Í lokaleiknum tapaði argentínska liðið svo fyrir Ítölum, 1:0 og endaði því í B-riðli og mátti sætta sig við að spila leiki sína í [[Rosario]] í stað höfuðborgarinnar Buenos Aires. Argentínska liðið hafði einungis skorað fjögur mörk í leikjunum remur og markahrókurinn Kempes var enn ekki kominn á blað. Ef til vill létti það pressu af liði heimamanna að færa sig til Rosario. Í það minnsta hrökk Kempes í gang í fyrsta leik milliriðlanna og skoraði tvívegis í 2:0 sigri á bronsliði Pólverja frá fyrra heimsmeistaramóti. Næsta viðureign var gegn Brasilíumönnum, sem líkt og argentínska liðið höfðu mátt sætta sig við annað sætið í sínum riðli. Litið var svo á að um eiginlegan úrslitaleik riðilsins væri að ræða, en útkoman varð markalaust jafntefli eftir harðan leik. Í lokaumferðinni fór leikur Brasilíumanna fram á undan viðureign Argentínumanna, sem þar með myndu vita hvers til væri ætlast af þeim. Fyrir leik sinn gegn [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] vissu leikmenn Menotti að þeir þyrftu að vinna með fjórum mörkum hið minnsta til að komast í úrslitaleikinn. Niðurstaðan varð 6:0 sigur, sem síðar átti eftir að verða kveikjan að ýmsum samsæriskenningum um að maðkur hefði verið í mysunni. Sigurinn gegn Perú þýddi að Argentínumenn tóku á móti Hollendingum í úrslitaleik keppninnar þann 25. júní. Mikil taugaspenna var í aðdraganda leiksins og freistuðu heimamenn þess með ýmsum hætti að slá mótherjana út af laginu. Mario Kempes kom Argentínu yfir en Hollendingar jöfnuðu síðla leiks og voru nærri því að skora sigurmark í blálokin. Grípa þurfti til framlengingar þar sem Kempes skoraði öðru sinni og [[Daniel Bertoni]] gulltryggði sigurinn í lokin. Argentínumenn voru heimsmeistarar í fyrsta sinn í sögunni og fögnuður landsmanna jafnt sem herforingjanna var einlægur. Síðar áttu þó sumir leikmanna liðsins eftir að lýsa því hversu sárt þeim hefði þótt að styrkja stöðu einræðisstjórnarinnar með afreki sínu. ===Misheppnuð titilvörn=== Ekki gagnaðist heimsmeistaratitillinn Argentínumönnum í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|næstu Suður-Ameríkukeppni]] frekar en endranær á þessum árum. Enduðu þeir í neðsta sæti síns riðils á eftir Brasilíu og [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivíu]]. Litlu betur gekk á [[1980 Mundialito|afmælismóti heimsmeistarakeppninnar]] sem fram fór í Úrúgvæ árið 1980. [[Mynd:Maradona expulsado vs brasil.jpg|thumb|left|180px|Maradona lítur rauða spjaldið gegn Brasilíu.]]Heimsmeistararnir ríkjandi mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM á Spáni 1982]] í skugga [[Falklandseyjastríðið|Falklandseyjarstríðsins]] sem brotist hafði út þá um vorið. Diego Maradona var að þessu sinni í leikmannahópnum og hafði skömmu fyrir mótið verið keyptur til liðs við [[FC Barcelona|Barcelona]] fyrir metfé. Opnunarleikurinn, sem fram fór á [[Camp Nou]] heimavelli Börsunga, olli vonbrigðum þar sem Belgar unnu óvæntan 1:0 sigur. Sigrar gegn Ungverjum og El Salvador dugðu Argentínumönnum upp úr riðlinum, en þó aðeins sem næstefsta lið sem þýddi að þeir lentu í ógnarsterkum milliriðli. Upphafsleikur milliriðilsins var gegn heimsmeistaraefnum Ítala, sem höfðu gert þrjú jafntefli í jafnmörgum leikjum í mótinu. Ítalska liðið vaknaði hins vegar til lífsins gegn Argentínumönnum og vann 2:1 sigur. Þar með var staðan orðin nálega vonlaus og argentínska liðið lauk keppni með 3:1 tapi á móti Brasilíu, þar sem Maradona uppskar rauða spjaldið í lokin eftir að hafa verið sparkaður sundur og saman af varnarmönnum brasilíska liðsins. Ósigur þessi leiddi til afsagnar Menotti og tók [[Carlos Bilardo]] við keflinu af honum. ===Mótið hans Maradona=== [[Mynd:Argentina germany entering.jpg|thumb|right|180px|Leikmenn Argentínu og Vestur-Þýskalands ganga inn á völlinn fyrir úrslitaleikinn á Azteca-leikvangnum.]]Billardo og Menotti voru eins og svart og hvítt þegar kom að nálgun þeirra varðandi knattspyrnu. Vinstrimaðurinn og heimspekingurinn Menotti hafði lagt áherslu á léttleikandi bolta, stutt samspil og einstaklingsframtak á meðan Billardo, sem talinn var fremur hægrisinnaður, lagði áherslu á liðsheild og þéttan varnarleik. Úrslit Argentínumanna í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|HM í Mexíkó 1986]] gáfu heldur ekki tilefni til bjartsýni. Í síðustu æfingarleikjunum fyrir mótið töpuðu Argentínumenn til að mynda fyrir bæði Frökkum og [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norðmönnum]]. Vonir argentínska liðsins voru hins vegar bundnar við snilli Diego Maradona. Argentínska liðið fékk þægilegan forriðil og hafnaði í efsta sæti eftir sigra gegn [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreumönnum]] og Búlgörum en jafntefli gegn heimsmeisturum Ítala. Í 16-liða úrslitum lögðu Argentínumenn granna sína í Úrúgvæ að velli 1:0. Því næst tók við dramatísk viðureign gegn Englendingum þar sem Maradona var í aðalhlutverki, skoraði annars vegar minnisstætt mark þar sem hann sundurspilaði alla ensku vörnina en hins vegar mark þar sem hann sló knöttinn í markið án þess að dómaratríóið veitti því eftirtekt. Í undanúrslitum skoraði Maradona bæði mörkin í 2:0 sigri á Belgum. Vestur-Þjóðverjar settu allt kapp á að halda Maradona niðri í úrslitaleiknum, en við það losnaði um aðra leikmenn og Maradona tókst engu að síður að leggja upp eitt mark í 3:2 sigri. Argentína var heimsmeistari öðru sinni. ===Deilur og dópneysla=== [[Mynd:Diego Maradona, Napoli.jpg|thumb|left|300px|Maradona er enn í miklum metum í Napólí.]]Veturinn eftir sigurinn á HM leiddi Maradona [[SSC Napoli]] til síns fyrsta [[Ítalska A-deildin|ítalska meistaratitils]] og komst nánast í guðatölu í borginni. Þessar vinsældir hans áttu eftir að setja mark sitt á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] sem fram fór á Ítalíu. Skipuleggjendur mótsins komu því svo fyrir að fjöldi leikja argentínska liðsins færu fram í Napólí, til að lokka fleiri áhorfendur á völlinn. Tvær grímur fóru þó að renna á ítölsk fótboltayfirvöld þegar Maradona hvatti íbúa Napólí til að styðja Argentínu í keppninni frekar en landslið heimamanna og kynti óhikað undir rótgróinni togstreitu sem ríkti milli íbúa suður- og norður-Ítalíu. Afleiðingin varð sú að margir Napólíbúar tóku kalli fyrirliða síns, en aðrir Ítalir snerust harkalega gegn Maradona og argentínska landsliðinu. Líkt og átta árum fyrr byrjaði titilvörnin illa. Argentína tapaði afar óvænt í opunarleiknum gegn [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] sem þó luku leik tveimur mönnum færri. 2:0 sigur á [[Sovéska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sovétmönnum]] í næsta leik, sem fram fór í Napólí, bætti nokkuð úr skák. Lokaleikurinn var einnig í Napólí og þar gerðu Argentínumenn og [[Rúmenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rúmenar]] jafntefli, sem þýddi að heimsmeistararnir skriðu áfram í 16-liða úrslit sem 3ja sætis lið og máttu búa sig undir erfiðari andstæðinga en ella. Brasilía og Argentína mættust í 16-liða úrslitum í leik sem einkenndist af stífum varnarleik. [[Claudio Caniggia]] náði að stinga sér í gegnum brasilísku vörnina seint í leiknum og skoraði eina markið. Í fjórðungsúrslitum þurfti að grípa til vítaspyrnukeppni eftir markalaust jafntefli gegn [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavíu]] og Argentínumenn voru komnir í undanúrslit gegn Ítölum í Napólí. [[Salvatore Schillaci|Toto Schillaci]] kom heimamönnum yfir áður en Caniggia jafnaði metin og Argentína knúði aftur fram sigur í vítaspyrnukeppni. Í úrslitaleiknum gegn Vestur-Þjóðverjum freistuðu Argentínumenn þess að komast í þriðju vítakeppnina í röð en misstu tvo menn af velli með rauð spjöld og [[Andreas Brehme]] skoraði eina mark leiksins úr vítaspyrnu þegar fimm mínútur voru til leiksloka. [[Mynd:Argentina seleccion 1991.jpg|thumb|right|300px|Argentínska meistaraliðið á Copa America 1991.]]Veturinn 1990-91 féll Maradona á lyfjaprófi sem rekja mátti til [[kókaín|kókaínfíknar]] hans, þótt sjálfur segði hann að um væri að ræða hefndaraðgerðir ítalska knattspyrnusambandsins í sinn garð vegna HM 1990. Fyrir vikið missti hann af [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1991|Copa America 1991]], þar sem Argentínumenn hrepptu sinn þrettánda titil og þann fyrsta frá 1959. Hetja argentínska liðsins í keppninni var markahrókurinn [[Gabriel Batistuta]]. Liðið varði titil sinn í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1993|Ekvador tveimur árum síðar]] og reyndist það síðasti Suður-Ameríkutitillinn í tæpa þrjá áratugi. Mörgum að óvörum sneri Maradona aftur í landsliðshópinn fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM í Bandaríkjunum 1994]]. Argentínska liðið þurfti að fara fjallabaksleiðina á mótið og mætti [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Áströlum]] í umspili. Þegar til Bandaríkjanna var komið reyndist Maradona í fantaformi og það sama gilti um Caniggia félaga hans, sem einnig hafði afplánað keppnisbann vegna kókaínneyslu. Þeir Maradona og Batistuta pökkuðu saman [[Gríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grikkjum]] í fyrsta leik, 4:0 og Caniggia skoraði bæði mörkin í 2:1 sigri á [[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígeríumönnum]] sem höfðu heillað í sínum upphafsleik. Snögglega virtust Argentínumenn líkleg heimsmeistaraefni. En Adam var ekki lengi í Paradís. Eftir Nígeríuleikinn var upplýst að Maradona hefði fallið á lyfjaprófi. Vængbrotnir Argentínumenn töpuðu lokaleik riðilsins á móti Búlgörum og féllu svo úr leik í 16-liða úrslitum gegn grönnum þeirra frá Rúmeníu. Leikferli Diego Maradona með landsliðinu var lokið. ===Vonbrigði í Evrópu og Asíu=== Argentínumenn unnu Suður-Ameríkuforkeppnina fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM í Frakklandi 1998]] og voru fjórða efsta þátttökuþjóðin á heimslista FIFA. Þjálfari liðsins var gamli fyrirliðinn [[Daniel Passarella]] og fékk Argentína fullt hús stiga í riðlakeppninni, eitt liða auk heimamanna Frakka og fékk ekki á sig eitt einasta mark að auki. Gömlu fjendurnir, Englendingar, voru andstæðingarnir í 16-liða úrslitum. Eftir 2:2 jafntefli þurfti að grípa til vítaspyrnukeppni sem argentínska liðið reyndist sterkari aðilinn í. Aðrir gamlir andstæðingar, Hollendingar, biðu í fjórðungsúrslitum. Allt stefndi í framlengingu en á lokamínútu venjulegs leiktíma skoraði [[Dennis Bergkamp]] sigurmarkið, 2:1. [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] fór fram í Japan og Suður-Kóreu. [[Marcelo Bielsa]] stýrði liði Argentínu sem talið var í hópi sigurstranglegri þjóða, þrátt fyrir að dragast í svokallaðan ''dauðariðil''. Argentína fór vel af stað og sigraði Nígeríu í fyrsta leik. Tap fyrir Englendingum og jafntefli gegn Svíum þýddi hins vegar að Argentína bættist í hóp öflugra knattspyrnuþjóða sem þurftu að snúa heim eftir riðlakeppnina. Þjóðverjar voru gestgjafar á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|HM 2006]]. Líkt og í Frakklandi átta árum fyrr byrjuðu Argentínumenn með látum. Unnu fyrst sterkt lið Fílabeinsstrandarinnar, kjöldrógu því næst [[Karlalandslið Serbíu og Svartfjallalands í knattspyrnu|Serbíu & Svartfjallaland]] 6:0, þar sem kornungur leikmaður [[Lionel Messi]] skoraði lokamarkið. Að síðustu gerðu Hollendingar og Argentínumenn markalaust jafntefli sem þýddi að toppsætið kom í hlut þeirra síðarnefndu. Framlengingu þurfti til að knýja fram sigur á Mexíkó í 16-liða úrslitum, 2:1. Í fjórðun gsúrslitum voru mótherjarnir heimamenn Þjóðverja. Argentína náði forystunni en [[Miroslav Klose]] jafnaði metin og þýska liðið vann að lokum í vítakeppni. ===Maradona í þjálfarasætinu=== [[Mynd:Carlos Tévez - Argentina - 2010 FIFA World Cup.jpg|thumb|right|180px|Carlos Tévez á HM 2010.]] [[Alfio Basile]] lét af störfum sem landsliðsþjálfari á árinu 2008. Goðsögnin Diego Maradona sóttist eftir starfinu og fékk það, þrátt fyrir takmarkaða þjálfunarreynslu. Forkeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|HM 2010]] sem fram fór í [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]] byrjaði brösulega og Argentínumenn máttu m.a. sætta sig við 6:1 tap gegn Bólivíu sem er enn í dag meðal stærstu ósigra landsliðsins. Argentínumenn tryggðu sér farseðilinn til Suður-Afríku með sigri í lokaleiknum þar sem þjálfarinn var í slíkri geðshræringu að hann jós út úr sér fúkyrðum á blaðamannafundi og uppskar að launum tveggja mánaða bann frá FIFA. Í úrslitakeppninni virtist allt ætla að smella. Argentínumenn fengu fullt hús stiga í forriðlunum, einir liða ásamt Hollendingum. Í 16-liða úrslitum sigruðu þeir Mexíkóa 3:1 í leik þar sem [[Carlos Tévez]] komst upp með að skora augljóst rangstöðumark. Í kjölfarið baðst forseti FIFA afsökunar á atvikinu sem átti sinn þátt í að sambandið ákvað að hefja þróun á myndbandsdómgæslu. Í fjórðungsúrslitum rakst argentínska liðið hins vegar á vegg og steinlá fyrir Þjóðverjum, 4:0. Maradona lét af störfum í kjölfarið. ===Messi og eyðimerkurgangan=== Árið eftir HM í Suður-Afríku voru Argentínumenn í gestgjafahlutverki í Copa America. Liðið féll úr leik í fjórðungsúrslitum gegn meistaraefnum Úrúgvæ, en á tveimur fyrri mótum hafði argentínska liðið mátt sætta sig við tap í úrslitaleik. Messi var almennt álitinn einn besti knattspyrnumaður allra tíma, en sífellt fleiri tóku þó að benda á algjöra titlaþurrð hans í alþjóðakeppni ef frá er talinn Ólympíumeistaratitill í [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Beijing 2008.]] [[Mynd:Iran vs. Argentina match, 2014 FIFA World Cup 01.jpg|thumb|left|220px|[[Sergio Agüero]] í leik gegn Íran á HM 2014.]] Argentína mætti til leiks með nokkuð sterkt lið á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|HM 2014]] sem fram fór í nágrannalandinu Brasilíu. Liðið var í hópi þeirra sem fór í gegnum riðlakeppnina á fullu húsi stiga, eftir þrjá eins marks sigra á mótherjum sínum þar sem Messi skoraði fjögur af sex mörkum sinna manna. Í 16-liða úrslitum vannst sigur á [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] með marki í blálok framlengingar og í fjórðungsúrslitum dugði sömuleiðis eitt mark gegn Belgum. Ekkert mark var skorað í undanúrslitaleiknum gegn Hollendingum en evrópska liðið misnotaði tvær vítaspyrnur og Argentína var komið í úrslitaleik í fyrsta sinn í tæpan aldarfjórðung og líkt og í tvö síðustu skiptin voru mótherjarnir Þjóðverjar. [[Mario Götze]] skoraði eina mark leiksins í seinni hálfleik framlengingar. Þjóðverjar urðu heimsmeistarar en mynd af Messi horfa vonsvikinn á verðlaunagripinn að leik loknum var valin íþróttaljósmynd ársins 2014. Vonbrigði Messi á alþjóðavettvangi héldu áfram árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2015|2015]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]]. Copa America fór fram bæði árin, síðarnefnda keppnin var haldin í Bandaríkjunum til að minnast 100 ára afmæli mótsins. Í bæði skiptin komu Argentínumenn sigurstranglegir til leiks en máttu sætta sig við að tapa í tvígang í úrslitum fyrir Síle eftir vítaspyrnukeppni. Tapið í Bandaríkjunum 2016 fékk svo mjög á Messi að hann tilkynnti brotthvarf sitt úr landsliðinu, en lét þó fljótlega til leiðast og dró landsliðsskóna fram að nýju. ===Hrakfarir í Rússlandi=== [[Mynd:FWC 2018 - Group D - ARG v ISL - Photo 152.jpg|thumb|right|180px|[[Hannes Þór Halldórsson]] býr sig undir að verja frá Messi á HM 2018.]]Argentínumennn tryggðu sér ekki sæti í úrslitakeppni [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM 2018]] fyrr en í lokaumferð forkeppninnar með útisigri gegn [[Ekvadorska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ekvador]]. Mótherjarnir í fyrsta leik í [[Rússland|Rússlandi]] voru [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Íslendingar]] sem komu mjög á óvert með því að ná 1:1 jafntefli þar sem [[Hannes Þór Halldórsson]] varði víti frá Messi. Ekki tók betra við í næsta leik þar sem Argentína fékk ljótan 3:0 skell gegn [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]]. Sigur á móti Nígeríu, sem enn eina ferðina lenti í riðli með Argentínu dugði liðinu áfram í næstu umferð, en þar urðu mótherjarnir Frakkar sem unnu 4:3 í hörkuleik. Í Suður-Ameríkukeppninni árið eftir, sem fram fór í Brasilíu, tapaði Aregntína fyrir heimamönnum í undanúrslitum en hlaut að lokum bronsið eftir sigur á Síle undir stjórn þjálfarans [[Lionel Scaloni]] sem tók við liðinu í kjölfar mótsins í Rússlandi. ===Loksins álfumeistarar=== [[Mynd:Angel Di Maria – Portugal vs. Argentina, 9th February 2011 (2).jpg|thumb|left|180px|[[Ángel Di María]] tryggði Argentínumönnum sigurinn á Cope América.]] Suður-Ameríkukeppni hafði verið fyrirhuguð í Kólumbíu og Argentínu á árinu 2020 en vegna [[Covid-19 faraldurinn|Covid-19 faraldursins]] þurfti að fresta henni og fór mótið að lokum fram í Brasilíu sumarið 2021, án áhorfenda. Keppt var í tveimur fimm liða riðlum sem skiluðu átta liðum í fjórðungsúrslit. Argentína gerði jafntefli í fyrsta leik gegn Síle en vann næstu þrjá leiki. Við tók útsláttarkeppnin þar sem argentínska liðið sló út bæði Ekvador og Kólumbíu. Í úrslitaleiknum mættust Brasilía og Argentína. Tæplega átta þúsund áhorfendum var heimilað að fylgjast með viðureigninni á tómlegum Maracanã-leikvangnum. Stuðningsmenn beggja landsliða um heim allan fylgdust þó vel með í gegnum sjónvarp og í [[Bangladess]] greip lögreglan til útgöngubanns til að koma í veg fyrir erjur á milli stuðningshópa. Mark frá [[Ángel Di María]] skildi liðin tvö að. Argentínumenn voru Suður-Ameríkumeistarar í fyrsta sinn frá 1993 og Messi hafði hreppt sinn fyrsta stóra titil. ===Þriðji heimsmeistaratitillinn=== [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM 2022]] í [[Katar]] fór fram við óvenjulegar aðstæður, í nóvember og desember af veðurfarslegum ástæðum. Mótið byrjaði með ósköpum þar sem argentínska liðið tapaði gríðarlega óvænt, 2:1, fyrir [[Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sádi-Arabíu]] en tveir sigrar á Mexíkó og Póllandi skiluðu liðinu þó toppsætinu í riðlinum. Í 16-liða úrslitum tóku [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralir]] við og máttu Suður-Ameríkumeistararnir hafa sig alla við að innbyrða 2:1 sigur gegn þeim. Viðureignin gegn Hollendingum í fjórðungsúrslitum reyndist dramatísk. Argentínumenn náðu 2:0 forystu og virtust ætla að landa þægilegum sigri. Hollendingar jöfnuðu í blálokin í elleftu mínútu uppbótartíma. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni þar sem argentínska liðið fór með sigur af hólmi. Argentína hefndi fyrir ófarirnar gegn Króatíu fjórum árum fyrr með 3:0 sigri í undanúrslitum og tryggði sér þar með úrslitaleik gegn heimsmeisturum Frakka. Úrslitaviðureignin varð einhver sú dramatískasta í sögu HM. [[Kylian Mbappé]] skoraði þrjú mörk á móti tveimur mörkum Messi og einu frá Di Maria. Í vítaspyrnukeppninni varð markvörðurinn [[Emiliano Martínez]] hetja Argentínumanna en hann beitti ýmis konar sálfræðihernaði til að fipa leikmenn franska liðsins, líkt og hann hafði gert á móti Hollendingum fyrr í keppninni. Argentínumenn nýttu hins vegar allar sínar spyrnur og urðu heimsmeistarar í þriðja sinn í sögunni. [[Mynd:Messi vs Nigeria 2018.jpg|thumb|180px|[[Lionel Messi]] Fagnar marki á móti Nígeríu á HM 2018 í Rússlandi]] [[Mynd:Argentina team in St. Petersburg.jpg|thumb|Argentína, liðið í St. Pétursborg árið 2018]] ==Árangur í einstökum keppnum== === [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|1916]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Silfur'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1917|1917]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur'' |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Brons'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1920|1920]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Silfur'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1921|1921]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''4. sæti'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1923|1923]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1924|1924]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1925|1925]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1926|1926]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Silfur'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1927|1927]]||align=left|{{fáni|Peru}}||''Gull'' |- bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1929|1929]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1935|1935]]||align=left|{{fáni|Peru}}||''Silfur'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1937|1937]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1941|1941]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Gull'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1942|1942]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1945|1945]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Gull'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1946|1946]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1947|1947]]||align=left|{{fáni|Ecuador}}||''Gull'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1955|1955]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Gull'' |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1956|1956]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Brons'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957|1957]]||align=left|{{fáni|Peru}}||''Gull'' |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Argentínu)|1959 (A)]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull'' |- bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Ekvador)|1959 (E)]]||align=left|{{fáni|Ecuador}}||''Silfur'' |- bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1963|1963]]||align=left|{{fáni|Bólivía}}||''Brons'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1967|1967]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1975|1975]]||align=left|Ýmis lönd||''Riðlakeppni'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|1979]]||align=left|Ýmis lönd ||''Riðlakeppni'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1983|1983]]||align=left|Ýmis lönd ||''Riðlakeppni'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1987|1987]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''4. sæti'' |- bgcolor=bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|1989]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Brons'' |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1991|1991]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Gull'' |- bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1993|1993]]||align=left|{{fáni|Ekvador}}||''Gull'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1995|1995]]||align=left|{{fáni|Úrúgvæ}}||''8. liða úrslit'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|1997]]||align=left|{{fáni|Bólivía}} ||''8. liða úrslit'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|1999]]||align=left|{{fáni|Paragvæ}}||''8. liða úrslit'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2001|2001]]||align=left|{{fáni|Kólumbía}}||''Tóku ekki þátt'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]]||align=left|{{fáni|Perú}}||''Silfur'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]]||align=left|{{fáni|Venesúela}}||''Silfur'' |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2011|2011]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''8. liða úrslit'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2015|2015]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Silfur'' |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}} ||''Silfur'' |- bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|2019]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Brons'' |- bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021|2021]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Gull'' |- bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2024|2024]]||align=left| {{fáni|Bandaríkin}}||''Gull'' |-bgcolor=Gold |} === [[HM í knattspyrnu]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |-bgcolor=silver |[[HM 1930|1930]]||align=left|{{fáni|Uruguay}}||''Silfur'' |- |[[HM 1934|1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''1. umferð'' |- |[[HM 1938|1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1950|1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1954|1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1958|1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1962|1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 1966|1966]]||align=left|{{fáni|England}}||''8. liða úrslit'' |- |[[HM 1970|1970]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||''Tóku ekki þátt'' |- |[[HM 1974|1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''2. umferð'' |-bgcolor=gold |[[HM 1978|1978]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||''Gull'' |- |[[HM 1982|1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''2. umferð'' |- bgcolor=gold |[[HM 1986|1986]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||''Gull'' |-bgcolor=silver |[[HM 1990|1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Silfur'' |- |[[HM 1994|1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''16. liða úrslit'' |- |[[HM 1998|1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''8. liða úrslit'' |- |[[HM 2002|2002]]||align=left|<small>{{fáni|Suður-Kórea}} & {{fáni|Japan}}</small>||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 2006|2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''8. liða úrslit'' |- |[[HM 2010|2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||''8 liða úrslit'' |-bgcolor=silver |[[HM 2014|2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Silfur'' |- |[[HM 2018|2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||''16 liða úrslit'' |-bgcolor=gold |[[HM 2022|2022]]|| align="left" |{{fáni|Katar}}||''Gull'' |-bgcolor=silver |[[HM 2026|2026]]|| align="left" |{{fáni|Bandaríkin}}{{fáni|Kanada}}{{fáni|Mexíkó}}||''Silfur'' |} [[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] [[Flokkur:Íþróttir í Argentínu]] l76mw7x78rj0a7xbp3oakw7441e6gna 0 156833 1985024 1955226 2026-11-04T11:50:36Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1985024 wikitext text/x-wiki '''Helgi Seljan Jóhannsson''' (f. [[18. janúar]] [[1979]]), oftast kallaður '''Helgi Seljan''' er íslenskur [[Blaðamennska|blaðamaður]] sem hefur meðal annars starfað á [[Austurglugginn|Austurglugganum]], [[DV]], [[Talstöðin|Talstöðinni]] og [[NFS (fréttastofa)|NFS]] <ref>{{Cite web|url=https://www.malefnin.com/ib/topic/93296-helgi-seljan-a-ruv/|title=Helgi Seljan á RÚV|website=Málefnin|language=is-IS|access-date=2020-04-09}} {{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> en þó lengstum í [[Kastljós (fréttaskýringaþáttur)|Kastljósinu]] á RÚV og síðar [[Kveikur|Kveik]]. Hann var kjörinn sjónvarpsmaður ársins á Edduverðlaunahátíðinni árin [[2016]] og [[2017]] og maður ársins [[2019]] af lesendum [[DV|DV.is]].<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2019/12/30/helgi-seljan-er-madur-arsins-2019/|title=Helgi Seljan er maður ársins 2019: „Þetta var erfiður og langur tími, en nú tekur annað við“|date=2019-12-30|website=DV|language=is|access-date=2020-04-09}}</ref> Eftir 15 ára veru hjá Ríkisútvarpinu ákvað Helgi Seljan að söðla um og hefja störf á [[Stundin|Stundinni]], frá janúar 2022.<ref>{{Cite web|url=https://stundin.is/grein/14633/|title=Helgi Seljan hefur störf á Stundinni|website=Stundin|access-date=2022-01-13}}</ref> Hann lét af störfum hjá [[Heimildin|Heimildinni]], sem varð til við sameiningu Stundarinnar og [[Kjarninn|Kjarnans]], í október 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242637197d/helgi-haettur-a-heimildinni|title=Helgi hættur á Heimildinni - Vísir|author=Jakob Bjarnar|date=2024-10-18|work=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2024-10-18}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir blaðamenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1979]] [[Flokkur:Handhafar Edduverðlaunanna]] lxl44afqbp8ghetybhhzvwcw72ap5qc 0 162171 1984960 1780635 2026-11-04T01:42:12Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984960 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | fossil_range = Snemm-Perm til síð-Trías tímabil | image = Araucarioxylon arizonicum (petrified wood) - National Museum of Natural History, United States - DSC08540.JPG | image_caption = Streingerfingur af ''Araucarioxylon sp.'' | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'') | classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'') | ordo = [[Barrviðarbálkur]] (''Pinales'') | familia = [[Araucariaceae]] | genus = Araucarioxylon | genus_authority = [[Frank Hall Knowlton|Knowlt.]], 1889<ref name="kn">{{cite journal|author=Frank H. Knowlton|year=1889|title=New species of fossil wood (''Araucarioxylon arizonicum'') from Arizona and New Mexico|journal=Proceedings of the United States National Museum|volume=11|issue=676|pages=1&ndash;5|url=http://si-pddr.si.edu/dspace/bitstream/10088/13045/1/USNMP-11_676_1888.pdf|doi=10.5479/si.00963801.11-676.1}}</ref> | subdivision_ranks = Tegundir | subdivision = * † ''A. arizonica'' }} '''''Araucarioxylon''''' er ættkvísl steingerfðra barrtrjáa. Greining hefur verið eftir steingerfðum bolum eingöngu og því ekki eining um flokkunina, hvort umk eina tegund sé að ræða eða fleiri,<ref name="savidge">{{cite journal|author=Rodney A. Savidge|year=2007|title=Wood anatomy of Late Triassic trees in Petrified Forest National Park, Arizona, USA, in relation to ''Araucarioxylon arizonicum'' Knowlton, 1889|journal=Bulletin of Geosciences|volume=82|issue=4|pages=301&ndash;328|url=http://www.geology.cz/bulletin/fulltext/bullgeosci200704301.pdf|doi=10.3140/bull.geosci.2007.04.301|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629032854/http://www.geology.cz/bulletin/fulltext/bullgeosci200704301.pdf|archive-date=2021-06-29|access-date=2021-02-25|url-status=dead}}</ref> eða jafnvel hvort um fleiri ættkvíslir sé að ræða (''[[Pullisilvaxylon arizonicum]]'', ''[[Pullisilvaxylon daughertii]]'', og ''[[Chinleoxylon knowltonii]]'').<ref name="W">{{cite web|url=http://waynesword.palomar.edu/pfnp.htm |title=A Taxonomic Problem With ''Araucarioxylon arizonicum'' |author=Wayne P. Armstrong |date=December 2008 |publisher=Wayne's Word, Palomar College |accessdate=November 19, 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111026201058/http://waynesword.palomar.edu/pfnp.htm |archivedate=October 26, 2011 }}</ref> Steingerfingar tegundarinnar hafa fundist í Bandaríkjunum (Arísóna og Nýju-Mexíkó) og í Þýskalandi í jarðlögum frá Snemm-Perm til síð-Trías tímabilinu.<ref name="ash&savidge">{{cite journal|author=Sidney R. Ash & Rodney A. Savidge|year=2004|title=The bark of the Late Triassic ''Araucarioxylon arizonicum'' tree from Petrified Forest National Park, Arizona|journal=IAWA Journal|volume=25|issue=3|pages=349&ndash;368|url=http://bio.kuleuven.be/sys/iawa/PDF/IAWA%20J%2021-25/25%20(3)%202004/25(3)%20349-368.pdf|doi=10.1163/22941932-90000371|access-date=2021-02-25|archive-date=2012-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120504215622/http://bio.kuleuven.be/sys/iawa/PDF/IAWA%20J%2021-25/25%20(3)%202004/25(3)%20349-368.pdf|url-status=dead}}</ref> == Tilvísanir == {{Reflist}} {{commonscat|Araucarioxylon}} {{wikilífverur|Araucarioxylon}} {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Barrtré]] [[Flokkur:útdauðar tegundir]] 4xcidgnvrm31jbqkl1tpo9etihxe5tk 0 162864 1984956 1894724 2026-11-04T01:07:11Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984956 wikitext text/x-wiki '''Alþýðuleikhúsið''' var íslenskur leikhópur sem skilgreindi sig sem „gagnrýnið, framsækið leikhús“, en þau vildu fjalla um borgaralegan samtíðarveruleikann á listrænan hátt og vekja umræðu um þjóðfélagsmál<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4304918#page/n5/mode/2up|titill=Alþýðuleikhúsið viðtal við Böðvar Guðmundsson|höfundur=Stéttabaráttan|útgefandi=Stéttabaráttan|mánuður=nóvember|ár=1975|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2021}}</ref>. Þau vöktu þó ekki síður athygli fyrir óvenju leikræna framsetningu, kröftuga og agaða stílfærslu, en félagslegan boðskap.<ref>{{Vefheimild|url=https://leikminjasafn.is/news/78/7/1975/d,News_events|titill=Alþýðuleikhúsið stofnað|höfundur=Leikminjasafn Íslands|útgefandi=Leikminjasafn Íslands|mánuður=mars|ár=2020|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2021}}</ref> == Alþýðuleikhúsið stofnað == Alþýðuleikhúsið var stofnað á Akureyri 4. júlí 1975. Leikararnir [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], [[Arnar Jónsson]] og [[Þráinn Karlsson]] höfðu sagt upp stöðum sínum við [[Leikfélag Akureyrar|Leikhúsið á Akureyri]] og voru kjarninn í þeim hóp sem stóð að stofnun leikhússins, en einnig má nefna [[Þráinn Bertelsson]], [[Böðvar Guðmundsson]], [[Kristín Á. Ólafsdóttir|Kristínu Á Ólafsdóttur]] og [[Jón Hlöðver Áskelsson]]. Markmið leikhússins var að flytja leiklistarunnendum um allt land með einhverjum hætti efni sem vekti þau til umhugsunar og hvetja til umræðu um þjóðfélagsmál.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/3065143#page/n12/mode/2up|titill=Af hverju ekki séra Jón|höfundur=Ólafur Jónsson|útgefandi=Dagblaðið|mánuður=nóvember|ár=1976|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2021}}</ref> Skipulag leikhússins var nýstárlegt og var grunnhugmyndin sú að sjálfstæðir hópar gætu myndast innan þess, eftir áhugamálum félaganna, og sótt fjármagn í sameiginlegan sjóð. Ákvarðanir voru teknar á aðalfundum og varð stjórn að hlíta ákvörðunum þeirra. == Starfsemi == Alþýðuleikhúsið frumsýndi fyrstu sýningu sína, ''[[Krummagull]]'' eftir [[Böðvar Guðmundsson]] á Neskaupstað 28. mars 1976. Síðan var lagt af stað í leikför um landið og sýnt alls 62 sinnum á 44 stöðum. Leikritið var tekið upp fyrir sjónvarp í [[Dramatiska Institutet]] í Stokkhólmi, þar sem einn af stofnendum leikhússins, Þráinn Bertelsson, var við nám í kvikmyndaleikstjórn. Haustið 1976 var ''[[Skollaleikur]]'' Böðvars Guðmundssonar frumsýndur á Borgarfirði eystra og síðan á ýmsum stöðum á landinu. Haustið 1977 var farið með hann í leikför til Skandinavíu. Alls urðu sýningar á leiknum um hundrað og var hann síðast tekinn upp í sjónvarpi vorið 1978. Leikstjóri beggja sýninganna var Þórhildur Þorleifsdóttir. Árið 1978 var sérstök sunnandeild stofnuð við leikhúsið og tóku þá þátt margir af þeim leikurum sem höfðu nýverið útskrifast úr Leiklistarskóla Íslands en þangað höfðu flykkst þrír árgangar úr Leiklistarskóla SÁL og einn úr Leiklistarskóla leikhúsanna, en báðir höfðu verið lagðir niður við stofnun Leiklistarskóla Íslands og nemendur beggja skólanna sem fyrir voru voru teknir þangað inn. Þetta var gífurleg vítamínsprauta fyrir Alþýðuleikhúsið.<ref>{{Cite web|url=https://leikminjasafn.is/news/78/7/1975/d,News_events|title=1975|website=leikminjasafn.is|language=en-US|access-date=2025-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20260514005916/https://leikminjasafn.is/news/78/7/1975/d,News_events|archive-date=2026-05-14|url-status=dead}}</ref> Fyrstu árin var mest sýnt í [[Lindarbær|Lindarbæ]], en árið 1981 fékk leikhúsið inni í [[Hafnarbíó]]i, sem stóð neðst við Barónsstíg, en þau sýndu einnig á Kjarvalsstöðum, í Þýska bókasafninu, Ásmundarsal, Hlaðvarpanum, Gamla bíói, Iðnó, Tjarnarbíói, Hafnarhúsinu og víðar. ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Leikhús á Íslandi]] [[Flokkur:Íslensk leikfélög]] {{s|1975}} rm3k8fkhtc331lshucee800kbqz10m1 0 163569 1984980 1871858 2026-11-04T05:55:00Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984980 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður |skammstöfun=DME |fæddur = {{Fæðingardagur og aldur|1987|12|21}} |fæðingarstaður = Reykjavík |stjórnmálaflokkur = Sjálfstæðisflokkurinn |menntun = lögfræðingur, LLM |háskóli = [[Háskóli Íslands]] |maki = Róbert Benedikt Róbertsson |börn = 2 |AÞ_CV = 1414 |AÞ_frá1 = 2021 |AÞ_til1 = |AÞ_kjördæmi1= [[Reykjavíkurkjördæmi norður|Reykjavík norður]] |AÞ_flokkur1 = Sjálfstæðisflokkurinn }} '''Diljá Mist Einarsdóttir''' (f. í Reykjavík [[21. desember]] [[1987]]) er lögfræðingur og alþingismaður fyrir [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkinn]] í [[Reykjavíkurkjördæmi norður]]. Áður var hún aðstoðarmaður [[Guðlaugur Þór Þórðarson|Guðlaugs Þórs Þórðarsonar]] [[utanríkisráðherra Íslands]]. 1. maí 2021 tilkynnti Diljá Mist um framboð sitt í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík þar sem hún sóttist eftir þriðja sæti á lista flokksins.<ref>{{Cite web|url=http://diljamist.is/dilja-mist-i-3ja-saeti-x-d/|title=Diljá Mist í þriðjasæti X-D fyrir alþingiskosningar 2021|website=Diljá Mist í þriðja sætið|language=en-US|access-date=2021-05-01}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2021/05/01/dilja_mist_saekist_eftir_thridja_saetinu/|title=Diljá Mist sækist eftir þriðja sætinu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/05/01/dilja-mist-stefnir-a-thridja-saeti-i-reykjavik|title=Diljá Mist stefnir á þriðja sæti í Reykjavík|date=2021-05-01|website=RÚV|language=is|access-date=2021-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212103756d|title=Diljá Mist vill þriðja sæti á lista Sjálf­stæðis­flokksins í Reykja­vík - Vísir|last=Böðvarsdóttir|first=Elín Margrét|website=visir.is|access-date=2021-05-01}}</ref> Diljá Mist lauk stúdentsprófi frá [[Verzlunarskóli Íslands|Verzlunarskóla Íslands]] árið 2006, BA-prófi í lögfræði frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] árið 2009, MA-prófi í lögfræði árið 2011 og LL.M. gráðu í auðlindarétti og alþjóðlegum umhverfisrétti árið 2017 frá sama skóla. Hún öðlaðist héraðsdómslögmannsréttindi árið 2012 og hæstaréttarlögmannsréttindi árið 2018 og starfaði sem fulltrúi á lögmannsstofunni Lögmáli frá árinu 2011 til ársins 2018 þegar hún gerðist aðstoðarmaður [[Utanríkisráðherra|utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra]]<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/frettir/stok-frett/2018/02/13/Dilja-Mist-nyr-adstodarmadur/|title=Diljá Mist nýr aðstoðarmaður|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2021-05-01}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1672523/|title=Diljá Mist aðstoðar Guðlaug Þór|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-05-01|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/frettir/2018-02-13-dilja-mist-adstodar-gudlaug-i-utanrikisraduneytinu/|title=Diljá Mist aðstoðar Guðlaug í utanríkisráðuneytinu|date=2018-02-13|website=Kjarninn|language=is|access-date=2021-05-01}}</ref>. Störf Diljár innan ráðuneytisins hafa m.a. snúið að [[þróunarsamvinnu]] sem er orðinn veigamikill hluti af utanríkismálum Íslands og leiddi hún starfshóp um innleiðingu mannréttindamiðaðrar þróunarsamvinnu í tvíhliða samstarfi ásamt því að starfa í starfshópi um stuðning utanríkisþjónustunnar við útflutningsgreinar. Diljá hefur tekist á hendur ýmis verkefni á vettvangi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] frá 17 ára aldri. Hún hefur gegnt stöðu ritara og varaformanns [[Heimdallur (félag)|Heimdallar]], annars varaformanns [[Samband ungra sjálfstæðismanna|Sambands ungra sjálfstæðismanna]]<ref>{{Cite web|url=https://sus.is/stjorn-sus/fyrri-stjornir/|title=Fyrri stjórnir|website=Ungir sjálfstæðismenn|language=is-IS|access-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20260610032532/https://sus.is/stjorn-sus/fyrri-stjornir/|archive-date=2026-06-10|url-status=dead}}</ref>, setið í stjórn hverfafélags [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins í Grafarvogi]], setið í stjórn Varðar, fulltrúaráðs [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] og átti sæti í endurskoðunarnefnd [[Reykjavíkurborg|Reykjavíkurborgar]]. Diljá var á lista [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] fyrir [[Alþingiskosningarnar 2009]] og situr sem vararborgarfulltrúi flokksins í Reykjavík. ==Tilvísanir== <references /> {{Núverandi alþingismenn}} [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] [[Flokkur:Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1987]] [[Flokkur:Þingmenn Sjálfstæðisflokksins]] e9t64op48xk1vrvurn8tvp1k6ydv4eq 0 163832 1984967 1965120 2026-11-04T02:37:34Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984967 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Barry Goldwater | mynd = Barry Goldwater photo1962.jpg | titill= [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|Öldungadeildarþingmaður]] fyrir [[Arizona]] | stjórnartíð_start2 = [[3. janúar]] [[1953]] | stjórnartíð_end2 = [[3. janúar]] [[1965]] | forveri2 = [[Ernest McFarland]] | eftirmaður2 = [[Paul Fannin]] | stjórnartíð_start = [[3. janúar]] [[1969]] | stjórnartíð_end = [[3. janúar]] [[1987]] | forveri = [[Carl Hayden]] | eftirmaður = [[John McCain]] | myndatexti1 = Goldwater árið 1962. | fæddur = [[2. janúar]] [[1909]] | fæðingarstaður = [[Phoenix, Arizona|Phoenix]], [[Arizona]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1998|5|29|1909|1|2}} | dánarstaður = [[Paradise Valley]], Arizona, Bandaríkjunum | þjóderni = [[Bandaríkin|Bandarískur]] | maki = Margaret Johnson (g. 1934; d. 1985)<br>Susan Shaffer Wechsler (g. 1992) | stjórnmálaflokkur = [[Repúblikanaflokkurinn]] | börn = 4 | háskóli = [[Háskólinn í Arizona]] |undirskrift = Barry Goldwater signature.svg }} '''Barry Morris Goldwater''' (2. janúar 1909<ref>Internet Accuracy Project, [http://www.accuracyproject.org/cbe-Goldwater,Barry.html Senator Barry Goldwater] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181115231846/https://www.accuracyproject.org/cbe-Goldwater,Barry.html |date=2018-11-15 }}. Skoðað 15. maí 2021.