Wikipédia jvwiki https://jv.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Pendhapa MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Médhia Mirunggan Parembugan Naraguna Parembugan Naraguna Wikipédia Parembugan Wikipédia Barkas Parembugan Barkas MédhiaWiki Parembugan MédhiaWiki Cithakan Parembugan Cithakan Pitulung Parembugan Pitulung Kategori Parembugan Kategori Gapura Parembugan Gapura TimedText TimedText talk Modhul Parembugan Modhul Acara Pembicaraan Acara 0 1095 1748238 1747588 2026-05-04T14:32:06Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748238 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Euclid.jpg|thumb|[[Euklides]], ganitasastrawan Yunani, abad kaping 3 SM, kados ingkang kalukisaken déning [[Raffaello Sanzio]] ing salebeting detail punika saking ''[[Sekolah Athena]]''.<ref>Boten wonten parupan utawi katrangan prakawis wujud fisik Euklides ingkang dipundamel wekdal gesangipun ingkang taksih wonten minangka kakunan. Mila, panggambaran Euklides ing salebetipun karya seni gumantung dhumateng daya khayal satunggiling seniman (''pirsani [[Euklides]]'').</ref>]] '''Ganitasastra'''<ref>{{Cite web|url=https://www.sastra.org/bahasa-dan-budaya/kamus-dan-leksikon/789-bausastra-jawa-poerwadarminta-1939-75-bagian-09-g|title=Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 09: G)|last=Sastra|website=Sastra Jawa|language=jv|access-date=2025-05-11}}</ref>, '''elmu etung-etungan''' utawa '''matematika''' inggih punika pasinaon babagan [[cacahan]] (''quantity''), [[jiringan]] (''structure''), [[godhagan]] (''space''), lan [[kalkulus|éwah-éwahan]] (''calculus''). Para [[ganitasastrawan]] pados manéka [[pola|gatra]],<ref>[[Lynn Steen]] (29 April 1988). ''[[The Science of Patterns]]'' [[Sains (jurnal)|Jurnal Sains]], 240: 611–616. lan dipunikhtisaraken ing [http://www.ascd.org/portal/site/ascd/template.chapter/menuitem.1889bf0176da7573127855b3e3108a0c/?chapterMgmtId=f97433df69abb010VgnVCM1000003d01a8c0RCRD Association for Supervision and Curriculum Development.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929010703/http://www.ascd.org/portal/site/ascd/template.chapter/menuitem.1889bf0176da7573127855b3e3108a0c/?chapterMgmtId=f97433df69abb010VgnVCM1000003d01a8c0RCRD|date=2007-09-29}}, ascd.org</ref><ref>[[Keith Devlin]], ''Mathematics: The Science of Patterns: The Search for Order in Life, Mind and the Universe'' (Scientific American Paperback Library) 1996, ISBN 978-0-7167-5047-5</ref> angaji [[idhep-idhepan]] (''conjecture'') énggal, lan yasa kaleresan liwat [[lelampah]] [[pangemon]] (''deduction Methode'') ingkang [[Kakakuan matématika|kaku]] saking [[Panguha|panguha-panguha]] (''axioms'') lan [[Dhéfinisi|tegesan-tegesan]] (''definitions'') ingkang silih tumrap.<ref>Jourdain.</ref> Sila ingkang paling utami ing ganitasastra dhasaripun inggih punika kabetahan kanggé pangétangan wonten babagan dedagangan, pangukuran siti, ugi pangétangan kanggé paramalan kadadosan [[astronomi|kartikasastra]]. Tiga kabetahan punika limrahipun wonten gegandhènganipun kaliyan pamara umum babagan ganitasastra inggih punika: pasinaon masalah jiringan, godhagan lan éwah-éwahan. Wonten pasulayan prakawis: punapa ubarampen-ubarampen ganitasastra kados ta [[wilangan]] lan [[titik (géomètri)|titik]] dhateng kanthi alami, utawi namung damelan manungsa. Satunggiling ganitasastrawan [[Benjamin Peirce]] nyebat ganitasastra minangka "kawruh ingkang ngrumpaka pangemon ingkang wigatos".<ref>Peirce, p.97</ref> Déné tiyang sanèsipun, [[Albert Einstein]] nélakaken bilih "satebihipun reh-reh ganitasastra tegesipun kasunyatan, sadaya wau boten mesthi; lan satebihipun sadaya wau mesthi, sadaya wau boten tegesipun kasunyatan."<ref name="certain" /> Langkung pangginaan pangrumangsan [[logika|wewaton]] lan [[lengisan]], ganitasastra ngrembaka saking [[pancacahan]], [[kalkulasi|pangétangan]], [[pangukuran]], lan pangkajian sistematis dhumateng [[bangun (géomètri)|bangun]] lan [[gerak|pagerakan]] bendha-bendha fisika. Matématika praktis sampun dados kagiyatan manungsa milai wontenipun [[Sajarah matématika|rekaman kaserat]]. [[Logika|Argumèntasi kaku]] sepindhah muncul ing salebetipun [[Matématika Yunani]], mliginipun ing salebetipun karya [[Euklides]], ''[[Èlemèn Euklides|Èlemèn]]''. Matématika tansah ngrembaka, upaminipun ing [[Cina]] nalika taun 300 [[Sadurungé Masèhi|SM]], ing [[India]] nalika taun 100 [[Masèhi|M]], lan ing Arab nalika taun 800 M, dumugi jaman [[Rénaisans]], nalika pamanggihan énggal matématika silih interaksi kaliyan [[pamanggihan èlmiah]] énggal ingkang ngarah dhumateng paningkatan ingkang rikat ing salebetipun laju pamanggihan matématika ingkang teras dumugi sepriki.<ref>Eves</ref> Sapunika matématika dipun-ginakaken ing saindhenging donya minangka piranti wigatos ing manéka babagan, kalebet [[èlmu alam]], [[tèknik]], [[kadhokteran]]/[[mèdhis]], lan [[èlmu sosial]] kados ta [[ékonomi]], lan [[psikologi]]. [[Matématika terapan]], cabang matématika ingkang nglingkupi panerapan pangertosan matématika dhumateng babagan-babagan sanès, ngilhami lan damel panggunaan pamanggihan-pamanggihan matématika énggal, lan sok-sok ngarah dhumateng pangembangan dhisiplin-dhisiplin èlmu ingkang sapenuhipun énggal, kados ta [[statistika]] lan [[téyori permainan]]. Para matématikawan ugi sinau ing salebetipun [[matématika murni]], utawi matématika kanggé pakembangan matématika punika piyambak, tanpa wontenipun panerapan ing salebetipun pikiran, sanadyan panerapan praktis ingkang dados latar munculipun matématika murni kasunyatanipun asring kapanggih ing tembé wingking.<ref>Peterson</ref> == Ètimologi == Tembung "matématika" asalipun saking [[basa Yunani Kuna]] μάθημα (''máthēma''), ingkang tegesipun ''pangkajian'', ''panyinaonan'', ''èlmu'', ingkang ruwang lingkupipun saya ciut, lan teges tèknisipun dados "pangkajian matématika", malah makaten ugi ing jaman kuna. Tembung sipatipun inggih punika μαθηματικός (''mathēmatikós''), ''gegandhèngan kaliyan pangkajian'', utawi ''sregep sinau'', ingkang langkung lebet tegesipun ''matématis''. Sacara mirunggan, {{polytonic|μαθηματικὴ τέχνη}} (''mathēmatikḗ tékhnē''), ing salebetipun [[basa Latin]] ''ars mathematica'', tegesipun ''seni matématika''. Wangun jamak asring dipun-ginakaken salebetipun [[basa Inggris]], kados ta ugi ing salebetipun [[basa Prancis]] ''les mathématiques'' (lan arang dipun-ginakaken minangka turunan wangun tunggal ''la mathématique''), tegesipun wangun jamak basa Latin ingkang langkung nétral ''mathematica'' ([[Cicero]]), dhedhasar wangun jamak basa Yunani τα μαθηματικά (''ta mathēmatiká''), ingkang dipun-ginakaken [[Aristotle]], ingkang pertalan kasaripun ateges "sadaya prakawis ingkang matématis".<ref>''[[The Oxford Dictionary of English Etymology]]'', ''[[Oxford English Dictionary]]''</ref> Nanging, salebetipun basa Inggris, tembung bendha ''mathematics'' mundhut wangun tunggal manawi dipungunakaken minangka tembung ''kerja''. Salebetipun rupa pirembagan, matématika asring dipunsingkat minangka ''math'' ing Amérika Lèr lan ''maths'' ing papan sanès. == Sajarah == [[Gambar:Quipu MKL Bd. 13 1890 (128905524).jpg|thumb|left|Satunggiling [[quipu]], ingkang dipungunakaken déning [[Kakaisaran Inca|Inca]] kanggé nyathetaken wilangan.]] {{utama|Sajarah matématika}} [[Évolusi]] matématika sok-sok dipunpirsani minangka sadhèrètan [[abstraksi (matématika)|abstraksi]] ingkang tansah tambah kathah, utawi tembung sanèsipun pawiyaran pokok masalah. Abstraksi awal, ingkang ugi lumampah dhumateng kathah kéwan<ref>S. Dehaene, G. Dehaene-Lambertz and L. Cohen, Abstract representations of numbers in the animal and human brain, ''Trends in Neuroscience'', Vol. 21 (8), Aug 1998, 355-361. http://dx.doi.org/10.1016/S0166-2236(98)01263-6.</ref>, inggih punika prakawis [[wilangan]]: pranyatan bilih kalih apel lan kalih jeruk (minangka conto) gadhah gunggung ingkang sami. Sasanèsipun mangertosi cara [[pancacahan|nyacah]] objèk-objèk ''fisika'', manungsa [[prasajarah]] ugi nepangi cara nyacah besaran ''abstrak'', kados ta [[wektu|wekdal]] — [[dina|dinten]], [[mangsa]], [[taun]]. [[Aritmétika dhasar]] ([[lan]], [[suda]], [[ping]], lan [[para]]) numuti kanthi alami. Lampah salajengipun mbetahaken [[nulis|panyeratan]] utawi sistem sanès kanggé nyathetaken wilangan, upaminipun [[tali]] utawi senar mawi simpul ingkang dipunsebat [[quipu]] dipungunakaken déning bangsa [[Inca]] kanggé nyimpen data numerik. [[Sistem wilangan]] wonten kathah lan manéka jinisipun, wilangan kaserat ingkang sepindhah dipunkawruhi wonten ing salebetipun naskah warisan [[Mesir Kuna]] ing [[Karajan Tengah Mesir]], [[Lembaran Matématika Rhind]]. [[Gambar:maya.svg|thumb|[[Sistem wilangan Maya]]]] Panggunaan matématika paling kuna inggih punika ing salebetipun [[padagangan]], [[pangukuran siti]], [[lukisan|panglukisan]], lan pola-pola [[tenun|panenunan]] lan panyathetan wekdal lan boten naté ngrembaka wiyar dumugi taun 3000 SM mangajeng nalika tiyang [[Babilonia]] lan [[Mesir Kuna]] wiwit migunakaken [[aritmétika]], [[aljabar]], lan [[géomètri]] kanggé pangétangan [[pajek]] lan urusan kauangan sanèsipun, yasan lan konstruksi, lan [[astronomi]].<ref>Kline 1990, Chapter 1.</ref> Pangkajian matématika ingkang sistematis ing salebetipun kaleresnipun piyambak dipunwiwiti nalika jaman Yunani Kuna antawis taun 600 lan 300 SM. Matématika wiwit wekdal punika lajeng mawiyar, lan wonten interaksi migunani antawisipun matématika lan [[sains]], nguntungaken kekalih pihak. Pamanggihan-pamanggihan matématika dipundamel salaminipun sajarah lan lumampah teras dumugi sapunika. Miturut Mikhail B. Sevryuk, ing wulan Januari 2006 terbitan [[Bulletin of the American Mathematical Society]], "kathahipun makalah lan buku ingkang dipunlibataken ing salebetipun basis data [[Mathematical Reviews]] wiwit taun 1940 (taun sepindhahipun operasinipun MR) sapunika nglangkungi 1,9 yuta, lan nglangkungi 75 éwu artikel dipuntambahaken dhumateng basis data punika saben taun. Sapérangan ageng karya ing samodra punika isinipun [[téoréma]] matématika énggal sarta [[Pambuktèn Matématika|bukti-buktinipun]]."<ref>Sevryuk</ref> == Ilham, matématika murni lan terapan, lan èstètika == [[Gambar:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|left|thumb|Sir [[Isaac Newton]] (1643-1727), satunggaling [[panemu|pamanggih]] [[kalkulus|kalkulus infinitesimal]].]] {{utama|Kaéndahan matématika}} Matematika muncul nalika ngadhepi masalah-masalah ingkang rumit ingkang nglibataken kuantitas, struktur, ruwang, utawi éwah-éwahan. Awalipun masalah-masalah punika kapanggih ing salebetipun [[padagangan]], [[pangukuran siti]], lan salajengipun [[astronomi]]; sapunika sadaya èlmu pangertosan nganjuraken masalah-masalah ingkang dipunkaji déning para matématikawan, lan kathah masalah ingkang muncul ing salebetipun matématika punika piyambak. Upaminipun, satunggiling [[fisikawan]] [[Richard Feynman]] manggihaken [[rumus integral lintasan]] [[mékanika kuantum]] migunakaken gabungan nalar matématika lan wawasan fisika, lan [[téyori senar]] wekdal sapunika téyori èlmiah ingkang taksih ngrembaka ingkang gadhah upados manunggalaken sekawan [[Interaksi dhasar|gaya dhasar alami]], teras kémawon ngilhami matématika énggal.