Wikipedia jbowiki https://jbo.wikipedia.org/wiki/uikipedi%27as:ralju MediaWiki 1.48.0-wmf.3 case-sensitive velsku rirci casnu pilno casnu lo pilno uikipedi'as casnu la .uikipedi'as. datnyvei casnu lo datnyvei medi'auikis casnu la .medi'auikis. termo'a casnu lo termo'a nundju casnu lo nundju klesi casnu lo klesi TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2305 115700 112576 2026-11-08T15:06:17Z Kihurma 13124 jmina lo jo'auspi 115700 wikitext text/x-wiki {{johau|lo bankle pe [[la xuncku]]}} [[datnyvei:Japanese_school_uniform_dsc06051.jpg|thumb|lo ponjo galtu ckule tadni cu dasni lo blobe'e ke ponjo nixli tadni taxfu]] ni'o lo '''blobe'e ke ponjo nixli tadni taxfu''' goi ko'a no'u la siryfukus. cu kampu [[ponjo bo ckule drani bo taxfu]] lo nixli lo jundi be lo midju ja galtu ckule be'o .i ko'a cu selfinti lo me la'o gy. Fukuoka Jo Gakuin University gy. ckule ralju no'u la [[.elezebet,lis.]] .i ko'a cu selmorna lo [[gligu'e|brito]] [[nolraitru bloti bilni]] blobe'e taxfu noi nu .ebu. lifri ke'a kei cabna le nu ri natmi tadni canja tu'i lo gligu'e ==steci== ni'o ko'a simsa lo nanla je tadni taxfu no'u la gakuran. le ka simsa lo [[bilni bloti]] bende taxfu .i lo taxfu cu vasru lo fetsi creka fi'o kansa lo blobe'e taxfu karli ku .e lo [[cnici polje]] skaci .i ko'a citsi cenba fo lo crisa .e lo dunra fe lo ka birka kevna clani .i lo dasri cu jadni selylasna fi lo creka crane gi'e pagre lo creka clupa .i lo jadni cu cenba lo tarmi mu'a lo [[cnebo dasri]] .e lo [[skori clupa fi'o lasna lo jadni garna]] .i kampu dasri skari lo [[bloti bilni blanu]] .e lo [[blabi]] .e lo [[grusi]] .e lo [[xekri]] ni'o lo cutci .e lo smoka .e lo drata tolralju taxfu cu sosyselvasru fi'o pagbu lo taxfu .i lo kansa smoka cu cafne skari lo bloti bilni blanu .a lo blabi .ije lo cutci cu cafne lo [[bunre]] je xekri [[tolylasna cutci]] .i so'o le melbi sanji nixli cu skari simsa krinu ==kulnu ka ralju== ni'o ko'a cu slabu steci du'o lo purci tadni gi'e cafne kansa lo so'o raktu zifre citno .i lo fukpi blobe'e tadni taxfu cu misno salci taxfu ti'u la [[xalo,uen.]] .e lo drata salci fasnu gi'e selvecnu lo pagbu zarci .e lo salci taxfu zarci ni'o lo za'i lo ckule manfo taxfu cu misno cinse dacti kei mukti le nu lo nalcnino blobe'e nixli tadni taxfu cu selcanja fo lo mipri zarci no'u la [[buruseras.]] ku'i lo nu lo ponjo flalu binxo cu krinu lo mipri zarci gundi cu nandu ni'o ko'a cu sinxa lo zazmanfo du'o su'o lo citno gi'e selgalfi fa lo tadni poi ke'a fapro lo zazmanfo tepi'o lo zu'o jarco lo za'i pavmei je frica .i lo cebna cu vasru lo pu'u zebna ja jdika lo ka skaci clani kei .e lo pu'u polje lo creka birka kevna kei .e lo pu'u vimcu lo drasi .e lo pu'u punji selmipri lo tcita fi'o cnita lo karli .i so'o lo purci dekto nanca le du'u le nu carmi skari selcenba ko'a cu selpilno lo ponjo relxilma'e bende no'u la [[bosozykus.]] ni'o le za'i ko'a .e lo drata ckule bo manfo bo taxfu cu vajni lo me la .otakus. kulnu .e lo ponjo cinse kulnu cu selkrinu le nu le barda cu selklani la .anemeis. e la meingas. e la daudjencis. sekai le du'u lo prenu selylisri cu dasni lo manfo taxfu .i di'e mupli liste .i * le misno me la .anemeis. no'u le blobe'e lunra cu selvidni lisri le du'u lo ralju prenu noi ke'a cu dasni lo pluja ke blobe'e ke ponjo nixli tadni taxfu cu taxfu fi le nu binxo lo nalrarna vlipa xamgu bo damba .i * le me la nugasaneid. blobe'e ke ponjo nixli tadni taxfu cu zgike selfinti lo me la [[.oniankos. bende]] de'i lo [[198moi na'ardekto]] .i * le misno seltivni je skina no'u la sukeban,dekas. cu ckaji raktu cnino nixli .i * la [[enu,iacas.]] noi fetsi lisri bo jatna fi'o selcmene la [[kagome'eguracis.]] cu dasni ko'a ==drata skucripu== ni'o di'e drata skucripu liste .i * [[gakuran.]] .i * [[ponjo ckule tadni taxfu]] .i * [[blobe'e taxfu]] .i [[category:ponjo kulnu]] [[category:manfo taxfu]] [[en:Japanese school uniform#Sailor outfit]] gukg5n1v43r0nh4thra7uswlw3lf943 0 2322 115697 108335 2026-11-08T15:04:04Z Kihurma 13124 jmina lo jo'auspi 115697 wikitext text/x-wiki {{johau|lo bankle pe [[la xuncku]]}} [[File:JulianusII-antioch(360-363)-CNG.jpg|thumb|la fla,ui,us klaudius iulianus cu ro moi lo'i nalxi'o ke nolraitru be lo latmo sosygugje'a]] [[File:Ioulianou autokratoros ta sozomena.tif|thumb|''Ioulianou autokratoros ta sozomena'', 1696]] ni'o ni'o no mo'o la '''fla,ui,us. klaudius. .iulianus.''' goi ko'a nolraitru lo [[latmo sosygugje'a]] de'i li no ci xa pa bi'o [[363moi nanca|363]] i ko'a selme'e zoi ly Iulianus Apostata ly to lu la poi jdali'a iulianus li'u toi ji'a i ko'a jbena fi li no ci ci pa la [[la'o zoi Konstantinoupolis Κωνσταντινούπολις zoi|konstantinupolis]] gi'e mrobi'o de'i li [[363moi nanca|363]] pi'e xa pi'e re xa bu'u la marangas pe re'o la [[la'o zoi Dijlah دجلة zoi|didjlet]] no'u va'i la'o zoi Tigris zoi == ni'o ni'o ni'o li'i jmive == === ni'o ni'o nu citno === ni'o ko'a bersa la iulius konstantius e lo re moi speni be ri be'o no'u la basilinas i ko'a se pafrirni la [[la'o zoi Constantius Chlorus zoi|konstantius xlorus]] poi pu latmo nolraitru ku'o e lo re moi speni be ri be'o no'u la fla,uias maksimianas teodoras i ko'a se mampa'u la kai,ionius iulianus kamenius i la iulius konstantius bruna la poi [[la'o zoi Constantinus I zoi|banli konstantinus]] poi latmo nolraitru ku'o lo pa po'o rirni ni'o ko'a ca lo nu verba cu zgana lo nu lo lanzu be vo'a cu se zercatra la poi [[la'o zoi Flavius Iulius Constantius zoi|re moi konstantius]] poi tamne vo'a gi'e xriso i la'e di'u cu'u ko'a krasi lo nu vo'a senpi se ra'a lo [[xi'ojda]] i ko'a jo'u la [[la'o zoi Constantius Gallus zoi|konstantius galus]] poi bruna ko'a lo pa po'o rirni cu pinfu bu'u la makelum poi jecta badydi'u se di'o la kapadokias === ni'o ni'o nu binxo lo vlipa === ni'o la galus cu binxo lo viptru be lo stuna pagbu gau la poi re moi konstantius de'i li no ci mu pa gi'e se catra gau ky de'i li no ci mu vo i ba bo ko'a de'i li no ci mu mu cu se klacpe fi ky ne bu'u la medioluanum no'u va'i la [[la'o zoi Milano zoi|miluanom]] gi'e binxo lo viptru be lo stici pagbu gau ky gi'e spebi'o la elenas poi mensi ky ku'o gau ky ni'o ko'a ca so'o bavlamna'a cu jamna loi dotco natmi poi troci lo nu gunta lo latmo sosygugje'a i ko'a za'u re'u jinga la kolonias agripinas no'u va'i la [[la'o zoi Köln zoi|keln]] de'i li no ci mu xa gi'e jinga fi loi natmrlalamana bu'u la argentoratum to nunda'a bu'u la [[la'o zoi Strasbourg zoi|ctrazburg]] toi gi'e nurgau la [[la'o zoi Rhein zoi|rain]] noi korbi ku'o ze'u lo bavlamna'a be li mu no ni'o ky de'i li no ci xa no cu minde ko'a lo nu benji lo fraso sonci lo ky stuna jenmi i la'e di'u rinka lo nu flapro poi mukti lo nu loi ko'a sonci bu'u la lutetias no'u va'i la [[la'o zoi Paris zoi|paris]] cu xusra lo du'u ko'a nolraitru i lo nu loi latmo cu jamna simxu cu se rivbi lo nu la konstantius cu mrobi'o kei po'o i ki'u bo ky ve cu'u lo cedyxu'a flaselci'a pe vo'a cu xusra lo du'u ei la iulianus ba nolraitru co bavla'i vo'a === ni'o ni'o srana lo lijda === ni'o la iulianus cu selme'e lu lo jdali'a li'u a va'i zoi ly apostata ly pe bau lo la'orbau loi xriso i ki'u bo lo te go'i cu krici lo du'u ko'a ba lo za'i xriso cu binxo lo nalje'o i da'i nai lo nu ko'a xriso kei ve cu'u loi sivni xatra be la libanius poi gubyskucre bei ko'a cu se bapli ca lo nu ko'a verba i je ko'a pu stace seljda no da pu lo nu tcidu loi pemci be fi la [[la'o zoi Homeros Ὅμηρος zoi|omeros]] be'o poi cmima lo'i vajnyrai selci'a pe lo xelso lijda i ko'a ba lo bi'u nai nunbi'o be fi lo seljda be lo xelso cu nupre lo nu badgau fi ri e si'a lo drata lijda be mu'u lo [[brojda]] lo nu loi xriso cu nandygau fi ra i ji'a ko'a nupre lo nu loi bi'u nai nalje'ojda gau vo'a cu za'u re'u misno je snura ni'o ko'a ta'i lo nu sfasa cu sisti lo zu'o loi nalje'o cu se gunta e lo zu'o loi ra malsi cu se daspo i lo se go'i pu selyli'e lo nu la poi banli konstantinus cu jecta sarji lo xi'ojda be ci'e lo kamni pe la nikaias i ta'o ko'a ca'o lo nu ci'ormau je tadni be bu'u la [[la'o zoi Athina Αθήνα zoi|atinas]] cu pu co'a selsau re nanmu poi ba zu catlu bo jdaca'i je cesyvu'e ku'o zi'e po'u la gregorius pe ra'i la nazianz joi la poi banli basileios i ta'o nai lo xi'ojda to'e ki'u nai lo nu la konstantinus pu flaxaugau xy cu na jecta ke terca'i lijda pu lo nu la poi banli teodosius de'i li no ci bi no bi'o no ci so re cu xusra lo du'u xy ja'a co'e i la konstantinus joi so'o selyli'e be ri cu fanta lo zu'o loi nalje'o malsi cu se cikre i ji'a so'i malsi fa'u nalje'opre ca lo nu lo go'i cu ca'o turni cu se daspo fa'u se catra i lo bi'u nai nolraitru cu zanru ja minde ju'o cu'i je na'e fanta ju'o la'e di'u ni'o lo terjda selkri be ko'a cu mutce ve toltu'i i ko'a seljda ge nai lo jecta lijda poi ca lo purci po lo latmo sosygugje'a pu tcaci lo'i latmo gi lo terctu be fi la [[la'o zoi Platon Πλάτων zoi|pluaton]] bei fi'o jimpe la iamblixos i ko'a cu'u la sokrates sxoluastikos cu krici lo du'u lo ruxse'i be la poi [[la'o zoi Alexandros III Αλέξανδρος ο Μέγας zoi|banli aleksandros]] pu zvati lo xadni be vo'a ta'i lo terctu be la pluaton e la [[la'o zoi Pythagoras Πυθαγόρας zoi|piutagoras]] ni'o ko'a so'i roi zukte troci lo nu fanza loi xriso kei e lo nu jdikygau lo ni xy kakne lo nu ganzu fapro lo nu loi so'e latmo cu di'a jinvi lo du'u lo nalje'o cu xamgu ni'o ko'a xelfla lo nu fanta lo nu lo xriso ctuca cu pilno loi nalje'o cukta be mu'u la [[la'o zoi Ilias Ἰλιάς zoi|iliad]] be'o noi jicmu lo latmo terctu i la'e di'u noi nu seirgau loi xriso tadni lo latmo jikca bo cecmu cu tertoi lo nu jdikygau loi xriso ckule lo ni vlipa kei li pi so'o i ji'a lo go'i cu nungunta fi da poi ko'a jinvi lo du'u ke'a tolstace i sa'u nai te go'i fa lo du'u loi xriso ckule cu ctuca fi lo du'u la [[biblion]] po'o cu sabji loi selju'o kei gi'e ca bo ctuca fi loi nalje'o selci'a ji'a noi lo za'i ke'a slabu de cu selnitcu de lo nu snada se pa'u lo latmo cecmu ni'o ko'a de'i li no ci xa re cu xelfla fu lo ka jdazifcru fe lo nu loi nalje'o malsi cu di'a se kalgau kei ku ce lo nu loi malsi selpo'e cu se xruti kei ku ce lo nu xruklacpe loi xriso jatna poi pu se livmi'e se ja'e loi seljdice be lo xriso trukamni i lo bi'u nai nu xruklacpe cu nu jdazifcru kei gi'e bo ju'o cu'i nuntoi ko'a lo nu zenbygau lo ni loi xriso selkrigri cu ficysi'u kei te zu'e lo nu jdika lo ka lo xi'ojda cu tsali ni'o lo malsi po la [[la'o zoi Apollon Ἀπόλλων zoi|apolon]] ba lo nu ko'a ba'o tolcliva la [[la'o zoi Antiocheia Αντιόχεια η επί Ορόντου zoi|antioxei,as]] te zu'e lo nu brebi'o lo nu jamna loi [[natmrfarsi]] cu jelca selspo i lo ralju xi'ormalsi ki'u lo nu ko'a jinvi lo du'u loi xriso cu fuzme cu selga'o fi loi seljda === ni'o ni'o nu mrobi'o === ni'o ko'a de'i li no ci xa re cu cfagau lo nu klama loi natmrfarsi la konstantinupolis te zu'e lo nu gunta vo'e i ko'a cu se xlali gidva lo pa natmrfarsi za'e bradycmibi'o lo nu gidva lo jenmi lo nu nerkla lo sudytu'a i ko'a ba lo nu ba'o facki la'e di'u cu troci lo nu gidva lo jenmi lo nu klama lo latmo korbi poi jy bu'u ke'a cu snura da'i i ko'a ca lo nu ca'o xrukla kei de'i li no ci xa ci pi'e xa pi'e re xa cu mrobi'o ca lo nunda'a be bu'u la ktesipon be'o noi loi latmo cu jinga fo ke'a zi'e ku'i noi ba bapli lo nu ly jinga fo lo nunjamna i ko'a na pu dasni lo za'e badgauta'u se ja'e lo nu birti lo nu ba jinga kei a lo nu sojypa'a je tolmo'i i ja'e bo se xrani lo selrenro balre gi'e mrobi'o i la iulianus cu bavla'i selyli'e la poi nolraitru [[la'o zoi Flavius Claudius Iovianus zoi|io,ui,anus]] poi ba zi mrobi'o == ni'o ni'o ni'o krasi == ni'o ni'o krasi fa lo pe la uikipedias ge'u glico [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Julian_the_Apostate&oldid=34395638 velfarvi] be de'i li re no no xa pi'e pa pi'e bi [[Category:latmo sosygugje'a nolraitru]] hvxia1d833s9dpchonc0z6uo4736zsk 0 2396 115688 110750 2026-11-08T13:28:50Z Kihurma 13124 jinsygau ru'e 115688 wikitext text/x-wiki [[File:ChessSet.jpg|250px|right]] [[File:The Chess Game - Sofonisba Anguissola.jpg|right|thumb]] ni'o lo '''caxmati''' cu javni [[kelci'e]] .i ca lo nu kelci lo caxmati kei cu pilno lo kurfa kelta'o .i le kelta'o cu selsle lo xavo kursle po'u lo bi pinpau ku pi'u lo bi rajypau .i ro kursle cu blabi jonai xekri == ni'o lo nu kelci == .i lo remei cu kelci lo caxmati .i lo pamoi kelci cu se cmene lu ''lo blabi kelci'' li'u .ibo lo remoi kelci cu se cmene lu ''lo xekri kelci'' li'u == ni'o lo kelta'o == .i lo kelta'o cu te judri ro kursle pa lerfu ku joi pa namcu == ni'o lo nu lo kelmu'u cu muvdu == .i ci'e lo caxmati cu zasti fa vo klesi be lo nu muvdu * .i lo nu sampu muvdu * .i lo nu kavbu muvdu * .i lo nu palbi'o * .i lo nu zbasu lo badydi'u == ni'o kelmu'u == .i ci'e lo caxmati cu zasti fa lo xa kelmu'u klesi no'u lo sonci joi lo xirma joi lo xanto joi lo slanydi'u joi lo noltruni'u joi lo noltrunau * .i lo '''noltrunau''' cu kakne lo nu muvdu le kurfa poi pinta ja sraji ja kojna lamji .i le javni cu fapro le nu le noltrunau cu muvdu le kurfa noi va'o tu'a ke'a le drata kelci cu kakne le nu kavbu le noltrunau * .i lo '''noltruni'u''' cu kakne lo nu muvdu ro kurfa poi le midju be ke'a cu se linji su'o linji poi ge le se zvati be lo vo'a gi ro se pagre be ke'a kurfa cu se midju su'o le se linji be ke'a ku'o ku'o zi'e poi no drata kelmu'u cu jbini vo'a joi ke'a * .i lo '''slanydi'u''' cu simsa lo noltruni'u gi'e ku'i na ka'e muvdu lo kurfa poi le pluta be ke'a linji ge nai sraji gi nai pinta * .i lo '''xirma''' no'u lo '''xirno'i''' cu kakne lo nu muvdu fo le pinta tersei po'u le re kurfa ge'u ce'o le sraji tersei po'u le pa kurfa .ije le xirma cu kakne lo nu muvdu fo le sraji tersei po'u le re kurfa ge'u ce'o le pinta tersei po'u le pa kurfa * .i lo '''xanto''' cu simsa lo noltruni'u gi'e ku'i na ka'e muvdu lo kurfa poi le pluta be ke'a linji ga sraji gi pinta * .i lo '''sonci'''<!-- .i lo betfu --> == ni'o lo lojbo valsi == .i lo lojbo valsi po'u zo ''caxmati'' cu se krasi lo [[rukybau]] gi'e se finti la pier. abat. == ni'o lo drata kibystu poi ke'a ka'e cinri == * [http://www.freechess.org/ FICS] * [http://www.ficgs.com FICGS] [[Category:selkei]] pcp782bxg5ult679tc88h9xmddqnjsk 0 3083 115683 113935 2026-11-08T12:31:06Z Kihurma 13124 jmina pa liste be lo nunsla be'u ku mu'a 115683 wikitext text/x-wiki ni'o zo '''jbonunsla''' lujvo fo lu ''lojbo nu salci'' li'u gi'e se smuni lo nu loi jbopre cu jmaji gi'e tavla bau la .[[lojban]]. == ni'o lo jbonunsla pe pu ku == {| class="wikitable" ! .i lo detri !! lo se zvati !! lo fasnu |- | .i li 2002 || la'o gy. [[niu,IORK. zei tcadu|New York]] .gy noi ke'a tcadu || |- | .i li 2005 || la'o gy. [[Philadelphia]] .gy || |- | .i li 2006 pi'e 4 || la'o gy. [[Detroit]] .gy || |- | .i li 2006 pi'e 11 || la'o gy. Philadelphia .gy || |- | .i li 2009 pi'e 5 || la'o gy. Detroit .gy || |- | .i li 2010 pi'e 4 || la'o gy. Detroit .gy || |- | .i li 2011 pi'e 7 || [[la'o gy. Mountain View .gy ne la'o gy. California .gy]] || |- | .i li 2012 pi'e 7 || [[la'o gy. San Mateo .gy ne lao' gy. California .gy]] || |- | .i li 2013 pi'e 1 || lo zdani be la [[lojbangirz|.lojbab.]] || |- | .i li 2015 pi'e 8 || la'o gy. [[Princeton]] .gy || |} == ni'o lo jbonunsla pe ba ku == .i no jbonunsla cu fasnu ca su'o se detri be su'o jbini be li 2016 bei li 2026 .i la lojbangri cu platu lo nu de'i li 2027 za'u re'u jbosla == ni'o lo poi'i ke'a ji'a cinri da'i == * .i [https://mw.lojban.org/papri/jbonunsla lo se srana be lo jbonunsla be'o pe lo uitki pe la lojbangri] [[category:jbofau]] [[category:lojbo kulnu]] coqelpum7impqupcunvria5ew8q5e6q 115701 115683 2026-11-08T15:53:23Z Kihurma 13124 dragau pa se batkyci'asre 115701 wikitext text/x-wiki ni'o zo '''jbonunsla''' lujvo fo lu ''lojbo nu salci'' li'u gi'e se smuni lo nu loi jbopre cu jmaji gi'e tavla bau la .[[lojban]]. == ni'o lo jbonunsla pe pu ku == {| class="wikitable" ! .i lo detri !! lo se zvati !! lo fasnu |- | .i li 2002 || la'o gy. [[niu,IORK. zei tcadu|New York]] .gy noi ke'a tcadu || |- | .i li 2005 || la'o gy. [[Philadelphia]] .gy || |- | .i li 2006 pi'e 4 || la'o gy. [[Detroit]] .gy || |- | .i li 2006 pi'e 11 || la'o gy. Philadelphia .gy || |- | .i li 2009 pi'e 5 || la'o gy. Detroit .gy || |- | .i li 2010 pi'e 4 || la'o gy. Detroit .gy || |- | .i li 2011 pi'e 7 || [[la'o gy. Mountain View .gy ne la'o gy. California .gy]] || |- | .i li 2012 pi'e 7 || [[la'o gy. San Mateo .gy ne la'o gy. California .gy]] || |- | .i li 2013 pi'e 1 || lo zdani be la [[lojbangirz|.lojbab.]] || |- | .i li 2015 pi'e 8 || la'o gy. [[Princeton]] .gy || |} == ni'o lo jbonunsla pe ba ku == .i no jbonunsla cu fasnu ca su'o se detri be su'o jbini be li 2016 bei li 2026 .i la lojbangri cu platu lo nu de'i li 2027 za'u re'u jbosla == ni'o lo poi'i ke'a ji'a cinri da'i == * .i [https://mw.lojban.org/papri/jbonunsla lo se srana be lo jbonunsla be'o pe lo uitki pe la lojbangri] [[category:jbofau]] [[category:lojbo kulnu]] 4kbief92kduexszzuhkmr5bgglu9rv6 0 3159 115689 111406 2026-11-08T14:20:30Z Kihurma 13124 cikre so'o cmalu 115689 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = djirafa | image = Giraffe standing.jpg | image_width = 250px | regnum = [[danlu]] | phylum = [[skoselti'e]] | classis = [[mabru]] | ordo = [[Artiodactyla]] | familia = [[Giraffidae]] | genus = '''''Giraffa''''' | species = '''''G. camelopardalis''''' | binomial = ''Giraffa camelopardalis'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]] }} ni'o lo '''djirafa''' cu [[frikytu'a|friko]] ke relmeidegji sfumabru la'o ly. ''Giraffa camelopardalis'' .ly. gi'e clarai lo ro dertu xabju ke [[danlu]] [[jutsi]] .i lo nakni cu sraji mitre li 4.8-5.5 gi'e ka'e ki'ogra li 1,400 .i lo fetsi cu na'o milxe mleca fi lo ka mitre .e lo ka ki'ogra .i lo re cinse cu se jirna .i se tance lo clani je jairka'e noi blaxe'i ja'e lo nu bandu lo solri jelxai .i lo djirafa cu se cnebo lo clani noi pilno ke'a fi lo nu citka lo pezli be lo tricu .i lo crane tuple cu 10% mei clamau lo trixe tuple ni'o lo djirafa cu ckini lo [[mirli]] .e lo [[bakni]] gi'e ku'i cmima lo drata lazyjutsi no'u la'o ly. [[Giraffidae]] .ly. noi gunma lo djirafa jo'u lo ri jbirai tamne no'u lo .[[onkapi]] .i lo djirafa cu xabju kuspe la .[[tcad]]. bi'i la [[nanfriko]] ni'o lo frejutsi<!-- di'u pei noi valsi --> cmene no'u zoi ly. ''camelopardalis'' .ly cu se krasi lo clira ke latmo cmene noi skicu lo djirafa fo lo ka ckaji ge tu'a lo [[kumte]] gi tu'a lo [[tirxrleopardu]] .i zo djirafa cu se krasi lo xrabo valsi po'u zoi xy. الزرافة .xy. noi te vlabacru zoi zoi ''ziraafa'' zoi gi'e se smuni lo selzba to be fi lo danlu toi .a lo rajycla == ni'o jikca stura .i nu rorci .i cinse se tarti == ni'o lo fetsi djirafa cu se cecmu lo ji'i pa re mei noi so'u roi se cmima lo so'u citno nakni .i lo nakni cu na'o se bende .i ku'i lo tolci'o nakni cu so'i roi nonkansa jmive .i lo djirafa cu sorspe ke panzi cupra .i lo so'u tolci'o nakni cu rorci fi lo ro ferti fetsi pe lo bende ni'o lo djirafa nu <abbr title="tarbyvau va'i">paznerbei</abbr> cu masti li 14-15 .i ba bo lo pa mei panzi cu jbena .i lo mamta cu sanli se jbena .i lo {{vlaxagji||tarbi dakli}} cu spoja ca lo nu lo cifnu cu farlu lo loldi .i lo zi jbena djirafa cu mitre li ji'i 1.8 .i lo cifnu za lo cacra be li so'u ba lo nu jbena cu bajra gi'e na frica lo jeftu cifnu .i ku'i ze'a lo pa moi jeftu be li re cu so'e roi vreta lo loldi gi'e se kurji lo mamta .i lo makcu djirafa cu dukse lo ka barda kei lo ka se gunta so'e lo kalte .i ku'i lo citno cu kakne lo nu se kalte lo [[cinfo]] .e lo [[tirxrleopardu]] .e lo [[krokuta]] .e lo [[gernlika'one]] .i lo 25% mei bi'i 50% mei be lo djirafa cifnu cu snada lo nu makcu binxo .i lo jmive se kanpe cu nanca li 20-25 va'o lo nu zifre kei .e li 28 va'o lo nu pinfu ni'o lo nakni cu so'i roi pencu ja mosra ja darxi lo drata djirafa se pi'o lo cnebo .i la'e di'u ka'e nu damba kei gi'a nu cinse kelci .i lo nakni mitcinse nu gletu cu zmadu lo datcinse se tarti .i zu'u nai lo femti cu so'u roi mitcinse gletu == ni'o drata se tarti == ni'o lo djirafa cu citka lo pezli be lo tricu gi'e ku'i kakne lo nu kufra se cidja lo drata stagi .i lo djirafa cu kakne lo nu citka lo ki'ogra be li 63 ze'a lo djedi ni'o lo djirafa cu ta'e cadzu .i ku'i ca lo nu se jersi cu kakne lo nu mutce sutra bajra .i na kakne lo nu renvi lo nu ze'u se jersi ni'o lo djirafa cu sezbandu lo ckape ta'i lo nu tsali tikpa .i lo pa mei ke xamgu nuntikpa be lo makcu djirafa cu kakne lo nu pofri'a lo sedbo'u be lo cinfo ni'o lo djirafa cu nitcu lo mutce tordu ke sipna temci noi mentu li 10 ji'i cacra li 2 ze'a lo djedi .i la'e di'u cu jicmu lo ranmi be lo nu lo djirafa ga nai vreta gi mrobi'o ni'o lo djirafa cu ta'e smaji gi'e ku'i ka'e cmoni == ni'o djirafa vipfrejutsi == [[File:Giraffa_camelopardalis_subspecies_map.jpg|230px|thumb|djirafa vipfrejutsi ke kuspe cartu]] * ''G.c. reticulata'' * ''G.c. angolensis'' * ''G.c. antiquorum'' * ''G.c. tippelskirchi'' * ''G.c. camelopardalis'' * ''G.c. rothschildi'' * ''G.c. giraffa'' * ''G.c. thornicrofti'' * ''G.c. peralta'' [[Category:mabru]] d7rn4qj3dy4jxhpisi0787ud3v6uhus 115696 115689 2026-11-08T15:03:19Z Kihurma 13124 jmina lo jo'auspi 115696 wikitext text/x-wiki {{johau|lo bankle pe [[la baupla fuzykamni|BPFK]]}} {{Taxobox | color = pink | name = djirafa | image = Giraffe standing.jpg | image_width = 250px | regnum = [[danlu]] | phylum = [[skoselti'e]] | classis = [[mabru]] | ordo = [[Artiodactyla]] | familia = [[Giraffidae]] | genus = '''''Giraffa''''' | species = '''''G. camelopardalis''''' | binomial = ''Giraffa camelopardalis'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]] }} ni'o lo '''djirafa''' cu [[frikytu'a|friko]] ke relmeidegji sfumabru la'o ly. ''Giraffa camelopardalis'' .ly. gi'e clarai lo ro dertu xabju ke [[danlu]] [[jutsi]] .i lo nakni cu sraji mitre li 4.8-5.5 gi'e ka'e ki'ogra li 1,400 .i lo fetsi cu na'o milxe mleca fi lo ka mitre .e lo ka ki'ogra .i lo re cinse cu se jirna .i se tance lo clani je jairka'e noi blaxe'i ja'e lo nu bandu lo solri jelxai .i lo djirafa cu se cnebo lo clani noi pilno ke'a fi lo nu citka lo pezli be lo tricu .i lo crane tuple cu 10% mei clamau lo trixe tuple ni'o lo djirafa cu ckini lo [[mirli]] .e lo [[bakni]] gi'e ku'i cmima lo drata lazyjutsi no'u la'o ly. [[Giraffidae]] .ly. noi gunma lo djirafa jo'u lo ri jbirai tamne no'u lo .