</ref> – 29. maí 1998) var [[Bandaríkin|bandarískur]] stjórnmálamaður, athafnamaður, herflugmaður og rithöfundur sem gegndi fimm kjörtímabilum á [[öldungadeild Bandaríkjaþings]] (árin 1953–1965 og 1969–1987). Goldwater var frambjóðandi [[Repúblikanaflokkurinn|Repúblikanaflokksins]] í [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1964|forsetakosningunum 1964]] en tapaði fyrir sitjandi forsetanum [[Lyndon B. Johnson]]. Goldwater er gjarnan talið til tekna að hafa stuðlað að uppgangi [[Íhaldsstefna|íhaldsstefnu]] í bandarískum stjórnmálum á sjöunda áratugnum. Þrátt fyrir afgerandi ósigur hans í forsetakosningunum 1964 telja margir sagnfræðingar og stjórnmálaskýrendur að hann hafi lagt grunninn að íhaldsbyltingu næstu ára innan Repúblikanaflokksins og að grasrótarfylgi hans hafi til lengri tíma stuðlað að „[[Reaganbyltingin|Reaganbyltingunni]]“ á níunda áratugnum. Goldwater hafði einnig töluverð áhrif á þróun [[Frjálshyggja|frjálshyggju]] í bandarískum nútímastjórnmálum.<ref>{{Citation | first = Robert | last = Poole | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_m1568/is_n4_v30/ai_20954419 | title = In memoriam: Barry Goldwater | type = Minningargrein | newspaper = [[Reason (tímarit)|Reason]] |date=ágúst-september 1998| archive-url = http://arquivo.pt/wayback/20090628123204/http%3A//findarticles%2Ecom/p/articles/mi_m1568/is_n4_v30/ai_20954419/| archive-date = 28. júní 2009}}</ref> ==Æviágrip== Barry Goldwater fæddist þann 2. janúar 1909 í [[Phoenix, Arizona|Phoenix]] í [[Arizona]]. Föðurafi hans var [[Gyðingar|Gyðingur]] sem hafði flutt til Bandaríkjanna frá [[Poznań]] í [[Pólland]]i. Í Bandaríkjunum stofnaði hann verslunarfélög sem gerðu fjölskylduna vellauðuga. Móðir Barrys var [[Kristni|kristin]] Bandaríkjakona úr [[Bandaríska biskupakirkjan|biskupakirkjunni]] og Barry var alinn upp í kristinni trú.<ref name=mbl>{{Tímarit.is|1359414|Hver er Barry Goldwater?|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=24. júlí 1964|blaðsíða=13}}</ref> Vegna ætternis síns varð Barry þó fyrir [[Gyðingahatur|Gyðingahatri]] á ævi sinni: Meðal annars var honum eitt sinn meinuð innganga í golfklúbb vegna þess að faðir hans var Gyðingur.<ref name=alþýðublaðið>{{Tímarit.is|2332226|Barry Goldwater|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=15. júlí 1964|blaðsíða=5; 10}}</ref> Goldwater gekk í [[Háskólinn í Arizona|Háskólann í Arizona]] í eitt ár og gekk síðan í herskóla í tvö ár. Hann hætti síðan námi og hóf störf hjá fjölskyldufyrirtækinu eftir andlát föður síns. Hann var gerður yfirmaður fyrirtækisins árið 1937 og þótti sýna dugnað við að halda því á floti á árum [[Kreppan mikla|kreppunnar miklu]].<ref name=mbl/> Goldwater gegndi þjónustu í bandaríska flughernum í [[seinni heimsstyrjöldin]]ni og var áfram hershöfðingi í varaliði flughersins eftir að styrjöldinni lauk.<ref name=alþýðublaðið/> Árið 1949 hóf Goldwater þátttöku í stjórnmálum þegar verslunarmenn hvöttu hann til að gefa kost á sér í borgarstjórnarkosningum [[Phoenix, Arizona|Phoenix]] fyrir óháða kjósendur. Goldwater náði kjöri og var endurkjörinn árið 1951. Þótt forfeður hans hefðu flestir verið [[Demókrataflokkurinn|Demókratar]] gerðist Goldwater [[Repúblikanaflokkurinn|Repúblikani]] og varð þekktur fyrir íhaldssöm stefnumál. Árið 1950 stýrði Goldwater kosningabaráttu [[John Howard Pyle|Howards Pyle]] í embætti [[Fylkisstjóri (Bandaríkin)|fylkisstjóra]] Arizona og átti drjúgan þátt í því að Pyle varð fyrstur Repúblikana til að ná kjöri í embættið í um þrjátíu ár.<ref name=mbl/> Goldwater bauð sig fram á [[öldungadeild Bandaríkjaþings]] árið 1952 og vann nauman sigur. Hann varð fyrsti öldungadeildarþingmaður Repúblikana frá Arizona síðan 1912.<ref name=mbl/> Hann náði fljótt miklum vinsældum meðal bandarískra hægri- og íhaldsmanna og tók brátt við af [[Robert A. Taft]] sem helsti leiðtogi íhaldsvængs Repúblikanaflokksins. Goldwater hafnaði hugmyndum um friðsamlega sambúð risaveldanna í [[Kalda stríðið|kalda stríðinu]] og sagðist vilja stefna að fullnaðarsigri á [[Kommúnismi|kommúnismanum]]. Hann talaði jafnframt fyrir auknum sjálfsákvörðunarrétti bandarísku fylkjanna og skertum umsvifum alríkisstjórnarinnar í [[Washington, D.C.|Washington]].<ref>{{Tímarit.is|3152193|Tekst Goldwater að sigra?|blað=[[Frjáls verslun]]|útgáfudagsetning=1. apríl 1964|blaðsíða=17-18|höfundur=[[Styrmir Gunnarsson]]}}</ref> Goldwater var persónulega á móti kynþáttaaðskilnaði í Bandaríkjunum og studdi ýmsar lagasetningar sem bönnuðu aðskilnað hvíta og svartra í alríkisstofnunum og í stéttarfélögum. Hins vegar var hann almennt mótfallinn því að alríkisstjórn Bandaríkjanna beitti ríkisvaldi til þess að binda enda á aðskilnaðarstefnu í fylkjum landsins. Þetta leiddi til þess að hann kaus meðal annars á móti [[Mannréttindalöggjöfin 1964|mannréttindafrumvarpinu 1964]], sem bannaði mismunun eftir kynþætti, litarafti, trúarbrögðum, kyni og þjóðerni. Goldwater taldi frumvarpið ekki samræmast [[stjórnarskrá Bandaríkjanna]] en mótatkvæði hans gegn því reyndist honum síðar erfitt þar sem það gerði hann óvinsælan meðal [[Svartir Bandaríkjamenn|blökkumanna]] og meðal frjálslyndra kjósenda í eigin flokki. Goldwater sagðist síðar sjá eftir að hafa kosið gegn frumvarpinu. ===Forsetakosningarnar 1964=== [[Mynd:Goldwater-Reagan in 1964.jpg|thumb|left|[[Ronald Reagan]] flytur ræðu til stuðnings Goldwater í kosningabaráttunni 1964.]] Goldwater sóttist eftir útnefningu Repúblikanaflokksins fyrir [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1964|forsetakosningarnar 1964]]. Helsti keppinautur hans í forvalinu var [[Nelson Rockefeller]], sem var einn af leiðtogum frjálslyndari arms Repúblikana. Goldwater varð líklegasti frambjóðandi flokksins eftir að hann vann sigur gegn Rockefeller í [[Kalifornía|Kaliforníu]], sem hafði verið talið öruggt vígi Rockefellers.<ref name=nýi>{{Tímarit.is|1359262|Goldwater og „hinn nýi Repúblikanaflokkur“|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=17. júlí 1964|blaðsíða=13; 12}}</ref> Vinsældir Goldwaters skýrðust meðal annars af aukinni andúð suðurríkjamanna og íhaldsmanna á stjórn [[John F. Kennedy|Johns F. Kennedy]], sem reyndi að koma til móts við [[Mannréttindabarátta blökkumanna í Bandaríkjunum|réttindahreyfingu blökkumanna]] með lagafrumvarpi um borgaraleg réttindi.<ref>{{Tímarit.is|2280834|Verður Goldwater forsetaefni Repúblikana?|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=27. ágúst 1963|blaðsíða=8-9}}</ref> Á endanum var Goldwater valinn sem frambjóðandi Repúblikana í kosningunum og hann atti því kappi við [[Lyndon B. Johnson]], sem hafði tekið við forsetaembættinu eftir [[Morðið á John F. Kennedy|morðið á Kennedy]] í nóvember 1963. Í aðdraganda kosninganna talaði Goldwater fyrir aukinni hörku gegn kommúnistum í [[Víetnamstríðið|Víetnamstríðinu]], hertu [[Viðskiptabann Bandaríkjanna gegn Kúbu|viðskiptabanni gegn Kúbu]] og auknum fjárframlögum til vopnaframleiðslu og framleiðslu sprengjuflugvéla.<ref name=nýi/> Goldwater vildi jafnframt rýmka möguleikann á beitingu [[kjarnavopn]]a gegn andstæðingum Bandaríkjanna í kalda stríðinu. Hann lýsti meðal annars yfir að réttast hefði verið að beita kjarnavopnum í [[Orrustan við Dien Bien Phu|orrustunni um Dien Dien Phu]]<ref>{{cite journal |title=Nuclear Weapons and the Vietnam War |url=http://www.watsoninstitute.org/pub/vietnam_weapons.pdf |last=Tannenwald |first=Nina |s2cid=153628491 |journal=The Journal of Strategic Studies |volume=29 |issue=4 |year=2006 |pages=675–722 |doi=10.1080/01402390600766148 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101174405/http://www.watsoninstitute.org/pub/vietnam_weapons.pdf |archive-date=1. nóvember 2013 |url-status=dead |access-date=24. maí 2021 |df=mdy-all }}</ref> og sagðist vilja heimila herforingjum í Evrópu og Víetnam að beita kjarnavopnum án þess að þurfa sérstakt leyfi forsetans.<ref>{{cite book| url=https://books.google.com/books?id=rUwEAAAAMBAJ&pg=PA11-IA1 |title=Our Defense: a Crucial Issue for Candidates |work=Life |date=25. september 1964 |page=11 |access-date=24. maí 2021}}</ref> Í kosningabaráttunni útmálaði Johnson Goldwater sem stríðsæsingamann og varaði við því að hann kynni að hrinda af stað kjarnorkustyrjöld ef hann yrði kjörinn forseti. Eitt frægasta dæmið um þetta var „Daisy-auglýsingin“ svokallaða, þar sem lítil stúlka sést telja niður petala af blómi þegar kjarnorkusprengja springur skyndilega.<ref>{{Vefheimild|titill=Kjarnorkustríð í kosningaauglýsingu Lyndons Johnsons|url=https://lemurinn.is/2014/07/07/kjarnorkustrid-i-kosningaauglysingu-lyndons-johnsons/|höfundur=Sveinbjörn Þórðarson|útgefandi=''[[Lemúrinn]]''|ár=2014|mánuður=7. júlí|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=24. maí}}</ref> Ímynd Goldwaters bað jafnframt hnekki fyrir það að eiginlegir öfgahópar á borð við [[Ku Klux Klan]] og [[John Birch-samtökin]] urðu háværir og opinskáir stuðningsmenn hans.<ref>{{Tímarit.is|2373149|Öfgamenn í Bandaríkjunum líta á BARRY GOLDWATER sem „foringja“|blað=[[Vísir (dagblað)|Vísir]]|útgáfudagsetning=29. júlí 1964|blaðsíða=4; 6}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Meðlimir Ku Klux Klan styðja Barry Goldwater sem forsetaefni, 1964|url=https://lemurinn.is/2013/05/12/medlimir-ku-klux-klan-stydja-barry-goldwater-sem-forsetaefni-1964/|höfundur=Sveinbjörn Þórðarson|útgefandi=''[[Lemúrinn]]''|ár=2013|mánuður=12. maí|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=24. maí}}</ref> Allt þetta leiddi til þess að víða var litið á Goldwater sem öfgamann í aðdraganda forsetakosninganna.<ref>{{Tímarit.is|2373086|Öfgamaðurinn|blað=[[Vísir (dagblað)|Vísir]]|útgáfudagsetning=24. júlí 1964|blaðsíða=1|höfundur=[[Þorsteinn Thorarensen]]}}</ref> Goldwater galt afhroð í kosningunum á móti Johnson. Johnson hlaut um 43 milljónir atkvæða og 486 [[Kjörmannaráð (Bandaríkin)|kjörmenn]] en Goldwater hlaut 27 milljónir atkvæða og 52 kjörmenn.<ref>{{Cite book|title=Bandaríkjaforsetar|author=Jón Þ. Þór|year=2016|publisher=Urður bókafélag|p=355|isbn=978-9935-9194-5-8|place=Hafnarfjörður}}</ref> Kosningarnar sýndu þó fram á ákveðna umpólun í bandarískum stjórnmálum þar sem öll fylkin sem kusu Goldwater voru í suðurhluta landsins. Suðurríkin höfðu áður yfirleitt kosið Demókrata en á næstu árum urðu þau smám saman sterkustu vígi Repúblikanaflokksins vegna andstöðu suðurríkjamanna við stuðning Demókrata við réttindahreyfingu blökkumanna. ===Þingstörf á seinni árum=== Árið 1968 náði Goldwater kjöri á öldungadeildina fyrir Arizona á ný. Íhaldsvængur Repúblikanaflokksins varð ráðandi fylking innan flokksins á næstu áratugum og stefna Goldwaters hlaut því að nokkru leyti uppreist æru í augum flokksmanna. Goldwater varð ötull stuðningsmaður [[Ronald Reagan|Ronalds Reagan]] í [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1980|forsetakosningunum 1980]]. Reagan hafði flutt sjónvarpsræðu til stuðings Goldwater í kosningunum 1964 og margir af gömlum stuðningsmönnum hans fylktust nú að baki Reagan.<ref>{{Tímarit.is|2521171|Óvarkár en einlægur|blað=[[Dagblaðið Vísir]]|útgáfudagsetning=11. október 1986|blaðsíða=53-54}}</ref> Eftir að Reagan vann kosningarnar komst blaðamaðurinn George Will svo að orði: „Við sem kusum Goldwater árið 1964 teljum að hann hafi í raun unnið, það tók bara sextán ár að telja atkvæðin.“<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/politics/daily/may98/will31.htm |title=The Cheerful Malcontent|work=The Washington Post|first=George|last=Will|author-link=George Will|date=31. maí 1998 |access-date=23. maí 2021}}</ref> Þrátt fyrir að Goldwater hafi verið eins konar faðir nútímaíhaldsstefnu Repúblikanaflokksins var hann ekki eins íhaldssamur í mörgum efnum og flokkurinn átti eftir að verða undir lok ævi hans. Hann var til að mynda hlynntur rétti [[Samkynhneigð|samkynhneigðra]] til að gegna herþjónustu, lögleiðingu á [[kannabis]] í lækningaskyni og rétti kvenna til frjálsra [[þungunarrof]]a. Goldwater var einnig mjög andsnúinn aukinni tilhneigingu Repúblikana til að blanda trúarbrögðum saman við stjórnmál og varð gagnrýninn á leiðtoga kristinna íhaldsmanna sem öðluðust síaukin áhrif innan flokksins. Þegar sjónvarpspredikarinn [[Jerry Falwell Sr.]] lét þau orð falla að „allir kristnir menn ættu að hafa áhyggjur“ af útnefningu [[Sandra Day O'Connor|Söndru Day O'Connor]] í [[Hæstiréttur Bandaríkjanna|Hæstarétt Bandaríkjanna]] svaraði Goldwater: „Allir kristnir menn ættu að sparka beint í rassinn á Jerry Falwell.“<ref>{{Citation|first=Ed |last=Magnuson |newspaper=[[Time Magazine|Time]] |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,212563,00.html |title=The Brethren's First Sister |date=20. júlí 1981 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070115035218/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,954833,00.html|archive-date=15. janúar 2007 |url-status=live}}</ref> Goldwater settist í helgan stein árið 1987. [[John McCain]] tók við sæti hans á öldungadeild Bandaríkjaþings. ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Goldwater, Barry}} {{fd|1909|1998}} [[Flokkur:Bandarískir öldungadeildarþingmenn]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 1960]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 1964]] [[Flokkur:Frjálshyggjumenn]] [[Flokkur:Repúblikanar]] o61957xmrbm9720eqsk3f5m5rvbjk4y 0 164840 1984949 1922293 2026-11-04T00:27:24Z Berserkur 10188 1984949 wikitext text/x-wiki '''Öskjugosið 1875''' var [[eldgos]] í [[Askja (fjall)|Öskju]] sem hófst þann [[28. mars]] árið [[1875]]. Öskjugosið er talið mesta [[öskugos]] á [[Ísland]]i á sögulegum tíma og stóð þó ekki aðalgosið nema í nokkra klukkutíma. 17 jarðir á [[Jökuldalur|Jökuldal]] fóru í eyði vegna vikur- og öskufalls og orsakaði harðindakafla á Austurlandi sem varð til þess að fólk fluttist frá [[Austurland]]i til [[Vesturfarar|Vesturheims]] <ref[[https://www.bbl.is/skodun/lesendaryni/eldgosid-i-oskju-arid-1875-og-afleidingar-thess Eldgosið í Öskju árið 1875 og afleiðingar þess] Bændablaðið, júlí 2025 </ref>. Svo mjög svarf að fólki í nálægð eldanna að [[Danmörk|Danir]] efndu til fjársafnana til þess að koma í veg fyrir alvarlegan skort. Talið er að gosefnin úr Öskjugosinu hafi numið 3—4.000.000.000 teningsmetrum. Eldgosið í [[Krakatá]] var sama eðlis og gosið í Öskju 1875, aðeins stórfelldara og ægilegra. Að [[Skaftáreldar|Skaftáreldum]] frátöldum er myndun [[nornahár]]s í eldgosi hérlendis ekki getið fyrr en í sambandi við Öskjugosið 1875. ==Tilvísanir== <references/> {{Stubbur}} [[Flokkur:1875]] [[Flokkur:Eldgos á Íslandi]] 7wto8g79o4zrawcheyc919pr8m4obpx 1984950 1984949 2026-11-04T00:28:29Z Berserkur 10188 1984950 wikitext text/x-wiki '''Öskjugosið 1875''' var [[eldgos]] í [[Askja (fjall)|Öskju]] sem hófst þann [[28. mars]] árið [[1875]]. Öskjugosið er talið mesta [[öskugos]] á [[Ísland]]i á sögulegum tíma og stóð þó ekki aðalgosið nema í nokkra klukkutíma. 17 jarðir á [[Jökuldalur|Jökuldal]] fóru í eyði vegna vikur- og öskufalls og orsakaði harðindakafla á Austurlandi sem varð til þess að fólk fluttist frá [[Austurland]]i til [[Vesturfarar|Vesturheims]] <ref>[https://www.bbl.is/skodun/lesendaryni/eldgosid-i-oskju-arid-1875-og-afleidingar-thess Eldgosið í Öskju árið 1875 og afleiðingar þess] Bændablaðið, júlí 2025 </ref>. Svo mjög svarf að fólki í nálægð eldanna að [[Danmörk|Danir]] efndu til fjársafnana til þess að koma í veg fyrir alvarlegan skort. Talið er að gosefnin úr Öskjugosinu hafi numið 3—4.000.000.000 teningsmetrum. Eldgosið í [[Krakatá]] var sama eðlis og gosið í Öskju 1875, aðeins stórfelldara og ægilegra. Að [[Skaftáreldar|Skaftáreldum]] frátöldum er myndun [[nornahár]]s í eldgosi hérlendis ekki getið fyrr en í sambandi við Öskjugosið 1875 {{heimild vantar}}. ==Tilvísanir== <references/> {{Stubbur}} [[Flokkur:1875]] [[Flokkur:Eldgos á Íslandi]] 8x3l2irdabip8ev0l5nbthkji2rul6l 3 166169 1984910 1983973 2026-11-03T14:23:47Z MediaWiki message delivery 35226 Nýr hluti: /* Tech News: 2026-45 */ 1984910 wikitext text/x-wiki {{Skjalasafn| * [[Notandaspjall:Svavar Kjarrval/TechNews (safn 1)]] mars 2014 - janúar 2022}} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966] * The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715] * Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708] * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W02"/> </div> 11. janúar 2022 kl. 01:24 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819] * When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W03"/> </div> 17. janúar 2022 kl. 19:55 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO. * You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619] '''Events''' * You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year. * You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W04"/> </div> 24. janúar 2022 kl. 21:38 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead: ** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki. '''Events''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W05"/> </div> 31. janúar 2022 kl. 17:42 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> 7. febrúar 2022 kl. 21:16 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> 14. febrúar 2022 kl. 19:19 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> 21. febrúar 2022 kl. 19:12 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> 28. febrúar 2022 kl. 23:00 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> 7. mars 2022 kl. 21:16 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> 14. mars 2022 kl. 22:08 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> 21. mars 2022 kl. 16:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> 28. mars 2022 kl. 19:55 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> 4. apríl 2022 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> 11. apríl 2022 kl. 19:44 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> 18. apríl 2022 kl. 23:12 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> 25. apríl 2022 kl. 22:56 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> 2. maí 2022 kl. 19:34 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> 9. maí 2022 kl. 15:23 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> 16. maí 2022 kl. 18:58 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> 24. maí 2022 kl. 00:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> 30. maí 2022 kl. 20:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> 7. júní 2022 kl. 02:46 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> 13. júní 2022 kl. 16:59 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> 20. júní 2022 kl. 20:18 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> 27. júní 2022 kl. 20:03 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> 4. júlí 2022 kl. 19:32 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> 11. júlí 2022 kl. 19:25 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> 18. júlí 2022 kl. 23:00 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> 25. júlí 2022 kl. 19:27 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> 1. ágúst 2022 kl. 21:22 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> 8. ágúst 2022 kl. 19:50 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> 15. ágúst 2022 kl. 21:09 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> 23. ágúst 2022 kl. 00:13 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> 29. ágúst 2022 kl. 23:06 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> 5. september 2022 kl. 23:22 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> </div> 13. september 2022 kl. 01:50 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Future changes''' * In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> </div> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> 19. september 2022 kl. 22:16 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. september 2022 kl. 00:30 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. október 2022 kl. 00:24 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> 10. október 2022 kl. 14:09 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Future changes''' * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. október 2022 kl. 21:46 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]]. * On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]]. '''Problems''' * Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]]. * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24. október 2022 kl. 21:23 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31. október 2022 kl. 21:16 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problems''' * Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8. nóvember 2022 kl. 00:32 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14. nóvember 2022 kl. 21:55 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. nóvember 2022 kl. 23:22 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]). * Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28. nóvember 2022 kl. 20:03 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. desember 2022 kl. 00:41 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12. desember 2022 kl. 23:35 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20. desember 2022 kl. 00:00 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10. janúar 2023 kl. 01:08 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]]. '''Future changes''' * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. janúar 2023 kl. 01:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. janúar 2023 kl. 23:46 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31. janúar 2023 kl. 00:06 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. febrúar 2023 kl. 10:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14. febrúar 2023 kl. 01:49 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. febrúar 2023 kl. 01:58 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. febrúar 2023 kl. 23:47 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. mars 2023 kl. 23:50 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. mars 2023 kl. 23:20 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. mars 2023 kl. 01:26 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28. mars 2023 kl. 01:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3. apríl 2023 kl. 23:40 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10. apríl 2023 kl. 20:05 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18. apríl 2023 kl. 01:55 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24. apríl 2023 kl. 22:04 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2. maí 2023 kl. 01:45 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Last week, Community Tech released the first update for providing [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diffs]], the #1 request in the 2022 Community Wishlist Survey. [[phab:T324759|This update]] adds legends and tooltips to inline diffs so that users unfamiliar with the blue and yellow highlights can better understand the type of edits made. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. maí 2023 kl. 00:36 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15. maí 2023 kl. 21:45 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> 22. maí 2023 kl. 16:55 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29. maí 2023 kl. 22:04 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5. júní 2023 kl. 22:52 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12. júní 2023 kl. 14:52 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19. júní 2023 kl. 20:09 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26. júní 2023 kl. 16:19 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3. júlí 2023 kl. 22:51 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10. júlí 2023 kl. 19:54 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. júlí 2023 kl. 23:08 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25. júlí 2023 kl. 02:20 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31. júlí 2023 kl. 23:54 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7. ágúst 2023 kl. 21:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15. ágúst 2023 kl. 06:00 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> 21. ágúst 2023 kl. 15:25 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28. ágúst 2023 kl. 14:00 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. september 2023 kl. 23:34 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11. september 2023 kl. 21:08 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18. september 2023 kl. 19:20 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26. september 2023 kl. 16:51 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3. október 2023 kl. 01:27 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. október 2023 kl. 14:39 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. október 2023 kl. 23:47 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. október 2023 kl. 23:16 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30. október 2023 kl. 23:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. nóvember 2023 kl. 21:06 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. nóvember 2023 kl. 23:52 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. nóvember 2023 kl. 00:55 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. nóvember 2023 kl. 23:09 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. desember 2023 kl. 23:50 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12. desember 2023 kl. 02:12 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18. desember 2023 kl. 16:18 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. janúar 2024 kl. 01:20 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. janúar 2024 kl. 00:13 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. janúar 2024 kl. 01:04 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29. janúar 2024 kl. 19:31 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5. febrúar 2024 kl. 19:22 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. febrúar 2024 kl. 05:49 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19. febrúar 2024 kl. 15:37 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26. febrúar 2024 kl. 19:23 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. mars 2024 kl. 19:47 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11. mars 2024 kl. 23:04 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18. mars 2024 kl. 17:40 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25. mars 2024 kl. 18:57 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2. apríl 2024 kl. 03:36 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8. apríl 2024 kl. 23:38 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15. apríl 2024 kl. 23:29 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22. apríl 2024 kl. 20:28 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30. apríl 2024 kl. 03:34 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. maí 2024 kl. 16:45 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Future changes''' * In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries: *# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement *# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi> ** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. maí 2024 kl. 23:59 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20. maí 2024 kl. 23:04 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28. maí 2024 kl. 00:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3. júní 2024 kl. 22:35 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10. júní 2024 kl. 20:20 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. júní 2024 kl. 23:49 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24. júní 2024 kl. 22:33 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1. júlí 2024 kl. 23:59 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8. júlí 2024 kl. 21:32 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. júlí 2024 kl. 01:31 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. júlí 2024 kl. 00:05 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29. júlí 2024 kl. 23:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5. ágúst 2024 kl. 20:44 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12. ágúst 2024 kl. 23:22 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20. ágúst 2024 kl. 00:54 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26. ágúst 2024 kl. 20:34 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3. september 2024 kl. 01:08 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. september 2024 kl. 18:53 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. september 2024 kl. 00:03 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. september 2024 kl. 23:37 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30. september 2024 kl. 22:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7. október 2024 kl. 23:43 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14. október 2024 kl. 21:22 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. október 2024 kl. 20:53 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28. október 2024 kl. 20:56 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. nóvember 2024 kl. 20:50 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12. nóvember 2024 kl. 00:08 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19. nóvember 2024 kl. 02:01 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25. nóvember 2024 kl. 22:42 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2. desember 2024 kl. 22:23 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[gitiles:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. desember 2024 kl. 22:16 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. desember 2024 kl. 22:25 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14. janúar 2025 kl. 01:42 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. janúar 2025 kl. 01:37 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. janúar 2025 kl. 22:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. febrúar 2025 kl. 00:09 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11. febrúar 2025 kl. 00:12 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. febrúar 2025 kl. 21:17 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25. febrúar 2025 kl. 00:42 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. mars 2025 kl. 02:31 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10. mars 2025 kl. 23:10 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. mars 2025 kl. 23:48 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24. mars 2025 kl. 22:43 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1. apríl 2025 kl. 00:05 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7. apríl 2025 kl. 18:53 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15. apríl 2025 kl. 00:25 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. apríl 2025 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28. apríl 2025 kl. 19:32 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. maí 2025 kl. 00:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12. maí 2025 kl. 22:38 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19. maí 2025 kl. 23:13 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26. maí 2025 kl. 20:05 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2. júní 2025 kl. 23:55 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10. júní 2025 kl. 01:17 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. júní 2025 kl. 23:39 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. júní 2025 kl. 23:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30. júní 2025 kl. 23:41 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8. júlí 2025 kl. 00:06 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14. júlí 2025 kl. 20:10 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. júlí 2025 kl. 23:43 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29. júlí 2025 kl. 00:27 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5. ágúst 2025 kl. 03:41 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11. ágúst 2025 kl. 23:30 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19. ágúst 2025 kl. 00:39 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26. ágúst 2025 kl. 00:13 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1. september 2025 kl. 20:51 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. september 2025 kl. 01:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15. september 2025 kl. 17:08 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22. september 2025 kl. 22:56 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29. september 2025 kl. 20:54 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. október 2025 kl. 17:24 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. október 2025 kl. 19:00 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20. október 2025 kl. 19:37 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. október 2025 kl. 19:32 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3. nóvember 2025 kl. 19:35 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10. nóvember 2025 kl. 20:38 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. nóvember 2025 kl. 17:27 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24. nóvember 2025 kl. 15:57 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1. desember 2025 kl. 18:58 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8. desember 2025 kl. 17:46 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15. desember 2025 kl. 19:03 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22. desember 2025 kl. 21:45 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12. janúar 2026 kl. 19:34 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19. janúar 2026 kl. 20:30 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26. janúar 2026 kl. 21:18 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2. febrúar 2026 kl. 17:44 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. febrúar 2026 kl. 23:31 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. febrúar 2026 kl. 19:17 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. febrúar 2026 kl. 19:04 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2. mars 2026 kl. 17:52 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. mars 2026 kl. 18:53 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. mars 2026 kl. 19:36 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. mars 2026 kl. 16:51 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30. mars 2026 kl. 19:26 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. apríl 2026 kl. 16:19 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. apríl 2026 kl. 15:19 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20. apríl 2026 kl. 15:01 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. apríl 2026 kl. 18:06 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. maí 2026 kl. 20:44 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11. maí 2026 kl. 19:21 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18. maí 2026 kl. 20:22 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25. maí 2026 kl. 21:52 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1. júní 2026 kl. 21:09 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8. júní 2026 kl. 21:30 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15. júní 2026 kl. 16:49 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. júní 2026 kl. 13:05 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29. júní 2026 kl. 11:48 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. júlí 2026 kl. 13:57 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. júlí 2026 kl. 16:12 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. júlí 2026 kl. 05:47 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. júlí 2026 kl. 18:50 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3. ágúst 2026 kl. 19:47 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10. ágúst 2026 kl. 20:46 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. ágúst 2026 kl. 21:04 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24. ágúst 2026 kl. 20:46 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31. ágúst 2026 kl. 20:54 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7. september 2026 kl. 18:45 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14. september 2026 kl. 15:31 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. september 2026 kl. 11:56 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]]. * Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section. * New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual. * On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28. september 2026 kl. 10:49 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January. '''Updates for editors''' * Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations. * Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading. * Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Updates for technical contributors''' * Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. * A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> 5. október 2026 kl. 18:52 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304] '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs. * The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077] * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]]. * Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075] '''Updates for technical contributors''' * There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response. '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. október 2026 kl. 07:40 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20. * An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19. október 2026 kl. 14:38 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal. * Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced. '''Updates for editors''' * A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308] '''Updates for technical contributors''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26. október 2026 kl. 18:57 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31199592 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Many Wikimedia tools were taken offline last week because of a [[:w:PHP2Shell|security vulnerability in PHP]]. This affected many websites worldwide. [[m:Special:MyLanguage/Toolforge|Toolforge]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Cloud Services|Cloud VPS]] have been back up since October 22. Many important tools have been gradually restored. Some tools need the respective volunteer maintainers to restart them. Others still need to upgrade to a patched PHP version. Some tools were using older versions of PHP which are not supported by the recent security patches. They will require maintainers to upgrade to a more recent version. This might require additional effort. You can follow the work [[:wikitech:Talk:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community#Exceptions|on Wikitech]]. '''Updates for editors''' * A new optional search experiment is running in the Wikipedia Android and iOS apps for Arabic, French, and Japanese Wikipedias. Participating readers can search inside articles and open quoted passages directly in their source articles, no answers or summaries are generated. This is the first of four experiments in [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|Phase 2 of Semantic Search]]. It began on October 22 and runs for 20 days. Feedback is welcome on the project’s [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|discussion page]]. * The [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences|Future Audiences]] team is planning to bring [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences/Share_card|Share Cards]] to Wikipedia on mobile. This feature gives users the option to share a visually appealing card with friends, based on the article they are reading. The card contains the article’s title, image, opening text, and related attribution, and links back to the article for full reading. Editors are invited to try out this feature by adding <code dir="ltr">?useformat=mobile&sharecard=1</code> to any article URL from October 29 to November 8. Share any thoughts on the [[m:Talk:Future_Audiences/Share_card| project talk page]] and report any bugs on [[phab:T439161|Phabricator]]. * The default renderer for math formulas will change on November 2. After the change, the server sends the formula as MathML, and your browser uses MathJax to show it. This is the last step towards the Mathoid/RESTBase deprecation process, for sustainability and security reasons. You can [[w:en:Wikipedia:WikiProject Mathematics/MathFormattingBugs|ask questions or report problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T375238] * Do you have an idea for a new feature, or a bug that needs fixing? [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Submit your suggestion for the community wish list by November 8!]] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.3|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3. nóvember 2026 kl. 14:23 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31236748 --> td3oeu99uslhp2r9jpfasr7xq6qoeqi 0 166268 1984970 1769490 2026-11-04T03:40:23Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984970 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Stropharia caerulea a2 (2).JPG | image_caption = | image_width = 200px | colour = lightblue | regnum = [[Svepparíki]] (''Fungi'') | divisio = [[Kólfsveppir]] (''Basidiomycota'') | classis = [[Agaricomycetes]] | subclassis = [[Homobasidiomycetidae]] | ordo = [[Kempubálkur]] (''Agaricales'') | familia = [[Blínuætt]] (''Strophariaceae'') | genus = ''[[Stropharia]]'' | species = '''''S. caerulea''''' | binomial = ''Stropharia caerulea'' | binomial_authority = [[Hanns Kreisel|Kreisel]] (1979)<ref name = "col42256388">Kreisel, H. (1979) , In: <i>Beih. Sydowia</i> 8:229.