<ref>{{cite book | title = The Feynman Integral and Feynman's Operational Calculus | author = Johnson, Gerald W.; Lapidus, Michel L. | publisher = [[Oxford University Press]] | year = 2002}}</ref> Sapérangan matématika namung silih selaras ing salebetipun wewengkon ingkang ngilhami piyambakipun, lan dipuntrepaken kanggé mecahaken masalah lajengan ing wewengkon punika. Nanging asring ugi matématika dipunilhami déning bukti-bukti ing satunggiling wewengkon pranyata gadhah mupangat ugi ing kathah wewengkon sanèsipun, lan nggabungaken cawisan umum konsèp-konsèp matématika. Fakta ingkang ngédab-édabi bilih matématika "paling murni" asring malih dados gadhah patrapan praktis inggih punika ingkang [[Eugene Wigner]] sebat minangka "[[Kabotenèfèktifan Matématika boten kanalar ing salebetipun Èlmu Pangertosan Alam]]".<ref>[[Eugene Wigner]], 1960, "[http://www.dartmouth.edu/~matc/MathDrama/reading/Wigner.html The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110228152633/http://www.dartmouth.edu/~matc/MathDrama/reading/Wigner.html|date=2011-02-28}}" ''[[Komunikasi ing Matématika Murni lan Patrapan]]'' '''13'''(1): 1–14.</ref> Kados ing sapérangan ageng wewengkon pangkajian, jeblugan pengertosan ing jaman èlmiah sampun ngarah dhumateng pangususan ing salebetipun matématika. Setunggal prabèntenan utami inggih punika ing antawisipun [[matématika murni]] lan [[matématika terapan]]: sapérangan ageng matématikawan musataken panlitènipun namung ing satunggal wewengkon punika lan sok-sok pilihan punika dipundamel saawal pakuliahan program [[sarjana]]nipun. Sapérangan wewengkon matématika terapan sampun dipungabungaken kaliyan tradhisi-tradhisi ingkang silih selaras ing sanjawinipun matématika lan dados dhisiplin ingkang gadhah hak piyambak, kalebet [[statistika]], [[risèt oprasi]], lan [[èlmu komputer]]. Tiyang ingkang gadhah minat dhumateng matématika asring ugi manggihi satunggiling aspèk èstètika tinentu ing kathah matématika. Kathah matématikawan pirembagan prakawis ''kaanggunan'' matématika, [[èstètika]] ingkang kasirat, lan [[kaéndahan]] saking lebetipun. Kaprasajanan lan kaumumanipun dipunregani. Wonten kaéndahan ing salebetipun kaprasajanan lan kaanggunan [[bukti (matématika)|bukti]] ingkang dipunparingaken, upaminipun bukti [[Euclid]] inggih punika bilih wonten boten-kakinten kathahipun [[wilangan prima]], lan ing salebetipun [[métodhe numerik]] ingkang anggun bilih pangétangan laju, inggih punika [[transformasi Fourier rikat]]. [[G. H. Hardy]] ing salebetipun ''[[A Mathematician's Apology]]'' ndungkapaken kapitadosan bilih panganggepan èstètika punika ing lebetipun piyambak, cekap kanggé nyengkuyung pangkajian matématika murni.<ref>{{cite book | title = A Mathematician's Apology | author = Hardy, G. H. | publisher = Cambridge University Press | year = 1940}}</ref> Para matématikawan asring nyambut damel awrat manggihaken bukti téoréma ingkang anggun kanthi mirunggan, pamadosan [[Paul Erdős]] asring nggulet ing satunggil jinis pamadosan akar saking "[[Alkitab]]" ing pundi [[Hyang|Gusti]] sampun nyerataken bukti-bukti karemenanipun.<ref>{{cite book | title = Proof and Other Dilemmas: Mathematics and Philosophy | author = Gold, Bonnie; Simons, Rogers A. | publisher = MAA | year = 2008}}</ref><ref>{{cite book | title = Proofs from the Book | author = Aigner, Martin; Ziegler, Gunter M. | publisher = Springer | year = 2001}}</ref> Kapopulèran [[matématika rékréasi]] inggih punika tetenger sanès bilih kabingahan kathah kapanggih nalika satunggiling tiyang saged mecahaken soal-soal matématika. == Notasi, basa, lan kakakuan == [[Gambar:Leonhard Euler 2.jpg|right|thumb|Leonhard Euler. Manawi satunggiling matématikawan ingkang kathah piyambak ngasilaken temuan sapanjangipun wekdal]] {{utama|Notasi matématika}} Sapérangan ageng notasi matématika ingkang dipungunakaken sapunika boten kapanggih dumugi abad angka 16.<ref>[http://jeff560.tripod.com/mathsym.html Panggunaan Anéka Lambang Matématika paling dhini] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160220073955/http://jeff560.tripod.com/mathsym.html |date=2016-02-20 }} (ngamot kathah réferènsi ingkang langkung tebih)</ref> Nalika abad angka 18, [[Leonhard Euler|Euler]] gadhah tanggel waler dhumateng kathah notasi ingkang dipungunakaken sapunika. Notasi modhèren damel matématika langkung gampil kanggé para profésional, nanging para pamula asring manggihaken minangka satunggaling prakawis ingkang ngajrihi. Dumados pamadhetan ingkang langkung sanget: sakedhik lambang gadhah isi informasi ingkang sugih. Kados [[notasi musik]], notasi matématika modhèren gadhah tata ukara ingkang kaku lan ndadosaken informasi ingkang mbok manawi awrat manawi dipunserataken miturut cara sanès. [[Basa]] matématika saged ugi gadhah kesan awrat kanggé para pamula. Tembung-tembung kados ''utawi'' lan ''namung'' gadhah teges ingkang langkung présisi tinimbang ing salebetipun pirembagan sadinten-dinten. Sasanèsipun punika tembung-tembung kados ta ''[[himpunan terbuka|kabikak]]'' lan ''[[lapangan (matématika)|lapangan]]'' maringaken teges mirunggan matématika. [[Jargon matématika]] kalebet istilah-istilah tèknis kados ta ''[[homomorfisme]]'' lan ''[[katerintegralan|kaintegralaken]]''. Nanging wonten alasan kanggé notasi mirunggan lan jargon tèknis punika: matématika mbetahaken présisi ingkang langkung saking sadrema pirembakan sadinten-dinten. Para matématikawan nyebat présisi basa lan logika punika minangka "kaku" (''rigor''). [[Gambar:Infinity symbol.svg||thumb|left|Lambang [[kabotenkintenan]] '''∞''' ing sapérangan gaya sajian.]] [[Kakakuan matématika|Kaku]] kanthi dhasar inggih punika prakawis [[bukti matématika]]. Para matématikawan kepéngin téorémanipun numuti aksioma-aksioma kanthi maksud panalaran ingkang sistematik. Pupunika kanggé nyegah "[[téoréma]]" ingkang salah pundhut, dipundhasaraken dhumateng pradugi kagagalan, ing pundi kathah conto naté muncul ing salebetipun sajarah subjèk punika.<ref>Pirsani ''[[bukti palsu]]'' kanggé conto prasaja saking prakawis-prakawis ingkang saged salah ing salebetipun bukti formal. [[Téoréma sekawan warna#Sajarah|sajarah Téorema Sekawan Warna]] gadhah isi conto-conto bukti-bukti salah ingkang tanpa sengaja dipuntampi déning para matématikawan sanèsipun ing wekdal punika.</ref> Tingkat kakakuan dipunajengaken ing salebetipun matématika tansah éwah sapanjangipun wekdal: [[bangsa Yunani]] ménginaken dalil ingkang kaprincèn, nanging ing wekdal punika métode ingkang dipungunakaken [[Isaac Newton]] kirang kaku. Masalah ingkang nèmpèl ing dhéfinisi-dhéfinisi ingkang dipungunakaken Newton bakal ngarah dhumateng munculipun analisis saksama lan bukti formal ing abad angka 19. Sapunika para matématikawan taksih teras adu argumèntasi prakawis [[bukti mawi bantuan-komputer]]. Amargi pangétangan ageng awrat sanget dipunpriksa, bukti-bukti punika mbok manawi kémawon boten cekap kaku.<ref>Ivars Peterson, ''Wisatawan Matématika'', Freeman, 1988, ISBN 0-7167-1953-3. p. 4 "Sakedhik panggresulan dhumateng kabotensagedan program komputer mriksa kanthi wajar," (tegesipun bukti Haken-Apple dhumateng Téoréma Sekawan Warna).</ref> [[Aksioma]] miturut pamikiran tradhisional inggih punika "kaleresan ingkang dados bukti makaten kémawon", nanging konsèp punika micu pasoalan. Ing tataran formal, satunggiling aksioma punika namung satunggal lèr senar [[logika simbolik|lambang]], ingkang namung gadhah makna kasirat ing salebetipun kontèks sadaya rumus ingkang katurunaken saking satunggiling [[sistem aksioma]]. Pupunika wujud tujuan [[program Hilbert]] kanggé nyèlèhaken sadaya matématika ing satunggiling basis aksioma ingkang kokoh, nanging miturut [[Téoréma kabotenjangkepan Gödel]] saben-saben sistem aksioma (ingkang cekap kiyat) gadhah rumus-rumus ingkang [[kabébasan (logika matématika)|boten saged dipuntemtokaken]]; lan mila satunggiling [[aksiomatisasi]] pungkasan ing salebetipun matématika punika mokal. Sanadyan makaten, matématika asring dipunbayangaken (ing salebetipun kontèks formal) boten sanès kejawi [[téyori himpunan]] ing sapérangan aksiomatisasi, kanthi pangertosan bilih saben-saben pranyatan utawi bukti matématika saged dipunkemas dhumateng salebetipun rumus-rumus téyori himpunan.<ref>Patrick Suppes, ''Axiomatic Set Theory'', Dover, 1972, ISBN 0-486-61630-4. p. 1, "Ing antawisipun kathah cabang matématika modhèren, téyori himpunan nglenggahi panggénan ingkang unik: kanthi sakedhik pangejawinan, éntitas-éntitas ingkang dipunkaji lan dipunanalisis ing salebetipun matématika saged dipunpriksani minangka himpunan mirunggan utawi kelas-kelas objèk tinentu."</ref> == Matématika minangka èlmu pangertosan == [[Gambar:Carl Friedrich Gauss.jpg|right|thumb|[[Carl Friedrich Gauss]], nganggep piyambakipun minangka "pangéranipun para matématikawan", lan nélakaken matématika minangka "Ratunipun Èlmu Pangertosan".]] [[Carl Friedrich Gauss]] nélakaken matématika minangka "Ratunipun Èlmu Pangertosan".<ref>Waltershausen</ref> Ing salebetipun basa aslinipun, Latin ''Regina Scientiarum'', ugi ing salebeting [[basa Jerman]] ''Königin der Wissenschaften'', tembung ingkang selaras kaliyan ''èlmu pangertosan'' ateges (lapangan) pangertosan. Cetha, punika ugi teges asli ing salebeting basa Inggris, lan boten wonten ''keraguan'' bilih matématika ing salebetipun kontèks punika inggih punika satunggiling èlmu pangertosan. Pangususan ingkang nyiutaken makna dados èlmu pangertosan ''alam'' inggih punika ing tembé wingking. Manawi satunggiling tiyang mriksani [[èlmu pangertosan]] namung winates ing donya fisika, mila matématika, utawi sakirang-kirangipun [[matématika murni]], sanès èlmu pangertosan. [[Albert Einstein]] nélakaken bilih ''"satebihipun hukum-hukum matématika tegesipun kasunyatan, mila sadaya punika boten mesthi; lan satebihipun sadaya punika mesthi, sadaya punika boten tegesipun kasunyatan.''"<ref name="certain">Einstein, p. 28. Kutipan punika wujud jawaban Einstein dhumateng pitakènan: "ndak inggih bilih matématika, ing sisih sanèsipun temtu kémawon, dados riptan pamikiran manungsa ingkang kabébas saking pengalaman, makaten ngédab-édabi silih selaras kaliyan objèk-objèk kasunyatan?" Panjenenganipun ugi migatosaken ''[[Kaèfèktifan boten kanalar Matématika ing salebetipun Èlmu Pangertosan Alam]]''.</ref> Kathah filsuf yakin bilih matématika boten [[keterpalsuan|kapalsukaken]] dhedhasar pacobèn, lan kanthi makaten sanès èlmu pangertosan per définisi [[Karl Popper]].<ref>{{cite book | title = Out of Their Minds: The Lives and Discoveries of 15 Great Computer Scientists | author = Shasha, Dennis Elliot; Lazere, Cathy A. | publisher = Springer | year = 1998 | page = 228}}</ref> Nanging, ing salebetipun karya wigatos taun 1930-an prakawis logika matématika nedhaken bilih matématika boten saged dipunrédhuksi dados logika, lan Karl Popper nyimpulaken bilih "sapérangan ageng téyori matématika, kados déné [[fisika]] lan [[biologi]], inggih punika [[hipotesis|hipotetis]]-[[deduktif]]: mila matématika mdados langkung caket dhumateng èlmu pangertosan alam ingkang hipotesis-hipotesisipun inggih punika konjektur (kintenan), langkung tinimbang minangka prakawis ingkang énggal."<ref>Popper 1995, p. 56</ref> Para wicaksana bestari sanèsipun, sebat kémawon [[Imre Lakatos]], sampun nerapaken satunggal vèrsi [[pamalsuan]] dhumateng matématika punika piyambak. Satunggiling tinjauan alternatif inggih punika bilih lapangan-lapangan èlmiah tinentu (upaminipun [[fisika téorètis]]) inggih punika matématika kanthi aksioma-aksioma ingkang dipuntujokaken kados makaten saéngga silih selaras kaliyan kasunyatan. Faktanipun, satunggiling fisikawan téorètis, [[J. M. Ziman]], ngajengaken pendhapat bilih èlmu pangertosan inggih punika ''pangertosan umum'' lan kanthi makaten matématika kalebet ing salebetipun.