[[onkapi]] .i lo djirafa cu xabju kuspe la .[[tcad]]. bi'i la [[nanfriko]] ni'o lo frejutsi<!-- di'u pei noi valsi --> cmene no'u zoi ly. ''camelopardalis'' .ly cu se krasi lo clira ke latmo cmene noi skicu lo djirafa fo lo ka ckaji ge tu'a lo [[kumte]] gi tu'a lo [[tirxrleopardu]] .i zo djirafa cu se krasi lo xrabo valsi po'u zoi xy. الزرافة .xy. noi te vlabacru zoi zoi ''ziraafa'' zoi gi'e se smuni lo selzba to be fi lo danlu toi .a lo rajycla == ni'o jikca stura .i nu rorci .i cinse se tarti == ni'o lo fetsi djirafa cu se cecmu lo ji'i pa re mei noi so'u roi se cmima lo so'u citno nakni .i lo nakni cu na'o se bende .i ku'i lo tolci'o nakni cu so'i roi nonkansa jmive .i lo djirafa cu sorspe ke panzi cupra .i lo so'u tolci'o nakni cu rorci fi lo ro ferti fetsi pe lo bende ni'o lo djirafa nu <abbr title="tarbyvau va'i">paznerbei</abbr> cu masti li 14-15 .i ba bo lo pa mei panzi cu jbena .i lo mamta cu sanli se jbena .i lo {{vlaxagji||tarbi dakli}} cu spoja ca lo nu lo cifnu cu farlu lo loldi .i lo zi jbena djirafa cu mitre li ji'i 1.8 .i lo cifnu za lo cacra be li so'u ba lo nu jbena cu bajra gi'e na frica lo jeftu cifnu .i ku'i ze'a lo pa moi jeftu be li re cu so'e roi vreta lo loldi gi'e se kurji lo mamta .i lo makcu djirafa cu dukse lo ka barda kei lo ka se gunta so'e lo kalte .i ku'i lo citno cu kakne lo nu se kalte lo [[cinfo]] .e lo [[tirxrleopardu]] .e lo [[krokuta]] .e lo [[gernlika'one]] .i lo 25% mei bi'i 50% mei be lo djirafa cifnu cu snada lo nu makcu binxo .i lo jmive se kanpe cu nanca li 20-25 va'o lo nu zifre kei .e li 28 va'o lo nu pinfu ni'o lo nakni cu so'i roi pencu ja mosra ja darxi lo drata djirafa se pi'o lo cnebo .i la'e di'u ka'e nu damba kei gi'a nu cinse kelci .i lo nakni mitcinse nu gletu cu zmadu lo datcinse se tarti .i zu'u nai lo femti cu so'u roi mitcinse gletu == ni'o drata se tarti == ni'o lo djirafa cu citka lo pezli be lo tricu gi'e ku'i kakne lo nu kufra se cidja lo drata stagi .i lo djirafa cu kakne lo nu citka lo ki'ogra be li 63 ze'a lo djedi ni'o lo djirafa cu ta'e cadzu .i ku'i ca lo nu se jersi cu kakne lo nu mutce sutra bajra .i na kakne lo nu renvi lo nu ze'u se jersi ni'o lo djirafa cu sezbandu lo ckape ta'i lo nu tsali tikpa .i lo pa mei ke xamgu nuntikpa be lo makcu djirafa cu kakne lo nu pofri'a lo sedbo'u be lo cinfo ni'o lo djirafa cu nitcu lo mutce tordu ke sipna temci noi mentu li 10 ji'i cacra li 2 ze'a lo djedi .i la'e di'u cu jicmu lo ranmi be lo nu lo djirafa ga nai vreta gi mrobi'o ni'o lo djirafa cu ta'e smaji gi'e ku'i ka'e cmoni == ni'o djirafa vipfrejutsi == [[File:Giraffa_camelopardalis_subspecies_map.jpg|230px|thumb|djirafa vipfrejutsi ke kuspe cartu]] * ''G.c. reticulata'' * ''G.c. angolensis'' * ''G.c. antiquorum'' * ''G.c. tippelskirchi'' * ''G.c. camelopardalis'' * ''G.c. rothschildi'' * ''G.c. giraffa'' * ''G.c. thornicrofti'' * ''G.c. peralta'' [[Category:mabru]] q9nc88fg7pdqq4ka1po37h0g582630t 0 4044 115695 107948 2026-11-08T15:02:42Z Kihurma 13124 jmina lo jo'auspi 115695 wikitext text/x-wiki {{johau|lo bankle pe [[la xuncku]]}} [[File:Bust of Elagabalus - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016 (2).jpg|thumbnail|blixra la poi nolraitru markus aurelius antoninus poi ba se cmene zo eliogabalus]]ni'o ni'o no mo'o la '''eliogabalus''' goi ko'a jbena fi li ji'i no re no ci gi'e mrobi'o de'i li no re re re pi'e no ci pi'e pa pa gi'e nolraitru lo [[latmo sosygugje'a]] de'i li no re pa bi bi'o no re re re gi'e se trulanzu zo'e pe la sE,uerus .i ko'a prurai se cmene zoi zoi '''Varius Avitus Bassianus''' zoi gi'e turni se cmene zoi zoi '''Marcus Aurelius Antoninus''' zoi .i ko'a se rorci la iulias so,aimias la sekstus uarius markelus .i ko'a ca lo nu citno cu jdaca'i selfu la noi cevni el gabal bu'u la emesas noi vo'a xabju ke'a .i ja'e bo ko'a se cmene zoi zoi '''Heliogabalus''' zoi a zoi zoi '''Elagabalus''' zoi lo circre ni'o la noi nolraitru [[karakaluas]] de'i li no re pa ze cu se zercatra gi'e te basygau la [[markus opelius makrinus]] noi catnrpraifektupraitoriu se va'u ky .i la iulias maisas goi fo'a noi fetfamti ky cu snada lo nu vo'a xlura lo nu le ci moi jenmrlegione ne la galias cu flapro te zu'e lo nu lo du'u la eliogabalus noi tolcitrai lo'i pazbersa be fo'a cu ba basti nolraitru cu se xusra .i la makrinus cu te jinga de'i li no re pa bi fo lo nunda'a be bu'u la [[la'o zoi Antiocheia Αντιόχεια η επί Ορόντου zoi|antioxei,as]] .i ja'e bo la eliogabalus noi ke'a pu zi co'a nanca li pa vo cu binxo lo nolraitru .i je bo cfari fa lo nu ko'a turni poi xlali ckaji lo ka ce'u se darlu se casnu ni'o la eliogabalus ca lo nu ko'a turni cu na'e sinma lo latmo ke lijda ja cinse tcaci .i mu'a ko'a mu roi spebi'o .i je bo lo du'u ko'a nungle vecnu da'i ne'i lo nolraitru zdani cu te jungau .i la eliogabalus cu basygau fi la iupiter noi ralju lo'i latmo cevni ku'o fe la sol inuiktus noi cnino cevni ku'o .i mu'a nai je bo ko'a bapli gasnu lo nu lo vajni se trugunma cu se gidva ko'a lo nu jdasi'a lo se go'i ni'o la eliogabalus zenba lo ka ce'u se fapro .i va'o bo ko'a se catra gi'e se basti la [[aleksandr seuerus]] noi ke'a tamne ko'a ku'o de'i li no re re re pi'e no ci pi'e pa pa .i bo la'e di'u se platu la iulias maisas noi ke'a mamymamta ko'a ku'o e su'o re bandu se bendrpraitoriu .i la eliogabalus binxo lo misno be lo cabna ri'a lo nu ko'a tarti be lo cizra be'o je tolvrude je jdacai cei broda .i bo la'a lo ni lo du'u ko'a broda cu se xusra lo selyli'e be ko'a cu zmadu lo ni je'u ko'a broda .i ja'e bo ko'a zmadu da'a so'u lo latmo nolraitru lo ni ce'u se xebni lo purci ke xriso circre == ni'o ni'o ni'o li'i jmive == === ni'o ni'o lanzu === ni'o la eliogabalus jbena fi li no re no ci fi'o cmene zoi zoi Varius Avitus Bassianus zoi .i ko'a se rorci la iulias soaimias basianas la sekstus uarius markelus .i lo patfu be ko'a pu noblrxekuite ce'o catnrsenatore .i la iulias maisas noi mamymamta ko'a ku'o pu speni la iulius auitus noi ke'a ca morsi zi'e noi ke'a catnrkonsule ku'o gi'e mensi la iulias domnas noi ke'a speni la noi ke'a nolraitru septimius seuerus .i la iulias soaimias tamne la noi ke'a nolraitru karakaluas .i je la noi ke'a famti ko'a iulias auitas mamaias fi la noi ke'a speni be ri markus iulius gesius markianus rorci fe la aleksandr seuerus .i lo lanzu be la eliogabalus cu cedra jdaca'i se va'u la el gabal noi ke'a solri cevni .i ko'a ralju jdaca'i se va'u ra bu'u la emesas to noi ke'a nau se cmene zo ximys toi ne tu'i la sirxygug ni'o lu el gabal li'u cmene lo cevni po'e la emesas noi ko'a jbena fo ke'a .i zo el cmene lo ralju ke semto cevni .i zo gabal noi se fanva fu zo cmana zi'e noi ko karbi ke'a zoi zoi גבול gyvul zoi noi xebro ku'o e zoi zoi جبل djebel zoi noi xrabo cu cmene lo se go'i bu'u la emesas .i la el gabal e le latmo ke solri cevni noi la sol indiges cmene ke'a ca lo nu ka'irje'a zi'e noi la sol inuiktus cmene ke'a ca lo pa moi je re moi ctona'a cu ba za se gunma .i se ki'u bo zoi zoi Heliogabalus zoi cmene ko'a lo circre === ni'o ni'o binxo lo turni === ni'o ca lo nu la makrinus binxo lo nolraitru kei my troci lo nu fanta lo nu lo nu my turni cu se ckape lo nu lo no'a cu se fapro lo lanzu be la karakaluas noi ke'a lamli'e my gi'e pu se catra be'o no'u la goi fo'a iulias maisas e lo re tixnu be fo'a be'o e la eliogabalus noi tolcitrai lo'i pazbersa be fo'a .i ta'i bo my minde lo nu lo bi'u nai lanzu cu klama lo zdani tutra po'e lo nei ge'u pe bu'u la sirxygug .i fo'a e la ganius noi ke'a gantycau gi'e sidju fo'a gi'e ctuca la eliogabalus ku'o ba zi lo mu'e fo'a ba'o klama la sirxygug cu co'a platu lo nu bapli basygau la makrinus .i bo fo'a jdice lo nu fo'a gasnu lo nu la eliogabalus noi ke'a nanca li pa vo cu nolraitru .i la eliogabalus e lo mamta be ko'a cu djica zanru lo se go'i .i je lo go'i cu gubjungau lo jitfa du'u ko'a bersa la karakaluas .i se ki'u bo lo sonci e lo catnrsenatore vu'o poi ke'a pu junri nupre lo nu ke'a selfu la karakaluas cu bilga lo nu selfu ko'a .i ba lo nu la iulias maisas jarco lo ka lo nei cu ricfu kei le ci moi soncrlegione bu'u la rapanas kei lo go'i cu junri nupre lo nu selfu la eliogabalus .i de'i li no re pa bi pi'e no mu pi'e pa xa ca lo cermurse la publius ualerius komazdon eutiuxianus noi jatna lo bi'u nai soncrlegione cu xusra lo du'u ko'a nolraitru .i bo ko'a xlura fi lo nu lo du'u ko'a flalu turni cu se krici kei lo nu ko'a ko'a te cmene lo cmene be la karakaluas be'o no'u lu markus aurelius antoninus li'u .i la makrinus spuda la'e di'u lo nu klacpe fi la sirxygug fe la ulpius iulianus noi soncrpraifektupraitoriu ku'o e lo pa sonci bende poi u bu .i bu krici lo du'u ke'a tsali banzu lo nu vlile sisti lo bi'u nai nu fapro .i je ku'i lo bi'u nai bende cu ba zi cmibi'o lo bende po la eliogabalus .i bo sa'e lo go'i ca'o lo nu damba cu co'a fapro lo jatna be vo'a .i lo se go'i cu se catra .i je lo stedu be u bu .i bu cu xruti se bevri lo nolraitru .i ba zi bo ri te xatra loi catnrsenatore lo du'u la eliogabalus cu jitfa me la antoninus kei e lo du'u ko'a menli bilma .i lo re catnrkonsule e lo drata ke vlipa latmo catni cu xusra co fapro ko'a .i ba bo loi catnrsenatore cu xusra lo du'u lo latmo jecta cu jamna la eliogabalus joi la iulias maisas ni'o la makrinus e la diadumenianus noi bersa my vu'o noi ke'a ba'o se bleri'a lo nu le re moi soncrlegione cu cliva lo no'a ri'a lo nu la iulias maisas nupre gi'e pleji fi ly cu damba te jinga de'i li no re pa bi pi'e no xa pi'e no bi bu'u la antioxeias fi lo jenmi be fi'o jatna la ganius .i la makrinus cliva fa'a la italias fi'o tcica selmlu lo ka ce'u xelmri .i je ba za bo lo sevzi be my cu se tolmipri vi la xalkedont .i je my se catra bu'u la kapadokias .i la diadumenianus poi troci lo nu ke'a ti'i klama lo nolraitru zdani pe la ackanian cu se kavbu bu'u la zdeugmat gi'e ji'a se catra ni'o la eliogabalus xusra lo du'u ko'a co'a turni se de'i lo nu jinga fo lo bi'u nai nu damba be bu'u la antioxeias .i je ko'a co'a se cmene lo nolraitru je selsi'a pu lo nu loi catnrsenatore cu zanru lo nu no'a kei kei noi tcaci .i je ku'i so'i nolraitru be ca lo ci moi ctona'a cu go'i .i se mrilu fi la romas fa lo faxsi'u notci be lo nu friti lo nu fraxu loi catnrsenatore kei kei e lo nu xusra lo du'u ei loi flalu cu se tinbe kei e lo du'u lo nu my e lo bersa be ri cu turni cu xlali .i loi catnrsenatore cu spuda la'e di'u lo nu tugni xusra lo du'u la eliogabalus ja'a nolraitru gi'e bersa la karakaluas .i je lo go'i cu junri xusra lo du'u la karakaluas e la iulias domnas cu cevni .i je la iulias maisas e la iulias soaimias cu co'a selsi'a je jmina selme'e zoi zoi Augusta zoi .i loi catnrsenatore cu xusra co fapro la makrinus e la diadumenianus .i la komazdon noi jatna le ci moi soncrlegione cu gau binxo lo jatna be lo bandu bendrpraitoriu === ni'o ni'o turni === ni'o la eliogabalus e lo bende be fi ri ca lo dunra be li no re pa bi cu zvati la nikomedeias pe se di'o la bitiunias .i ca bo lo terjda be ko'a cu co'a nabmi .i la kasius dion noi cabna circre cu xusra lo du'u la ganius cu se catra ko'a ki'u lo nu gy gasnu lo nu ko'a bai tarti lo ka ko'a vrude .i la iulias maisas te zu'e lo nu sidju loi latmo lo nu ri kufra lo nu lo semto jdaca'i cu nolraitru lo se no'a cu gasnu lo nu lo pa pixra be fo lo cinta bei fe la eliogabalus pe fi'o taxfu lo jdaca'i cu se mrilu fi la romas gi'e se dadgau ga'u lo rokyxra be la noi cevni viktorias bei ne'i lo catnrsenatore dinju .i ja'e bo loi catnrsenatore cu tolkufra se tcini lo nu lo no'a cu bilga lo nu lijda dunda fi ga nai la viktorias gi la eliogabalus ni'o lo nu lo jenmi cu co'a xanka cu jalge lo se tarti be ko'a .i je jy co'a xenru lo nu jy sragau fi lo nu ko'a nolraitru .i ca'o lo nu ko'a klama la romas kei le vo moi soncrlegione gau la gelius maksimus ze'i fapro .i je ji'a go'i fa le ci moi soncrlegione be fi'o jatna la noi catnrsenatore uerus be'o poi ke'a sa'e fuzme lo nu ko'a nolraitru .i lo bi'u nai fapro cu sutra te jinga .i je le ci moi soncrlegione gau ku co'u zasti ni'o ca lo nu lo bende be fi ko'a cu mo'u klama la romas ca lo critu be li no re pa so kei la komazdon e lo drata pendo be la iulias maisas e la eliogabalus cu gau vlipa je ricfu catni .i bo la'e di'u fegri'a so'i catnrsenatore poi ke'a jinvi lo du'u lo go'i cu na'e vrude .i la komazdon ba lo nu ri mo'u soncrpraifektupraitoriu cu ci roi catnrpraifektu la romas gi'e re roi catnrkonsule .i la eliogabalus troci lo nu gasnu lo nu la ierokles noi lo du'u ke'a gletu ko'a cu se sruma cu catnrkaisare cei va'i bavla'i nolraitru .i je la zotikus noi lo du'u ke'a ji'a gletu ko'a cu se sruma cu gau vlipycau je ku'i xlura catnrkubikulariu .i sa'e nai lo nu ko'a friti lo nu fraxu su'o re catni cu se sinma .i je ku'i lo nu la ulpianus noi ke'a flacre cu cliva la romas cu te minde ni'o la iulias maisas ce la iulias soaimias ce la eliogabalus ca zi lo nuncfa be lo nu ko'a turni cu simxu lo nu lo no'a cu carmi xendo .i lo mamta be ko'a be'o e lo mamymamta be ko'a cu pa moi ja re moi lo'i fetsi catnrsenatore .i je to'u lo go'i cu co'a se cmene zo'e pe lo catnrsenatore .i to'u nai la soaimias go'i zoi zoi Clarissima zoi noi fadni .i je bo la maisas go'i zoi zoi Mater Castrorum et Senatus zoi noi nalfadni .i la iulias maisas troci lo nu binxo lo jetnu jatna no'u va'i lo traji be lo ka vlipa bei fo lo'i ro ninmu .i ca bo la eliogabalus mutce zifre gi'e tolcenba lo ka ce'u tarti kei gi'e nai ka'e se jitro ni'o ba lo nu la septimius seuerus co'a turni kei loi seljda co cevni be lo solri cu zenba bu'u lo latmo jecta .i se mu'i bo la eliogabalus gasnu lo nu la el gabal goi ko'e ralju cevni ma'i lo latmo ke cevni girzu .i ko'e co'a se cmene zoi zoi Deus Sol Invictus zoi no'u va'i lu narterjinga solri cevni li'u .i je lo du'u ko'e balmau la iupiter cu se xusra .i la eliogabalus gasnu lo nu ko'e speni la astartet a la mineruas a la uranias a lo gunma be lo bi'u nai ci cevni .i je la'e di'u sinxa lo nu lo latmo lijda ce lo lijda pe ko'e cu se gunma .i ja'e lo nu lo du'u ko'a tolvrude cu za'u re'u se jinvi kei ko'a spebi'o la akuilias seueras noi nu'ogle ke lijda selfu la uestas ku'o mu'i lo du'u ko'a e lo se no'a cu ba rorci lo cevysmi fi'o krici ko'a .i go'i fi lo carmi toltcaci ni'i la'e di'e .i da poi ke'a selfu la uestas zo'u lo nu lo du'u da cu ba'o gletu cu se facki cu se jalge lo nu da jmive se derse'a ni'o la eliogabalium noi ke'a malsi cu kargu se zbasu bu'u lo stuna sefta be la noi cmama'a paluatinas te zu'e lo nu lo no'a cu zdani la el gabal noi ke'a se krati lo pa xekri je konju ke kensa rokci be ra'i la emesas .i la erodianus finti cusku lu lo bi'u nai rokci cu lijda se sinma fi'o se krici lo du'u ry gau farlu fi lo cevzda .i so'o cmalu punli jo'u barna cu zvati lo sefta be ry .i lei prenu cu jarco la'e di'u gi'e djica lo nu krici lo du'u lo go'i cu mlimapti pixra lo solri kei kei ki'u lo nu ra simlu lo ka jetnu kei lo no'a li'u .i te zu'e lo nu binxo lo ralju jdaca'i be lo cnino lijda pe ko'a kei lo crane gacri be lo pinji be ko'a ca'i ko'a cu se katna se vimcu .i ko'a bapli gasnu lo nu loi catnrsenatore cu catlu lo nu ko'a dansu mo'i ru'u lo malsi jubme pe la sol inuiktus lo skapi damri ku jo'u lo jinme damri .i je ko'a minde fi lo nu lo bi'u nai cevni ca ro lo co'a crisa cu se salci fi zo'e noi so'a nalno'i cu nelci ke'a ki'u lo nu pi so'i cidja cu fatri .i ca lo bi'u nai nunsla ko'a punji lo bi'u nai rokci be ra'i la emesas lo pa carce co se jadni be lo solji ku jo'u lo jemna gi'e junri litru pi so'a le tcadu .i finti se cusku fa <blockquote>lu lo bi'u nai cevni cu se carce fi lo xa xirma noi ke'a tcebra gi'e cficau blabi gi'e se jadni lo solji ku jo'u lo kargu .i no prenu cu jgari lo selri'u skori gi'a se carce lo se go'i noi ke'a se kansa fi'o selmlu lo ka lo bi'u nai je'a cevni cu sazri lo se go'i .i la eliogabalus ca'u lo bi'u nai carce cu mo'i ti'a bajra gi'e ca crane lo bi'u nai cevni vo'a gi'e ca jgari lo selri'u skori .i lo go'i cu mo'i ti'a bi'u nai mulno litru gi'e ca catlu lo flira be lo cevni pe vo'a li'u</blockquote> i la eliagabalium cu te bevri fo lo malsi pe vo'e fe lo tcecensa ke latmo lijda dacti no'u la'e zoi zoi Magna Mater zoi ce lo fagri pe la uestas ge'u ce loi badgai pe la'e zoi zoi Salii zoi ge'u ce la'e zoi zoi Palladium zoi ce lo drata te zu'e lo nu la el gabal po'o se lijda se sinma ni'o so'i da simxu toltu'i fo lo te cinse be fi la eliogabalus .i ko'a cu spebi'o ce'o spesti mu lo ninmu .i je ci lo bi'u nai ninmu cu te djuno .i la iulias kornelias paulas pa moi lo'i bi'u nai speni .i la noi nu'ogle ke lijda selfu la uestas ku'o akuilias seueras re moi lo'i speni be ko'a .i je ku'i ko'a ba zi lo nanca be li me'i pa cu cliva lo go'i gi'e spebi'o la anias faustinas noi se dzena la markus aurelius gi'e pu speni lo pa pu zi se catra be la eliogabalus .i pu lo nu le nanca cu se fanmo kei ko'a za'u re'u spebi'o la seueras .i cu'u la kasios dion traji lo ka lo nu ko'a ce'u prami cu stodi kei fa la ierokles noi ke'a sazri lo carce po ko'a zi'e noi lo kerfa be ke'a cu pelxu zi'e noi la karias krasi ke'a zi'e noi zo speni cmene ke'a ko'a .i la kasios dion jungau fi lo du'u la eliogabalus ta'e jadgau lo cinta lo kanla gacri gi'e ta'e vimcu lo kerfa gi'e ta'e dasni lo rutni kerfa gi'e ta'e vecnu lo nu ko'a se gletu ne'i lo barja e lo nungle zarci e ji'a lo nolraitru zdani .i finti se cusku fa <blockquote>lu ro mai ko'a cuxna lo pa kumfa be lo nolraitru zdani .i je ko'a bu'u ri cu ta'e tolvrude zukte .i ko'a ta'e lunbe sanli vi lo vorme be lo bi'u nai kumfa se pa'a lo'e nungle vecnu gi'e ta'e desygau lo murta noi dandu lo djine be lo solji ku'o gi'e ta'e friti fi lo mo'i zo'a cadzu se pi'o lo voksa co jai toljursa li'u</blockquote> i la erodian te pinka fi lo se du'u lo ka ko'a jadgau lo cinta lo flira be ko'a cu cfila fi lo nu lo rarna melbi flira cu jdika lo ka ce'u simlu lo ka ce'u melbi .i ko'a se skicu fo lo ka ce'u tcenei lo nu ko'a se cmene lu lo selgle be la ierokles li'u a lu lo fetspe be .i bu li'u a lu lo nolraifetspe be .i bu li'u .i je go'i fo lo ka ce'u friti lo nu ko'a pleji lo rupnu be li so'i lo mikce lo nu ri snada gasnu lo nu ko'a se vibna === ni'o ni'o co'u turni === ni'o de'i li no re re pa lo cizra se tarti be la eliogabalus be'o e mu'a su'a nai lo nu ko'a la ierokles prami cu pu ca'o rinka lo nu lo bandu bendrpraitoriu cu zenba lo ka ce'u fengu .i la iulias maisas sanji lo nu lo nolraitru cu sutra jdika lo ni ko'a ce'u se nelci .i se mu'i bo lo go'i cu jdice lo du'u lo nu te basygau fa ko'a e lo mamta be ko'a be'o noi ke'a zanru lo se lijda be fi ko'a kei cu se bilga .i je lo go'i cu cuxna la iulias auitas mamaias noi ke'a drata tixnu e la seuerus aleksandr noi ke'a bersa ri gi'e nanca li pa ci .i lo go'i cu snada xlura la eliogabalus lo nu ri cedgau lo bi'u nai tamne goi fo'e .i je bo fo'e ca'i catnrkaisare .i je bo de'i lo nanca detri be la'e di'u ko'a jo'u lo go'i cu catnrkonsule .i ku'i la eliogabalus di'a pensi lo bi'u nai tcini mu'i lo nu ko'a co'a krici lo du'u ko'a mleca fo'e lo ka lo bandu bendrpraitoriu cu zanru lo nu ce'u turni .i so'o roi se fliba fa lo nu lo nu la aleksandr se catra cu se troci .i ba bo la eliogabalus minde fi lo nu fo'e co'u se sinma se cmene gi'e co'u catnrkonsule kei gi'e te nuzba lo du'u la aleksandr ba zi mrobi'o kei lo jitfa te zu'e lo nu lo no'a cu ba sanji lo se frati be lo bandu bendrpraitoriu .i ja'e bo ri badri jo'u fengu .i je le bedypau poi ke'a bilga lo nu ke'a selfu ko'a cu na'e klama ko'a .i je lo go'a cu mi'ecpe lo nu ri viska la eliogabalus e la aleksandr bu'u lo ginka be vo'a .i ko'a zanru lo se go'i gi'e se kansa fo'e e ji'a la noi mamta be vo'a iulias soaimias de'i li no re re re pi'e no ci pi'e pa pa .i loi sonci co'a zanru krixa sinma la aleksandr gi'e na'e frati fi lo nu la eliogabalus zvati .i ko'a minde fi lo nu ro da poi ke'a pu fapro cu co'a pinfu gi'e se catra .i frati fa loi soncrpraitoriu fi la'e di'u fe lo nu lo no'a cu gunta la eliogabalus e lo mamta be ko'a .i finti se cusku fa <blockquote>lu ko'a troci lo nu ko'a rivbi cliva .i ko'a pu'o lo nu ko'a snada da'i la'e di'u lo nu ko'a se setca fi lo tanxe cu se tolmipri gi'e se catra ca lo nu ko'a nanca li pa bi .i lo mamta be ko'a be'o noi ke'a ko'a birjai gi'e tagji jgari cu mrobi'o fi'o kansa ko'a .i lo stedu be lo bi'u nai re mei cu katna se vimcu .i lo ve go'i xadni cu se lubgau ce'o se lacpu fi'o se litru pi ro le tcadu .i ba bo lo xadni be lo bi'u nai mamta cu se cliva bu'u zo'e .i je lo xadni be ko'a cu se renro mo'i ne'i le rirxe li'u</blockquote> i ba lo nu ko'a mrobi'o kei la ierokles e la komazdon e lo drata poi ke'a pendo la eliogabalus se catra .i ja lo go'i gau ku co'u catni .i lo lijda flalu be ca'i ko'a ca'i ku co'u flalu .i la el gabal se xruti fi la emesas .i lo nu lo ninmu cu zvati lo nu loi catnrsenatore cu jmaji cu se fanta .i ko'a se frigau fi la'e zoi zoi damnatio memoriae zoi lu'u noi ke'a va'i nu lo cmene be ko'a be'o jo'u pixra be ko'a cu se vimcu fi ro lo jecta vreji == ni'o ni'o ni'o krasi == ni'o ni'o krasi fa lo pe la uikipedias ge'u glico [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Elagabalus&oldid=180544682 velfarvi] be de'i li re no no ze pi'e pa re pi'e re bi [[Category:latmo sosygugje'a nolraitru]] t0h0ttsnxyzhnus4hisubel044y217t 0 4132 115693 115450 2026-11-08T15:00:09Z Kihurma 13124 jmina lo jo'auspi 115693 wikitext text/x-wiki {{johau|lo bankle pe [[la baupla fuzykamni|BPFK]]}} [[File:MahjongSet2.jpg|300px|thumb|nu ca'o kelci la .madjan.]] la .'''madjan'''. cu [[jungo]] se krasi [[kelci'e|selkei]] gi'e preja lo munje co'a lo pasomoi na'acto == tapla == .i my ta'e gunma lo 144 [[tapla]] be lo [[mudri]] .a lo [[bongu]] .a lo [[slasi]] * .i 36 tapla cu cmima lo cukla ja sicni girzu [[File:MJt1-.svg|45px]][[File:MJt2-.svg|45px]][[File:MJt3-.svg|45px]][[File:MJt4-.svg|45px]][[File:MJt5-.svg|45px]][[File:MJt6-.svg|45px]][[File:MJt7-.svg|45px]][[File:MJt8-.svg|45px]][[File:MJt9-.svg|45px]] * .i 36 tapla cu cmima lo bambusa ja si'icto girzu [[File:MJs1-.svg|45px]][[File:MJs2-.svg|45px]][[File:MJs3-.svg|45px]][[File:MJs4-.svg|45px]][[File:MJs5-.svg|45px]][[File:MJs6-.svg|45px]][[File:MJs7-.svg|45px]][[File:MJs8-.svg|45px]][[File:MJs9-.svg|45px]] * .i 36 tapla cu cmima lo lerfu ja si'irctocto girzu [[File:MJw1-.svg|45px]][[File:MJw2-.svg|45px]][[File:MJw3-.svg|45px]][[File:MJw4-.svg|45px]][[File:MJw5-.svg|45px]][[File:MJw6-.svg|45px]][[File:MJw7-.svg|45px]][[File:MJw8-.svg|45px]][[File:MJw9-.svg|45px]] * .i 16 tapla cu brife tapla fa lo stici jo'u lo snanu jo'u lo stici jo'u lo berti [[File:MJf1-.svg|45px]][[File:MJf2-.svg|45px]][[File:MJf3-.svg|45px]][[File:MJf4-.svg|45px]] * .i 12 tapla cu drakone tapla fa lo xunre drakone jo'u lo crino drakone jo'u lo blabi drakone [[File:MJd1-.svg|45px]][[File:MJd2-.svg|45px]][[File:MJd3-.svg|45px]] * .i 4 tapla cu xrula tapla fa lo pamai [[flaume]] jo'u lo remai .