</ref> | synonyms = {{collapsible list|bullets = true |''Stropharia cyanea'' <small>sensu [[Risto Tuomikoski|Tuom.]] (1953)</small><small>sensu Orton; fide Checklist of Basidiomycota of Great Britain and [[Robert Root Ireland|Ireland]] (2005)</small> |''Stropharia politus sylvaticus'' <small>[[Wilhelm Gottfried Lasch|Lasch]], 1828</small> |''Stropharia politus politus'' <small>[[James Bolton|Bolton]], 1788</small> |''Stropharia politus'' <small>[[James Bolton|Bolton]], 1788</small> |''Agaricus politus'' <small>[[James Bolton|Bolton]] (1788)<ref name="Bolton 1788">{{cite book |author=Bolton J. |title=An History of Fungusses, Growing about Halifax |year=1788 |volume=1 |publisher=Self-published |location=Halifax/Huddersfield |at=Plate 30 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/4339020#page/17/mode/1up}}</ref></small> |''Psilocybe caerulea'' <small>(Kreisel) [[Noordel.]] (1995)</small> }} }} '''Bláblína'''<ref>{{Bókaheimild|titill=Sveppabókin|höfundur=Helgi Hallgrímsson|útgefandi=Skrudda|ár=2010|bls=273|Undirtitill=Íslenskir sveppir og sveppafræði|ISBN=978-9979-655-71-8}}</ref> ([[fræðiheiti]] ''Stropharia caerulea''<ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/stropharia+caerulea/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 42153400|accessdate= 2019-11-11}}</ref>) er tegund [[Stropharia|blínusveppa]] sem finnst í Evrópu og Norður-Ameríku.<ref>{{Cite web|url=https://artsdatabanken.no/Taxon/Stropharia%20cyanea/55327|title=Stropharia cyanea - Artsdatabanken|website=artsdatabanken.no|access-date=2022-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220110184120/https://artsdatabanken.no/Taxon/Stropharia%20cyanea/55327|archive-date=2022-01-10|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://artfakta.se/artbestamning/taxon/stropharia-cyanea-6072|title=Stropharia caerulea í SLU Artdatabanken|website=artfakta.se|language=sv|access-date=2022-01-09}}</ref> Hatturinn er fyrst bláleitur, en upplitast og verður gulleitur með tímanum. Tegundin er ekki talin æt. Sumsstaðar er gengur bláblina undir heitinu S. cyanea [[Risto Tuomikoski|Tuom.]]<ref name="dyn">[http://www.dyntaxa.se/taxon/info/6072 Dyntaxa Stropharia caerulea]</ref>. <gallery> File:Blaue Träuschling Stropharia caerulea.jpg File:Psilocybe caerulea a1 (1).JPG File:Psilocybe caerulea a1.JPG File:Stropharia caerulea - Podkomorské lesy.jpg File:Stropharia caerulea 01.JPG File:Stropharia caerulea 02.jpg </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} {{commonscat|Stropharia caerulea}} {{Wikilífverur|Stropharia caerulea}} {{Stubbur|sveppir}} [[Flokkur:Strophariaceae]] [[Flokkur:Sveppir á Íslandi]] 5p6auibfxmlyuq58tqyesxy40oc7w61 0 170424 1984988 1980802 2026-11-04T08:08:28Z TKSnaevarr 53243 /* Stríðsglæpir */ 1984988 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Stríðið í Tígraí | date = 3. nóvember 2020 – 3. nóvember 2022 | image = {{multiple image | border=infobox |perrow = 1/2/2 |total_width = 320 | image1= VOA Tigray Children2.jpg | image2 = Afar Region in the Tigray War (1).png | image3 = VOA Hawzen1.jpg | image4 = Internally displaced people in Shire Tigray April 2021 05.jpg | image5 = Mass graves in Maikadra have been prayed for and their bodies laid to rest in a church cemetery (cropped2).jpg |footer = Réttsælis ofan frá:<br>Maður gengur hjá ónýtum skriðdreka í bænum Edaga Hamus í Tígraí; eyðilögð bygging í Hawzen; grafreitur fyrir fórnarlömb fjöldamorðanna í Mai Kadra; flóttamannabúðir í Shire Inda Slasse; húsarústir í orrustu um Hawzen. | footer_align = center }} | caption = | place = [[Tígraí-hérað]], [[Amhara-hérað]] og [[Afar-hérað]], [[Eþíópía|Eþíópíu]] | result = Sigur eþíópísku ríkisstjórnarinnar * [[Vopnahlé]] samþykkt 12. nóvember 2022 | combatant1 = {{ETH}} [[Eþíópía]]<br>{{ERI}} [[Eritrea]]<ref>{{Cite news |date=23 March 2021 |title=Ethiopian PM confirms Eritrean troops entered Tigray during conflict |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-ethiopia-conflict-idUSKBN2BF1NT |url-status=live |access-date=24 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210323223800/https://www.reuters.com/article/us-ethiopia-conflict-idUSKBN2BF1NT |archive-date=23 March 2021}}</ref><ref name="aljazeera.com">{{Cite web |date=17 April 2021 |title=Eritrea confirms its troops are fighting in Ethiopia's Tigray |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/17/eritrea-confirms-its-troops-are-fighting-ethiopias-tigray |access-date=17 April 2021 |publisher=Al Jazeera}}</ref> ;Vopnasalar: * {{ARE}} [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]]<ref>{{Cite web |title=UAE air bridge provides military support to Ethiopia gov't |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/11/25/uae-air-bridge-provides-military-support-to-ethiopia-govt |publisher=Al Jazeera}}</ref><ref name=":22">{{Cite news |last=Walsh |first=Declan |date=2021-12-20 |title=Foreign Drones Tip the Balance in Ethiopia's Civil War |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/12/20/world/africa/drones-ethiopia-war-turkey-emirates.html |access-date=2021-12-22 |issn=0362-4331}}</ref> * {{TUR}} [[Tyrkland]]<ref name=":22"/> * {{IRN}} [[Íran]]<ref name=":22"/> * {{CHN}} [[Kína]]<ref name="Toronto_Star_UAE">{{Cite web |date=2022-01-30 |title=Ethiopian prime minister in UAE as Tigray war rages on |url=https://www.thestar.com/news/world/middleeast/2022/01/30/ethiopian-prime-minister-in-uae-as-tigray-war-rages-on.html |access-date=2022-10-27 |website=[[Toronto Star]] |language=en |agency=Associated Press}}</ref> | combatant2 = [[Mynd:Flag of the Tigray Region.svg|22px|border]] [[Þjóðfrelsishreyfing Tígra]] | commander1 = {{ETH}} [[Abiy Ahmed]]<br />{{ERI}} [[Isaias Afewerki]] | commander2 = [[Mynd:Flag of the Tigray Region.svg|22px|border]] [[Debretsion Gebremichael]] | strength1 = {{ETH}}{{ERI}} ~500.000 (okt. 2022)<ref name=":27">{{Cite web |last=Chothia |first=Farouk |last2=Bekit |first2=Teklemariam |date=19 October 2022 |title=Ethiopia civil war: Hyenas scavenge on corpses as Tigray forces retreat |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-63291747 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022032616/https://www.bbc.com/news/world-africa-63291747 |archive-date=22 October 2022 |website=[[BBC News]]}}</ref> | strength2 = [[Mynd:Flag of the Tigray Region.svg|22px|border]] ~200.000 (okt. 2022)<ref name=":27" /> | casualties1 = {{ETH}} 3.073 drepnir, 4.473 særðir, 8.000 teknir höndum (samkvæmt uppreisnarmönnum)<ref>{{Cite news |date=6 September 2021 |title=Ethiopia's Tigray conflict: Thousands reported killed in clashes |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-58450223 |access-date=6 September 2021}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 July 2021 |title=After battlefield reversals, what next for Ethiopia's Tigray war? |publisher=Al Jazeera |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/7/10/what-next-ethiopia-tigray-war |access-date=14 October 2021}}</ref><br />2 [[Mikoyan-Gurevich MiG-23|MiG-23]]-herþotur eyðilagðar<ref>{{Cite web |date=6 December 2020 |title=Aviation Occurrence N 267277 Mig-23 |url=https://aviation-safety.net/wikibase/267277 |website=Aviation Safety Network}}</ref><ref>{{Cite web |last=Brhams |first=Jacob |date=30 November 2020 |title=Tigray Rebels Down Jet, Capture Pilot, One Day After Ethiopian Prime Minister Declares Victory |url=https://www.overtdefense.com/2020/11/30/tigray-rebels-down-jet-capture-pilot-one-day-after-ethiopian-prime-minister-declares-victory/ |website=Overt Defense}}</ref><br />2 Mi-35-þyrlur eyðilagðar<ref>{{Cite web |date=22 April 2021 |title=TDF downed A Mi-35 helicopter in central Tigray |url=https://www.globaldefensecorp.com/2021/04/23/tplf-shot-down-mi-35-helicopter/ |website=Global Defense Corp}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ranter |first=Harro |title=Accident Mil Mi-35, 20 Apr 2021 |url=https://aviation-safety.net/wikibase/253745 |website=aviation-safety.net}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 November 2021 |title=فيديو : قوات دفاع تجراى تسقط مروحية عسكرية اثيوبية وتفتح جبهة قتال جديدة فى محافظة "شرق كوجام" |agency=farajat |url=https://www.farajat.net/ar/%d9%82%d9%88%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d9%81%d8%a7%d8%b9-%d8%aa%d8%ac%d8%b1%d8%a7%d9%89-%d8%aa%d8%b3%d9%82%d8%b7-%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%ad%d9%8a%d8%a9-%d8%b9%d8%b3%d9%83%d8%b1%d9%8a%d8%a9-%d8%a7%d8%ab%d9%8a/ |access-date=12 November 2021}}</ref><br />1 C-130-flugvél eyðilögð<ref>{{Cite web |date=6 June 2021 |title=Ethiopia: C-130 aircraft downed south of Tigray region |url=https://www.monde24.com/%D8%A7%D8%AB%D9%8A%D9%88%D8%A8%D9%8A%D8%A7-%D8%A5%D8%B3%D9%82%D8%A7%D8%B7-%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A9-%D8%B9%D8%B3%D9%83%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B2-c-130-%D8%AC%D9%86/ |website=monde24.com |language=ar |access-date=6 nóvember 2022 |archive-date=24 júní 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624213022/https://www.monde24.com/%D8%A7%D8%AB%D9%8A%D9%88%D8%A8%D9%8A%D8%A7-%D8%A5%D8%B3%D9%82%D8%A7%D8%B7-%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A9-%D8%B9%D8%B3%D9%83%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%B2-c-130-%D8%AC%D9%86/ |url-status=dead }}</ref><br />{{ERI}} Óþekkt | casualties2 = [[Mynd:Flag of the Tigray Region.svg|22px|border]] 5.600 drepnir, 2.300 særðir, 2.000 teknir höndum (samkvæmt eþíópíska hernum)<ref>{{Cite news |date=4 September 2021 |title=Ethiopia: Thousands of Tigray rebels killed, military claims |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-58450223 |access-date=5 September 2021}}</ref> | casualties3 = Deilt er um nákvæma tölu hinna látnu<br /> 3 verðir Sameinuðu þjóðanna og 23 hjálparstarfsmenn drepnir<ref>{{Cite web |date=1 September 2020 |title=HC a.i. statement on the killing of 23 aid workers in the Tigray region since the start of the crisis |url=https://reliefweb.int/report/ethiopia/hc-ai-statement-killing-23-aid-workers-tigray-region-start-crisis |access-date=1 September 2020 |website=Relief Web}}</ref><br /> 875.879+ manns [[Flóttamaður|hrakin á flótta]]<ref name=":30">{{Cite web |date=29 October 2022 |title=UNICEF Ethiopia Humanitarian Situation Report No. 9 - September 2022 |url=https://reliefweb.int/report/ethiopia/unicef-ethiopia-humanitarian-situation-report-no-9-september-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221030154329/https://reliefweb.int/report/ethiopia/unicef-ethiopia-humanitarian-situation-report-no-9-september-2022 |archive-date=30 October 2022 |website=[[ReliefWeb]] |publisher=[[UNICEF]]}}</ref> (20.000 horfin)<ref>{{Cite web |title=Ethiopia: UN says 20,000 refugees missing in Tigray |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/2/ethiopia-un-says-20000-refugees-missing-in-tigray |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204120050/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/2/ethiopia-un-says-20000-refugees-missing-in-tigray |archive-date=4 February 2021 |access-date=13 February 2021 |publisher=Al Jazeera}}</ref><br /> 2.750.000 á vergangi innanlands<ref name=":30" /><br /> 13.000.000 skortir mannúðarhjálp<ref name="Reuters_13_million_starving">{{Cite web |last=Paravicini |first=Giulia |date=August 20, 2022 |title=Nearly half the people in Ethiopia's Tigray in 'severe' need of food aid, World Food Programme says |url=https://www.reuters.com/world/africa/nearly-half-people-ethiopias-tigray-need-food-aid-wfp-2022-08-19/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011115256/https://www.reuters.com/world/africa/nearly-half-people-ethiopias-tigray-need-food-aid-wfp-2022-08-19/ |archive-date=October 11, 2022 |website=[[Reuters]]}}</ref> <br /> '''Dauðsföll alls:'''<br />385.000–600.000+ (samkvæmt [[Háskólinn í Ghent|Háskólanum í Ghent]])<ref name="Ghent_death_toll">{{Cite web |last=York |first=Geoffrey |date=October 21, 2022 |title=Surge of dehumanizing hate speech points to mounting risk of mass atrocities in northern Ethiopia, experts say |url=https://www.theglobeandmail.com/world/article-surge-of-dehumanizing-hate-speech-points-to-mounting-risk-of-mass/ |url-access=registration |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022002129/https://www.theglobeandmail.com/world/article-surge-of-dehumanizing-hate-speech-points-to-mounting-risk-of-mass/ |archive-date=October 22, 2022 |website=[[The Globe and Mail]] |quote=Independent scholars, based at Ghent University in Belgium, suggest that the death toll in Tigray is now between 385,000 and 600,000.}}</ref><br />700.000–800.000 (samkvæmt sérfræðingnum Abdurahman Sayed)<ref name=":27"/> }} '''Stríðið í Tígraí''' var [[borgarastyrjöld]] sem hófst í [[Eþíópía|Eþíópíu]] árið 2020 og lauk árið 2022. Styrjöldin stóð annars vegar á milli alríkisstjórnar Eþíópíu, sem leidd er af [[Abiy Ahmed]] forsætisráðherra og [[Velmegunarflokkurinn|Velmegunarflokknum]], og hins vegar héraðsstjórnvalda í [[Tígraí-hérað]]i, sem leidd eru af [[Þjóðfrelsishreyfing Tígra|Þjóðfrelsishreyfingu Tígra]] (TPLF). ==Aðdragandi== [[Þjóðfrelsishreyfing Tígra]] (TPLF) réð að mestu yfir Eþíópíu frá árinu 1991 til ársins 2018. Hreyfingin hafði verið í forsvari [[Lýðræðis- og byltingarhreyfing eþíópísku þjóðarinnar|Lýðræðis- og byltingarhreyfingar eþíópísku þjóðarinnar]] (EPRDF), hernaðarbandalags sem steypti af stóli kommúnískri einræðisstjórn [[Mengistu Haile Mariam]] árið 1991 undir lok [[Borgarastyrjöldin í Eþíópíu|borgarastyrjaldarinnar í Eþíópíu]]. Eftir fall kommúnistastjórnarinnar réð EPRDF að nafninu til yfir Eþíópíu en í reynd hafði TPLF tögl og hagldir innan bandalagsins og réði því flestu um stjórn landsins. Á stjórnartíð TPLF naut Eþíópía töluverðs friðar, stöðugleika og hagvaxtar, en aftur á móti var spilling víðtæk og þjóðernisflokki [[Tígrar|Tígra]] var hyglt nokkuð á kostnað annarra þjóðernisbrota landsins. Á árunum 2015 til 2018 fóru fram fjöldamótmæli gegn eþíópískum stjórnvöldum, sem aðallega voru leidd af [[Orómóar|Orómóum]] og [[Amharar|Amhörum]], tveimur stærstu þjóðarbrotum Eþíópíu. Mótmælin leiddu til þess að forsætisráðherrann [[Hailemariam Desalegn]] sagði af sér og [[Abiy Ahmed]], leiðtogi [[Orómó-lýðræðisflokkurinn|Orómó-lýðræðisflokksins]] (annars af aðildarflokkum EPRDF) tók við sem forsætisráðherra. Abiy réðst fljótt í róttækar umbætur á stjórnkerfi Eþíópíu sem margar miðuðu að því að draga úr völdum TPLF. Hann lét jafnframt reka nokkra lykilmenn af Tígraí-þjóðerni úr stjórn sinni sem höfðu verið sakaðir um spillingu og valdníðslu.<ref name=kjarninn1>{{Vefheimild|titill=„Þeir drápu, hópnauðguðu og rændu“|url=https://kjarninn.is/skyring/their-drapu-hopnaudgudu-og-raendu/|útgefandi=[[Kjarninn]]|dags=27. mars 2022|skoðað=6. nóvember 2022|höfundur=Sunna Ósk Logadóttir}}</ref> Árið 2019 lét Abiy leggja niður Lýðræðis- og byltingarhreyfingu eþíópísku þjóðarinnar og steypa aðildarflokkum hennar saman í einn stjórnmálaflokk, [[Velmegunarflokkurinn|Velmegunarflokkinn]]. TPLF var eini aðildarflokkurinn sem neitaði að taka þátt í samrunanum og hélt því áfram að starfa sem sjálfstæð hreyfing, en einungis á héraðsstjórninni í [[Tígraí-hérað]]i. Stefnt hafði verið að því að halda frjálsar þingkosningar eftir mótmælin 2018 en árið 2020 ákvað Abiy Ahmed að láta fresta kosningunum vegna [[Kórónaveirufaraldurinn 2019–|COVID-19-faraldursins]].<ref>{{Vefheimild|titill=Kosningum frestað vegna kórónuveirufaraldursins|url=https://www.ruv.is/frett/2020/04/01/kosningum-frestad-vegna-koronuveirufaraldursins|útgefandi=[[RÚV]]|dags=1. apríl 2020|skoðað=28. september 2020|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}</ref> Þjóðfrelsishreyfing Tígra sætti sig ekki við frestun Abiy á þingkosningum vegna kórónaveirufaraldursins og hélt sínar eigin kosningar í Tígraí-héraði í september 2020 sem alríkisstjórnin mat ólöglegar.<ref>{{Vefheimild|titill=Tigray crisis: Why there are fears of civil war in Ethiopia|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-54826875|útgefandi=BBC|ár=2020|mánuður=5. nóvember|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=10. nóvember|höfundur=Desta Gebremedhin|tungumál=enska}}</ref> Þetta skapaði spennuþrungið ástand þar sem alríkisstjórnin og héraðsstjórnin í Tígraí viðurkenndu ekki lengur lögmæti hvers annars. ==Gangur stríðsins== [[Mynd:Mekele.jpg|thumb|left|Loftárás á Mekelle í nóvember 2020.]] Í nóvember árið 2020 sendi Abiy eþíópíska herinn inn í Tígraí-hérað eftir að vopnaðar sveitir Tígra réðust á eþíópíska herstöð. [[Debretsion Gebremichael]], héraðsforseti Tígraí og leiðtogi TPLF, sagði að Tígrar skyldu búa sig undir átök gegn alríkisstjórninni og að stríðsástand ríkti nú í héraðinu.<ref>{{Vefheimild|titill=Óttast að Eþíópía sé á barmi borgara­styrj­aldar|url=https://www.visir.is/g/20202033945d|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2020|mánuður=6. nóvember|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=6. nóvember|höfundur=Atli Ísleifsson}}</ref> Þann 29. nóvember lýsti Abiy því yfir að stjórnarherinn hefði hertekið [[Mekelle]], höfuðborg Tígraí-héraðs, og náð fullu valdi á héraðinu. Leiðtogar Tígraí sögðu engu að síður að þeir myndu berjast áfram til þess að verja sjálfsstjórn héraðsins.<ref>{{Vefheimild|titill=Abiy seg­ir stjórn­ar­her­inn með fullt vald í Tigray|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2020/11/29/abiy_segir_stjornarherinn_med_fullt_vald_i_tigray/|útgefandi=mbl.is|ár=2020|mánuður=29. nóvember|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=30. nóvember}}</ref> Stjórnarherinn naut aðstoðar bandamanna Abiy frá nágrannaríkinu [[Eritrea|Eritreu]] í hernaðinum gegn Þjóðfrelsishreyfingunni. Starfsmenn [[Amnesty International]] telja að bæði eþíópíski og erítreski herinn hafi framið fjölda stríðsglæpa í átökunum og að erítreskir hermenn hafi meðal annars framið fjöldamorð á óbreyttum borgurum í borginni [[Aksum]].<ref>{{Vefheimild|titill=Segja Erítreu seka um glæpi gegn mannkyninu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/02/26/segja-eritreu-seka-um-glaepi-gegn-mannkyninu|útgefandi=RÚV|ár=2021|mánuður=26. febrúar|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=3. mars|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> Í lok júní 2020 tókst uppreisnarhreyfingum í Tígraí-héraði að endurheimta stjórn á Mekelle. Stjórn Abiy lýsti einhliða yfir vopnahléi vegna mannúðarsjónarmiða.<ref>{{Vefheimild|titill=Andspyrnuhreyfingar náðu Mekelle aftur á sitt vald|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2021/06/29/andspyrnuhreyfingar_nadu_mekelle_aftur_a_sitt_vald/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2021|mánuður=29. júní|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=30. júní}}</ref> Í byrjun nóvember 2021 lýsti Abiy yfir [[neyðarástand]]i í Eþíópíu þar sem sveitir TPLF höfðu þá hafið framrás inn í [[Amhara-hérað]] og voru farnar að ógna höfuðborginni [[Addis Ababa]].<ref>{{Vefheimild|titill=Neyðarástand í Eþíópíu vegna uppreisnarsveitar|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2021/11/03/neydarastand_i_ethiopiu_vegna_uppreisnarsveitar/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2021|mánuður=3. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=4. nóvember}}</ref> Í desember tókst Eþíópíuher hins vegar að stöðva sókn TPLF-liða og frelsa mikilvægar borgir og bæi undan hernámi þeirra.<ref>{{Vefheimild|titill=Eþíópíuher snýr vörn í sókn|url=https://www.frettabladid.is/frettir/ethiopiuher-snyr-vorn-i-sokn/|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|ár=2021|mánuður=12. desember|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=25. júní|safnslóð=https://web.archive.org/web/20221106214402/https://www.frettabladid.is/frettir/ethiopiuher-snyr-vorn-i-sokn/|safndags=6. nóvember 2022}}</ref> Í júní 2022 skipaði Abiy nefnd til að undirbúa friðarviðræður við uppreisnarhópana.<ref>{{Vefheimild|titill=Vilja semja um frið í Eþíópíu|url=https://www.frettabladid.is/frettir/vilja-semja-um-frid-i-ethiopiu/|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|ár=2022|mánuður=18. júní|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=25. júní|safnslóð=https://web.archive.org/web/20221106221357/https://www.frettabladid.is/frettir/vilja-semja-um-frid-i-ethiopiu/|safndags=6. nóvember 2022}}</ref> ===Friðarviðræður og vopnahlé=== Í nóvember árið 2022 komust sendinefndir ríkisstjórnar Eþíópíu og uppreisnarhópanna í Tígraí að samkomulagi um „var­an­lega stöðvun stríðsátaka“ eftir friðarviðræður í [[Pretoría|Pretoríu]] sem [[Afríkusambandið]] hafði milligöngu um.<ref>{{Vefheimild|titill=Borgarastyrjöldinni í Eþíópíu lokið|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2022/11/02/borgarastyrjoldinni_i_ethiopiu_lokid/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=2. nóvember 2022|skoðað=6. nóvember 2022}}</ref> Með samningnum var uppreisnarhreyfingum TPLF og bandamanna þeirra gert að leggja niður vopn. Byggt var á gagnkvæmu trausti til að leysa ágreiningsverkefni sem eftir stóðu og ýmis ákvæði voru háð túlkunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Líkir friðarsamningi við bréf til jólasveinsins|url=https://www.ruv.is/frett/2022/11/04/likir-fridarsamningi-vid-bref-til-jolasveinsins|útgefandi=[[RÚV]]|dags=4. nóvember 2022|skoðað=6. nóvember 2022|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> ==Stríðsglæpir== [[Mynd:Mass graves in Maikadra have been prayed for and their bodies laid to rest in a church cemetery.jpg|thumb|right|Fjöldagrafir og greftrunarathafnir eftir fjöldamorð sem framin voru í Mai Kadra árið 2020.]] Báðir deiluaðilar í Tígraí-stríðinu hafa verið sakaðir um [[Stríðsglæpur|stríðsglæpi]]. Í september 2021 fór [[Michelle Bachelet]], mannréttindafulltrúi Sameinuðu þjóðanna, fram á óháða rannsókn á fregnum af því að mörghundruð óbreyttra borgara hefðu verið myrt í árás á bæinn Mai-Kadra í Tígraí-héraði. [[Abiy Ahmed]], forsætisráðherra Eþíópíu, og [[Debretsion Gebremichael]], leiðtogi TPLF, sökuðu hvor annan um að standa fyrir ódæðinu en sjónarvottar sögðu liðssveitir hliðhollar TPLF hafa staðið fyrir morðunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Eymd í Eþíópíu: Sam­einuðu þjóðirnar saka allar stríðandi fylkingar um morð og nauðganir|url=https://www.visir.is/g/20212178264d|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|dags=3. nóvember 2021|skoðað=16. desember 2022|höfundur=Samúel Karl Ólason}}</ref> Í september 2021 birti Amnesty International skýrslu þar sem hersveitir sem studdu eþíópísk stjórnvöld voru sakaðar um að hafa beitt hundruð kvenna og stúlkna nauðgunum og öðru kynferðislegu ofbeldi á átakasvæðunum í Tígraí-héraði.<ref>{{Vefheimild|titill=Eþíópía: Nauðganir notaðar sem stríðsvopn|url=https://amnesty.is/frettir/ethiopia-naudganir-notadar-sem-stridsvopn|útgefandi=[[Amnesty International]]|dags=2. september 2021|skoðað=16. desember 2022}}</ref> Mannréttindaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna birti skýrslu í nóvember 2021 þar sem herir TPLF, Eþíópíu og Eritreu voru allir sakaðir um ódæðisverk sem flokka mætti sem stríðsglæpi og [[Glæpur gegn mannúð|glæpi gegn mannúð]]. Hermenn allra fylkinga voru sakaðir um árásir á byggingar eins og skóla, sjúkrahús og bænahús auk þess sem vísað var til fjölda hefndardrápa og hópnauðgana.<ref>{{Vefheimild|titill=Óttast að stríðsglæpir hafi verið framdir|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2020/11/13/ottast_ad_stridsglaepir_hafi_verid_framdir/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=13. nóvember 2021|skoðað=16. desember 2022|höfundur=Samúel Karl Ólason}}</ref> Undir lok stríðsins, í nóvember 2022, skilaði rannsóknarnefnd á vegum [[Mannréttindaráð Sameinuðu þjóðanna|Mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna]] skýrslu þar sem báðir stríðsaðilar voru sakaðir um alvarlega glæpi á borð við aftökur án dóms og laga og nauðganir. Nefndin sagði fulla ástæðu til að ætla að brotin jafngiltu stríðsglæpum og glæpum gegn mannúð. Stjórnarherinn var jafnframt sakaður um að hafa hindrað aðgengi íbúa Tígraí að grundvallarnauðsynjum á borð við vatn, heilbrigðisþjónustu og neyðaraðstoð hjálparsamtaka.<ref>{{Vefheimild|titill=Stríðsglæpir og glæpir gegn mannkyni í Tigray-héraði|url=https://www.ruv.is/frett/2022/09/20/stridsglaepir-og-glaepir-gegn-mannkyni-i-tigray-heradi|útgefandi=[[RÚV]]|dags=20. september 2022|skoðað=16. desember 2022|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> ==Átökin 2026== Í september 2026 kom aftur til átaka milli alríkisstjórnarinnar og TPLF, sem gerði bandalag við sex aðrar fylkingar víðs vegar um Eþíópíu. Saman hófu þær [[Sóknin í Eþíópíu 2026|stórsókn]] til að velta ríkisstjórninni í Addis Ababa úr sessi.<ref>{{Vefheimild|titill=Aftur stríð í Eþíópíu|url=https://www.visir.is/g/20262939261d/aftur-strid-i-ethiopiu|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|dags=24. september 2026|skoðað=28. september 2026|höfundur=Samúel Karl Ólason}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Borgarastríð]] [[Flokkur:Saga Eþíópíu]] [[Flokkur:Stríð á 21. öld]] 8pcu3x8skgnvei8fpzcjeh27dhyh2he 0 171452 1984936 1881819 2026-11-03T21:28:48Z Zafer 41389 Replaced lead image ([[:commons:File:Cody Gakpo Liverpool FC 20261103 (1).JPG]]) 1984936 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Cody Gakpo Liverpool FC 20261103 (1).JPG|thumb|Cody Gakpo]] '''Cody Mathès Gakpo''' (f. 7. maí 1999) er hollenskur knattspyrnumaður sem spilar sem vængmaður fyrir [[Liverpool FC]] og [[hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. Gakpo er alinn upp hjá [[PSV]] og hóf frumraun sína með aðalliðinu árið 2018. Tímabilið 2021–22, vann hann verðlaun sem hollenski knattspyrnumaður ársins. [[Liverpool FC]] og PSV gerðu munnlegt samfélag um kaup enska félagsins á Gakpo áramótin 2022/2023. Gakpo vakti athygli á [[HM 2022]] þegar hann skoraði í 3 leikjum í röð í riðlakeppni mótsins. Gakpo fæddist í [[Eindhoven]]. Faðir hans er frá [[Tógó]] og af ganískum uppruna en móðir hans hollensk. {{DEFAULTSORT:Gakpo, Cody}} {{f|1999}} [[Flokkur:Hollenskir knattspyrnumenn]] ryxwj4932mey2u3fxestrbvdri7cuig 0 179543 1984944 1866333 2026-11-03T23:30:14Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984944 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Taxobox | name = | image = Allium ochotense, Hokkaido Japan K3100010.jpg | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Angiosperms'') | classis = [[Einkímblöðungur]] (''Monocots'') | ordo = [[Laukabálkur]] (''Asparagales'') | familia = [[Laukætt]] (''Alliaceae'') | genus = ''[[Laukar]]'' (''Allium'') | subgenus = Allium subg. Anguinum | species = A. ochotense | binomial = Allium ochotense | binomial_authority = [[Jaroslav Ivanovic Prokhanov|Prokh.]] | synonyms = {{collapsible list|bullets = true|title=<small>Samheiti</small> |''Allium victorialis'' var. ''platyphyllum'' <small>(Hultén) Makino</small> |''Allium victorialis'' var. ''variegatum'' <small>Nakai ex T.Mori</small> |''Allium victorialis'' subsp. ''platyphyllum'' <small>Hultén</small> |''Allium victorialis'' var. ''asiaticum'' <small>Nakai</small> |''Allium latissimum'' <small>Prokh.</small> |''Allium ochotense'' f. ''variegatum'' <small>(Nakai ex T.Mori) Nakai</small> |''Allium victorialis'' f. ''variegatum'' <small>(Nakai ex T.Mori) S.O.Yu, W.T.Lee & S.Lee</small> |''Allium wenchuanense'' <small>Z.Y.Zhu</small> }} | synonyms_ref = <ref name=IAPT/><ref>[http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php?page=art11 International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code), article 11] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161104120653/http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php?page=art11 |date=2016-11-04 }}, see section 11.2 explaining why ''"ochotense"'' holds priority</ref> }} '''''Allium ochotense''''' er tegund af laukplöntum ættuð frá NA-Asíu. Hann er líkur sigurlauk og er oft talinn afbrigði af honum, en nýlegar rannsóknir benda til þess að hann sé sjálfstæð tegund.<ref name=anita>{{Cite web |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=296132 |title=Kew World Checklist of Selected Plant Families |access-date=2024-03-31 |archive-date=2012-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121011123058/http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=296132 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-296132 The Plant List, Allium ochotense Prokh. ]</ref><ref>Denisov, N. (2008). Addition to Vascular flora of the Kozlov island (Peter the Great Gulf, Japanese sea). Turczaninowia 11(4): 29–42.</ref><ref>Choi, H.J. & Oh, B.U. (2011). A partial revision of ''Allium'' (Amaryllidaceae) in Korea and north-eastern China. Botanical Journal of the Linnean Society 167: 153–211.</ref><ref>Kharkevich, S.S. (ed.) (1987). Plantae Vasculares Orientalis Extremi Sovietici 2: 1–448. Nauka, Leningrad.</ref> ==Tilvísanir== {{Reflist}} {{commonscat|Allium ochotense}} {{wikilífverur|Allium ochotense}} {{stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Matjurtir]] [[Flokkur:Laukar|Laukar]] iex46tdnoe8ey4prktta0ev42pa0yeq 0 182594 1985011 1923028 2026-11-04T11:10:13Z TKSnaevarr 53243 1985011 wikitext text/x-wiki '''Peggy Flanagan''' fædd 22. september 1979 er vararíkisstjóri [[Minnesota]]. Hún tók við embætti vararíkisstjóra í ársbyrjun 2019 þegar [[Tim Walz]] tók við embætti [[Fylkisstjóri (Bandaríkin)|ríkisstjóra]] en áður sat hún á ríkisþingi [[Fylki Bandaríkjanna|ríkisins]] í rúm þrjú ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcchicago.com/dnc-chicago-2024/minnesota-lt-gov-peggy-flanagan-could-make-history-if-harris-walz-ticket-succeeds/3525875/|title=Minnesota Lt. Gov. Peggy Flanagan could make history if Harris-Walz ticket succeeds|last=Press • •|first=Associated|date=2024-08-19|website=NBC Chicago|language=en-US|access-date=2024-10-03}}</ref> Flanagan var kjörin á [[öldungadeild Bandaríkjaþings]] fyrir Minnesota þann 3. nóvember 2026. Hún er fyrsta konan af amerískum frumbyggjaættum til að taka sæti á öldungadeildinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Sögu­legir sigrar í Banda­ríkjunum|url=https://www.visir.is/g/20262958079d/sogulegir-sigrar-i-bandarikjunum|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=4. nóvember 2026|skoðað=4. nóvember 2026|höfundur=Eiður Þór Árnason}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Flanagan, Peggy}} [[Flokkur:Demókratar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1979]] 4j8ccb0p0fwl3emuj666qc3wg2agdul 1985013 1985011 2026-11-04T11:23:32Z TKSnaevarr 53243 1985013 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Peggy Flanagan | mynd = 2026PeggyFlanagan (newcropped).jpg | myndatexti1 = Flanagan árið 2026 | titill = [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|Öldungadeildarþingmaður]] fyrir [[Minnesota]] | verðandi = já | stjórnartíð_start =3. janúar 2027 | stjórnartíð_end = | forveri = [[Tina Smith]] | titill2 = Vararíkisstjóri Minnesota | ríkisstjóri2 = [[Tim Walz]] | stjórnartíð_start2 = 7. janúar 2019 | stjórnartíð_end2 = | forveri2 = [[Michelle Fischbach]] | eftirmaður2 = | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1979|9|22}} | fæðingarstaður = [[St. Louis Park]], [[Minnesota]], Bandaríkjunum | þjóderni = [[Bandaríkin|Bandarísk]] ([[Ojibvar|Ojibvi]]) | maki = Tim Hellendrung ​(sk. 2017)​<br>{{gifting|Thomas Weber|2019}} | stjórnmálaflokkur = [[Demókrataflokkurinn]] | börn = 1 | háskóli = [[Minnesota-háskóli]] ([[Baccalaureus Artium|BA]]) }} '''Peggy Flanagan''' fædd 22. september 1979 er vararíkisstjóri [[Minnesota]]. Hún tók við embætti vararíkisstjóra í ársbyrjun 2019 þegar [[Tim Walz]] tók við embætti [[Fylkisstjóri (Bandaríkin)|ríkisstjóra]] en áður sat hún á ríkisþingi [[Fylki Bandaríkjanna|ríkisins]] í rúm þrjú ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcchicago.com/dnc-chicago-2024/minnesota-lt-gov-peggy-flanagan-could-make-history-if-harris-walz-ticket-succeeds/3525875/|title=Minnesota Lt. Gov. Peggy Flanagan could make history if Harris-Walz ticket succeeds|last=Press • •|first=Associated|date=2024-08-19|website=NBC Chicago|language=en-US|access-date=2024-10-03}}</ref> Flanagan var kjörin á [[öldungadeild Bandaríkjaþings]] fyrir Minnesota þann 3. nóvember 2026. Hún er fyrsta konan af [[Frumbyggjar Ameríku|amerískum frumbyggjaættum]] til að taka sæti á öldungadeildinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Sögu­legir sigrar í Banda­ríkjunum|url=https://www.visir.is/g/20262958079d/sogulegir-sigrar-i-bandarikjunum|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=4. nóvember 2026|skoðað=4. nóvember 2026|höfundur=Eiður Þór Árnason}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|stjórnmál|Bandaríkin}} {{DEFAULTSORT:Flanagan, Peggy}} [[Flokkur:Demókratar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1979]] 9owr7gh0q3xwilsm2or65mta0l7hhnb 0 183124 1984998 1975973 2026-11-04T09:54:56Z Berserkur 10188 1984998 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Rodri | mynd = Rodri France v Spain 7.24.26-096 (cropped).jpg | fullt nafn = Rodrigo Hernández Cascante | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1996|6|22|}} | fæðingarbær = [[Madríd]] | fæðingarland = [[Spánn]] | hæð = 1,90 m | staða = Miðjumaður | núverandi lið = [[Manchester City]] | númer = 16 | ár í yngri flokkum = 2006-2015 | yngriflokkalið = Rayo Majadahonda, Atlético Madrid og Villarreal | ár1 = 2015-2016 | ár2 = 2015–2018 | ár3 = 2018-2019 | ár4 = 2019-2026 | ár5 = 2026- | lið1 = Villareal B | lið2 = [[Villareal CF]] | lið3 = [[Atlético Madrid]] | lið4 = [[Manchester City]] | lið5 = [[FC Barcelona]] | leikir (mörk)1 = 39 (1) | leikir (mörk)2 = 63 (1) | leikir (mörk)3 = 34 (3) | leikir (mörk)4 = 196 (23) | leikir (mörk)5 = 12 (1) | landsliðsár = 2018- | landslið = [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] | landsliðsleikir (mörk) = 70 (4) | mfuppfært = nóvember 2026 | lluppfært = júlí 2026 }} '''Rodrigo Hernández Cascante''' (f. [[22. júní]], [[1996]]) eða '''Rodri''' er spænskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarsinnaður miðjumaður fyrir [[FC Barcelona]] og [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|spænska landsliðið]]. Hann er þekktur fyrir líkamsburði sína, sendingargetu og leikskilning.<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/cdrl8jkpxxlo 'Disaster' to 'winning machine' - how good is Ballon d'Or winner Rodri?] BBC. Sótt 29. október, 2024</ref> Hann spilaði með [[Manchester City]] í 7 ár og vann fjölda titla. Rodri vann [[Ballon d'Or|gullknöttinn]] árið 2024 og var annar Spánverjinn til að gera það (Luis Suárez Miramontes vann verðlaunin 1960). Hann vann [[EM 2024]] með Spáni það ár og ensku úrvalsdeildina með Manchester City <ref>[https://www.espn.com/soccer/story/_/id/42052911/ballon-dor-man-city-rodri-wins-amid-vinicius-junior-snub Rodri wins Ballon d'Or after Premier League, Euro 2024 glory] ESPN, sótt 28. október, 2024</ref>. Hann vann verðlaunin besti leikmaðurinn á [[HM 2026]] þegar Spánn vann sinn annan heimsmeistaratitil. ==Tilvísanir== <references/> {{Gullknötturinn}} {{f|1996}} [[Flokkur:Spænskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Verðlaunahafar Gullknattarins]] bg6htj1c9kab21v39e3l7j1z89ubt7n 0 188588 1984994 1979545 2026-11-04T09:39:38Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984994 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Goo Hara | image = 170807 구하라 (cropped).jpg | alt = Goo, í hvítum kjól, brosandi og horfandi áfram | caption = Goo á frumsýningu ''[[Midnight Runners]]'' árið 2017 | birth_date = {{fæðingardagur|1991|1|3}} | birth_place = [[Gwangju|Kwangju]], Suður-Kórea | death_date = {{dánardagur og aldur|2019|11|24|1991|1|3}} | death_place = [[Seúl]], Suður-Kórea | death_cause = [[Sjálfsvíg]] | resting_place = Skycastle Memorial Park Gwangju, Suður-Kórea | occupation = {{hlist|Söngvari|leikari}} | years_active = 2008–2019 | agent = {{hlist|[[KeyEast]]|Ogi}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | genre = [[K-pop]] | instrument = Söngur | label = [[DSP Media|DSP]] | past_member_of = [[Kara (South Korean group)|Kara]] | hangul = %구하라 }} <nowiki></nowiki> | signature = Hara's signature.svg }} {{Hreingera}} '''Goo Hara''' ([[hangúl]]: 구하라; [[hanja]]: 球廈邏; 3. janúar 1991 – 24. nóvember 2019) einnig þekkt sem '''Hara''', var suðurkóreskur söngvari og leikari. Hún var meðlimur [[Kóreupopp|K-pop]] stelpnahópsins [[Kara (Suður-Kóreskur stelpnahópur)|Kara]], og hafði líka leikið í ''City Hunter'' (2011). Hún debutaði sem sólóisti í júlí 2015 með [[Stuttskífa|stuttskífunni]] ''Alohara (Can You Feel It?).'' Eftir að Kara leystist upp árið 2016 hélt hún áfram með sólóferil sinn hjá annari umboðsskrifstofu KeyEast. Í júní 2019 skrifaði hún undir með Production Ogi og hélt áfram sjálfstæðum verkefnum sínum í [[Japan]] þar sem hún naut velgengni meðal aðdáenda. Síðasta útgáfa hennar af [[tónlist]] var maxi-eintak af laginu „Midnight Queen“, sem kom út 19. september 2019. Í nóvember 2019 hóf hún japanskan mini-túr til að styðja plötuna. Goo fannst látin heima hjá sér í Seúl, Suður-Kóreu, þann 24. nóvember 2019, 28 ára gömul. Dauði hennar var talið sjálfsvíg. Áður en hún lést hafði Goo orðið fyrir mörgum áfallaatburðum, svo sem lagadeilum við fyrrverandi kærasta sinn, Choi Jong-Bum, sem beitti Goo ofbeldi árið 2018 og hótaði að birta kynlífsupptöku af þeim. Þetta leiddi til stöðugs áreitis frá kóreskum almenningi sem bjóst við því að K-pop stjörnur fylgdu ströngum siðferðisreglum. Og sjálfsvíg nánustu vinkonu hennar [[Sulli]] í október, sem hafði orðið fyrir svipuðu áreiti frá almenning. Dauði Goo leiddi til krafa um umbætur, þar á meðal beiðni sem lögð voru fyrir [[Cheong Wa Dae|bláa húsinu]] varðandi kynferðisbrot, neteinelti og erfðarétt. Síðar kom í ljós að Goo hafði lykilhlutverk í því að fá vin sinn, [[Choi Jong-hoon]], til að upplýsa um hver væri spillti lögreglumaðurinn sem verndaði Choi og aðra meðlimi KakaoTalk spjallhebergjanna, þar sem nauðgunarmyndböndum var deilt. == Æviágrip == === Æska === Goo var fædd 3. janúar 1991 í [[Gwangju]], [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]].<ref>{{cite news |last=Kim |first=Min-ji |date=January 3, 2020 |script-title=ko:故 구하라 생일...친오빠 추모글 "거기선 걱정없이 행복하길" |url=https://www.news1.kr/entertain/celebrity-topic/3808064 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526171649/https://www.news1.kr/articles/?3808064 |archive-date=May 26, 2020 |access-date=January 4, 2020 |work=News1 |language=ko}}</ref><ref>{{cite news |last=Kim |first=Min-ji |date=January 3, 2020 |script-title=ko:故 구하라 생일...친오빠 추모글 "거기선 걱정없이 행복하길" |url=https://www.news1.kr/entertain/celebrity-topic/3808064 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526171649/https://www.news1.kr/articles/?3808064 |archive-date=May 26, 2020 |access-date=January 4, 2020 |work=News1 |language=ko}}</ref> Foreldrar Goo skildu þegar hún var átta ára eftir að móðir hennar yfirgaf fjölskylduna.<ref>{{Cite web|url=https://www.todayonline.com/8days/sceneandheard/entertainment/goo-haras-estranged-mother-went-late-stars-funeral-and-asked|title=Goo Hara's Estranged Mother Went To The Late Star's Funeral And Asked For Photos With Celebs|website=TODAYonline|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801044934/https://www.todayonline.com/8days/sceneandheard/entertainment/goo-haras-estranged-mother-went-late-stars-funeral-and-asked|archive-date=August 1, 2020|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> Goo og bróðir hennar voru alin upp hjá ömmu sinni á meðan faðir þeirra vann sem byggingarverkamaður víðs vegar um landið til að framfleyta fjölskyldunni.<ref>{{Cite web|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20200312069900502|date=March 12, 2020|website=[[Yonhap News Agency]]|script-title=ko:[팩트체크] 어린자식 두고 떠났던 친모가 구하라 재산 절반 상속?|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005081623/https://www.yna.co.kr/view/AKR20200312069900502|archive-date=October 5, 2022|access-date=March 13, 2020|url-status=live}}</ref> Hún gekk í Woonchun-grunnskóla og Jeonnam-gagnfræðaskóla, og æfði frjálsar íþróttir í tvö ár.<ref>{{cite news |last=Kim |first=Hyung-woo |date=October 6, 2009 |script-title=ko: 구하라 달리기 괴력 이유있었네 '초중시절 2년간 육상부 활동' |url=http://www.newsen.com/news_view.php?uid=200910061039561002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605034143/https://www.newsen.com/news_view.php?uid=200910061039561002 |archive-date=June 5, 2020 |access-date=January 4, 2020 |work=Newsen |language=ko}}</ref> Goo flutti til Seúl á meðan hún stundaði nám í Jeonju-listaháskólanum og tók þátt í unglingasamkeppni SM Entertainment árið 2005.<ref name="Hwang-2019">{{cite news |last=Hwang |first=Ji-young |date=November 25, 2019 |script-title=ko:'17세 데뷔' 故구하라, 굴곡졌던 11년 연예계 활동 [종합] |url=http://isplus.live.joins.com/news/article/article.asp?total_id=23640875&cloc= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200801090910/http://isplus.live.joins.com/news/article/article.asp?total_id=23640875&cloc= |archive-date=August 1, 2020 |access-date=January 4, 2020 |language=ko}}</ref> Síðar skipti hún yfir í Stúlkna Upplýsingaiðnaðar-menntaskóli Dongmyung og sótti að því loknu Sungshin-kvennaháskólann.<ref>{{cite news |date=November 2, 2010 |script-title=ko:카라 구하라 성신여자대학교 수시 합격 |url=http://sports.chosun.com/news/news.htm?id=201011030100024400001212&ServiceDate=20101102 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171230172540/http://sports.chosun.com/news/news.htm?id=201011030100024400001212&ServiceDate=20101102 |archive-date=December 30, 2017 |access-date=December 30, 2017 |website=[[Sports Chosun]].com |language=ko}}</ref><ref>{{cite news |last=Kim |first=Jae-won |date=November 24, 2019 |script-title=ko:비보 전해진 구하라, 어린시절부터 연예인 꿈꿔 온 소녀 |url=http://www.sportsworldi.com/newsView/20191124509064 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191126035332/http://www.sportsworldi.com/newsView/20191124509064 |archive-date=November 26, 2019 |access-date=January 4, 2020 |work=Sports World i |language=ko}}</ref> Á skólaárunum starfaði hún sem fyrirsæta fyrir netfataverslanir.