<ref>Ziman</ref> Ing sapérangan kasus, matématika kathah silih dundum kaliyan èlmu pangertosan fisika, sebat kémawon pangedhukan akibat-akibat logis saking sapérangan anggapan. [[Intuisi (pangertosan)|Intuisi]] lan [[pacobèn]] ugi gadhah peran wigatos ing salebetipun parumusan [[konjektur]]-konjektur, ing matématika, ugi ing èlmu-èlmu pangertosan (sanèsipun). [[Matématika pacobèn]] teras tuwuh ngrembaka, ngèlingi kapentinganipun ing salebetipun matématika, salajengipun komputasi lan simulasi mainaken peran ingkang tansaya kiyat, ing èlmu pangertosan, ugi ing matématika, nglemahaken objèksi ing pundi matématika boten migunakaken [[métode èlmiah]]. Ing salebetipun bukunipun ingkang dipunterbitaken taun 2002 ''[[A New Kind of Science]]'', [[Stephen Wolfram]] gadhah dalil bilih matématika komputasi patut kanggé dipunkedhuk kanthi [[empirik]] minangka lapangan èlmiah ing salebetipun hakipun/kaleresanipun piyambak. Pendhapat-pendhapat para matématikawan dhumateng prakawis punika manéka macem. Kathah matématikawan rumaos bilih kanggé nyebat wewengkonipun minangka èlmu pangertosan sami kémawon kaliyan mandhapaken kadhar kapentingan sisih èstètikanipun, lan sajarahipun ing salebeting pitu [[seni liberal]] tradhisional; ingkang sanèsipun rumaos bilih pangabaian pranala punika dhumateng èlmu pangertosan sami kémawon kaliyan muter-muter paningal ingkang wuta dhumateng fakta bilih antarslira antawisipun matématika lan panerapanipun ing salebetipun èlmu pangertosan lan [[rékayasa]] sampun ngemudhiaken kathah pangembangan ing salebetipun matématika. Satunggal dalan ingkang dipunmainaken déning prabédan pojok paningalan punika inggih punika ing salebetipun pirembagan filsafat punapa matématika ''dipunripta'' (kados ing salebetipun seni) utawi ''kapanggih'' (kados ing salebetipun èlmu pangertosan). Punika wajar kanggé [[universitas]] manawi dipunpérang dhumateng salebetipun pérangan-pérangan ingkang nganthèkaken départemèn ''Èlmu Pangertosan lan Matématika'', punika nedahaken bilih lapangan-lapangan punika dipunpriksani gadhah sekuthu nanging lapangan-lapangan punika boten kados kalih sisih keping dhuwit logam. Ing tataran praktisipun, para matématikawan limrahipun dipunklompokaken bebarengan para èlmuwan ing tataran kasar, nanging dipunpisahaken ing tataran akir. Pupunika wujud salah satunggil saking kathah prakawis ingkang dipunwigatosaken ing salebetipun [[filsafat matématika]]. Bebungah matématika limrahipun dipunpiara supados tetep kapisah saking kasetaraanipun kaliyan èlmu pangertosan. Bebungah ingkang adiluhung ing salebetipun matématika inggih punika [[Fields Medal]] (medhali lapangan),<ref>"''Fields Medal sapunika dipunsepakati paling dipuntepangi lan paling gadhah prabawa ing salebetipun matématika.''" Monastyrsky</ref><ref>Riehm</ref> dipunwiwitaken taun 1936 lan sapunika dipunslenggarakaken saben sekawan taunan. Bebungah punika asring dipunanggep setara kaliyan [[Bebungah Nobel]] èlmu pangertosan. [[Wolf Prize in Mathematics]], dipunlembagaaken taun 1978, ngakeni mangsa prèstasi, lan bebungah internasional utami sanèsipun, [[Bebungah Abel]], dipuntepangaken taun 2003. Pupunika dipunanugerahaken kanggé ruas mirunggan karya, saged wujud pangénggalan, utawi pangrampungan masalah ingkang misuwur ing saebetipun lapangan ingkang mapan. Satunggiling dhaftar misuwur kanthi isi 23 [[masalah kabikak]], ingkang dipunsebat "[[masalah Hilbert]]", dipunkempalaken taun 1900 déning matématikawan [[Jerman]] [[David Hilbert]]. Pratélan punika nggayuh pasulangan ingkang ageng ing antawisipun para matématikawan, lan paling sakedhik sanga saking masalah-masalah punika sapunika kapecahaken. Satunggiling dhaftar énggal kanthi isi pitu masalah wigatos, asesirah "[[Masalah Bebungah Milenium]]", dipunterbitaken taun 2000. Pamecahan saben masalah punika bebungahipun [[Dollar Amérika Sarékat|US$]] 1 yuta, lan namung satunggal ([[hipotésis Riemann]]) ingkang ngalami panggandhaan ing salebetipun masalah-masalah Hilbert. == Babagan-babagan matématika == [[Gambar:Abacus 6.png|right|thumb|Satunggiling [[sempoa]], piranti étung prasaja ingkang dipungunakaken wiwit jaman kuna.]] Dhisiplin-dhisiplin utami ing salebetipun matématika sepindhahipun muncul amargi kabetahan dhumateng pangétangan ing salebetipun padagangan, kanggé mahami gegayutan antarwilangan, kanggé ngukur siti, lan kanggé ngramal prastawa [[astronomi]]. Sekawan kabetahan punika kanthi kasar saged dipunkaitaken kaliyan pamérangan-pamérangan kasar matématika dhumateng salebeting pangkajian besaran, struktur, ruwang, lan éwah-éwahan (inggih punika [[aritmetika]], [[aljabar]], [[géomètri]], lan [[analisis matématika|analisis]]). Sasanèsipun pokok bahasan punika ugi wonten pamérangan-pamérangan ingkang dipunpisungsungaken kanggé pranala-pranala pangdhukan saking jantung matématika dhumateng lapangan-lapangan sanès: dhumateng [[logika matématika|logika]], dhumateng [[téyori himpunan]] ([[dhasar-dhasar matématika|dhasar]]), dhumateng matématika èmpirik saking manéka jinis èlmu pangertosan ([[matématika terapan]]), lan ingkang langkung énggal inggih punika dhumateng pangkajian kaku tumrap [[kabotenmethinan]]. === Besaran === Pangkajian besaran dipunawali déning [[wilangan]], sepindhah [[wilangan asli]] lan [[wilangan bulat]] ("sadaya wilangan") lan operasi aritmetika ing ruwang wilangan iku, kang dipunasifataken ing salebetipun [[aritmetika]]. Sifat-sipat ingkang langkung lebet saking wilangan bulat dipunkaji ing salebetipun [[téyori wilangan]], saking pundi dhatengipun asil-asil populèr kados ta [[Téoréma Pungkasan Fermat]]. Téyori wilangan ugi nyepeng kalih masalah boten kapecahaken: [[konjektur prima kembar]] lan [[konjektur Goldbach]]. Amargi sistem wilangan dipunkembangaken langkung tebih, wilangan bulat dipunakeni minangka [[himpunan pérangan]] saking [[wilangan rasional]] ("[[Pecahan (matématika)|pecahan]]"). Sauntawis wilangan pecahan wonten ing salebetipun [[wilangan réal]], ingkang dipungunakaken kanggé nyawisaken besaran-besaran [[fungsi kontinu|kontinu]]. Wilangan réal dipundadosaken umum dados [[wilangan komplèks]]. Pupunika jangkahan sepindhah saking jenjang wilangan ingkang ''beranjak'' nganthèkaken [[kuarternion]] lan [[oktonion]]. Kawigatosan dhumateng wilangan asli ugi ngarah dhumateng [[wilangan transfinit]], ingkang damel formalipun konsèp pancacahan [[kabotenkintenan]]. Wewengkon sanès pangkajian punika inggih punika ukuran, ingkang ngarah dhumateng [[wilangan kardinal]] lan salajengipun ing konsèpsi kabotenkintenan sanèsipun: [[wilangan aleph]], ingkang mungkinaken pabandhingan gadhah makna prakawis ukuran himpunan-himpunan ageng kabotenkintenan. :{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin: auto;" cellspacing="20" | <math>1, 2, 3\,\!</math> || <math>-2, -1, 0, 1, 2\,\!</math> || <math> -2, \frac{2}{3}, 1.21\,\!</math> || <math>-e, \sqrt{2}, 3, \pi\,\!</math> || <math>2, i, -2+3i, 2e^{i\frac{4\pi}{3}}\,\!</math> |- | [[Wilangan asli]]|| [[Wilangan bulat]] || [[Wilangan rasional]] || [[Wilangan réal]] || [[Wilangan komplèks]] |} === Ruwang ===<!-- This section is linked from [[List of basic mathematics topics]] --> Pangkajian ruwang awalipun mawi [[géomètri]] – khususipun, [[géomètri euclid]]. [[Trigonomètri]] madhuaken ruwang lan wilangan, lan nyakupi [[Téoréma pitagoras]] ingkang misuwur. Pangkajian modhèren prakawis ruwang damel saya umum gagasan-gagasan punika kanggé nganthèkaken géometri kanthi dimènsi langkung inggil, [[géomètri boten-euclid]] (ingkang gadhah peran wigatos ing salebetipun [[rélativitas umum]]) lan [[topologi]]. Besaran lan ruwang gadhah peran wigatos ing salebetipun [[géomètri analitik]], [[géomètri diferènsial]], lan [[géomètri aljabar]]. Ing salebetipun géomètri diferènsial wonten konsèp-konsèp [[buntelan serat]] lan kalkulus [[lempitan]]. Ing salebetipun géomètri aljabar wonten panjlasan objèk-objèk géomètri minangka himpunan pangrampungan pepadhan [[polinom]], madhuaken konsèp-konsèp besaran lan ruwang, lan ugi pangkajian [[grup topologi]], ingkang madhuaken struktur lan ruwang. [[Grup lie]] biyasa dipinpigunakaken kanggé ngkaji ruwang, struktur, lan éwah-éwahan. [[Topologi]] ing salebetipun kathah pacabanganipun mungkin dados wewengkon patuwuhan paling ageng ing salebetipun matématika abad angka 20, lan nganthèkaken [[konjèktur poincaré]] ingkang sampun lami wonten lan [[téoréma sekawan warni]], ingkang namung "kasil" dipunbuktèkaken mawi komputer, lan dèreng naté dipunbuktèkaken déning manungsa kanthi manual. :{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin: auto;" cellspacing="15" | [[Gambar:Illustration to Euclid's proof of the Pythagorean theorem.svg|96px]] || [[Gambar:Sine cosine plot.svg|96px]] || [[Gambar:Hyperbolic triangle.svg|96px]] || [[Gambar:Torus.png|96px]] || [[Gambar:Mandel_zoom_07_satellite.jpg|96px]] |- |[[Géomètri]] || [[Trigonomètri]] || [[Géomètri diferènsial]] || [[Topologi]] || [[Fraktal|Géomètri fraktal]] |} === Éwah-éwahan === Mahami lan njelasaken éwah-éwahan wujud téma biyasa ing salebetipun [[èlmu pangertosan alam]], lan [[kalkulus]] sampun ngrembaka minangka piranti ingkang penuh-daya kanggé nylidhiki. [[Fungsi (matématika)|Fungsi-fungsi]] muncul ing mriki, minangka konsèp wigatos kanggé njelasaken besaran ingkang éwah. Pangkajian kaku prakawis [[wilangan réal]] lan fungsi-fungsi mawi paéwah réal dipuntepangi minangka [[analisis réal]], kanthi [[analisis komplèks]] lapangan ingkang ''setara'' kanggé [[wilangan komplèks]]. [[Hipotésis Riemann]], salah satunggil masalah kabikak ingkang paling dhasar ing salebetipun matématika, dipunlukisaken saking analisis komplèks. [[Analisis fungsional]] musataken kawigatosan dhumateng [[ruwang]] fungsi (limrahipun kanthi dimènsi boten-kaétang). Setunggil saking kathah terapan analisis fungsional inggih punika [[mékanika kuantum]]. Kathah masalah kanthi alami ngarah dhumateng gegandhèngan antawisipun besaran lan laju éwah-éwahanipun, lan punika dipunkaji minangka [[pepadhan diferènsial]]. Kathah tandha-tandha ing alam saged dipunjelasaken migunakaken [[sistem dinamika]]; [[téyori kakacoan]] nambah tepat dalan-dalan ing pundi kathah sistem punika mamèraken prilaku [[sistem déterministik (matématika)|déterministik]] ingkang taksih kémawon dèrèng kakinten. {| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin: auto;" cellspacing="20" | [[Gambar:Integral as region under curve.svg|96px]] || [[Gambar:Vector field.svg|96px]] || [[Gambar:Airflow-Obstructed-Duct.png|96px]] || [[Gambar:Limitcycle.jpg|96px]] || [[Gambar:Lorenz attractor.svg|96px]] || [[Gambar:Princ_Argument_C1.svg|96px]] |- | [[Kalkulus]] || [[Kalkulus vèktor]]|| [[Pepadhan diferènsial]] || [[Sistem dinamika]] || [[Téyori chaos]] || [[Analisis komplèks]] |} === Struktur === Kathah objèk matématika, saupami [[Himpunan (matématika)|himpunan]] wilangan lan [[fungsi (matématika)|fungsi]], mameraken struktur pérangan lebet. Sifat-sipat struktural objèk-objèk punika dipunslidhiki ing salebetipun pangkajian [[grup (matématika)|grup]], [[glanggang (matématika)|glanggang]], [[lapangan (matématika)|lapangan]] lan sistem abstrak sanèsipun, ingkang piyambakipun wujud objèk ugi. Pupunika wujud lapangan [[aljabar abstrak]]. Satunggiling konsèp wigatos ing mriki inggih punika [[Vèktor (géometri)|vèktor]], dipundadosaken umum dados [[ruwang vèktor]], lan dipunkaji ing salebetipun [[aljabar linéar]]. Pangkajian vèktor madhuaken tiga wewengkon dhasar matématika: besaran, struktur, lan ruwang. [[Kalkulus vèktor]] miyaraken lapangan punika dhumateng salebetipun wewengkon dhasar kasekawan, inggih punika éwah-éwahan. [[Kalkulus tensor]] ngkaji [[kasetangkupan]] lan prilaku vèktor ingkang dipun[[rotasi]]. Sapérangan masalah kuna prakawis [[Kompas lan konstruksi garis lurus]] pungkasanipun kapecahaken déning [[Téyori galois]]. :{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin: auto;" cellspacing="15" | [[Gambar:Elliptic curve simple.svg|96px]] || [[Gambar:Rubik's cube.svg|96px]] || [[Gambar:Group diagdram D6.svg|96px]] || [[Gambar:Lattice of the divisibility of 60.svg|96px]] |- | [[Téyori wilangan]] || [[Aljabar abstrak]] || [[Téyori grup]] || [[Téyori orde]] |} === Dhasar lan filsafat === Kanggé mriksa [[dhasar-dhasar matématika]], lapangan [[logika matématika]] lan [[téyori himpunan]] dipunkembangaken, ugi [[téyori kategori]] ingkang taksih dipunkembangaken. Tembung majemuk "krisis dhasar" njelasaken pamadosan dhasar kaku kanggé matématika ingkang mundhut papan ing [[dasawarsa]] 1900-an dumugi 1930-an.