[[orkidi]] jo'u lo cimai [[krisantemo]] jo'u lo vomai [[bambusa]] [[File:MJh5-.svg|45px]][[File:MJh6-.svg|45px]][[File:MJh7-.svg|45px]][[File:MJh8-.svg|45px]] * .i 4 tapla cu citsi tapla fa lo pamai [[vensa]] jo'u lo remai [[crisa]] jo'u lo cimai [[critu]] jo'u lo vomai [[dunra]] [[File:MJh1-.svg|45px]][[File:MJh2-.svg|45px]][[File:MJh3-.svg|45px]][[File:MJh4-.svg|45px]] .i ro xrula tapla .e ro citsi tapla cu pamei se steci .i ro drata tapla cu se fukpi vo da .i lo tapla pe lo ci girzu to cukla jo'u bambusa jo'u lerfu toi cu namcu se tcita li pa bi'i li so === tapla morna === ==== la .pon. ==== ni'o la .pon. no'u lo cimei cu gunma lo ci dunsi'u tapla .i mu'a lo blabi drakone me la .pon. [[File:MJd3-.svg|45px]][[File:MJd3-.svg|45px]][[File:MJd3-.svg|45px]] .i mu'a lo stici brife me la .pon. [[File:MJf3-.svg|45px]][[File:MJf3-.svg|45px]][[File:MJf3-.svg|45px]] .i mu'a lo bambusa me li ze me la .pon. [[File:MJs7-.svg|45px]][[File:MJs7-.svg|45px]][[File:MJs7-.svg|45px]] ==== la .kon. ==== ni'o la .kon. no'u lo vomei cu gunma lo vo dunsi'u tapla .i mu'a lo crino drakone me la .kon. [[File:MJd2-.svg|45px]][[File:MJd2-.svg|45px]][[File:MJd2-.svg|45px]][[File:MJd2-.svg|45px]] .i mu'a lo snanu brife me la .kon. [[File:MJf2-.svg|45px]][[File:MJf2-.svg|45px]][[File:MJf2-.svg|45px]][[File:MJf2-.svg|45px]] .i mu'a lo cukla me li vo me la .kon. [[File:MJt4-.svg|45px]][[File:MJt4-.svg|45px]][[File:MJt4-.svg|45px]][[File:MJt4-.svg|45px]] ==== la .tcaus. ==== ni'o la .tcaus. no'u lo cimei porsi cu gunma lo ci grimitsi'u je je'irsi'u tapla .i mu'a lo cukla me li pa jo'u li re jo'u li ci me la .tcaus. [[File:MJt1-.svg|45px]][[File:MJt2-.svg|45px]][[File:MJt3-.svg|45px]] .i mu'a lo bambusa me li ze jo'u li bi jo'u li so me la .tcaus. [[File:MJs7-.svg|45px]][[File:MJs8-.svg|45px]][[File:MJs9-.svg|45px]] .i mu'a lo lerfu me li ci jo'u li vo jo'u li mu me la .tcaus. [[File:MJw3-.svg|45px]][[File:MJw4-.svg|45px]][[File:MJw5-.svg|45px]] .i za'a na cumki fa lo nu zbasu la .tcaus. lo drakone .a lo brife === la .madjan. === ni'o ro kelci cu troci lo nu zbasu la .madjan. tezu'e lo nu jinga lo nunkelpau .i lo kelci ca lo nu ba'o lebna lo tapla le [[bitmu]] gi'a cpedu ty lo tolyle'a cu jgari 14 tapla le xance .i la .madjan. cu [[morna]] lo 14 tapla lo vo cibjavyvonmei morna to la .pon. .a la .kon. .a la .tcaus. toi jo'u lo dunsi'u tapla remei noi se cmene lu kanla remei li'u .i lo vomoi tapla pe la .kon. .e lo xrula ja citsi tapla na pagbu lo se kancu be li 14 .i di'e mupli la .madjan. [[File:MJf4-.svg|45px]][[File:MJf4-.svg|45px]][[File:MJf4-.svg|45px]] [[File:MJd1-.svg|45px]][[File:MJd1-.svg|45px]][[File:MJd1-.svg|45px]][[File:MJd1-.svg|45px]] [[File:MJs1-.svg|45px]][[File:MJs1-.svg|45px]][[File:MJs1-.svg|45px]] [[File:MJs6-.svg|45px]][[File:MJs7-.svg|45px]][[File:MJs8-.svg|45px]] [[File:MJt5-.svg|45px]][[File:MJt5-.svg|45px]] == nunfarvi be lo nunkei == ni'o lo javni pe le selkei cu cnekansa lo diklo .i lo vo prenu cu kelci .i lo jicmu cu javni lo nu zbasu lo vo tapla selcmi noi porsi cimei lo mintu girzu tapla gi'a cimei ja vomei lo dunsi'u tapla .i lo xrula jo'u citsi tapla noi prali fi lo nu ponse ke'a cu na ro roi se pilno .i ro kelci cu pamei jenai se [[bende]] .i lo nunkelci cu porsi fi lo nunkelpau noi ro ke'a cu se jinga pa lo vo kelci .i lo jinga be lo nunkelpau cu cpacu lo kelsi'i lo te jinga ca lo nu ny. mulno .i ca lo fanmo cu jinga fa lo kelci poi traji lo ka ponse lo [[kelsi'i]] === brife fatri === ni'o pu lo nu cfari kei ca lo nu lo vo kelci cu ba'o tsebi'o kei lo vo [[brife]] cu fatri lo kelci .i ro kelci cu renro lo [[nacykubli]] .i lo kelci poi cpacu lo brarai namcu cu se tcita zo stuna .i lo kelci poi pritu le stuna cu se tcita zo snanu .i lo ragve be le stuna cu go'i zo stici .i lo zunle cu go'i zo berti === nunkelpau jo'u nunkelpaugri === ni'o lo nunkelpau cu nu lo tapla cu fatri gi'e se muvgau co'u lo nu ga pa lo kelci cu jinga ta'i lo nu zbasu la .madjan. gi ro bitmu tapla cu ba'o se vimcu .i ro nunkelpau cu ckaji lo brife noi jitro .i le pamoi nunkelpau cu se jitro lo stuna .i lo jitro brife cu renvi lo nunkelpaugri no'u lo vo nunkelpau .i ba lo stuna nunkelpaugri lo snanu nunkelpaugri cu cfari .i li'o .i lo sevzi brife pe lo kelci cu cenba ca ro nunkelpau .i ru'a .abu kelci gi'e stuna ca le pamoi nunkelpau .i di'e cartu lo nu cenba fa lo jitro brife .e lo sevzi brife {| border=1 style="float:centert; margin:0 0 1em 1em" |+ !nunkelpau!!jitro brife!!sevzi brife co me .abu |----------------- |1||stuna ||stuna |----------------- |2||stuna||snanu |----------------- |3||stuna ||stici |----------------- |4||stuna||berti |----------------- |5||snanu ||stuna |----------------- |6||snanu||snanu |----------------- |7||snanu||stici |----------------- |8||snanu||berti |----------------- |9||stici ||stuna |----------------- |10||stici ||snanu |----------------- |11||stici ||stici |----------------- |12||stici ||berti |----------------- |13||berti||stuna |----------------- |14||berti||snanu |----------------- |15||berti||stici |----------------- |16||berti||berti |} .i lo nu snada lo nu ponse lo selcmi be lo jitro brife .a lo sevzi brife cu vajni lo kelci lo nu lo kelsi'i cu zenba .i ca lo nu lo sevzi brife cu mintu lo jitro brife kei lo brife cu remei gi'e zabna tcini .i lo stuna cu remei brife va'u lo stuna kelci ca lo pamoi nunkelpau .i ma'i le cartu ro nunkelpaugri cu gunma lo vo nunkelpau .i ku'i ba lo nu lo stuna kelci cu jinga lo nunkelpau kei syky cu za'ure'u stuna .i se ki'u bo lo nunkelpaugri ka'e gumna lo za'uvo nunkelpau .i lo nunkelci cu gunma lo vo nunkelpaugri .i seki'ubo lo nunkelci cu gunma lo su'o paxa nunkelpau === nunfarvi be lo nunkelpau === ==== bitmu zbasu ==== ni'o ro tapla zo'u lo crane cu cnita .i ba bo lo kelci cu xregau .i ba bo zbasu lo bitmu lo ro tapla .i lo bitmu cu kurfa .i ro mlana cu linji lo 18 derxi be lo re tapla .i ro tapla cu stali lo nu lo crane cu cnita ==== bitmu kargau gi'e tapla fairgau ==== ni'o lo stuna kelci cu renro lo ci nacykubli .i syky to'e julfa'a kancu lo bitmu mlana co'a lo stuna lo se cpacu namcu tezu'e lo nu jdice lo du'u co'a lebna lo tapla lo makau mlana .i mu'a lo nu cpacu li ze cu se jalge lo nu co'a lebna fi lo stici mlana to lo stuna pamai lo snanu remai lo stici cimai lo berti vomai lo stuna mumai lo snanu xamai lo stici zemai toi ni'o ca lo nu ba'o cuxna lo bitmu mlana poi co'a te lebna lo tapla kei lo kelci pe le mlana cu kancu lo tapla derxi co'a lo pritu kojna lo namcu poi pu se cpacu .i mu'a bi'unai lo stici kelci cu kancu co'u lo zemoi derxi .i co'a ri lo stuna kelci cu lebna vo tapla to lo zemoi jo'u bimoi derxi toi gi'e punji ty lo crane be ky .i ba bo lo snanu kelci cu lebna vo tapla to lo somoi jo'u panomoi derxi toi .i ba bo lo berti cu go'i .i ba bo lo stici cu go'i .i la'e di'u rapli li ci ja'e lo nu ro kelci cu ponse 12 tapla .i ba bo ro kelci co'a lo stuna cu lebna pa drata tapla ja'e lo nu ro kelci cu ponse 13 tapla .i romai lo stuna kelci cu lebna pa romoi tapla ja'e lo nu ge lo stuna brife cu ponse 14 tapla gi ro drata cu ponse 13 tapla .i lo nunkei cu cfari ni'o lo ze derxi poi fanmo le bitmu to lo 14 romoi tapla toi cu morsi bitmu gi'e se pilno fi lo nu lebna lo tapla ja'e lo nu mulgau la .kon. gi'a jarco lo xrula .a lo citsi .i va'o lo nu lo morsi bitmu tapla po'o cu stali kei lo nunkelpau cu mulno ==== kelka'u be lo kelci ==== ni'o ca lo nu ba'o fatri lo tapla kei lo stuna kelci cu ponse 14 tapla .i ba bo syky tolyle'a lo se ponse tapla gi'e punji ty lo se sruri be lo bitmu ja'e lo nu lo crane cu gapru .i la'e di'u sinxa lo nu ge lo syky kelka'u cu mulno gi lo kelka'u be lo kelci poi pritu syky cu cfari .i ky lebna lo pamoi be lo bitmu tapla be'o noi zunle be lo bitmu kevna .i ba lo nu lebna kei ky ponse 14 tapla gi'e cuxna pa tapla gi'e tolyle'a .i lo kelka'u be lo pritu be ky cu jersi .i li'o lo kelci cu roroi lebna lo pamoi tapla lo zunle be lo kevna be lo bitmu .i li'a lo tapla poi gapru cu se lebna pu tu'a lo tapla poi cnita .i lo kelka'u porsi be lo nu lo pritu cu jersi ka'e se zunti lo nu lo kelci cu lebna lo tapla poi lo drata kelci pu zi tolyle'a ni'o la .pon. .a la .kon. .a la .tcaus. vu'o poi lo kelci cu jgari ke'a lo xance ja'e lo nu ga zu'u ke'a jbini lo krasi se fatri tapla gi zu'unai ke'a se zbasu fi lo se lebna tapla cu se tcita zo mipri .i lo mipri me la .pon. .a la .tcaus. cu na se jarco fi lo drata kelci gi'e stali lo xance co'u lo nu lo kelci cu zbasu la .madjan. .i lo mipri me la .kon. ja'a se jarco ki'u lo nu lo kelci cu nitcu lo nu lebna lo drata tapla kei lo nu mulgau lo vo se zbasu joi lo remei .i lo kelci va'o lo nu ponse lo mipri me la .kon. cu bilga lo nu jarco pu lo nu co'u mulgau lo kelka'u .i co'i lo kelka'u lo kelci cu punji lo vo tapla pe la .kon. lo crane be vo'a gi'e lebna lo drata tapla le morsi bitmu .i lo re fanmo tapla pe la .kon. cu crane lo gapru .ije lo re midju tapla cu crane lo cnita .i la'e di'u sinxa lo nu la .kon. cu mipri ki'u lo nu se zbasu secau lo nu lo drata kelci cu sidju ni'o lo kelci co'a se [[kelka'u]] ca lo nu lebna lo pa tapla le bitmu kei gi'e zasni jgari lo 14 tapla le xance gi'e co'u se kelka'u va'o lo nu na zbasu la .madjan. kei ca lo nu tolyle'a lo pa tapla gi'e xruti lo nu jgari lo 13 tapla .i ku'i so'iroiku lo kelci djica lo nu lebna lo tapla poi lo drata kelci pu tolyle'a .i lo javni cu curmi la'e di'u la'e di'e ==== zbasu la .pon. ==== ni'o ca lo nu lo kelci cu tolyle'a lo tapla kei lo drata kelci poi jgari re tapla poi dunli le se tolyle'a tapla cu zifre lo nu cpedu le se tolyle'a tapla ta'i lo nu cusku zo .pon. .i lo kelci porsi cu se dicra .i lo kelci poi cpedu cu se kelka'u gi'e bilga lo nu punji le cimei le jubme gi'e tolyle'a lo tapla le xance .i la .pon. noi tolmipri cu stali co'u lo fanmo be lo nunkelpau lo nu se jarco .i ba bo kelka'u lo kelci poi pritu lo cpedu ==== zbasu la .kon. ==== ni'o lo nu zbasu la .kon. cu panra lo nu zbasu la .pon. lo ka lo cpedu cu jgari vo fa'u ci tapla poi dunli lo se tolyle'a tapla .i la .kon. noi tolmipri cu stali co'u lo fanmo be lo nunkelpau lo nu se jarco .i ro lo vo tapla pe la .kon. noi tolmipri cu crane lo gapru .i lo kelci poi cpedu lo tapla lo nu zbasu la .kon. cu lebna lo pa drata tapla le morsi bitmu gi'e ba bo tolyle'a lo pa tapla ==== zbasu la .tcaus. ==== ni'o lo kelci poi pritu lo tolyle'a cu se steci lo ka zifre lo nu cpedu lo se tolyle'a tapla lo nu zbasu la .tcaus. .i seni'ibo lo nu cpedu lo tapla tu'a la .tcaus. na zunti lo kelka'u porsi .i lo kelci poi cpedu lo tapla lo nu zbasu la .tcaus. cu bilga lo nu jgari lo re drata tapla pe la .tcaus. .i ky cpedu ta'i lo nu cusku zo .tcaus. .i la .tcaus. noi mipri cu se punji fi lo jubme gi'e stali co'u lo fanmo lo nu se jarco .i va'o lo nu ge lo kelci cu djica lo tapla lo nu zbasu la .tcaus. gi lo drata cu djica ty tu'a la .pon. .a la .kon. cu snada fa lo me ky .a py moi ==== zbasu la .madjan. ==== ni'o lo kelci poi nitcu lo pa tapla lo nu zbasu la .madjan. cu zifre lo nu cpedu ca lo nu ty se tolyle'a ro lo drata kei ta'i lo nu cusku zo .madjan. .i lo kelci cu lebna ty ije lo nunkelpau cu mulno .i va'o lo nu ge lo kelci cu djica lo tapla lo nu zbasu la .tcaus. .a la .kon. .a la .pon. gi lo drata cu djica ty tu'a la .madjan. cu snada fa lo me my moi .i va'o lo nu lo za'upa kelci cu djica lo tapla lo nu zbasu la .madjan. cu snada fa lo lidne be lo drata bei lo kelka'u porsi be lo nu jersi lo tolyle'a be ty .i za'a ro tapla ka'e se cpedu tezu'e lo nu zbasu la .madjan. .i ji'asai go'i fa lo tapla pe lo kanla remei ==== nunkelpau fanmo ==== ni'o lo nu lo nunkelpau cu farvi cu ca'o xaksu lo tapla pe le bitmu .i lo nunkelpau cu mulno ca lo nu pa lo kelci cu snada lo nu zbasu la .madjan. lo tapla poi ky ponse .i ku'i va'o lo nu ro tapla pe le na'e morsi bitmu cu se xaksu secau lo jinga kei lo cnino nunkelpau cu cfari ni'o ca lo nu lo nunkelpau cu mulno cu kanji lo kelsi'i poi lo jinga cu cpacu ke'a ro lo te jinga ni'o va'o lo nu lo stuna kelci cu jinga kei lo brife na carna .i va'o lo drata lo brife cu to'e julfa'a carna .i va'i lo stuna cu binxo lo berti .ije lo snanu cu binxo lo stuna .ije lo stici cu binxo lo snanu .ije lo berti cu binxo lo stici .i va'o lo nu no da jinga kei lo brife na carna ni'o xregau fi lo tapla .i lo cnino nunkelpau cu cfari == kelsi'i == ni'o ca lo nu lo nunkelpau cu mulno cu kanji lo selni'i poi lo zbasu be la .madjan. cu jinga ke'a .i ro te jinga kelci cu pleji lo se kanji .i lo kelci poi tolyle'a lo tapla poi se pilno lo jinga lo nu mo'u zbasu la .madjan. cu pleji lo remei be lo se kanji .i va'o lo nu lo jinga cu lebna lo romoi tapla lo bitmu kei ro te jinga cu pleji lo remei be lo se kanji === kanji la .fa'an. === ni'o lo javni pe lo nu jerna la .fa'an. zi'e ne di'e cu te porsi lo ka klani lo se jerna me la .fa'an. .i na ku lo javni cu simxu lo ka tu'a ce'u natfe tu'a ce'u .i va'o ro la .madjan. cu tinbe ro javni poi mapti .i di'e ro cumki klani be la .fa'an. zo'u ciksi lo sarcu be lo nu jerna lo klani ni'o ta'o ru'e vajni lo javni pe la .fa'an. fa po'o tu'a la .tcaus. .a la .pon. .a la .kon. .i na go'i fa tu'a lo kanla ku po'o ==== 1 fa'an ==== * la .madjan. poi gunma lo vomei be la .tcaus. be'o jo'u lo kanla remei * la .pon. .a la .kon. vu'o pe lo sevzi brife * la .pon. .a la .kon. vu'o pe lo jitro brife * lo xrula .a lo citsi vu'o pe lo sevzi brife to ro xrula ja citsi cu se tcita lo namcu poi ke'a te ckini xycy lo brife .i li pa cu srana lo stuna .i li re cu srana lo snanu .i li ci cu srana lo stici .i li vo cu srana lo berti toi * no xrula .e no citsi * lo nu mo'u zbasu ta'i lo nu lebna fi lo bitmu * lo nu mo'u zbasu sepi'o lo bitmu ke romoi tapla noi se lebna gi'a se cpedu .i la'e di'u se cmene lu nu lebna lo lunra lo cnita be lo xamsi li'u * lo nu mo'u zbasu sepi'o lo tapla poi se lebna ki'u lo nu zbasu la .kon. ==== 2 fa'an ==== * lo ro xrula * lo ro citsi ==== 3 fa'an ==== * la .madjan. poi gunma lo vomei be la .pon. .a la .kon. be'o jo'u lo kanla remei * lo xabycurve xance to ro tapla cu cmima lo mintu girzu .a lo nobli toi ==== 4 fa'an ==== * lo ci cmalu drakone to ge lo re drakone me la .pon. .a la .kon. gi lo drakone remei toi ==== 6 fa'an ==== * lo curve xance to ro tapla cu cmima lo mintu girzu toi ==== 10 fa'an ==== * lo mipri jmemei to lo vo mipri me la .pon. .a la .kon. toi * lo me la .kon. romei to lo vo me la .kon. jo'u lo kanla remei toi * lo ci barda drakone to lo ci drakone me la .pon. a la .kon. toi * lo vo cmalu brife to ge lo ci brife e la .pon. .a la .kon. gi lo brife remei toi * lo nobli romei to ge lo vo brife ja drakone me la .pon. .a la .kon. gi lo brife ja drakone remei toi * lo fanmo romei to ge lo vo me li pa .a li so me la .pon. .a la .kon. gi lo me li pa .a li so boi remei toi * lo xunjme drakone to ge lo xunre drakone me la .pon. .a la .kon. gi ro drata cu cukla toi * lo ri'ojme drakone to ge lo crino drakone me la .pon. .a la .kon gi ro drata cu bambusa toi * lo labjme drakone to ge lo blabi drakone me la .pon. .a la .kon. gi ro drata cu lerfu toi * lo sutra xance to lo nu zbasu la .madjan. ca lo pamoi kelka'u toi === galfi la .fa'an. lo kelsi'i === {| border=1 style="float:centert; margin:0 0 1em 1em" |+ !fa'an!!kelsi'i!!se tolyle'a tapla!!bitmu tapla |----------------- |0||1||1+1+2 = 4 kelsi'i|| ---- |----------------- |1||2||2+2+4 = 8 kelsi'i||4+4+4 = 12 kelsi'i |----------------- |2||4||4+4+8 = 16 kelsi'i||8+8+8 = 24 kelsi'i |----------------- |3||8||8+8+16 = 32 kelsi'i||16+16+16 = 48 kelsi'i |----------------- |4,5,6||16||16+16+32 = 64 kelsi'i||32+32+32 = 96 kelsi'i |----------------- |7,8,9||32||32+32+64 = 128 kelsi'i||64+64+64 = 192 kelsi'i |----------------- |10 o +||64||64+64+128 = 256 kelsi'i||128+128+128 = 384 kelsi'i |} === xrula jo'u citsi === ni'o lo xrula jo'u citsi tapla cu selfu fi po'o lo nu cpacu lo kelsi'i ni'o lo kelci ca lo nu lebna lo xrula ja citsi le bitmu cu punji xycy lo diklo be lo tolmipri fau lo nu lo crane cu gapru .i ba bo lebna lo drata tapla le morsi bitmu ni'o ro kelci ca lo nu fatri lo tapla ca lo cfari cu jarco lo xrula ja citsi poi se fatri ku'o gi'e porsi lebna lo basti tapla le morsi bitmu co'a lo stuna == drata javni == ni'o lo dei javni cu traji lo ka sampu .i lo drata javni noi pluja zmadu cu ta'e frica fi lo ka kelsi'i kanji ta'i makau [[Category:selkei]] 7ffniodwxxompglnsjiiznvto3nd227 0 5470 115698 104418 2026-11-08T15:04:34Z Kihurma 13124 jmina lo jo'auspi 115698 wikitext text/x-wiki {{johau|lo bankle pe [[la xuncku]]}} [[File:Const.chlorus02 pushkin.jpg|thumb|200px|blixra la konstantius xlorus noi turni lo sicpau be lo latmo sosygugje'a]]ni'o ni'o la '''konstantius. xlorus.''' goi ko'a nolraitru lo sicpau be lo [[latmo sosygugje'a]] de'i li no ci no mu bi'o no ci no xa .i ko'a jbena fi li ji'i no re mu no pi'e no ci pi'e ci pa la dardanias gi'e mrobi'o de'i li no ci no xa pi'e no ze pi'e re mu bu'u la eborakum to la iork toi .i ko'a patfu la [[la'o zoi Flavius Valerius Aurelius Constantinus zoi|poi banli konstantinus]] gi'e krasi lo trulanzu pe la konstantinus == ni'o ni'o li'i jmive == ni'o ko'a ve cu'u la'o zoi Historia Augusta zoi cu bersa la eutropius poi ke'a nobli ra'i lo berpau be la dardanias ku'o e la klaudias poi ju'o cu'i ke'a se famti la klaudius gotikus e la kuintilus vu'o poi pu nolraitru .i ku'i loi circre cu krici lo du'u lo du'u da lanzu ko'a e lo bi'u nai re nolraitru cu jitfa se xusra la poi [[la'o zoi Flavius Claudius Constantinus zoi|re moi konstatinus]] poi ke'a be'arbe'a ko'a ku'o te zu'e lo nu lo du'u ri srana lo re se sinma lidne cu se krici .i ko'a ca lo nu la karus turni cu viptru la dalmatias .i je se xusra fa lo du'u la karus pensi lo nu ri besygau je cedgau ko'a fi'o se basti la karinus poi ke'a bersa lo no'a gi'e na'o dukse djica lo nu ke'a terga'e se pluka ni'o de'i li no re so ci la noi nolraitru [[la'o zoi Gaius Aurelius Valerius Diocletianus zoi|diokletianus]] cu finti le turni vonmei ciste to va'i zoi zoi Tetrarchia zoi toi .i ta'i bo ko'a fendi lo jecta lo sicpau e lo sunpau .i ro lo se go'i cu se turni lo pa turnrgaugustu to va'i zoi zoi Augustus zoi toi poi ke'a te vipsi lo pa turnrkaisare to va'i zoi zoi Caesar zoi toi .i la diokletianus turnrgaugustu lo sunpau .i la galerius turnrkaisare se va'u lo go'i .i la konstantius turnrkaisare se va'u la maksimianus noi ke'a turnrgaugustu lo sicpau ku'o gi'e spebi'o la teodoras noi speti'u my .i ri rorci xa de ko'a .i ko'a pu spesti la elenas poi ke'a ko'a pa moi speni gi'a pampe'o zi'e poi ke'a pu rorci la konstantinus ko'a .i la elenas se krasi la nikomedeias pe tu'i la asias minor .i se gasnu fa lo nu ko'a jatna la galias e la britanias e ju'o cu'i la ispanias ni'o de'i li no re so ci ko'a vi la bononias to la buloniys toi cu jinga lo jenmi pe la karausius poi ke'a de'i li no re bi xa pu xusra lo du'u ke'a nolraitru bu'u la britanias e lo berpau be la galias .i la karausius se catra la alektus poi ke'a catnlrationale fi'o se selfu lo no'a .i ba bo la alektus co'a jatna la britanias .i de'i li no re so xa ko'a minde la asklepiodotus poi ke'a catnrpraifektupraitoriu ku'o lo nu gunta lo bi'u nai daplu .i ja'e bo la alektus te jinga gi'e se catra .i je la britanias di'a se turni lo latmo jecta ni'o de'i ji'a li no re so xa ko'a damba lo natmrlalamana bu'u la lingonais to la lonj toi pe tu'i la galias .i ca bo ko'a rinju ne'i lo bi'u nai tcadu .i je ku'i lo jenmi pe ko'a ba za lo cacra be li xa cu klama ko'a te zu'e lo nu sidju ko'a kei gi'e jinga fi lo bi'u nai bradi .i ko'a za'u re'u jinga fi ri bu'u la uindonisas to la vindic toi ja'e lo nu lo korbi be bu'u la [[la'o zoi Rhein zoi|rain]] cu nurmau se bandu .i la diokletianus e la maksimianus de'i li no ci no mu cu co'u turnrgaugustu ki'u lo nu dy bilma .i ja'e bo ko'a fa'u la galerius vu'o noi turnrkaisare co'a turnrgaugusti lo sicpau ku fa'u lo sunpau .i la seuerus e la maksiminus gau ku co'a turnrkaisare .i la konstantinus noi ke'a pu pacna lo nu turnrkaisare cu sidju lo patfu be vo'a lo nu damba bu'u la galias e la britanias ni'o ko'a de'i li no ci no xa bu'u la eborakum cu mrobi'o .i je lo du'u la konstantinus cu turnrgaugustu cu se xusra lo jenmi == ni'o ni'o krasi == ni'o krasi fa lo pe la uikipedias ge'u glico [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Constantius_Chlorus&oldid=194573565 velfarvi] be de'i li re no no bi pi'e no re pi'e re bi [[Category:latmo sosygugje'a nolraitru]] 8gdamsfxju28lpdtyc0vxm7o4ghxzz2 0 5704 115691 115607 2026-11-08T14:57:24Z Kihurma 13124 jmina lo jo'auspi 115691 wikitext text/x-wiki {{johau|1=simsa be so'e da je frica ku'i be lo bankle pe [[la baupla fuzykamni|BPFK]] (to ralju lo te frica fa tu'a <abbr title="noi ca'e ke'a dunli zo so'oi">zo soi</abbr> toi)}} ni'o lo '''toldi''' (to la'o me. Lepidoptera .me toi) fau lo nu ri se klesi ji'i 160 ki'o se skicu jutsi ne ji'i 130 jutlanzu zi'e ne 46 brajutlanzu cu zmadu ro .ordre be lo [[cinki]] be'o po'u nai lo [[cakcinki]] (to la'o me. Coleoptera .me toi) lo ka xo kau da jutsi ce'u .i ca ro nanca ji'i 700 cnino jutsi cu se zatfa'i .i su'a lo toldi cu zvati ro kontinenta po'u nai la ziptu'a<span class="cx-segment cx-highlight" data-segmentid="112"></span> <span class="cx-segment" data-segmentid="116"></span> == lo krasi be lo cmene == [[File:Cethosia_cyane.jpg|thumb|la'o me. ''[[Cethosia cyane]]'' .me]] ni'o zo ''toldi'' cu lojbo gismu gi'e se krasi lo valsi pe lo cnita gredile .i lo plana se ciska lerfu cu poi'i lo ka ke'a pagbu ce'u cu kampu zo ''toldi'' jo'u lo krasi valsi {| class="wikitable" ! krasi bangu !! lojbo lerpoi !! krasi valsi |- | [[jugbau|jungo]] || '''d'''ie || 蝶 (dié) |- | [[glibau|glico]] || by'''t'''rf'''l'''a'''i''' || butterfly |- | [[xinbau|xindo]] || '''t'''it'''li''' || तितली (titalī) |- | [[sanbau|spano]] || p'''oli'''i || polilla |- | [[rukybau|rusko]] || m'''ol''' || моль |} ni'o lo saske cmene po'u zoi me. ''Lepidoptera'' .me cu smudu'i «lu se piltapla se nalci li'u» gi'e [[xelso]] lujvo gi'e gunma zoi me. ''λεπίς'' .me (to zo piltapla toi) jo'u zoi me. ''πτερόν'' .me (to zo nalci toi) .i [[purda'o zei xelso]] valsi lo toldi fa zoi me. ''ψυχή'' .me noi ke'a smudu'i zo pruxi .a zo selva'u ku'o ki'u lo nu lo toldi pu jai se krici fai lo ka ce'u xadyka'i lo remna pruxi == lo tcila be lo makcu toldi == ni'o lo makcu toldi cu dunli ji'i ro drata cinki lo ka ma kau stura lo [[xadni]] ni'o lo toldi cu banro lo milmitre be li 1.5 bi'i li 100 (to lo nalci na menre toi) .i ca'o jinvi lo du'u brarai lo toldi fa lo [[glauka zei toldi]] po'u la'o me. ''[[Thysania agrippina]]'' .me zi'e ne lo [[ketco]] tumla .i lo me ra toldi cu poi'i lo nalci be ke'a cu kuspe lo cenmitre be li 25 bi'i 30 .i lo .