<ref>{{cite news |date=July 20, 2009 |script-title=ko:구하라, 데뷔전 피팅모델 때부터 '완벽 미모'로 유명해 |url=http://www.asiatoday.co.kr/view.php?key=268707 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519053405/http://www.asiatoday.co.kr/view.php?key=268707 |archive-date=May 19, 2020 |access-date=January 4, 2020 |work=[[Asia Today]] |language=ko}}</ref> Árið 2007 reyndi hún án árangurs að komast inn í [[JYP Entertainment]] í prufusöng. === 2008–2015: Kara === {{Main|Kara (Suður-Kóreskur stelpnahópur)}} [[File:Koo Hara.jpg|thumb|Goo árið 2009|308x308px]] Goo gekk í stelpnahópinn Kara árið 2008, eftir brotthvarf meðlimsins Kim Sung-hee.<ref>{{cite web|url=http://tenasia.hankyung.com/archives/684|date=March 10, 2009|work=10Asia|language=ko|script-title=ko:카라│My name is...2|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052202/http://tenasia.hankyung.com/archives/684|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Í október 2009 varð hún þátttakandi í raunveruleikaþætti KBS, ''Invincible Youth''.<ref name="No Cut News-2009">{{cite web|url=https://www.nocutnews.co.kr/news/4146443|title=KBS '청춘불패', '아이돌 7공주'의 좌충우돌 시골생활 정착기|date=October 9, 2009|website=[[No Cut News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185450/https://www.nocutnews.co.kr/news/4146443|archive-date=May 9, 2019|access-date=March 8, 2017|url-status=live}}</ref> Þann 5. janúar 2010, í þætti af ''Strong Heart'' á SBS, viðurkenndi Goo að hún hefði farið í tannréttingar og minniháttar lýtaaðgerðir. Hún sagði að hún hefði alltaf haft tvöföld augnlok, en farið í aðgerð til að gera þau skýrari.<ref>{{cite web|url=http://www.mnetamerica.com/news/article/93937/karas-goo-hara-admits-she-gets-botox-and-lifts|title=Kara′s Goo Hara Admits She Gets Botox and Lifts|date=June 11, 2015|work=Mwave|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526143940/http://www.mnetamerica.com/news/article/93937/karas-goo-hara-admits-she-gets-botox-and-lifts|archive-date=May 26, 2019|access-date=December 20, 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sbs.com.au/popasia/blog/2017/02/23/5-idols-who-admitted-plastic-surgery|title=5 idols who admitted to plastic surgery|date=February 24, 2017|work=SBS PopAsia|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052653/https://www.sbs.com.au/popasia/blog/2017/02/23/5-idols-who-admitted-plastic-surgery|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> [[File:Koo Hara in 2010 Asia Song Festival.jpg|thumb|left|Goo á sönghátið Asíu 2010|308x308px]] Árið 2011 lék Goo sitt fyrsta sjónvarpshlutverk í ''City Hunter'' á SBS,<ref>{{cite web|url=http://www.newsen.com/news_view.php?uid=201104131024421001|date=April 13, 2011|website=Newsen|script-title=ko:맏언니 박규리, 구하라 연기자 데뷔 지원사격 '시티헌터 OST 부른다'|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308222038/http://www.newsen.com/news_view.php?uid=201104131024421001|archive-date=March 8, 2017|access-date=March 8, 2017|url-status=live}}</ref> þar sem hún fór með hlutverk Choi Da-hye, dóttur forseta Suður-Kóreu.<ref>{{cite web|url=http://en.tenasia.com/archives/6409|title=KARA Gu Hara to make acting debut through "City Hunter"|date=March 14, 2011|work=10Asia|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052739/http://en.tenasia.com/archives/6409|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Þann 19. janúar 2011 var tilkynnt að Goo myndi segja upp samningi sínum við útgáfufyrirtækið DSP Media ásamt þremur öðrum meðlimum Kara, og höfðað var mál fyrir þeirra hönd. Síðar sama dag var tilkynnt að hún myndi hætta þátttöku í málinu og hefði snúið aftur til fyrirtækisins,<ref>Lee, Woo-young. [http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20110119000516 KARA member Gu Ha-ra withdraws contract termination] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320091419/http://www.koreaherald.com/entertainment/Detail.jsp?newsMLId=20110119000516|date=March 20, 2012}}. ''[[The_Korea_Herald]]''. January 19, 2011. Retrieved January 19, 2011.</ref> þar sem hún hafði greinilega ekki verið fullkomlega meðvituð um allar upplýsingar málsins.<ref>{{in lang|ko}} Kim, Seong-han. [http://news.naver.com/main/hotissue/read.nhn?mid=hot&sid1=106&gid=330818&cid=634836&iid=294539&oid=038&aid=0002122145&ptype=011 <nowiki>[단독] 구하라 "카라 지키겠다" 잔류 선언... 소송서 빠지겠다 주장 (</nowiki>''Goo Hara: "I Will Protect Kara", Declares to Remain'')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210719000832/https://news.naver.com/main/hotissue/read.nhn?mid=hot&sid1=106&gid=330818&cid=634836&iid=294539&oid=038&aid=0002122145&ptype=011|date=July 19, 2021}}. ''[[Naver|Naver News]]''/''[[Hankook_Ilbo]]''. January 19, 2011. Retrieved January 19, 2011.</ref> Í nóvember 2011 urðu hún og Nicole Jung (líka úr Kara) nýir kynnar í þættinum ''Inkigayo'',<ref>{{Cite web|url=https://news.nate.com/view/20111113n03112?mid=e0102|website=[[Nate News]]|language=ko|script-title=ko:[단독] 구하라-니콜 '인기가요' MC 합류, 아이유와 女 3MC체제|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716204705/https://news.nate.com/view/20111113n03112?mid=e0102|archive-date=July 16, 2021|access-date=March 14, 2020|url-status=live}}</ref> þær hættu í þættinum 19. ágúst 2012 til að einbeita sér að endurkomu Kara.<ref>{{Cite web|url=https://news.nate.com/view/20120819n08532|website=[[Nate News]]|language=ko|script-title=ko:구하라·니콜, '인가' MC 하차.."26일 카라 컴백"|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716204709/https://news.nate.com/view/20120819n08532|archive-date=July 16, 2021|access-date=March 14, 2020|url-status=live}}</ref> Árið 2013 starfaði Goo með japanska tónlistarmanninum og lagahöfundinum Masaharu Fukuyama við að taka upp lagið „Magic of Love“ á kóresku undir verkefnahópnum Hara+. Lagið var notað í aðalhljóðrás FujiTV-dramanu ''Galileo'', þar sem Fukuyama fór með aðalhlutverk.<ref>{{cite web|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2969880|title=KARA's Goo Ha-ra to do soundtrack|date=April 9, 2013|website=[[Korea JoongAng Daily]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711023810/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2969880|archive-date=July 11, 2018|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Í október 2013 var hún útnefnd blóðgjafasendiherra fyrir Hanmaum-blóðbankann.<ref>{{cite web|url=http://www.kpopstarz.com/articles/47243/20131029/kara-goo-hara-chosen-to-be-ambassador-for-blood-donations.htm|title=KARA Goo Hara Chosen to be Ambassador for Blood Donations|date=October 29, 2013|work=KpopStarz|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308221020/http://www.kpopstarz.com/articles/47243/20131029/kara-goo-hara-chosen-to-be-ambassador-for-blood-donations.htm|archive-date=March 8, 2017|access-date=March 8, 2017|url-status=live}}</ref> Þann 29. desember 2014 kom hún fram í eigin raunveruleikaþætti ''On & Off'', sem sýndur var á MBC Music.<ref>{{cite web|url=http://www.mwave.me/en/news/news/view/82092/Kara%E2%80%99s-Goo-Hara-to-Launch-Her-Exclusive-Reality-Show-%E2%80%98Hara-On---Off%E2%80%99|title=Kara's Goo Hara to Launch Her Exclusive Reality Show 'Hara On & Off'|date=December 2, 2014|work=Mwave|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052512/http://www.mwave.me/en/news/news/view/82092/Kara%E2%80%99s-Goo-Hara-to-Launch-Her-Exclusive-Reality-Show-%E2%80%98Hara-On---Off|archive-date=December 22, 2017|quote=An affiliate of MBC Music told Newsen on December 2, "We're currently filming Kara Goo Hara's exclusive reality program Hara On &amp; Off." The affiliate added, "Hara On &amp; Off is a reality program that will show the human Goo Hara, featuring her personal life and candid sides, other than what's shown on broadcasts." The eight-episode long Hara On &amp; Off began filming at the end of November and will air the first episode at the end of December.|url-status=dead}} <!-- Text is in the meta 'description' tag. --></ref> ==== Alohara (Can You Feel It) ==== Í janúar 2015 hóf Goo störf sem þáttastjórnandi í fegurðarþætti KBS, ''A Style For You'', ásamt Kim Heechul úr Super Junior, Hani úr EXID og Bora úr Sistar.<ref name="Kpop Herald-20152">{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201501211709250508183_2&ACE_SEARCH=1|title=Gu Ha-ra and Heechul to head fashion program|date=January 21, 2015|work=[[Kpop Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051551/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201501211709250508183_2&ACE_SEARCH=1|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Í júní 2015 gaf hún út fegurðarbókina ''Nail Hara''.<ref>{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201506031729148393933_2&ACE_SEARCH=1|title=KARA Gu Ha-ra to put out beauty book|date=June 23, 2015|work=[[Kpop Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052452/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201506031729148393933_2&ACE_SEARCH=1|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Í júlí 2015 hóf Goo sólóferil sinn þegar hún gaf út [[Smáskífa|smáskífuna]] ''Alohara (Can You Feel It?)'', sem náði 4. sæti á innlendum listum. Aðal lagið „Choco Chip Cookies“ er með suður-kóreska rapparanum Giriboy.<ref>{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201507071749262632585_2&ACE_SEARCH=1|title=Goo Ha-ra to make solo debut|date=July 7, 2015|work=[[Kpop Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051001/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201507071749262632585_2&ACE_SEARCH=1|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201507131439362485218_2&ACE_SEARCH=1|title=Goo Ha-ra releases track list of 'Alohara'|date=July 13, 2015|work=[[Kpop Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051003/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201507131439362485218_2&ACE_SEARCH=1|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3006506|title=Giriboy, Goo Ha-ra team up|date=July 12, 2015|website=[[Korea JoongAng Daily]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052916/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3006506|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Í október 2015 gekk Goo í skemmtiþáttinn ''Shaolin Clenched Fists''. == 2016–2019: Lokaverk == Þann 15. janúar 2016 leystist Kara upp eftir að Goo og meðlimirnir Park Gyu-ri og Han Seung-yeon hættu hjá DSP Media þegar samningar þeirra við fyrirtækið runnu út. Nokkrum dögum síðar skrifaði Goo undir með KeyEast til að halda áfram sóloferil sínum.<ref>{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201601181159112847542_2&ACE_SEARCH=1|title=Goo Ha-ra joins KeyEast|date=January 18, 2016|work=[[Kpop Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052455/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201601181159112847542_2&ACE_SEARCH=1|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Í desember 2016 söng hún á smáskífu Thunder, „Sign“.<ref>{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201611301132350059125_2&ACE_SEARCH=1|title=Thunder's new release to feature Goo Ha-ra|date=November 30, 2016|work=[[Kpop Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051037/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201611301132350059125_2&ACE_SEARCH=1|archive-date=December 22, 2017|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Í ágúst 2017 lék hún í vefmyndinni ''Sound of a Footstep''.<ref>{{cite web|url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/features.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601013&seq=380&mode=FEATURES_VIEW&returnUrl=&searchKeyword=|title=The Constantly Evolving Korean Film Industry: Web Content|date=September 18, 2017|work=Korean Film Biz Zone|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125205822/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/features.jsp?pageIndex=1&blbdComCd=601013&seq=380&mode=FEATURES_VIEW&returnUrl=&searchKeyword=|archive-date=January 25, 2021|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Í nóvember 2017 gekk hún í skemmtiþáttinn ''Seoul Mate''.<ref>{{cite web|url=http://entertain.naver.com/now/read?oid=311&aid=0000794957|date=November 15, 2017|work=Xports News|language=ko|script-title=ko:[공식입장] '서울메이트' 측 "구하라, 호스트로 출연...자택 공개"|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719052032/https://entertain.naver.com/now/read?oid=311&aid=0000794957|archive-date=July 19, 2021|access-date=December 20, 2017|url-status=live}}</ref> Í janúar 2018 gaf Goo út lag sem var hluti af hljóðrás fyrir þættina ''Jugglers'', titlað „On A Good Day“.<ref>{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201801231459344485384_2|title=Gu Hara contributes to 'Jugglers' soundtrack|date=January 23, 2018|work=[[Kpop Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123112743/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201801231459344485384_2|archive-date=January 23, 2018|access-date=January 23, 2018|url-status=live}}</ref> Í apríl 2018 stýrði hún fegurðarþætti JTBC, ''My Mad Beauty Diary''.<ref>{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201804121434325173540_2|title=JTBC's new channel to launch with beauty show|date=April 12, 2018|website=[[Kpop Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412212247/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201804121434325173540_2|archive-date=April 12, 2018|access-date=April 12, 2018|url-status=live}}</ref> Í júlí var hún útnefnd heiðursfulltrúi 6. Animal Film Festival.<ref>{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201807051732428165118_2|title=Goo Ha-ra named ambassador for Suncheon animal film fest|date=July 5, 2018|website=[[Kpop Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712023131/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201807051732428165118_2|archive-date=July 12, 2018|access-date=July 11, 2018|url-status=live}}</ref> Í ágúst 2018 hóf Goo sólóferil sinn í Japan með útgáfu lagsins „Wild“.<ref>{{cite web|url=https://www.allkpop.com/article/2018/08/hara-says-she-can-be-a-bad-girl-in-wild-mv|title=Hara says she can be a bad girl in 'Wild' MV|date=August 24, 2018|work=[[Allkpop]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825011035/https://www.allkpop.com/article/2018/08/hara-says-she-can-be-a-bad-girl-in-wild-mv|archive-date=August 25, 2018|access-date=August 24, 2018|url-status=live}}</ref> Frá október 2018 lenti Goo í lagalegum deilum við fyrrverandi kærasta sinn, Choi Jong-bum, sem stóð fram á árið 2019.<ref>{{cite web|url=https://www.soompi.com/article/1259165wpp/goo-hara-choi-jong-bum-prosecuted-separate-charges|title=Goo Hara's And Choi Jong Bum's Cases To Be Forwarded To Prosecutors|date=November 6, 2018|work=[[Soompi]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107070929/https://www.soompi.com/article/1259165wpp/goo-hara-choi-jong-bum-prosecuted-separate-charges|archive-date=November 7, 2018|access-date=November 6, 2018|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.soompi.com/article/1348952wpp/choi-jong-bum-receives-suspended-sentence-goo-haras-legal-representatives-respond|title=Choi Jong Bum Receives Suspended Sentence And Goo Hara's Legal Reps Respond + Prosecution Appeals|date=August 2019|work=[[Soompi]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913205245/https://www.soompi.com/article/1348952wpp/choi-jong-bum-receives-suspended-sentence-goo-haras-legal-representatives-respond|archive-date=September 13, 2019|access-date=September 5, 2018|url-status=live}}</ref> Eðli deilanna hafði áhrif á bæði atvinnu- og einkalíf hennar, þar á meðal að Content Y (dótturfyrirtæki KeyEast sem Goo hafði unnið með frá 2017) ákvað að endurnýja ekki samninginn hennar þegar hann rann út í janúar 2019.<ref>{{Cite news |last=Lee |first=Ha-na |date=February 1, 2019 |script-title=ko:[공식입장] 콘텐츠와이 측, "구하라와 1월 전속계약 만료, 재계약 NO" |url=https://www.sedaily.com/NewsView/1VF57EFX8S |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516180644/https://www.sedaily.com/NewsView/1VF57EFX8S |archive-date=May 16, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=[[The Seoul Economy Daily]]}}</ref> Eftir hlé fyrsta helming 2019 tilkynnti Goo í júní 2019 að hún hefði skrifað undir við Production Ogi til að halda áfram verkefnum sínum í Japan.<ref>{{cite web|url=https://www.soompi.com/article/1333866wpp/goo-hara-set-to-resume-activities-in-japan-after-signing-on-with-new-agency|title=Goo Hara Set To Resume Activities In Japan After Signing On With New Agency|date=June 21, 2019|work=[[Soompi]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190624132154/https://www.soompi.com/article/1333866wpp/goo-hara-set-to-resume-activities-in-japan-after-signing-on-with-new-agency|archive-date=June 24, 2019|access-date=June 21, 2019|url-status=live}}</ref> Goo hafði áður notið vinsælda í Japan þegar Kara var enn virkt, meðal annars með þátttöku sinni í 62. NHK Kōhaku Uta Gassen.<ref>{{Cite web|url=https://www.asahi.com/articles/ASMCS6X5CMCSUHBI02Y.html|title=元ＫＡＲＡのク・ハラさん死亡 自宅で遺体見つかる：朝日新聞デジタル|date=November 24, 2019|website=[[The Asahi Shimbun]]|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108041902/https://www.asahi.com/articles/ASMCS6X5CMCSUHBI02Y.html|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref><ref name="South China Morning Post-2019">{{Cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/news-trends/article/3039347/goo-hara-remembered-5-things-know-about-k-pop-queen-who|title=RIP Goo Hara: 5 things to know about the K-pop queen|date=November 26, 2019|website=South China Morning Post|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225247/https://www.scmp.com/magazines/style/news-trends/article/3039347/goo-hara-remembered-5-things-know-about-k-pop-queen-who|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref> Síðasta útgáfa Goo fyrir andlát var maxi-eintak smáskífunnar ''Midnight Queen'', sem kom út í september 2019.<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/international/8544595/goo-hara-was-a-k-pop-royal-who-deserved-a-better-world|title=Goo Hara Was a K-Pop Royal Who Deserved a Better World|date=November 24, 2019|work=[[Soompi]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128062115/https://www.billboard.com/articles/news/international/8544595/goo-hara-was-a-k-pop-royal-who-deserved-a-better-world|archive-date=November 28, 2019|access-date=November 24, 2019|url-status=live}}</ref> Hún fór einnig í mini-túr undir heitinu ''Hara Zepp Tour 2019: Hello'' til að styðja plötuna. Túrinn samanstóð af fjórum tónleikum í Japan í nóvember 2019 og lauk þann 19.<ref>{{cite web|url=http://k-fan.official-fan.com/hara-tour2019/|title=HARA Zepp Tour 2019 ～HELLO～ Official Site|date=November 11, 2019|work=Production Ogi|archive-url=https://web.archive.org/web/20191125170556/http://k-fan.official-fan.com/hara-tour2019/|archive-date=November 25, 2019|access-date=November 11, 2019|url-status=live}}</ref> Goo hafði farsælan sólóferil í Japan og var vel tekið á móti henni af japönskum aðdáendum á mini-túrnum.<ref name="South China Morning Post-20192">{{Cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/news-trends/article/3039347/goo-hara-remembered-5-things-know-about-k-pop-queen-who|title=RIP Goo Hara: 5 things to know about the K-pop queen|date=November 26, 2019|website=South China Morning Post|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225247/https://www.scmp.com/magazines/style/news-trends/article/3039347/goo-hara-remembered-5-things-know-about-k-pop-queen-who|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://bunshun.jp/articles/-/16412|title=元KARAク・ハラ 死の5日前"最後の単独インタビュー"で一瞬見せた「えっ？」という表情|last=三行|first=河崎|date=November 30, 2019|website=文春オンライン|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108041851/https://bunshun.jp/articles/-/16412|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref> Þann 12. janúar 2020 var tónlistarmyndbandið við „Hello“, B-hlið lagsins af ''Midnight Queen'', gefið út eftir lát hennar.<ref>{{cite news |last=Hwang |first=Ji-young |date=January 13, 2020 |script-title=ko:故구하라 유작 '헬로' 공개...애절한 발라드 |url=http://isplus.live.joins.com/news/article/article.asp?total_id=23680888 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605095659/http://isplus.live.joins.com/news/article/article.asp?total_id=23680888 |archive-date=June 5, 2020 |access-date=January 13, 2020 |work=[[Ilgan Sports]] |language=ko}}</ref> Textarnir voru samdir af Goo til að þakka stuðningsmönnum sínum, og myndbandið sýndi hana gegn næturljósmynd [[Tókýó]], sem hún elskaði.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaone.com/entertainment/late-goo-haras-surprise-gift-fans-new-music-video-released-posthumously-her-birthday|title=The late Goo Hara's surprise gift to fans: A new music video released posthumously on her birthday|date=January 13, 2020|website=AsiaOne|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115034110/https://www.asiaone.com/entertainment/late-goo-haras-surprise-gift-fans-new-music-video-released-posthumously-her-birthday|archive-date=January 15, 2020|access-date=January 15, 2020|url-status=live}}</ref> Sem framhald tónlistarmyndbandsins var gefinn út ljósmyndabók 6. apríl 2020, sem minnti á Goo með myndum teknar rétt fyrir lát hennar.<ref>{{Cite web|url=https://hk.appledaily.com/entertainment/20200405/5D7XHJXCUPUTK2G7ZTWCR4VHLY/|title=胞兄大數母親行為卑劣 具荷拉寫真藍天最後身影|website=Apple Daily 蘋果日報|language=zh-hk|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801042448/https://hk.appledaily.com/entertainment/20200405/5D7XHJXCUPUTK2G7ZTWCR4VHLY/|archive-date=August 1, 2020|access-date=June 10, 2020|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.oricon.co.jp/news/2160262/full/|title=元KARAのHARAさん、フォトブックが「写真集」8位に登場 昨年沖縄で撮影|date=October 5, 2022|website=ORICON NEWS|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005081624/https://www.oricon.co.jp/news/2160262/full/|archive-date=October 5, 2022|access-date=October 5, 2022|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.daily.co.jp/gossip/2020/01/13/0013029465.shtml|title=ＨＡＲＡさん、最後のフォトブック発売へ ファンの声が後押し...ＭＶも公開/デイリースポーツ online|website=デイリースポーツ online|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114045905/https://www.daily.co.jp/gossip/2020/01/13/0013029465.shtml|archive-date=January 14, 2020|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> Þann 16. júlí 2024 gaf Kara út kóresku útgáfuna af „Hello“ með lögum Goo í því. Lagið átti upphaflega að fylgja fjórðu plötu Kara, ''Full Bloom'', árið 2013, en var að lokum ekki innifalið. Það var þá sem Goo tók upp lög sín. Útgáfa 2024 var endurröðuð og endurhlaðin til að henta öllum meðlimum hópsins, þar á meðal Hur Young-ji, sem gekk í Kara árið 2014.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2024/music/news/goo-hara-kara-hello-new-single-1236073448/|title=Late K-Pop Star Goo Hara Featured on Kara's New Single 'Hello'|last=Frater|first=Patrick|date=July 16, 2024|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716115651/https://variety.com/2024/music/news/goo-hara-kara-hello-new-single-1236073448/|archive-date=July 16, 2024|access-date=July 16, 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20240716050576|title=Kara unveils new song 'Hello' featuring all six members|last=Hong|first=Yoo|date=July 16, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240717005721/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20240716050576|archive-date=July 17, 2024|access-date=July 17, 2024|url-status=live}}</ref> == Einkalíf == === Lagadeilur við Choi Jong-bum === Goo stundaði stefnumót við hárgreiðslumanninn Choi Jong-Bum eftir að þau hittust fyrst á tökustað fegurðarþáttarins ''My Mad Beauty Diary''.<ref>{{cite news |last=Han |first=Soo-ji |date=September 17, 2018 |script-title=ko:구하라 남자친구 '청담동 유아인', 생각보다 심각한 상처에 '충격'...'사회 생활 어려워' |url=http://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=483284 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200515230013/http://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=483284 |archive-date=May 15, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=Top Star News |language=ko}}</ref> Um klukkan 1 að nóttu þann 13. september 2018 braut ölvaður Choi sér inn í heimili Goo á meðan hún svaf og hófst deila sem þróaðist í ofbeldi, þegar hann reyndi að slíta sambandinu við hana.<ref>{{Cite news |date=August 29, 2019 |script-title=ko:'구하라 폭행' 전 남자친구, 1심 징역형..."촬영은 무죄" |url=http://www.newsis.com/view/?id=NISX20190829_0000754836&cID=10201&pID=10200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528194409/https://newsis.com/view/?id=NISX20190829_0000754836&cID=10201&pID=10200 |archive-date=May 28, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=[[Newsis]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite news |last=Jin |first=Hyang-hee |date=August 29, 2019 |script-title=ko:구하라 측, 최종범 '집행유예'에 반발..."더 강한 처벌 필요" 항소 예고 |url=https://www.mk.co.kr/star/hot-issues/view/2019/08/678469/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221005081627/https://www.mk.co.kr/star/hot-issues/view/2019/08/678469/ |archive-date=October 5, 2022 |access-date=November 25, 2019 |work=Star Today}}</ref> Lögregla kom á heimili Goo eftir að Choi kærði hana fyrir árás.<ref>{{Cite news |last=Baek |first=Ji-eun |date=September 18, 2018 |title=[SC현장] "진실 밝힐것" 구하라, 남친폭행 혐의 첫 경찰조사(종합) |url=http://sports.chosun.com/news/ntype.htm?id=201809190100157590012167&servicedate=20180918 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200604010350/https://sports.chosun.com/news/ntype.htm?id=201809190100157590012167&servicedate=20180918 |archive-date=June 4, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=[[Sports Chosun]] |language=ko}}</ref> Goo sagði að atvikið hefði verið báðum að kenna og báðir aðilar birtu myndir af meiðslum sínum á netinu til að útskýra sína hlið málsins.<ref>{{Cite news |last=Son |first=Hyo-jung |date=September 18, 2018 |script-title=ko:'남친 폭행 혐의' 구하라, 경찰 출석 "조사 성실히 임해 진실 밝힐 것"[종합] |url=https://www.tvreport.co.kr/1080445 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513220527/https://www.tvreport.co.kr/1080445 |archive-date=May 13, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=TV Report |language=ko}}</ref><ref>{{Cite news |last=Jung |first=Eun-ran |date=September 16, 2018 |script-title=ko:구하라 남자친구 상처, 성한 곳이 없다? "눈 아래도 약 4cm 상처" |url=http://www.seoulwire.com/news/articleView.html?idxno=26677 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200514195657/http://www.seoulwire.com/news/articleView.html?idxno=26677 |archive-date=May 14, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=Seoulwire |language=ko}}</ref> Í viðtali við kóreska slúðurmiðilinn ''Dispatch'' þann 17. september sagði Goo að slagsmálin hefðu byrjað vegna þess að hún hafði fengið sér hádegismat með karlkyns kunningja, sem gerði Choi afbrýðissaman.<ref>{{Cite news |date=2018-09-17 |script-title=ko:[단독] 구하라가 밝힌 그날 새벽..."폭언, 폭행, 그리고 협박"(인터뷰) |url=https://www.dispatch.co.kr/1486893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221101192219/https://www.dispatch.co.kr/1486893 |archive-date=November 1, 2022 |access-date=2025-01-23 |work=[[Dispatch (South Korea)|Dispatch]] |language=ko-KR}}</ref> Eftir atvikið fór Goo í læknisskoðun og greindist með blæðingar í legi og leggöngum; hún var einnig greind með „tog í hálskraga“, „áverka og tog í andliti“, „áverka og tog í læri“ og „áverka og auka tog í hægri framhandlegg“.<ref>{{Cite news |last=Kim |first=Jae-myung |date=September 18, 2018 |script-title=ko:구하라 카톡 공개 이어 남친 심경고백 ··· 가열되는 진실공방 |url=http://www.ggilbo.com/news/articleView.html?idxno=546993 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923015646/http://www.ggilbo.com/news/articleView.html?idxno=546993 |archive-date=September 23, 2018 |access-date=November 25, 2019 |work=Ggilbo |language=ko}}</ref><ref>{{Cite news |last=Shin |first=Dong-hyuk |date=September 18, 2018 |script-title=ko:'폭행혐의' 구하라, 경찰서 출두..."조사에서 혐의 밝혀질 것, 성실히 임하겠다" |url=http://www.slist.kr/news/articleView.html?idxno=45934 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200515075512/http://www.slist.kr/news/articleView.html?idxno=45934 |archive-date=May 15, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=Single List |language=ko}}</ref> Eftir þetta höfðaði Goo mál gegn Choi fyrir að hóta að birta kynlífsupptöku sem tekin hafði verið án samþykkis hennar í tilraun til að eyðileggja feril hennar.<ref>{{Cite news |last=Lanre |first=Bakare |date=December 3, 2019 |title=South Korean pop star and actor Cha In Ha found dead aged 27 |url=https://www.theguardian.com/music/2019/dec/03/south-korean-pop-star-and-actor-cha-in-ha-found-dead-aged-27 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203163911/https://www.theguardian.com/music/2019/dec/03/south-korean-pop-star-and-actor-cha-in-ha-found-dead-aged-27 |archive-date=December 3, 2019 |access-date=December 3, 2019 |work=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahn |first=Tae-hyung |date=August 5, 2019 |title=[POP이슈]검찰, 구하라 前 남자친구 최종범 1심 판결 불복...항소장 제출 |url=http://pop.heraldcorp.com/view.php?ud=201909050914286820224_1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190915142532/http://pop.heraldcorp.com/view.php?ud=201909050914286820224_1 |archive-date=September 15, 2019 |access-date=November 25, 2019 |work=[[Herald POP]]}}</ref><ref>{{cite news |author1=Esther Chung |author2=Hong Ji-yu |date=October 10, 2018 |title=Public criticizes revenge porn law |url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3054060 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181204102137/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3054060 |archive-date=December 4, 2018 |access-date=December 4, 2018 |publisher=[[Korea JoongAng Daily]]}}</ref><ref>{{cite news |author=Lee Suh-yoon |date=October 11, 2018 |title=Rare jail term given to man in 'revenge porn' case |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2018/10/251_256831.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181204151413/https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2018/10/251_256831.html |archive-date=December 4, 2018 |access-date=December 4, 2018 |publisher=[[The Korea Times]]}}</ref> Goo hélt áfram með málið þrátt fyrir upphaflega ráðgjöf lögfræðinga sinna um að halda þessu leyndu til að forðast neikvæða athygli almennings.<ref name="nytimes.com">{{cite news |author1=Motoko Rich and John Yoon |date=February 28, 2024 |title=A K-Pop Star's Lonely Downward Spiral |url=https://www.nytimes.com/2024/02/28/world/asia/k-pop-suicide-goo-hara.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614033858/https://www.nytimes.com/2024/02/28/world/asia/k-pop-suicide-goo-hara.html |archive-date=June 14, 2024 |access-date=July 22, 2024 |agency=The New York Times}}</ref><ref name="pressreader.com">{{cite news |title=A K-Pop Star's Lonely Downward Spiral (non paywalled) |url=https://www.pressreader.com/malaysia/the-star-malaysia/20240508/281874418492235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722144655/https://www.pressreader.com/malaysia/the-star-malaysia/20240508/281874418492235 |archive-date=July 22, 2024 |access-date=July 22, 2024}}</ref> Á fyrsta dómsþingi 18. apríl 2019 voru Choi bornar þær ákærur að hafa tekið kynlífsupptöku, valdið líkamsmeiðslum, hótað, þvingað og skemmt eign.<ref>{{Cite web|url=https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2019/04/18/2019041801786.html|date=July 18, 2020|website=[[The Chosun Ilbo]]|language=ko|script-title=ko:최종범 "사진협박·상해NO→재물손괴만 인정"...구하라와 5월 법정 대면(종합)|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108035547/https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2019/04/18/2019041801786.html|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref> Choi neitaði öllum ákærum nema eignaspjöllum.<ref>{{Cite news |last=Lee |first=Ho-yeon |date=April 18, 2019 |script-title=ko:'구하라 폭행·협박·몰카 혐의' 최종범, 첫 공판서 핵심 혐의 부인 |url=http://star.hankookilbo.com/News/Read/201904181184783504?did=NA&dtype=&dtypecode=&prnewsid= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200514085146/http://star.hankookilbo.com/News/Read/201904181184783504?did=NA&dtype=&dtypecode=&prnewsid= |archive-date=May 14, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=[[Hankook Ilbo]]}}</ref> Þann 26. maí 2019 gerði Goo tilraun til sjálfsvígs í íbúð sinni og var fljótlega flutt á sjúkrahús, þar sem hún baðst afsökunar á að hafa valdið aðdáendum sínum áhyggjur.<ref>{{cite web|url=https://www.mk.co.kr/star/hot-issues/view/2019/05/350418/|date=May 26, 2019|website=[[Maeil Business Newspaper]]|language=ko|script-title=ko:구하라, 극단적 선택 시도...생명 지장 없어 - 스타투데이|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526034111/https://www.mk.co.kr/star/hot-issues/view/2019/05/350418/|archive-date=May 26, 2019|access-date=May 26, 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2019/05/398_269611.html|title=Singer Goo Ha-ra apologizes for suicide attempt|date=May 28, 2019|website=[[The Korea Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528121423/http://www.koreatimes.co.kr/www/art/2019/05/398_269611.html|archive-date=May 28, 2019|access-date=May 28, 2019|url-status=live}}</ref> Þess vegna mætti Goo ekki á annað dómsþingið 30. maí 2019, en hún átti upphaflega að vera vitni í málinu.<ref>{{Cite web|url=http://m.mydaily.co.kr/new/read.php?newsid=201905301506159813|last=Codrops|date=May 30, 2019|website=[[MyDaily]]|language=en|script-title=ko:'최종범 공판' 구하라, 불참했지만 다음 만남을 기약 ...피하지 않았다 [MD현장]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108035548/http://m.mydaily.co.kr/new/read.php?newsid=201905301506159813|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref> Á þriðja dómsþingi18. júlí 2019 bað forseti dómsins, Oh Duk-Shik,<ref name="Washington Post">{{Cite news |title=Opinion {{!}} A K-pop star's death is the latest reminder of how Korea's justice system fails women |url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2019/11/27/k-pop-stars-death-is-latest-reminder-how-koreas-justice-system-fails-women/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109113222/https://www.washingtonpost.com/opinions/2019/11/27/k-pop-stars-death-is-latest-reminder-how-koreas-justice-system-fails-women/ |archive-date=November 9, 2020 |access-date=January 8, 2022 |newspaper=Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> um að myndbandið yrði lagt fram sem sönnunargagn þar sem efni þess var ágreiningsmál.<ref name="JoongAng Ilbo-2020">{{Cite web|url=https://www.joongang.co.kr/article/23749587|date=April 8, 2020|website=[[JoongAng Ilbo]]|language=ko|script-title=ko:오덕식은 구하라 영상 꼭 봐야했나···작년 7월 법정선 무슨 일|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108035558/https://www.joongang.co.kr/article/23749587|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref> Vegna mótmæla lögfræðinga Goo um að almenningur gæti séð myndbandið í dómsal, skoðaði dómari myndbandið í einrúmi í skrifstofu sinni til að staðfesta efnið.<ref name="JoongAng Ilbo-20202">{{Cite web|url=https://www.joongang.co.kr/article/23749587|date=April 8, 2020|website=[[JoongAng Ilbo]]|language=ko|script-title=ko:오덕식은 구하라 영상 꼭 봐야했나···작년 7월 법정선 무슨 일|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108035558/https://www.joongang.co.kr/article/23749587|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=November 27, 2019 |script-title=ko:증거로 채택된 '성관계 동영상' 유출 가능성 정말 없나 |url=http://ilyo.co.kr/?ac=article_view&entry_id=354558 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128191654/http://ilyo.co.kr/?ac=article_view&entry_id=354558 |archive-date=November 28, 2019 |access-date=November 27, 2019 |work=Realtime News Media |language=ko}}</ref> Einnig vitnaði Goo fyrir Oh í einrúmi í tvær klukkustundir.<ref name="JoongAng Ilbo-20203">{{Cite web|url=https://www.joongang.co.kr/article/23749587|date=April 8, 2020|website=[[JoongAng Ilbo]]|language=ko|script-title=ko:오덕식은 구하라 영상 꼭 봐야했나···작년 7월 법정선 무슨 일|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108035558/https://www.joongang.co.kr/article/23749587|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref> Í ágúst 2019 var Choi dæmdur í eitt ár og sex mánaða fangelsi, skilorðsbundið í þrjú ár, eftir að hann var sakfelldur fyrir að hóta að birta kynlífsupptöku, þvingun, líkamsárás og eignaspjöll Goo.<ref name="BBC-2019-50582338">{{Cite news |date=November 28, 2019 |title=Goo Hara and the trauma of South Korea's spy cam victims |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-50582338 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191201004839/https://www.bbc.com/news/world-asia-50582338 |archive-date=December 1, 2019 |access-date=December 3, 2019 |work=BBC}}</ref> Hann var sýknaður af ákærunni um að taka kynlífsupptöku án leyfis, þar sem dómurinn ákvarðaði að Goo hefði tekið myndbandið sjálf.<ref>{{Cite web|url=http://www.osen.co.kr/article/G1111214561|date=August 30, 2019|website=[[Osen (newspaper)|OSEN]]|language=ko|script-title=ko:'집행유예 3년' 구하라 전 남친 최종범, 불법 촬영 혐의 '무죄' 이유는?[Oh!쎈 현장]|access-date=April 21, 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2019/09/05/2019090501207.html|date=July 17, 2020|website=[[The Chosun Ilbo]]|language=ko|script-title=ko:검찰, 집행유예 구하라 前 남친 최종범 판결 불복→항소장 제출[공식]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240421181310/https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2019/09/05/2019090501207.html|archive-date=April 21, 2024|access-date=April 21, 2024|url-status=live}}</ref> Eftir að fréttir af kynlífsupptöku Goo urðu opinberar varð hún fyrir áreitni á netinu, þrátt fyrir að vera brotaþoli.<ref name="BBC-2019-505823382">{{Cite news |date=November 28, 2019 |title=Goo Hara and the trauma of South Korea's spy cam victims |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-50582338 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191201004839/https://www.bbc.com/news/world-asia-50582338 |archive-date=December 1, 2019 |access-date=December 3, 2019 |work=BBC}}</ref> Við lok áfrýjunar á skilorðsfangelsi þann 2. júlí 2020 var Choi dæmdur í eitt ár í fangelsi, þar sem dómurinn sagði að Choi „var fullkomlega meðvitaður um að skemmdirnar yrðu mjög alvarlegar ef kynlífsupptökurnar yrðu birtar, þar sem brotaþoli var frægur einstaklingur“.<ref>{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/east-asia/goo-hara-suicide-late-k-pop-stars-ex-boyfriend-jailed-for-sex-video-blackmail|title=Goo Hara suicide: Late K-pop star's ex-boyfriend jailed for sex video blackmail|date=July 2, 2020|website=The Straits Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200703035407/http://www.straitstimes.com/asia/east-asia/goo-hara-suicide-late-k-pop-stars-ex-boyfriend-jailed-for-sex-video-blackmail|archive-date=July 3, 2020|access-date=July 3, 2020|url-status=live}}</ref> Sökudómstóllinn kærði til Hæstaréttar um þyngri refsingu þann 8. júlí 2020.<ref>{{Cite web|url=https://news.chosun.com/site/data/html_dir/2020/07/08/2020070804791.html|title='故구하라 폭행·협박' 최종범 사건, 대법원行..검찰 상고"보편적 정의 기대"[종합]|date=July 8, 2020|website=[[The Chosun Ilbo]]|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20200711005003/https://news.chosun.com/site/data/html_dir/2020/07/08/2020070804791.html|archive-date=July 11, 2020|access-date=July 9, 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newspim.com/news/view/20200708001238|title='故 구하라 폭행·협박' 최종범, 대법원 간다...검찰 상고|date=July 8, 2020|website=[[NewsPim]]|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709013331/http://newspim.com/news/view/20200708001238|archive-date=July 9, 2020|access-date=July 9, 2020|url-status=live}}</ref> Þann 23. september sótti Choi um lausnarfang á meðan hann beið eftir úrskurði Hæstaréttar um kæru ákæruvaldsins sem var ákveðin fyrir 15. október.<ref>{{Cite web|url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2020/09/25/W6ZBAUQRZT5VVEE47UIO2BWD3Y/|date=September 25, 2020|website=[[The Chosun Ilbo]]|language=ko|script-title=ko:[종합]'故 구하라 폭행·협박' 최종범, 대법원에 보석 청구 "구속 풀어 달라"|archive-url=https://web.archive.org/web/20210717141124/https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2020/09/25/W6ZBAUQRZT5VVEE47UIO2BWD3Y/|archive-date=July 17, 2021|access-date=September 25, 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.koreadaily.com/news/read.asp?art_id=8690736|title='故 구하라 폭행·협박' 최종범, 징역 1년→보석 신청→10월 15일 대법원 선고[종합]|date=September 25, 2020|website=[[The Korea Daily]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124081904/http://www.koreadaily.com/news/read.asp?art_id=8690736|archive-date=January 24, 2022|access-date=September 25, 2020|url-status=dead}}</ref> Hæstiréttur synjaði lausnarfang hans og sagði: „Það eru engar afgerandi ástæður til að veita Choi Jong-Bum lausnarfang. Þessi ákvörðun var tekin með samkomulagi Hæstaréttardómara sem tóku þátt.“<ref>{{Cite web|url=https://www.dispatch.co.kr/2107434|title=法, 최종범 보석신청 기각..."구속 풀어줄 이유 없다"|date=October 8, 2020|website=Korea Dispatch|language=ko-KR|access-date=October 10, 2020}}</ref> Hæstiréttur staðfesti eitt árs fangelsisdóm 15. október 2020.<ref>{{Cite web|url=http://world.kbs.co.kr/service/news_view.htm?lang=e&Seq_Code=156921|title=Ex Boyfriend of Late K-pop Star Goo Ha-ra Gets 1-Year Sentence|website=[[KBS World]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005081624/http://world.kbs.co.kr/service/news_view.htm?lang=e&Seq_Code=156921|archive-date=October 5, 2022|access-date=December 28, 2020|url-status=live}}</ref> === Félagslegt álag === Á ferli sínum sem idol varð Goo fyrir sívaxandi straumi hatursummæla frá hluta kóreska almenning, til að láta hana fylgja ströngum siðferðisreglum og draga úr almenningsímynd hennar. Andstæðingar hennar notuðu komment boxið á samfélagsmiðlaaðgangi Goo til að gagnrýna „ógnvekjandi persónuleika“ hennar og skilgreindu Goo sem „lágkosta“.<ref name="nytimes.com2">{{cite news |author1=Motoko Rich and John Yoon |date=February 28, 2024 |title=A K-Pop Star's Lonely Downward Spiral |url=https://www.nytimes.com/2024/02/28/world/asia/k-pop-suicide-goo-hara.