<ref>Luke Howard Hodgkin & Luke Hodgkin, ''A History of Mathematics'', Oxford University Press, 2005.</ref> Sapérangan kabotensarujukan ngenani dhasar-dhasar matématika teras lumampah dumugi sapunika. Krisis dhasar dipunpicu déning sapérangan silang sengkéta ing wekdal punika kalebet [[kontrovèrsi téyori Cantor|kontrovèrsi téyori himpunan Cantor]] lan [[kontrovèrsi Brouwer-Hilbert]]. Logika matématika dipingatosaken kanthi mapanaken matématika ing satunggiling rangka kerja [[aksiom]]atis ingkang kaku, lan ngkaji asil-asil rangka kerja punika. Logika matématika wujud griya kanggé [[Téyori kabotenjangkepan Gödel|Téyori kabotenjangkepan kaping kalih Gödel]], manawi asil ingkang paling dipunriyayakaken ing donya logika, ingkang (kanthi informal) gadhah akibat bilih satunggiling [[sistem formal]] ingkang isinipun aritmetika dhasar, manawi ''swantun'' (maksudipun sadaya téoréma ingkang saged dipunbuktèkaken inggih punika leres), mila ''boten-jangkep'' (maksudipun wonten téoréma sajatos ingkang boten saged dipunbuktèkaken ''ing salebetipun sistem punika''). Gödel nedahaken cara ngonstruksi, [[sembarang]] kempalan aksioma wilangan téorètis ingkang dipunparingaken, satunggiling pranyatan formal ing salebetipun logika inggih punika satunggiling wilangan sajatos-satunggiling kasunyatan téorètik, nanging boten numuti aksioma-aksioma punika. Mila, boten wonten sistem formal ingkang wujud aksiomatisasi sajatos téyori wilangan sapenuhipun. Logika modhèren dipunpérang dhumateng salebetipun [[téyori rekursi]], [[téyori modhèl]], lan [[téyori pambuktèn]], lan magepokan caket kaliyan [[èlmu komputer]] [[èlmu komputer téorètis|téorètis]]. :{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin: auto;" cellspacing="15" | <math> p \Rightarrow q \,</math>|| [[Gambar:Venn A intersect B.svg|128px]] || [[Gambar:Commutative diagram for morphism.svg|96px]] |- | [[Logika matématika]] || [[Téyori himpunan]] || [[Téyori kategori]] || |} === Matématika diskrèt === [[Matématika diskrèt]] inggih punika nama jamak kanggé lapangan matématika ingkang paling migunani ing salebetipun [[èlmu komputer téoretis]]. Pupunika ngathèkaken [[téyori komputabilitas (komputasi)|téyori komputabilitas]], [[téyori komplèksitas komputasional]], lan [[téyori informasi]]. Téyori komputabilitas mriksa watesan-watesan manéka modhèl téoretis komputer, kalebet modhèl ingkang dipuntepangi paling gadhah daya-[[Mesin turing]]. Téyori komplèksitas inggih punika pangkajian traktabilitas déning komputer; sapérangan masalah, sanadyan kanthi téoretis karampungaken déning komputer, nanging cekap awis miturut kontèks wekdal lan ruwang, boten saged dipundamel kanthi praktis, malah kanthi cepetipun kamajengan [[piranti atos]] komputer. Pungkasanipun, téyori informasi musataken kawigatosan dhumateng kathahipun data ingkang saged dipunsimpen ing médhia ingkang dipuparingaken, lan mila sesambetan kaliyan konsèp-konsèp saupami [[pamadhetan data|pamadhetan]] lan [[Éntropi (téyori informasi|éntropi]]. Minangka lapangan ingkang rélatif énggal, matématika diskrèt gadhah sapérangan masalah kabikak ingkang kalebet masalah dhasar. Ingkang paling misuwur inggih punika masalah "[[masalah P = NP|P=NP?]]", salah satunggil [[Masalah Bebungah Milenium]].<ref>[http://www.claymath.org/millennium/P_vs_NP/ Clay Mathematics Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131015173412/http://www.claymath.org/millennium/P_vs_NP/ |date=2013-10-15 }} P=NP</ref> :{| style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin: auto;" cellspacing="15" | <math>\begin{matrix} (1,2,3) & (1,3,2) \\ (2,1,3) & (2,3,1) \\ (3,1,2) & (3,2,1) \end{matrix}</math> || [[Gambar:DFAexample.svg|96px]] || [[Gambar:Caesar3.svg|96px]] || [[Gambar:6n-graf.svg|96px]] |- | [[Kombinatorika]] || [[Téyori komputasi]] || [[Kriptografi]] || [[Téyori graf]] |} === Matématika terapan === [[Matématika terapan]] sesambetan kaliyan panggunaan piranti matématika abstrak kanggé mecahaken masalah-masalah konkrèt ing salebetipun [[èlmu pangertosan]], [[bisnis]], lan wewengkon sanèsipun. Satunggiling lapangan wigatos ing salebetipun matématika terapan inggih punika [[statistika]], ingkang migunakaken [[téyori peluang]] minangka piranti lan marengaken panjlasan, analisis, lan paramalan tandha-tandha ing pundi [[probabilitas|peluang]] gadhah peran wigatos. Sapérangan ageng pacobèn, survey, lan pangkajian pangamatan mbetahaken statistika. (Nanging kathah [[statistikawan]], boten nganggep piyambakipun minangka matématikawan, nanging minangka golongan sekuthu.) [[Analisis numerik]] nylidhiki métode komputasional kanggé mecahaken masalah-masalah matématika kanthi èfisièn ingkang limrahipun kalangkung amba kanggé kapasitas numerik manungsa; analisis numerik nglibataken pangkajian [[galat pamotongan]] utawi sumber-sumber galat sanès ing salebetipun komputasi. <center> <gallery> Gambar:Gravitation space source.png | <center>[[Fisika matématika]]</center> Gambar:BernoullisLawDerivationDiagram.svg | <center>[[Mékanika fluida]]</center> Gambar:Composite trapezoidal rule illustration small.svg | <center>[[Analisis numerik]]</center> Gambar:Maximum boxed.png | <center>[[Optimisasi (matématika)|Optimisasi]]</center> Gambar:Two red dice 01.svg | <center>[[Téyori peluang]]</center> Gambar:Oldfaithful3.png | <center>[[Statistika]]</center> Gambar:Market Data Index NYA on 20050726 202628 UTC.png | <center>[[Matématika kauangan]]</center> Gambar:Arbitrary-gametree-solved.svg | <center>[[Téyori permainan]]</center> Gambar:Signal transduction v1.png | <center>[[Biologi matématika]]</center> Gambar:CH4-structure.svg| <center>[[Kimia matématika]]</center> Gambar:GDP PPP Per Capita IMF 2008.png | <center>[[Ékonomi matématika]]</center> Gambar:Simple feedback control loop2.svg| <center>[[Téyori kontrol]]</center> </gallery> </center> == [[Pipalanda]] == Pipalanda punika akronim, cekakan saking tembung [[tangkaran|'''pi'''ng]], [[paran|'''pa'''ra]], [[panambahan|'''lan]] lan [[pangurangan|su'''da]]. Tembung-tembung wau wujud sekawan saking [[operasi matématika]] dhasar wonten ing [[aritmatika]] ingkang asring kanggé sadinten-dinten. Urutanipun kedah kados makaten, dados manawi wonten operasi matématika ingkang wujud gabungan kedah dipunurut ping-pingan utawi paran lajeng panambahan utawi pangirangan. * '''pi'''ng (tandha x) inggih punika operasi matématika kanggé ngepingaken (penskalaan satungan wilangan kaliyan wilangan sanèsipun. * '''pa'''ra (tandha:) inggih punika operasi matématika ingkang mbagi satunggiling wilangan kaliyan wilangan sanèsipun. * '''lan''' (tandha +) inggih punika operasi matématika kanggé nambah satunggiling wilangan kaliyan wilangan sanèsipun. * su'''da''' (tandha-) inggih punika operasi matématika kanggé nyuda satunggiling wilangan kaliyan wilangan sanèsipun. Urutan salebeting ngayahi operasi matématika ingkang langkung pepak inggih punika dipunwiwiti wilangan ingkang wonten ing salebeting tandha kurung: () lan ingkang wonten ing salebeting tandha [[kurung kurawal]]: {}, dipunlajengaken urutan ping para lan suda. Tuladha: {(10+2X3-6:2) + (9-4:2+5X1)} Étangan dipunwiwiti kanthi ngétang kanthi urut kados kasebat ing ngandhap punika *Salebeting tandha kurung ingkang kaping sepindhah: **2X3=6 (ping) **6:2=3 (para) **10+6=16 (lan) **16-3=13 (suda) *Salebeting tandha kurung ingkang kaping kalih: **5X1=5 (ping) **4:2=2 (para) **2+5=7 (lan) **9-7=2 (suda) *Étangan pungkasan, asil saking étangan ing salebeting tandha kurung sepindhah dipuntambah asil operasi matématika ing tandha kurung kaping kalih, dados: 13 + 2 = 15 == Ugi pirsani == <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Pratélan simbol matématika]] * [[Dhéfinisi matématika]] * [[Dyscalculia]] * [[Pratélan topik matématika dhasar]] * [[Pratélan topik matématika]] * [[Mathematical anxiety]] * [[Permainan matématis]] * [[Modhèl matématika]] * [[Masalah matématika]] * [[Struktur matématika]] * [[Matématika lan seni]] * [[Lomba matématika]] * [[Pendhidhikan matématika]] * [[Portal:Matématika|Portal Matématika]] * [[Pola]] * [[Filsafat matématika]] * [[Abacus]] * [[Balung Napier]], [[Jangka sorong]] * [[Garisan]] lan [[Kompas]] * [[Pètungan biyasa]] * [[Kalkulator]] lan [[komputer]] * [[Basa pamrograman]] * [[Sistem komputer aljabar]] * [[Notasi prasaja Internèt]] * [[Analisis statistik]] [[piranti alus]] ** [[SPSS]] ** [[SAS]] ** [http://www.r-project.org R] </div> == Cathetan == {{reflist|2}} == Réferènsi == {{refbegin|2}} * Benson, Donald C., ''The Moment of Proof: Mathematical Epiphanies'', Oxford University Press, USA; New Ed edition (December 14, 2000). ISBN 0-19-513919-4. * [[Carl B. Boyer|Boyer, Carl B.]], ''A History of Mathematics'', Wiley; 2 edition (March 6, 1991). ISBN 0-471-54397-7. — A concise history of mathematics from the Concept of Number to contemporary Mathematics. * Courant, R. and H. Robbins, ''What Is Mathematics?: An Elementary Approach to Ideas and Methods'', Oxford University Press, USA; 2 edition (July 18, 1996). ISBN 0-19-510519-2. * [[Philip J. Davis|Davis, Philip J.]] and [[Reuben Hersh|Hersh, Reuben]], ''[[The Mathematical Experience]]''. Mariner Books; Reprint edition (January 14, 1999). ISBN 0-395-92968-7. — A gentle introduction to the world of mathematics. * {{cite journal | last = Einstein | first = Albert | authorlink = Albert Einstein | title = Sidelights on Relativity (Geometry and Experience) | publisher = P. Dutton., Co | year = 1923}} * Eves, Howard, ''An Introduction to the History of Mathematics'', Sixth Edition, Saunders, 1990, ISBN 0-03-029558-0. * Gullberg, Jan, ''Mathematics — From the Birth of Numbers''. W. W. Norton & Company; 1st edition (October 1997). ISBN 0-393-04002-X. — An encyclopedic overview of mathematics presented in clear, simple language. * Hazewinkel, Michiel (ed.), ''[[Encyclopaedia of Mathematics]]''. Kluwer Academic Publishers 2000. — A translated and expanded version of a Soviet mathematics encyclopedia, in ten (expensive) volumes, the most complete and