[[atlastoldi]] (to la'o me. ''Attacus atlas'' .me toi) ne lo snanu stuna [[xazdo]] tumla cu jai se jinvi fai lo ka lo sefta be lo nalci be ce'u cu brarai ===lo gansyjimca=== [[File:Antennae_ctb.png|thumb|su'o lo gansyjimca klesi pe lo donri toldi]] ni'o so'i da ka'e stura lo [[gansyjimca]] .i je so'i toldi jutlanzu cu se steci lo ka ma kau stura lo gansyjimca be ce'u .i zasti fa lo ciltytai gansyjimca .e lo planyseljipno gansyjimca (to noi ke'a ciltytai gi'e poi'i lo jipno pagbu be ke'a cu plana toi) .e lo komcytai gansyjimca (to noi pa mlana be ke'a cu se jimca so'i sirji toi) .e lo pimlytai gansyjimca (to noi ro re mlana be ke'a cu se jimca so'i sirji toi) .i cafne fa lo nu lo nakni lo fetsi cu frica lo ka ma kau stura lo gansyjimca be ce'u .i va'o lo nu frica kei lo nakni cu zmadytce lo fetsi lo ka ma kau ni lo gansyjimca be ce'u cu se viska jai frili .i lo toldi se pi'o lo gansyjimca be ri cu kakne lo ka ce'u [[sumne]] .i su'o toldi cu go'i lo ka ce'u [[palpi]] .a lo ka ce'u [[vu'irga'e]] .a lo ka ce'u ganse lo du'u ma kau [[nilglare]] .i lo nu ganse lo stimulu cu se rinka lo cmalu [[kerfa]] poi ke'a zvafai lo gansyjimca .i lo nu lo gansyjimca cu komcytai ja pimlytai cu se jalge lo nu lo sefta cu mutce calbramau ja'e lo nu lo ni sumnyka'e cu bramau .i lo nakni ki'u ru kakne lo ka ce'u ganse lo [[notpanci]] poi lo [[glebre|gletybredi]] fetsi pu dirce ke'a ku'o ca lo nu mutce zvada'o .i ru vajni lo toldi poi lo xa'ugri pe ke'a cu preja mutce ja'e lo nu na funca penmysi'u .i lo fetsi cu ganse fi lo ri gansyjimca fe lo du'u ma kau drani ciftoldi bo cidjyspati === lo moklu tutci === [[File:Butterfly_tongue.jpg|thumb|[[dicka'u zei cmavistci]] pixra lo toldi stedu pe fau lo nu lo djasakrango na ca'o se pilno gi'e se ki'u bo sarlytai]] ni'o lo [[moltci|moklu tutci]] be lo toldi cu zmadu lo me lo drata cinki moi lo ka ce'u steci mutce se pilno .i so'a toldi jutsi (to ro co'e po'u nai la'o me. [[Micropterygidae]] .me toi) zo'u lo nu makcybi'o cu se pagbu lo nu lo moklu tutci co'a clani [[tubnu]] .i lo moklu tutci pe tai ku na'o se pilno fi lo ka sakci lo djalitki kei gi'e se cmene zo [[djasakrango]] .i lo toldi jutsi cu fricysi'u lo ka ma kau nilclani lo djasakrango ni'o su'o toldi jutsi (to mu'a la'o me. [[Saturniidae]] .me .e la'o me. [[Lasocampidae]] .me toi) zo'u lo makcu na kakne lo ka ce'u citka ja pinxe .i je lo djasakrango cu [[tolfarvi]] mulno .i va'o ku lo makcu cu plika'e lo po'o se citka be vo'a bei ca lo nu vo'a cifnu === lo kanla === [[File:Pieris_rapae_head_Richard_Bartz.jpg|right|thumb|lo stedu be la'o me. ''[[Pieris rapae]]'' .me sei ka'e viska be lo kanla .e lo djasakrango]] ni'o lo kanla be lo makcu toldi cu [[grikanla]] <abbr title="so'oi">soi</abbr> ke'a dunli tu'a lo drata cinki .i lo grikanlysle poi ke'a pagbu lo grikanla cu su'e 6000 mei .i so'i toldi jutsi zo'u me lo kanla fa re [[sapkanla]] ku ji'a noi se pi'o ke'a seltcacybi'o tu'a lo donri jo'u lo nicte .i ge nai lo dortoldi gi ja'ai lo ctetoldi zo'u pagbu lo kanla fa lo [[skamivysle]] ku noi ke'a cumri'a lo nu ra stika lo ni [[gusycai]] fa lo darca be lo kanla ku [[gusni]] .i lo [[lenjo]] pe lo toldi kanla cu stodi lo ka ma kau ce'u tarmi kei gi'e {{vlaxagji||zmamapti lo nu viska lo zvajbi kei tu'a lo zvada'o}}<!-- sei za'a dai so'o lo valsi pe lo se fanva no lojbo cu panra --> === lo cutne === [[File:Microphoto-butterflywing2.jpg|thumb|cmavistci pixra lo piltapla se gacri ke toldi nalci]] [[File:Biston.betularia.f.carbonaria.7209.jpg|thumb|lo manska klesi be la'o me. ''[[Biston betularia]]'' .me]] [[File:Heliconius_hecale_2_Richard_Bartz.jpg|thumb|lo nalci be la'o la. ''[[Heliconius ismenius]]'' .la]] ni'o lo [[cutne]] cu se pagbu ci da (to lo cracutne .e lo mijycutne .e lo rixycutne toi) noi ke'a djinytai gi'e se jimca lo muvdu rango .i ro pagbu cu se jimca pa gunma be lo re [[tuple]] .i so'i donri toldi cu poi'i lo pa moi be lo gunma be lo re tuple pu tolfarvi gi'e se pilno fi lo po'o ka ce'u lumcyse'i ni'o lo toldi cu kakne lo ka ce'u [[tirna]] .i lo [[kerlo]] be ra cu zvati ga lo trixe pagbu be lo cutne gi lo betfu === lo nalci === ni'o xoi su'e so'u da ke'a nafmupli cu ralju fa lo nalci lo se pilno be lo makcu toldi bei lo ka muvdu .i lo crane nalci jo'u lo trixe nalci ge fricysi'u lo ka ce'u lo cutne ma kau jorne gi ku'i na'o jonsi'u su'o steci se morna ze'a lo nu vofli kei xoi ke'a zasni .i jbini lo re sefta be lo nalci fa lo [[nalcyblutu'u]] ku noi ze'a lo bavjbi be lo ro moi co nu kapyvi'i cu tisna lo [[ciblu]] ja'e lo nu lo nalci fau gi pityba'o gi jdika lo ka ce'u rotsu .i ba lo bi'u nai nu banro zo'u lo nalci co'a tinsa .i je lo nalcyblutu'u co'u se pilno .i lo re sefta be lo nalci cu se gacri lo toldi zei piltapla ku noi ke'a klesi lo [[kerfa]] gi'e jai fanta lo nu ka'e viska lo nalcyblutu'u === lo betfu === ni'o lo betfu be lo makcu toldi cu se pagbu lo 10 {{vlaxagji||[[xadyclapauke'u]]}} <!-- to'i .e'e sai doi ca'o stika do basygau su'o xagmau toi --> ku noi ke'a tarmi dunsi'u gi'e se gacri lo piltapla ku noi lo se skari be ke'a cu jai fancuka tu'a lo jutsi .i nenri lo go'i fa mu'a lo [[risna]] .e lo [[canti]] .e lo [[ganti]] ku noi ke'a si'a jai se fricysi'u lo jutsi ku'o .e lo so'o [[cigla]] be lo notpanci .i su'o jutsi zo'u lo jipno be lo betfu cu se jimca lo kerfa poi ke'a fau lo nu punji lo tsiju cu se vikmi gi'e co'a gacri ri .i su'o jutsi zo'u lo betfu cu se jimca lo poi'i lo nu pencu ke'a cu se jalge lo nu ke'a pambyse'a lo [[vindu]] lo pencu === lo nenri be lo xadni === ni'o lo risna ku noi ke'a tubnytai cu [[pambe]] lo ciblu ku noi lo nenri [[rango]] ke'a jbini ku'o fo lo dalti'e fi lo dalcra .i lo ciblu cu se runta ge lo djaka'u gi nai ku'i lo [[kijno|kijnygapci]] .a lo [[tabrelkijno]] .i lo ka se pi'o ce'u lo toldi cu vasxu cu se zilfinti lo so'i [[vaxtu'u]] ku noi ke'a kevna lo skapi gi'e pluta lo ro nenri rango .i lo nu su'o da zo'u ga nai lo vaxtu'u su'o dubjavmau be da cu se nilclani gi na ku ro jorne be ru rango cu se darca lo nermu'u gapci cu se jalge lo nu lo toldi .e lo cinki ku su'a cu se nilbarda ma kau .e nai su'o dubmau be ri ni'o lo ralju co [[nirna]] se jimca cu zvati lo dalcnita gi'e se dalgaprymau lo canti .i lo go'i cu re mei gi'e se pagbu fe'e pa roi ro xadyclapauke'u lo cmabesna gi'e se jornysi'u ri .i bu'u lo cutne cu se jbini fa lo se jimca lo canti .i je bu'u lo stedu cu jorne fa lo se jimca lo [[besna]] ku noi re cmabesna ke'a pagbu .i lo nirna se jimca jo'u lo besna cu tolsimxu lo ka tu'a ce'u sarcu lo nu tu'a ce'u katci .i ja'e bo cumki fa lo mu'a nu lo toldi poi lo besna be ke'a xa'o morsi to'e ri'a nai ca'o zukte lo ka ce'u muvdu .i lo canti cu se tolfanmo lo [[galxe]] ku noi ke'a marji lo sluji gi'e pambe lo cidja .i bu'u lo midju be lo canti lo djaka'u cu runta gi'e pagre lo pilka be lo canti lo ciblu .i lo daltrixyrai be lo cibypau be lo canti cu se stuzi lo [[cenrini]] ku noi lo festi pa'o ke'a darca lo nenri be lo canti gi'e ba bo pagre lo fe'e fanmo be ri ku no'u lo [[ganxo]] .i su'o lo bi'u nai toldi poi ke'a ca lo nu makcu na ka'e citka zo'u lo canti cu tolfarvi gi'e co'u zasti ni'o lo [[ganti]] cu se stuzi lo trixe pagbu be lo betfu .i lo nakni zo'u lo ganti cu gapru lo canti gi'e re ja pa mei gi'e jorne lo pa tubnu poi ke'a pluta fo lo [[nakpinji]] fi lo bartu pe'e je se ni'i bo ca lo nu gletu ce'e fi lo nenri be lo fetsi .i je lo [[nakso'a]] ta'e pu lo nu barmu'u lo xadni co'a nenri lo [[naksovbakfu]] ku noi vo'a ri se bandu ze'a lo nu gletu .i lo fetsi zo'u lo ganti cu re mei gi'e poi'i ro ke'a cu se jorne vo tubnu poi ne'i ke'a farvi fa lo pilka be lo [[fetso'a]] == lo tcila be lo ciftoldi == [[File:Laothoe_populi_3.jpg|thumb|la'o me. ''[[Laothoe populi]]'' .me poi ke'a cifnu]] [[File:Chenille_de_Grand_porte_queue_(macaon)_Fausses_pattes.jpg|thumb|lo betfu tuple be lo ciftoldi be lo [[rundini zei toldi]]]] [[File:Phlogophora.meticulosa.6965.jpg|thumb|lo stedu tcila be lo ciftoldi be la'o la. ''[[Phlogophora meticulosa]]'' .la]] ni'o lo nu cifnu cu ralju lo pagbu be lo nunji'e be lo toldi lo ka ri ca ce'u citka .i so'o klesi (to mu'a la'o me. Saturniidae .me .e la'o me. Lasiocampidae .me toi) zo'u ba'e steci lo nu cifnu kei fa ka bu .i lo go'i cu poi'i lo nu ke'a makcu cu zilfinti lo po'o ka ke'a ca ce'u litru gi'e rorci kei kei gi'e mrobi'o ki lo nu vo'a makcybi'o kei ba zi ku .i lo cifnu cu sutra lo ka ce'u banro kei ja'e lo nu nitcu fa vo'a lo ka ce'u so'i roi kapyvi'i (to na'o ji'i 5 roi toi) .i lo ciftoldi ca ro nu ri kapyvi'i cu zenba lo ka ma kau ni ce'u calbra kei kei lo ka ce'u ce'u pilji li ji'i re === lo xadyclapau .e lo jimca === ni'o lo torso be lo ciftoldi zo'u lo xadyclapauke'u tai tu'a lo drata [[bixycinki]] cifnu cu smisi'u lo ka ma kau ce'u jvinu .e lo ka tai ma kau jorne fa ce'u lo lamji be ri .i lo xadyclapauke'u pe nai lo stedu na'o 13 mei .i 3 mei fa tu'a lo cutne .i je 10 mei fa tu'a lo betfu (to ku'i so'i jutsi zo'u lo ro ja da'a pa ja da'a re moi cu pavbi'o toi) .i tai tu'a lo makcu cu frili fa lo ka fricysimju'o lo stedu jo'u lo cutne jo'u lo betfu ni'o lo stedu na'o jdari ri'a lo nu pagbu lo pilka be ri fa lo [[cinkyjalna]] .i lo cnita pagbu be lo stedu sefta cu se stuzi 2 pi'i su'e 8 grikanlysle ku (to na'o 2 pi'i 3 mei toi) noi ke'a tai tu'a lo drata bixycinki cu seplysi'u gi'e ja'e bo sapkanla simsa .i vajnyrai je visfrilyrai lo pagbu be lo stedu fa lo moltci ku noi ge se pi'o ke'a marxa lo cidja gi ke'a mutce co bardymau lo noi ke'a tordu ku'o gansyjimca ni'o soi ke'a dunli tu'a lo makcu cu se pagbu fa ro lo ci xadyclapauke'u be lo cutne fa re tuple .i ri simsa lo me lo makcu moi lo ka ma kau ce'u stura kei gi'e mutce ku'i lo ka cmalymau vo'e kei gi'e na'o se pilno fi lo ka ce'u jgari lo cidja .i na'o ku lo gapru pagbu be lo cracutne cu jdari .i je lo re mlana be ri cu se pagbu lo re vaxtu'u kevna .i to'e cafne fa lo nu drata ke cutne pagbu ku ji'a se pagbu lo vaxtu'u kevna ni'o lo betfu na'o se pagbu fe'e pa roi ro xadyclapauke'u re vaxtu'u kevna (to ku'i lo trixe jibni xadyclapauke'u zo'u cafne fa tu'a na ku toi) .i lo pa moi be lo betfu xadyclapauke'u be'o .e lo re moi soi ke'a frica tu'a lo [[cmubifce]] na se pagbu lo [[beftu'e]] .i ja'a pagbu fa ri ge lo ci bi'o xa moi gi lo ro moi .i lo beftu'e soi ke'a frica tu'a lo cutne tuple cu se clapau no da gi'e se jipno lo so'i genxu ku noi lo gunma be ke'a cu djinytai zi'e noi pilno ke'a lo ka jgari lo se cpare spati ni'o lo crane pagbu be lo betfu cu se pagbu lo cigla be lo [[silka]] === lo frica tarmi === ni'o so'o jutlanzu zo'u lo tarmi be lo cifnu cu frica tu'a di'u .i mu'a la'o me. Micropterygidae .me zo'u lo pa ja re moi be lo betfu xadyclapauke'u cu se pagbu lo beftu'e .i la'o la. Geometridae .la zo'u lo beftu'e se pagbu xadyclapauke'u cu mu mei na je so'u re mei .i si'a so'o klesi be lo glauka zei toldi zo'u ci mei .i la'o me. Limacodidae .me zu'u nai zo'u ro lo cutytu'e .e ro lo beftu'e cu tolfarvi soi jalge fa lo nu muvdu fa lo cifnu tai tu'a lo sonli ni'o lo noi lo pilka be ke'a cu xutla ku'o cifnu pe la'o me. Papilionidae .me cu poi'i lo gapru pagbu be lo cracutne be ke'a cu se jimca {{vlaxagji||lo ranti je se stuzi be lo cigla be lo to'e jai pluka be lo gunta da'i be ke'a ku se panci}} .i lo bi'u nai jimca ge ta'e ku nenri lo cutne gi'e fau bo kunti gi poi'i lo toldi cu kakne lo ka gau ce'u ke'a xoi ke'a sutra fau gi tisna gi co'a bartu ni'o so'i ciftoldi cu se pagbu xoi ke'a ri bandu tu'a lo [[cipni]] .a lo [[catryparji]] ke [[bifce]] ja [[sfani]] se'u lo [[kinjipu]] .a lo vindu se nenri kerfa .i la'o me. [[Nymphalidae]] .me zo'u cafne fa tu'a lo kinjipu .i la'o me. Arctiinae .me zu'u nai zo'u lo kerfa cu so'i mei gi'e denmi .i la'o me. Lymantriidae .me zo'u lo jvinu be lo cifnu cu to'e fadni ri'a lo nu {{vlaxagji||to'e manfo lo ka ma kau ni denmi fa lo kerfa pe ce'u}}<!-- .e'o sai ko mablyjdikygau --> .i lo noi ke'a na'o za'u 600 ki'o mei ku'o kerfa be lo [[Thaumetopoea processionea|cindu zei dzupoi zei toldi]] cu raunzu lo ka vindu kei lo nu so'i remna ri'a lo nu po'o ri zvajbi lo bi'u nai toldi cu lifri lo te [[srebadbi'a]] === lo nenri === ni'o lo besna cu cmalu (to ri'a lo ra'u nu lo kanla cu cmalu toi) gi'e se stuzi lo cnita pagbu be lo stedu .i lo canti cu kaijbi lo ka sirji .i lo ganti xa'o lo nu cifnu ka'e se viska gi'e se stuzi lo gapru pagbu be lo betfu == lo tcicrmimikri .e lo nunkajde == [[File:Inachis_io_beentree_brok_2005.jpg|thumb|[[skaruki zei toldi]]]] [[File:Aegeria_apiformis.jpg|thumb|la'o me. ''[[Aegeria apiformis]]'' .me]] === lo makcu toldi === ni'o ri'a lo nu so'i re'ucti cu kalte lo toldi cu farvi fa so'i jutsi lo ka lo jvinu be ce'u ga tcica fi lo ka na viska lo se zvasisku kei .a lo ka jifkri lo du'u lo se viska cu ckape, gi jai se pi'o jarco lo ka pagbu ce'u fa lo vindu .i so'i jutsi zo'u lo piltapla morna pe lo nalci cu vinsmi lo kanla be lo barda mabru ku ku mu'a, soi ri'a ke'a lo citka da'i be lo toldi cu se jenca gi'a batci na'e bo lo xadni be lo toldi<!-- sei za'a dai lo xusra be lo du'u lo jbobau cu tokpona cu drani -->{{vlaxagji|zoi .dot. Tarnung Aposematismus Mimikry .dot.}} .i la'o me. ''[[Aegeria apiformis]]'' .me mutce lo ka ce'u vinsmi lo [[Vespa|bifcrvespa]] ni'o so'o dortoldi jutsi zo'u ge lo gapru sefta be lo nalci cu skavrici gi'e visfrili gi ku'i lo cnita sefta cu vinsmi lo pezli .i lo nu go'i cu curmi lo nu ge mipse'i ca lo nu cando gi jenca lo to'e ri'a nai zvafa'i be lo toldi .i so'o ctetoldi jutsi zo'u lo gapru ke nalci sefta cu vinsmi lo pilka be lo [[tricystani]] .i lo nu vinsmi lo [[kalci]] be lo cipni kei ku ji'a na to'e cafne soi la'o me. ''[[Casopilos sylvata]]'' .me ke'a jai mupli === lo ciftoldi === [[File:Deilephila_elpenor_2.jpg|thumb|lo ciftoldi tarmi be la'o me. ''[[Deilephila elpenor]]'' .me]] ni'o lo nu cifnu ku ji'a jai ca so'i mei fai lo danlu poi ke'a ckape lo toldi .i ja'e bo lo ka tcica gi'a mipse'i gi'a kajde cu zilfadni lo cifnu ku ji'a .i lo citka be lo [[ckunu]] pezli cu poi'i ga pi ro lo xadni gi su'o pagbu be ri cu vinsmi lo bi'u nai pezli .i mu'a la'o me. ''[[Thera firmata]]'' .me cu poi'i vinsmi ge fa lo torso be ke'a lo ckunu pezli gi fa lo stedu be ke'a lo za'e {{vlaxagji||[[jimcycumstu]]}}<!-- ko .e'o --> ni'o la'o me. Papilionidae .me .e la'o me. ''[[Trilocha]]'' .me vu'o mu'a zo'u lo cifnu cu vinsmi lo kalci be lo cipni ni'o so'i jutsi be la'o la. Geometridae .la zo'u lo cifnu cu vinsmi lo jimca .a lo pezli vu'o ne lo tricu poi ke'a ra cidja .i la'o me. ''[[Nemoria arizonaria]]'' .me zo'u lo ka ce'u jvinu lo toldi cu fancuka lo ka ce'u citsi gi'e ca'o fasnu .i ra simsa ge ca lo vensa lo xrula be lo se citka be ra cindu gi ca lo crisa noi ra ca ke'a citka lo xrula na .e lo pezli ku'o lo se jgari be ra cmalu ke cindu jimca ni'o ge la'o me. Papilionidae .me gi la'o me. Sphingidae .me cu poi'i so'o jutsi be ke'a cu farvi lo ka jvinu je se tarti simsa lo cmalu [[since]] .i lo cutne cu vinsmi lo stedu be lo since .i la'o me. Papilionidae .me zo'u ji'a lo noi ke'a ca lo nu cando cu nenri lo cutne ku'o {{vlaxagji||se panci cigla se pagbu jimca}}<!-- (to .u'u sai toi) --> cu vinsmi lo tance be lo since == lo jmive tadji .e lo nuntarti == === lo se tarti be lo makcu be'o pe lo nu cpacu lo cidja === [[File:Trinkender_Schmetterling.jpg|thumb|left|nu la'o me. ''[[Cynthia cardui]]'' .me pinxe lo [[rulsatlitki]]]] [[File:PierisSaltLick.jpg|thumb|nu jmaji fa lo so'i mei be la'o me. ''Pieris rapae'' .me bu'u lo se zvati be lo [[silna]]]] [[File:Apatura_eat_frog_2010_G2.jpg|thumb|nu la'o me. ''[[Apatura]]'' .me pinxe fi lo morsi [[cimra]]]] ni'o lo makcu toldi na'o citka se pi'o lo djasakrango lo djalitki ku ra'u noi lo rulsatlitki ke'a mupli .i lo xrula poi ra ke'a volkla ca lo nu go'i na'o so'i mei ja'e lo nu tu'a lo nu go'i cu me lo ralju be lo jai ta'i {{vlaxagji||[[sovyfai]]}} be fai lo spati nakso'a .i so'o spati jutsi zo'u lo xrula cu raunzu lo ka ce'u jarki gi'e clani kei lo ka ce'u goi ko'e zo'u lo toldi ku po'o snada lo ka ce'u {{vlaxagji||pecycpa}} lo sovda be ko'e lo ganti be ko'e .i ku'i na ro mei lo cidja be lo makcu fa lo rulsatlitki .i ji'a me lo se go'i fa lo [[grutyjisra]] .e lo [[spablu]] .e lo se vikmi be lo spablu se cidja [[miptera]] .i la'o me. ''[[Acherontia atropos]]'' .me co'i farvi lo ka cidja ce'u fa lo [[bicysakta]] ku ra'u .i ji'a so'i toldi cu pinxe lo djacu lo [[dirgo]] .a lo [[jacysenta]] .i ta'i lo nu go'i cu cpacu lo jai se claxu ke {{vlaxagji||nunji'e jai sarcu [[kunra]]}} ni'o so'o toldi jutsi zo'u cidja lo makcu fa lo kalci .a lo [[pinca]] .a lo [[xasne]] .a lo [[kaldirgo]] litki .i tu'a lo kalci .e lo xasne cu tcaci so'o jutsi be la'o me. Nymphalidae .me (to mupli fa la'o me. ''[[Apatura iris]]'' .me toi) .i mupli lo poi'i lo kaldirgo ke'a cidja kei fa la'o me. ''[[Lobocrapsis griseifusa]]'' .me ne lo [[frikytu'a]] ge'u .e la'o me. ''[[Archyophora]]'' .me ne lo [[brazygu'e]] ge'u .e la'o me. ''[[Filodes fulvidorsalis]]'' .me ne lo snanu stuna pagbu be lo [[zdotu'a]] .i lo nu lo go'i cu pencu lo kanla cu se jalge lo nu lo kaldirgo cigla cu katcyze'a .i ta'e pinxe lo kaldirgo be lo barda [[bogda'u]] (to mu'a lo barda [[mabru]] .e lo [[timsaxu]] toi) .i ri'a lo nu lo [[malgaci]] daplu cu se xabju no mapti ke barda bogda'u cu pinxe fa lo xabju be ru ke kaldirgo pinxe toldi (to mupli fa la'o me. ''[[Hemiceratoides hieroglyphica]]'' .me toi) bi'ai ku lo me lo cipni moi .i lo tarmi be lo djasakrango be ra cu jai curmi lo nu jonse lo cnita be lo [[kalgai]] ca lo nu lo cipni cu sipna .i so'o se cidja be lo danlu se cupra litki ku toldi cu poi'i lo ciblu ku ji'a ka'e cidja ke'a .i so'o drata (to mupli fa so'o jutsi be la'o me. ''[[Calyptra]]'' .me toi) cu poi'i ge lo ciblu cu ralju lo cidja be ke'a gi lo djasakrango be ke'a cu [[tunta]] lo danlu ja'e lo nu darca tu'a lo ciblu .i lo go'i ka'e fatrygau lo [[majvu]] lo se menre be lo remna ku ji'a === lo se tarti pe lo nu vofli === {{kunti pagbu|krinu fa lo nu so'i jai sarcu smuni no da se valsi}} [[File:AnthocharisCardamines_1606Z1.jpg|thumb|lo [[narjyjipno zei toldi]] poi ke'a ca'o vofli]] [[File:Macroglossum_stellatarum01.jpg|thumb|nu la'o me. ''[[Macroglossum stellatarum]]'' .me ca gi vofli gi pinxe lo rulsatlitki]] === lo se tarti be lo cifnu === ni'o lo ciftoldi ku noi lo stura be ke'a cu mutce co frica lo me lo makcu moi cu citka xoi ke'a mutce si'a co frica tu'a lo makcu .i na'o pa moi lo ro se citka be lo ciftoldi fa lo pilka be lo tsiju be fi ri .i zu'u nai ralju lo cidja be lo ciftoldi fa lo pagbu be lo spati be'o ku noi mupli ke'a fa lo [[pezli]] .e lo [[xrula]] .e lo [[grute]] .i so'i toldi jutsi cu poi'i lo se citka be ke'a spati jutsi cu so'u .a vei <abbr title="«lu ji'a sai li'u» smujbi">.ai'ai</abbr> so'u pa mei .i su'o so'u toldi jutsi ku zu'u nai zo'u cidja fa lo [[rectu]] (to mupli fa la'o me. ''[[Hyposmocoma molluscivora]]'' .me noi ke'a citka lo [[sonli]] toi) === lo nu renvi lo dunra === ni'o lo toldi poi ke'a na'o xabju lo ta'e jai bu'u dunra bi'ai renvi lo dunra .i lo makcu be ze'a lo dunra ku jutsi cu so'u mei gi'e se mupli la'o me. ''[[Gonepteryx rhamni]]'' .me .e lo skaruki zei toldi .i so'i jutsi zo'u renvi lo dunra fa lo tsiju .a lo cifnu .a lo iupna ta'e ku .i na'o ku ca lo dunra lo toldi cu se marbi lo brifypindi stuzi gi'e na muvdu .i ku'i ca lo no'e lenku ke dunra donri lo go'i ku poi cifnu ja makcu ka'e barkla gi'e citka .i bu'u lo [[brama'a]] zo'u cafne fa lo nu lo'e toldi ze'a lo nunji'e be ri cu renvi za'u pa dunra === lo nu litru === ni'o so'o toldi jutsi cu cenba xoi ke'a nancydikni se'u lo ka ce'u kuspe ce'u noi ke'a tumla kei gi'e va'i di'i litru .i mu'a go'i fa za'u 200 ta'e xabju be lo [[tropika]] jbini .i slabytce lo skepre fa la'o me. ''[[Danaus plexippus]]'' .me ne lo bemtu'a zi'e noi lo se ki'otre be lo pluta pe ke'a ta'e zmadu li ki'o ku'o .e la'o me. ''[[Vanessa cardui]]'' .me noi me lo se litru be ke'a fa lo jbini be lo [[rontu'a]] jo'u lo [[berfi'otu'a]] ku'o vu'o mu'a ni'o so'i jutsi pe lo snanu pagbu be lo rontu'a na ka'e renvi lo dunra pe lo berti be lo [[.alpi]] cmanytu'a gi'e ku'i gapygre ri ca ro nanca .i me lo go'i fa la'o me. ''Vanessa cardui'' .me .e la'o me. ''[[Vanessa atalanta]]'' .me .e la'o me. ''Macroglossum stellatarum'' .me vu'o noi ta'e ku volkla fa ke'a lo berti ca lo vensa gi'e rorci fa ke'a bu'u lo berti gi'e volkla fa su'o lo panzi be ke'a ca lo critu lo snanu ni'o no da zo'u birti fa lo skepre lo du'u da {{vlaxagji|xu mukti sa'u|darnyrinka}} lo nu lo toldi tai litru .i me lo se smadi fa tu'a lo nu jalge fa lo nu xoi ke'a cunso cu banro fa lo se xabju se kuspe lu'u .e tu'a lo nu {{vlaxagji||za'e taske}}<!