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614033858/https://www.nytimes.com/2024/02/28/world/asia/k-pop-suicide-goo-hara.html |archive-date=June 14, 2024 |access-date=July 22, 2024 |agency=The New York Times}}</ref><ref name="pressreader.com2">{{cite news |title=A K-Pop Star's Lonely Downward Spiral (non paywalled) |url=https://www.pressreader.com/malaysia/the-star-malaysia/20240508/281874418492235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722144655/https://www.pressreader.com/malaysia/the-star-malaysia/20240508/281874418492235 |archive-date=July 22, 2024 |access-date=July 22, 2024}}</ref> Þessar tegundir áreitnis voru ekki eingöngu beindar að Goo. K-pop idolar þurfa almennt að viðhalda óskeikullegri ímynd, laus við skandala, sérstaklega í kynferðismálum sem eru ennþá tabú í Suður-Kóreu. Meðal annars var Goo sökuð um að hafa farið í fegrunaraðgerðir, sem er algeng framkvæmd í K-pop,<ref>{{cite news |title='I could have been a K-pop idol - but I'm glad I quit' |url=https://www.bbc.com/news/stories-51476159 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200313225712/https://www.bbc.com/news/stories-51476159 |archive-date=March 13, 2020 |access-date=July 30, 2024 |publisher=BBC}}</ref> sem hún staðfesti svo síðar opinberlega.<ref>{{cite news |author1=Joohee Cho |title=Deaths of Goo Hara and Sulli highlight tremendous pressures of K-pop stardom |url=https://abcnews.go.com/International/deaths-goo-hara-sulli-highlight-tremendous-pressures-pop/story?id=67303374 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240415010427/https://abcnews.go.com/International/deaths-goo-hara-sulli-highlight-tremendous-pressures-pop/story?id=67303374 |archive-date=April 15, 2024 |access-date=July 22, 2024 |publisher=ABC News}}</ref> Fjölþætt hatursummæli eru afleiðing væntinga um „hreinleika“ kvenna og sakleysi sem ríkja í suður-kóresku samfélagi. Goo varð fyrir stöðugum hatursummælum vegna kynlífsupptöku hennar eftir að slagsmál hennar við fyrrverandi kærasta urðu opinber.<ref>{{cite news |title=Singer Goo Hara's death shines light on dark side of K-pop |url=https://apnews.com/article/music-ap-top-news-asia-seoul-south-korea-4245f772bc8f43b8bb948f84378c6658 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416021410/https://apnews.com/article/music-ap-top-news-asia-seoul-south-korea-4245f772bc8f43b8bb948f84378c6658 |archive-date=April 16, 2023 |access-date=July 30, 2024 |publisher=AP News}}</ref> Fljótlega ákvað umboðsskrifstofan sem sá um sólóferil Goo að endurnýja ekki samning hennar. Bæði Goo og nánasta vinkona hennar, Sulli, sem einnig lést með sjálfsvígi, urðu fyrir mikilli opinberri athugun á einkalífi þeirra, þar sem idolar mega venjulega ekki stunda stefnumót.<ref>{{cite news |title=K-pop singer Goo Hara's death, less than six weeks after that of her K-pop friend Sulli, highlights immense pressures faced by Korean stars |url=https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3039159/k-pop-singer-goo-haras-death-less-six-weeks-after-her-k-pop |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620100159/https://www.scmp.com/lifestyle/entertainment/article/3039159/k-pop-singer-goo-haras-death-less-six-weeks-after-her-k-pop |archive-date=June 20, 2024 |access-date=July 22, 2024}}</ref> Kóreski söngvarinn og þáttastjórnandinn Kim Hee-chul, náinn vinur Goo og Sulli, útskýrði í sjónvarpsþætti hvernig hatursummælin voru skrifuð bæði af körlum og konum, og hvernig eftir dauða Sulli og Goo sökuðu kommentarar gagnkyn sitt fyrir sjálfsvígunum.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9YkeKbnUPJo|title=Kim Heechul remembers the late Sulli, who stood up to haters with dignity 77억의 사랑(77love) Episode 11|date=April 20, 2020|website=JTBC Entertainment official Youtube channel|archive-url=https://web.archive.org/web/20230331144732/https://www.youtube.com/watch?v=9YkeKbnUPJo|archive-date=March 31, 2023|access-date=July 30, 2024}}</ref> === Andlát === Þann 24. nóvember 2019 fannst Goo látin heima hjá sér í Cheongdam-dong, Gangnam, Seoul,<ref>{{cite web|url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20191124002951320?section=national%2Fnational|title=(LEAD) Female singer Goo Ha-ra found dead at her home|last1=Kwangtae|first1=Kim|date=November 24, 2019|website=[[Yonhap News Agency]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516105012/https://en.yna.co.kr/view/AEN20191124002951320?section=national%2Fnational|archive-date=May 16, 2020|access-date=November 24, 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=November 24, 2019 |title=*BREAKING NEWS* Goo Hara Found Dead in Her Home, Highlights Pressure on Female K-Pop Stars |url=http://koogle.tv/media/news/breaking-news-goo-hara-found-dead-in-her-home-highlights-pressure-on-female-k-pop-stars/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191125210334/http://koogle.tv/media/news/breaking-news-goo-hara-found-dead-in-her-home-highlights-pressure-on-female-k-pop-stars/ |archive-date=November 25, 2019 |access-date=November 25, 2019 |work=KoogleTV}}</ref> og orsök dauðans var talið mögulegt sjálfsvíg.<ref>{{cite news |last=Park |first=So-jung |date=November 24, 2019 |script-title=ko:가수 구하라 자택서 숨진 채 발견...전날 SNS에 "잘자" 셀카 남겨 |url=http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2019/11/24/2019112401360.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191126004736/http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2019/11/24/2019112401360.html |archive-date=November 26, 2019 |access-date=November 24, 2019 |work=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref><ref>{{cite news |date=November 24, 2019 |script-title=ko:가수 구하라 자택서 숨진 채 발견...경찰 "조사중" |url=https://www.yonhapnewstv.co.kr/MYH20191124013300038/?did=1825m |access-date=November 24, 2019 |work=[[Yonhap News Agency]] |language=ko }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref name="BBC-2019-50535937">[https://www.bbc.com/news/world-asia-50535937 K-Pop artist Goo Hara found dead at home aged 28] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191124162235/https://www.bbc.com/news/world-asia-50535937|date=November 24, 2019}} – BBC</ref> Lögregla fann sjálfsvígslýsingu skrifað af Goo,<ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/2019/11/25/782567715/stars-have-feelings-we-are-not-dolls-south-korea-mourns-k-pop-star-goo-hara|title='Stars Have Feelings. We Are Not Dolls': South Korea Mourns K-Pop Star Goo Hara|date=November 25, 2019|work=[[NPR]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20191126004619/https://www.npr.org/2019/11/25/782567715/stars-have-feelings-we-are-not-dolls-south-korea-mourns-k-pop-star-goo-hara|archive-date=November 26, 2019|access-date=November 25, 2019|url-status=live}}</ref> og komst að þeirri niðurstöðu að engin utanaðkomandi hefði átt þátt í dauða hennar, þar sem hún sást á öryggismyndavél snúa heim klukkan 00:40 að nóttu, án annarra gestkomanda nema húsfreyju sem fann líkið klukkan 18:00 sama dag.<ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/2019/11/25/782567715/stars-have-feelings-we-are-not-dolls-south-korea-mourns-k-pop-star-goo-hara|title='Stars Have Feelings. We Are Not Dolls': South Korea Mourns K-Pop Star Goo Hara|date=November 25, 2019|work=[[NPR]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20191126004619/https://www.npr.org/2019/11/25/782567715/stars-have-feelings-we-are-not-dolls-south-korea-mourns-k-pop-star-goo-hara|archive-date=November 26, 2019|access-date=November 25, 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lee |first=So-yeon |date=November 25, 2019 |title='8시 뉴스' 故 구하라 팬들 위한 별도의 조문공간 애도 물결 |url=http://stoo.asiae.co.kr/article.php?aid=59963195019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117041823/http://stoo.asiae.co.kr/article.php?aid=59963195019 |archive-date=January 17, 2021 |access-date=November 25, 2019 |work=Sports Today}}</ref><ref>{{Cite news |last=Kim |first=Joon-seok |date=November 25, 2019 |title=故구하라 자필메모 발견...경찰 "유족과 협의해 부검 여부 결정"[종합] |url=http://sports.chosun.com/news/ntype.htm?id=201911260100205570013785&servicedate=20191125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523221848/https://sports.chosun.com/news/ntype.htm?id=201911260100205570013785&servicedate=20191125 |archive-date=May 23, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=[[Sports Chosun]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Kang |first=So-hyun |date=November 25, 2019 |script-title=ko:경찰, 故 구하라 부검 않기로... "타살혐의점 없어" |url=https://moneys.mt.co.kr/news/mwView.php?no=2019112519408036423 |access-date=November 25, 2019 |work=[[MoneyS]] |language=ko}}</ref> Krufning var ekki framkvæmd eftir samráð við saksóknara og með tilliti til ósk fjölskyldu hennar.<ref>{{cite news |last=Choi |first=Hyun-joo |date=November 25, 2019 |script-title=ko:경찰 "故 구하라 부검 않기로 결정" |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2019112519423984164 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516122428/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2019112519423984164 |archive-date=May 16, 2020 |access-date=November 25, 2019 |website=[[Star News (South Korea)|Star News]] |language=ko}}</ref> Lík hennar var afhent fjölskyldu 26. nóvember.<ref>{{Cite news |last=Park |first=Seo-hyeon |date=November 26, 2019 |script-title=ko:[POP이슈]"범죄혐의점無"..故 구하라, 부검NO→단순변사 사건종결 예정(종합) |url=http://pop.heraldcorp.com/view.php?ud=201911261645491079536_1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200515085621/http://pop.heraldcorp.com/view.php?ud=201911261645491079536_1 |archive-date=May 15, 2020 |access-date=November 26, 2019 |work=[[Herald POP]] |language=ko}}</ref> Dauði Goo átti sér stað rétt yfir mánuði eftir að nánasta vinkona hennar, [[Sulli]], hafði einnig látist við sjálfsvíg.<ref name="BBC-2019-505359372">[https://www.bbc.com/news/world-asia-50535937 K-Pop artist Goo Hara found dead at home aged 28] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191124162235/https://www.bbc.com/news/world-asia-50535937|date=November 24, 2019}} – BBC</ref><ref>{{Cite news |last=McCurry |first=Justin |date=November 24, 2019 |title=K-pop singer Goo Hara found dead aged 28 |url=https://www.theguardian.com/music/2019/nov/24/goo-hara-k-pop-singer-found-dead-aged-28 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191125130557/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/24/goo-hara-k-pop-singer-found-dead-aged-28 |archive-date=November 25, 2019 |access-date=November 24, 2019 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Goo var jarðsungin í einkasamkomu á Gangnam Severance-sjúkrahúsinu af fjölskyldu og vinum,<ref>{{Cite news |last=Loh |first=Keng Fatt |date=November 25, 2019 |title=Foul play ruled out in Goo Hara's death, police find 'pessimistic' note in her home |url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/goo-ha-ras-death-police-find-a-note-in-her-home-autopsy-yet-to-be-decided |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191129020859/https://www.straitstimes.com/lifestyle/goo-ha-ras-death-police-find-a-note-in-her-home-autopsy-yet-to-be-decided |archive-date=November 29, 2019 |access-date=November 25, 2019 |work=Straits Times}}</ref> á meðan aðskilin minningargrein fyrir aðdáendur fór fram 25.–26. nóvember á ''The Catholic University of Korea Seoul St. Mary's Hospital'' í Gangnam.<ref>{{cite news |date=November 25, 2019 |script-title=ko:구하라측, 팬 위한 빈소 서울성모병원 마련...내일까지 조문(종합) |url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20191125009651005?input=1195m |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516112614/https://www.yna.co.kr/view/AKR20191125009651005?input=1195m |archive-date=May 16, 2020 |access-date=November 25, 2019 |work=[[Yonhap News Agency]] |language=ko}}</ref><ref>{{cite news |last=Choi |first=Hyung-joo |date=November 25, 2019 |title=故 구하라 조문 일정 변경 "25일 오후 3시부터 26일 밤 12시까지"(공식) |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2019112519322739709 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817140944/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2019112519322739709 |archive-date=August 17, 2022 |access-date=November 25, 2019 |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |language=ko}}</ref><ref>{{Cite news |last=Kim |first=Jung-yeon |date=November 27, 2019 |script-title=ko:故 구하라 비공개 발인, 모든 장례 절차 비공개 진행...팬들 위해 장지 공개 |url=http://www.sisunnews.co.kr/news/articleView.html?idxno=116973 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200515053353/http://www.sisunnews.co.kr/news/articleView.html?idxno=116973 |archive-date=May 15, 2020 |access-date=November 27, 2019 |work=Sisun News |language=ko}}</ref> Þann 27. nóvember var líkið brennt og ösku hennar varðveitt í ''Skycastle Memorial Park'' í Bundang, Gyeonggi-héraði.<ref>{{Cite news |last=Yoon |first=Ji-baek |date=November 27, 2019 |script-title=ko:구하라 측, 납골당 정보 공개... "조문 못한 분들 위해" [전문] |url=https://starin.edaily.co.kr/news/newspath.asp?newsid=01502246622689984 |access-date=November 27, 2019 |work=Starin eDaily |language=ko}}</ref> Í apríl 2020 kom í ljós að öryggishólf sem innihélt skjöl og gömlu farsímana hafði verið stolið úr tómu húsi Goo. Lögregluskýrsla var lögð fram í maí 2020.<ref>{{Cite web|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2020/10/12/entertainment/kpop/Goo-Hara-Kpop-singer/20201012181600387.html|title=Safe reported stolen from the home of late singer Goo Ha-ra|date=October 12, 2020|website=[[Korea JoongAng Daily]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625070650/https://koreajoongangdaily.joins.com/2020/10/12/entertainment/kpop/Goo-Hara-Kpop-singer/20201012181600387.html|archive-date=June 25, 2024|access-date=June 25, 2024|url-status=live}}</ref> Árið 2024 upplýsti eldri bróðir Goo Hara, Goo Ho-in, í sjónvarpsviðtali um smáatriði þjófnaðarins, þar sem hann sagði að óþekktur maður hefði brotist inn í húsið hennar 14. janúar 2020. Í viðtalinu var einnig sýnt samsetta AI-mynd af manninum. Málið er enn opið í dag.<ref>{{Cite web|url=https://www.zaobao.com.sg/entertainment/story20240623-3964481|title=具荷拉去世手机被偷4年谜团未解 AI技术揭歹徒面目 {{!}} 联合早报|website=www.zaobao.com.sg|language=zh-Hans|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625070650/https://www.zaobao.com.sg/entertainment/story20240623-3964481|archive-date=June 25, 2024|access-date=June 25, 2024|url-status=live}}</ref> Samsett AI-mynd hefur leitt til þess að netverjar gætu hafa ranglega greint frægan mann sem geranda.<ref>{{Cite web|url=https://www.sinchew.com.my/news/20240624/entertainment/5708646|title=AI还原具荷拉保险箱盗窃犯长相 Zico被点名火速辟谣 - 娱乐 - 国外娱乐 - 日韩|date=June 24, 2024|website=星洲网 Sin Chew Daily Malaysia Latest News and Headlines|language=zh-CN|access-date=June 25, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625070650/https://www.sinchew.com.my/news/20240624/entertainment/5708646|archive-date=júní 25, 2024|url-status=dead}}</ref> == Arfleið == Dauði Goo vakti alþjóðlega athygli á kynferðisbrotum gegn konum í Suður-Kóreu.<ref>{{Cite news |date=November 28, 2019 |title=Goo Hara and the trauma of South Korea's spy cam victims |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-50582338 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191201004839/https://www.bbc.com/news/world-asia-50582338 |archive-date=December 1, 2019 |access-date=January 8, 2022 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref><ref name="Washington Post2">{{Cite news |title=Opinion {{!}} A K-pop star's death is the latest reminder of how Korea's justice system fails women |url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2019/11/27/k-pop-stars-death-is-latest-reminder-how-koreas-justice-system-fails-women/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109113222/https://www.washingtonpost.com/opinions/2019/11/27/k-pop-stars-death-is-latest-reminder-how-koreas-justice-system-fails-women/ |archive-date=November 9, 2020 |access-date=January 8, 2022 |newspaper=Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> Eftir dauða hennar var lögð fram beiðni til Bláa Hússins með yfir 200.000 undirskriftum þar sem krafist var harðari refsinga fyrir upptöku kynlífsathafna án samþykkis og dreifingu myndbanda,<ref>{{Cite news |last=Seo |first=Mi-seon |date=November 26, 2019 |script-title=ko:檢, 구하라 협박에 쓰인 '불법촬영' 웬만하면 구속수사 |url=http://news1.kr/articles/?3778834 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128181556/http://news1.kr/articles/?3778834 |archive-date=November 28, 2019 |access-date=November 26, 2019 |work=News 1 |language=ko}}</ref> hefndarklám, og almennt til að bæta skilgreiningu á kynferðislegri árás.<ref>{{cite news |title=K-pop star Goo Hara's suicide sparks a reckoning on revenge porn, sexual assault in South Korea |url=https://www.straitstimes.com/asia/east-asia/goo-haras-suicide-sparks-a-reckoning-on-revenge-porn-sexual-assault-in-south-korea |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128000617/https://www.straitstimes.com/asia/east-asia/goo-haras-suicide-sparks-a-reckoning-on-revenge-porn-sexual-assault-in-south-korea |archive-date=January 28, 2024 |access-date=July 22, 2024 |publisher=The Straits Times}}</ref> Önnur beiðni beindist að neteinelti og hatursummælum.<ref>{{cite news |title=Bullying debate after death of K-pop star Goo Hara |url=https://www.france24.com/en/20191125-bullying-debate-after-death-of-k-pop-star-goo-hara |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521071156/https://www.france24.com/en/20191125-bullying-debate-after-death-of-k-pop-star-goo-hara |archive-date=May 21, 2022 |access-date=July 22, 2024}}</ref> Enn fremur kom í ljós árið 2024 hversu mikilvægt hlutverk Goo hafði í rannsókninni sem blaðamaðurinn Kang Kyung-yoon stundaði á KakaoTalk spjallherbergjum, þar sem nauðgunarmyndböndum var deilt. Goo vissi að vinur hennar, Choi Jong-hoon, gæti verið hluti af nauðgunarskandalnum og sannfærði hann í síma að upplýsa hver Yoon Gyu-geun var, lögregluþjónn hjá Seoul Metropolitan Police Agency, sem meðlimir spjallherbergja kölluðu „lögreglustjórann“ sem „var að passa upp á þá“.<ref>{{Cite news |last=Choi |first=Shin-ae |date=November 26, 2019 |script-title=ko:"故 구하라, '정준영 단톡방' 진실 규명에 도움 줬다" |url=http://enews24.tving.com/news/article?nsID=1334167 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516054348/http://enews24.tving.com/news/article?nsID=1334167 |archive-date=May 16, 2020 |access-date=November 26, 2019 |work=eNews24 |language=ko}}</ref><ref>{{Cite news |last=Jung |first=Ga-young |date=November 26, 2019 |script-title=ko:[SW이슈] 故 구하라, 직접 연락해 '정준영 단톡방' 진실 규명 힘써 |url=http://www.sportsworldi.com/newsView/20191126513359 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127170111/http://www.sportsworldi.com/newsView/20191126513359 |archive-date=November 27, 2019 |access-date=November 26, 2019 |work=SportsWorldi |language=ko}}</ref><ref>{{cite web|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-05-20/national/socialAffairs/Koo-Hara-played-pivotal-role-in-exposing-the-Burning-Sun-scandal-BBC/2050143|title=Koo Ha-ra played pivotal role in exposing the Burning Sun scandal: BBC|date=May 20, 2024|publisher=[[Korea JoongAng Daily]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240520020438/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-05-20/national/socialAffairs/Koo-Hara-played-pivotal-role-in-exposing-the-Burning-Sun-scandal-BBC/2050143|archive-date=May 20, 2024|access-date=May 20, 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-05-20/national/socialAffairs/Koo-Haras-tipoff-Kpops-dark-underbelly-revealed-in-BBC-documentary/2050622|title=Koo Ha-ra's tip-off, K-pop's 'dark underbelly' revealed in BBC documentary|date=May 20, 2024|publisher=[[Korea JoongAng Daily]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521052445/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-05-20/national/socialAffairs/Koo-Haras-tipoff-Kpops-dark-underbelly-revealed-in-BBC-documentary/2050622|archive-date=May 21, 2024|access-date=May 21, 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title="故구하라, '정준영 단톡방' 봤다며 연락...버닝썬 경찰유착 밝혀" |url=https://www.mk.co.kr/news/society/11019563 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722151601/https://www.mk.co.kr/news/society/11019563 |archive-date=July 22, 2024 |access-date=July 22, 2024}}</ref> === Goo Hara-lögin === Eldri bróðir Goo Hara, Goo Ho-in, eftir að móðir þeirra, sem þau áttu engin sambönd við, hafði haft samband varðandi arf Goo Hara, hóf beiðni um að endurskoða erfðalög Suður-Kóreu til að koma í veg fyrir að foreldri gæti krafist arfs ef það hefði vanrækt foreldrahlutverki sínu.<ref name="The Straits Times-2020">{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|title=Goo Hara Act to be relooked after failing to pass|date=June 4, 2020|website=The Straits Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005081627/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|archive-date=October 5, 2022|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> Beiðnin náði árangri með 100.000 undirskriftum á 30 dögum.<ref name="The Straits Times-20202">{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|title=Goo Hara Act to be relooked after failing to pass|date=June 4, 2020|website=The Straits Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005081627/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|archive-date=October 5, 2022|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> Goo Ho-in pressaði síðan á þingið til að setja lögin fram í nafni Goo Hara, sem ''Goo Hara Act''.<ref name="Kwon-2020">{{Cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2020/03/30/goo-haras-brother-pushes-for-law-under-her-name.html|title=Goo Hara's brother pushes for law under her name|last=Kwon|first=Ye-rim|date=March 31, 2020|publisher=[[The Korea Herald]]|language=en|via=[[The Jakarta Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725165137/https://www.thejakartapost.com/life/2020/03/30/goo-haras-brother-pushes-for-law-under-her-name.html|archive-date=July 25, 2020|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> Tillagan náði ekki fram í 20. þjóðþinginu þar sem sagt var að frekari endurskoðun væri nauðsynleg.<ref name="The Straits Times-20203">{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|title=Goo Hara Act to be relooked after failing to pass|date=June 4, 2020|website=The Straits Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005081627/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|archive-date=October 5, 2022|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> 21. þjóðþingið hélt áfram að skoða lögin. <ref name="The Straits Times-20204">{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|title=Goo Hara Act to be relooked after failing to pass|date=June 4, 2020|website=The Straits Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005081627/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|archive-date=October 5, 2022|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref>Á þingi þann 1. desember 2020 voru endurskoðuðu lögin samþykkt af 21. þjóðþinginu, ásamt öðrum ótengdum lagafrumvörpum.<ref>{{Cite web|url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=144&aid=0000703768|website=[[Naver]]|language=ko|script-title=ko:방탄소년단(BTS) 등 한류스타 입영연기·공무원 구하라법 등 법안 51건 국회 본회의 의결 [종합]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201083522/https://entertain.naver.com/now/read?oid=144&aid=0000703768|archive-date=December 1, 2020|access-date=December 4, 2020|url-status=live}}</ref><ref name="TODAY">{{Cite web|url=https://www.todayonline.com/8days/sceneandheard/entertainment/goo-hara-act-passed-south-koreas-cabinet-will-prevent-parents-who|title='Goo Hara Act' Passed By South Korea's Cabinet, Will Prevent Parents Who Neglected Their Kids From Claiming Inheritance|website=TODAY|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206201843/https://www.todayonline.com/8days/sceneandheard/entertainment/goo-hara-act-passed-south-koreas-cabinet-will-prevent-parents-who|archive-date=December 6, 2021|access-date=January 12, 2022|url-status=live}}</ref> === Erfðamál === Goo Ho-in höfðaði einnig mál til að koma í veg fyrir að móðir þeirra krefðist 50% arfs Goo Hara,<ref name="The Straits Times-20205">{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|title=Goo Hara Act to be relooked after failing to pass|date=June 4, 2020|website=The Straits Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005081627/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/goo-hara-act-to-be-relooked-after-failing-to-pass|archive-date=October 5, 2022|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> þar sem talið var að hún hefði ekki sinnt foreldrahlutverki sínu gagnvart systkinunum.<ref name="Kwon-20202">{{Cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2020/03/30/goo-haras-brother-pushes-for-law-under-her-name.html|title=Goo Hara's brother pushes for law under her name|last=Kwon|first=Ye-rim|date=March 31, 2020|publisher=[[The Korea Herald]]|language=en|via=[[The Jakarta Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725165137/https://www.thejakartapost.com/life/2020/03/30/goo-haras-brother-pushes-for-law-under-her-name.html|archive-date=July 25, 2020|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> Endurskoðuð lög áttu ekki við mál Goo Ho-in gegn móður þeirra vegna annars lagaákvæðis sem kemur í veg fyrir afturvirkni nýrra laga á gömul mál.<ref name="Kwon-20203">{{Cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2020/03/30/goo-haras-brother-pushes-for-law-under-her-name.html|title=Goo Hara's brother pushes for law under her name|last=Kwon|first=Ye-rim|date=March 31, 2020|publisher=[[The Korea Herald]]|language=en|via=[[The Jakarta Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725165137/https://www.thejakartapost.com/life/2020/03/30/goo-haras-brother-pushes-for-law-under-her-name.html|archive-date=July 25, 2020|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> Faðir þeirra færði kröfu sína um arfinn til Goo Ho-in.<ref name="Kwon-20204">{{Cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2020/03/30/goo-haras-brother-pushes-for-law-under-her-name.html|title=Goo Hara's brother pushes for law under her name|last=Kwon|first=Ye-rim|date=March 31, 2020|publisher=[[The Korea Herald]]|language=en|via=[[The Jakarta Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725165137/https://www.thejakartapost.com/life/2020/03/30/goo-haras-brother-pushes-for-law-under-her-name.html|archive-date=July 25, 2020|access-date=June 10, 2020|url-status=live}}</ref> Þann 22. desember 2020 kvað Gwangju Family Court upp dóm þar sem móðir þeirra myndi fá 40% arfsins en Goo Ho-in hin 60%.<ref name="TODAY2">{{Cite web|url=https://www.todayonline.com/8days/sceneandheard/entertainment/goo-hara-act-passed-south-koreas-cabinet-will-prevent-parents-who|title='Goo Hara Act' Passed By South Korea's Cabinet, Will Prevent Parents Who Neglected Their Kids From Claiming Inheritance|website=TODAY|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206201843/https://www.todayonline.com/8days/sceneandheard/entertainment/goo-hara-act-passed-south-koreas-cabinet-will-prevent-parents-who|archive-date=December 6, 2021|access-date=January 12, 2022|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.malaymail.com/news/showbiz/2020/12/22/south-korean-court-rules-k-pop-star-goo-haras-estranged-mother-gets-40pc-of/1934115|title=South Korean court rules K-pop star Goo Hara's estranged mother gets 40pc of late singer's inheritance {{!}} Malay Mail|last=Looi|first=Sylvia|date=December 22, 2020|website=www.malaymail.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201224075546/https://www.malaymail.com/news/showbiz/2020/12/22/south-korean-court-rules-k-pop-star-goo-haras-estranged-mother-gets-40pc-of/1934115|archive-date=December 24, 2020|access-date=December 27, 2020|url-status=live}}</ref> === Söfnun fyrir einstæðar fjölskyldur === Tvö ár eftir andlát Goo Hara árið 2021 tilkynnti Goo Ho-in að hann myndi setja 10 olíumálverk sem Goo Hara hafði málað á uppboð, þar sem hluti tekna yrði gefin til japanskra sjálfseignarstofnunar, ''Florence'', sem aðalviðskiptavinir eru einstæðar fjölskyldur.<ref>{{Cite web|url=https://entlife.8world.com/jk-zone/goo-hara-brother-auction-her-paintings-1649631|title=哥哥将拍卖具荷拉生前画作 资助单亲家庭孩子|website=8world Entertainment Lifestyle|language=zh-SG|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108230750/https://entlife.8world.com/jk-zone/goo-hara-brother-auction-her-paintings-1649631|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.mydaily.co.kr/new/read.php?newsid=202111161537661610|title=故 구하라 오빠, 동생 그림 경매 내놨다 수익금 일부 기부|author=오윤주|date=November 16, 2021|website=[[MyDaily]]|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108044429/http://m.mydaily.co.kr/new/read.php?newsid=202111161537661610|archive-date=January 8, 2022|access-date=January 8, 2022|url-status=live}}</ref> == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Dauðsföll af völdum sjálfsmorða]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1991]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 2019]] [[Flokkur:Suðurkóreskir tónlistarmenn]] h9s5bad95xz436mpdrzro50nnz1i9ko 14 189798 1984893 1946489 2026-11-03T12:44:16Z Berserkur 10188 1984893 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1374]] [[Flokkur:Fólk fætt á 14. öld]] r72nhwv6e6qbqsysuu6xuexevs3a7ln 2 189805 1984906 1983768 2026-11-03T14:16:10Z Haraldur Guðjónsson Thors 113369 /* Tilvísanir */ 1984906 wikitext text/x-wiki {{User sandbox}} <!-- EDIT BELOW THIS LINE --> {{Infobox | above = Alexander Gerschenkron | image = | caption = | label1 = Fæðingardagur | data1 = 1. október 1904 | label2 = Fæðingarstaður | data2 = Odessa, Rússneska keisaradæmið | label3 = Dánardagur | data3 = 26. október 1978 | label4 = Dánarstaður | data4 = Cambridge, Massachusetts | label5 = Starf | data5 = Hagfræðingur og hagsögufræðingur | label6 = Stofnun | data6 = Harvard-háskóli | label7 = Þekktur fyrir | data7 = Kenninguna um afstæða efnahagslega vanþróun }} '''Alexander Gerschenkron''' (1. október 1904 – 26. október 1978) var bandarískur hagfræðingur og hagsögufræðingur af rússneskum uppruna. Hann er einkum þekktur fyrir kenningu sína um ''afstæða efnahagslega vanþróun'' (e. ''relative economic backwardness''), sem hafði mikil áhrif á rannsóknir á iðnvæðingu og efnahagsþróun á 20. öld.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 5–30.</ref> Gerschenkron var prófessor við [[Harvard University|Harvard-háskóla]] og lagði sérstaka áherslu á samanburð á iðnvæðingu [[EVROPA|Evrópuríkja]], einkum [[Bretland|Bretlands]], [[Þýskaland|Þýskalands]] og [[Rússland|Rússlands]].<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> == Ævi == Alexander Gerschenkron fæddist í [[Odessa]] árið 1904. Hann og faðir hans flúðu Rússland árið 1920 í kjölfar rússnesku byltingarinnar og lögðu leið sína fótgangandi til [[Rúmenía|Rúmeníu]] áður en þeir settust að í [[Vín (Austurríki)|Vínarborg]].<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Í Vín stundaði Gerschenkron nám við Háskólann í Vín og lauk doktorsprófi í hagfræði árið 1928.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Menntun hans mótaðist af hefð Austurríska hagfræðiskólans, en utan háskólans varð hann einnig fyrir áhrifum frá austurrískri marxískri hugsun og jafnaðarmannastefnu.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Að loknu námi átti hann erfitt með að fá fasta akademíska stöðu. Næstu árin starfaði hann meðal annars sem stjórnandi hjá mótorhjólafyrirtæki, kenndi við alþýðuháskóla í Vín og starfaði við rannsóknir og greiningu fyrir samvinnuhreyfinguna í Austurríki.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Á árunum 1937–1938 vann hann jafnframt með hagfræðingnum [[Oskar Morgenstern]] við Austrian Business Cycle Research Institute.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Eftir innlimun Austurríkis í Þýskaland árið 1938 flúði Gerschenkron ásamt fjölskyldu sinni fyrst til [[Sviss]] og þaðan til [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] með aðstoð hagfræðingsins [[Charles A. Gulick]] við Kaliforníuháskóla í [[Kaliforníuháskóli í Berkeley|Berkeley]].<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Í Bandaríkjunum vann hann fyrst sem rannsóknaraðstoðarmaður við Berkeley, en aflaði sér jafnframt tekna sem verkamaður í skipasmíðastöð á meðan hann reyndi að festa sig í sessi innan bandarísks fræðasamfélags.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Árið 1944 hóf hann störf hjá Federal Reserve í Washington þar sem hann sérhæfði sig í greiningu á sovésku hagkerfi og þróun Austur-Evrópu.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Á þessum tíma öðlaðist hann orðspor sem einn fremsti sérfræðingur Bandaríkjanna í efnahagsmálum Sovétríkjanna.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Árið 1948 var Gerschenkron ráðinn til [[Harvard-háskóli|Harvard-háskóla]], meðal annars fyrir tilstuðlan hagfræðingsins [[Gottfrieds Haberler]].<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Þar kenndi hann evrópska efnahagssögu og sovéska hagfræði og varð einn áhrifamesti hagsögufræðingur Bandaríkjanna á sjötta og sjöunda áratug 20. aldar.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Við Harvard hafði hann mikil áhrif bæði sem rannsakandi og kennari. Hann leiðbeindi fjölmörgum nemendum sem síðar urðu þekktir fræðimenn á sviði hagfræði og efnahagssögu og átti stóran þátt í að móta það sem sumir hafa kallað „Gerschenkron-hefðina“ innan efnahagssögu.<ref>Rosovsky, Henry. “Alexander Gerschenkron: A Personal and Fond Recollection.” ''The Journal of Economic History'' 39, nr. 4 (1979): 1009–1013.</ref> Gerschenkron lét af störfum við Harvard árið 1974 og lést í [[Cambridge]] í [[Massachusetts]] árið 1978.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> == Fræðistörf == Rannsóknir Gerschenkrons beindust einkum að efnahagssögu Evrópu, iðnvæðingu og þróun sovéska hagkerfisins.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Hann lagði áherslu á samanburð milli landa og taldi að ólík upphafsskilyrði leiddu til ólíkra leiða í efnahagsþróun.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 6–8.</ref> Hann varð þekktastur fyrir rannsóknir sínar á síðbúinni iðnvæðingu Evrópu, en vann einnig að rannsóknum á hagvexti, fjármálakerfum og sovéskri hagfræði.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Við Harvard stjórnaði hann meðal annars Economic History Workshop, sem hafði mikil áhrif á þróun efnahagssögu í Bandaríkjunum á sjötta og sjöunda áratug 20. aldar.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> == Kenning um afstæða vanþróun == Þekktasta framlag Gerschenkrons birtist í ritgerðinni ''Economic Backwardness in Historical Perspective'', sem fyrst kom út árið 1952 og síðar sem hluti af ritgerðasafni árið 1962.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 5–30.</ref> Meginkenning hans var að ríki fylgdu ekki öll sömu leið til iðnvæðingar. Hann hafnaði þeirri hugmynd að reynsla Bretlands gæti talist algilt fyrirmyndarlíkan sem önnur ríki fylgdu þegar þau iðnvæddust.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, 1962, bls. 6–7.</ref> Samkvæmt Gerschenkron hafði vanþróun ekki aðeins neikvæð áhrif heldur gat hún einnig skapað sérstök skilyrði sem leiddu til hraðrar og ólíkrar iðnvæðingar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 7–10.</ref> === Mismunandi leiðir iðnvæðingar === Gerschenkron notaði [[Bretland]], [[Þýskaland]] og [[Rússland]] sem dæmi um þrjár mismunandi leiðir til iðnvæðingar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 11–26.</ref> ; Bretland Bretland var útgangspunktur kenningarinnar. Þar var iðnvæðingin að mestu drifin áfram af einkaframtaki, frumkvöðlum og fjárfestum. Markaðir voru þróaðir og nægt fjármagn var til staðar til að styðja við ný fyrirtæki og tækninýjungar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962. bls. 11–14.</ref> ; Þýskaland Í Þýskalandi hófst iðnvæðingin síðar en í Bretlandi. Þar gegndu fjárfestingarbankar, svokallaðir ''universal banks'', lykilhlutverki.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 13–16.</ref> Bankarnir söfnuðu saman fjármagni, fjármögnuðu iðnfyrirtæki og fylgdust náið með starfsemi þeirra.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 14–15.</ref> Gerschenkron lýsti þessu sambandi með því að bankarnir fylgdu fyrirtækjunum „frá vöggu til grafar“.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 14.</ref> Þeir stuðluðu einnig að stærri fyrirtækjum og meiri samþjöppun innan iðnaðarins.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 15–16.</ref> ; Rússland Rússland var að mati Gerschenkrons vanþróaðra en bæði Bretland og Þýskaland þegar iðnvæðingin hófst þar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 16–18.</ref> Vegna skorts á fjármagni, veikra fjármálastofnana og félagslegra hindrana þurfti ríkið sjálft að taka að sér leiðandi hlutverk í iðnvæðingarferlinu.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 18–21.</ref> Ríkisvaldið studdi uppbyggingu járnbrauta, þungaiðnaðar og annarra lykilgreina hagkerfisins.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 19–21.</ref> === Kostir síðbúnar iðnvæðingar === Gerschenkron setti fram kenningu um kosti síðbúinnar iðnvæðingar (e. ''advantages of backwardness''). Þrátt fyrir að efnahagsleg vanþróun fæli í sér margvíslegar hindranir hélt hann því fram að ríki sem hófu iðnvæðingu seint hefðu jafnframt ákveðið forskot fram yfir þau ríki sem riðu á vaðið á tímum iðnbyltingarinnar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 7–10.</ref> Mikilvægasti kosturinn fólst í því að síðiðnvædd ríki gátu tekið upp nýjustu tækni og framleiðsluaðferðir sem þegar höfðu verið þróaðar annars staðar. Þau þurftu því ekki að fara í gegnum öll þau þróunarstig sem frumiðnvæðingarríkin höfðu gengið í gegnum heldur gátu byggt beint á nýjustu lausnum sem stóðu til boða.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 8–10.</ref> Gerschenkron lagði sérstaka áherslu á það sem hann kallaði „innflutta tækni“ (e. ''borrowed technology'') og benti á að innflutningur á erlendum vélum og sérþekkingu (e. ''foreign machinery and foreign know-how'') hefði verið meðal lykilforsendna hraðrar iðnvæðingar í mörgum Evrópuríkjum.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 8.</ref> Samkvæmt kenningunni gátu ríki sem hófu iðnvæðingu síðar einnig lært af reynslu annarra. Með því að nýta þekkingu sem þegar hafði skapast annars staðar var hægt að komast hjá hluta af þeim kostnaði, mistökum og tæknilegu vandamálum sem frumiðnvæðingarríkin höfðu þurft að takast á við.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 8–10.</ref> Af þessum sökum taldi Gerschenkron að síðbúin iðnþróunarríki gætu stundum náð hraðari hagvexti en ríki sem höfðu iðnvæðst fyrr.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 7–11.</ref> Hann benti meðal annars á að þýskar stálsmiðjur hefðu á síðari hluta 19. aldar tekið upp fullkomnari tækni en víða tíðkaðist í Bretlandi og að enn síðar hefðu sumar rússneskar verksmiðjur notað búnað sem var tæknilega fullkomnari en sá sem fyrirfannst í Þýskalandi.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 10.</ref> [[Henry Rosovsky]] taldi að þessi hugmynd um jákvætt hlutverk afstæðrar vanþróunar væri meðal áhrifamestu framlaga Gerschenkrons til hagfræði og hagsögu. Að mati Rosovskys fólst mikilvægi kenningarinnar ekki aðeins í því að útskýra iðnvæðingu Evrópu heldur einnig í því að bjóða upp á greiningarramma fyrir rannsóknir á efnahagsþróun víðar um heiminn.<ref>Rosovsky, Henry. “Alexander Gerschenkron: A Personal and Fond Recollection.” ''The Journal of Economic History'' 39, nr. 4 (1979): 1012–1013. http://www.jstor.org/stable/2120341.</ref> == Áhrif og viðtökur == Kenningar Gerschenkrons hafði mikil áhrif á hagsögu, þróunarhagfræði og samanburðarrannsóknir á efnahagsþróun.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Hugmyndir hans urðu sérstaklega áhrifamiklar í rannsóknum á iðnvæðingu Evrópu og þróunarferli svokallaðra seinkomuríkja.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Bandaríski hagfræðingurinn og hagsagnfræðingurinn [[Deirdre McCloskey]] taldi að helsta framlag Gerschenkrons væri ekki að setja fram algilt lögmál heldur að skapa öflugan greiningarramma sem gerði fræðimönnum kleift að skilja mismunandi leiðir til iðnvæðingar.<ref>McCloskey, Donald N. "Kinks, Tools, Spurts and Substitutes: Gerschenkron's Rhetoric of Relative Backwardness", bls. 95–100.</ref> McCloskey lagði áherslu á að kenningin væri gagnleg sem greiningartæki frekar en algild saga um þróun ríkja.<ref>McCloskey, bls. 97–103.</ref> == Arfleifð == Gerschenkron er almennt talinn einn áhrifamesti hagsagnfræðingur 20. aldar.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Kenning hans um afstæða efnahagslega vanþróun er enn kennd í [[hagfræði]], [[stjórnmálafræði]] og hagsögu og hefur haft áhrif langt út fyrir rannsóknir á Evrópu.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Economic History Association veitir árlega ''Alexander Gerschenkron Prize'' fyrir framúrskarandi doktorsritgerð á sviði efnahagssögu utan Bandaríkjanna og Kanada.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> == Helstu rit == * ''Bread and Democracy in Germany'' (1943) * ''Economic Backwardness in Historical Perspective'' (1962) * ''Continuity in History, and Other Essays'' (1968) * ''Europe in the Russian Mirror'' (1970) * ''An Economic Spurt That Failed'' (1977) == Tilvísanir == <references/> == Heimildir == * Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". ''EH.Net'', 2001. * Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962. * McCloskey, Donald N. "Kinks, Tools, Spurts and Substitutes: Gerschenkron's Rhetoric of Relative Backwardness". * Rosovsky, Henry (ritstj.). ''Industrialization in Two Systems: Essays in Honor of Alexander Gerschenkron''. New York: Wiley, 1966. `` nsnpixf6f5vzl2dm35hue0vyr1dj7a2 1984907 1984906 2026-11-03T14:16:44Z Haraldur Guðjónsson Thors 113369 /* Heimildir */ 1984907 wikitext text/x-wiki {{User sandbox}} <!