authoritative work available. Also in paperback and on CD-ROM, and online [http://eom.springer.de/default.htm]. * Jourdain, Philip E. B., ''The Nature of Mathematics'', in ''The World of Mathematics'', James R. Newman, editor, Dover, 2003, ISBN 0-486-43268-8. * [[Morris Kline|Kline, Morris]], ''Mathematical Thought from Ancient to Modern Times'', Oxford University Press, USA; Paperback edition (March 1, 1990). ISBN 0-19-506135-7. * {{cite paper|url=http://www.fields.utoronto.ca/aboutus/FieldsMedal_Monastyrsky.pdf|year=2001|title=Some Trends in Modern Mathematics and the Fields Medal|author=Monastyrsky, Michael|publisher=Canadian Mathematical Society|accessdate=2006-07-28|format=PDF}} * [[Oxford English Dictionary]], second edition, ed. John Simpson and Edmund Weiner, Clarendon Press, 1989, ISBN 0-19-861186-2. * ''[[The Oxford Dictionary of English Etymology]]'', 1983 reprint. ISBN 0-19-861112-9. * Pappas, Theoni, ''The Joy Of Mathematics'', Wide World Publishing; Revised edition (June 1989). ISBN 0-933174-65-9. * {{cite journal|title= Linear Associative Algebra|first= Benjamin|last= Peirce|journal= American Journal of Mathematics|issue= Vol. 4, No. 1/4. (1881|url= http://links.jstor.org/sici?sici=0002-9327%281881%294%3A1%2F4%3C97%3ALAA%3E2.0.CO%3B2-X|pages= 97-229}} [[JSTOR]]. * Peterson, Ivars, ''Mathematical Tourist, New and Updated Snapshots of Modern Mathematics'', Owl Books, 2001, ISBN 0-8050-7159-8. * {{cite book | last = Paulos | first = John Allen | authorlink = John Allen Paulos | year = 1996 | title = A Mathematician Reads the Newspaper | publisher = Anchor | isbn = 0-385-48254-X}} * {{Cite book | first=Karl R. | last=Popper | authorlink=Karl Popper | title=In Search of a Better World: Lectures and Essays from Thirty Years | chapter=On knowledge | publisher=Routledge | year=1995 | isbn=0-415-13548-6}} * {{cite journal | last = Riehm | first = Carl | authorlink = | title = The Early History of the Fields Medal | journal = Notices of the AMS | volume = 49 | issue = 7 | pages = 778–782 | publisher = AMS | date = Agustus 2002 | url = http://www.ams.org/notices/200207/comm-riehm.pdf | doi = | id = | accessdate = | format = PDF | archive-date = 2006-10-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061026000014/http://www.ams.org/notices/200207/comm-riehm.pdf | url-status = dead }} * {{cite journal| last = Sevryuk| first = Mikhail B.| authorlink = Mikhail B. Sevryuk| date = Januari 2006| title = Book Reviews| journal = [[Bulletin of the American Mathematical Society]]| volume = 43| issue = 1| pages = 101–109| url = http://www.ams.org/bull/2006-43-01/S0273-0979-05-01069-4/S0273-0979-05-01069-4.pdf| format = PDF| accessdate = 2006-06-24| doi = 10.1090/S0273-0979-05-01069-4| archive-date = 2006-07-23| archive-url = https://web.archive.org/web/20060723082901/http://www.ams.org/bull/2006-43-01/S0273-0979-05-01069-4/S0273-0979-05-01069-4.pdf| url-status = dead}} * {{cite book | last = Waltershausen | first = Wolfgang Sartorius von | authorlink = Wolfgang Sartorius von Waltershausen | title = Gauss zum Gedächtniss | orig-date = 1856 | year = 1965 | publisher = Sändig Reprint Verlag H. R. Wohlwend | isbn = 3-253-01702-8 | asin = B0000BN5SQ | url = http://www.amazon.de/Gauss-Ged%e4chtnis-Wolfgang-Sartorius-Waltershausen/dp/3253017028 }} * {{cite paper|url=http://info.med.yale.edu/therarad/summers/ziman.htm|year=1968|title=Public Knowledge:An essay concerning the social dimension of science|author=Ziman, J.M., F.R.S.}} {{refend}} == Pranala njawi == {{sisterlinks|Matématika}} <!-- {{WVS}} --> <div class="references-small"> * [http://www.preceptorial.com/ Preceptorial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129022853/http://www.preceptorial.com/ |date=2011-01-29 }} Kumpulan matéri lan soal matématika SD, SMP, SMA * [http://www.skypoint.com/members/waltzmn/Mathematics.html Sajarah Matématika] * [http://freebookcentre.net/SpecialCat/Free-Mathematics-Books-Download.html Buku-buku matématika bébas] Kumpulan buku matématika bébas. * [http://www.mathmotivation.com/all-applications.html Panerapan Aljabar SMA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210309134910/http://www.mathmotivation.com/all-applications.html |date=2021-03-09 }} * [[Encyclopaedia of Mathematics]] ensiklopedia '''online''' saking [http://eom.springer.de Springer], Karya réferènsi pascasarjana kanthi langkung saking 8.000 irah-irahan, nyerahaken mèh 50.000 gagasan ing salebetipun matématika. * [http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/Hbase/hmat.html Situs HyperMath ing Georgia State University] * [http://www.freescience.info/mathematics.php Perpustakaan FreeScience] Pérangan matématika saking pabukon FreeScience * Rusin, Dave: [http://www.math-atlas.org/ ''The Mathematical Atlas''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040403120115/http://www.math-atlas.org/ |date=2004-04-03 }}. Panduan wisata liwat manéka jinis matématika modhèren. (Ugi saged kapanggih [http://www.math.niu.edu/~rusin/known-math/index/index.html ing mriki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006114449/http://www.math.niu.edu/~rusin/known-math/index/index.html |date=2006-10-06 }}.) * Polyanin, Andrei: [http://eqworld.ipmnet.ru/ ''EqWorld: The World of Mathematical Equations'']. Satunggaling sumber '''online''' ingkang musataken kawigatosan dhumateng [[fisika matématika]] aljabar, diferensial biyasa, diferensial parsial, integral, lan pepadhan-pepadhan matématika sanèsipun. * Cain, George: [http://www.math.gatech.edu/~cain/textbooks/onlinebooks.html Buku tèks Matématika '''Online'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308193152/http://www.math.gatech.edu/~cain/textbooks/onlinebooks.html |date=2009-03-08 }} sumadiya '''online''' kanthi bébas. * [http://etext.lib.virginia.edu/DicHist/analytic/anaVII.html Matématika lan Logika: Saarah matématika formal, gagasan-gagasan logis, linguistik, lan métodologis.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090908035217/http://etext.lib.virginia.edu/DicHist/analytic/anaVII.html |date=2009-09-08 }} Ing salebetipun ''Kamus Sajarah Gagasan.'' * [http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/~history/ Riwayat Gesang Matématikawan]. [[Arsip Sajarah Matématika MacTutor]] sajarah èkstènsif lan kutipan saking matématikawan misuwur. * [http://metamath.org/ ''Metamath'']. Satunggiling situs lan satunggiling basa, ingkang damel formal matématika saking dhasar-dhasaripun. * [http://www.nrich.maths.org/public/index.php Nrich] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120101133734/http://nrich.maths.org/public/index.php |date=2012-01-01 }}, satunggiling situs panampi bebungah kanggé para siswa kanthi yuswa wiwit gangsal taun saking [[Universitas Cambridge]] * [http://garden.irmacs.sfu.ca Taman Masalah Terbuka], satunggiling [[wiki]] saking masalah matématika kabikak * [http://planetmath.org/ ''Planet Math'']. Satunggiling ensiklopedia matématika '''online''' ingkang taksih dipunyasa, musataken kawigatosan dhumateng matématika modhèren. Migunakaken [[Lisensi Dokumentasi Bebas GNU|GFDL]], mungkinaken silih gentos artikel kaliyan Wikipédia. Migunakaken pamrograman [[TeX]]. * [http://www-math.mit.edu/daimp Sapérangan aplet matématika, ing [[Institut Teknologi Massachussetts|MIT]]] * Weisstein, Eric et al.: [http://www.mathworld.com/ ''MathWorld: World of Mathematics''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110107054807/http://www-math.mit.edu/daimp/ |date=2011-01-07 }}. Satunggiling ensiklopédia '''online''' matématika. * Patrick Jones' [http://www.youtube.com/user/patrickJMT Tutorial Video] prakawis Matématika </div> {{Babagan matematika}} {{artikel pilihan}} [[Kategori:Artikel mawa basa krama]] [[Kategori:Èlmu]] [[Kategori:Matematika]] 1aeaye046vxxwgunkfc9ghh9jm75al2 0 1234 1748257 1747903 2026-05-05T02:16:38Z ~2026-27147-86 72504 nambahi ukara 1748257 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic site |name=Barabudhur |native_name={{jav|ꦧꦫꦧꦸꦝꦸꦂ}} |native_language=jv |image=Borobudur Temple.jpg |caption=Barabudhur, Sasana Pusaka Jagat UNESCO |locmapin=Indonesia Java#Indonesia |map_caption=Pernahé ing Jawa |coordinates={{coord|-7.608|110.204|display=inline,title}} |location=[[Magelang]], [[Jawa Tengah]] |built=Kaadegaké ing abad ka-9 nalika trah Syailéndra jumeneng nata. |restored=1911 |restored_by={{illm|Theodoor van Erp|nl}} |architect=[[Gunadharma]] |designation1=WHS |designation1_type=Cultural |designation1_criteria=i, ii, vi |designation1_date=1991 <small>(sèsi ka-15)</small> |designation1_partof=Kukuban Candhi Barabudhur |designation1_number=[https://whc.unesco.org/en/list/592 592] |designation1_free1name=Péhak Praja |designation1_free1value={{INA}} |designation1_free2name=Laladan |designation1_free2value=Asia Kidul-Wétan }} '''Barabudhur''' (éjaan Indonésia: '''Borobudur''') Candhi Borobudur inggih punika pamujaning para agami Budha ingkang paling ageng ing donya. Candhi punika kalebet aliran Budha Mahayana lan dados warisan budaya ingkang wigati sanget, pandhèrèk [[Buddha Mahayana]] saka abad ka-9 nalika jaman Wangsa Syailendra kang kapernah ing [[Kabupatèn Magelang]], ora adoh saka [[Munthilan, Magelang|Munthilan]], ing [[Jawa Tengah]], [[Indonésia]]. Papan iku minangka papan pamujan Buddha kang gedhé dhéwé ing sajagat, lan kalebu aliran Buddhis Mahayana lan dadi warisan budaya kang wigati banget.<ref name="Guiness" /><ref name="JakartaPost1" /><ref name="unesco-whc" /> Papan pamujané dhapur tlundhag (''platform'') sungsun sanga: kang enem wangun pasagi lan kang telu wangun bunder, mawa stupa panunggul ing pucuk-tengahé, lan rinenggan panil [[Relief|rélièf]] cacah 2.672 dalah reca Buddha cacah 504. Stupa panunggulé dikupeng reca Buddha cacah 72 kang sabené mapan ing sajeroning [[stupa]] kang bolong-bolong.{{sfnp|Soekmono|1976|pp=35-36}} Kaadegaké ing abad ka-9 nalika [[Wangsa Syailéndra|trah Syailéndra]] jumeneng nata, rancanganing papan pamujan iku linambaran tata yasan (arsitèktur) Buddha-Jawa kang nyarubaké anasir kapitayan memuja leluhur kang Indonésia lugu karo kapitayan nggayuh [[nirwana]] kang saka agama Buddha.<ref name="unesco-whc" /> Papan pamujan iku ngatonaké prabawaning kagunan saka Gupta ing Indhia<ref>{{Cite journal|last=Rajarajan|first=R. K. K.|title=Rajarajan 2020 Borobudur et alii A Note on Place Names in Java|url=https://www.academia.edu/44356701/Rajarajan_2020_Borobudur_et_alii_A_Note_on_Place_Names_in_Java|journal=In Pedarapu Chenna Reddy, ed., Heritage of Indian History, Culture, and Archaeology (Festschrift to Dr. M.D. Sampath), vol. II, Art and Architecture. Delhi: B.R. Publishing Corporation|language=en}}</ref> tur akèh adegan saha anasir Indonésia lugu, mula njalari Barabudhur nyirèni Indonésia banget.<ref name="aOtRK" />{{sfnp|Le|2010}} Yasan Barabudhur minangka papan pasraman lan paran jiyarahing para pandhèrèk Buddha. Laku jiyarah kawiwitan saka perangan ngisor turut lurung kang ngubengi yasan, tumuli munggah nganti pucuk ngliwati telung tataran kang nglambangaké kosmologi Buddha: Kamadhatu (jagat kekarepan), Rupadhatu (jagat wewujudan) lan Arupadhatu (jagat tanpa wewujudan). Para kang jiyarah kudu ngliwati akèh undhakan lan lurung kang rinenggan panil rélièf cacah 1.460 kang ngemu carita ing témbok-témboké (''wall'') dalah kelir-keliré (''balustrade''). Barabudhur minangka salah siji papan kang duwé klumpukan rélièf Buddha kang pepak ing sajagat.