-- sei .e'o stidi li'o --> ca su'o pagbu be lo crisa fa lo cidja spati pe lo snanu se xabju lu'u .e lo du'u lo rinka be lo nu co'a litru be'o noi mu'a ju'o cu'i ke'a tcima morna ba'o fasnu == lo nu rorci .e lo nu farvi == === lo tsiju === ni'o lo toldi cu me lo traji be fi lo cinki bei fe lo ka lo [[tsiju]] be ce'u cu pluja .i mu'a lo toldi jutsi cu vricytce lo ka lo tsiju be ce'u ma kau se tarmi .i tarmi fa lo {{vlaxagji|zoi dotco. spindelförmig .dotco|jarki}} .e lo caksova simsa .e lo bolci .e lo bolxadba .e lo lendembi simsa .e lo tordu slanu ka'e ku .i vrici ji'a lo ka lo stura be lo sefta be lo pilka be ce'u cu se stura ma kau .i to'e cafne fa lo nu lo pilka cu xutla .i mu'a cafne fa lo nu pagbu lo sefta fa lo kinli ja na'e kinli punli .a lo kerfa .a lo serti simsa morna{{vlaxagji}} .i na'o dikni fa lo sefta morna .i pagbu lo pilka fa lo <abbr title="greke'a">dolna</abbr> poi lo vacri ke'a pagre .i ji'a ta'e nenri lo tsiju fa so'o {{vlaxagji||zilkorbi}} poi ke'a culno lo vacri .i ta'e {{vlaxagji||miltre fa lo tsiju}} li 0.5 bi'i 2 .i ji'a vricytce fa lo tsiju lo ka ce'u ma kau skari .i ra'u cenba fa lo tsiju lo ka ce'u ma kau skari kei ze'a lo nu farvi pe'e je ri'a lo nu cenba fa lo tarbi lo ka ce'u ma kau se jvinu .i ta'e ku ge lo citno tsiju cu <abbr title="tolmanku">pilda</abbr> gi lo pu'o se barkla be lo cifnu cu manku .i lo nu barkla na'o bavza lo jeftu be li 1 bi'i 3 lo nu punji lo tsiju (to ku'i ditybramau va'o lo nu ri renvi lo dunra toi) .i na'o ku lo toldi se ta'i gi kargau te zu'e lo nu ri barkla kei lo tsiju pilka gi co'a citka ri vau soi so'a drata cinki ke'a jai frica ni'o lo nu punji lo tsiju ku ji'a vrici .i na'o ku lo nu punji lo tsiju ma kau cu mapti lo nu ma kau jvinu lo tsiju .i na'o ku lo pa toldi cu cupra 20 bi'i 1000 tsiju .i lo se cupra tsiju na'o vrici lo ka punji ce'u ma kau .i ku'i su'o jutsi zo'u punji ca su'o da ro lo se cupra tsiju .i lo nu punji na'o balvi lo nu cuxna lo mapti stuzi (to mu'a ta'i lo nu sumne lo panci be lo cidja spati toi) kei gi'e se pagbu lo nu nipygau se pi'o lo se cigla lo tsiju lo pezli ja stani ku mu'a .i so'i da ka'e morna lo gunma be lo zvajbisi'u tsiju (to mu'a linji gi'e cukla vau ka'e ku toi) .i ka'e ku lo tsiju gau se snipa lo kerfa be lo betfu be lo makcu be'o be'o poi ri ke'a ta'i gi mosygau gi seplygau lo xadni ku'o, soi ke'a ka'e bandu lo tsiju lo citka da'i be ri .i zu'u nai su'o jutsi gu'e nai punji gi falcru sa'u lo tsiju === lo nu kapyvi'i ca lo nu de'a banro === ni'o lo toldi cu [[kapyvi'i]] so'o roi lo nu ri cifnu .i soi ke'a jai zilfadni lo cinki cu cupra pu lo nu kapyvi'i kei ne'i lo zasti be xa'o ku skapi su'o cnino je bramau be ri skapi .i soi ke'a jai steci lo toldi zo'u lo nu lo skapi pe lo stedu cu farvi cu se pagbu lo nu ji'i pi ro lo stedu cu poi'i ke'a muvdu lo trixe be lo me ke'a moi be lo pagbu be lo zasti be xa'o ku skapi ni'o lo toldi ze'a lo nu lo cnino skapi cu farvi cu de'a kakne lo ka ce'u citka .i na'o se mo'u lo nu kapyvi'i cu pa moi lo se citka fa lo skapi poi ke'a mo'u se vikmi .i se ta'i bo lo toldi cu fanta lo nu lo [[lanbi]] poi ke'a se marji lo se vikmi skapi cu se xaksu === lo da'a moi be lo nu kapyvi'i === [[File:Pupation_-_Inachis_io.jpg|right|thumb|nu lo skaruki zei toldi co'a iupna gi'e kapyvi'i lo ro moi co cifnu skapi (to kacmyxrazba pa roi ro mentu toi)]] [[File:Calospilos_sylvata_pupa.jpg|thumb|241x241px|nu iupna fa la'o me. ''[[Calospilos sylvata]]'' .me]] ni'o lo nu co'a raunzu lo ka tilju kei gi'a co'u ka'e zvafa'i lo mapti cidja cu jai ca vikmi fai lo toldi lo nenri be lo canti be ri gi'e jai co'a litru lo darno be lo se xabju be ze'a lo nu citka gi'e banro .i na'o cpare lo spati mo'i co'u lo loldi gi'e ze'a cadzu ri .i ba bo sisku lo ka ce'u stuzi gi'e mapti lo nu makcybi'o kei lo mu'a ka ce'u zilbandu pi so'i lo [[solgu'i]] kei .a lo mu'a ka ce'u kunti gi'e calbrarau lo nu lo nalci fau gi banro gi sepli fi lo vacri fe ro drata .i lo nu litru fa lo toldi poi ke'a pu'o durcando cu ditybramau tu'a lo na ba durcando ni'o so'i toldi jutsi (to su'a lo ctetoldi .e nai lo dortoldi toi) ba lo nu zvafa'i lo jai bu'u makcybi'o cu jivbu fi lo silka be vo'a lo [[ma'urbixlanka]] ku noi ke'a vo'a se nenri gi'e ba bandu .i so'i drata cu kakpa lo dertu ja'e lo lolnitku'a .i lo dortoldi ku su'a jivbu lo gu'e nai ke gacri ja se nenri ke'e be vo'a gi ke po'o te jorne be vo'a bei lo mu'a spati ni'o lo nu zbasu lo bi'u nai lanka mu'a cu cabna lo nu lo xadni be lo toldi cu cenba lo ka ma kau ce'u tarmi .i ni'a lo cifnu skapi zo'u lo kanla .e lo gansyjimca .e lo tuple (to pe lo cutne toi) .e lo nalci cu banro .i je lo moltci co'u xedja gi'e co'a tubnu .i je lo beftu'e .e so'a lo sluji pe nai lo betfu cu tolfarvi .i lo za'e <abbr title="velfarvymenre">velfame</abbr> je jalge be la'e di'u cu se cmene zo [[iupna]] ni'o ba lo nu mo'u zbasu lo lanka ja kumfa ja te jorne cu kapyvi'i fa lo toldi lo ro moi be lo cifnu skapi .i lo xadypau poi lo skapi pe ke'a cu banro cu tisna lo ciblu ja'e lo nu lo cinje be ke'a cu canci .i so'a jutsi (to ro na me la'o me. Micropterygidae .me toi) zo'u ro lo jimca co'a lamji je snipa lo torso .i je lo pagbu be lo skapi be'o poi ke'a snipa lo drata ke skapi pagbu cu mutce lo ka ce'u rotsyme'a lo na'e snipa ke skapi pagbu ni'o lo iupna poi ke'a na nenri lo lanka ja kumfa cu poi'i frili lo zvaju'o be ke'a fa lo ka ce'u ke'a citka .i ja'e bo lo go'i na'o [[ticyji'u|ticyselji'u]] soi ke'a laknyjdikyri'a lo nu lo citka da'i be vo'a vo'a zvafa'i .i me lo jai cafne ticyji'u fa tu'a mu'a lo pezli ni'o ro me lo ka citka jo'u lo ka vikmi jo'u lo ka cadzu na se kakne lo iupna .i ri lo po'o ka pagmu'u lo betfu cu kakne .i na'o ku lo nu kapyvi'i lo ro moi co cifnu skapi cu prula'i lo nu co'a bregause'i lo nu kapyvi'i poi ke'a ge bavla'i gi ro moi zi'e poi lo toldi se ba'o ke'a makcu .i ku'i so'i jutsi pe lo ta'e jai bu'u dunra zo'u lo nu pu'o iupna .a lo nu ca'o iupna cu jai ca durcando fai lo toldi .i ji'a so'o jutsi (to mu'a la'o me. [[Eriogaster lanestris]] .me toi) zo'u lo nu cando ze'a su'o xai ka'e se ditcu se ba'i tu'a lo dunra ku po'o lo ji'a sai nanca be li za'u ni'o lo [[silkytoldi]] cu misnyrai lo jivbu be lo ma'urbixlanka .i lo ma'urbixlanka pe lo go'i cu te zbasu so'a klesi be lo silka taxfu gi'e na'o zilzbasu pa mitre be li za'u 500 ke silka cilta === lo ro moi be lo nu kapyvi'i === [[File:Schlupf_Inachis_io_(HS).ogg|thumb|nu lo skaruki zei toldi co'a makcu gi'e kapyvi'i lo iupna skapi (to lo ni sutra fa lo skina cu sarxe lo fatci toi)]] ni'o ni'a lo iupna skapi cu farvi fa lo makcu skapi jo'u lo jorne be ri sluji .i ro lo bartu xadypau po'u nai lo nalci cu poi'i lo iupna skapi pe ke'a cu mleca lo makcu skapi pe ke'a ge lo ka ce'u pitybra gi lo ka ce'u calbra .i lo nu go'i cu curmi lo nu lo bi'u nai makcu skapi pu lo ro moi co nu kapyvi'i co'a jdari .i ki lo ro moi co nu kapyvi'i ku pu zi ge lo iupna skapi co'a guskli gi lo makcu skapi co'a se skari vau soi jalge ke'a fa lo nu ka'e viska lo mu'a morna pe lo nalci pu lo nu ri bartu lo iupna skapi ni'o lo ro moi co nu kapyvi'i cu sutrymau lo na'e ro moi .i lo toldi zi bartu lo skapi gi'e zi co'a dandu ri .a lo ma'urbixlanka .a su'o pagbu be lo stuzi be ri .a ru spati .i ze'a lo nu dandu cu tunlo lo vacri gi'e pambyse'a lo ciblu lo nalci ja'e lo nu ri ge zenba lo ka ce'u pitybra gi jdika lo ka ce'u rotsu .i lo nalci ba lo nu mo'u banro co'a jdari ni'o ze'a gi lo nalci cu banro gi gasnu fa lo toldi lo nu lo re xadba be lo djasakrango cu jonsi'u .i lo nu go'i cu se pagbu lo nu so'i roi ku lo djasakrango co'a sirji gi'e ba bo di'a sarlytai ni'o ba lo nu co'a bredi fa lo nalci .e lo djasakrango kei lo toldi cu kalcivi lo festi je jalge be lo nu makcybi'o kei gi'e bredi lo ka ce'u pa re'u vofli gi'e zvasisku lo jutsydu'i te zu'e lo nu rorci ni'o lo toldi jutsi cu mutce co fricysi'u lo ka ze'a ma kau jmive fa lo makcu pe ce'u .i mu'a la'o me. [[Psychidae]] .me zo'u djedi li so'u pa .i zu'u nai la'o me. ''[[Gonepteryx rhamni]]'' .me noi ke'a renvi lo dunra ca lo nu ke'a makcu zo'u ka'e masti li 10 .i li'a lo na se pagbu be lo moltci bei ca lo nu makcu cu jai temcmamau tu'a lo ja'a se pagbu .i lo djedi toldi zo'u lo nunji'e be lo makcu na'o jeftu li ci bi'i vo === lo nu zvasisku lo jutydu'i kei .e lo nu gletu === {{kunti pagbu}} == lo danlu poi ke'a ta'e ckape lo toldi == {{kunti pagbu}} ==lo se kuspe .e lo se xabju== {{kunti pagbu}} ==lo jai ni'i vajni be lo vanbi== {{kunti pagbu}} ==lo krasi be lo .ordre be'o .e lo jutsu'a== {{kunti pagbu}} ==lo te ckini be lo toldi bei lo remna== {{kunti pagbu}} ==lo nu pilno lo toldi ci'e lo larcu== {{kunti pagbu}} {{xe fanva|so'e pagbu be lo me dei ckupau cu xe fanva su'o pagbu be la'o dotco. [[:de:Schmetterlinge|Schmetterlinge]] .dotco ne lo dotco me la .uikipedi'as.|jufra}} [[Category:cinki]] [[Category:danlu]] m64tcfo1y1caugkmcedq3a5f9r592v3 115692 115691 2026-11-08T14:58:13Z Kihurma 13124 .o'a nai ju'i nai 115692 wikitext text/x-wiki {{johau|1=ke simsa be fi so'e da je frica ku'i ke'e be lo bankle pe [[la baupla fuzykamni|BPFK]] (to ralju lo te frica fa tu'a <abbr title="noi ca'e ke'a dunli zo so'oi">zo soi</abbr> toi)}} ni'o lo '''toldi''' (to la'o me. Lepidoptera .me toi) fau lo nu ri se klesi ji'i 160 ki'o se skicu jutsi ne ji'i 130 jutlanzu zi'e ne 46 brajutlanzu cu zmadu ro .ordre be lo [[cinki]] be'o po'u nai lo [[cakcinki]] (to la'o me. Coleoptera .me toi) lo ka xo kau da jutsi ce'u .i ca ro nanca ji'i 700 cnino jutsi cu se zatfa'i .i su'a lo toldi cu zvati ro kontinenta po'u nai la ziptu'a<span class="cx-segment cx-highlight" data-segmentid="112"></span> <span class="cx-segment" data-segmentid="116"></span> == lo krasi be lo cmene == [[File:Cethosia_cyane.jpg|thumb|la'o me. ''[[Cethosia cyane]]'' .me]] ni'o zo ''toldi'' cu lojbo gismu gi'e se krasi lo valsi pe lo cnita gredile .i lo plana se ciska lerfu cu poi'i lo ka ke'a pagbu ce'u cu kampu zo ''toldi'' jo'u lo krasi valsi {| class="wikitable" ! krasi bangu !! lojbo lerpoi !! krasi valsi |- | [[jugbau|jungo]] || '''d'''ie || 蝶 (dié) |- | [[glibau|glico]] || by'''t'''rf'''l'''a'''i''' || butterfly |- | [[xinbau|xindo]] || '''t'''it'''li''' || तितली (titalī) |- | [[sanbau|spano]] || p'''oli'''i || polilla |- | [[rukybau|rusko]] || m'''ol''' || моль |} ni'o lo saske cmene po'u zoi me. ''Lepidoptera'' .me cu smudu'i «lu se piltapla se nalci li'u» gi'e [[xelso]] lujvo gi'e gunma zoi me. ''λεπίς'' .me (to zo piltapla toi) jo'u zoi me. ''πτερόν'' .me (to zo nalci toi) .i [[purda'o zei xelso]] valsi lo toldi fa zoi me. ''ψυχή'' .me noi ke'a smudu'i zo pruxi .a zo selva'u ku'o ki'u lo nu lo toldi pu jai se krici fai lo ka ce'u xadyka'i lo remna pruxi == lo tcila be lo makcu toldi == ni'o lo makcu toldi cu dunli ji'i ro drata cinki lo ka ma kau stura lo [[xadni]] ni'o lo toldi cu banro lo milmitre be li 1.5 bi'i li 100 (to lo nalci na menre toi) .i ca'o jinvi lo du'u brarai lo toldi fa lo [[glauka zei toldi]] po'u la'o me. ''[[Thysania agrippina]]'' .me zi'e ne lo [[ketco]] tumla .i lo me ra toldi cu poi'i lo nalci be ke'a cu kuspe lo cenmitre be li 25 bi'i 30 .i lo .[[atlastoldi]] (to la'o me. ''Attacus atlas'' .me toi) ne lo snanu stuna [[xazdo]] tumla cu jai se jinvi fai lo ka lo sefta be lo nalci be ce'u cu brarai ===lo gansyjimca=== [[File:Antennae_ctb.png|thumb|su'o lo gansyjimca klesi pe lo donri toldi]] ni'o so'i da ka'e stura lo [[gansyjimca]] .i je so'i toldi jutlanzu cu se steci lo ka ma kau stura lo gansyjimca be ce'u .i zasti fa lo ciltytai gansyjimca .e lo planyseljipno gansyjimca (to noi ke'a ciltytai gi'e poi'i lo jipno pagbu be ke'a cu plana toi) .e lo komcytai gansyjimca (to noi pa mlana be ke'a cu se jimca so'i sirji toi) .e lo pimlytai gansyjimca (to noi ro re mlana be ke'a cu se jimca so'i sirji toi) .i cafne fa lo nu lo nakni lo fetsi cu frica lo ka ma kau stura lo gansyjimca be ce'u .i va'o lo nu frica kei lo nakni cu zmadytce lo fetsi lo ka ma kau ni lo gansyjimca be ce'u cu se viska jai frili .i lo toldi se pi'o lo gansyjimca be ri cu kakne lo ka ce'u [[sumne]] .i su'o toldi cu go'i lo ka ce'u [[palpi]] .a lo ka ce'u [[vu'irga'e]] .a lo ka ce'u ganse lo du'u ma kau [[nilglare]] .i lo nu ganse lo stimulu cu se rinka lo cmalu [[kerfa]] poi ke'a zvafai lo gansyjimca .i lo nu lo gansyjimca cu komcytai ja pimlytai cu se jalge lo nu lo sefta cu mutce calbramau ja'e lo nu lo ni sumnyka'e cu bramau .i lo nakni ki'u ru kakne lo ka ce'u ganse lo [[notpanci]] poi lo [[glebre|gletybredi]] fetsi pu dirce ke'a ku'o ca lo nu mutce zvada'o .i ru vajni lo toldi poi lo xa'ugri pe ke'a cu preja mutce ja'e lo nu na funca penmysi'u .i lo fetsi cu ganse fi lo ri gansyjimca fe lo du'u ma kau drani ciftoldi bo cidjyspati === lo moklu tutci === [[File:Butterfly_tongue.jpg|thumb|[[dicka'u zei cmavistci]] pixra lo toldi stedu pe fau lo nu lo djasakrango na ca'o se pilno gi'e se ki'u bo sarlytai]] ni'o lo [[moltci|moklu tutci]] be lo toldi cu zmadu lo me lo drata cinki moi lo ka ce'u steci mutce se pilno .i so'a toldi jutsi (to ro co'e po'u nai la'o me. [[Micropterygidae]] .me toi) zo'u lo nu makcybi'o cu se pagbu lo nu lo moklu tutci co'a clani [[tubnu]] .i lo moklu tutci pe tai ku na'o se pilno fi lo ka sakci lo djalitki kei gi'e se cmene zo [[djasakrango]] .i lo toldi jutsi cu fricysi'u lo ka ma kau nilclani lo djasakrango ni'o su'o toldi jutsi (to mu'a la'o me. [[Saturniidae]] .me .e la'o me. [[Lasocampidae]] .me toi) zo'u lo makcu na kakne lo ka ce'u citka ja pinxe .i je lo djasakrango cu [[tolfarvi]] mulno .i va'o ku lo makcu cu plika'e lo po'o se citka be vo'a bei ca lo nu vo'a cifnu === lo kanla === [[File:Pieris_rapae_head_Richard_Bartz.jpg|right|thumb|lo stedu be la'o me. ''[[Pieris rapae]]'' .me sei ka'e viska be lo kanla .e lo djasakrango]] ni'o lo kanla be lo makcu toldi cu [[grikanla]] <abbr title="so'oi">soi</abbr> ke'a dunli tu'a lo drata cinki .i lo grikanlysle poi ke'a pagbu lo grikanla cu su'e 6000 mei .i so'i toldi jutsi zo'u me lo kanla fa re [[sapkanla]] ku ji'a noi se pi'o ke'a seltcacybi'o tu'a lo donri jo'u lo nicte .i ge nai lo dortoldi gi ja'ai lo ctetoldi zo'u pagbu lo kanla fa lo [[skamivysle]] ku noi ke'a cumri'a lo nu ra stika lo ni [[gusycai]] fa lo darca be lo kanla ku [[gusni]] .i lo [[lenjo]] pe lo toldi kanla cu stodi lo ka ma kau ce'u tarmi kei gi'e {{vlaxagji||zmamapti lo nu viska lo zvajbi kei tu'a lo zvada'o}}<!-- sei za'a dai so'o lo valsi pe lo se fanva no lojbo cu panra --> === lo cutne === [[File:Microphoto-butterflywing2.jpg|thumb|cmavistci pixra lo piltapla se gacri ke toldi nalci]] [[File:Biston.betularia.f.carbonaria.7209.jpg|thumb|lo manska klesi be la'o me. ''[[Biston betularia]]'' .me]] [[File:Heliconius_hecale_2_Richard_Bartz.jpg|thumb|lo nalci be la'o la. ''[[Heliconius ismenius]]'' .la]] ni'o lo [[cutne]] cu se pagbu ci da (to lo cracutne .e lo mijycutne .e lo rixycutne toi) noi ke'a djinytai gi'e se jimca lo muvdu rango .i ro pagbu cu se jimca pa gunma be lo re [[tuple]] .i so'i donri toldi cu poi'i lo pa moi be lo gunma be lo re tuple pu tolfarvi gi'e se pilno fi lo po'o ka ce'u lumcyse'i ni'o lo toldi cu kakne lo ka ce'u [[tirna]] .i lo [[kerlo]] be ra cu zvati ga lo trixe pagbu be lo cutne gi lo betfu === lo nalci === ni'o xoi su'e so'u da ke'a nafmupli cu ralju fa lo nalci lo se pilno be lo makcu toldi bei lo ka muvdu .i lo crane nalci jo'u lo trixe nalci ge fricysi'u lo ka ce'u lo cutne ma kau jorne gi ku'i na'o jonsi'u su'o steci se morna ze'a lo nu vofli kei xoi ke'a zasni .i jbini lo re sefta be lo nalci fa lo [[nalcyblutu'u]] ku noi ze'a lo bavjbi be lo ro moi co nu kapyvi'i cu tisna lo [[ciblu]] ja'e lo nu lo nalci fau gi pityba'o gi jdika lo ka ce'u rotsu .i ba lo bi'u nai nu banro zo'u lo nalci co'a tinsa .i je lo nalcyblutu'u co'u se pilno .i lo re sefta be lo nalci cu se gacri lo toldi zei piltapla ku noi ke'a klesi lo [[kerfa]] gi'e jai fanta lo nu ka'e viska lo nalcyblutu'u === lo betfu === ni'o lo betfu be lo makcu toldi cu se pagbu lo 10 {{vlaxagji||[[xadyclapauke'u]]}} <!-- to'i .e'e sai doi ca'o stika do basygau su'o xagmau toi --> ku noi ke'a tarmi dunsi'u gi'e se gacri lo piltapla ku noi lo se skari be ke'a cu jai fancuka tu'a lo jutsi .i nenri lo go'i fa mu'a lo [[risna]] .e lo [[canti]] .e lo [[ganti]] ku noi ke'a si'a jai se fricysi'u lo jutsi ku'o .e lo so'o [[cigla]] be lo notpanci .i su'o jutsi zo'u lo jipno be lo betfu cu se jimca lo kerfa poi ke'a fau lo nu punji lo tsiju cu se vikmi gi'e co'a gacri ri .i su'o jutsi zo'u lo betfu cu se jimca lo poi'i lo nu pencu ke'a cu se jalge lo nu ke'a pambyse'a lo [[vindu]] lo pencu === lo nenri be lo xadni === ni'o lo risna ku noi ke'a tubnytai cu [[pambe]] lo ciblu ku noi lo nenri [[rango]] ke'a jbini ku'o fo lo dalti'e fi lo dalcra .i lo ciblu cu se runta ge lo djaka'u gi nai ku'i lo [[kijno|kijnygapci]] .a lo [[tabrelkijno]] .i lo ka se pi'o ce'u lo toldi cu vasxu cu se zilfinti lo so'i [[vaxtu'u]] ku noi ke'a kevna lo skapi gi'e pluta lo ro nenri rango .i lo nu su'o da zo'u ga nai lo vaxtu'u su'o dubjavmau be da cu se nilclani gi na ku ro jorne be ru rango cu se darca lo nermu'u gapci cu se jalge lo nu lo toldi .e lo cinki ku su'a cu se nilbarda ma kau .e nai su'o dubmau be ri ni'o lo ralju co [[nirna]] se jimca cu zvati lo dalcnita gi'e se dalgaprymau lo canti .i lo go'i cu re mei gi'e se pagbu fe'e pa roi ro xadyclapauke'u lo cmabesna gi'e se jornysi'u ri .i bu'u lo cutne cu se jbini fa lo se jimca lo canti .i je bu'u lo stedu cu jorne fa lo se jimca lo [[besna]] ku noi re cmabesna ke'a pagbu .i lo nirna se jimca jo'u lo besna cu tolsimxu lo ka tu'a ce'u sarcu lo nu tu'a ce'u katci .i ja'e bo cumki fa lo mu'a nu lo toldi poi lo besna be ke'a xa'o morsi to'e ri'a nai ca'o zukte lo ka ce'u muvdu .i lo canti cu se tolfanmo lo [[galxe]] ku noi ke'a marji lo sluji gi'e pambe lo cidja .i bu'u lo midju be lo canti lo djaka'u cu runta gi'e pagre lo pilka be lo canti lo ciblu .i lo daltrixyrai be lo cibypau be lo canti cu se stuzi lo [[cenrini]] ku noi lo festi pa'o ke'a darca lo nenri be lo canti gi'e ba bo pagre lo fe'e fanmo be ri ku no'u lo [[ganxo]] .i su'o lo bi'u nai toldi poi ke'a ca lo nu makcu na ka'e citka zo'u lo canti cu tolfarvi gi'e co'u zasti ni'o lo [[ganti]] cu se stuzi lo trixe pagbu be lo betfu .i lo nakni zo'u lo ganti cu gapru lo canti gi'e re ja pa mei gi'e jorne lo pa tubnu poi ke'a pluta fo lo [[nakpinji]] fi lo bartu pe'e je se ni'i bo ca lo nu gletu ce'e fi lo nenri be lo fetsi .i je lo [[nakso'a]] ta'e pu lo nu barmu'u lo xadni co'a nenri lo [[naksovbakfu]] ku noi vo'a ri se bandu ze'a lo nu gletu .i lo fetsi zo'u lo ganti cu re mei gi'e poi'i ro ke'a cu se jorne vo tubnu poi ne'i ke'a farvi fa lo pilka be lo [[fetso'a]] == lo tcila be lo ciftoldi == [[File:Laothoe_populi_3.jpg|thumb|la'o me. ''[[Laothoe populi]]'' .me poi ke'a cifnu]] [[File:Chenille_de_Grand_porte_queue_(macaon)_Fausses_pattes.jpg|thumb|lo betfu tuple be lo ciftoldi be lo [[rundini zei toldi]]]] [[File:Phlogophora.meticulosa.6965.jpg|thumb|lo stedu tcila be lo ciftoldi be la'o la. ''[[Phlogophora meticulosa]]'' .la]] ni'o lo nu cifnu cu ralju lo pagbu be lo nunji'e be lo toldi lo ka ri ca ce'u citka .i so'o klesi (to mu'a la'o me. Saturniidae .me .e la'o me. Lasiocampidae .me toi) zo'u ba'e steci lo nu cifnu kei fa ka bu .i lo go'i cu poi'i lo nu ke'a makcu cu zilfinti lo po'o ka ke'a ca ce'u litru gi'e rorci kei kei gi'e mrobi'o ki lo nu vo'a makcybi'o kei ba zi ku .i lo cifnu cu sutra lo ka ce'u banro kei ja'e lo nu nitcu fa vo'a lo ka ce'u so'i roi kapyvi'i (to na'o ji'i 5 roi toi) .i lo ciftoldi ca ro nu ri kapyvi'i cu zenba lo ka ma kau ni ce'u calbra kei kei lo ka ce'u ce'u pilji li ji'i re === lo xadyclapau .e lo jimca === ni'o lo torso be lo ciftoldi zo'u lo xadyclapauke'u tai tu'a lo drata [[bixycinki]] cifnu cu smisi'u lo ka ma kau ce'u jvinu .e lo ka tai ma kau jorne fa ce'u lo lamji be ri .i lo xadyclapauke'u pe nai lo stedu na'o 13 mei .i 3 mei fa tu'a lo cutne .i je 10 mei fa tu'a lo betfu (to ku'i so'i jutsi zo'u lo ro ja da'a pa ja da'a re moi cu pavbi'o toi) .i tai tu'a lo makcu cu frili fa lo ka fricysimju'o lo stedu jo'u lo cutne jo'u lo betfu ni'o lo stedu na'o jdari ri'a lo nu pagbu lo pilka be ri fa lo [[cinkyjalna]] .i lo cnita pagbu be lo stedu sefta cu se stuzi 2 pi'i su'e 8 grikanlysle ku (to na'o 2 pi'i 3 mei toi) noi ke'a tai tu'a lo drata bixycinki cu seplysi'u gi'e ja'e bo sapkanla simsa .i vajnyrai je visfrilyrai lo pagbu be lo stedu fa lo moltci ku noi ge se pi'o ke'a marxa lo cidja gi ke'a mutce co bardymau lo noi ke'a tordu ku'o gansyjimca ni'o soi ke'a dunli tu'a lo makcu cu se pagbu fa ro lo ci xadyclapauke'u be lo cutne fa re tuple .i ri simsa lo me lo makcu moi lo ka ma kau ce'u stura kei gi'e mutce ku'i lo ka cmalymau vo'e kei gi'e na'o se pilno fi lo ka ce'u jgari lo cidja .i na'o ku lo gapru pagbu be lo cracutne cu jdari .i je lo re mlana be ri cu se pagbu lo re vaxtu'u kevna .i to'e cafne fa lo nu drata ke cutne pagbu ku ji'a se pagbu lo vaxtu'u kevna ni'o lo betfu na'o se pagbu fe'e pa roi ro xadyclapauke'u re vaxtu'u kevna (to ku'i lo trixe jibni xadyclapauke'u zo'u cafne fa tu'a na ku toi) .i lo pa moi be lo betfu xadyclapauke'u be'o .e lo re moi soi ke'a frica tu'a lo [[cmubifce]] na se pagbu lo [[beftu'e]] .i ja'a pagbu fa ri ge lo ci bi'o xa moi gi lo ro moi .i lo beftu'e soi ke'a frica tu'a lo cutne tuple cu se clapau no da gi'e se jipno lo so'i genxu ku noi lo gunma be ke'a cu djinytai zi'e noi pilno ke'a lo ka jgari lo se cpare spati ni'o lo crane pagbu be lo betfu cu se pagbu lo cigla be lo [[silka]] === lo frica tarmi === ni'o so'o jutlanzu zo'u lo tarmi be lo cifnu cu frica tu'a di'u .i mu'a la'o me. Micropterygidae .me zo'u lo pa ja re moi be lo betfu xadyclapauke'u cu se pagbu lo beftu'e .i la'o la. Geometridae .la zo'u lo beftu'e se pagbu xadyclapauke'u cu mu mei na je so'u re mei .i si'a so'o klesi be lo glauka zei toldi zo'u ci mei .i la'o me. Limacodidae .me zu'u nai zo'u ro lo cutytu'e .e ro lo beftu'e cu tolfarvi soi jalge fa lo nu muvdu fa lo cifnu tai tu'a lo sonli ni'o lo noi lo pilka be ke'a cu xutla ku'o cifnu pe la'o me. Papilionidae .me cu poi'i lo gapru pagbu be lo cracutne be ke'a cu se jimca {{vlaxagji||lo ranti je se stuzi be lo cigla be lo to'e jai pluka be lo gunta da'i be ke'a ku se panci}} .i lo bi'u nai jimca ge ta'e ku nenri lo cutne gi'e fau bo kunti gi poi'i lo toldi cu kakne lo ka gau ce'u ke'a xoi ke'a sutra fau gi tisna gi co'a bartu ni'o so'i ciftoldi cu se pagbu xoi ke'a ri bandu tu'a lo [[cipni]] .a lo [[catryparji]] ke [[bifce]] ja [[sfani]] se'u lo [[kinjipu]] .a lo vindu se nenri kerfa .i la'o me. [[Nymphalidae]] .me zo'u cafne fa tu'a lo kinjipu .i la'o me. Arctiinae .me zu'u nai zo'u lo kerfa cu so'i mei gi'e denmi .i la'o me. Lymantriidae .me zo'u lo jvinu be lo cifnu cu to'e fadni ri'a lo nu {{vlaxagji||to'e manfo lo ka ma kau ni denmi fa lo kerfa pe ce'u}}<!