-- EDIT BELOW THIS LINE --> {{Infobox | above = Alexander Gerschenkron | image = | caption = | label1 = Fæðingardagur | data1 = 1. október 1904 | label2 = Fæðingarstaður | data2 = Odessa, Rússneska keisaradæmið | label3 = Dánardagur | data3 = 26. október 1978 | label4 = Dánarstaður | data4 = Cambridge, Massachusetts | label5 = Starf | data5 = Hagfræðingur og hagsögufræðingur | label6 = Stofnun | data6 = Harvard-háskóli | label7 = Þekktur fyrir | data7 = Kenninguna um afstæða efnahagslega vanþróun }} '''Alexander Gerschenkron''' (1. október 1904 – 26. október 1978) var bandarískur hagfræðingur og hagsögufræðingur af rússneskum uppruna. Hann er einkum þekktur fyrir kenningu sína um ''afstæða efnahagslega vanþróun'' (e. ''relative economic backwardness''), sem hafði mikil áhrif á rannsóknir á iðnvæðingu og efnahagsþróun á 20. öld.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 5–30.</ref> Gerschenkron var prófessor við [[Harvard University|Harvard-háskóla]] og lagði sérstaka áherslu á samanburð á iðnvæðingu [[EVROPA|Evrópuríkja]], einkum [[Bretland|Bretlands]], [[Þýskaland|Þýskalands]] og [[Rússland|Rússlands]].<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> == Ævi == Alexander Gerschenkron fæddist í [[Odessa]] árið 1904. Hann og faðir hans flúðu Rússland árið 1920 í kjölfar rússnesku byltingarinnar og lögðu leið sína fótgangandi til [[Rúmenía|Rúmeníu]] áður en þeir settust að í [[Vín (Austurríki)|Vínarborg]].<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Í Vín stundaði Gerschenkron nám við Háskólann í Vín og lauk doktorsprófi í hagfræði árið 1928.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Menntun hans mótaðist af hefð Austurríska hagfræðiskólans, en utan háskólans varð hann einnig fyrir áhrifum frá austurrískri marxískri hugsun og jafnaðarmannastefnu.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Að loknu námi átti hann erfitt með að fá fasta akademíska stöðu. Næstu árin starfaði hann meðal annars sem stjórnandi hjá mótorhjólafyrirtæki, kenndi við alþýðuháskóla í Vín og starfaði við rannsóknir og greiningu fyrir samvinnuhreyfinguna í Austurríki.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Á árunum 1937–1938 vann hann jafnframt með hagfræðingnum [[Oskar Morgenstern]] við Austrian Business Cycle Research Institute.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Eftir innlimun Austurríkis í Þýskaland árið 1938 flúði Gerschenkron ásamt fjölskyldu sinni fyrst til [[Sviss]] og þaðan til [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] með aðstoð hagfræðingsins [[Charles A. Gulick]] við Kaliforníuháskóla í [[Kaliforníuháskóli í Berkeley|Berkeley]].<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Í Bandaríkjunum vann hann fyrst sem rannsóknaraðstoðarmaður við Berkeley, en aflaði sér jafnframt tekna sem verkamaður í skipasmíðastöð á meðan hann reyndi að festa sig í sessi innan bandarísks fræðasamfélags.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Árið 1944 hóf hann störf hjá Federal Reserve í Washington þar sem hann sérhæfði sig í greiningu á sovésku hagkerfi og þróun Austur-Evrópu.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Á þessum tíma öðlaðist hann orðspor sem einn fremsti sérfræðingur Bandaríkjanna í efnahagsmálum Sovétríkjanna.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Árið 1948 var Gerschenkron ráðinn til [[Harvard-háskóli|Harvard-háskóla]], meðal annars fyrir tilstuðlan hagfræðingsins [[Gottfrieds Haberler]].<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> Þar kenndi hann evrópska efnahagssögu og sovéska hagfræði og varð einn áhrifamesti hagsögufræðingur Bandaríkjanna á sjötta og sjöunda áratug 20. aldar.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Við Harvard hafði hann mikil áhrif bæði sem rannsakandi og kennari. Hann leiðbeindi fjölmörgum nemendum sem síðar urðu þekktir fræðimenn á sviði hagfræði og efnahagssögu og átti stóran þátt í að móta það sem sumir hafa kallað „Gerschenkron-hefðina“ innan efnahagssögu.<ref>Rosovsky, Henry. “Alexander Gerschenkron: A Personal and Fond Recollection.” ''The Journal of Economic History'' 39, nr. 4 (1979): 1009–1013.</ref> Gerschenkron lét af störfum við Harvard árið 1974 og lést í [[Cambridge]] í [[Massachusetts]] árið 1978.<ref>Fonseca, Gonçalo L. "Alexander Gerschenkron." The History of Economic Thought Website. Accessed November 3, 2026. <nowiki>https://www.hetwebsite.net/het/profiles/gerschenkron.htm</nowiki>.</ref> == Fræðistörf == Rannsóknir Gerschenkrons beindust einkum að efnahagssögu Evrópu, iðnvæðingu og þróun sovéska hagkerfisins.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Hann lagði áherslu á samanburð milli landa og taldi að ólík upphafsskilyrði leiddu til ólíkra leiða í efnahagsþróun.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 6–8.</ref> Hann varð þekktastur fyrir rannsóknir sínar á síðbúinni iðnvæðingu Evrópu, en vann einnig að rannsóknum á hagvexti, fjármálakerfum og sovéskri hagfræði.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Við Harvard stjórnaði hann meðal annars Economic History Workshop, sem hafði mikil áhrif á þróun efnahagssögu í Bandaríkjunum á sjötta og sjöunda áratug 20. aldar.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> == Kenning um afstæða vanþróun == Þekktasta framlag Gerschenkrons birtist í ritgerðinni ''Economic Backwardness in Historical Perspective'', sem fyrst kom út árið 1952 og síðar sem hluti af ritgerðasafni árið 1962.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 5–30.</ref> Meginkenning hans var að ríki fylgdu ekki öll sömu leið til iðnvæðingar. Hann hafnaði þeirri hugmynd að reynsla Bretlands gæti talist algilt fyrirmyndarlíkan sem önnur ríki fylgdu þegar þau iðnvæddust.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, 1962, bls. 6–7.</ref> Samkvæmt Gerschenkron hafði vanþróun ekki aðeins neikvæð áhrif heldur gat hún einnig skapað sérstök skilyrði sem leiddu til hraðrar og ólíkrar iðnvæðingar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 7–10.</ref> === Mismunandi leiðir iðnvæðingar === Gerschenkron notaði [[Bretland]], [[Þýskaland]] og [[Rússland]] sem dæmi um þrjár mismunandi leiðir til iðnvæðingar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 11–26.</ref> ; Bretland Bretland var útgangspunktur kenningarinnar. Þar var iðnvæðingin að mestu drifin áfram af einkaframtaki, frumkvöðlum og fjárfestum. Markaðir voru þróaðir og nægt fjármagn var til staðar til að styðja við ný fyrirtæki og tækninýjungar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962. bls. 11–14.</ref> ; Þýskaland Í Þýskalandi hófst iðnvæðingin síðar en í Bretlandi. Þar gegndu fjárfestingarbankar, svokallaðir ''universal banks'', lykilhlutverki.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 13–16.</ref> Bankarnir söfnuðu saman fjármagni, fjármögnuðu iðnfyrirtæki og fylgdust náið með starfsemi þeirra.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 14–15.</ref> Gerschenkron lýsti þessu sambandi með því að bankarnir fylgdu fyrirtækjunum „frá vöggu til grafar“.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 14.</ref> Þeir stuðluðu einnig að stærri fyrirtækjum og meiri samþjöppun innan iðnaðarins.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 15–16.</ref> ; Rússland Rússland var að mati Gerschenkrons vanþróaðra en bæði Bretland og Þýskaland þegar iðnvæðingin hófst þar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 16–18.</ref> Vegna skorts á fjármagni, veikra fjármálastofnana og félagslegra hindrana þurfti ríkið sjálft að taka að sér leiðandi hlutverk í iðnvæðingarferlinu.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 18–21.</ref> Ríkisvaldið studdi uppbyggingu járnbrauta, þungaiðnaðar og annarra lykilgreina hagkerfisins.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 19–21.</ref> === Kostir síðbúnar iðnvæðingar === Gerschenkron setti fram kenningu um kosti síðbúinnar iðnvæðingar (e. ''advantages of backwardness''). Þrátt fyrir að efnahagsleg vanþróun fæli í sér margvíslegar hindranir hélt hann því fram að ríki sem hófu iðnvæðingu seint hefðu jafnframt ákveðið forskot fram yfir þau ríki sem riðu á vaðið á tímum iðnbyltingarinnar.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 7–10.</ref> Mikilvægasti kosturinn fólst í því að síðiðnvædd ríki gátu tekið upp nýjustu tækni og framleiðsluaðferðir sem þegar höfðu verið þróaðar annars staðar. Þau þurftu því ekki að fara í gegnum öll þau þróunarstig sem frumiðnvæðingarríkin höfðu gengið í gegnum heldur gátu byggt beint á nýjustu lausnum sem stóðu til boða.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 8–10.</ref> Gerschenkron lagði sérstaka áherslu á það sem hann kallaði „innflutta tækni“ (e. ''borrowed technology'') og benti á að innflutningur á erlendum vélum og sérþekkingu (e. ''foreign machinery and foreign know-how'') hefði verið meðal lykilforsendna hraðrar iðnvæðingar í mörgum Evrópuríkjum.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 8.</ref> Samkvæmt kenningunni gátu ríki sem hófu iðnvæðingu síðar einnig lært af reynslu annarra. Með því að nýta þekkingu sem þegar hafði skapast annars staðar var hægt að komast hjá hluta af þeim kostnaði, mistökum og tæknilegu vandamálum sem frumiðnvæðingarríkin höfðu þurft að takast á við.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 8–10.</ref> Af þessum sökum taldi Gerschenkron að síðbúin iðnþróunarríki gætu stundum náð hraðari hagvexti en ríki sem höfðu iðnvæðst fyrr.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 7–11.</ref> Hann benti meðal annars á að þýskar stálsmiðjur hefðu á síðari hluta 19. aldar tekið upp fullkomnari tækni en víða tíðkaðist í Bretlandi og að enn síðar hefðu sumar rússneskar verksmiðjur notað búnað sem var tæknilega fullkomnari en sá sem fyrirfannst í Þýskalandi.<ref>Gerschenkron, Alexander. ''Economic Backwardness in Historical Perspective''. Cambridge: Harvard University Press, 1962, bls. 10.</ref> [[Henry Rosovsky]] taldi að þessi hugmynd um jákvætt hlutverk afstæðrar vanþróunar væri meðal áhrifamestu framlaga Gerschenkrons til hagfræði og hagsögu. Að mati Rosovskys fólst mikilvægi kenningarinnar ekki aðeins í því að útskýra iðnvæðingu Evrópu heldur einnig í því að bjóða upp á greiningarramma fyrir rannsóknir á efnahagsþróun víðar um heiminn.<ref>Rosovsky, Henry. “Alexander Gerschenkron: A Personal and Fond Recollection.” ''The Journal of Economic History'' 39, nr. 4 (1979): 1012–1013. http://www.jstor.org/stable/2120341.</ref> == Áhrif og viðtökur == Kenningar Gerschenkrons hafði mikil áhrif á hagsögu, þróunarhagfræði og samanburðarrannsóknir á efnahagsþróun.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Hugmyndir hans urðu sérstaklega áhrifamiklar í rannsóknum á iðnvæðingu Evrópu og þróunarferli svokallaðra seinkomuríkja.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Bandaríski hagfræðingurinn og hagsagnfræðingurinn [[Deirdre McCloskey]] taldi að helsta framlag Gerschenkrons væri ekki að setja fram algilt lögmál heldur að skapa öflugan greiningarramma sem gerði fræðimönnum kleift að skilja mismunandi leiðir til iðnvæðingar.<ref>McCloskey, Donald N. "Kinks, Tools, Spurts and Substitutes: Gerschenkron's Rhetoric of Relative Backwardness", bls. 95–100.</ref> McCloskey lagði áherslu á að kenningin væri gagnleg sem greiningartæki frekar en algild saga um þróun ríkja.<ref>McCloskey, bls. 97–103.</ref> == Arfleifð == Gerschenkron er almennt talinn einn áhrifamesti hagsagnfræðingur 20. aldar.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Kenning hans um afstæða efnahagslega vanþróun er enn kennd í [[hagfræði]], [[stjórnmálafræði]] og hagsögu og hefur haft áhrif langt út fyrir rannsóknir á Evrópu.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> Economic History Association veitir árlega ''Alexander Gerschenkron Prize'' fyrir framúrskarandi doktorsritgerð á sviði efnahagssögu utan Bandaríkjanna og Kanada.<ref>Fishlow, Albert. "Economic Backwardness in Historical Perspective: A Book of Essays". EH.Net, 2001.</ref> == Helstu rit == * ''Bread and Democracy in Germany'' (1943) * ''Economic Backwardness in Historical Perspective'' (1962) * ''Continuity in History, and Other Essays'' (1968) * ''Europe in the Russian Mirror'' (1970) * ''An Economic Spurt That Failed'' (1977) == Tilvísanir == <references/> m5bn5w21u9pcbup0j9kgx01odfe6dqs 0 190087 1984918 1949635 2026-11-03T14:43:40Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Ævintýri Hróa hattar]] 1984918 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Ævintýri Hróa hattar]] pjy39l0n8ivbjx502714rxf9xeqaeyu 0 192504 1984969 1977674 2026-11-04T03:09:41Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar. #IABot (v2.0.9.6) 1984969 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Wohngebiet Beothuk.png|thumb|Nýfundnaland, heimasvæði Beótúk þjóðflokksins]] '''Beótúk'''-fólkið (eða Beoþúkk) (á ensku Beothuk eða Beothuck; á frönsku Béothuk) sem voru einnig þekktir sem Pi'tow'ke („upp með ánni“) sem nágrannar þeirra [[Mikmak]] kölluðu þá.<ref> Rita Joe: Song of Rita Joe: Autobiography of a Mi'kmaq Poet, Seite 130, University of Nebraska Press, 1996, ISBN 978-0-8032-7594-2.</ref>) var [[Frumbyggjar|frumbyggjaþjóðflokkur]] á eyjunni [[Nýfundnaland]] í austur [[Kanada]]. Yfirleitt er talið er að tungumál þeirra hafi verið svo kallað [[stakmál]], sem hafi haft mörg tökuorð úr [[Algonkínsk tungumál|algonkínskum]] tungumálum.<ref>Hammarström, Harald (September 2015).[ https://muse.jhu.edu/article/593411/pdf "Ethnologue 16/17/18th editions: A comprehensive review: Online appendices".] Language. 91 (3): s1–s188. doi:10.1353/lan.2015.0049.[https://pure.mpg.de/view/item_2230850 hdl:11858/00-001M-0000-0029-1D58-0.] ISSN 1535-0665.</ref><ref>Campbell, Lyle (June 25, 2024),[ https://academic.oup.com/book/57386/chapter-abstract/464713514 ''North American Indian Languages North of Mexico''] The Indigenous Languages of the Americas (1 ed.), Oxford University PressNew York, pp. 28–145, doi:10.1093/oso/9780197673461.003.0002, ISBN 978-0-19-767346-1</ref> Talið hefur verið að þjóðflokkurinn hafa dáið út á þriðja áratugi 19. aldar. Munnlegar sögur, hins vegar, herma að nokkrir þeirra hafa farið norður til [[Labrador]] og sameinast [[Innu|Innu-þjóðflokknum]] og jafnframt að aðrir einstaklingar hefðu farið í sambúð við evrópska nýlendubúa, Innu og Mikmak fólk.<ref>Marshall, Ingeborg (1996). ''A History and Ethnography of the Beothuk''. McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-1390-6. Bls.224-226</ref><ref> Steven M. Carr (2020). [https://cdnsciencepub.com/doi/full/10.1139/gen-2019-0149 Evidence for the persistence of ancient Beothuk and Maritime Archaic mitochondrial DNA genome lineages among modern Native American peoples.] Tímaritið Genome, Volume 63, Number 7, July 2020. https://doi.org/10.1139/gen-2019-0149</ref> Í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] er sagt frá samskiptum [[Norrænir Grænlendingar|norrænna manna]] og frumbyggja (sem nefndir voru [[Skrælingjar]] í sögunum) í norðaustur [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Engin vissa eru um úr hvaða þjóðflokkum þessir frumbyggjar komu en fimm eru taldir mögulegir. Fyrir utan Beótúk eru það [[Innu]], [[Mikmak]]. [[Wolastoqiyik]]<ref>Ulrich Johann (2022). [http://DOI:10.13140/RG.2.2.15556.91527 ''Fundit Vínland góða. The Norse Vinland expeditions revisited'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} DOI:10.13140/RG.2.2.15556.91527</ref> og þar að auki [[Inúítar]]. ==Heiti== Orðið Beótúk kemur ekki fyrir í ritum fyrr en í lok 18. aldar, þegar safnað var orðum úr tungumáli þeirra frá einstaklingum sem höfðu verið teknir til fanga. Beótúk var það heiti sem þeir notuðu um sjálfa sig og þýddi „manneskjur“ eða „fólkið“ á sama hátt og fjölmargar aðrar þjóðir nota þegar þær tala um sig.<ref>Howley James Patrick, The Beothucks or red Indians : the aboriginal inhabitants of Newfoundland, New York, AMS Press, 1915 (endurútgefið 1979) (ISBN 978-0-404-15589-6 et 0-404-15589-8, OCLC 4500147), Bls. 304-305</ref> Fram að því voru þeir þekktir sem ''rauðskinnar'' vegna þessa að þeir notuðu mikið rautt [[Okkur|okkra]], meðal annars sem andlitsfarða. Hugtakið rauðskinnar eða samsvarandi (''Red Skin'', ''Red Indians'' á [[Enska|ensku]] og ''Peaux-Rouges'', ''Indiens Rouges'' á [[Franska|frönsku]]) um alla frumbyggja Norður-Ameríku (nema inúíta) til aðgreiningar frá Evrópubúum kemur fyrst fyrir í heimildum árið 1769.<ref>Barrie Reynolds et William C. Sturtevant (ritsj.), Handbook of North American Indians, vol. 2, Government Printing Office, 1978:</ref><ref> Lakshmi Gandhi: [https://www.npr.org/sections/codeswitch/2013/09/09/220654611/are-you-ready-for-some-controversy-the-history-of-redskin Are You Ready For Some Controversy? The History Of 'Redskin']. í: Code Switch! 9. September 2013.</ref> == Tungumál og búseta== Afarlítið er vitað um tungumál Beótúk-fólksins og byggist á fjórum stuttum orðasöfnum sem innihalda rúmlega 400 orð og hugtök sem fengust frá handteknum Beótúkkum, 1792<ref> Pulling, George C. 1792. A few facts by G.C. Pulling respecting the Native Indians of the Isle of Newfoundland. Handrit á British Museum, additional MSS 38352.</ref> og 1834<ref>Robinson, Sir Hercules. 1834. "Vocabulary of the Natives of Newfoundland." Royal Geographical Society Journal 4:218-220</ref> Orðalistarnir eru ekki samræmdir og sama orð getur verið umritað á mismunandi vegu. Þess vegna er erfitt að endurskapa [[Hljóðkerfisfræði|hljóðkerfi]] og [[Málfræði|málfræði]] tungumálsins. Listarnir gefa til kynna að þetta tungumál hafi verið mjög ólíkt tungumálum nágranna á meginlandinu og mögulega stakmál. Það er þó möguleg að fjarlæg tengsl hafa verið við algonkínsk tungumál þjóðflokka þar sem nú er [[Quebec]] og Labrador. Þótt svo virðist sem að Beótúk-fólkið hafi eitt sinn búið á öllu Nýfundnalandi og einnig haft samskipti við íbúa á Labrador, koma flestar upplýsingarnar um það frá hópi sem bjó á miðri eyjunni í lok 18. aldar og snemma á 19. öld þegar mjög hafði þrengt að þjóðflokknum.<ref>James A. Tuck (2025). [ https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/Beothuk Canadian Encyclopedia</ref> ==Menningarágrip== Þegar Evrópumenn komust á kynni við Nýfundnaland snemma á 16. öld bjuggu Beótúkkar um alla eyjunna, en sérstaklega á norðausturströndinni þar sem nú heitir Notre Dame og Bonavista-flóar. Stuttu eftir komu Evrópumanna neyddust Beótúkkar að hörfa frá bestu veiðistöðunum við ströndina vegna yfirgangs aðkomumanna. Tölur um fjölda Beótúkka eru mjög óáreiðanlegar, mismunandi fræðimenn giska á mismunandi fjölda fyrir ár 1497, allt frá um 1.000.<ref>Marshall, Ingeborg (1996). ''A History and Ethnography of the Beothuk''. McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-1390-6. Bls 8</ref> íbúa til 10.000 <ref> Bernard Assiniwi, Histoire des indiens du Haut et du Bas Canada, Ottawa, Éditions Léméac, 1974, Bls. 9-25. ISBN 2-7609-4507-3 </ref> Engar öruggar heimildir eru um fjölda Beótúkka á þeim tíma sem þeir höfðu samskipti við Evrópubúa. Fræðimenn á 19. og byrjun 20. aldar áætluðu að um 2.000 Beótúkkar hafi lifað á þeim tíma sem þeir höfðu samskipti við Evrópubúa á 15. öld.<ref>{{Cite web |url=https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/Beothuk.php |title=''Distribution and Size of the Beothuk Population, Leadership and Communal Activities'' |access-date=2026-08-21 |archive-date=2026-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260823205810/https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/beothuk.php |url-status=dead }}</ref> Reiknað hefur verið útfrá burðargetu vistkerfisins á þeim tíma sem samskipti áttu sér stað að fjöldi Beótúkka hafi lengst af verið á bilinu 1.000 til 1.500.<ref>Adhikari, Mohamed (2023). ''"'Now We Are Natives': The Genocide of the Beothuk People and the Politics of 'Extinction' in Newfoundland"''. In Jacob, Frank; Göllnitz, Martin (eds.). ''Genocide and Mass Violence in the Age of Extremes''. De Gruyter. pp. 115–136. doi:10.1515/9783110781328. ISBN 978-3-11-078132-8. ISSN 2626-6490.</ref> Þeir bjuggu í sjálfbærum fjölskyldueiningum með 30 til 55 einstaklingum.<ref>Marshall, I. (1996). Bls. 12</ref> en höfðu enga formlega höfðingja eða leitoga. [[Mynd:Beothuk camp.jpg|alt=Teikning af mamateeks Beótúkka, gerð af John Cartwright um 1820.|thumb|Teikning af mamateeks Beótúkka, gerð af John Cartwright um 1820.]] Beótúkkar kölluðu bústaði sína ''mamateeks''. <ref>Adhikari 2023, Bls. 117.</ref> Vegna þess að þeir fluttu iðulega milli veiðisvæða og höfðu einnig árstíðabundina búsetu voru fjölbreyttir stílar og byggingaraðferðir við að setja upp mamateeks. Sumar voru ætlaðar til að hýsa eina fjölskyldu yfir sumartímann; aðrar voru gerðar fyrir stærri hópa til vetrardvalar eða til endurtekinnar notkunar ár eftir ár. Mamateeks voru byggðar þannig að alllöngum staurum var raðað í hring, þeir voru bundnir saman efst og mynduðu grindina, þannig að úr varð uppmjó bygging sem var þakin með [[Birki|birkiberki]] sem var saumaður saman og skaraðar. Opið var efst sem reykop. Í miðri byggingunni var [[Eldstæði|eldstæði]] og umhverfis dældir til að sofa í. Þessar dældir, sem virðast hafa verið einstökar fyrir Beótúkka, voru grafnar niður í moldina klæddar með trjágreinum. Bústaðirnir voru vetrarbúnir með því að klæða þá að innan með skinnum og einangra með [[Mosar|mosa]].<ref>Marshall, I. (1996). Bls. 38</ref> Eitt af því sem vakti athygli Evrópubúa var að Beótúkkarnir báru rautt okkur blandað fitu á andlitið og allan líkaman, og einnig föt, vopn, áhöld og báta. Rauði liturinn var tákn þjóðfloksins og var borin á ungabörn sem tákn um að þau væru hluti af kynþættinum. Á hverju vori var haldin hátíð þar sem húsnæði, bátar og margt annað var borið rauðum lit. Þar sem rauði liturinn er áberandi í greftrunarstöðum Beótúkka er álitið að það hafi einnig haft merkingu tengda trú, svipað og hjá mörgum öðrum frumbyggjaþjóðum sem töldu að rauðleitur litur táknaði [[Yfirnáttúrleiki|dulræn]] öfl. <ref>Marshall, I. (1977). The red ochre people: How Newfoundland's Beothuck Indians lived. útg. J. J. Douglas, ISBN: 0888941579</ref> Helstu veiðidýr Beótúkka voru [[Hreindýr|hreindýr]], [[Lax|lax]] og [[Selaættkvísl|selir]], auk þess sem þeir veiddu aðrar dýrategundir og neyttu fjölda jurtategunda.<ref>Maron, Philippe (2019). [https://spark.stir.ac.uk/wp-content/uploads/2019/07/Article-1-Red-Indians-of-Newfoundland-.pdf"The Passing of the "Red Indians of Newfoundland". Colonisation and Agency in the Beótúk's Extinction in the 17th-19th Centuries: Success and Failure"]. Spark: Stirling International Journal of Postgraduate Research. 5: 1–1 </ref> Beótúkkarnir fylgdu árstíðabundnum fluttningi aðal veiðidýra sinna. Á haustin settu þeir upp girðingar, sumar 40–60 km langar, sem notaðar voru til að reka hreindýrahjarðir að veiðimönnum sem biðu vopnaðir bogum og örvum.<ref>Vaughan, Alden T. (1982-10-01). "From White Man to Redskin: Changing Anglo-American Perceptions of the American Indian". The American Historical Review. 87 (4): 918. doi:10.2307/1857900. ISSN 0002-8762. JSTOR 1857900.</ref> [[Jarðvegur|Jarðvega]]- og [[Fornleifar|fornleifarannsóknir]] hafa leitt í ljós miklar sveiflur í veðurfari, vaxtarskilyrðum og þar af leiðandi sveiflum í veiðistofnum eins og hreindýrum. Lax og margar aðrar fiskitegundir við Nýfundnaland eru mjög árstíðabundnar og aðeins hægt að veiða á sumrin. Árstíðabundar sveiflur í fæðuöflun og viðkvæmni jurta- og dýrategunda á eyjunni og í vötnum hennar þýddi að misvöxtur eða sérlega slæm veður gátu valdið miklum hörmungum. Til að nýta sér árstíðabundin gnægð veiðidýra til fulls þróuðu Beótúkkar ýmsar aðferðir til að varðveita matvæli. <ref>Tuck, James A. & Pastore, Ralph T. 1985. A nice place to visit, but... Prehistoric human extinctions on the Island of Newfoundland. Canadian Journal of Archaeology/Journal canadien d’archéologie 1.9. Bls. 69-80.</ref> Bátar eða [[Kanó|kanóar]] Beótúkka voru úr hreindýra- eða selskinnum og stefni kanóanna var hert með berki grenitjáa. Þessir kanóar líktust [[Kajak|kajökum]] í laginu og voru sagðir vera allt að 4-5 m á lengd og 0,70-0,90 m á breidd með nægu plássi til að flytja börn, hunda og eigur.<ref>Hewson, John (2007). [https://journals.lib.unb.ca/index.php/nflds/article/view/10104/10365 "Santu's Song".] Memorial University. 22 (1).</ref> ==Samskipti við nágranna og Evrópubúa== ===Norræn viðkoma === Eini fornleifafundurinn sem staðfestir komu og dvöl norrænna manna til norðaustur Norður-Ameríku um ár 1000 hefur fundist í [[L'Anse aux Meadows|L’Anse aux Meadows]] á hinum Mikla norðurskaga á Nýfundnalandi. <ref>Luna Polinelli, Ryan Fenster(2025). [https://ledibooks.com/read/quante-americhe-europei-nel-nuovo-mondo-prima-di-colombo-fra-storia-e-invenzione/section/ed7a370b-c23b-4592-8ad5-d7e994576a90 L’ANSE AUX MEADOWS: THE LIMIT OF NORSE EXPANSION] úr Quante Americhe? Europei nel Nuovo Mondo prima di Colombo fra storia e invenzione. Ritsj Michael Micci og Federica Favero. Ledizioni – LediPublishing. ISBN 9791256004669</ref> Ekki hafa fundist nein merki um að frumbyggjar hafi haft búsetu á skaganum samtímis norrænu búsetunni. Hins vegar sýna rannsóknir að frumbyggjar bjuggu þar bæði fyrir og eftir, í allt að 6000 ár samanlagt.<ref>Charlotte Mary Cotter Whyte (2025). [https://spectrum.library.concordia.ca/id/eprint/995504/1/Whyte_Msc_S2025.pdf A middle to late Holocene paleo-environmental study of L’Anse aux Meadows, Newfoundland, Canada]. Concordia University Montreal </ref> Engin merki er um átök milli frumbyggja og norrænu aðkomumanna, ekki er að sjá vísvitandi skemmdir og engar grafir hafa fundist.<ref> Wallace, Birgitta. 2003. The Norse in Newfoundland: L’Anse aux Meadows and Vinland. Newfoundland Studies 1.19. 5-43.</ref> En jarðvegs og gróðurrannsóknir sem gerðar voru 2019 gáfu í skyn að norrænnir menn og frumbyggjar hefðu dvalist samtímis nokkurn spöl frá norrænu húsunum og þar hafi mögulega verið einskonar verslunarsvæði. <ref> Ledger, Paul M.; Girdland-Flink, Linus; Forbes, Véronique (15 July 2019). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6681721/ "New horizons at L'Anse aux Meadows".] Proceedings of the National Academy of Sciences. 116 (31): 15341–15343. Bibcode:2019PNAS..11615341L. doi:10.1073/PNAS.1907986116. eISSN 1091-6490. ISSN 0027-8424. PMC 6681721. PMID 31308231. </ref> Í Eiríks sögu rauða, 12. kafla, er sagt að þegar [[Þorfinnur karlsefni]] var á leiðinni til [[Grænland|Grænlands]] frá Straumsfirði eftir þriggja vetra dvöl hafi þeir fundið fimm Skrælingja. Einn skeggjaður, tvær konur og tvö börn. <ref>[http://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm Eiríks saga rauða; af Snerpu.is]</ref> Menn Þorfinns náðu dengjunum en hitt komst undan. Þeir tóku drengina með sér til Grænlands og kenndu þeim mál og skírðu. Ferðalýsingin bendir mjög til vesturstrandar Nýfundnalands og þá hafa þessir Skrælingjar að öllum líkindum verið af þjóðflokki Beótúkka.<ref> Ulrich Johann (2022). 6.17</ref> Í Eiríks sögu rauða, 10. kafla, er sagt frá því þegar Þorfinnur og menn hans höfðu verið í hálfan mánuð þar sem þeir kölluðu Hóp landið að þeir sáu níu húðkeipa og var róðrarmönnum lýst svo: :Þeir voru smáir menn og illilegir og illt höfðu þeir hár á höfði. Eygðir voru þeir mjög og breiðir í kinnunum og dvöldust þeir um stund og undruðust, reru síðan í brott og suður fyrir nesið.[<ref>http://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm Eiríks saga rauða; af Snerpu.is]</ref> [[Haraldur Bessason]] segir svo frá í bók sinni ''Bréfi til Brands'': :Hafi Vínland verið einhvers staðar við austurströnd Kanada eða Bandaríkjanna væri það að minnsta kosti brot gegn málvenju að halda því fram að þessi lýsing [Eiríks sögu rauða] hafi átt við ættkvísl eskimóa. Svo vel vill til að vísindamenn hafa leitt næstum óyggjandi líkur að því að hér hafi verið á ferðinni sú grein indíána sem Beóþúkkar voru nefndir. <ref>[http://gegnir.is/F/M781MSDB1MV6QCE87SIMJJ689D1YHDRA3PD7P6CSM5FINDKKVH-63897?func=find-acc&acc_sequence=001514063 Haraldur Bessason; Bréf til Brands, Ormstunga 1999; bls. 38]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> ===Nágrannar=== Samkvæmt munnmælasögum beggja þjóðflokka áttu áttu Beótúk-fólkið í aldalöngum deilum og baráttu við Mikimak-fólkið í vestri og einnig við Innu í norðri. Sambandið við Innu-fólkið var þó einnig vinsamlegt á tímum, meðal annar fengu þeir steinexir og önnur verkfæri frá þeim, og hóparnir fóru í gagnkvæmar heimsóttnir. Talið er að síðastu eftirlifandi Beótúk-einstaklingarnir hefðu flutt til Innu-fólksins í Labrador. ===Evrópuáhrif=== Þegar [[Giovanni Caboto]] (þekktari sem John Cabot) kom í land á Nýfundnalandi árið 1497 sá hann að þar voru ummerki sem bentu til þess að þar byggi fólk en sá engan. Þegar Evrópumenn komust í kynni við Beótúk-fólkið snemma á 16. öld bjuggu flestir þeirra á norðausturströnd Nýfundnalands. Eftir komu Cabot voru fyrstu Evrópumenn sem fóru að sækja Nýfundnaland heim [[Baskar|baskneskir]],<ref>Peter Bakker, “‘The Language of the Coast Tribes Is Half Basque’: A Basque-American Indian Pidgin in Use between Europeans and Native Americans in North America, ca. 1540-ca. 1640,” Anthropological Linguistics, 31 (1989): Bls. 117–143</ref> [[Bretanía|bretónskir]] og [[England|enskir]] [[Sjómennska|fiskimenn]] sem komu þangað reglulega á [[Vertíð|vertíðum]], enda var gnægð [[Þorskur|þorsks]] og annara fiska á miðunum.<ref>Matt Dwyer (1997). [https://www.heritage.nf.ca/articles/politics/fishing-admirals.php Fishing Admirals.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260822002445/https://www.heritage.nf.ca/articles/politics/fishing-admirals.php |date=2026-08-22 }} The Newfoundland and Labrador Heritage</ref> Stuttu eftir komu Evrópubúanna neyddist Beótúk-fólkið til að flytja frá strandhéruðunum inn í landið vegna yfirgangs evrópumanna. Koma Evrópubúa raskaði valdajafnvægi milli þjóðflokka svæðisins verulega. [[Konungur Englands|Enska krúnan]] gerði tilkall til Nýfundnalands árið 1583 og kom á fót nokkrum fiskiþorpum. Mikmak-fólk frá svæðinu þar sem nú heitir [[Nova Scotia]], [[Eyja Játvarðs prins|Prins Edward-eyju]] og [[New Brunswick]], hófu að ferðast norður til að eiga viðskipti við Englendinga með evrópskar [[Málmur|málm]]- og [[Vefnaður|vefnaðarvörur]] eins og [[Ketill|katla]], [[Hnífur|hnífa]] og teppi. Fleir og fleir Mikmak settust að lokum að á eyjunni og byggðu upp eigin þorp. Ólíkt mörgum öðrum frumbyggjum forðust Beótúk-menn samskipti við Evrópubúa, <ref>Adhikari 2023, Bls. 118.</ref> og þeir fluttu inn í landið þegar evrópskar byggðir jukust og komu einungis á fyrrum bækistöðvar til að sækja hluti gerða úr málmi. Þeir söfnuðu og tóku með sér einnig öll [[Verkfæri|verkfæri]] og annað efni til dæmis [[Nagli|nagla]], [[Öngull|öngla]] og [[Pottur|potta]] og pönnur sem evrópsku sjómennirnir skildu eftir sig þegar þeir höfðu verkað aflann, [[Salt|saltað]] og þurrkað áður en þeir fluttu hann til Evrópu að lokinni verktíð. Þegar Evrópskir landnemar fóru að setjast að á seinni hluta 18. aldar fóru þeir að keppa við Beótúk-fólkið um veiði á laxi, selum og fuglum og aðrum strandgæðum sem voru mikilvægur hluti af mataræði þeirra og lífsstíl. Aðgangur Beótúka að auðlindum hélt áfram að minnka þegar Evrópsk landnám stækkuðu norður og vestur. Inn í landi lögðu Evrópskir loðveiðimenn gildrur, röskuðu hreindýraveiðum og stálu úr vistum Beótúk-manna. Beótúk-menn hins vegar stálu gildrum til að nýta málminn og stálu einnig úr heimilum og geymslum Evrópskra landnema og einnig voru dæmi um að þeir hafi ráðist á þá.<ref>Upton, L. F. S. (1991). "The Extermination of the Beothucks of Newfoundland". úr Miller, J. (ritsj.). Sweet promises: a reader on Indian-white relations in Canada. Toronto: University of Toronto Press. bls. 68–89. ISBN 0-8020-6818-9.</ref><ref> Harries, John (2010). "Of bleeding skulls and the postcolonial uncanny: bones and the presence of Nonosabasut and Demasduit". Journal of Material Culture. 15 (4): 403–421. doi:10.1177/1359183510382962</ref> Allt þetta leiddi til fjandskapar og gagnkvæmu ofbeldi.<ref> Adhikari 2023, Bls. 119–121.</ref> Ólíkt öðrum frumbyggjum Ameríku virðist Beótúk-fólkið ekki hafa haft áhuga á að komast yfir [[Skotvopn|skotvopn]].<ref> Marshall 1996, bls. 33. </ref> Með skotvopnum og tækni höfðu landnemarnir yfirleitt yfirhöndina bæði í veiðum og skærum. ===Þjóðflokkur hverfur=== Tölur um fjölda Beótúka eru mjög óáreiðanlegar, mismunandi fræðimenn giska á mismunandi fjölda fyrir 1497, allt frá um 1000.<ref>Marshall 1996, bls. 89.</ref> íbúa til 10.000 <ref> Bernard Assiniwi, Histoire des indiens du Haut et du Bas Canada, Ottawa, Éditions Léméac, 1974, Bls. 9-25. ISBN 2-7609-4507-3 </ref> Áætlanir um fjölda eftirlifandi Beótúka í lok fyrsta áratugar 19. aldar eru mjög mismunandi, frá um 150 upp í 300. <ref> Marshall 1996, bls. 147. </ref> Í lok 18. aldar varð mjög aðþrengt að Beótúkkum þegar fólk frá bæði Mikmak og Innu fluttu inn á landsvæði þeirra á Nýfundnalands.<ref> The Beótúk of Newfoundland". visitnewfoundland.ca. January 5, 2013.</ref><ref>Adhikari 2023, Bls. 119.</ref> „''Beótúk-fólkið gat ekki séð sér fyrir nægilegri fæðu innan þeirra svæða sem það hafði aðgang að.''“ <ref>Kuch, M; et al. (2007). "A preliminary analysis of the DNA and diet of the extinct Beothuk: A systematic approach to ancient human DNA" (PDF). American Journal of Physical Anthropology. 132 (4): 594–604. doi:10.1002/ajpa.20536. PMID 17205549.</ref> Sögur um að Mikmak-menn hafi fengið skotpeninga fyrir að drepa Beótúkka og þurft að sýna [[Svarðfletting|flegið höfuðleður]] til að fá borgað voru algengar á 19.öld. Hins vegar eru engar heimildir til um þetta og flestir nútíma sagnfræðingar telja þetta vera þjóðsögur.<ref> Hillier, Bernice (June 21, 2021). "There's nothing to prove it, but Mi'kmaw mercenary myth persists, say researchers". CBC News. CBC.</ref><ref> Adhikari 2023, bls. 115–116.</ref> Ástæðurnar fyrir því að Beótúkkar hurfu sem sérstakur þjóðflokkur voru margar: Skortur á mat vegna samkeppni við og flótta frá evrópskum landnemum; [[Bólusótt|bólusótt]] og aðrir smitsjúkdómar sem þeir höfðu ekkert ónæmi fyrir; landlægir [[Berklar|berklar]];<ref> Marshall I.(1981) - Disease as a factor in the demise of the Beothuk Indians. úr: Wilton C, editor. Change and continuity, Vol.1. Toronto: McGraw-Hill Ryerson.</ref> og ekki síst ofsóknir Evrópskra veiðimanna og landnema. Árið 1829, lést [[Nancy Shanawhdit]] sem talin er vera síðasti fulltrúi þjóðflokksins og hann þar með talinn útdauður.<ref> Anonymous (James McGregor) (1836). "Shaa-naan-dithit, or The Last of The Boëothics". Fraser's Magazine for Town and Country. XIII (LXXV): 316–323. Archived from the original on August 8, 2016. (Endurútgefið, Toronto: Canadiana House, 1969)</ref><ref> Harring, Sidney L. (2021). "'Shooting a Black Duck': Genocidal Settler Violence against Indigenous Peoples and the Creation of Canada". In Adhikari, Mohamed (ritstj.). Civilian-Driven Violence and the Genocide of Indigenous Peoples in Settler Societies. Routledge. Bls. 87. ISBN 978-1-003-01555-0.</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * [http://www.mbl.is/frettir/innlent/2010/11/17/eiga_raetur_ad_rekja_til_indiana/ „Yfir 350 Íslendingar eiga rætur að rekja til indíána“; grein af mbl.is 2010] * [https://www.researchgate.net/publication/47743881_A_new_subclade_of_mtDNA_haplogroup_C1_found_in_icelanders_Evidence_of_pre-columbian_contact Icelanders Evidence of pre-columbian contact] == Ítarefni == * Donald H. Jr. Holly (2003): ''A Historiography of an Ahistoricity. On the Beothuk Indians.'' In: ''History and Anthropology'' 14, 2, {{ISSN|0891-9348}}, S. 127–140. * James P. Howley (2000): ''The Beothucks or Red Indians''. Cambridge University Press, Cambridge 1918 (Endurútgáfa: Prospero Books, Toronto, ISBN 1-55267-139-9). * Ingeborg Marshall (2009): ''The Beothuk''. The Newfoundland Historical Society, 2001 (Endurútgáfa: Breakwater Books, St. John’s, ISBN 978-1-55081-258-9). * Ingeborg Marshall (1996). A History and Ethnography of the Beothuk. McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-1390-6. * Ralph T. Pastore (1992): ''Shanawdithit’s People. The Archaeology of the Beothuks''. Breakwater Books, St. John’s. ISBN 0-929048-02-4. * Bruce G. Trigger (Ritstj.) (1978): ''Handbook of North American Indians''. Volume 15: ''Northeast''. Smithsonian Institution Press, Washington DC, ISBN 0-16-004575-4. * Keith John Winter (1975): ''Shananditti. The Last of the Beothuks''. J. J. Douglas Ltd., North Vancouver, ISBN 0-88894-086-6. [[Flokkur:Saga Kanada]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] 1moalftbn5lftc9sa51o98cu561432e 0 193304 1984930 1984306 2026-11-03T17:42:36Z Berserkur 10188 1984930 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Back to the Beginning 2025 5.jpg|thumb|Back to the Beginning.]] '''Back to the Beginning''' voru góðgerðartónleikar hljómsveitarinnar [[Black Sabbath]] og jafnframt síðustu tónleikar sveitarinnar. Þeir fóru fram 5. júlí árið [[2025]] á knattspyrnuvellinum [[Villa Park]] í Aston-hverfi, [[Birmingham]]-borgar, þar sem meðlimir sveitarinnar ólust upp. Tónleikarnir voru þeir síðustu sem [[Ozzy Osbourne]] var hluti af en hann lést 17 dögum eftir viðburðinn. Einnig var þetta í fyrsta sinn í 20 ár sem upprunalegu meðlimir Sabbath komu saman til að spila (Osbourne, [[Tony Iommi]], [[Geezer Butler]] og [[Bill Ward]]) <ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cpvjmzrkpm3o Black Sabbath at Villa Park: All you need to know] BBC</ref>. Back to the Beginning var streymt beint á netinu <ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cpvjmzrkpm3o Black Sabbath at Villa Park: All you need to know] BBC, 4. júlí 2025</ref> og tók allur viðburðurinn með gestahljómsveitum 10 tíma. Sveitirnar spiluðu frumsamið efni og Sabbath og Ozzy-ábreiður. [[Tom Morello]], gítarleikari [[Rage Against the Machine]], var skipuleggjandi viðburðarins <ref>[https://www.billboard.com/music/rock/black-sabbath-last-show-metal-history-tom-morello-1236013060/ BLACK SABBATH’S BACK TO THE BEGINNING WILL BE THE ‘MOST IMPORTANT DAY’ IN HEAVY METAL HISTORY, TOM MORELLO TEASES] Billboard</ref>. Fjórtán hljómsveitir spiluðu og voru settar saman súpergrúppur til að spila. Ágóðinn fór til barnaspítala í Birmingham og parkinsonssamtaka <ref>[https://www.bbc.com/news/articles/c5y737gjvx3o Meet the charities receiving Sabbath gig proceeds] BBC, 6. júlí 2025</ref>. 147 mínútna mynd var gerð um tónleikana sem kom út haustið 2026: ''Ozzy & Black Sabbath: Back To The Beginning'' <ref>[https://loudwire.com/ozzy-black-sabbath-back-to-the-beginning-concert-film-theaters/ ‘Ozzy + Black Sabbath: Back to the Beginning’ Concert Film Getting Worldwide Theater Release] Loudwire.com</ref> Tónleikarnir fengu góða dóma og gaf tímaritið [[Rolling Stone]] þeim fullt hús stiga <ref>[https://www.rollingstone.co.uk/music/live-reviews/black-sabbaths-back-to-the-beginning-review-photos-ozzy-osbourne-51771/ BLACK SABBATH’S BACK TO THE BEGINNING REVIEW: OZZY’S EARTH-SHAKING FAREWELL] Rolling Stone</ref>. ==Sabbath og Ozzy-lög á tónleikunum== *'''[[Mastodon]]''' - ''Supernaut'' *'''[[Rival Sons]]''' - ''Electric Funeral'' *'''[[Anthrax]]''' - ''Into the Void'' *'''[[Halestorm]]''' - ''Perry Mason'' *'''[[Lamb of God]]''' - ''Children of the Grave'' *'''[[Alice in Chains]]''' - ''Fairies Wear Boots'' *'''[[Gojira]]''' - ''Under the Sun'' *'''[[Pantera]]''' - ''Planet Caravan'' og ''Electric Funeral'' *'''[[Tool]]''' - ''Hand of Doom'' *'''[[Slayer]]''' - ''Wicked World'' *'''[[Guns N' Roses]]''' - ''It's Alright, Never Say Die, Junior's Eyes'' og ''Sabbath Bloody Sabbath'' *'''[[Metallica]]''' - ''Hole in the Sky'' og ''Johnny Blade'' '''Tom Morello's All Stars''' *''The Ultimate Sin'' ( Nuno Bettencourt, Mike Bordin, David Ellefson, Lzzy Hale, Jake E. Lee, Adam Wakeman) *''Shot in the Dark'' (Bordin, David Draiman, Ellefson, Lee, Wakeman) *''Sweet Leaf'' (Bettencourt, Bordin, Draiman, Ellefson, Ian) *''Believer'' (Bello, Bettencourt, Whitfield Crane, Ian, Sleep Token II, Wakeman) *''Changes'' (ft. Bello, Bettencourt, Sleep Token II, Wakeman, Yungblud) *''Symptom of the Universe'' (Travis Barker, Danny Carey, Chad Smith, Bettencourt, Morello, Rudy Sarzo) *''Snowblind'' (Danny Carey, Billy Corgan, K. K. Downing, Adam Jones, Morello, Sarzo) *''Flying High Again'' (Bettencourt, Sammy Hagar, Vernon Reid, Sarzo, Smith, Wakeman) *''Bark at the Moon'' (Barker, Bettencourt, Papa V Perpetua, Reid, Sarzo, Wakeman) '''Ozzy Osbourne''' (með Tommy Clufetos, Mike Inez, Adam Wakeman og Zakk Wylde) *''I Don't Know'' *''Mr. Crowley'' *''Suicide Solution'' *''Mama, I'm Coming Home'' *''Crazy Train'' '''Black Sabbath''' (Geezer Butler, Tony Iommi, Osbourne, Bill Ward) *''War Pigs'' *''N.I.B.'' *''Iron Man'' *''Paranoid'' ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:2025]] [[Flokkur:Black Sabbath]] k1e4yh42pxnu7fevmy4bllhj4twf7pu 0 193330 1984903 1984699 2026-11-03T14:12:53Z TKSnaevarr 53243 1984903 wikitext text/x-wiki {{Leikari | forskeyti = Sir | nafn = Patrick Stewart | mynd = Patrick Stewart 1999 (retouch).jpg | mynd_texti = Patrick Stewart árið 1999. | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1940|7|13}} | fæðingarstaður = [[Mirfield]], [[West Riding of Yorkshire]], [[England]]i | þjóðerni = [[England|Enskur]] | ár = 1959–2026 | maki = {{gifting|Sheila Falconer|1966|1990|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Wendy Neuss|2000|2003|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Sunny Ozell|2013}} | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2026|10|28|1940|7|13}} | dánarstaður = [[Los Angeles]], [[Kalifornía|Kaliforníu]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | börn = 2 | vefsíða = | undirskrift = Patrick Stewart signature.svg | helstu_hlutverk = <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = | emmy-verðlaun = | tony-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = | sag-verðlaun = | cesar-verðlaun = | goya-verðlaun = | afi-verðlaun = | olivier-verðlaun = | edduverðlaun = | grammy-verðlaun = Besta plata í óbundnu máli fyrir börn fyrir ''Pétur og úlfinn'' (1996) }} '''Sir Patrick Stewart''' (13. júlí 1940 – 28. október 2026) var enskur leikari. Ferill hans á sviði, kvikmyndum og sjónvarpi spannaði rúmlega 60 ár og á þeim tíma vann hann til fjölda verðlauna, meðal annars tvennra [[Laurence Olivier-verðlaunin|Laurence Olivier-verðlauna]] og [[Grammy-verðlaunin|Grammy-verðlauna]] ásamt tilnefningum til [[Tony-verðlaunin|Tony-verðlauna]], þrennra [[Golden Globe-verðlaunin|Golden Globe-verðlauna]], fernra [[Emmy-verðlaunin|Emmy-verðlauna]] og þrennra [[Screen Actors Guild-verðlaunin|Screen Actors Guild-verðlauna]]. Árið 2010 sló [[Elísabet 2.]] drottning Stewart til [[Riddari|riddara]] fyrir framlög hans til leiklistar.