<ref name="unesco-whc" /> Tandha yekti nuduhaké yèn Barabudhur kaadegaké ing abad ka-9 banjur linumbar ora kaopèn bareng karo bubrahing karaton-karaton Hindhu ing Jawa déné wong Jawa wiwit padha ngrasuk agama Islam.{{sfnp|Soekmono|1976|p=4}} Wong-wong sajagat nembé sumurup ananing Barabudhur ing 1814 awit saka pawartaning [[Stamford Raffles|Thomas Stamford Raffles]] minangka wong Britis kang kala samana ngerèh ing Jawa. Dhèwèké dikandhani wong-wong enggonan bab ananing Barabudhur.<ref name="3L5mh" /> Kawit kala iku, Barabudhur wis ping sawatara kawaluyakaké. Pambudidaya maluyakaké (réstorasi) kang gedhé dhèwè ditandangi pangrèh Indonésia lan [[UNESCO]] ing antaraning 1975 lan 1982 banjur Barabudhur kadhapuk minangka salah siji [[Sana Warisan Donya|Sasana Pusaka Jagat]] (''World Heritage Site'') UNESCO.<ref name="unesco-whc" /> Barabudhur minangka papan pamujan Buddha kang gedhé dhéwé ing sajagat sababag karo Bagan ing [[Myanmar]] lan [[Angkor Wat]] ing [[Kamboja]] kang minangka sasana arkéologi gedhé ing [[Asia Kidul-wétan|Asia Kidul-Wétan]]. Barabudhur isih dadi papan jiyarah kang misuwur awit saka para pandhèrèk Buddha ing Indonésia ngrayakaké [[Waisak|Wésaka]] ({{lang-id|Waisak}}) ing yasan iku. Barabudhur dadi papan wisata siji-sijiné ing Indonésia kang kerep dhéwé ditekani para wisata.{{sfnp|Elliott|2003}}{{sfnp|Hampton|2005}}<ref name="Sedyawati1997" /> ==Asal-usuling jeneng== Ing basa Jawa, papan pamujan kuna ingaran ''candhi''; mula wong enggonan ngarani "papan pamujan Barabudhur" minangka ''Candhi Barabudhur''. Tembung ''candhi'' ngemu teges kang amba kang kanggo ngarani manéka yasan kuna kaya ta gapura lan patirtan. Ana déné, asal-usuling jeneng ''Barabudhur'' ora cetha,{{sfnp|Soekmono|1976|p=13}} kaya déné jeneng lugu papan-papan pamujan kuna ing Indonésia liyané kang ora kaweruhan.{{sfnp|Soekmono|1976|p=13}} Jeneng Barabudhur kapisan ditulis Raffles ing layangé kang asesirah ''The History of Java''.<ref name="Raffles1814" /> Raffles nulis bab siji yasan aran Barabudhur, tur iya ora ana layang kang luwih lawas kang nulisaké jeneng iku.{{sfnp|Soekmono|1976|p=13}} Siji-sijiné layang basa Jawa kang bokmanawa magepokan amarga nyebutaké ''budhur'' minangka siji yasan panyepèning para pandhèrèk Buddha ya iku layang ''[[Nagarakretagama]]'' kang diripta ing 1365 déning Mpu Prapanca, siji pujangga Buddha ing [[Majapait]].<ref name="moens" /> Akèh-akèhé, ''candhi'' kawènèhan jeneng kang padha karo jeneng désa ing sacedhaké. Yèn manut tata basa Jawa lan kawènèhan jeneng kang padha karo jeneng désa ing sacedhaké, ya iku Désa Bara, yasané kuduné aran "Budhur Bara". Raffles ngira yèn ''Budhur'' bokmanawa gegayutan karo tembung Jawa ''Buda'' (tegesé "kuna")—mula ngarani "Bara kuna". Dhèwèké uga penemu yèn jenengé bokmanawa asal saka tembung ''bara'' kang tegesé "agung" utawa "luhur"; ana déné ''budhur'' ngemu teges "Buddha".{{sfnp|Soekmono|1976|p=13}} Mangkonoa, ana arkéolog kang panemu yèn ''budhur'' asal saka tembung Jawa ''bhudhara'' ("pagunungan").<ref name="casparis" /> Panemu liya bab asal-usuling jenengé teka saka arkéolog Walanda aran A.J. Bernet Kempers kang panemu yèn Barabudhur iku saka tembung ''Wiyara Beduhur'' utawa ''Wihara Buddha Uhr'' ing basa Sangsekerta kang wis ngalami owah-gingsir miturut ilat Jawa. Tembung ''Buddha-Uhr'' bisa ateges "kuthaning para pandhèrèk Buddha"; ana déné panemu liyané manèh ndeduga asalé saka tembung Jawa Kuna ''beduhur'' kang isih kanggo ing basa Bali kang ateges "papan kang dhuwur", asal saka tembung ''dhuhur'' utawa ''luhur''. Kanthi mangkono, Barabudhur ateges wiyara Buddha kang kapernah ing papan kang dhuwur utawa ing gumuk.<ref name="3WO5T" /> Yasa lan kepyaking yasan Buddha kang kramat—dinuga Barabudhur—kasebut ing prasasti cacah loro kang tinemu ing Kedhu, [[Kabupatèn Temanggung]]. Prasasti Karangtenah, katiti-mangsa 824, nyebutaké siji yasan kramat aran Jinalaya (jagating wong kang kasil nelukaké kekarepan kadonyan lan nggayuh pepadhang), dikepyakaké Pramodhawardhani minangka anak wadon saka [[Samaratungga]]. Prasasti Tri Tepusan, katiti-mangsa 842, nyebutaké palemahan [[Sīma|sima]] (palemahan kang kaluwaraké saka pajeg) kang diwènèhi Sri Kahulunnan (Pramodhawardhani) kanggo mesthèkaké siji ''kamulan'' aran ''Bhūmisambhāra'' bisa karagadan lan karumat.{{sfnp|Soekmono|2002|p=46}} ''Kamulan'' asal saka tembung "mula", kang ateges "papan sangkan", minangka siji yasan kramat kanggo memuja leluhur, ya iku bokmanawa wong-wong Syailéndra. Casparis panemu yèn patembungan Sangsekerta ''Bhūmi Sambhāra Bhudhāra'' kang tegesé "pagunungan sapuluh tataran laku utama boddhisattwa" minangka jeneng lugu saka Barabudhur.<ref name="4IUze" /> ==Pernah== ===Papan pamujan cacah telu=== [[File:Borobudur Map en.svg|thumb|right|380px|Garis lurus kang nggayutaké Barabudhur, Pawon, lan Mendut]][[File:Borobudur-Temple-Park Indonesia Stupas-of-Borobudur-06.jpg|thumb|Barabudhur kinupeng pagunungan, kalebu gunung geni kembar Merapi lan Merbabu.]] Dohé watara 40 kilomèter ing salor-kuloning [[Ngayogyakarta]] lan 86 kilomèter sakuloning [[Surakarta]], Barabudhur mapan ing laladan dhuwur ing antaraning gunung kembar cacah loro aran [[Gunung Sindara|Sindara]]-[[Gunung Sumbing|Sumbing]] lan [[Gunung Merapi|Merapi]]-[[Gunung Merbabu|Merbabu]], lan kali cacah loro aran [[Kali Praga|Praga]] lan Élo.{{sfnp|Troll|2015}} Miturut caritaning wong enggonan, laladan kang aran Ngaré Kedhu minangka papan kramat Jawa lan tinelah "tamaning Jawa" amarga lemahé kang loh-jinawi kanggo tetanèn.{{sfnp|Soekmono|1976|p=1}} Nalika kawaluyakaké ing kawitan abad ka-20, ana tetemon yèn papan pamujan Buddha cacah telu ing laladan iku: Barabudhur, [[Candhi Pawon|Pawon]], lan [[Candhi Mendut|Mendut]] kacetha mapan salarik.{{sfnp|Krom|1927}} Dinuga ana gegayutan upacara agama ing antaraning pamujan cacah telu mau, sanajan ta apa upacarané kang pesthi ora kaweruhan.<ref name="moens" /> ===Hipotèsis tlaga kuna=== Pangira-ira bab ananing tlaga kang ngupeng Barabudhur tau dadi rembug gedhé ing antaraning para arkéolog nalika abad ka-20. Ing 1931, juru kagunan uga nimpuna ing babagan tata yasan Hindhu-Buddha saka Walanda aran [[W.O.J. Nieuwenkamp]] mbabar hipotèsis yèn Ngaré Kedhu duk nguni minangka tlaga lan Barabudhur ing sakawit pindha tunjung (kembang traté) kang kumambang ing satengahé.<ref name="casparis" /> Barabudhur wis kayektèkaké yèn kaadegaké ing gumuk watu-ampar (''bedrock hill''), 265 m ing sandhuwuring palumahaning sagara lan 15 m ing sadhuwuring amparaning tlaga kuna (''floor of paleolake'') kang wis asat.{{sfnp|Murwanto|2004}} Dumarçay karo Mahaguru [[Ganapathi Thanikaimoni|Thanikaimoni]] njupuk conto lemah ing 1974 lan manèh ing 1977 saka kedhukan kalèn ing gumuk mau, uga saka ngaré ing sakidulé. Conto-conto lemah mau banjur ditaliti Thanikaimoni kang mriksa kandhutan sari lan sporané saperlu meruhi jinisning thethukulan kang tau tumuwuh ing laladan mau nalika jaman yasaning Barabudhur. Saka panalitèn iku ora tinemu ananing sari lan spora saka thethukulan kang tumuwuh ing kukuban banyu kaya ta tlaga, kedhung, utawa rawa. Laladan kang ngupeng Barabudhur dinuga minangka palemahan tetanèn lan patalan (palemahan kang tinuwuhan akèh wit tal) nalika yasaning Barabudhur, kaya déné kaanan saiki. Caesar Voûte lan géomorfolog aran J.J. Nossin nalika kajian lapangan ing 1985–86 mriksa manèh hipotèsis tlaga Barabudhur lan mesthèkaké yèn ora tau ana tlaga kang ngupeng Barabudhur nalika yasané lan nalika isih kanggo minangka papan pamujan. Tetemon iki kababar ing ''A New Perspective on Some Old Questions Pertaining to Borobudur'' (Pandeleng Anyar bab Sawatara Pitakon Lawas Babagan Barabudhur) ing babaraning UNESCO ing 2005 kang asesirah "The Restoration of Borobudur" (Maluyakaké Barabudhur). ==Sajarah== ===Yasa=== [[File:Borobudur as Pilgrimage Site Painting by Hooijer c1910s.jpg|thumb|300px|Lukisaning G.B. Hooijer (c. 1916–1919) kang metha sesawangan kira-kira nalika Barabudhur ing mangsa kuncarané.]] Ora ana cathetan bab yasa utawa ancasing yasa Barabudhur.{{sfnp|Soekmono|1976|p=9}} Kapan yasané kinira-kira sarana mbebandhingaké rélièf-rélièf kang ingukir ing pérangan sikiling Barabudhur kang katutupan lan sawatara prasasti kang padatan ana ing piageming karaton nalika abad ka-8 lan ka-9. Barabudhur dinuga kaadegaké ing watara 800 AD.{{sfnp|Soekmono|1976|p=9}} Titi-mangsa iku magepokan karo mangsa antaraning 760 lan 830 AD kang minangka jaman kuncaraning Trah Syailéndra kang nguwasani Karaton Mataram ing Jawa pérangan tengah.{{sfnp|Miksic|1990}} Kala samana, panguwasaning Syailéndra ora mung ing Kamaharajan Sriwijaya, nanging uga ing pérangan kidul Tanah Thai, karaton-karaton ing Filipin kang kadayan Indhia, Malaya Lor (Kedah, utawa praja Hindhu kuna aran Kadaram miturut cathetan-cathetan Indhia).{{sfnp|Cœdès|1968}} Suwéning yasa kinira-kira nganti 75 taun lan rampung nalika panguwasaning [[Samaratungga]] ing 825.{{sfnp|Munoz|2006}} Ora ana pepesthèn bab pangrèh Hindhu utawa Buddha kang nguwasani Jawa nalika samana. Wong-wong Syailéndra kasuwur minangka para pandhèrèk Buddha kang mempeng, sanajan watu-watu prasasti kang tinemu ing Sajamerta negesaké yèn dhèwèké padha pandhèrèk Hindhu.{{sfnp|Dumarçay|1991}} Ing jamaning Syailéndra iku akèh yasan Hindhu lan Buddha kaadegaké ing ngaré-ngaré lan gunung-gunung ing sakiwa-tengening Ngaré Kedhu. Yasan-yasan Buddha, kalebu Barabudhur, kaadegaké ing sakiwa-tengening jaman kang padha karo yasaning papan pamujan Hindhu Siwah aran Prambanan. Ing 732 AD, siji ratu kang uga pandhèrèk Siwah aran Sanjaya ndhawuhaké supaya papan pamujan Lingga Siwah kaadegaké ing Gumuk Wukir, watara 10&nbsp;km ing sawétaning Barabudhur.{{sfnp|Meulen|1977}} Yasaning papan-papan pamujan Buddha, kalebu Barabudhur, nalika samana bisa kalakon amarga sesulihing Sanjaya aran [[Rakai Panangkaran]] awèh palilah marang para pandhèrèk Buddha saperlu yasa papan pamujan.{{sfnp|Meulen|1979}} Minangka rasa kurmaté, Panangkaran mènèhaké Désa Kalasan marang masarakat Buddha, kaya kang sinurat ing Piagem Kalasan kang katiti-mangsa 778 AD.{{sfnp|Meulen|1979}} Lelakon iku njalari para arkéolog pracaya yèn ora ana cengkah agama ing Jawa sabab ana lelakon ratu Hindhu awèh pangayoman marang adeging yasan Buddha; utawa ratu Buddha kang uga tumindak ngèmperi.{{sfnp|Soekmono|1976|p=10}} Mangkonoa, nalika samana dinuga ana trahing karaton cacah loro kang padha adu prabawa—Syailéndra kang Buddha lan Sanjaya kang Siwah. Trah Sanjaya wusana neluk trah Syailéndra ing tetarungan nalika 856 ing Plato Ratubaka.{{sfnp|Hall|1956}} Panduga sairib uga ana gegayutan karo Candhi Rara Jonggrang ing kukuban Prambanan, kang kapracaya diyasa [[Rakai Pikatan]] kanggo nandhingi Barabudhur amarga trah Sanjaya mimpang saka trah Syailéndra,{{sfnp|Hall|1956}} déné panduga liya ngira-ira yèn tau ana mangsa tentrem karana Syailéndra ana uruné tumrap Candhi Rara Jonggrang.{{sfnp|Jordaan|1993}} ===Linumbar=== Barabudhur tau ora kaweruhan amarga kalimputan awu gunung geni tur kalasan kang suwéné nganti sawatara abad. Kang njalari Barabudhur linumbar isih nyalawadi. Ora kaweruhan kapan yasan iku wiwit kanggo lan kapan para pandhèrèk Buddha mandheg jiyarah mrana. Ing antaraning 928 lan 1006, Ratu Mpu Sindok ngalihaké kutha krajaning Karaton Medhang menyang laladan ing Jawa pérangan wétan sapungkuring gunung njeblug kalakon ping sawatara; mangkonoa, lelakon iku durung pesthi kang njalari Barabudhur linumbar, nanging sawatara sumber nyebutaké yèn jaman iku mungkin banget minangka jaman nalika Barabudhur linumbar.