-- .e'o sai ko mablyjdikygau --> .i lo noi ke'a na'o za'u 600 ki'o mei ku'o kerfa be lo [[Thaumetopoea processionea|cindu zei dzupoi zei toldi]] cu raunzu lo ka vindu kei lo nu so'i remna ri'a lo nu po'o ri zvajbi lo bi'u nai toldi cu lifri lo te [[srebadbi'a]] === lo nenri === ni'o lo besna cu cmalu (to ri'a lo ra'u nu lo kanla cu cmalu toi) gi'e se stuzi lo cnita pagbu be lo stedu .i lo canti cu kaijbi lo ka sirji .i lo ganti xa'o lo nu cifnu ka'e se viska gi'e se stuzi lo gapru pagbu be lo betfu == lo tcicrmimikri .e lo nunkajde == [[File:Inachis_io_beentree_brok_2005.jpg|thumb|[[skaruki zei toldi]]]] [[File:Aegeria_apiformis.jpg|thumb|la'o me. ''[[Aegeria apiformis]]'' .me]] === lo makcu toldi === ni'o ri'a lo nu so'i re'ucti cu kalte lo toldi cu farvi fa so'i jutsi lo ka lo jvinu be ce'u ga tcica fi lo ka na viska lo se zvasisku kei .a lo ka jifkri lo du'u lo se viska cu ckape, gi jai se pi'o jarco lo ka pagbu ce'u fa lo vindu .i so'i jutsi zo'u lo piltapla morna pe lo nalci cu vinsmi lo kanla be lo barda mabru ku ku mu'a, soi ri'a ke'a lo citka da'i be lo toldi cu se jenca gi'a batci na'e bo lo xadni be lo toldi<!-- sei za'a dai lo xusra be lo du'u lo jbobau cu tokpona cu drani -->{{vlaxagji|zoi .dot. Tarnung Aposematismus Mimikry .dot.}} .i la'o me. ''[[Aegeria apiformis]]'' .me mutce lo ka ce'u vinsmi lo [[Vespa|bifcrvespa]] ni'o so'o dortoldi jutsi zo'u ge lo gapru sefta be lo nalci cu skavrici gi'e visfrili gi ku'i lo cnita sefta cu vinsmi lo pezli .i lo nu go'i cu curmi lo nu ge mipse'i ca lo nu cando gi jenca lo to'e ri'a nai zvafa'i be lo toldi .i so'o ctetoldi jutsi zo'u lo gapru ke nalci sefta cu vinsmi lo pilka be lo [[tricystani]] .i lo nu vinsmi lo [[kalci]] be lo cipni kei ku ji'a na to'e cafne soi la'o me. ''[[Casopilos sylvata]]'' .me ke'a jai mupli === lo ciftoldi === [[File:Deilephila_elpenor_2.jpg|thumb|lo ciftoldi tarmi be la'o me. ''[[Deilephila elpenor]]'' .me]] ni'o lo nu cifnu ku ji'a jai ca so'i mei fai lo danlu poi ke'a ckape lo toldi .i ja'e bo lo ka tcica gi'a mipse'i gi'a kajde cu zilfadni lo cifnu ku ji'a .i lo citka be lo [[ckunu]] pezli cu poi'i ga pi ro lo xadni gi su'o pagbu be ri cu vinsmi lo bi'u nai pezli .i mu'a la'o me. ''[[Thera firmata]]'' .me cu poi'i vinsmi ge fa lo torso be ke'a lo ckunu pezli gi fa lo stedu be ke'a lo za'e {{vlaxagji||[[jimcycumstu]]}}<!-- ko .e'o --> ni'o la'o me. Papilionidae .me .e la'o me. ''[[Trilocha]]'' .me vu'o mu'a zo'u lo cifnu cu vinsmi lo kalci be lo cipni ni'o so'i jutsi be la'o la. Geometridae .la zo'u lo cifnu cu vinsmi lo jimca .a lo pezli vu'o ne lo tricu poi ke'a ra cidja .i la'o me. ''[[Nemoria arizonaria]]'' .me zo'u lo ka ce'u jvinu lo toldi cu fancuka lo ka ce'u citsi gi'e ca'o fasnu .i ra simsa ge ca lo vensa lo xrula be lo se citka be ra cindu gi ca lo crisa noi ra ca ke'a citka lo xrula na .e lo pezli ku'o lo se jgari be ra cmalu ke cindu jimca ni'o ge la'o me. Papilionidae .me gi la'o me. Sphingidae .me cu poi'i so'o jutsi be ke'a cu farvi lo ka jvinu je se tarti simsa lo cmalu [[since]] .i lo cutne cu vinsmi lo stedu be lo since .i la'o me. Papilionidae .me zo'u ji'a lo noi ke'a ca lo nu cando cu nenri lo cutne ku'o {{vlaxagji||se panci cigla se pagbu jimca}}<!-- (to .u'u sai toi) --> cu vinsmi lo tance be lo since == lo jmive tadji .e lo nuntarti == === lo se tarti be lo makcu be'o pe lo nu cpacu lo cidja === [[File:Trinkender_Schmetterling.jpg|thumb|left|nu la'o me. ''[[Cynthia cardui]]'' .me pinxe lo [[rulsatlitki]]]] [[File:PierisSaltLick.jpg|thumb|nu jmaji fa lo so'i mei be la'o me. ''Pieris rapae'' .me bu'u lo se zvati be lo [[silna]]]] [[File:Apatura_eat_frog_2010_G2.jpg|thumb|nu la'o me. ''[[Apatura]]'' .me pinxe fi lo morsi [[cimra]]]] ni'o lo makcu toldi na'o citka se pi'o lo djasakrango lo djalitki ku ra'u noi lo rulsatlitki ke'a mupli .i lo xrula poi ra ke'a volkla ca lo nu go'i na'o so'i mei ja'e lo nu tu'a lo nu go'i cu me lo ralju be lo jai ta'i {{vlaxagji||[[sovyfai]]}} be fai lo spati nakso'a .i so'o spati jutsi zo'u lo xrula cu raunzu lo ka ce'u jarki gi'e clani kei lo ka ce'u goi ko'e zo'u lo toldi ku po'o snada lo ka ce'u {{vlaxagji||pecycpa}} lo sovda be ko'e lo ganti be ko'e .i ku'i na ro mei lo cidja be lo makcu fa lo rulsatlitki .i ji'a me lo se go'i fa lo [[grutyjisra]] .e lo [[spablu]] .e lo se vikmi be lo spablu se cidja [[miptera]] .i la'o me. ''[[Acherontia atropos]]'' .me co'i farvi lo ka cidja ce'u fa lo [[bicysakta]] ku ra'u .i ji'a so'i toldi cu pinxe lo djacu lo [[dirgo]] .a lo [[jacysenta]] .i ta'i lo nu go'i cu cpacu lo jai se claxu ke {{vlaxagji||nunji'e jai sarcu [[kunra]]}} ni'o so'o toldi jutsi zo'u cidja lo makcu fa lo kalci .a lo [[pinca]] .a lo [[xasne]] .a lo [[kaldirgo]] litki .i tu'a lo kalci .e lo xasne cu tcaci so'o jutsi be la'o me. Nymphalidae .me (to mupli fa la'o me. ''[[Apatura iris]]'' .me toi) .i mupli lo poi'i lo kaldirgo ke'a cidja kei fa la'o me. ''[[Lobocrapsis griseifusa]]'' .me ne lo [[frikytu'a]] ge'u .e la'o me. ''[[Archyophora]]'' .me ne lo [[brazygu'e]] ge'u .e la'o me. ''[[Filodes fulvidorsalis]]'' .me ne lo snanu stuna pagbu be lo [[zdotu'a]] .i lo nu lo go'i cu pencu lo kanla cu se jalge lo nu lo kaldirgo cigla cu katcyze'a .i ta'e pinxe lo kaldirgo be lo barda [[bogda'u]] (to mu'a lo barda [[mabru]] .e lo [[timsaxu]] toi) .i ri'a lo nu lo [[malgaci]] daplu cu se xabju no mapti ke barda bogda'u cu pinxe fa lo xabju be ru ke kaldirgo pinxe toldi (to mupli fa la'o me. ''[[Hemiceratoides hieroglyphica]]'' .me toi) bi'ai ku lo me lo cipni moi .i lo tarmi be lo djasakrango be ra cu jai curmi lo nu jonse lo cnita be lo [[kalgai]] ca lo nu lo cipni cu sipna .i so'o se cidja be lo danlu se cupra litki ku toldi cu poi'i lo ciblu ku ji'a ka'e cidja ke'a .i so'o drata (to mupli fa so'o jutsi be la'o me. ''[[Calyptra]]'' .me toi) cu poi'i ge lo ciblu cu ralju lo cidja be ke'a gi lo djasakrango be ke'a cu [[tunta]] lo danlu ja'e lo nu darca tu'a lo ciblu .i lo go'i ka'e fatrygau lo [[majvu]] lo se menre be lo remna ku ji'a === lo se tarti pe lo nu vofli === {{kunti pagbu|krinu fa lo nu so'i jai sarcu smuni no da se valsi}} [[File:AnthocharisCardamines_1606Z1.jpg|thumb|lo [[narjyjipno zei toldi]] poi ke'a ca'o vofli]] [[File:Macroglossum_stellatarum01.jpg|thumb|nu la'o me. ''[[Macroglossum stellatarum]]'' .me ca gi vofli gi pinxe lo rulsatlitki]] === lo se tarti be lo cifnu === ni'o lo ciftoldi ku noi lo stura be ke'a cu mutce co frica lo me lo makcu moi cu citka xoi ke'a mutce si'a co frica tu'a lo makcu .i na'o pa moi lo ro se citka be lo ciftoldi fa lo pilka be lo tsiju be fi ri .i zu'u nai ralju lo cidja be lo ciftoldi fa lo pagbu be lo spati be'o ku noi mupli ke'a fa lo [[pezli]] .e lo [[xrula]] .e lo [[grute]] .i so'i toldi jutsi cu poi'i lo se citka be ke'a spati jutsi cu so'u .a vei <abbr title="«lu ji'a sai li'u» smujbi">.ai'ai</abbr> so'u pa mei .i su'o so'u toldi jutsi ku zu'u nai zo'u cidja fa lo [[rectu]] (to mupli fa la'o me. ''[[Hyposmocoma molluscivora]]'' .me noi ke'a citka lo [[sonli]] toi) === lo nu renvi lo dunra === ni'o lo toldi poi ke'a na'o xabju lo ta'e jai bu'u dunra bi'ai renvi lo dunra .i lo makcu be ze'a lo dunra ku jutsi cu so'u mei gi'e se mupli la'o me. ''[[Gonepteryx rhamni]]'' .me .e lo skaruki zei toldi .i so'i jutsi zo'u renvi lo dunra fa lo tsiju .a lo cifnu .a lo iupna ta'e ku .i na'o ku ca lo dunra lo toldi cu se marbi lo brifypindi stuzi gi'e na muvdu .i ku'i ca lo no'e lenku ke dunra donri lo go'i ku poi cifnu ja makcu ka'e barkla gi'e citka .i bu'u lo [[brama'a]] zo'u cafne fa lo nu lo'e toldi ze'a lo nunji'e be ri cu renvi za'u pa dunra === lo nu litru === ni'o so'o toldi jutsi cu cenba xoi ke'a nancydikni se'u lo ka ce'u kuspe ce'u noi ke'a tumla kei gi'e va'i di'i litru .i mu'a go'i fa za'u 200 ta'e xabju be lo [[tropika]] jbini .i slabytce lo skepre fa la'o me. ''[[Danaus plexippus]]'' .me ne lo bemtu'a zi'e noi lo se ki'otre be lo pluta pe ke'a ta'e zmadu li ki'o ku'o .e la'o me. ''[[Vanessa cardui]]'' .me noi me lo se litru be ke'a fa lo jbini be lo [[rontu'a]] jo'u lo [[berfi'otu'a]] ku'o vu'o mu'a ni'o so'i jutsi pe lo snanu pagbu be lo rontu'a na ka'e renvi lo dunra pe lo berti be lo [[.alpi]] cmanytu'a gi'e ku'i gapygre ri ca ro nanca .i me lo go'i fa la'o me. ''Vanessa cardui'' .me .e la'o me. ''[[Vanessa atalanta]]'' .me .e la'o me. ''Macroglossum stellatarum'' .me vu'o noi ta'e ku volkla fa ke'a lo berti ca lo vensa gi'e rorci fa ke'a bu'u lo berti gi'e volkla fa su'o lo panzi be ke'a ca lo critu lo snanu ni'o no da zo'u birti fa lo skepre lo du'u da {{vlaxagji|xu mukti sa'u|darnyrinka}} lo nu lo toldi tai litru .i me lo se smadi fa tu'a lo nu jalge fa lo nu xoi ke'a cunso cu banro fa lo se xabju se kuspe lu'u .e tu'a lo nu {{vlaxagji||za'e taske}}<!-- sei .e'o stidi li'o --> ca su'o pagbu be lo crisa fa lo cidja spati pe lo snanu se xabju lu'u .e lo du'u lo rinka be lo nu co'a litru be'o noi mu'a ju'o cu'i ke'a tcima morna ba'o fasnu == lo nu rorci .e lo nu farvi == === lo tsiju === ni'o lo toldi cu me lo traji be fi lo cinki bei fe lo ka lo [[tsiju]] be ce'u cu pluja .i mu'a lo toldi jutsi cu vricytce lo ka lo tsiju be ce'u ma kau se tarmi .i tarmi fa lo {{vlaxagji|zoi dotco. spindelförmig .dotco|jarki}} .e lo caksova simsa .e lo bolci .e lo bolxadba .e lo lendembi simsa .e lo tordu slanu ka'e ku .i vrici ji'a lo ka lo stura be lo sefta be lo pilka be ce'u cu se stura ma kau .i to'e cafne fa lo nu lo pilka cu xutla .i mu'a cafne fa lo nu pagbu lo sefta fa lo kinli ja na'e kinli punli .a lo kerfa .a lo serti simsa morna{{vlaxagji}} .i na'o dikni fa lo sefta morna .i pagbu lo pilka fa lo <abbr title="greke'a">dolna</abbr> poi lo vacri ke'a pagre .i ji'a ta'e nenri lo tsiju fa so'o {{vlaxagji||zilkorbi}} poi ke'a culno lo vacri .i ta'e {{vlaxagji||miltre fa lo tsiju}} li 0.5 bi'i 2 .i ji'a vricytce fa lo tsiju lo ka ce'u ma kau skari .i ra'u cenba fa lo tsiju lo ka ce'u ma kau skari kei ze'a lo nu farvi pe'e je ri'a lo nu cenba fa lo tarbi lo ka ce'u ma kau se jvinu .i ta'e ku ge lo citno tsiju cu <abbr title="tolmanku">pilda</abbr> gi lo pu'o se barkla be lo cifnu cu manku .i lo nu barkla na'o bavza lo jeftu be li 1 bi'i 3 lo nu punji lo tsiju (to ku'i ditybramau va'o lo nu ri renvi lo dunra toi) .i na'o ku lo toldi se ta'i gi kargau te zu'e lo nu ri barkla kei lo tsiju pilka gi co'a citka ri vau soi so'a drata cinki ke'a jai frica ni'o lo nu punji lo tsiju ku ji'a vrici .i na'o ku lo nu punji lo tsiju ma kau cu mapti lo nu ma kau jvinu lo tsiju .i na'o ku lo pa toldi cu cupra 20 bi'i 1000 tsiju .i lo se cupra tsiju na'o vrici lo ka punji ce'u ma kau .i ku'i su'o jutsi zo'u punji ca su'o da ro lo se cupra tsiju .i lo nu punji na'o balvi lo nu cuxna lo mapti stuzi (to mu'a ta'i lo nu sumne lo panci be lo cidja spati toi) kei gi'e se pagbu lo nu nipygau se pi'o lo se cigla lo tsiju lo pezli ja stani ku mu'a .i so'i da ka'e morna lo gunma be lo zvajbisi'u tsiju (to mu'a linji gi'e cukla vau ka'e ku toi) .i ka'e ku lo tsiju gau se snipa lo kerfa be lo betfu be lo makcu be'o be'o poi ri ke'a ta'i gi mosygau gi seplygau lo xadni ku'o, soi ke'a ka'e bandu lo tsiju lo citka da'i be ri .i zu'u nai su'o jutsi gu'e nai punji gi falcru sa'u lo tsiju === lo nu kapyvi'i ca lo nu de'a banro === ni'o lo toldi cu [[kapyvi'i]] so'o roi lo nu ri cifnu .i soi ke'a jai zilfadni lo cinki cu cupra pu lo nu kapyvi'i kei ne'i lo zasti be xa'o ku skapi su'o cnino je bramau be ri skapi .i soi ke'a jai steci lo toldi zo'u lo nu lo skapi pe lo stedu cu farvi cu se pagbu lo nu ji'i pi ro lo stedu cu poi'i ke'a muvdu lo trixe be lo me ke'a moi be lo pagbu be lo zasti be xa'o ku skapi ni'o lo toldi ze'a lo nu lo cnino skapi cu farvi cu de'a kakne lo ka ce'u citka .i na'o se mo'u lo nu kapyvi'i cu pa moi lo se citka fa lo skapi poi ke'a mo'u se vikmi .i se ta'i bo lo toldi cu fanta lo nu lo [[lanbi]] poi ke'a se marji lo se vikmi skapi cu se xaksu === lo da'a moi be lo nu kapyvi'i === [[File:Pupation_-_Inachis_io.jpg|right|thumb|nu lo skaruki zei toldi co'a iupna gi'e kapyvi'i lo ro moi co cifnu skapi (to kacmyxrazba pa roi ro mentu toi)]] [[File:Calospilos_sylvata_pupa.jpg|thumb|241x241px|nu iupna fa la'o me. ''[[Calospilos sylvata]]'' .me]] ni'o lo nu co'a raunzu lo ka tilju kei gi'a co'u ka'e zvafa'i lo mapti cidja cu jai ca vikmi fai lo toldi lo nenri be lo canti be ri gi'e jai co'a litru lo darno be lo se xabju be ze'a lo nu citka gi'e banro .i na'o cpare lo spati mo'i co'u lo loldi gi'e ze'a cadzu ri .i ba bo sisku lo ka ce'u stuzi gi'e mapti lo nu makcybi'o kei lo mu'a ka ce'u zilbandu pi so'i lo [[solgu'i]] kei .a lo mu'a ka ce'u kunti gi'e calbrarau lo nu lo nalci fau gi banro gi sepli fi lo vacri fe ro drata .i lo nu litru fa lo toldi poi ke'a pu'o durcando cu ditybramau tu'a lo na ba durcando ni'o so'i toldi jutsi (to su'a lo ctetoldi .e nai lo dortoldi toi) ba lo nu zvafa'i lo jai bu'u makcybi'o cu jivbu fi lo silka be vo'a lo [[ma'urbixlanka]] ku noi ke'a vo'a se nenri gi'e ba bandu .i so'i drata cu kakpa lo dertu ja'e lo lolnitku'a .i lo dortoldi ku su'a jivbu lo gu'e nai ke gacri ja se nenri ke'e be vo'a gi ke po'o te jorne be vo'a bei lo mu'a spati ni'o lo nu zbasu lo bi'u nai lanka mu'a cu cabna lo nu lo xadni be lo toldi cu cenba lo ka ma kau ce'u tarmi .i ni'a lo cifnu skapi zo'u lo kanla .e lo gansyjimca .e lo tuple (to pe lo cutne toi) .e lo nalci cu banro .i je lo moltci co'u xedja gi'e co'a tubnu .i je lo beftu'e .e so'a lo sluji pe nai lo betfu cu tolfarvi .i lo za'e <abbr title="velfarvymenre">velfame</abbr> je jalge be la'e di'u cu se cmene zo [[iupna]] ni'o ba lo nu mo'u zbasu lo lanka ja kumfa ja te jorne cu kapyvi'i fa lo toldi lo ro moi be lo cifnu skapi .i lo xadypau poi lo skapi pe ke'a cu banro cu tisna lo ciblu ja'e lo nu lo cinje be ke'a cu canci .i so'a jutsi (to ro na me la'o me. Micropterygidae .me toi) zo'u ro lo jimca co'a lamji je snipa lo torso .i je lo pagbu be lo skapi be'o poi ke'a snipa lo drata ke skapi pagbu cu mutce lo ka ce'u rotsyme'a lo na'e snipa ke skapi pagbu ni'o lo iupna poi ke'a na nenri lo lanka ja kumfa cu poi'i frili lo zvaju'o be ke'a fa lo ka ce'u ke'a citka .i ja'e bo lo go'i na'o [[ticyji'u|ticyselji'u]] soi ke'a laknyjdikyri'a lo nu lo citka da'i be vo'a vo'a zvafa'i .i me lo jai cafne ticyji'u fa tu'a mu'a lo pezli ni'o ro me lo ka citka jo'u lo ka vikmi jo'u lo ka cadzu na se kakne lo iupna .i ri lo po'o ka pagmu'u lo betfu cu kakne .i na'o ku lo nu kapyvi'i lo ro moi co cifnu skapi cu prula'i lo nu co'a bregause'i lo nu kapyvi'i poi ke'a ge bavla'i gi ro moi zi'e poi lo toldi se ba'o ke'a makcu .i ku'i so'i jutsi pe lo ta'e jai bu'u dunra zo'u lo nu pu'o iupna .a lo nu ca'o iupna cu jai ca durcando fai lo toldi .i ji'a so'o jutsi (to mu'a la'o me. [[Eriogaster lanestris]] .me toi) zo'u lo nu cando ze'a su'o xai ka'e se ditcu se ba'i tu'a lo dunra ku po'o lo ji'a sai nanca be li za'u ni'o lo [[silkytoldi]] cu misnyrai lo jivbu be lo ma'urbixlanka .i lo ma'urbixlanka pe lo go'i cu te zbasu so'a klesi be lo silka taxfu gi'e na'o zilzbasu pa mitre be li za'u 500 ke silka cilta === lo ro moi be lo nu kapyvi'i === [[File:Schlupf_Inachis_io_(HS).ogg|thumb|nu lo skaruki zei toldi co'a makcu gi'e kapyvi'i lo iupna skapi (to lo ni sutra fa lo skina cu sarxe lo fatci toi)]] ni'o ni'a lo iupna skapi cu farvi fa lo makcu skapi jo'u lo jorne be ri sluji .i ro lo bartu xadypau po'u nai lo nalci cu poi'i lo iupna skapi pe ke'a cu mleca lo makcu skapi pe ke'a ge lo ka ce'u pitybra gi lo ka ce'u calbra .i lo nu go'i cu curmi lo nu lo bi'u nai makcu skapi pu lo ro moi co nu kapyvi'i co'a jdari .i ki lo ro moi co nu kapyvi'i ku pu zi ge lo iupna skapi co'a guskli gi lo makcu skapi co'a se skari vau soi jalge ke'a fa lo nu ka'e viska lo mu'a morna pe lo nalci pu lo nu ri bartu lo iupna skapi ni'o lo ro moi co nu kapyvi'i cu sutrymau lo na'e ro moi .i lo toldi zi bartu lo skapi gi'e zi co'a dandu ri .a lo ma'urbixlanka .a su'o pagbu be lo stuzi be ri .a ru spati .i ze'a lo nu dandu cu tunlo lo vacri gi'e pambyse'a lo ciblu lo nalci ja'e lo nu ri ge zenba lo ka ce'u pitybra gi jdika lo ka ce'u rotsu .i lo nalci ba lo nu mo'u banro co'a jdari ni'o ze'a gi lo nalci cu banro gi gasnu fa lo toldi lo nu lo re xadba be lo djasakrango cu jonsi'u .i lo nu go'i cu se pagbu lo nu so'i roi ku lo djasakrango co'a sirji gi'e ba bo di'a sarlytai ni'o ba lo nu co'a bredi fa lo nalci .e lo djasakrango kei lo toldi cu kalcivi lo festi je jalge be lo nu makcybi'o kei gi'e bredi lo ka ce'u pa re'u vofli gi'e zvasisku lo jutsydu'i te zu'e lo nu rorci ni'o lo toldi jutsi cu mutce co fricysi'u lo ka ze'a ma kau jmive fa lo makcu pe ce'u .i mu'a la'o me. [[Psychidae]] .me zo'u djedi li so'u pa .i zu'u nai la'o me. ''[[Gonepteryx rhamni]]'' .me noi ke'a renvi lo dunra ca lo nu ke'a makcu zo'u ka'e masti li 10 .i li'a lo na se pagbu be lo moltci bei ca lo nu makcu cu jai temcmamau tu'a lo ja'a se pagbu .i lo djedi toldi zo'u lo nunji'e be lo makcu na'o jeftu li ci bi'i vo === lo nu zvasisku lo jutydu'i kei .e lo nu gletu === {{kunti pagbu}} == lo danlu poi ke'a ta'e ckape lo toldi == {{kunti pagbu}} ==lo se kuspe .e lo se xabju== {{kunti pagbu}} ==lo jai ni'i vajni be lo vanbi== {{kunti pagbu}} ==lo krasi be lo .ordre be'o .e lo jutsu'a== {{kunti pagbu}} ==lo te ckini be lo toldi bei lo remna== {{kunti pagbu}} ==lo nu pilno lo toldi ci'e lo larcu== {{kunti pagbu}} {{xe fanva|so'e pagbu be lo me dei ckupau cu xe fanva su'o pagbu be la'o dotco. [[:de:Schmetterlinge|Schmetterlinge]] .dotco ne lo dotco me la .uikipedi'as.|jufra}} [[Category:cinki]] [[Category:danlu]] 0jdn7maicvgyasdgtlcb4x6ugtd0qzm 0 6438 115699 115473 2026-11-08T15:05:24Z Kihurma 13124 jmina lo jo'auspi 115699 wikitext text/x-wiki {{johau|lo bankle pe [[la xuncku]]}} ni'o la'e pe abufy.ibu lu le nanca be li panono zo'u skina tersitna panonomei li'u lu'u goi ko'a zi'e noi pagbu [[le pe abufy.ibu me lu le nanca be li panono zo'u li'o li'u selcmi]] cu liste lo ralju be lo'i merko skina tersitna be'o se panonomei .i [[abufy.ibu]] jarco tu'a le liste de'i li xa pi'e renonomu vecu'u lo cacra be li ci seltivni be fi [[cybysy]] .i ri tergi'a fi la'o tig. [[Pierce Brosnan]] tig. noi tigni ku'o gi'e vasru lo pinka be fi so'i me [[la xali,uyd]] tigni joi terskina ni'o lo kamni poi selcmi pamunono skina tigni joi terpikcre joi circre cu cnemu lu je'u doi dirba mi na selci'i li'u noi selsku la'o tig. [[Clark Gable]] tig. va'o lo [[merko klonunjamna]] vajni bo skina no'u la'e lu canci pa'a le brife li'u ku'o fo lo tcita no'u lu ze'e traji lo ka termo'i kei fo lo skina tersitna li'u ==pajni manri== ni'o lo kamni cmima pu tercpe lo nu cuxna sepi'o lo go'o manri * ni'o ''lo ka skina tersitna'' zo'u tu'e jufra ja jufpau ja ke tortei nunsnu ke'e co selba'u va'o lo merko skina <ref> .abufy.ibu tersmu lu merko skina li'u lo glibau skina poi vasru lo vajni pagbu noi larcu ja jdini ra'i la mergu'e .i ji'a lo'i po'o fu'e pe'a mulno temci fu'o skina poi gubni jai se jarco pu lo se detri be li pa pi'e pa pi'e renonovo pu te cuxna .i .abufy.ibu tersmu lu mulno temci skina li'u lo skina be lo lisri be'o poi na'o mentu li za'u xano </ref> .i lo'i selsanga selba'u cu na cmima le te cuxna tu'u *ni'o ''lo ka kulnu vajni'' zo'u lo skina tersitna cu se pilno lo velskina va'o lo ri selfri gi'e binxo lo kulnu pagbu .e lo se ke natmi vlaste pe'a *ni'o ''lo se cerda'' zo'u lo skina tersitna cu se pilno lo velskina tezu'e lo nu morji fi lo se dirba skina kei seri'a lo nu vo'a cu renvi tai lo citri se cerda <!