<ref>{{Vefheimild|titill= Patrick Stewart látinn|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-10-29-patrick-stewart-latinn-491265|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 29. október 2026|skoðað= 1. nóvember 2026|höfundur=Ásrún Aldís Hreinsdóttir}}</ref> Stewart varð meðlimur í [[Konunglega Shakespeare-félagið|Konunglega Shakespeare-félaginu]] (RSC) árið 1966 og lék síðar í nokkrum uppsetningum [[Royal National Theatre|Konunglega þjóðleikhússins]].<ref name="sbt">{{cite web |title=RSC performances Patrick Stewart |url=https://collections.shakespeare.org.uk/search/rsc-performances/view_as/list/search/rsc_person:patrick-stewart/page/4 |publisher=[[Shakespeare Birthplace Trust]] |access-date=18 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306042737/https://collections.shakespeare.org.uk/search/rsc-performances/view_as/list/search/rsc_person:patrick-stewart/page/4 |archive-date=6 March 2023 |url-status=dead}}</ref> Hann var tvisvar tilnefndur til Laurence Olivier-verðlauna fyrir hlutverk sín í [[West End-leikhús|West End-leikritum]], sem Enobarbus í ''[[Anton og Kleópatra|Anton og Kleópötru]]'' (1979) og Kládíus konungur í ''[[Hamlet]]'' (2009). Fyrsta hlutverk hans í [[Broadway]]-leikriti var sem titilpersónan í ''[[Makbeð]]'' (2008), sem skilaði honum tilnefningu til Tony-verðlauna sem besti leikarinn í leikriti. Stewart lék á móti [[Ian McKellen]] í mörgum leikritum, meðal annars í uppsetningum á ''[[Beðið eftir Godot]]'' og ''[[Einskis manns land (leikrit)|Einskis manns landi]]'', sem voru sýnd bæði á West End og á Broadway. Stewart öðlaðist heimsfrægð með hlutverki sínu sem [[Jean-Luc Picard]] kafteinn í vísindaskáldskaparþáttunum ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' (1987–1994). Hann fór aftur með hlutverk Picards í fjórum kvikmyndum (1994–2002) og í sjónvarpsþáttunum ''[[Star Trek: Picard]]'' (2020–2023). Stewart lék í sjónvarpsþáttum og -myndum á borð við ''[[Valtir veldisstólar|Valta veldisstóla]]'' (1974); ''[[Ég, Kládíus (sjónvarpsþættir)|Ég, Kládíus]]'' (1976); ''[[Blindskák]]'' (1979); ''[[Moby Dick (sjónvarpsþættir frá 1998)|Moby Dick]]'' (1998); ''[[Jólasaga (kvikmynd frá 1999)|Jólasögu]]'' (1999); og ''[[Gamla ljónið (kvikmynd frá 2003)|Gamla ljónið]]'' (2003). Hann birtist einnig í gestahlutverkum í gamanþáttunum ''[[Frasier]]'' (2003) og ''[[Extras]]'' (2005). Stewart vann jafnframt nokkrum sinnum með [[Seth MacFarlane]], með raddhlutverki í teiknimyndaþáttunum ''[[American Dad!]]'' (2005–2026), yfirlestri í myndinni ''[[Ted]]'' og framhaldi hennar (2012, 2015) og aðalhlutverki í sjónvarpsþáttunum ''[[Blunt Talk]]'' (2015–2016). Á hvíta tjaldinu öðlaðist Stewart frekari frægð með því að leika hlutverk [[Charles Xavier prófessor]]s í [[X-Men (kvikmyndaröð)|''X-Men''-kvikmyndaröðinni]] (2000–2017). Hann lék það hlutverk á ný í [[Marvel Cinematic Universe|Marvel-bíóheimnum]] (2022–2026), síðast í myndinni ''[[Avengers: Doomsday]]'', sem varð síðasta kvikmyndahlutverk hans. Stewart birtist einnig í myndunum ''[[Hedda (kvikmynd frá 1975)|Heddu]]'' (1975), ''[[Konungssverðið|Konungssverðinu]]'' (1981), ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' (1984), ''[[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum|Hróa hetti: Karlmönnum í sokkabuxum]]'' (1993), ''[[Jeffrey (kvikmynd frá 1995)|Jeffrey]]'' (1995), ''[[Match (kvikmynd)|Match]]'' (2014), ''[[Green Room (kvikmynd)|Green Room]]'' (2015) og ''[[The Kid Who Would Be King]]'' (2019) og lék raddhlutverk í ''[[Ævintýraflakkarinn|Ævintýraflakkaranum]]'' (1994), ''[[Egypski prinsinn|Egypska prinsinum]]'' (1998), ''[[Nonni nifteind|Nonna nifteind]]'' (2001) og ''[[Spæjarasauðirnir|Spæjarasauðunum]]'' (2026). Stewart lést 28. október 2026 eftir stutta baráttu við [[Alzheimer-sjúkdómur|Alzheimer-sjúkdóm]] og [[Lewy-sjúkdómur|Lewy-sjúkdóm]].<ref>{{Vefheimild|titill= Patrick Stewart látinn |url=https://www.visir.is/g/20262955726d/patrick-stewart-latinn|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 29. október 2026|skoðað= 1. nóvember 2026|höfundur=Eiður Þór Árnason}}</ref> ==Kvikmyndaskrá== {| class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Titill ! width=225| Hlutverk ! class="unsortable" | Athugasemdir ! class="unsortable" | Tilv. |- | rowspan="2" |1975 | ''[[Hedda (kvikmynd frá 1975)|Hedda]]'' | Ejlert Løvborg | | <ref name="BFI-Filmography">{{cite web |title=Patrick Stewart – Filmography |url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f91d831 |website=[[British Film Institute]] |access-date=30 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171122021805/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f91d831 |archive-date=22 November 2017 |url-status=dead }}</ref> |- | ''[[Hennessy (kvikmynd frá 1975)|Hennessy]]'' | Tilney | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1980 | ''[[Litli lávarðurinn (kvikmynd frá 1980)|Litli lávarðurinn]]'' (''Little Lord Fauntleroy'') | Wilkins | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1981 | ''[[Konungssverðið]]'' (''Excalibur'') | Leondegrance | | <ref name="Russh">{{cite web |last1=Thatcher |first1=Kirsty |title=Remembering Patrick Stewart through the films that defined his career |url=https://www.russh.com/patrick-stewart-best-films/ |website=[[Russh]] |access-date=30 October 2026 |date=30 October 2026}}</ref> |- |1982 | ''[[The Plague Dogs]]'' | Major | Talsetning | <ref name="btva">{{cite web |title=Patrick Stewart (visual voices guide) |url=https://www.behindthevoiceactors.com/Patrick-Stewart/ |access-date=30 October 2026 |publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.</ref> |- |1984 | ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' | Gurney Halleck | | <ref name="Russh"/> |- | rowspan="4" |1985 | ''[[Code Name: Emerald]]'' | Peters ofursti | | <ref name="FilmsEighties">{{cite book |last1=Nowlan |first1=Robert A. |title=The Films of the Eighties: A Complete, Qualitative Filmography to Over 3400 Feature-Length English Language Films, Theatrical and Video-Only, Released Between January 1, 1980, and December 31, 1989 |date=March 27, 2006 |publisher=[[McFarland & Company]] |isbn=9781476610085 |page=104 |url=https://www.google.fi/books/edition/The_Films_of_the_Eighties/MMVHEQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&pg=PA104&printsec=frontcover |chapter=531. Code Name: Emerald |quote=Patrick Stewart (Col. Peters)}}</ref> |- | ''[[The Doctor and the Devils]]'' | Próf. Macklin | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Ógn hins óþekkta]]'' (''Lifeforce'') | Doktor Armstrong | | <ref name="SFC">{{cite web |last1=Rouner |first1=Jef |title=5 Patrick Stewart movies to watch beyond ‘Star Trek’ and ‘X-Men’ |url=https://www.sfchronicle.com/entertainment/movies-tv/article/patrick-stewart-best-roles-22501637.php |website=[[San Francisco Chronicle]] |access-date=30 October 2026 |date=30 October 2026}}</ref> |- | ''[[Villigæsirnar 2]]'' (''Wild Geese II'') | Rússneskur hershöfðingi | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1986 | ''[[Lafði Jane]]'' (''Lady Jane'') | [[Henry Grey, 1. hertoginn af Suffolk]] | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1991 | ''[[Líf og fjör í Los Angeles]]'' (''L.A. Story'') | Hr. Perdue | | <ref name="Russh"/> |- | 1993 | ''[[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]]'' (''Robin Hood: Men in Tights'') | [[Ríkharður ljónshjarta|Ríkharður 1.]] | | <ref name="Russh"/> |- | rowspan="3" |1994 | ''[[Undir vopnum]]'' (''Gunmen'') | Loomis | | <ref>{{cite web |title=Gunmen |url=https://watch.afi.com/movie/gunmen |website=[[American Film Institute]] |access-date=30 October 2026 |quote=Drug baron Peter Loomis (Patrick Stewart)}}</ref> |- | ''[[Ævintýraflakkarinn]]'' (''The Pagemaster'') | Ævintýri | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[Star Trek: Kynslóðir]]'' (''Star Trek Generations'') |[[Jean-Luc Picard]] | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | rowspan=2|1995 | ''[[Jeffrey (kvikmynd frá 1995)|Jeffrey]]'' | Sterling | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Veldu mig]]'' (''Let It Be Me'') | John | | |- | 1996 | ''[[Stjörnuvíg: Fyrstu kynni]]'' (''Star Trek: First Contact'') | Jean-Luc Picard | | <ref name="Russh"/> |- | rowspan=2|1997 | ''[[Samsæriskenningin]]'' (''Conspiracy Theory'') | Dr. Jonas | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Stálin stinn]]'' (''Masterminds'') | Bentley | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | rowspan=4|1998 | ''[[Blómabófinn]]'' (''Dad Savage'') | Dad Savage | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Egypski prinsinn]]'' (''The Prince of Egypt'') | [[Seti 1.|Seti]] | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[Safe House (kvikmynd frá 1998)|Safe House]]'' | Mace Sowell | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Star Trek: Uppreisn]]'' (''Star Trek: Insurrection'') | Jean-Luc Picard | Einnig aðstoðarframleiðandi | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2000 | ''[[X-Men (kvikmynd)|X-Men]]'' | [[Charles Xavier prófessor]] | | <ref name="Russh"/> |- | 2001 | ''[[Nonni nifteind]]'' (''Jimmy Neutron: Boy Genius'') | King Goobot V | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | 2002 | ''[[Star Trek: Vélráð]]'' (''Star Trek: Nemesis'') | Jean-Luc Picard | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2003 | ''[[X2 (kvikmynd)|X2]]'' | Charles Xavier prófessor | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2004 | ''[[Búi og Símon: Leiðin til Gayu]]'' (''Back to Gaya'') | Albert Drollinger | Ensk talsetning | |- | rowspan="4" |2005 | ''[[Litli kjúllinn]]'' (''Chicken Little'') | Hr. Woolensworth | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[The Game of Their Lives (kvikmynd frá 2005)|The Game of Their Lives]]'' | [[Dent McSkimming|Dent McSkimming (eldri)]] | | |- |''[[Kaze no Tani no Naushika (kvikmynd)|Kaze no Tani no Naushika]]'' | Yupa lávarður | rowspan="2" |Ensk talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[Steamboy]]'' | Lloyd Steam | <ref name="btva"/> |- | rowspan=2|2006 | ''[[Bambi II]]'' | Prinsinn mikli | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[X-Men: The Last Stand]]'' | Charles Xavier prófessor | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2007 | ''[[TMNT (kvikmynd)|TMNT]]'' | Winters | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | 2009 |''[[X-Men Origins: Wolverine]]'' | Charles Xavier prófessor | Smáhlutverk, ekki getið á kreditlista | <ref name="VanityFair">{{cite web |last1=Rabin |first1=Nathan |title=How X-Men Origins: Wolverine Paved the Way for Logan by Being So Terrible |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/03/logan-x-men-origins-wolverine-hugh-jackman-patrick-stewart-deadpool |website=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]] |access-date=31 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170309162205/https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/03/logan-x-men-origins-wolverine-hugh-jackman-patrick-stewart-deadpool |archive-date=9 March 2017 |date=7 March 2017 |url-status=live}}</ref> |- | 2011 | ''[[Gnómeó og Júlía]]'' (''Gnomeo & Juliet'') | [[William Shakespeare|Bill Shakespeare]] | rowspan="3" | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | rowspan="2" |2012 | ''[[Ísöld 4: Heimsálfuhopp]]'' (''Ice Age: Continental Drift'') | Ariscratle | <ref name="btva"/> |- | ''[[Ted (kvikmynd)|Ted]]'' | Sögumaður | <ref name="NYT">{{cite web |last1=Phillips |first1=Maya |title=Patrick Stewart Was Regal, Stately and Quite Hilarious |url=https://www.nytimes.com/2026/10/30/arts/television/patrick-stewart-humor-comedy.html |website=[[The New York Times]] |access-date=30 October 2026 |date=30 October 2026}}</ref> |- | rowspan="3" |2013 | ''[[Hunting Elephants]]'' | Michael Simpson lávarður | | |- | ''[[The Wolverine (kvikmynd)|The Wolverine]]'' | Charles Xavier prófessor | Smáhlutverk, ekki getið á kreditlista | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Töfralandið Oz: Dórótea snýr aftur]]'' (''Legends of Oz: Dorothy's Return'') | Tugg | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | rowspan="2" |2014 |''[[Match (kvikmynd)|Match]]'' |Tobi Powell | | <ref name="SFC"/> |- |''[[X-Men: Days of Future Past]]'' | Charles Xavier prófessor | Hlutverki deilt með [[James McAvoy]] | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | rowspan="3" |2015 |''[[Christmas Eve (kvikmynd frá 2015)|Christmas Eve]]'' | Harris | | |- |''[[Green Room (kvikmynd)|Green Room]]'' | Darcy | | <ref name="Russh"/> |- | ''[[Ted 2]]'' | Sögumaður | rowspan="4" | Voice | <ref name="NYT"/> |- | 2016 | ''[[Spark (kvikmynd frá 2016)|Spark: A Space Tail]]'' | Kapteinninn | <ref name="btva"/> |- | rowspan="4" |2017 | ''[[Dragonheart: Battle for the Heartfire]]'' | Drago | <ref name="btva"/> |- | ''[[Emoji myndin]]'' | Kúkur | <ref name="BBC-Emoji">{{cite web |title=Sir Patrick Stewart: Poo emoji role for Shakespearean actor |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38675616 |website=[[BBC]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170119232642/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38675616 |archive-date=19 January 2017 |date=19 January 2017 |url-status=live}}</ref> |- |''[[Logan (kvikmynd)|Logan]]'' | Professor Charles Xavier | | <ref name="VanityFair"/> |- | ''[[The Wilde Wedding]]'' | Harold | | <ref>{{cite web |last1=Roxborough |first1=Scott |title=Cannes: Vertical Takes ‘Wilde Wedding’ for North America (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/cannes-vertical-takes-wilde-wedding-north-america-1005372/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120181629/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/cannes-vertical-takes-wilde-wedding-north-america-1005372/ |archive-date=20 January 2022 |date=19 May 2017 |url-status=live}}</ref> |- | 2018 | ''[[Postcards from the 48%]]'' | Hann sjálfur | Heimildarmynd | <ref>{{cite web |title=Postcards from the 48% |url=https://www.primevideo.com/detail/0N4PLLHYZURL1C16NEASHC1WSN |website=[[Amazon Prime Video]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-1101-2238-53/https://www.primevideo.com:443/detail/0N4PLLHYZURL1C16NEASHC1WSN |archive-date=1 November 2026 |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 | ''[[Englar Charlies (kvikmynd frá 2019)|Englar Charlies]]'' (''Charlie's Angels'') | John Bosley | | <ref name="SlashFilm-CharliesAngels">{{cite web |last1=Evangelista |first1=Chris |title=Charlie's Angels Cast Adds Patrick Stewart As Another Bosley |url=https://www.slashfilm.com/561044/charlies-angels-cast/ |website=[[/Film]] |publisher=[[Static Media]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208031327/https://www.slashfilm.com/561044/charlies-angels-cast/ |archive-date=8 December 2021 |date=17 September 2018 |url-status=live}}</ref> |- | ''[[Coda (kvikmynd frá 2019)|Coda]]'' | Henry Cole | | <ref name="Variety-Coda">{{cite web |last1=Leydon |first1=Joe |title=‘Coda’: Film Review |url=https://variety.com/2020/film/reviews/coda-review-1203487927/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305144430/https://variety.com/2020/film/reviews/coda-review-1203487927/ |archive-date=5 March 2020 |date=30 January 2020 |url-status=live}}</ref> |- | ''[[The Kid Who Would Be King]]'' | [[Merlín]] (fullorðinn) | | <ref name="RollingStone">{{cite web |title=Patrick Stewart: 10 Essential Roles |url=https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-lists/patrick-stewart-best-roles-1235649980/bait-2026-1235650012/ |website=[[Rolling Stone]] |access-date=30 October 2026 |date=29 October 2026}}</ref> |- | 2020 | ''[[Dragon Rider (kvikmynd)|Dragon Rider]]'' | Nettlebrand | Talsetning | <ref name="Guardian-DragonRider">{{cite web |last1=Clarke |first1=Cath |title=Dragon Rider review – starry family animation seeks fire |url=https://www.theguardian.com/film/2021/feb/10/dragon-rider-review-starry-family-animation-seeks-fire |website=[[The Guardian]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210210130700/https://www.theguardian.com/film/2021/feb/10/dragon-rider-review-starry-family-animation-seeks-fire |archive-date=10 February 2021 |date=10 February 2021 |url-status=live}}</ref> |- | 2022 | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | Charles Xavier prófessor | Smáhlutverk | <ref name="SlashFilm-DrStrange">{{cite web |last1=Mirjalili |first1=Fatemeh |title=Let's Break Down The Illuminati In Doctor Strange In The Multiverse Of Madness |url=https://www.slashfilm.com/855184/lets-break-down-the-illuminati-in-doctor-strange-in-the-multiverse-of-madness/ |website=[[/Film]] |publisher=[[Static Media]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220506162652/https://www.slashfilm.com/855184/lets-break-down-the-illuminati-in-doctor-strange-in-the-multiverse-of-madness/ |archive-date=6 May 2022 |date=6 May 2022 |url-status=live}}</ref> |- | rowspan=2| 2026 | ''[[Spæjarasauðirnir]]'' (''The Sheep Detectives'') | Sir Ritchfield | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | [[Avengers: Doomsday]] | Charles Xavier prófessor | Í eftirframleiðslu, sýnd eftir dauða Stewarts | <ref>{{Cite web |last=Sharf |first=Zach |date=October 29, 2026 |title=Patrick Stewart's Final Movie Is 'Avengers: Doomsday'; He Said Before His Death That 'I Can't Imagine Retiring. I'll Forever Be an Actor' |url=https://variety.com/2026/film/news/patrick-stewart-last-movie-role-avengers-doomsday-1236934590/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20261029230903/https://variety.com/2026/film/news/patrick-stewart-last-movie-role-avengers-doomsday-1236934590/ |archive-date=October 29, 2026 |access-date=October 29, 2026 |website=[[Variety]]}}</ref> |} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Stewart, Patrick}} {{fd|1940|2026}} [[Flokkur:Enskir leikarar]] [[Flokkur:Grammy-verðlaunahafar]] pl1eka7e8shkksxmp9fgcnxdfc5oy5j 1984904 1984903 2026-11-03T14:14:44Z TKSnaevarr 53243 1984904 wikitext text/x-wiki {{Leikari | forskeyti = Sir | nafn = Patrick Stewart | mynd = Patrick Stewart 1999 (retouch).jpg | mynd_texti = Patrick Stewart árið 1999. | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1940|7|13}} | fæðingarstaður = [[Mirfield]], [[West Riding of Yorkshire]], [[England]]i | þjóðerni = [[England|Enskur]] | ár = 1959–2026 | maki = {{gifting|Sheila Falconer|1966|1990|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Wendy Neuss|2000|2003|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Sunny Ozell|2013}} | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2026|10|28|1940|7|13}} | dánarstaður = [[Los Angeles]], [[Kalifornía|Kaliforníu]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | börn = 2 | vefsíða = | undirskrift = Patrick Stewart signature.svg | helstu_hlutverk = <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = | emmy-verðlaun = | tony-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = | sag-verðlaun = | cesar-verðlaun = | goya-verðlaun = | afi-verðlaun = | olivier-verðlaun = | edduverðlaun = | grammy-verðlaun = Besta plata í óbundnu máli fyrir börn fyrir ''Pétur og úlfinn'' (1996) }} '''Sir Patrick Stewart''' (13. júlí 1940 – 28. október 2026) var enskur leikari. Ferill hans á sviði, kvikmyndum og sjónvarpi spannaði rúmlega 60 ár og á þeim tíma vann hann til fjölda verðlauna, meðal annars tvennra [[Laurence Olivier-verðlaunin|Laurence Olivier-verðlauna]] og [[Grammy-verðlaunin|Grammy-verðlauna]] ásamt tilnefningum til [[Tony-verðlaunin|Tony-verðlauna]], þrennra [[Golden Globe-verðlaunin|Golden Globe-verðlauna]], fernra [[Emmy-verðlaunin|Emmy-verðlauna]] og þrennra [[Screen Actors Guild-verðlaunin|Screen Actors Guild-verðlauna]]. Árið 2010 sló [[Elísabet 2.]] drottning Stewart til [[Riddari|riddara]] fyrir framlög hans til leiklistar.<ref>{{Vefheimild|titill= Patrick Stewart látinn|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-10-29-patrick-stewart-latinn-491265|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 29. október 2026|skoðað= 1. nóvember 2026|höfundur=Ásrún Aldís Hreinsdóttir}}</ref> Stewart varð meðlimur í [[Konunglega Shakespeare-félagið|Konunglega Shakespeare-félaginu]] (RSC) árið 1966 og lék síðar í nokkrum uppsetningum [[Royal National Theatre|Konunglega þjóðleikhússins]].<ref name="sbt">{{cite web |title=RSC performances Patrick Stewart |url=https://collections.shakespeare.org.uk/search/rsc-performances/view_as/list/search/rsc_person:patrick-stewart/page/4 |publisher=[[Shakespeare Birthplace Trust]] |access-date=18 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306042737/https://collections.shakespeare.org.uk/search/rsc-performances/view_as/list/search/rsc_person:patrick-stewart/page/4 |archive-date=6 March 2023 |url-status=dead}}</ref> Hann var tvisvar tilnefndur til Laurence Olivier-verðlauna fyrir hlutverk sín í [[West End-leikhús|West End-leikritum]], sem Enobarbus í ''[[Anton og Kleópatra|Anton og Kleópötru]]'' (1979) og Kládíus konungur í ''[[Hamlet]]'' (2009). Fyrsta hlutverk hans í [[Broadway]]-leikriti var sem titilpersónan í ''[[Makbeð]]'' (2008), sem skilaði honum tilnefningu til Tony-verðlauna sem besti leikarinn í leikriti. Stewart lék á móti [[Ian McKellen]] í mörgum leikritum, meðal annars í uppsetningum á ''[[Beðið eftir Godot]]'' og ''[[Einskis manns land (leikrit)|Einskis manns landi]]'', sem voru sýnd bæði á West End og á Broadway. Stewart öðlaðist heimsfrægð með hlutverki sínu sem [[Jean-Luc Picard]] kafteinn í vísindaskáldskaparþáttunum ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' (1987–1994). Hann fór aftur með hlutverk Picards í fjórum kvikmyndum (1994–2002) og í sjónvarpsþáttunum ''[[Star Trek: Picard]]'' (2020–2023). Stewart lék í sjónvarpsþáttum og -myndum á borð við ''[[Valtir veldisstólar|Valta veldisstóla]]'' (1974); ''[[Ég, Kládíus (sjónvarpsþættir)|Ég, Kládíus]]'' (1976); ''[[Blindskák]]'' (1979); ''[[Moby Dick (sjónvarpsþættir frá 1998)|Moby Dick]]'' (1998); ''[[Jólasaga (kvikmynd frá 1999)|Jólasögu]]'' (1999); og ''[[Gamla ljónið (kvikmynd frá 2003)|Gamla ljónið]]'' (2003). Hann birtist einnig í gestahlutverkum í gamanþáttunum ''[[Frasier]]'' (2003) og ''[[Extras]]'' (2005). Stewart vann jafnframt nokkrum sinnum með [[Seth MacFarlane]], með raddhlutverki í teiknimyndaþáttunum ''[[American Dad!]]'' (2005–2026), yfirlestri í myndinni ''[[Ted]]'' og framhaldi hennar (2012, 2015) og aðalhlutverki í sjónvarpsþáttunum ''[[Blunt Talk]]'' (2015–2016). Á hvíta tjaldinu öðlaðist Stewart frekari frægð með því að leika hlutverk [[Charles Xavier prófessor]]s í [[X-Men (kvikmyndaröð)|''X-Men''-kvikmyndaröðinni]] (2000–2017). Hann lék það hlutverk á ný í [[Marvel Cinematic Universe|Marvel-bíóheimnum]] (2022–2026), síðast í myndinni ''[[Avengers: Doomsday]]'', sem varð síðasta kvikmyndahlutverk hans. Stewart birtist einnig í myndunum ''[[Hedda (kvikmynd frá 1975)|Heddu]]'' (1975), ''[[Konungssverðið|Konungssverðinu]]'' (1981), ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' (1984), ''[[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum|Hróa hetti: Karlmönnum í sokkabuxum]]'' (1993), ''[[Jeffrey (kvikmynd frá 1995)|Jeffrey]]'' (1995), ''[[Match (kvikmynd)|Match]]'' (2014), ''[[Green Room (kvikmynd)|Green Room]]'' (2015) og ''[[The Kid Who Would Be King]]'' (2019) og lék raddhlutverk í ''[[Ævintýraflakkarinn|Ævintýraflakkaranum]]'' (1994), ''[[Egypski prinsinn|Egypska prinsinum]]'' (1998), ''[[Nonni nifteind|Nonna nifteind]]'' (2001) og ''[[Spæjarasauðirnir|Spæjarasauðunum]]'' (2026). Stewart lést 28. október 2026 eftir stutta baráttu við [[Alzheimer-sjúkdómur|Alzheimer-sjúkdóm]] og [[Lewy-sjúkdómur|Lewy-sjúkdóm]].<ref>{{Vefheimild|titill= Patrick Stewart látinn |url=https://www.visir.is/g/20262955726d/patrick-stewart-latinn|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 29. október 2026|skoðað= 1. nóvember 2026|höfundur=Eiður Þór Árnason}}</ref> ==Kvikmyndaskrá== {| class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Titill ! width=225| Hlutverk ! class="unsortable" | Athugasemdir ! class="unsortable" | Tilv. |- | rowspan="2" |1975 | ''[[Hedda (kvikmynd frá 1975)|Hedda]]'' | Ejlert Løvborg | | <ref name="BFI-Filmography">{{cite web |title=Patrick Stewart – Filmography |url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f91d831 |website=[[British Film Institute]] |access-date=30 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171122021805/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f91d831 |archive-date=22 November 2017 |url-status=dead }}</ref> |- | ''[[Hennessy (kvikmynd frá 1975)|Hennessy]]'' | Tilney | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1980 | ''[[Litli lávarðurinn (kvikmynd frá 1980)|Litli lávarðurinn]]'' (''Little Lord Fauntleroy'') | Wilkins | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1981 | ''[[Konungssverðið]]'' (''Excalibur'') | Leondegrance | | <ref name="Russh">{{cite web |last1=Thatcher |first1=Kirsty |title=Remembering Patrick Stewart through the films that defined his career |url=https://www.russh.com/patrick-stewart-best-films/ |website=[[Russh]] |access-date=30 October 2026 |date=30 October 2026}}</ref> |- |1982 | ''[[The Plague Dogs]]'' | Major | Talsetning | <ref name="btva">{{cite web |title=Patrick Stewart (visual voices guide) |url=https://www.behindthevoiceactors.com/Patrick-Stewart/ |access-date=30 October 2026 |publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.</ref> |- |1984 | ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' | Gurney Halleck | | <ref name="Russh"/> |- | rowspan="4" |1985 | ''[[Code Name: Emerald]]'' | Peters ofursti | | <ref name="FilmsEighties">{{cite book |last1=Nowlan |first1=Robert A. |title=The Films of the Eighties: A Complete, Qualitative Filmography to Over 3400 Feature-Length English Language Films, Theatrical and Video-Only, Released Between January 1, 1980, and December 31, 1989 |date=March 27, 2006 |publisher=[[McFarland & Company]] |isbn=9781476610085 |page=104 |url=https://www.google.fi/books/edition/The_Films_of_the_Eighties/MMVHEQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&pg=PA104&printsec=frontcover |chapter=531. Code Name: Emerald |quote=Patrick Stewart (Col. Peters)}}</ref> |- | ''[[The Doctor and the Devils]]'' | Próf. Macklin | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Ógn hins óþekkta]]'' (''Lifeforce'') | Doktor Armstrong | | <ref name="SFC">{{cite web |last1=Rouner |first1=Jef |title=5 Patrick Stewart movies to watch beyond ‘Star Trek’ and ‘X-Men’ |url=https://www.sfchronicle.com/entertainment/movies-tv/article/patrick-stewart-best-roles-22501637.php |website=[[San Francisco Chronicle]] |access-date=30 October 2026 |date=30 October 2026}}</ref> |- | ''[[Villigæsirnar 2]]'' (''Wild Geese II'') | Rússneskur hershöfðingi | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1986 | ''[[Lafði Jane]]'' (''Lady Jane'') | [[Henry Grey, 1. hertoginn af Suffolk]] | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1991 | ''[[Líf og fjör í Los Angeles]]'' (''L.A. Story'') | Hr. Perdue | | <ref name="Russh"/> |- | 1993 | ''[[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]]'' (''Robin Hood: Men in Tights'') | [[Ríkharður ljónshjarta|Ríkharður 1.]] | | <ref name="Russh"/> |- | rowspan="3" |1994 | ''[[Undir vopnum]]'' (''Gunmen'') | Loomis | | <ref>{{cite web |title=Gunmen |url=https://watch.afi.com/movie/gunmen |website=[[American Film Institute]] |access-date=30 October 2026 |quote=Drug baron Peter Loomis (Patrick Stewart)}}</ref> |- | ''[[Ævintýraflakkarinn]]'' (''The Pagemaster'') | Ævintýri | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[Star Trek: Kynslóðir]]'' (''Star Trek Generations'') |[[Jean-Luc Picard]] | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | rowspan=2|1995 | ''[[Jeffrey (kvikmynd frá 1995)|Jeffrey]]'' | Sterling | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Veldu mig]]'' (''Let It Be Me'') | John | | |- | 1996 | ''[[Stjörnuvíg: Fyrstu kynni]]'' (''Star Trek: First Contact'') | Jean-Luc Picard | | <ref name="Russh"/> |- | rowspan=2|1997 | ''[[Samsæriskenningin]]'' (''Conspiracy Theory'') | Dr. Jonas | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Stálin stinn]]'' (''Masterminds'') | Bentley | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | rowspan=4|1998 | ''[[Blómabófinn]]'' (''Dad Savage'') | Dad Savage | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Egypski prinsinn]]'' (''The Prince of Egypt'') | [[Seti 1.|Seti]] | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[Safe House (kvikmynd frá 1998)|Safe House]]'' | Mace Sowell | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Star Trek: Uppreisn]]'' (''Star Trek: Insurrection'') | Jean-Luc Picard | Einnig aðstoðarframleiðandi | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2000 | ''[[X-Men (kvikmynd)|X-Men]]'' | [[Charles Xavier prófessor]] | | <ref name="Russh"/> |- | 2001 | ''[[Nonni nifteind]]'' (''Jimmy Neutron: Boy Genius'') | King Goobot V | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | 2002 | ''[[Star Trek: Vélráð]]'' (''Star Trek: Nemesis'') | Jean-Luc Picard | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2003 | ''[[X2 (kvikmynd)|X2]]'' | Charles Xavier prófessor | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2004 | ''[[Búi og Símon: Leiðin til Gayu]]'' (''Back to Gaya'') | Albert Drollinger | Ensk talsetning | |- | rowspan="4" |2005 | ''[[Litli kjúllinn]]'' (''Chicken Little'') | Hr. Woolensworth | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[The Game of Their Lives (kvikmynd frá 2005)|The Game of Their Lives]]'' | [[Dent McSkimming|Dent McSkimming (eldri)]] | | |- |''[[Kaze no Tani no Naushika (kvikmynd)|Kaze no Tani no Naushika]]'' | Yupa lávarður | rowspan="2" |Ensk talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[Steamboy]]'' | Lloyd Steam | <ref name="btva"/> |- | rowspan=2|2006 | ''[[Bambi II]]'' | Prinsinn mikli | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[X-Men: The Last Stand]]'' | Charles Xavier prófessor | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2007 | ''[[TMNT (kvikmynd)|TMNT]]'' | Winters | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | 2009 |''[[X-Men Origins: Wolverine]]'' | Charles Xavier prófessor | Smáhlutverk, ekki getið á kreditlista | <ref name="VanityFair">{{cite web |last1=Rabin |first1=Nathan |title=How X-Men Origins: Wolverine Paved the Way for Logan by Being So Terrible |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/03/logan-x-men-origins-wolverine-hugh-jackman-patrick-stewart-deadpool |website=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]] |access-date=31 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170309162205/https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/03/logan-x-men-origins-wolverine-hugh-jackman-patrick-stewart-deadpool |archive-date=9 March 2017 |date=7 March 2017 |url-status=live}}</ref> |- | 2011 | ''[[Gnómeó og Júlía]]'' (''Gnomeo & Juliet'') | [[William Shakespeare|Bill Shakespeare]] | rowspan="3" | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | rowspan="2" |2012 | ''[[Ísöld 4: Heimsálfuhopp]]'' (''Ice Age: Continental Drift'') | Ariscratle | <ref name="btva"/> |- | ''[[Ted (kvikmynd)|Ted]]'' | Sögumaður | <ref name="NYT">{{cite web |last1=Phillips |first1=Maya |title=Patrick Stewart Was Regal, Stately and Quite Hilarious |url=https://www.nytimes.com/2026/10/30/arts/television/patrick-stewart-humor-comedy.html |website=[[The New York Times]] |access-date=30 October 2026 |date=30 October 2026}}</ref> |- | rowspan="3" |2013 | ''[[Hunting Elephants]]'' | Michael Simpson lávarður | | |- | ''[[The Wolverine (kvikmynd)|The Wolverine]]'' | Charles Xavier prófessor | Smáhlutverk, ekki getið á kreditlista | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Töfralandið Oz: Dórótea snýr aftur]]'' (''Legends of Oz: Dorothy's Return'') | Tugg | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | rowspan="2" |2014 |''[[Match (kvikmynd)|Match]]'' |Tobi Powell | | <ref name="SFC"/> |- |''[[X-Men: Days of Future Past]]'' | Charles Xavier prófessor | Hlutverki deilt með [[James McAvoy]] | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | rowspan="3" |2015 |''[[Christmas Eve (kvikmynd frá 2015)|Christmas Eve]]'' | Harris | | |- |''[[Green Room (kvikmynd)|Green Room]]'' | Darcy | | <ref name="Russh"/> |- | ''[[Ted 2]]'' | Sögumaður | rowspan="4" | Talsetning | <ref name="NYT"/> |- | 2016 | ''[[Spark (kvikmynd frá 2016)|Spark: A Space Tail]]'' | Kapteinninn | <ref name="btva"/> |- | rowspan="4" |2017 | ''[[Dragonheart: Battle for the Heartfire]]'' | Drago | <ref name="btva"/> |- | ''[[Emoji myndin]]'' | Kúkur | <ref name="BBC-Emoji">{{cite web |title=Sir Patrick Stewart: Poo emoji role for Shakespearean actor |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38675616 |website=[[BBC]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170119232642/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38675616 |archive-date=19 January 2017 |date=19 January 2017 |url-status=live}}</ref> |- |''[[Logan (kvikmynd)|Logan]]'' | Professor Charles Xavier | | <ref name="VanityFair"/> |- | ''[[The Wilde Wedding]]'' | Harold | | <ref>{{cite web |last1=Roxborough |first1=Scott |title=Cannes: Vertical Takes ‘Wilde Wedding’ for North America (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/cannes-vertical-takes-wilde-wedding-north-america-1005372/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120181629/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/cannes-vertical-takes-wilde-wedding-north-america-1005372/ |archive-date=20 January 2022 |date=19 May 2017 |url-status=live}}</ref> |- | 2018 | ''[[Postcards from the 48%]]'' | Hann sjálfur | Heimildarmynd | <ref>{{cite web |title=Postcards from the 48% |url=https://www.primevideo.com/detail/0N4PLLHYZURL1C16NEASHC1WSN |website=[[Amazon Prime Video]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-1101-2238-53/https://www.primevideo.com:443/detail/0N4PLLHYZURL1C16NEASHC1WSN |archive-date=1 November 2026 |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 | ''[[Englar Charlies (kvikmynd frá 2019)|Englar Charlies]]'' (''Charlie's Angels'') | John Bosley | | <ref name="SlashFilm-CharliesAngels">{{cite web |last1=Evangelista |first1=Chris |title=Charlie's Angels Cast Adds Patrick Stewart As Another Bosley |url=https://www.slashfilm.com/561044/charlies-angels-cast/ |website=[[/Film]] |publisher=[[Static Media]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208031327/https://www.slashfilm.com/561044/charlies-angels-cast/ |archive-date=8 December 2021 |date=17 September 2018 |url-status=live}}</ref> |- | ''[[Coda (kvikmynd frá 2019)|Coda]]'' | Henry Cole | | <ref name="Variety-Coda">{{cite web |last1=Leydon |first1=Joe |title=‘Coda’: Film Review |url=https://variety.com/2020/film/reviews/coda-review-1203487927/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305144430/https://variety.com/2020/film/reviews/coda-review-1203487927/ |archive-date=5 March 2020 |date=30 January 2020 |url-status=live}}</ref> |- | ''[[The Kid Who Would Be King]]'' | [[Merlín]] (fullorðinn) | | <ref name="RollingStone">{{cite web |title=Patrick Stewart: 10 Essential Roles |url=https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-lists/patrick-stewart-best-roles-1235649980/bait-2026-1235650012/ |website=[[Rolling Stone]] |access-date=30 October 2026 |date=29 October 2026}}</ref> |- | 2020 | ''[[Dragon Rider (kvikmynd)|Dragon Rider]]'' | Nettlebrand | Talsetning | <ref name="Guardian-DragonRider">{{cite web |last1=Clarke |first1=Cath |title=Dragon Rider review – starry family animation seeks fire |url=https://www.theguardian.com/film/2021/feb/10/dragon-rider-review-starry-family-animation-seeks-fire |website=[[The Guardian]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210210130700/https://www.theguardian.com/film/2021/feb/10/dragon-rider-review-starry-family-animation-seeks-fire |archive-date=10 February 2021 |date=10 February 2021 |url-status=live}}</ref> |- | 2022 | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | Charles Xavier prófessor | Smáhlutverk | <ref name="SlashFilm-DrStrange">{{cite web |last1=Mirjalili |first1=Fatemeh |title=Let's Break Down The Illuminati In Doctor Strange In The Multiverse Of Madness |url=https://www.slashfilm.com/855184/lets-break-down-the-illuminati-in-doctor-strange-in-the-multiverse-of-madness/ |website=[[/Film]] |publisher=[[Static Media]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220506162652/https://www.slashfilm.com/855184/lets-break-down-the-illuminati-in-doctor-strange-in-the-multiverse-of-madness/ |archive-date=6 May 2022 |date=6 May 2022 |url-status=live}}</ref> |- | rowspan=2| 2026 | ''[[Spæjarasauðirnir]]'' (''The Sheep Detectives'') | Sir Ritchfield | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | [[Avengers: Doomsday]] | Charles Xavier prófessor | Í eftirframleiðslu, sýnd eftir dauða Stewarts | <ref>{{Cite web |last=Sharf |first=Zach |date=October 29, 2026 |title=Patrick Stewart's Final Movie Is 'Avengers: Doomsday'; He Said Before His Death That 'I Can't Imagine Retiring. I'll Forever Be an Actor' |url=https://variety.com/2026/film/news/patrick-stewart-last-movie-role-avengers-doomsday-1236934590/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20261029230903/https://variety.com/2026/film/news/patrick-stewart-last-movie-role-avengers-doomsday-1236934590/ |archive-date=October 29, 2026 |access-date=October 29, 2026 |website=[[Variety]]}}</ref> |} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Stewart, Patrick}} {{fd|1940|2026}} [[Flokkur:Enskir leikarar]] [[Flokkur:Grammy-verðlaunahafar]] 86a54mfa2swj2gncbn2kog5v7u4eo0z 1984905 1984904 2026-11-03T14:15:20Z TKSnaevarr 53243 /* Kvikmyndaskrá */ 1984905 wikitext text/x-wiki {{Leikari | forskeyti = Sir | nafn = Patrick Stewart | mynd = Patrick Stewart 1999 (retouch).jpg | mynd_texti = Patrick Stewart árið 1999. | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1940|7|13}} | fæðingarstaður = [[Mirfield]], [[West Riding of Yorkshire]], [[England]]i | þjóðerni = [[England|Enskur]] | ár = 1959–2026 | maki = {{gifting|Sheila Falconer|1966|1990|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Wendy Neuss|2000|2003|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Sunny Ozell|2013}} | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2026|10|28|1940|7|13}} | dánarstaður = [[Los Angeles]], [[Kalifornía|Kaliforníu]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | börn = 2 | vefsíða = | undirskrift = Patrick Stewart signature.svg | helstu_hlutverk = <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = | emmy-verðlaun = | tony-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = | sag-verðlaun = | cesar-verðlaun = | goya-verðlaun = | afi-verðlaun = | olivier-verðlaun = | edduverðlaun = | grammy-verðlaun = Besta plata í óbundnu máli fyrir börn fyrir ''Pétur og úlfinn'' (1996) }} '''Sir Patrick Stewart''' (13. júlí 1940 – 28. október 2026) var enskur leikari. Ferill hans á sviði, kvikmyndum og sjónvarpi spannaði rúmlega 60 ár og á þeim tíma vann hann til fjölda verðlauna, meðal annars tvennra [[Laurence Olivier-verðlaunin|Laurence Olivier-verðlauna]] og [[Grammy-verðlaunin|Grammy-verðlauna]] ásamt tilnefningum til [[Tony-verðlaunin|Tony-verðlauna]], þrennra [[Golden Globe-verðlaunin|Golden Globe-verðlauna]], fernra [[Emmy-verðlaunin|Emmy-verðlauna]] og þrennra [[Screen Actors Guild-verðlaunin|Screen Actors Guild-verðlauna]]. Árið 2010 sló [[Elísabet 2.]] drottning Stewart til [[Riddari|riddara]] fyrir framlög hans til leiklistar.<ref>{{Vefheimild|titill= Patrick Stewart látinn|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-10-29-patrick-stewart-latinn-491265|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 29. október 2026|skoðað= 1. nóvember 2026|höfundur=Ásrún Aldís Hreinsdóttir}}</ref> Stewart varð meðlimur í [[Konunglega Shakespeare-félagið|Konunglega Shakespeare-félaginu]] (RSC) árið 1966 og lék síðar í nokkrum uppsetningum [[Royal National Theatre|Konunglega þjóðleikhússins]].