{{sfnp|Soekmono|1976|p=4}}{{sfnp|Murwanto|2004}} Yasan Barabudhur kasebutaké samar-samar nalika {{circa}} 1365 ing layang riptaning [[Mpu Prapanca]] asesirah ''[[Nagarakretagama]]'', kang ditulis nalika jamaning Majapait lan nyebutaké "wiyara ing Budhur".<ref name="AikB1" /> Soekmono (1976) uga ngandhakaké gugon-tuhon kondhang yèn papan-papan pamujan padha kabubrah nalika wong-wong padha ngrasuk Islam in abad ka-15.{{sfnp|Soekmono|1976|p=4}} Yasan Barabudhur ora kalalèkaké babar blas, mung carita-carita rakyat ngalami owah-gingsir saka kuncarané duk nguni dadi gugon-tuhon kang kagayutaké karo kacilakan. Babad (layang sajarah) cacah loro saka abad ka-18 nyebutaké kacilakan-kacilakan kang gegayutan karo Barabudhur. Miturut ''[[Babad Tanah Jawi]]'' (layang sajarah Jawa)'','' Barabudhur kang njalari cilakaning Mas Dana minangka wong kang ngraman marang Pakubuwana I, ratuning Mataram ing 1709.{{sfnp|Soekmono|1976|p=4}} Ing layang mau kasebutaké yèn "Redi Barabudhur" kakepung lan para kraman katelukaké banjur kataman paukuman pati déning ratu. Ing ''[[Babad Mataram]]'' (layang sajarah Karaton Mataram), yasan mau kagayutaké marang cilakaning pangéran pati Kasultanan Ngayogyakarta ing 1757.{{sfnp|Soekmono|1976|p=5}} Sanajan ana wewaler supaya aja nekani yasan mau, dhèwèké meksa niliki 'satriya kang kakunjara' (reca ing sajeroning stupa kang bolong-bolong) amarga rumasa mesakaké marang 'kanca kang ora begja' iku. Sabaliné menyang karaton, dhèwèké tiba lara banjur séda ing dina candhaké. ===Tinemu manèh=== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Europese mannen poseren op het tempelcomplex van de Borobudur bij de bovenste stupa waarop een afdak en trapleuningen zijn geplaatst TMnr 60043646.jpg|upright|thumb|Stupa panunggul Barabudhur ing satengahing abad ka-19 mawa balé kayu pinasang ing sandhuwuré.]] Jawa kabawah ing pangrèh Britis kawit 1811 tumeka 1816. Kang kadhapuk minangka gubernur aran Litnan Gubernur-Jèndral [[Thomas Stamford Raffles]] kang banget ndhemeni sajarahing Jawa. Dhèwèké nglumpukaké manéka barang antik lan pijer nyatheti ing saben sesambungané karo wong-wong enggonan nalika lelungan ing saindenging pulo. Nalika lelungan pepriksa menyang [[Semarang]] ing 1814, dhèwèké ngandhakaké bab ananing yasan gedhé tur adoh ing sajeroning alas ing cedhak désa Bumisagara.{{sfnp|Soekmono|1976|p=5}} Dhèwèké ora bisa niliki yasan iku banjur kongkon Hermann Cornelius minangka insinyur Walanda kang kasil miyak papan pamujan Sèwu ing 1806–07 saperlu naliti yasan mau. Ing dalem rong sasi, Cornelius lan wong-wongé cacah 200 padha mbabadi alas lan ngedhuki lemah saperlu miyak yasan ing alas iku. Amarga mbebayani yèn ambrol, ora kabèh péranganing yasan dikedhuk. Dhèwèké ngandhakaké tetemoné iku marang Raffles, kalebu manéka gambaré. Sanajan ngandhakaké tetemon lan ayahaning Cornelius dalah wong-wongé mung ing sawatara ukara, Raffles kang olèh jeneng tumrap tetemoning yasan Barabudhur karana dadi wong kang njalari yasan iku dadi kawigatèning wong sajagat.<ref name="Raffles1814" /> Christiaan Lodewijk Hartmann kang minangka résidhèn ing laladan Kedhu mbanjuraké garapaning Cornelius, lan ing 1935 kabèh péranganing yasan wusana kawiyak. Kawigatèné marang Barabudhur minangka kawigatèn pribadi tinimbang kawigatèn dhines. Hartmann ora nulis palapuran bab kagiyatan-kagiyatané, mligi bab kabar angin yèn dhèwèké nemu reca Buddha kang gedhé ing stupa panunggul.{{sfnp|Soekmono|1976|p=6}} Ing 1842, Hartmann mriksa stupa panunggul, nanging ora kaweruhan apa kang ditemokaké lan stupa panunggul iku pijer suwung tumeka saiki. Pangrèh Hindhia-Walanda banjur ngutus Frans Carel Wilsen, punggawa tèhnis Walanda, kang naliti yasan mau lan metha skèt tumrap rélièf-rélièfé. Jan Frederik Gerrit Brumund uga kadhapuk supaya naliti yasan mau kang tembé rampung ing 1859. Pangrèh arep mbabar artikel adhedhasar panalitèning Brumund tur kawuwuhan pepethaning Wilsen, nanging Brumund malah ora gelem. Pangrèh banjur ngutus nimpuna liya aran Conradus Leemans kang ngripta monograf adhedhasar sumber-sumbering Brumund lan Wilsen. Ing 1873, monograf kapisan kang minangka panalitèn rincèn bab Barabudhur wusana babar, kang tinut pertalan ing basa Prancis ing sataun candhaké.{{sfnp|Soekmono|1976|p=6}} Foto Barabudhur kang kapisan kajupuk ing 1872 déning juru ukir Walanda-Flèmis aran Isidore van Kinsbergen.{{sfnp|Soekmono|1976|p=42}} Panampa tumrap Barabudhur tuwuh alon-alon. Ing dalem sawatara mangsa, Barabudhur tau dadi sumbering olèh-olèh lan pikolèh tumrap para "wong mbeburu olèh-olèh" lan maling. Ing 1882, lurahing juru mriksa tumrap artéfak-artéfak budaya sumelang lan mrayogakaké Barabudhur supaya kabongkar, déné rélièf-rélièfé kadèkèk ing musiyum-musiyum amarga kaanan yasané kang ora pengkuh.{{sfnp|Soekmono|1976|p=42}} Temahané, pangrèh ndhapuk Willem Pieter Groeneveldt minangka kurator kolèksi arkéologi ing Koninklijk Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen (Paguyuban Batawi Radya tumrap Kagunan lan Kawruh)<ref name="olbT2" /> saperlu mriksa saindenging sasana Barabudhur lan mbiji kaanan laladan kang satemené; palapurané nuduhaké yèn uwas-sumelang iku tanpa dhedhasar lan mrayogakaké supaya Barabudhur dijaraké wutuh (ora kabongkar). Barabudhur kasuwur minangka sumbering olèh-olèh. Akèh pérangané kang cinolong; sawatarané malah olèh idi-palilah saka pangrèh koloni. Ing 1896, Ratu Chulalongkorn ing Siyem kang mara ing Jawa njaluk sagrobag kebak péranganing Barabudhur supaya digawa mulih lan olèh idi-palilah. Barang kang digawa cacah telung puluh, kaya ta sawatara panil rélièf, gambar Buddha cacah lima, singa cacah loro, makara cacah siji, sawatara motif kala saka undhakan lan gapura, lan dwarapala cacah siji. Saka sawatara artéfak iku kang kasuwur ana: singa, dwarapala, kala, makara, lan jaladwara gedhé. Kabèh artéfak iku saiki kapajang ing kamar Kagunan Jawa ing Musiyum Nasional Bangkok.{{sfnp|Miksic|1994|p=29}} ===Maluyakaké=== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM De Borobudur TMnr 10023620.jpg|thumb|Barabudhur sarampung diwaluyakaké Van Erp ing 1911. Ana pucukan ''chattra'' kang kapasang ing sandhuwuring stupa panunggul (saiki wis kacopot).]][[File:Borobudur restoration.png|thumb|upright|Masang beton lan pipa PVC saperlu ndandani tata kalèning Barabudhur nalika kawaluyakaké ing 1973.]] [[File:Water_spout_in_Borobudur_temple.jpg|265x265px|right|thumb|Sistem drainase banyu udan ing candi Borobudur.]] [[File:Karmawibhangga Museum Borobudur Unfinished Buddha.jpg|thumb|Reca Buddha Kang Ora Rampung saka stupa panunggul Barabudhur ing Musiyum Karmawibhangga kang pijer diwènèhi sajèn déning para pandhèrèk Buddha, lan ''chattra'' stupa panunggul ing samburiné.]] Barabudhur narik kawigatèn ing 1885 nalika insiyur Walanda aran Jan Willem IJzerman minangka lurahing Masarakat Arkéologi ing Ngayogyakarta nemu pérangan sikilé kang katutupan.<ref name="kompas" /> Sawatara foto kang kajupuk ing 1890–1891 nuduhaké ananing rélièf ing pérangan sikil kang katutupan iku.{{sfnp|Soekmono|1976|p=6}} Tetemon iku njalari pangrèh Hindhia-Walanda tumandang ngreksa yasan Barabudhur. Ing 1900, pangrèh nggatra siji panitya kang wargané iku punggawa cacah telu mawa jejibahan mbiji kaanané yasan; Jan Lourens Andries Brandes minangka juru sajarah, Theodoor van Erp minangka punggawa tèhnis kawadyabalaning Walanda, lan Benjamin Willem van de Kamer minangka insinyur yasa-bangun saka Pérangan Ayahan Umum. Ing 1902, panitya mau ngusulaké rancangan tikel telu marang pangrèh. Kapisan, bebaya sanalika kudu kaéndhanan kanthi cara nata saben pérangan pojok, nyopoti watu-watu kang mbebayani pérangan-pérangan ing sacedhaké, mikuwati kelir kapisan lan maluyakaké sawatara clowokan (''niche''), plengkung (''archway''), stupa lumrah, lan stupa panunggul. Kapindho, bubar mageri palatarané, pangrukti (''maintenance'') kang pantes kudu katindakaké, mligi kalèn kudu karukti kanthi cara maluyakaké pérangan jogan lan cucukan (''spout''). Katelu, kabèh watu kang wis kendho kudu kacopot, yasan kudu kareresik nganti kelir kapisan, déné watu-watu kang wis rusak kacopot lan stupa panunggul kawaluyakaké. Gunggunging ragad nalika samana kinira-kira ngancik watara 48.800 guldhen Walanda. Pambudidaya maluyakaké nalika samana katindakaké ing antara 1907 lan 1911 nganggo dhedhasar anastilosis lan dilurahi Theodor van Erp.<ref name="unesco2004" /> Ing pitung sasi kang kawitan, anggoné maluyakaké iku ngayahi pangedhuking palemahan ing sakiwa-tengening Barabudhur saperlu nggolèki sirah-sirahing Buddha lan watu-watu panil kang ilang. Van Erp mbongkar lan ngrakit manèh tlundhag bunder sungsun telu ing pérangan ndhuwur dalah stupa-stupané. Nalika nindakaké iku, Van Erp weruh yèn ana gagasan liya kang bisa ditindakaké saperlu ndandani yasané; mula dhèwèké ngusung usulan liya marang pangrèh, kang banjur tinampa kanthi ragad wuwuhan 34.600 guldhen. Nalika Barabudhur wis katon rampung kawaluyakaké kaya duk nguni, Van Erp banjur ngati-ati yasa manèh pucukan ''chattra'' (payung sungsun telu) ing sandhuwuring stupa panunggul. Mangkonoa, dhèwèké banjur nyopot ''chattra'' mau, kandha yèn ora ana cukup watu lugu kanggo yasa manèh pucukan iku. Tegesé, rancangan lugu pucukaning Barabudhur satemené ora kaweruhan. Pucukan ''chattra'' kang dicopot iku saiki kadèkèk ing Musiyum Karmawibhangga kang kapernah sawatara atus mèter ing saloring Barabudhur. Amarga ragad kang cinumpi, pambudidaya maluyakaké mligi ngresiki reca-reca ukiran déné Van Erp ora ngrampungi masalah kalèn. Ing dalem limalas taun, témbok-témbok dalah ukirané dadi kendho, lan rélièf-rélièfé katon benthèt tur rusak.<ref name="unesco2004" /> Van Erp nganggo beton kang wis ora ngandhut uyah alkali lan kalsium hidroksida kang katrapaké ing manéka péranganing yasan. Tandangé njalari sawatara masalah, mula pambudidaya maluyakaké kang gedhé-gedhèn kabutuh kanggo katindakaké manèh. Sawatara pambudidaya maluyakaké cilik-cilikan wis katindakaké kawit kala iku, nanging ora cukup kanggo ngreksa sakèhing péranganing yasan. Nalika Perang Donya II lan Révolusi Nasional Indonésia ing 1945 tumeka 1949, pambudidaya maluyakaké Barabudhur kalèrènaké. Yasan iku banjur nandhang manéka masalah saka alam lan kalèn kang njalari palemahan ing sajeroning yasan dadi ngembang kang temahané tatanan watu padha mecoto lan tèmbok padha mèncèng. Ing 1950-an, sawatara pérangan Barabudhur ngadhepi bebaya gedhé ambruk. Ing 1965, Indonésia njaluk pamrayoganing UNESCO kanggo ngrampungi masalah gapuking Barabudhur lan yasan-yasan liyané. Ing 1968, Mahaguru Soekmono kang nalika samana minangka lurahing Pamong Arkéologi Indonésia ngabani kampanye "Save Borobudur" (Salametaké Barabudhur) saperlu nggelar proyèk maluyakaké kang gedhé.<ref name="PBS" /> Ing pungkasan 1960-an, pangrèh Indonésia nyuwun marang paguyuban sajagat supaya Barabudhur kawaluyakaké kanthi gedhèn-gedhèn. Ing 1973, siji rancangan baku kanggo maluyakaké Barabudhur kasil karipta.