---DO NOT DELETE THIS LIST AS A COPYVIO. THIS LIST IS IN THE PUBLIC DOMAIN. For copyright clarification for this list, please see OTRS ticket 2007041310002766 --> ==liste== <!-- images at top due to limitations of wiki '#' --> <!---------------------------------------------------------- --> <!----- EDITORS, PLEASE NOTE --> <!--- --> <!--- This is a reproduction of the AFI's list. Please --> <!--- do not change the quotes, actors, characters or films --> <!--- until you have checked the AFI list online. --> <!--- --> <!--- --> <!--- --> <!--- If you think there's a misquote, take it up with --> <!-- the AFI. --> <!--- <!--- Copyright issues have been resolved and the AFI --> <!--- list is free for use. OTRS ticket 2007041310002766 --> <!--- confirms this - see the talk page. --> <!---------------------------------------------------------- --> (lo tigni .e lo selfi'a prenu cu jai se jarco bau la gliban) {|class="wikitable sortable" !se liste xokaumoi!!glibau tersitna!!lojbo xelfanva!!selfi'a prenu!!tigni!!skina!!nanca |- |- |pa | "Frankly, my dear, I don't give a damn." |[[lu je'u doi dirba mi na selci'i li'u]] |[[Rhett Butler]] |[[Clark Gable]] |''[[canci pa'a le brife]]'' |pasociso |- |re | "I'm going to make him an offer he can't refuse." |lu mi ba friti fi ko'a fe da poi ko'a na'e ka'e cpapro li'u |[[Don Vito Corleone]] |[[Marlon Brando]] | ''[[le zerterbe'e]]'' |pasozere |- |ci | "You don't understand! I coulda had class. I coulda been a contender. I could've been somebody, instead of a bum, which is what I am." |lu do na jimpe .i pu cumki fa lo nu mi nobli .i pu cumki fa lo nu mi talsa .i pu cumki fa lo nu mi farvi lo vajni le tolvai no'u je'u mi li'u |[[Terry Malloy]] |[[Marlon Brando]] | ''[[bu'u le jackoi]]'' |pasomuvo |- |vo | "Toto, I've got a feeling we're not in Kansas anymore." |lu doi [[la totos|totos.]] mi jijnu lo du'u mi'o co'u zvati la [[kanzys]] li'u |[[Dorothy Gale]] |[[Judy Garland]] | ''[[le mafcre be se di'o la .az.]]'' |pasociso |- |mu | "Here's looking at you, kid." |lu nu viska do doi verba li'u |[[Rick Blaine]] |[[Humphrey Bogart]] | ''[[la kasablankas.]]'' |pasovore |- |xa | "Go ahead, make my day" |[[lu .e'a ko geirzengau lo mi djedi li'u]] |[[Harry Callahan]] |[[Clint Eastwood]] | ''[[suksa mu'e darxi]]'' |pasobici |- |ze | "All right, Mr. DeMille, I'm ready for my close-up." |lu ju'i [[Cecil B. DeMille|dymil. ga'inai]] mi bredi tu'a lo mi jibni nu te kacmyxra li'u |[[Norma Desmond]] |[[Gloria Swanson]] | ''[[la solcanci klaji]]'' |pasomuno |- |bi | "May the Force be with you." |[[lu .a'o la bapli do kansa li'u]] |[[Han <!--- NOT Obi-Wan Kenobi, DO NOT "CORRECT"--->Solo]] <!---The line considered by AFI was quoted by Solo, not Kenobi. Check the reference. If you disagree, take it up with AFI.---> |[[Harrison Ford]] | ''[[tarci nunjamna vomo'o .i cnino nunpa'a]]'' |pasozeze |- |so | "Fasten your seatbelts. It's going to be a bumpy night." |lu ko lasna fo lo do [[stizu dasri]] .i ba rufsu nicte li'u |Margo Channing |[[Bette Davis]] | ''[[srana la .iv.]]'' |pasomuno |- |pano | "You talkin' to me?" |[[lu do tavla mi xu li'u]] |[[Travis Bickle]] |[[Robert De Niro]] | ''[[jerle'i karce sazri]]'' |pasozexa |- |papa | "What we've got here is (a) failure to communicate." |[[lu mi'o fliba lo nu casnu li'u]] |le jatna |[[Strother Martin]] | ''[[la voi ponse lo mlilenku xance luk]]'' |pasoxaze |- |pare | "I love the smell of napalm in the morning!" |lu mi prami lo panci be lo jbamrneipalma ca lo cerni li'u |la noi vipyzelmoisoi <ref> zo vipyzelmoisoi cu xelfanva zoi gy. Lieutenant Colonel gy. fo la gliban </ref> bil.kilgor |[[Robert Duvall]] | ''[[ca'a famteinunspo]]'' |pasozeso |- |paci | "Love means never having to say you're sorry." |[[lu zo prami cu selsmu lo nu noroi bilga lo nu xersku li'u]] |Jennifer Cavilleri Barrett |[[Ali MacGraw]] | ''[[prami lisri]]'' |pasozeno |- |pavo |"The stuff that dreams are made of."<ref> terga'i pa jufra poi tersitna la'e lu [[le vilbi'e]] li'u lu'u noi draci fi la [[uilym.ceikspir]] ku'o ku'o zi'e no'u zo'i gy. We are such stuff as dreams are made on gy. </ref> |lu le selmai be loi selsne li'u |[[Sam Spade]] |[[Humphrey Bogart]] | ''[[le ma'alti falkone]]'' |pasovopa |- |pamu | "E.T. phone home." |lu .ebu.ty. lo zdani fonta'a li'u |.ebu.ty. |[[Pat Welsh]] | ''[[.ebu.ty noi se darterdi]]'' |panobire |- |paxa | "They call me ''Mister'' Tibbs!" | lu ra tercme mi lu la tibz ba'e ga'inai li'u li'u |[[Virgil Tibbs]] |[[Sidney Poitier]] | ''[[va'o le glare po'e lo nicte]]'' |pasoxaze |- |paze | "Rosebud." |lu zgucifxrula li'u |[[Charles Foster Kane]] |[[Orson Welles]] | ''[[la poi selgu'e kein.]]'' |pasovopa |- |pabi | "Made it, Ma! Top of the world!" | lu snada doi mamta .i galraipau le terdi li'u |Arthur "Cody" Jarrett |[[James Cagney]] | ''[[blabi kamgla]]'' |pasovoso |- |paso | "I'm as mad as hell, and I'm not going to take this anymore!" | lu .o'onai mi traji fengu gi'e rore'u randa li'u |[[Howard Beale]] |[[Peter Finch]] | ''[[tivyseltcana]]'' |pasozexa |- |reno | "Louis, I think this is the beginning of a beautiful friendship." |lu doi lu,ys pe'i ti krasi lo melbi nu pendo li'u |[[Rick Blaine]] |[[Humphrey Bogart]] | ''[[la kasablankas.]]'' |pasovore |- |repa | "A census taker once tried to test me. I ate his liver with some fava beans and a nice Chianti." |lu pa [[nilxa'ugri]] kancu pu paroi talsa mi .i mi pu citka lo livga be ri ku joi so'o [[dembrfava]] ku joi lo pluka [[vanjrkianti]] .oinairo'o li'u |[[Hannibal Lecter]] |[[Anthony Hopkins]] | ''[[le kamsma pe le lanme]]'' |pasosopa |- |rere | "Bond. James Bond." | la band. sa la djeimyz.band. |[[djeimyz.band.]] |[[Sean Connery]] | ''[[la poi mikce non.]]''<ref name="Bond_JamesBond">le tersitna tai da cu zvati repa skina no'u la'e lu [[la poi mikce non.]] li'u ce lu [[la solji degji]] li'u ce lu [[la lidysna bolci]] li'u ce lu [[da repo'oroi jmive]] li'u ce lu [[seljibri lo pe lo noltruni'u ku selmipri selfu]] li'u ce lu [[loi tabjme cu temcimni]] li'u ce lu [[ko jmive gi'e curmi lo nu da mrobi'o]] li'u ce lu [[le nanmu cu ponse lo solji xumjimcelxa'i]] li'u ce lu l[[e mipyzga poi prami mi]] li'u ce lu [[la lunra pudykompli]] li'u ce lu [[ko po'o tcidu di'e]] li'u ce lu [[la oktopod]] li'u ce lu [[jvinu lo nuncatra]] li'u ce lu [[le pe'a jmive dorgu'i]] li'u ce lu [[jaspu fo lo nu catra]] li'u ce lu [[la solji kanla]] li'u ce lu [[lo bavlamdei noroi mrobi'o]] li'u ce lu [[le terdi na banzu]] li'u ce lu [[ko mrobi'o ca lo drata djedi]] li'u ce lu [[la cundinkeidi'u co rairno'i]] li'u</ref> |pasoxare |- |reci | "There's no place like home." | lu noda panra lo zdani li'u |[[Dorothy Gale]] |[[Judy Garland]] | ''[[le mafcre be se di'o la .az.]]'' |pasociso |- |revo | "I ''am'' big! It's the pictures that got small." | lu mi ca'a barda .i lo ba'e pixra pu binxo lo cmalu li'u |[[Norma Desmond]] |[[Gloria Swanson]] | ''[[la solcanci klaji]]'' |pasomuno |- |remu | "Show me the money!" |lu ko jarco fi mi fe tu'a le jdini li'u |[[Rod Tidwell]] |[[Cuba Gooding, Jr.]] | ''[[la djeris.mykuair]]'' |pasosoxa |- |rexa | "Why don't you come up sometime and see me?" | lu .e'o do fi lo galtu ca da vitke fe mi li'u |la voi nolni'u lus. |[[Mae West]] | ''[[ly. xlali be ty. zukte ]]'' |pasocici |- |reze | "I'm walking here! I'm walking here!" | lu .oi mi cadzu ti .i mi cadzu ti li'u |ratc.rizos |[[Dustin Hoffman]] | ''[[ctemidju baktro]]'' |pasoxaso |- |rezi | "Play it, Sam. Play 'As Time Goes By.'" |lu ko selzgi zo'e doi sem. .i ko selzgi la'e lu [[ca'o lo nu lo tcika cu flecu]] li'u li'u |Ilsa Lund |[[Ingrid Bergman]] | ''[[la kasablankas.]]'' |pasovore |- |reso | "You can't handle the truth!" | lu .a'unai do na'e kakne lo nu renvi tu'a lo jetnu li'u |la noi zelmoisoi neityn.djesyp |[[Jack Nicholson]] | ''[[xamgu nanmu so'umei]]'' |pasosore |- |cino | "I want to be alone." |lu mi djica lo za'i nonkansa li'u |Grusinskaya |[[Greta Garbo]] | ''[[la banli xotli]]'' |pasocire |- |cipa | "After all, tomorrow is another day!" |lu je'u lo bavlamdei ji'a cu djedi li'u |[[Scarlett O'Hara]] |[[Vivien Leigh]] | ''[[canci pa'a le brife]]'' |pasociso |- |cire | "Round up the usual suspects." |lu ko kavbu lo'e terkri zerzu'e li'u |la voi jatna lu,is.renalt |[[Claude Rains]] | ''[[la kasablankas.]]'' |pasovore |- |cici | "I'll have what she's having." | lu mi cticpe lo ca selcti be ta li'u |le cticpe |[[Estelle Reiner]] | ''[[ca lo nu la .aris. penmi la salis.]]'' |pasobiso |- |civo | "You know how to whistle, don't you, Steve? You just put your lips together and blow." |lu paunai do djuno fi lo tadji be lo nu siclu be'o cei broda vau xu doi stiv. .i lo nu lamsimgau lo ctebi gi'e bifca'e cu broda li'u |la maris.braunin no'u la cinla |[[Lauren Bacall]] | ''[[nu ponse joi na'e ponse]]'' |pasovovo |- |cimu | "You're gonna need a bigger boat." |lu do ba nitcu lo bramau bloti li'u |Martin Brody |[[Roy Scheider]] | ''[[xedja to skina toi|xedja]]'' |pasozemu |- |cixa | "Badges? We ain't got no badges! We don't need no badges! I don't have to show you any stinking badges!" |lu i'enai jadyjaspu .i mi'a na ponse loi jadyjaspu .i mi'a na nitcu loi jadyjaspu .i mi na bilga lo nu jarco fi do fe tu'a su'o malselpanci jadyjaspu li'u |la sloska mapku |[[Alfonso Bedoya]] | ''[[le dindirba pe la mamta cmana ]]'' |pasovobi |- |cize | "I'll be back." | [[lu mi ba se'ixru li'u]] |[[la sisti to selfi'a prenu toi|la sisti]] |[[Arnold Schwarzenegger]] | ''[[la sisti]]'' |pasobivo |- |cibi | "Today, I consider myself the luckiest man on the face of the earth."<ref>di'u fatci tersitna be le la lus.gerig jibmu'o tersla bo selba'u </ref> |lu ca lo cabdei mi mi terza'a lo traji be lo ka funca bei lo zabna bei lo'i nanmu poi cpana lo terdi sefta li'u |[[Lou Gehrig]] |[[Gary Cooper]] | ''[[le seljgi be la .ienkiz.]]'' |pasovore |- |ciso | "If you build it, he will come." | lu da'i do dijyzba .i dy bu klama ti li'u |[[la voi cucycau djos.djaksyn.]] |[[Ray Liotta]] to voksa toi | ''[[foldi loi selsne]]'' |pasobiso |- |vono | "Mama always said life was like a box of chocolates. You never know what you're gonna get." | lu la mamta roroi cusku lo se du'u lo li'i jmive cu simsa tu'a lo tanxe be lo cakla lo ka roda noroi djuno lo du'u makau pu'o se cpacu be fi ce'u li'u |[[Forrest Gump]] |[[Tom Hanks]] | ''[[la'o gy. Forrest Gump gy]]'' |pasosovo |- |vopa | "We rob banks." | lu mi'a zerle'a fi le banxa li'u |[[Clyde Barrow]] |[[Warren Beatty]] | ''[[la banis. joi la klaid. to skina toi|la banis. joi la klaid.]]'' |pasoxaze |- |vore | "Plastics." | lu slasi li'u |maguair |[[Walter Brooke]] | ''[[le kulmu'o]]'' |pasoxaze |- |voci | "We'll always have Paris." |lu mi'o ba roroi selpau la paris. li'u |[[Rick Blaine]] |[[Humphrey Bogart]] | ''[[la kasablankas.]]'' |pasovore |- |vovo | "I see dead people." |lu mi viska lo morsi prenu li'u |Cole Sear |[[Haley Joel Osment]] | ''[[le xamoi terga'e]]'' |pasososo |- |vomu | "Stella! Hey, Stella!" |lu doi stelys. .i ju'i stelys. li'u |[[Stanley Kowalski]] |[[Marlon Brando]] | ''[[lo skore'e be me'e zo kamdji]]'' |pasomupa |- |voxa | "Oh, Jerry, don't let's ask for the moon. We have the stars." |lu doi djeris. .e'onai mi'o cpedu la lunra .i mi'o ponse le tarci li'u |Charlotte Vale |[[Bette Davis]] | ''[[caku doi bloli'u]]'' |pasovore |- |voze | "Shane. Shane. Come back!" |lu doi cein. doi cein. ko se'ixru li'u |Joey Starrett |[[Brandon De Wilde]] | ''[[la cein.]]'' |pasomuci |- |vobi | "Well, nobody's perfect." |lu .i'a noda prane li'u |la voi cimoi .azgud.filding. |[[Joe E. Brown]] |''[[da nelci lo ka glare]]'' |pasomuso |- |voso | "It's alive! It's alive!" |lu .o'a ti jmive .i ti jmive li'u |[[Henry Frankenstein]] |[[Colin Clive]] | ''[[la frankenstain.]]'' |pasocipa |- |muno | "Houston, we have a problem."<ref>di'u cu selcmu lo fatci selsku la .apalos. poi pacimoi .i la noi kesli'u suaigrt. cusku zoi zoi zoi Houston, we've had a problem here zoi .ibabo la lyvyl refsku zoi zoi Houston, we've had a problem zoi</ref> |lu doi .ustyn mi'a selnabmi li'u |[[Jim Lovell]] |[[Tom Hanks]] | ''[[la .apalos. poi pacimoi to skina toi|la .apalos. poi pacimoi]]'' |pasosomu |- |mupa | "You've got to ask yourself one question: 'Do I feel lucky?' Well, do ya, punk?" | lu do bilga lo nu reisku fi do fe pada no'u lu xu mi se zanfu'a li'u .i xu do co'e li'u |[[Harry Callahan]] |[[Clint Eastwood]] | ''[[la voi norvu'e .aris.]]'' |pasozepa |- |mure | "You had me at 'hello'" |lu do pu bitygau mi sepi'o zo coi li'u |Dorothy Boyd |[[Renée Zellweger]] | ''[[la djeris.myguair.]]'' |pasosoxa |- |muci | "One morning I shot an elephant in my pajamas. How he got in my pajamas, I don't know." |lu ca pa cerni mi celgunta lo xanto fi'o se dasni lo po mi sipta'u .i lo du'u ta'i makau xy. pu co'a dasni lo po mi sipta'u cu se djuno naku mi li'u |la noi jatna djefris.tyt.spadling |[[Groucho Marx]] | ''[[danlu titnanba to skina toi|danlu titnanb]]'' |pasocino |- |muvo | "There's no crying in baseball!" | lu .oiro'i na .ei nu klaku kei fau lo nu ga'arboijvi li'u |Jimmy Dugan |[[Tom Hanks]] | ''[[lo bedgri po'e ny.]]'' |pasosore |- |mumu | "La-dee-da, la-dee-da." |lu .i'aro'i i'aro'i li'u |Annie Hall |[[Diane Keaton]] | ''[[la .anis.xal.]]'' |pasozeze |- |muxa | "A boy's best friend is his mother." |lu traji pendo lo nanla fa lo mamta be ny. li'u |[[Norman Bates]] |[[Anthony Perkins]] | ''[[tcefekpre]]'' |pasoxano |- |muze | "Greed, for lack of a better word, is good." | lu lo ka di'idji sei mi claxu be lo xagmau brivla cu xamgu li'u |[[Gordon Gekko]] |[[Michael Douglas]] | ''[[la bitmu klaji to skina toi|la bitmu klaji]]'' |pasobize |- |mubi | "Keep your friends close, but your enemies closer." |lu ko stogau lo do pendo fa'u xebni lo ka jibni fa'u jbimau li'u<ref>di'u noi djunoi cu tersitna so'u bilni platu noi selcmi la [[sun.tsus.]] ra'u noi jungo bivmoisoi </ref> |[[Michael Corleone]] |[[Al Pacino]] | ''[[le zerterbe'e remo'o]]'' |pasozevo |- |muso | "As God is my witness, I'll never be hungry again." |lu mi nupre ga'a la cevn. lo du'u mi ba noroi xagji li'u |[[Scarlett O'Hara]] |[[Vivien Leigh]] | ''[[canci pa'a le brife]]'' |pasociso |- |xano | "Well, here's another nice mess you've gotten me into!" |lu .oisai ti seljmina kalsa ri'a tu'a do ri'i mi li'u |Oliver |[[Oliver Hardy]] | ''[[bersa le kutytu'a]]'' |pasocici |- |xapa | "Say 'hello' to my little friend!" |lu ko cusku zo coi lo cmalu pendo be mi li'u |[[Tony Montana]] |[[Al Pacino]] | ''[[la velxaifir]]'' |pasobeci |- |xare | "What a dump."<ref>di'u se vasru le skina be de'i li pasovoso .iku'i lo tersitna cu binxo lo mutce be lo ka so'i prenu cu sitna fi ce'u kei ba po'o lo pare'u nu lo draci be fi la .eduard.albis. be'o po'u la'e lu ma terpa la verdjinias.uulf. li'u cu seltigni kei poi se detri li pasoxapa .i ca lo pamoi be lo'i pagbu be le draci la martas. sitna da'u gi'e to my. li'acu'i tolmo'i toi reisku fi la djorj. fe lo se du'u makau poi skina fi'o xeldraci la betis.davis. cu se sitna</ref> |lu seltigni .a'unairo'o li'u |Rosa Moline |[[Bette Davis]] | ''[[fe'eba'o le ricfoi]]'' |pasovoso |- |xaci | "Mrs. Robinson, you're trying to seduce me... Aren't you?" | lu doi robynsyn. ga'inai do troci lo nu cinxlu mi ... xuku li'u |[[Benjamin Braddock]] |[[Dustin Hoffman]] | ''[[le kulmu'o]]'' |pasoxaze |- |xavo | "Gentlemen, you can't fight in here! This is the War Room!" |lu doi nanmu do damba bu'u ti .e'anai .i .oi ti du ba'e la jamna kumfa li'u |la noi gugja'a mekin.myflis. |[[Peter Sellers]] | ''[[la voi mikce cizypam.]]'' |pasoxavo |- |xamu | "Elementary, my dear Watson."<ref>di'u noi na selvau lo lisri be fi la'o gy. [[Arthur Conan Doyle]] gy. cu pare'u skina se cusku va'o tu'a la'e lu lo nu xruti la cerlak.olmyz. li'u .i logo'i cu pare'u se cusku va'o lo draci po'u la'e lu la cerlak.olmyz. li'u zi'e poi draci fi la'o gy. [[William Gillette]] gy. po'o fi'o zanru la dail. noi la djylet. smugau ke'a lu kansa terdraci li'u </ref> |lu tcefrili doi [[la djan.uatsyn.|.uatsyn.]] ga'icu'i li'u |[[Sherlock Holmes]] |[[Basil Rathbone]] | ''[[le se lifri be la cerlak.olmyz.]]'' |pasociso |- |xaxa | "Get your stinking paws off me, you damned dirty ape!" <!---Quote as given by AFI is "Take..." not "Get...". Check the ref. If you disagree, take it up with AFI. ---><!--- According to http://connect.afi.com/site/DocServer/quotes100.pdf?docID=242, it is "Get..." ---> |lu ko tolpu'i lo malpanci dalxa'e be do mi doi seldapma je toljinsa remsmismani li'u |[[George Taylor]] |[[Charlton Heston]] | ''[[terdi loi remsmismani]]'' |pasoxabi |- |xaze | "Of all the gin joints in all the towns in all the world, she walks into mine." | lu fi'o tercu'a ro lo jikrldjine barja be bu'u lo tcadu be bu'u la terdi .ibu dzukla pa boi jy. po mi li'u |[[Rick Blaine]] |[[Humphrey Bogart]] | ''[[la kasablankas.]]'' |pasovore |- |xabi | "Here's Johnny!"<ref>lo sidbo be di'u pu puzi selpei la djak. .i de'u mintu le la'o tig. [[Ed McMahon]] tig. nu rinsa be la'o tig. [[Johnny Carson]] tig. bu'u la'e lu [[le cabycte seltivni]] li'u </ref> |lu zvati fa la djanis. li'u |[[Jack Torrance]] |[[Jack Nicholson]] | ''[[le zazgu'i]]'' |pasobino |- |xaso | "They're here!" | lu .u'ere'e ko'a zvati li'u |Carol Anne Freeling |[[Heather O'Rourke]] | ''[[vruru'i to skina toi|vruvu'i]]'' |pasobire |- |zeno | "Is it safe?" | lu snura xu li'u |la noi denmikce kristcyn.cel. |[[Laurence Olivier]] | ''[[bajyjvi be fi lo clani]]'' |pasozexa |- |zepa | "Wait a minute, wait a minute. You ain't heard nothin' yet!"<ref>di'u pu na'e pruselci'a selba'u ba lo melbi nu skina pagbu zbasu</ref> | lu ko ze'a denpa .i ko ze'a denpa .i do ba'o tirna no ba'u da li'u |la djeikis.rabino,uits. no'u la djak.rabyn. |[[Al Jolson]] | ''[[le se zgirjazu sanga]]'' |pasoreze |- |zere | "No wire hangers, ever!" |lu . o'onaicai ba'e noroi co'e lo jimsko ke taxfu seldandu li'u |[[Joan Crawford]] |[[Faye Dunaway]] | ''[[mamta co dibrai]]'' |pasobipa |- |zeci | "Mother of mercy, is this the end of Rico?" | lu .oiro'o doi mamta be lo kamxe'o do'u fanmo xu la rikos. li'u |la seizar.enrikos.bandelos. no'u la rikos. |[[Edward G. Robinson]] | ''[[cmalu me la cizr.]]'' |pasocino |- |zevo | "Forget it, Jake, it's Chinatown." | lu ko tolmo'i ti doi djeik. .i .i'acu'i ti du la jugytcad. li'u |Duffy |[[Joe Mantell]] | ''[[la jugytcad. to skina toi|la jugytcad.]]'' |pasozevo |- |zemu | "I have always depended on the kindness of strangers." |lu mi pa roroi lacri loi kamxe'o po'e lo ninpre li'u |[[Blanche DuBois]] |[[Vivien Leigh]] | ''[[lo skore'e be me'e zo kamdji]]'' |pasomupa |- |zexa | "[[:en:Hasta la vista, baby|Hasta la vista,baby]]." |la'o sy. Hasta la vista, baby sy. <ref>di'u pu selfanva fu lo mintu mu'i lo nu lo ka vajni pe lo krasi cu ba canci va'o da'i lo nu fanva fu lo frica</ref> |[[la sisti to selfi'a prenu toi|la sisti]] |[[Arnold Schwarzenegger]] | ''[[la sisti remo'o .i nunpai djedi]]'' |pasosopa |- |zeze | "Soylent Green is people!" |lu .uacai .vu'enai se'inai la me la soilent. crino cu remna li'u |la voi facki rabrt.torn. |[[Charlton Heston]] | ''[[la me la soilent. crino]]'' |pasozeci |- |zebi | "Open the pod bay doors, HAL." | lu ko kargau .ei le marce zdani vorme doi [[.xal]] li'u |[[Dave Bowman]] |[[Keir Dullea]] | ''[[de'i li renonopa kensa clanunli'u]]'' |pasoxabi |- |zeso | Striker: "Surely you can't be serious!" Rumack: "I am serious... and don't call me Shirley." | la straikr. cusku lu doi fu'e je'u pei naku junri fa do li'u .i la rymyk. spuda fi lu ja'a go'i .ije ko na tercme mi la fu'erje'upei li'u |la ted.strakr. joi la noi mikce rymyk. |[[Robert Hays]] and [[Leslie Nielsen]] | ''[[vinji to skina toi]]'' |pasobino |- |bino | "Yo, Adrian!" |lu ju'i .eidri,yn li'u |[[rakis.balboas.]] |[[Sylvester Stallone]] | ''[[la rakis.]]'' |pasozexa |- |bipa | "[[Hello gorgeous]]." |lu coi mletce li'u |[[Fanny Brice]] |[[Barbra Streisand]] | ''[[xajmi nixli to skina toi|xajmi nixli]]'' |pasoxabi |- |bire | "Toga! Toga!" |lu .ai la'orpastu .i la'orpastu li'u |[[la djan.blutarskis. no'u la blutos.]] |[[John Belushi]] | ''[[la la natmi xamkarni ku danlu zdani]]'' |pasozebi |- |bici | "Listen to them. Children of the night. What music they make." | lu ko tinju'i tu .i panzi co nicte .i .ui zgike tu li'u |[[la voi nobli drakulas.]] |[[Bela Lugosi]] | ''[[la drakulas to skina toi|la drakulas]]'' |pasocipa |- |bivo | "Oh, no, it wasn't the airplanes. It was Beauty killed the Beast." |lu .ienai na'ebo le vinji cu go'o .i la melbi ja'a catra le malmabru li'u |[[Carl Denham]] |[[Robert Armstrong]] | ''[[la king.kong to skina toi|la king.kong.]]'' |pasocici |- |bimu | "My precious." | lu dirba mi li'u |[[Gollum]] |[[Andy Serkis]] | ''[[le jitro be le djine zo'u slanydi'u remei]]'' |renonore |- |bixa | "Attica! Attica!" | lu .i'i .o'onai la [[atikys.]] .i la atikys. li'u |Sonny Wortzik |[[Al Pacino]] | ''[[gerku djedi lecydo'i]]'' |pasozemu |- |bize | "Sawyer, you're going