<ref name="sbt">{{cite web |title=RSC performances Patrick Stewart |url=https://collections.shakespeare.org.uk/search/rsc-performances/view_as/list/search/rsc_person:patrick-stewart/page/4 |publisher=[[Shakespeare Birthplace Trust]] |access-date=18 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306042737/https://collections.shakespeare.org.uk/search/rsc-performances/view_as/list/search/rsc_person:patrick-stewart/page/4 |archive-date=6 March 2023 |url-status=dead}}</ref> Hann var tvisvar tilnefndur til Laurence Olivier-verðlauna fyrir hlutverk sín í [[West End-leikhús|West End-leikritum]], sem Enobarbus í ''[[Anton og Kleópatra|Anton og Kleópötru]]'' (1979) og Kládíus konungur í ''[[Hamlet]]'' (2009). Fyrsta hlutverk hans í [[Broadway]]-leikriti var sem titilpersónan í ''[[Makbeð]]'' (2008), sem skilaði honum tilnefningu til Tony-verðlauna sem besti leikarinn í leikriti. Stewart lék á móti [[Ian McKellen]] í mörgum leikritum, meðal annars í uppsetningum á ''[[Beðið eftir Godot]]'' og ''[[Einskis manns land (leikrit)|Einskis manns landi]]'', sem voru sýnd bæði á West End og á Broadway. Stewart öðlaðist heimsfrægð með hlutverki sínu sem [[Jean-Luc Picard]] kafteinn í vísindaskáldskaparþáttunum ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' (1987–1994). Hann fór aftur með hlutverk Picards í fjórum kvikmyndum (1994–2002) og í sjónvarpsþáttunum ''[[Star Trek: Picard]]'' (2020–2023). Stewart lék í sjónvarpsþáttum og -myndum á borð við ''[[Valtir veldisstólar|Valta veldisstóla]]'' (1974); ''[[Ég, Kládíus (sjónvarpsþættir)|Ég, Kládíus]]'' (1976); ''[[Blindskák]]'' (1979); ''[[Moby Dick (sjónvarpsþættir frá 1998)|Moby Dick]]'' (1998); ''[[Jólasaga (kvikmynd frá 1999)|Jólasögu]]'' (1999); og ''[[Gamla ljónið (kvikmynd frá 2003)|Gamla ljónið]]'' (2003). Hann birtist einnig í gestahlutverkum í gamanþáttunum ''[[Frasier]]'' (2003) og ''[[Extras]]'' (2005). Stewart vann jafnframt nokkrum sinnum með [[Seth MacFarlane]], með raddhlutverki í teiknimyndaþáttunum ''[[American Dad!]]'' (2005–2026), yfirlestri í myndinni ''[[Ted]]'' og framhaldi hennar (2012, 2015) og aðalhlutverki í sjónvarpsþáttunum ''[[Blunt Talk]]'' (2015–2016). Á hvíta tjaldinu öðlaðist Stewart frekari frægð með því að leika hlutverk [[Charles Xavier prófessor]]s í [[X-Men (kvikmyndaröð)|''X-Men''-kvikmyndaröðinni]] (2000–2017). Hann lék það hlutverk á ný í [[Marvel Cinematic Universe|Marvel-bíóheimnum]] (2022–2026), síðast í myndinni ''[[Avengers: Doomsday]]'', sem varð síðasta kvikmyndahlutverk hans. Stewart birtist einnig í myndunum ''[[Hedda (kvikmynd frá 1975)|Heddu]]'' (1975), ''[[Konungssverðið|Konungssverðinu]]'' (1981), ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' (1984), ''[[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum|Hróa hetti: Karlmönnum í sokkabuxum]]'' (1993), ''[[Jeffrey (kvikmynd frá 1995)|Jeffrey]]'' (1995), ''[[Match (kvikmynd)|Match]]'' (2014), ''[[Green Room (kvikmynd)|Green Room]]'' (2015) og ''[[The Kid Who Would Be King]]'' (2019) og lék raddhlutverk í ''[[Ævintýraflakkarinn|Ævintýraflakkaranum]]'' (1994), ''[[Egypski prinsinn|Egypska prinsinum]]'' (1998), ''[[Nonni nifteind|Nonna nifteind]]'' (2001) og ''[[Spæjarasauðirnir|Spæjarasauðunum]]'' (2026). Stewart lést 28. október 2026 eftir stutta baráttu við [[Alzheimer-sjúkdómur|Alzheimer-sjúkdóm]] og [[Lewy-sjúkdómur|Lewy-sjúkdóm]].<ref>{{Vefheimild|titill= Patrick Stewart látinn |url=https://www.visir.is/g/20262955726d/patrick-stewart-latinn|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 29. október 2026|skoðað= 1. nóvember 2026|höfundur=Eiður Þór Árnason}}</ref> ==Kvikmyndaskrá== {| class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Titill ! width=225| Hlutverk ! class="unsortable" | Athugasemdir ! class="unsortable" | Tilv. |- | rowspan="2" |1975 | ''[[Hedda (kvikmynd frá 1975)|Hedda]]'' | Ejlert Løvborg | | <ref name="BFI-Filmography">{{cite web |title=Patrick Stewart – Filmography |url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f91d831 |website=[[British Film Institute]] |access-date=30 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171122021805/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f91d831 |archive-date=22 November 2017 |url-status=dead }}</ref> |- | ''[[Hennessy (kvikmynd frá 1975)|Hennessy]]'' | Tilney | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1980 | ''[[Litli lávarðurinn (kvikmynd frá 1980)|Litli lávarðurinn]]'' (''Little Lord Fauntleroy'') | Wilkins | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1981 | ''[[Konungssverðið]]'' (''Excalibur'') | Leondegrance | | <ref name="Russh">{{cite web |last1=Thatcher |first1=Kirsty |title=Remembering Patrick Stewart through the films that defined his career |url=https://www.russh.com/patrick-stewart-best-films/ |website=[[Russh]] |access-date=30 October 2026 |date=30 October 2026}}</ref> |- |1982 | ''[[The Plague Dogs]]'' | Major | Talsetning | <ref name="btva">{{cite web |title=Patrick Stewart (visual voices guide) |url=https://www.behindthevoiceactors.com/Patrick-Stewart/ |access-date=30 October 2026 |publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.</ref> |- |1984 | ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' | Gurney Halleck | | <ref name="Russh"/> |- | rowspan="4" |1985 | ''[[Code Name: Emerald]]'' | Peters ofursti | | <ref name="FilmsEighties">{{cite book |last1=Nowlan |first1=Robert A. |title=The Films of the Eighties: A Complete, Qualitative Filmography to Over 3400 Feature-Length English Language Films, Theatrical and Video-Only, Released Between January 1, 1980, and December 31, 1989 |date=March 27, 2006 |publisher=[[McFarland & Company]] |isbn=9781476610085 |page=104 |url=https://www.google.fi/books/edition/The_Films_of_the_Eighties/MMVHEQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&pg=PA104&printsec=frontcover |chapter=531. Code Name: Emerald |quote=Patrick Stewart (Col. Peters)}}</ref> |- | ''[[The Doctor and the Devils]]'' | Próf. Macklin | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Ógn hins óþekkta]]'' (''Lifeforce'') | Doktor Armstrong | | <ref name="SFC">{{cite web |last1=Rouner |first1=Jef |title=5 Patrick Stewart movies to watch beyond ‘Star Trek’ and ‘X-Men’ |url=https://www.sfchronicle.com/entertainment/movies-tv/article/patrick-stewart-best-roles-22501637.php |website=[[San Francisco Chronicle]] |access-date=30 October 2026 |date=30 October 2026}}</ref> |- | ''[[Villigæsirnar 2]]'' (''Wild Geese II'') | Rússneskur hershöfðingi | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1986 | ''[[Lafði Jane]]'' (''Lady Jane'') | [[Henry Grey, 1. hertoginn af Suffolk]] | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 1991 | ''[[Líf og fjör í Los Angeles]]'' (''L.A. Story'') | Hr. Perdue | | <ref name="Russh"/> |- | 1993 | ''[[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]]'' (''Robin Hood: Men in Tights'') | [[Ríkharður ljónshjarta|Ríkharður 1.]] | | <ref name="Russh"/> |- | rowspan="3" |1994 | ''[[Undir vopnum]]'' (''Gunmen'') | Loomis | | <ref>{{cite web |title=Gunmen |url=https://watch.afi.com/movie/gunmen |website=[[American Film Institute]] |access-date=30 October 2026 |quote=Drug baron Peter Loomis (Patrick Stewart)}}</ref> |- | ''[[Ævintýraflakkarinn]]'' (''The Pagemaster'') | Ævintýri | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[Star Trek: Kynslóðir]]'' (''Star Trek Generations'') |[[Jean-Luc Picard]] | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | rowspan=2|1995 | ''[[Jeffrey (kvikmynd frá 1995)|Jeffrey]]'' | Sterling | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Veldu mig]]'' (''Let It Be Me'') | John | | |- | 1996 | ''[[Stjörnuvíg: Fyrstu kynni]]'' (''Star Trek: First Contact'') | Jean-Luc Picard | | <ref name="Russh"/> |- | rowspan=2|1997 | ''[[Samsæriskenningin]]'' (''Conspiracy Theory'') | Dr. Jonas | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Stálin stinn]]'' (''Masterminds'') | Bentley | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | rowspan=4|1998 | ''[[Blómabófinn]]'' (''Dad Savage'') | Dad Savage | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Egypski prinsinn]]'' (''The Prince of Egypt'') | [[Seti 1.|Seti]] | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[Safe House (kvikmynd frá 1998)|Safe House]]'' | Mace Sowell | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Star Trek: Uppreisn]]'' (''Star Trek: Insurrection'') | Jean-Luc Picard | Einnig aðstoðarframleiðandi | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2000 | ''[[X-Men (kvikmynd)|X-Men]]'' | [[Charles Xavier prófessor]] | | <ref name="Russh"/> |- | 2001 | ''[[Nonni nifteind]]'' (''Jimmy Neutron: Boy Genius'') | Goobot V | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | 2002 | ''[[Star Trek: Vélráð]]'' (''Star Trek: Nemesis'') | Jean-Luc Picard | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2003 | ''[[X2 (kvikmynd)|X2]]'' | Charles Xavier prófessor | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2004 | ''[[Búi og Símon: Leiðin til Gayu]]'' (''Back to Gaya'') | Albert Drollinger | Ensk talsetning | |- | rowspan="4" |2005 | ''[[Litli kjúllinn]]'' (''Chicken Little'') | Hr. Woolensworth | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[The Game of Their Lives (kvikmynd frá 2005)|The Game of Their Lives]]'' | [[Dent McSkimming|Dent McSkimming (eldri)]] | | |- |''[[Kaze no Tani no Naushika (kvikmynd)|Kaze no Tani no Naushika]]'' | Yupa lávarður | rowspan="2" |Ensk talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[Steamboy]]'' | Lloyd Steam | <ref name="btva"/> |- | rowspan=2|2006 | ''[[Bambi II]]'' | Prinsinn mikli | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | ''[[X-Men: The Last Stand]]'' | Charles Xavier prófessor | | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | 2007 | ''[[TMNT (kvikmynd)|TMNT]]'' | Winters | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | 2009 |''[[X-Men Origins: Wolverine]]'' | Charles Xavier prófessor | Smáhlutverk, ekki getið á kreditlista | <ref name="VanityFair">{{cite web |last1=Rabin |first1=Nathan |title=How X-Men Origins: Wolverine Paved the Way for Logan by Being So Terrible |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/03/logan-x-men-origins-wolverine-hugh-jackman-patrick-stewart-deadpool |website=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]] |access-date=31 October 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170309162205/https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/03/logan-x-men-origins-wolverine-hugh-jackman-patrick-stewart-deadpool |archive-date=9 March 2017 |date=7 March 2017 |url-status=live}}</ref> |- | 2011 | ''[[Gnómeó og Júlía]]'' (''Gnomeo & Juliet'') | [[William Shakespeare|Bill Shakespeare]] | rowspan="3" | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | rowspan="2" |2012 | ''[[Ísöld 4: Heimsálfuhopp]]'' (''Ice Age: Continental Drift'') | Ariscratle | <ref name="btva"/> |- | ''[[Ted (kvikmynd)|Ted]]'' | Sögumaður | <ref name="NYT">{{cite web |last1=Phillips |first1=Maya |title=Patrick Stewart Was Regal, Stately and Quite Hilarious |url=https://www.nytimes.com/2026/10/30/arts/television/patrick-stewart-humor-comedy.html |website=[[The New York Times]] |access-date=30 October 2026 |date=30 October 2026}}</ref> |- | rowspan="3" |2013 | ''[[Hunting Elephants]]'' | Michael Simpson lávarður | | |- | ''[[The Wolverine (kvikmynd)|The Wolverine]]'' | Charles Xavier prófessor | Smáhlutverk, ekki getið á kreditlista | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | ''[[Töfralandið Oz: Dórótea snýr aftur]]'' (''Legends of Oz: Dorothy's Return'') | Tugg | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | rowspan="2" |2014 |''[[Match (kvikmynd)|Match]]'' |Tobi Powell | | <ref name="SFC"/> |- |''[[X-Men: Days of Future Past]]'' | Charles Xavier prófessor | Hlutverki deilt með [[James McAvoy]] | <ref name="BFI-Filmography"/> |- | rowspan="3" |2015 |''[[Christmas Eve (kvikmynd frá 2015)|Christmas Eve]]'' | Harris | | |- |''[[Green Room (kvikmynd)|Green Room]]'' | Darcy | | <ref name="Russh"/> |- | ''[[Ted 2]]'' | Sögumaður | rowspan="4" | Talsetning | <ref name="NYT"/> |- | 2016 | ''[[Spark (kvikmynd frá 2016)|Spark: A Space Tail]]'' | Kapteinninn | <ref name="btva"/> |- | rowspan="4" |2017 | ''[[Dragonheart: Battle for the Heartfire]]'' | Drago | <ref name="btva"/> |- | ''[[Emoji myndin]]'' | Kúkur | <ref name="BBC-Emoji">{{cite web |title=Sir Patrick Stewart: Poo emoji role for Shakespearean actor |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38675616 |website=[[BBC]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170119232642/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-38675616 |archive-date=19 January 2017 |date=19 January 2017 |url-status=live}}</ref> |- |''[[Logan (kvikmynd)|Logan]]'' | Professor Charles Xavier | | <ref name="VanityFair"/> |- | ''[[The Wilde Wedding]]'' | Harold | | <ref>{{cite web |last1=Roxborough |first1=Scott |title=Cannes: Vertical Takes ‘Wilde Wedding’ for North America (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/cannes-vertical-takes-wilde-wedding-north-america-1005372/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120181629/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/cannes-vertical-takes-wilde-wedding-north-america-1005372/ |archive-date=20 January 2022 |date=19 May 2017 |url-status=live}}</ref> |- | 2018 | ''[[Postcards from the 48%]]'' | Hann sjálfur | Heimildarmynd | <ref>{{cite web |title=Postcards from the 48% |url=https://www.primevideo.com/detail/0N4PLLHYZURL1C16NEASHC1WSN |website=[[Amazon Prime Video]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-1101-2238-53/https://www.primevideo.com:443/detail/0N4PLLHYZURL1C16NEASHC1WSN |archive-date=1 November 2026 |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 | ''[[Englar Charlies (kvikmynd frá 2019)|Englar Charlies]]'' (''Charlie's Angels'') | John Bosley | | <ref name="SlashFilm-CharliesAngels">{{cite web |last1=Evangelista |first1=Chris |title=Charlie's Angels Cast Adds Patrick Stewart As Another Bosley |url=https://www.slashfilm.com/561044/charlies-angels-cast/ |website=[[/Film]] |publisher=[[Static Media]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208031327/https://www.slashfilm.com/561044/charlies-angels-cast/ |archive-date=8 December 2021 |date=17 September 2018 |url-status=live}}</ref> |- | ''[[Coda (kvikmynd frá 2019)|Coda]]'' | Henry Cole | | <ref name="Variety-Coda">{{cite web |last1=Leydon |first1=Joe |title=‘Coda’: Film Review |url=https://variety.com/2020/film/reviews/coda-review-1203487927/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305144430/https://variety.com/2020/film/reviews/coda-review-1203487927/ |archive-date=5 March 2020 |date=30 January 2020 |url-status=live}}</ref> |- | ''[[The Kid Who Would Be King]]'' | [[Merlín]] (fullorðinn) | | <ref name="RollingStone">{{cite web |title=Patrick Stewart: 10 Essential Roles |url=https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-lists/patrick-stewart-best-roles-1235649980/bait-2026-1235650012/ |website=[[Rolling Stone]] |access-date=30 October 2026 |date=29 October 2026}}</ref> |- | 2020 | ''[[Dragon Rider (kvikmynd)|Dragon Rider]]'' | Nettlebrand | Talsetning | <ref name="Guardian-DragonRider">{{cite web |last1=Clarke |first1=Cath |title=Dragon Rider review – starry family animation seeks fire |url=https://www.theguardian.com/film/2021/feb/10/dragon-rider-review-starry-family-animation-seeks-fire |website=[[The Guardian]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210210130700/https://www.theguardian.com/film/2021/feb/10/dragon-rider-review-starry-family-animation-seeks-fire |archive-date=10 February 2021 |date=10 February 2021 |url-status=live}}</ref> |- | 2022 | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | Charles Xavier prófessor | Smáhlutverk | <ref name="SlashFilm-DrStrange">{{cite web |last1=Mirjalili |first1=Fatemeh |title=Let's Break Down The Illuminati In Doctor Strange In The Multiverse Of Madness |url=https://www.slashfilm.com/855184/lets-break-down-the-illuminati-in-doctor-strange-in-the-multiverse-of-madness/ |website=[[/Film]] |publisher=[[Static Media]] |access-date=1 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220506162652/https://www.slashfilm.com/855184/lets-break-down-the-illuminati-in-doctor-strange-in-the-multiverse-of-madness/ |archive-date=6 May 2022 |date=6 May 2022 |url-status=live}}</ref> |- | rowspan=2| 2026 | ''[[Spæjarasauðirnir]]'' (''The Sheep Detectives'') | Sir Ritchfield | Talsetning | <ref name="btva"/> |- | [[Avengers: Doomsday]] | Charles Xavier prófessor | Í eftirframleiðslu, sýnd eftir dauða Stewarts | <ref>{{Cite web |last=Sharf |first=Zach |date=October 29, 2026 |title=Patrick Stewart's Final Movie Is 'Avengers: Doomsday'; He Said Before His Death That 'I Can't Imagine Retiring. I'll Forever Be an Actor' |url=https://variety.com/2026/film/news/patrick-stewart-last-movie-role-avengers-doomsday-1236934590/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20261029230903/https://variety.com/2026/film/news/patrick-stewart-last-movie-role-avengers-doomsday-1236934590/ |archive-date=October 29, 2026 |access-date=October 29, 2026 |website=[[Variety]]}}</ref> |} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Stewart, Patrick}} {{fd|1940|2026}} [[Flokkur:Enskir leikarar]] [[Flokkur:Grammy-verðlaunahafar]] 33z1txgkmitla8143bus8iz07nr3hnn 0 193359 1984912 2026-11-03T14:40:50Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Ævintýri Hróa Hattar]] á [[Ævintýri Hróa hattar]] 1984912 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Ævintýri Hróa hattar]] pjy39l0n8ivbjx502714rxf9xeqaeyu 0 193360 1984915 2026-11-03T14:41:29Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Hrói Höttur (kvikmynd frá 1973)]] á [[Hrói höttur (kvikmynd frá 1973)]] 1984915 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Hrói höttur (kvikmynd frá 1973)]] 54noavcx1kedz9nmx9hyii9w5h1g67s 0 193361 1984917 2026-11-03T14:41:47Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Hrói Höttur (kvikmynd frá 1922)]] á [[Hrói höttur (kvikmynd frá 1922)]] 1984917 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Hrói höttur (kvikmynd frá 1922)]] c8ilfsm7bp2s07r02efxrbgf0nqyaw2 0 193362 1984924 2026-11-03T16:27:24Z Berserkur 10188 Tilvísun á [[Hjáfræði]] 1984924 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[hjáfræði]] adpxrqydxg4ouagoc5gzl9s7z24cvy2 0 193363 1984928 2026-11-03T17:31:28Z Berserkur 10188 Bjó til síðu með „'''Hrafn „Krummi“ Björgvinsson''' (f. [[29. ágúst]] [[1979]]) er íslenskur tónlistarmaður. Hann hóf feril sinn í þungarokkssveitinni [[Mínus (hljómsveit)|Mínus]]. Hann hefur einnig gefið út tónlist í hljómsveitunum [[Esja (hljómsveit)|Esja]] (rokk, blús og kántrí) með [[Daníel Ágúst Haraldsson|Daníel Ágúst Haraldssyni]] og rafsveitinni Legend <ref>[https://www.ismus.is/einstaklingar/1006866 Krummi Björgvinsson] Ísmús</ref>. Ár...“ 1984928 wikitext text/x-wiki '''Hrafn „Krummi“ Björgvinsson''' (f. [[29. ágúst]] [[1979]]) er íslenskur tónlistarmaður. Hann hóf feril sinn í þungarokkssveitinni [[Mínus (hljómsveit)|Mínus]]. Hann hefur einnig gefið út tónlist í hljómsveitunum [[Esja (hljómsveit)|Esja]] (rokk, blús og kántrí) með [[Daníel Ágúst Haraldsson|Daníel Ágúst Haraldssyni]] og rafsveitinni Legend <ref>[https://www.ismus.is/einstaklingar/1006866 Krummi Björgvinsson] Ísmús</ref>. Árið 2026 gaf Krummi út sólóplötu sína, ''Scavenger of Hope'', sem er undir kántríáhrifum. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-10-30-nutimaleg-alvoruthrungin-og-tilfinningarik-plata-491367 Nútímaleg, alvöruþrungin og tilfinningarík plata] Rúv, sótt 3. nóvember 2026</ref> Faðir hans var söngvarinn [[Björgvin Halldórsson]] og er systir Krumma [[Svala Björgvinsdóttir]] sem einnig er tónlistarkona. ==Plötur== ===Með Esju=== * Esja (2008) ===Með Legend=== * Fearless (2012) * Midnight Champion (2017) ===Sóló=== * Scavenger of Hope (2026) ==Tilvísanir== <references/> {{f|1979}} [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] 7xiwhzdx78id04qepddu5knn948o7di 1984934 1984928 2026-11-03T18:09:56Z Berserkur 10188 1984934 wikitext text/x-wiki '''Hrafn „Krummi“ Björgvinsson''' (f. [[29. ágúst]] [[1979]]) er íslenskur tónlistarmaður. Hann hóf feril sinn í þungarokkssveitinni [[Mínus (hljómsveit)|Mínus]] og hefur einnig gefið út tónlist í hljómsveitunum [[Esja (hljómsveit)|Esja]] (rokk, blús og kántrí) með [[Daníel Ágúst Haraldsson|Daníel Ágúst Haraldssyni]] og rafsveitardúóinu Legend <ref>[https://www.ismus.is/einstaklingar/1006866 Krummi Björgvinsson] Ísmús</ref>. Árið 2026 gaf Krummi út sólóplötu sína, ''Scavenger of Hope'', sem er undir kántríáhrifum. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-10-30-nutimaleg-alvoruthrungin-og-tilfinningarik-plata-491367 Nútímaleg, alvöruþrungin og tilfinningarík plata] Rúv, sótt 3. nóvember 2026</ref> Faðir hans var söngvarinn [[Björgvin Halldórsson]] og er systir hans [[Svala Björgvinsdóttir]] sem einnig er tónlistarkona. ==Plötur== ===Með Esju=== * Esja (2008) ===Með Legend=== * Fearless (2012) * Midnight Champion (2017) ===Sóló=== * Scavenger of Hope (2026) ==Tilvísanir== <references/> {{f|1979}} [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] 3quh1iwl12cqjftzpsshr0nyspj1tq5 0 193364 1985003 2026-11-04T10:32:42Z Salvor 70 lífshlaup Drauma-Jóa 1985003 wikitext text/x-wiki '''Jóhannes Jónsson''' sem kallaður var '''Drauma-Jói''' var frægur fyrir draumgáfu og [[fjarskyggni]]. Hann var talinn geta í [[Svefn|svefni]] séð hluti sem voru týndir eða höfðu verið faldir. Jóhannes fæddist [[24. apríl]] [[1861]] á Sauðaneskoti skammt norður af [[Þórshöfn (Langanesi)|Þórshöfn]]. Drauma-Jói veiktist af [[taugaveiki]] tólf ára en upp frá því tók hann eftir að hann gat haft upp á týndum hlutum í draumi ef hann einbeitti sér að hugsa um þá áður en hann sofnaði. Hann veiktist aftur af taugaveiki á 15. ári og þá heyrðist hann syngja og tala upp út mókinu. Þegar hann var tvítugur var byrjar að spyrja hann út úr í svefni. [[Ágúst H. Bjarnason]] gerði á honum dularsálfræðitilraunir 1914 á [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] til að komast að hvort Jóhannes byggi yfir fjarskyggnigáfu. Ágúst gaf út bók um rannsókn sína [[1915]]. Margar skráðar sögur eru til um að Drauma-Jói hafi vísað á týnda hluti. <ref>[https://timarit.is/page/5094509?iabr=on Jakob Jónasson, Drauma-Jói, Morgunn - 1. tölublað 1943]</ref> == Tilvitnanir == kdfzxx6yw7e1b685l8plw2wlodhjov2 1985004 1985003 2026-11-04T10:33:55Z Salvor 70 vísun í heimild Bjarni M. Bjarnason 1985004 wikitext text/x-wiki '''Jóhannes Jónsson''' sem kallaður var '''Drauma-Jói''' var frægur fyrir draumgáfu og [[fjarskyggni]]. Hann var talinn geta í [[Svefn|svefni]] séð hluti sem voru týndir eða höfðu verið faldir. Jóhannes fæddist [[24. apríl]] [[1861]] á Sauðaneskoti skammt norður af [[Þórshöfn (Langanesi)|Þórshöfn]]. Drauma-Jói veiktist af [[taugaveiki]] tólf ára en upp frá því tók hann eftir að hann gat haft upp á týndum hlutum í draumi ef hann einbeitti sér að hugsa um þá áður en hann sofnaði. Hann veiktist aftur af taugaveiki á 15. ári og þá heyrðist hann syngja og tala upp út mókinu. Þegar hann var tvítugur var byrjar að spyrja hann út úr í svefni. [[Ágúst H. Bjarnason]] gerði á honum dularsálfræðitilraunir 1914 á [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] til að komast að hvort Jóhannes byggi yfir fjarskyggnigáfu. Ágúst gaf út bók um rannsókn sína [[1915]]..<ref>[https://timarit.is/page/7885618?iabr=on Bjarni M. Bjarnason, Drauma-Jói, rannsókn 3, Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 1. tölublað: Arfleifð Freuds 2021]</ref> Margar skráðar sögur eru til um að Drauma-Jói hafi vísað á týnda hluti. <ref>[https://timarit.is/page/5094509?iabr=on Jakob Jónasson, Drauma-Jói, Morgunn - 1. tölublað 1943]</ref> == Tilvitnanir == 606f9p8rj9kuxempt5gj6nomezzt1vy 1985009 1985004 2026-11-04T10:58:48Z Salvor 70 nánari lýsing á hvað Jói fann. Tenglar 1985009 wikitext text/x-wiki '''Jóhannes Jónsson''' sem kallaður var '''Drauma-Jói''' var frægur fyrir draumgáfu og [[fjarskyggni]]. Hann var talinn geta í [[Svefn|svefni]] séð hluti sem voru týndir eða höfðu verið faldir. Jóhannes fæddist [[24. apríl]] [[1861]] á Sauðaneskoti skammt norður af [[Þórshöfn (Langanesi)|Þórshöfn]]. Drauma-Jói veiktist af [[taugaveiki]] tólf ára en upp frá því tók hann eftir að hann gat haft upp á týndum hlutum í draumi ef hann einbeitti sér að hugsa um þá áður en hann sofnaði. Hann veiktist aftur af taugaveiki á 15. ári og þá heyrðist hann syngja og tala upp út mókinu. Þegar hann var tvítugur var byrjar að spyrja hann út úr í svefni. [[Ágúst H. Bjarnason]] gerði á honum dularsálfræðitilraunir 1914 á [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] til að komast að hvort Jóhannes byggi yfir fjarskyggnigáfu. Ágúst gaf út bók um rannsókn sína [[1915]].<ref>[https://timarit.is/page/7885618?iabr=on Bjarni M. Bjarnason, Drauma-Jói, rannsókn 3, Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 1. tölublað: Arfleifð Freuds 2021]</ref> Margar skráðar sögur eru til um að Drauma-Jói hafi vísað á týnda hluti. <ref>[https://timarit.is/page/5094509?iabr=on Jakob Jónasson, Drauma-Jói, Morgunn - 1. tölublað 1943]</ref> Það voru hlutir eins og [[Kista|koffort]], [[axlabönd]], peningabuddur, [[Hnífur|hnífar]], [[nálhús]], [[Lyklakippa|lyklakippur]] og [[skæri]]. Einnig var hann talinn hafa farið draumförum á fjarlæga staði svo sem vísað á [[Hrútar|hrúta]] upp á heiði sem voru samanflæktir á [[Horn|hornum]], séð fólk á ferðalagi og skip á siglingu um haf, sagt til um skipakomur og farið draumfarir til Ameríku og lýst bæjum og bústofni hjá landnema þar. <ref>[https://timarit.is/page/7885618?iabr=on Sveinn Víkingur, Þættir af fjarskyggnu fólki og forvitnu Morgunn - 1. tölublað 1970]</ref> == Tilvitnanir == srsvyocjop0p87ok4qzu6q5sdhkkhjk 0 193365 1985015 2026-11-04T11:28:58Z Salvor 70 Búið til með því að þýða síðuna „[[:en:Special:Redirect/revision/1315106404|Bjarni Bjarnason (author)]]“ 1985015 wikitext text/x-wiki [[File:Bjarni_Bjarnason.jpg|alt=Bjarni Bjarnason, Icelandic Author.|thumb|Bjarni Bjarnason á alþjóðlegri bókasýningu í Abu Dhabi.]] '''Bjarni Múli Bjarnason''' (fædd 9. nóvember 1965) er [[Ísland|íslenskur]] rithöfundur.Hann hóf að yrkja ljóð á unglingsárum og semja leikrit um tvítugt. Hann hefur fengið [[Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar|Tómas Guðmundsson verðlaun]] og Halldór Laxness bókmenntaverðlaunin. Árið 1996 var hann tilnefndur til Íslensku bókmenntaverðlaunanna.<ref>[http://www.bokmenntir.is/rithofundur.asp?cat_id=666&author_id=14&lang=8 Iceland literature site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060602220216/http://www.bokmenntir.is/rithofundur.asp?cat_id=666&author_id=14&lang=8|date=June 2, 2006}}</ref> == Ferill == Bjarni gaf sjálfur út fyrstu verk sín og þau vöktu ekki mikla athygli. Skáldsagan hans Endurkoma Maríu frá 1996 fékk góða dóma en sú skáldsaga er saga um hæfileikaríka unga konu og óvenjulegan unga mann sem elskar hana úr fjarlægð. Sagan gerist í nokkrum borgum sem líkjast ákveðnum evrópskum borgum en eru augsýnilega tilbúnir staðir. == Verk == Verk eru skáldsögur nema annað sé tekið fram. * ''Dúnstúlkan í þokunni'' (Reykjavík: Veröld, 2023), {{ISBN|9789935303035}} * ''Læknishúsið'' (Reykjavík: Veröld, 2018), {{ISBN|978-9935-495-21-1}} * ''Hálfsnert stúlka'' 2014 * ''Nakti vonbiðillinn'' 2012 * ''Mannorð'' 2011 (translated into English as ''The Reputation'').<ref>Trans. by David McDuff (Gainsborough: Red Hand Books, 2017), {{ISBN|978-1-910346-19-8}}. https://www.redhandbooks.co.uk/the-reputation/.</ref> * ''Boðskort í þjóðarveislu'' 2009 (essays) * ''Leitin að Audrey Hepburn'' 2009 * ''Draugahöndin'' 2008 (children's book) * ''Bernharður Núll'' 2007 * ''Andlit: skáldævisaga'' 2003 * ''Mannætukonan og maður hennar'' 2001 * ''Næturvörður kyrrðarinnar'' 1999 * ''Borgin bak við orðin'' 1998 * ''Endurkoma Maríu: skáldsaga'' 1996 (þýtt á ensku undir titlinum ''The Return of the Divine Mary)''. * ''Dagurinn í dag: sjö einþáttungar'' 1994 (leikrit) * ''Vísland'' 1994 * ''Til minningar um dauðann'' 1992 * ''Í Óralandi'' 1990 * ''Urðafjóla'' 1990 (poetry) * ''Ótal kraftaverk'' 1989 * ''Upphafið'' 1989 (ljóð) {{Reflist}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]] 8xlpyswpc1qtrsaf7fvnz6lc8jpk5sh 1985016 1985015 2026-11-04T11:35:22Z Salvor 70 setti inn innri tengla 1985016 wikitext text/x-wiki [[File:Bjarni_Bjarnason.jpg|alt=Bjarni Bjarnason, Icelandic Author.|thumb|Bjarni Bjarnason á alþjóðlegri bókasýningu í Abu Dhabi.]] '''Bjarni Múli Bjarnason''' (fæddur [[9. nóvember|9. nóvembe]]<nowiki/>r [[1965]]) er [[Ísland|íslenskur]] rithöfundur.Hann hóf að yrkja ljóð á unglingsárum og semja leikrit um tvítugt. Hann hefur fengið [[Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar|Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonarn]] og [[Bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness|Bókmenntaverðlaun Halldór Laxness]] . Árið [[1996]] var hann tilnefndur til [[Íslensku bókmenntaverðlaunin|Íslensku bókmenntaverðlaunanna.]]<ref>[http://www.bokmenntir.is/rithofundur.asp?cat_id=666&author_id=14&lang=8 Iceland literature site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060602220216/http://www.bokmenntir.is/rithofundur.asp?cat_id=666&author_id=14&lang=8|date=June 2, 2006}}</ref> == Ferill == Bjarni gaf sjálfur út sín fyrstu verk og þau vöktu ekki mikla athygli. Skáldsagan hans [[Endurkoma Maríu]] frá 1996 hlaut góða dóma en það er saga um hæfileikaríka unga konu og óvenjulegan ungan mann sem elskar hana úr fjarska. Sagan gerist í nokkrum [[Borg|borgum]] sem líkjast ákveðnum [[Evrópa|evrópskum]] borgum en eru augsýnilega tilbúnir staðir. == Verk == Verk eru skáldsögur nema annað sé tekið fram. * ''Dúnstúlkan í þokunni'' (Reykjavík: Veröld, 2023), {{ISBN|9789935303035}} * ''Læknishúsið'' (Reykjavík: Veröld, 2018), {{ISBN|978-9935-495-21-1}} * ''Hálfsnert stúlka'' 2014 * ''Nakti vonbiðillinn'' 2012 * ''Mannorð'' 2011 (þýtt á ensku sem ''The Reputation'').<ref>Trans. by David McDuff (Gainsborough: Red Hand Books, 2017), {{ISBN|978-1-910346-19-8}}. https://www.redhandbooks.co.uk/the-reputation/.</ref> * ''Boðskort í þjóðarveislu'' 2009 (essays) * ''Leitin að Audrey Hepburn'' 2009 * ''Draugahöndin'' 2008 (barnabók) * ''Bernharður Núll'' 2007 * ''Andlit: skáldævisaga'' 2003 * ''Mannætukonan og maður hennar'' 2001 * ''Næturvörður kyrrðarinnar'' 1999 * ''Borgin bak við orðin'' 1998 * ''Endurkoma Maríu: skáldsaga'' 1996 (þýtt á ensku undir titlinum ''The Return of the Divine Mary)''. * ''Dagurinn í dag: sjö einþáttungar'' 1994 (leikrit) * ''Vísland'' 1994 * ''Til minningar um dauðann'' 1992 * ''Í Óralandi'' 1990 * ''Urðafjóla'' 1990 (ljóð) * ''Ótal kraftaverk'' 1989 * ''Upphafið'' 1989 (ljóð) {{Reflist}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]] h7ypwbap8h0iee7z3sk23g7k3viywxt 1985017 1985016 2026-11-04T11:36:03Z Salvor 70 /* Verk */ snurfus 1985017 wikitext text/x-wiki [[File:Bjarni_Bjarnason.jpg|alt=Bjarni Bjarnason, Icelandic Author.|thumb|Bjarni Bjarnason á alþjóðlegri bókasýningu í Abu Dhabi.]] '''Bjarni Múli Bjarnason''' (fæddur [[9. nóvember|9. nóvembe]]<nowiki/>r [[1965]]) er [[Ísland|íslenskur]] rithöfundur.Hann hóf að yrkja ljóð á unglingsárum og semja leikrit um tvítugt. Hann hefur fengið [[Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar|Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonarn]] og [[Bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness|Bókmenntaverðlaun Halldór Laxness]] . Árið [[1996]] var hann tilnefndur til [[Íslensku bókmenntaverðlaunin|Íslensku bókmenntaverðlaunanna.]]<ref>[http://www.bokmenntir.is/rithofundur.asp?cat_id=666&author_id=14&lang=8 Iceland literature site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060602220216/http://www.bokmenntir.is/rithofundur.asp?cat_id=666&author_id=14&lang=8|date=June 2, 2006}}</ref> == Ferill == Bjarni gaf sjálfur út sín fyrstu verk og þau vöktu ekki mikla athygli. Skáldsagan hans [[Endurkoma Maríu]] frá 1996 hlaut góða dóma en það er saga um hæfileikaríka unga konu og óvenjulegan ungan mann sem elskar hana úr fjarska. Sagan gerist í nokkrum [[Borg|borgum]] sem líkjast ákveðnum [[Evrópa|evrópskum]] borgum en eru augsýnilega tilbúnir staðir. == Verk == Verk eru skáldsögur nema annað sé tekið fram. * ''Dúnstúlkan í þokunni'' (Reykjavík: Veröld, 2023), {{ISBN|9789935303035}} * ''Læknishúsið'' (Reykjavík: Veröld, 2018), {{ISBN|978-9935-495-21-1}} * ''Hálfsnert stúlka'' 2014 * ''Nakti vonbiðillinn'' 2012 * ''Mannorð'' 2011 (þýtt á ensku sem ''The Reputation'').<ref>Trans. by David McDuff (Gainsborough: Red Hand Books, 2017), {{ISBN|978-1-910346-19-8}}. https://www.redhandbooks.co.uk/the-reputation/.</ref> * ''Boðskort í þjóðarveislu'' 2009 (essays) * ''Leitin að Audrey Hepburn'' 2009 * ''Draugahöndin'' 2008 (barnabók) * ''Bernharður Núll'' 2007 * ''Andlit: skáldævisaga'' 2003 * ''Mannætukonan og maður hennar'' 2001 * ''Næturvörður kyrrðarinnar'' 1999 * ''Borgin bak við orðin'' 1998 * ''Endurkoma Maríu: skáldsaga'' 1996 (þýtt á ensku undir titlinum ''The Return of the Divine Mary)''. * ''Dagurinn í dag: sjö einþáttungar'' 1994 (leikrit) * ''Vísland'' 1994 * ''Til minningar um dauðann'' 1992 * ''Í Óralandi'' 1990 * ''Urðafjóla'' 1990 (ljóð) * ''Ótal kraftaverk'' 1989 * ''Upphafið'' 1989 (ljóð) == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]] k84d5izq0sm8w4vqm2fzjlzy2rvzw4r 1985020 1985017 2026-11-04T11:39:27Z Salvor 70 /* Verk */ laga heimild 1985020 wikitext text/x-wiki [[File:Bjarni_Bjarnason.jpg|alt=Bjarni Bjarnason, Icelandic Author.|thumb|Bjarni Bjarnason á alþjóðlegri bókasýningu í Abu Dhabi.]] '''Bjarni Múli Bjarnason''' (fæddur [[9. nóvember|9. nóvembe]]<nowiki/>r [[1965]]) er [[Ísland|íslenskur]] rithöfundur.Hann hóf að yrkja ljóð á unglingsárum og semja leikrit um tvítugt. Hann hefur fengið [[Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar|Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonarn]] og [[Bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness|Bókmenntaverðlaun Halldór Laxness]] . Árið [[1996]] var hann tilnefndur til [[Íslensku bókmenntaverðlaunin|Íslensku bókmenntaverðlaunanna.]]<ref>{{Vefheimild|url=https://bokmenntir.is/bokmenntavefur/hofundar/bjarni-bjarnason|titill=Bókmenntavefur Bjarni Bjarnason|mánuðurskoðað=nóvember|árskoðað=2026}}</ref> == Ferill == Bjarni gaf sjálfur út sín fyrstu verk og þau vöktu ekki mikla athygli. Skáldsagan hans [[Endurkoma Maríu]] frá 1996 hlaut góða dóma en það er saga um hæfileikaríka unga konu og óvenjulegan ungan mann sem elskar hana úr fjarska. Sagan gerist í nokkrum [[Borg|borgum]] sem líkjast ákveðnum [[Evrópa|evrópskum]] borgum en eru augsýnilega tilbúnir staðir. == Verk == Verk eru skáldsögur nema annað sé tekið fram. * ''Dúnstúlkan í þokunni'' (Reykjavík: Veröld, 2023), {{ISBN|9789935303035}} * ''Læknishúsið'' (Reykjavík: Veröld, 2018), {{ISBN|978-9935-495-21-1}} * ''Hálfsnert stúlka'' 2014 * ''Nakti vonbiðillinn'' 2012 * ''Mannorð'' 2011 (þýtt á ensku sem ''The Reputation'').<ref>Trans. by David McDuff (Gainsborough: Red Hand Books, 2017), {{ISBN|978-1-910346-19-8}}. https://www.redhandbooks.co.uk/the-reputation/.</ref> * ''Boðskort í þjóðarveislu'' 2009 (essays) * ''Leitin að Audrey Hepburn'' 2009 * ''Draugahöndin'' 2008 (barnabók) * ''Bernharður Núll'' 2007 * ''Andlit: skáldævisaga'' 2003 * ''Mannætukonan og maður hennar'' 2001 * ''Næturvörður kyrrðarinnar'' 1999 * ''Borgin bak við orðin'' 1998 * ''Endurkoma Maríu: skáldsaga'' 1996 (þýtt á ensku undir titlinum ''The Return of the Divine Mary)''. * ''Dagurinn í dag: sjö einþáttungar'' 1994 (leikrit) * ''Vísland'' 1994 * ''Til minningar um dauðann'' 1992 * ''Í Óralandi'' 1990 * ''Urðafjóla'' 1990 (ljóð) * ''Ótal kraftaverk'' 1989 * ''Upphafið'' 1989 (ljóð) == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]] rh6i0a8tlidjjw67s2ni9n25gcsr4ff 1985021 1985020 2026-11-04T11:40:55Z Salvor 70 1985021 wikitext text/x-wiki [[File:Bjarni_Bjarnason.jpg|alt=Bjarni Bjarnason, Icelandic Author.|thumb|Bjarni Bjarnason á alþjóðlegri bókasýningu í Abu Dhabi.]] '''Bjarni Múli Bjarnason''' (fæddur [[9. nóvember|9. nóvembe]]<nowiki/>r [[1965]]) er [[Ísland|íslenskur]] rithöfundur.Hann hóf að yrkja ljóð á unglingsárum og semja leikrit um tvítugt. Hann hefur fengið [[Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar|Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonarn]] og [[Bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness|Bókmenntaverðlaun Halldór Laxness]] . Árið [[1996]] var hann tilnefndur til [[Íslensku bókmenntaverðlaunin|Íslensku bókmenntaverðlaunanna.]]<ref>{{Vefheimild|url=https://bokmenntir.is/bokmenntavefur/hofundar/bjarni-bjarnason|titill=Bókmenntavefur Borgarbókasafnsins: Bjarni Bjarnason|mánuðurskoðað=nóvember|árskoðað=2026}}</ref> == Ferill == Bjarni gaf sjálfur út sín fyrstu verk og þau vöktu ekki mikla athygli. Skáldsagan hans [[Endurkoma Maríu]] frá 1996 hlaut góða dóma en það er saga um hæfileikaríka unga konu og óvenjulegan ungan mann sem elskar hana úr fjarska. Sagan gerist í nokkrum [[Borg|borgum]] sem líkjast ákveðnum [[Evrópa|evrópskum]] borgum en eru augsýnilega tilbúnir staðir. == Verk == Verk eru skáldsögur nema annað sé tekið fram. * ''Dúnstúlkan í þokunni'' (Reykjavík: Veröld, 2023), {{ISBN|9789935303035}} * ''Læknishúsið'' (Reykjavík: Veröld, 2018), {{ISBN|978-9935-495-21-1}} * ''Hálfsnert stúlka'' 2014 * ''Nakti vonbiðillinn'' 2012 * ''Mannorð'' 2011 (þýtt á ensku sem ''The Reputation'').<ref>Trans. by David McDuff (Gainsborough: Red Hand Books, 2017), {{ISBN|978-1-910346-19-8}}. https://www.redhandbooks.co.uk/the-reputation/.</ref> * ''Boðskort í þjóðarveislu'' 2009 (essays) * ''Leitin að Audrey Hepburn'' 2009 * ''Draugahöndin'' 2008 (barnabók) * ''Bernharður Núll'' 2007 * ''Andlit: skáldævisaga'' 2003 * ''Mannætukonan og maður hennar'' 2001 * ''Næturvörður kyrrðarinnar'' 1999 * ''Borgin bak við orðin'' 1998 * ''Endurkoma Maríu: skáldsaga'' 1996 (þýtt á ensku undir titlinum ''The Return of the Divine Mary)''. * ''Dagurinn í dag: sjö einþáttungar'' 1994 (leikrit) * ''Vísland'' 1994 * ''Til minningar um dauðann'' 1992 * ''Í Óralandi'' 1990 * ''Urðafjóla'' 1990 (ljóð) * ''Ótal kraftaverk'' 1989 * ''Upphafið'' 1989 (ljóð) == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]] 78attmblzyu7m3pwgaag76yqr9opsjs 1985022 1985021 2026-11-04T11:41:38Z Salvor 70 /* Verk */ 1985022 wikitext text/x-wiki [[File:Bjarni_Bjarnason.jpg|alt=Bjarni Bjarnason, Icelandic Author.|thumb|Bjarni Bjarnason á alþjóðlegri bókasýningu í Abu Dhabi.]] '''Bjarni Múli Bjarnason''' (fæddur [[9. nóvember|9. nóvembe]]<nowiki/>r [[1965]]) er [[Ísland|íslenskur]] rithöfundur.Hann hóf að yrkja ljóð á unglingsárum og semja leikrit um tvítugt. Hann hefur fengið [[Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar|Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonarn]] og [[Bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness|Bókmenntaverðlaun Halldór Laxness]] . Árið [[1996]] var hann tilnefndur til [[Íslensku bókmenntaverðlaunin|Íslensku bókmenntaverðlaunanna.]]<ref>{{Vefheimild|url=https://bokmenntir.is/bokmenntavefur/hofundar/bjarni-bjarnason|titill=Bókmenntavefur Borgarbókasafnsins: Bjarni Bjarnason|mánuðurskoðað=nóvember|árskoðað=2026}}</ref> == Ferill == Bjarni gaf sjálfur út sín fyrstu verk og þau vöktu ekki mikla athygli. Skáldsagan hans [[Endurkoma Maríu]] frá 1996 hlaut góða dóma en það er saga um hæfileikaríka unga konu og óvenjulegan ungan mann sem elskar hana úr fjarska. Sagan gerist í nokkrum [[Borg|borgum]] sem líkjast ákveðnum [[Evrópa|evrópskum]] borgum en eru augsýnilega tilbúnir staðir. == Verk == Verk eru skáldsögur nema annað sé tekið fram. * ''Dúnstúlkan í þokunni'' (Reykjavík: Veröld, 2023), {{ISBN|9789935303035}} * ''Læknishúsið'' (Reykjavík: Veröld, 2018), {{ISBN|978-9935-495-21-1}} * ''Hálfsnert stúlka'' 2014 * ''Nakti vonbiðillinn'' 2012 * ''Mannorð'' 2011 (þýtt á ensku sem ''The Reputation'') * ''Boðskort í þjóðarveislu'' 2009 (essays) * ''Leitin að Audrey Hepburn'' 2009 * ''Draugahöndin'' 2008 (barnabók) * ''Bernharður Núll'' 2007 * ''Andlit: skáldævisaga'' 2003 * ''Mannætukonan og maður hennar'' 2001 * ''Næturvörður kyrrðarinnar'' 1999 * ''Borgin bak við orðin'' 1998 * ''Endurkoma Maríu: skáldsaga'' 1996 (þýtt á ensku undir titlinum ''The Return of the Divine Mary)''. * ''Dagurinn í dag: sjö einþáttungar'' 1994 (leikrit) * ''Vísland'' 1994 * ''Til minningar um dauðann'' 1992 * ''Í Óralandi'' 1990 * ''Urðafjóla'' 1990 (ljóð) * ''Ótal kraftaverk'' 1989 * ''Upphafið'' 1989 (ljóð) == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]] s5zcg9vk67j6l9035muc6wl7mh36dru 1985025 1985022 2026-11-04T11:51:21Z Salvor 70 typo 1985025 wikitext text/x-wiki [[File:Bjarni_Bjarnason.jpg|alt=Bjarni Bjarnason, Icelandic Author.|thumb|Bjarni Bjarnason á alþjóðlegri bókasýningu í Abu Dhabi.]] '''Bjarni Múli Bjarnason''' (fæddur [[9. nóvember|9. nóvembe]]<nowiki/>r [[1965]]) er [[Ísland|íslenskur]] rithöfundur.Hann hóf að yrkja ljóð á unglingsárum og semja [[leikrit]] um tvítugt. Hann hefur fengið [[Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar]] og [[Bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness|Bókmenntaverðlaun Halldór Laxness]] . Árið [[1996]] var hann tilnefndur til [[Íslensku bókmenntaverðlaunin|Íslensku bókmenntaverðlaunanna.]]<ref>{{Vefheimild|url=https://bokmenntir.is/bokmenntavefur/hofundar/bjarni-bjarnason|titill=Bókmenntavefur Borgarbókasafnsins: Bjarni Bjarnason|mánuðurskoðað=nóvember|árskoðað=2026}}</ref> == Ferill == Bjarni gaf sjálfur út sín fyrstu verk og þau vöktu ekki mikla athygli. Skáldsaga hans [[Endurkoma Maríu]] frá 1996 hlaut góða dóma en það er saga um hæfileikaríka unga konu og óvenjulegan ungan mann sem elskar hana úr fjarska. Sagan gerist í nokkrum [[Borg|borgum]] sem líkjast ákveðnum [[Evrópa|evrópskum]] borgum en eru augsýnilega tilbúnir staðir. == Verk == Verk eru skáldsögur nema annað sé tekið fram. * ''Dúnstúlkan í þokunni'' (Reykjavík: Veröld, 2023), {{ISBN|9789935303035}} * ''Læknishúsið'' (Reykjavík: Veröld, 2018), {{ISBN|978-9935-495-21-1}} * ''Hálfsnert stúlka'' 2014 * ''Nakti vonbiðillinn'' 2012 * ''Mannorð'' 2011 (þýtt á ensku sem ''The Reputation'') * ''Boðskort í þjóðarveislu'' 2009 (essays) * ''Leitin að Audrey Hepburn'' 2009 * ''Draugahöndin'' 2008 (barnabók) * ''Bernharður Núll'' 2007 * ''Andlit: skáldævisaga'' 2003 * ''Mannætukonan og maður hennar'' 2001 * ''Næturvörður kyrrðarinnar'' 1999 * ''Borgin bak við orðin'' 1998 * ''Endurkoma Maríu: skáldsaga'' 1996 (þýtt á ensku undir titlinum ''The Return of the Divine Mary)''. * ''Dagurinn í dag: sjö einþáttungar'' 1994 (leikrit) * ''Vísland'' 1994 * ''Til minningar um dauðann'' 1992 * ''Í Óralandi'' 1990 * ''Urðafjóla'' 1990 (ljóð) * ''Ótal kraftaverk'' 1989 * ''Upphafið'' 1989 (ljóð) == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]] hfebdfxq43fy8owm97xemc9d2z3yafb