out a youngster, but you've got to come back a star!" |lu doi sa,iyr do cliva tai lo verba .ijeku'i do bilga lo nu se'ixru tai lo misno li'u |Julian Marsh |[[Warner Baxter]] | ''[[la voremoi klaji to skina toi|la voremoi klaji]]'' |pasocici |- |bibi | "Listen to me, mister. You're my knight in shining armor. Don't you forget it. You're going to get back on that horse, and I'm going to be right behind you, holding on tight, and away we're gonna go, go, go!" | lu ju'i nanmu .i do du le mi xirno'i poi dasni lo gusminra dabycalku .i ko na tolmo'i lo du'u go'i .i do ba se'ixru lo za'i cpana le xirma .ije mi ba trixe do gi'e jdari jgari .ije fi ti fa mi'o ba'e klama li'u |Ethel Thayer |[[Katharine Hepburn]] | ''[[nenri lo solji lalxu]]'' |pasobipa |- |biso | "Tell 'em to go out there with all they got and win just one for the Gipper." |lu ko cusku fi tu fe lo se du'u vo'e .e'o klama ta sekai lo ka culno tsali kei gi'e jinga fo lo pamei seva'u la [[gipr.]] li'u |[[Knute Rockne]] |[[Pat O'Brien]] | ''[[la nut.raknis noi culno merko]]'' |pasovono |- |sono | "A martini. Shaken, not stirred." |lu pa martini noi [[desku jenai se jicla]] li'u <ref>di'u pu farvi lu pa jikrnvatka martini noi desku jenai se jicla li'u va'o lo ninmau skina .i va'o le skina no'u la'e lu da repo'oroi jmive li'u le martini pu snuti se cupra fi lo nu se jicla jenai desku .i ki'u la band. cu skicu my. fo lo ka prane</ref> |[[djeimyz.band.]] |[[Sean Connery]] | ''[[la solji degji]]''<ref>to je so'i drata skina toi</ref> |pasoxavo |- |sopa | "Who's on First?" |[[lu ma nenri lo pamoi li'u]]<ref>se troci fa no da poi poi nu fanva le xajmi noi selkra lo nalsatci noi na'e zasti la lojban .i ko viska [[:en:Untranslatability#Poetry, puns and wordplay|lo vi glibau ckupau noi srana lo za'i na'e kakne lo selfanva]]</ref> |Dexter |[[Bud Abbott]] | ''[[la mlipalci sonomoi]]'' |pasovomu |- |sore | "Cinderella story. Outta nowhere. A former greenskeeper, now, about to become the Masters champion. It looks like a mirac…It's in the hole! It's in the hole! It's in the hole!" |lu me la [[fagyfest.]] lisri .i ra'i noda lo pu floke'akeici'e floku'i pu'o binxo le me la certu ku jinga .i simlu lo ka tceto'ela'e .i .uecai ta nenri le kevna .i ta nenri le kevna .i ta nenri le kevna li'u |Carl Spackler |[[Bill Murray]] | ''[[ga'arbeidi'u]]'' |pasobino |- |soci | "Life is a banquet, and most poor suckers are starving to death!" |lu lo nunji'e cu balsai .i so'e bebna cu norbazycti ji'e lo za'i morsi li'u |Mame Dennis |[[Rosalind Russell]] | ''[[la noi fetfamti meim.]]'' |pasomubi |- |sovo | "I feel the need—the need for speed!" | lu mi lifri lo nu nitcu no'u lo nu nitcu lo nu sutra li'u |lu la voi vonmoisoi pit.mitcl. no'u la zifre ge'u .e la voi vonmoisoi nik.bredycas. no'u la gunse li'u |[[Tom Cruise]] and [[Anthony Edwards]] | ''[[xagrai cecla]]'' |pasobixa |- |somu | "[[Carpe diem]]. Seize the day, boys. Make your lives extraordinary." |lu zoi ly. carpe diem ly. .i ko jgari le djedi .i ko lo nu jmive cu selmacygau li'u |John Keating |[[Robin Williams]] | ''[[morsi terpemci bende]]'' |pasobiso |- |soxa | "Snap out of it!" |lu ko menli bikla xruti li'u |Loretta Castorini |[[Cher]] | ''[[lurmanci]]'' |pasobize |- |soze | "My mother thanks you. My father thanks you. My sister thanks you. And I thank you." |lu lo mamta be mi cu ckire do .i lo patfu be mi cu ckire do .i lo mensi be mi cu ckire do .ije mi ckire do li'u |[[George M. Cohan]] |[[James Cagney]] | ''[[me la .iankis.dudl. selja'ipre]]'' |pasovore |- |sobi | "Nobody puts 'Baby' in a corner." |lu noda punji la cifnu lo kojna li'u |Johnny Castle |[[Patrick Swayze]] | ''[[cinse nu dansu]]'' |pasobize |- |soso | "I'll get you, my pretty, and your little dog too!" |lu mi ba kavbu do doi melbi do'u .e le ji'a do cmalu gerku li'u |[[le palci mafni'u pe lo stici]] |[[Margaret Hamilton]] | ''[[le mafcre be se di'o la .az.]]'' |pasociso |- |panono | "I'm king of the world!" <ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/6662425/ |title=‘King of the world’ dubbed cheesiest movie line |publisher=Associated Press |date=December 7, 2004 |accessdate=February 17, 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/4070771.stm |title=Poll reveals cheesiest film lines |publisher=BBC News |date=December 5, 2004 |accessdate=February 17, 2010}}</ref>)<!-- The AFI quotes it without "the". --> |lu mi nolraitru lo terdi li'u |Jack Dawson |[[Leonardo DiCaprio]] | ''[[la tcetcebra]]'' |pasosoze |} ==steci== la'e lu ''la kasablankas.'' li'u traji lo ni tersitna ce'u sedi'o le liste kei lo zmadu lo'i ro skina .i lo se go'i cu xamei le mumoi kuce le renomoi kuce le rebimoi kuce le ciremoi kuce le vocimoi kuce le xazemoi .i la'e lu ''canci pa'a le brife'' li'u lu'u ne le pamoi kuce le cipamoi kuce le musomoi ge'u joi la'e lu ''le mafcre be se di'o la .az.'' li'u lu'u ne le vomoi kuce le recimoi kuce sosomoi cu selyli'e gi'e du re boi cimei ni'o pano nanmu kujo'u vo ninmu cu selsitna fi lo su'omei .i la'o tig. Humphrey Bogart tig. ne lo mumei cu traji .iji'a lo go'i cu tese cusku fi la'o tig. Lauren Bacall tig. ce'e le civomoi pe'e je la'o tig. Alfonso Bedoya tig. ce'e le cixamoi .i la'o tig. Bette Davis tig. ce la'o tig. Vivien Leigh tig. simxu lo nu dunli fi lo ka traji be fo lo'i ninmu tigni keikei .i bydy. .e vyly. cu selsitna fi lo cimei .i la'o tig. Marlon Brando tig. .e la'o tig. Tom Hanks tig. .e la'o tig. Al Palcino tig. cu go'i ji'a i la'o tig. James Cagney tig. .e la'o tig. Sean Connery tig. .e la'o tig. Clint Eastwood tig. .e la'o tig. Charlton Heston tig. .e la'o tig. Judy Garland tig. .e la'o tig. Jack Nicholson tig. .e la'o tig. Arnold Schwarzenegger tig. .e la'o tig. Dustin Hoffman tig. .e la'o tig. Gloria Swanson tig. selsitna fi lo remei ni'o la bogart cu selsitna fi lo vomei fi'o xarpre lo pamei noi zvati la'e lu la kasablankas. li'u .i lo se go'i du le mumoi kuce le renomoi kuce le vocimoi kuce le xazemoi .i ci ninmu tigni cu selsita fi lo remei fi'o xarpre lo pamei .i lo go'i cu du la'o tig. Vivien Leigh tig. ne lu canci pa'a le brife li'u zi'e ne le cipamoi kuce le musomoi ge'u ce la'o tig. Gloria Swanson tig. ne lu la solcanci klaji li'u zi'e ne le zemoi kuce le revomoi ge'u ce la'o tig. Judy Garland tig. ne lu le mafcre be se di'o la .az. li'u zi'e ne le vomoi kuce le recimoi ni'o ci tigni cu selsitna fi'o xarpre lo pamei va'o za'u skina .i le go'i du la'o tig. Clint Eastwood tig. noi se xarpre la'o xarpre [[Harry Callahan]] xarpre va'o la'e lu ''suksa mu'e darxi'' li'u lu'u ne le xamoi ge'u .e la'e lu ''la voi norvu'e .aris.'' ne le mupamoi ku'o .e la'o tig. Sean Connery tig. noi se xarpre la [[djeimyz.band.]] va'o la'e lu ''la poi mikce non.'' li'u lu'u ne le reremoi ge'u .e la'e lu ''la solji degji'' li'u lu'u ne le sonomoi ku'o .e la'o tig. Arnold Schwarzenegger tig. noi se xarpre [[la sisti to selfi'a prenu toi|la sisti]] va'o la'e lu ''la sisti'' li'u lu'u ne la cizemoi ge'u .e la'e lu ''la sisti remo'o .i nunpai djedi'' li'u lu'u ne le zexamoi ni'o pa le tersitna no'u le reremoi no'u lu la band. sa la djeimyz.band. li'u cu selsku xa frica tigni va'o rere frica skina <ref name="Bond_JamesBond" /> ni'o vo le tersitna poi zvati le liste cu selpau papo'o valsi poi jai rapli li su'o .i le go'i cu du lu zgucifxrula li'u noi te sitna la'e lu ''la poi selgu'e kein.'' li'u ku'o joi lu slasi li'u noi te sitna la'e lu ''le kulmu'o'' li'u ku'o joi lu i'i .o'onai la atikys. .i la atikys. li'u noi te sitna la'e lu ''gerku djedi lecydo'i'' ku'o joi lu .ai la'orpastu .i la'orpastu li'u noi te sitna la'e lu ''la la natmi xamkarni ku danlu zdani'' .i traji lo ka clani kei fa le la'o tig. Katherine Hepburn tig. tersitna ku noi te sitna la'e lu ''nenri lo solji lalxu'' li'u lu'u zi'e no'u lu ju'i nanmu .i do du le mi xirno'i poi dasni lo gusminra dabycalku li'o li'u noi selpau voxapo'o valsi ni'o ci le tersitna cu te sitna lo zasti fasnu .i le go'i cu du * le la'o kelc. [[Lou Gehrig]] kelc. te tolrinsa selsku no'u lu li'o lo traji be lo ka funca bei lo zabna bei lo'i nanmu poi cpana lo terdi sefta li'u noi zvati la'e lu ''le seljgi be la .ienkiz.'' zi'e no'u le cibimoi * le la ''.apalos. poi pacimoi'' ku'o djucpe selcradi no'u lu doi .ustyn mi'a selnabmi li'u zi'e no'u le munomoi * le la'o tig. [[George Cohan]] tig. srana tersitna no'u lu lo mamta be mi cu ckire do li'u noi zvati la'e lu ''me la .iankis.dudl. selja'ipre'' zi'e no'u le sozemoi ==famnoi== {{reflist|2}} ==bartu jorne== *[http://www.afi.com/tvevents/100years/quotes.aspx#list AFI List of Quotes] *[http://www.afi.com/Docs/tvevents/pdf/quotes400.pdf List of the 400 Nominees] *[http://www.flixxy.com/100-movie-quotes-american-film-institute.htm Compilation of quoted scenes] [[Category: le abufy.ibu nanca be li panono selcmi]] [[Category: liste lo glibau valsi bo linsi]] [[Category: tersitna lo skina .a lo seltivni]] t1vhsjrn58y9rsenqybok6ikyi6ilgk 0 6455 115694 115456 2026-11-08T15:02:14Z Kihurma 13124 jmina lo jo'auspi 115694 wikitext text/x-wiki {{johau|lo bankle pe [[la xuncku]]}} ni'o du'o lo [[cacklu brojda]] ku lo klesi be lo selgu'a bei lo ka se tolcru ca lo [[brojda surdei]] cu cisomei .i ro klesi noi se tamgau la talmud. cu cmima pa lo vo klelei no'u lo selgu'a poi terpra le [[brori'imalsi nanba]] ku'o ku ce lo selgu'a poi terpra le [[taxfu be le brori'ija'a|taxfu]] be le [[brori'ija'a]] ku'o ku ce lo selgu'a poi terpra le pilka be le [[zasni brori'imalsi]] ku'o ku ce lo nu bevri da pa canlu pa bi'u canlu to ni'a se ciksi toi ==liste nacmeimei== to na se sepli fi lo [[#flalu fu la toras. fa'u le bropijgi'a|flalu be fu la toras. fa'u le bropijgi'a]] toi {|border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- |xebro||lojbo||velcki||mupli|| |- |colspan="5" style="background:#d0d0ff"|'''terpra le brori'imalsi nanba''' to paci selgu'a toi |- |חורש||nu plixa||nu ga bregau lo loldi lo nu sombo gi xagzengau lo loldi tu'a lo spati||lo nu kakpa lo dertu lo loldi |rowspan="13" |[[Image:Temple showbread.JPG|336px]] |- |זורע||nu sombo||nu sidju lo spati lo nu banro||lo nu jaurdu'a lo tsiju |- |קוצר||nu crepu||nu vimcu lo spati .a lo spati pagbu lo vo'e nunji'e stuzi||nu ga katna lo srasu gi sumne lo grute poi jorne lo tricu to semu'i lo nu crepu ra toi |- |מעמר||nu jajgau lo gurni lo bakfu||nu jajgau lo spati||lo nu punji lo plise lo lanka |- |דש||nu popygau lo gurni calku||nu vimcu lo cidja lo ri rarna vasru||lo nu tolse'a lo jisra lo grute |- |זורה||nu fendi lo gurni lo calku kujo'u lo nenri tu'a lo brife||go'i fi lo cidja kujo'u lo na'e cidja||lo nu bifca'e lo derdembi calku to'o lo derdembi |- |בורר||nu cuxna||nu vimcu lo na'e seldji fo lo seldji||lo nu vimcu lo bongu lo finpe |- |טוחן||nu zalvi||nu zalvi ja marxa ja katna da lo cmalu spisa||lo nu zalvi lo ckafi dembi |- |מרקד||nu pilno lo grupu'o julne||nu gregau lo mixre be lo cidja lo julne be lo cidja bei lo na'e seldji||lo nu gregau lo vanju lo julne tezu'e lo nu vimcu loi pulce |- |לש||nu catke xregau||nu jmina lo litki lo purmo lo pesxu||lo nu zbasu lo mavypesxu lo lenku djacu ku jo'u zo'e li'o |- |מבעיר||nu cfagau lo fagri||nu cfagau ja muvgau ja setese jmina lo fagri||lo nu sazri lo ctile karce |- |אופה||nu jukpa fi tu'a lo glare||nu pilno lo glare tezu'e lo nu redgau da||lo nu febgau lo djacu kei .a lo nu rumgau lo lakse |- |מכבה||nu fagystigau||nu stigau ja jdikygau lo fagri||lo nu jdikygau lo fagri lo ka glare sedi'o lo gapci toknu |- |colspan="5" style="background:#d0d0ff"|'''terpra le taxfu be le brori'ija'a''' to paci selgu'a toi |- |גוזז צמר||nu kreka'a lo sunla||nu vimcu lo jorne be lo danlu||lo nu katna lo xandegycalku |rowspan="13"|[[Image:Kohen_Gadol_(Bible_Card).jpg]] |- |מלבנו||nu labgau||nu vimcu ja jdikygau lo skari .e lo dertu vu'o po'e lo bukpu||lo nu rakygau lo xandegycalku lo dertu bu'u lo palku |- |מנפצו||nu nicygau lo kerfa||nu nicygau lo kalsa derxi be loi kerfa sepi'o lo xance .e lo tutci tezu'e lo nu galfi vo'e lo cilta||lo nu pilno lo komtci tu'a lo runkre |- |צובע||nu skagau||nu jai galfi lo skari be da lo drata||lo nu pilno lo se skari mlegaumai |- |טווה||nu tonjongau||nu jongau lo cilta lo cilta ta'i lo nu tongau tezu'e lo nu zbasu lo skori||lo nu go'i |- |מיסך||nu punji le panra cilta lo jivbu greku||nu go'i||lo nu punji lo clupa fa'a lo pamei farna lo paxyjaitci ke zbasu greku |- |עושה שני בתי נירין||nu gregau re lo panra cilta le djine noi jorne lo jivbu greku||nu go'i||lo nu go'i |- |אורג||nu jivbu||nu cupra loi bukpu lo nu li'urgau lo cilta lo ni'a je ga'u kruca cilta||lo nu larcu jivbu zi'o lo runkre |- |פוצע||nu vimcu lo cilta lo jivbu greku||nu vimcu su'o re cilta le jivbu greku||lo nu vimcu lo paxyjaitci le zbasu greku |- |קושר||nu jgela'a||nu cupra lo jgena tezu'e lo nu vo'e ba vitno fi lo djedi be li su'opa<ref>lo nu cupra lo jgenrbo cu selcru</ref> ||lo nu jgela'a lo slasi victerlu'i bo dakli |- |מתיר||nu to'e jgela'a||nu to'e lasna lo jgena poi da pu cupra tezu'e lo nu ke'a vitno||lo nu to'e lasna lo bu'uzda skori<ref>lo nu to'e lasna lo cutci poi snuti ckaji lo ka se jgena cu selcru to ki'u lo nu tu'a lo jgena cu na pu jai se zu'edji toi</ref> |- |תופר||nu fenso||nu jongau da de ta'i lo nu pilno fu'e mu'a lo snipa .a lo dinko .a lo nipsri .a lo plopijne fu'o tezu'e lo vitno be fi lo djedi be li su'opa||lo nu seltelgau lo xa'arvau |- |קורע||nu gasnu lo nu vlika'a||ga nu to'e fenso gi nu ka'argau fe da poi na'o se cikre ta'i la'o xy. תופר .xy||lo nu vimcu lo gubnoi lo bitmu<ref>lo nu kargau lo cidja tanxe cu selcru</ref> |- |colspan="5" style="background:#d0d0ff"|'''terpra le pilka be le zasni brori'imalsi''' to pare selgu'a toi |- |צד צבי||nu kavbu lo mirli||nu fanta lo nu lo cilce danlu cu zifre muvdu||lo nu ga kavbu lo sfani lo jbini be re canko gi kavbu lo do bakni poi pu klama fi lo cagdaidi'u<ref>lo nu kavbu lo ckape danlu .a lo danlu poi lo prenu cu terpa cu selcru</ref><ref>lo nu klacpe lo do gerku lo zdani cu selcru va'o lo nu le gerku cu zifre klama</ref><ref>so'o masno danlu pe mu'u lo cakyrespa ma'i le flalu cu ckaji lo ka ru'i se kavbu .iseki'u curmi lo nu lo bropre cu lafti ja kavbu ra ca le surdei </ref> |rowspan="12"|[[Image:Mishkan6_hatzer_big.jpg|296px]] |- |שוחט||nu catra||nu catra lo jmive||lo nu marxa lo cakcinki<ref>lo nu catra lo ckape danlu no'u mu'a lo vindu since cu selcru</ref> |- |מפשט||nu kapyvi'u||nu vimcu lo skapi be lo na'e se jukpa danlu ri||lo nu go'i |- |מעבד||nu stogau lo danlu skapi lo ka norfusra sepi'o loi xukmi||nu go'i lo pilka .e lo cidja||lo nu jirgau lo clazme loi silnyjau ja vanslami |- |משרטט||nu linji terxra||nu gaga terxra gi sraku ba'argau lo'i linji tezu'e lo nu bregau fi lo nu ciska gi nu go'i lo'i tarmi korbi ku tezu'e lo nu bregau fi lo nu katna||lo nu sraku ba'argau lo pelji lo cukla sepi'o lo xandegycalku |- |ממחק||nu xulgau||nu xulgau ja spali ja pejgau be lo viknu na'e cidja bo litki||lo nu spali lo cutci |- |מחתך||nu katna||nu katna fi lo jai seldji tarmi ja nilcla||lo nu kargau lo tanxe be lo zbiple vi'i lo pagbu se katna barna |- |כותב||nu ciska||nu ciska su'ore lerfu .a lo sinxa||lo nu pirlarfi'i .e lo nu spebi'o to ri nibli lo nu ciska lo spebi'o ke flalu selci'a toi |- |מוחק||nu tolci'a||nu tolci'a ja daspo su'ore lerfu .a lo sinxa||nu kargau lo tanxe poi terci'a ta'i lo nu le lerfu cu binxo lo porpi |- |בונה||nu di'uzba||nu zbasu ja cikre ja jongau be da lo jorne be lo loldi||lo nu pejgau lo santa to ki'u lo du'u lo santa cu simsa lo dinju lo ka bandu zo'e lo tcima toi |- |סותר||nu di'uspo||dukti la'o xy. בונה xy.||lo nu vimcu lo canko julne le greku |- |מכה בפטיש||nu darxi fi lo mruli||nu bixygau lo na'e tutci lo tutci||lo nu tratytongau lo kanjunla punsarlu kei .a lo nu dragau lo'i nu'o tonga be fi lo zgitci |- |colspan="5" style="background:#d0d0ff"|lo nu bevri da pa canlu pa bi'u canlu |- |מוציא||nu bevri||to ko viska [[#flalu sera'a lo nu bevri|lo cnita]] toi||lo nu bevri lo selmri lo nenri be lo zdani lo selmri tanxe|| |- |} {{reflist|2}} ==jicmu== ==flalu fu la [[toras.]] fa'u le [[bropijgi'a]]== ni'o le dzena brogi'a pu fendi lo se tolcru selgu'a lo remei .i so'i selgu'a goi tyty. cu se tolcru la toras. no'u va'i la [[cevn.]] .i lo drata goi tyby. cu se tolcru la brogi'a tezu'e lo nu bandu tyty. lo nu lo prenu cu snuti no'e tinbe tu'a tyty. .i mu'i ra lo bropijgi'a cu tolcru lo selzu'e poi simsa gi'a setese nibli be lo tcaci gi'a cafne rinka vau tyty. .imu'a lo nu selma'e lo xirma cu tolcru mu'i lo nu lo brogi'a cu xanka lo nu lo prenu la'acu'i cu vimcu cei broda lo jimca lo tricu tezu'e lo nu darxi le xirma tezu'e lo nu sutygau ri .i lo nu broda cu me la'o gy. קוצר gy. .iji'a mu'a lo nu cpare lo tricu la'acu'i cu rinka lo nu snuti broda .i le re selgu'a klesi cu dunli tolcru .iki'u lo velsfa be sera'a loremei cu simxu frica .i ko viska la'e lu [[#velsfa|velsfa]] li'u ==flalu sera'a lo nu bevri== ==drata selgu'a cu se tolcru le bropijgi'a== ===pilno lo dikca=== ===me la muktses.=== ===srana lo nu vecnu=== ===nu litru lo clani=== ===xadni crezenzu'e=== ==velsfa== ==lo [[brojda terfendi]] poi na cacklu brojda== <!--Other languages--> md34cyiw34vny1fkb251phkzg6j5268 0 7186 115684 112358 2026-11-08T12:43:25Z Kihurma 13124 .ei mi za'u re'u lumci lo xance 115684 wikitext text/x-wiki {{ckupautolmu'e}} {{tertcita tanxe prenu |cmene=.iúris.alekséievitc.gagárin. |verclibau_cmene=Юрий Алексеевич Гагарин |pixra= Gagarin in Sweden.jpg |caption= kacmyxra be la .iuris.gagarin. |jbedetri=1934 pi'e 3 pi'e 9 |gugde=la [[sofygu'e]] |jibri=kensa litru }} ni'o la'o rusko. '''Юрий Гагарин''' .rusko goi la '''.iuris.gagarin.''' zi'e goi ko'a pu softo ke kensa litru .i ko'a klama lo kensa de'i li 1961 pi'e 4 pi'e 12 pa re'u [[klesi:softo prenu]] dh0hx25z2f908k2u6rs91ff9hfwuba2 115685 115684 2026-11-08T12:43:51Z Kihurma 13124 Kihurma moved page [[.iuxil. gygaxin.]] to [[Юрий Гагарин]]: pilno lo verclibau cmene 115684 wikitext text/x-wiki {{ckupautolmu'e}} {{tertcita tanxe prenu |cmene=.iúris.alekséievitc.gagárin. |verclibau_cmene=Юрий Алексеевич Гагарин |pixra= Gagarin in Sweden.jpg |caption= kacmyxra be la .iuris.gagarin. |jbedetri=1934 pi'e 3 pi'e 9 |gugde=la [[sofygu'e]] |jibri=kensa litru }} ni'o la'o rusko. '''Юрий Гагарин''' .rusko goi la '''.iuris.gagarin.''' zi'e goi ko'a pu softo ke kensa litru .i ko'a klama lo kensa de'i li 1961 pi'e 4 pi'e 12 pa re'u [[klesi:softo prenu]] dh0hx25z2f908k2u6rs91ff9hfwuba2 0 7839 115687 107258 2026-11-08T12:46:40Z Xqbot 997 Fixing double redirect from [[.iuxil. gygaxin.]] to [[Юрий Гагарин]] 115687 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Юрий Гагарин]] m56s0iwwyevs7whfg9lacz33pklybve 2 8331 115690 115682 2026-11-08T14:48:56Z Kihurma 13124 fendi lo liste gi'e jmina so'i da (to ku'i li'a za'o {{na mulno}} toi) 115690 wikitext text/x-wiki {| style="border: 0; background-color: #ffffff; float: left" cellpadding="0" cellspacing="10" | style="width: 34%; vertical-align: top; horizontal-align: center; border:1px solid #8caebd; background-color: #ffffff" | <div style="background-color:#c6dec7; border-bottom:1px solid #8caebd; padding:5px; text-align: center; font-size: 19px;"> ni'o lo makcu prosa<br> <small>poi .e'e so'u moi lo se tcidu be do fa ke'a</small> </div> <div style="padding:4px;"> * .i [[la'o me Les Shadoks me|la'o me. Les Shadoks .me]] * .i [[toldi|lo toldi]] * .i [[madjan|la'o me. 麻将 .me no'u la .madjan.]] * .i [[le ciso klesi be lo selgu'a bei lo ka se tolcru ca lo brojda surdei]] * .i [[eliogabalus|la'o me. Elagabalus .me]] * .i [[djirafa|lo djirafa]] * .i [[fla,ui,us.klaudius.iulianus|la'o me. Flavius Claudius Iulianus .me]] * .i [[konstantius.xlorus|la'o me. Constantius Chlorus .me]] * .i [[la'e pe .abufy.ibu lu le nanca be li panono zo'u skina tersitna panonomei|la'e pe .abufy.ibu lu le nanca be li panono zo'u skina tersitna panonomei li'u]] * .i [[blobe'e ke ponjo nixli tadni taxfu|lo blobe'e ke ponjo nixli tadni taxfu]] </div> | style="width: 33%; vertical-align: top; horizontal-align: center; border:1px solid #8caebd; background-color: #ffffff" | <div style="background-color:#c6d3de; border-bottom:1px solid #8caebd; padding:5px; text-align: center; font-size: 19px;"> ni'o lo drata ke na'e toljinsa prosa<br> <small>poi za'u so'u jufra ke'a pagbu</small> </div> <div style="padding:4px;"> * .i [[.aidji|lo si'o .aidji]] * .i [[badna|lo badna]] * .i [[bangrmalti|lo bangrmalti]] * .i [[bu'ojda|lo bu'ojda]] * .i [[ca pa djedi|la'au ca pa djedi li'u]] * .i [[caxmati|lo caxmati]] * .i [[cionmau la barda|lo barda zei ci'onmau]] * .i [[citri lo glibau|lo citri be lo glicybau]] * .i [[cteduncitsi|lo cteduncitsi]] * .i [[cutci|lo cutci]] * .i [[dilcyna'u|lo dilcyna'u]] * .i [[Duolingo|la'o me. Duolingo .me]] * .i [[fancu|lo si'o fancu]] * .i [[kumte|lo kumte]] * .i [[.mark.tyuein.|la'o me. Mark Twain .me]] * .i [[.velikotrnovos.|la'o me. Велико Търново .me]] </div> | style="vertical-align: top; horizontal-align: center; border:1px solid #8caebd; background-color: #ffffff" | <div style="background-color:#fbedcb; border-bottom:1px solid #8caebd; padding:5px; text-align: center; font-size: 19px;"> ni'o lo barda je nitcu be lo ka kurji ce'u<br> <small>.i .e'e do kau favgau la'e di'e</small> </div> <div style="padding:4px;"> * .i [[biork|la'o me. Björk .me]] * .i [[blabi|lo blabi]] * .i [[cidro|lo cidro]] * .i [[cmaci|lo cmaci]] * .i [[dys.uar.yv.dys.uyrldz.|la'o me. The War of the Worlds .me]] </div> |} qauilcjkv33w5z9tklv28jxkff3pv0r 0 9652 115686 2026-11-08T12:43:51Z Kihurma 13124 Kihurma moved page [[.iuxil. gygaxin.]] to [[Юрий Гагарин]]: pilno lo verclibau cmene 115686 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Юрий Гагарин]] m56s0iwwyevs7whfg9lacz33pklybve