{{sfnp|Voûte|1973}} Sarana ''Agreement concerning the Voluntary Contributions to be Given for the Execution of the Project to Preserve Borobudur'' (Mupakatan bab Gugur Gunung kanggo Ngayahi Proyèk Lestarining Barabudhur) ing [[Paris]] nalika 29 Januari 1973, nagara cacah lima gelem mèlu gugur-gunung maluyakaké Barabudhur: Ostrali ([[Australian dollar|AUD]] 200.000), Bèlgi ([[Belgian franc|BEF]] 250.000), Siprus ([[Cypriot pound|CYP]] 100.000), Prancis ([[US Dollar|USD]] 77.500), lan Jerman ([[Deutsche Mark|DEM]] 2.000.000).<ref name="f1DIg" /> Pangrèh Indonésia lan UNESCO banjur ngayahi pamriksa ing saindenging Barabudhur kanggo proyèk maluyakaké ing antaraning 1975 lan 1982.<ref name="unesco2004" /> Ing 1975, pambudidaya maluyakaké kawiwitan. Watu cacah sayuta punjul padha kacopot lan kalumpukaké kanggo katiti-priksa baka siji, kapepantha, kareresik, lan karumat. Barabudhur dadi papan uji-coba tumrap tèknik pangawèt (''conservation technique'') kang anyar, kalebu tata cara ngresiki mikroorganisme kang ngrusak watu.<ref name="PBS" /> Lambaraning yasan kapengkuhaké, lan panil cacah 1.460 kareresik. Anggoné maluyakaké kalebu mbongkari tlundhag pasagi cacah lima lan ndandani kalènan kanthi muwuhi saluran-saluran banyu tumrap yasan. Lapisan panyaring lan lapisan kang keker uga kawuwuhaké. Proyèk kolosal iki dièloni watara wong 600 kanggo maluyakaké yasan Barabudhur lan ngentèkaké ragad kang gunggung USD 6.901.243.<ref name="ZP492" /> Sarampung rénovasi, UNESCO ngepyakaké Barabudhur minangka siji Sasana Pusaka Jagat ing 1991.<ref name="unesco-whc" /> Barabudhur kalebu ing golongan Budaya (i) "kanggo nuduhaké mahakarya kalantipaning manungsa", (ii) "kanggo nuduhaké sesambunganing ajining manungsa saka jaman kang béda utawa saka laladan budaya ing jagat, tumrap rembakaning tata yasan lan tèhnologi, kagunaning yasan, pangrancanging kutha utawa rancanganing lansekap", lan (vi) "kanggo kagayutaké marang acara-acara utawa upacara-upacara adat, gagasan utawa kapitayan, karya-karya kagunan lan kasusastran kang wigati tumrap wong akèh tur isih kaurip-urip kanthi sanalika lan nyata".<ref name="unesco-whc" /> Ing Dhésèmber 2017, gagasan saperlu masang ''chattra'' ing pucuking stupa panunggul Barabudhur rinembug manèh. Kudu ana panaliti kang jero saperlu maluyakaké pucukan kang dhapur payung iku. Ing kawitan 2018, pambudidaya maluyakaké ''chattra'' durung kasembadan.<ref name="2Z4v9" /> ===Lelakon saiki=== ====Upacara agama==== [[File:Borobudur on Vesak Day 2011.jpg|thumb|right|Upacara Wésaka ing Barabudhur.]] Sarampung kawaluyakaké gedhé-gedhèn ing 1973 kang diragadi [[UNESCO]]{{sfnp|Voûte|1973}}, Barabudhur bali manèh dadi papan pamujan lan jiyarah. Sataun pisan, nalika dina rembulan wutuh ing Mèi utawa Juni, para pandhèrèk Buddha ing Indonésia padha mangayubagya dina Wésaka kang mèngeti lair, pati, lan wayah nalika Siddhartha Gautama nggayuh kawicaksanan luhur lan ngéjawantah dadi Buddha Shakyamuni. Wésaka minangka dina préi nasional kang resmi ing Indonésia,{{sfnp|Vaisutis|2007|p=856}} déné upacarané kapunjer ing sasana pamujan Buddha cacah telu sarana lumaku saka Mendut banjur Pawon lan wusana Barabudhur.<ref name="walubi-The_Meaning_of_Procession" /> ====Pariwisata==== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Bezoekers van de Borobudur TMnr 20027041.jpg|thumb|Para wisata ing Barabudhur]] Yasan Barabudhur minangka paran wisata (''tourist attraction'') siji-sijiné kang kerep dhéwé ditekani para wisata ing Indonésia. Ing 1974, para wisata cacah 260.000, kang 36.000-é saka mancanagara, padha nekani Barabudhur.{{sfnp|Hampton|2005}} Cacahé banjur muluk dadi 2,5 yuta wong kang wisata saben tauné (80%-né minangka wong wisata saka sajeroning nagara) ing satengahing 1990-an, sadurung nagara ngalami krisis ékonomi.<ref name="Sedyawati1997" /> Pangembanging pariwisata olèh panyruwé amarga ora ngatutaké warga enggonan kang njalari cengkah ping sawatara.{{sfnp|Hampton|2005}} Ing 2003, para warga enggonan lan kang nduwèni pagawéan-pagawéan cilik ing sakiwa-tengening Barabudhur padha ngadani sawatara parepatan lan protès sarana geguritan, kaeneraké marang rancanganing pangrèh provinsi kang nedya yasa mall tingkat telu kang tinelah "Java World".<ref name="2Z7Xj" /> Sawatara pangaji-aji pariwisata internasional kaganjaraké marang taman arkéologi Barabudhur, kaya ta PATA Grand Pacific Award 2004, PATA Gold Award Winner 2011, lan PATA Gold Award Winner 2012. Ing Juni 2012, Barabudhur cinathet ing ''Guinness Book of World Records'' minangka sasana arkéologi Buddha kang gedhé dhéwé ing sajagat.<ref name="sEzfV" /> ====Pangawèt==== UNESCO menangi kawigatèn cacah telu gegayutan karo kaanan saiki kanggo ngawètaké (konservasi) Barabudhur: (i) pangrusak déning para wisata; (ii) amblesing lemah ing pérangan kidul-wétaning sasana; lan (iii) pambudidaya niti-priksa lan maluyakaké pérangan-pérangan kang wis ilang.<ref name="UNESCO report" /> Lemah alus, sawatara lindhu, lan udan deres njalari yasan Barabudhur ora pengkuh. Lindhu minangka jalaran gedhé dhéwé kang dadi kawigatèn, amarga ora mung njalari watu-watu padha tiba lan plengkung padha ambrol, nanging uga lembah dadi katut oreg kaya alun, kang ing tembé bisa ngambrukaké yasan.<ref name="UNESCO report" /> Stupa kasuwur minangka kang njalari tekaning para wisata kang pérangan gedhéné saka Indonésia. Sanajan ana papan pameling supaya aja ndemok watu ing kabèh tataran, ana giyaran pameling kang bola-bali lumantar kothak kandha (''loudspeaker''), lan ana wong kang njagani, lelakon pangrusak tumrap rélièf lan reca lumrah kalakon tur dadi masalah amarga njalari rusaking yasan kang saya ndadra. Nganti 2009, durung ana pranata kanggo nyumpi cacahing para wisata kang olèh lumebu ing saben dinané utawa kang ngudokaké para wisata padha nganggo pramuwisata (''tour guide'').<ref name="UNESCO report" /> Ing Agustus 2014, Otoritas Konservasi Barabudhur ngandhakaké sawatara gigis (abrasi) gedhé ing undhakan watu amarga panggah kena gèsrèkan saka panganggo sikiling para wisata (''visitors' footwear''). Otoritas iku ngrancang bakal masang undhakan kayu saperlu nutupi lan ngreksa undhakan watu kang lugu, kaya déné kang katrapan ing Angkor Wat.<ref name="jnEYg" /> ====Pangrumat==== Barabudhur katerak jebluganing Gurung Merapi ing Oktober lan Novèmber 2010. Awu gunung geni saka Merapi tumiba ing sasana pamujan iku, kang dohé watara 28 kilomèter sakidul-kuloning kawah. Lapisan awu kang ngancik 2,5 sèntimèter<ref name="antara2983" /> kandelé tumiba nalika jeblugan ing 3–5 Novèmber kang uga matèni wit-witan ing sakiwa-tengening Barabudhur. Para juru sumelang yèn awu kang ngandhut asem iku bisa ngrusak sasana sajarah iku. Sasanané banjur tinutup saka 5 tumeka 9 Novèmber saperlu kareresik saka awu.<ref name="zcvVs" /><ref name="84r4s" /> UNESCO nyumbang USD 3 yuta minangka péranganing ragad kanggo ngrumat Barabudhur kang kena jebluganing Gunung Merapi ing 2010.<ref name="gV00f" /> Pasagi watu cacah 55.000 punjul kang dadi péranganing yasan padha kacopot kanggo maluyakaké kalèn kang kabebeg awu nalika udan. Anggoné maluyakaké rampung ing Novèmber.<ref name="VSAmy" /> Ing Januari 2012, juru ngawètaké watu cacah loro saka Jerman naliti Barabudhur ing dalem sapuluh dina lan mbabar pamrayoga supaya bisané lestari.<ref name="8hzZ0" /> Ing Juni, Jerman mupakat nyumbang USD 130.000 marang UNESCO kanggo mbacutaké pangrumat (réhabilitasi) kanthi ngerigaké juru cacah enem ing babagan ngawètaké watu, mikrobiologi, tèknik yasan, lan tèknik kimia saperlu tumandang ing Barabudhur ing dalem saminggu ing Juni, banjur manèh ing Sèptèmber utawa Oktober. Pangerig iku nedya nindakaké kagiyatan panglestari (préservasi) kang wis kaprayogakaké ing Januari sinartan nganakaké kagiyatan ngundhakaké daya-kabisaning para punggawaning pangrèh praja lan para kanoman juru ngawètaké supaya padha mundhak bisané nglestarèkaké Barabudhur.<ref name="wdDe1" /> Ing 14 Fèbruari 2014, sawatara paran wisata gedhé ing Ngayogyakarta lan Jawa Tengah, kalebu Barabudhur, Prambanan, lan Ratu Baka padha tinutup amarga padha katerak awuning gunung geni saka jebluganing Gunung Kelut ing Jawa Wétan, kang kapernah watara 200 kilomèter sawétaning Ngayogyakarta. Stupa lan reca ing Barabudhur padha kakrukuban saperlu kareksa saka awuning gunung geni iku. Gunung Kelut njeblug ing 13 Fèbruari 2014 mawa swaraning jeblugan karungu saka Ngayogyakarta.<ref name="ZRpjE" /> ====Bebaya tumrap kaamanan==== Ing 21 Januari 1985, stupa cacah sanga rusak banget kajeblugan bom cacah sanga.<ref name="glXES" /><ref name="Tempo" /> Ing 1991, juru kutbah Muslim kang wuta aran Husein Ali Al Habsyie katrapan paukuman kunjara sajeg jumbleg (salawasing urip) karana ndhalangi sawatara pangebom ing satengahing 1980-an, kalebu pangebom ing Barabudhur.<ref name="qStJf" /> Durjana pangebom liyané cacah loro saka golongan èkstrimis Islam padha katrapan paukuman kunjara kang suwéné 20 taun ing 1986, lan durjana siji liyané katrapan paukuman kunjara kang suwéné 13 taun. Ing 27 Mèi 2006, lindhu kang gedhéné 6,2 magnitudho ngoregaké pasisir kidul Jawa iring tengah. Lindhu iku banget anggoné ngrusaki laladan kana lan njalari pepati gedhé mligi ing Ngayogyakarta, nanging Barabudhur kukuh bakuh.<ref name="ZKhbU" /> Ing Agustus 2014, pulisi lan wadyabala kaamanan Indonésia mikuwati kaamananing kukuban sakiwa-tengening Barabudhur kanggo nulak bebaya kang kagiyaraké ing médhia sosial déning péhak kang ngaku minangka ISIS cawang Indonésia kang kandha arep ngajuraké Barabudhur lan reca-reca liyané ing Indonésia.<ref name="wGCI5" /> Anggoné ngundhakaké kaamanan kalebu ndandani lan ngimbuhi monitor CCTV lan matrapaké rondha wengi ing kukuban Barabudhur. Golongan jihadis nututi tepsiring Islam kang keket kang nganggep wewujudan pindha manungsa kaya ta reca ukiran minangka sesembahan. ====Masalah bludhaging para wisata==== Gedhéning cacah para wisata kang munggah ing undhakaning Barabudhur kang ciyut njalari watu-watu ing undhakan padha kendho, lumahing watu padha gigis, lan padha dadi saya rata tur alus. Barabudhur ngemu lumahing watu undhakan cacah 2.033 kang kasebar ing kéblat papaté: kulon, wétan, kidul, lan lor. Ana lumahing watu cacah 1.028, utawa watara 49,15 persèné, kang rusak banget.<ref name="Kompas-Ika" /> Kanggo ngéndhani rusaking watu-watu ing undhakan saya ndadra, kawit Novèmber 2014, pérangan undhakan Barabudhur kang baku cacah loro – iring wétan (dalan munggah) lan iring lor (dalan mudhun) – tinutupan rerangkèn kayu. Cara kang padha wis katrapaké ing Angkor Wat Kamboja lan ing Piramid Mesir.<ref name="Kompas-Ika" /> Ing Maret 2015, Punjer Konservasi Barabudhur ngusulaké saperlu nutupi undhakan mawa lapisan karèt.<ref name="rvtHl" /> Ana uga kang ngusulaké supaya ana sandhal mirunggan kanggo para wisata.<ref name="l6WAT" /> ==Tata yasan== Kagiyatan pangedhuk arkéologis ing sajeroning pambudidaya yasa bali (rékonstruksi) nemokaké yèn para pandhèrèk Hindhu utawa kapitayan sadurung iku wis padha ngadegaké yasan gedhé ing gumuking Barabudhur sadurung papan iku diowahi para pandhèrèk Buddha. Lambaraning Barabudhur ora mèmper yasan pamujan Hindhu utawa Buddha kang lumrah, mula yasan kang dhisik dinuga yasan Jawa lugu tinimbang yasan Hindhu utawa Buddha.{{sfnp|Miksic|1994|p=46}} ===Rancangan=== [[File:Borobudur Mandala.svg|thumb|Rancangan dhasar Barabudhur kang dhapur [[mandala]].]][[File:Panoramic views of Borobudur.jpg|thumb|Sesawangan Barabudhur saka awang-awang ngatonaké dhapur piramid sungsun lan mandala.]]Barabudhur kaadegaké minangka stupa gedhé lan yèn kasawang saka dhuwur bakal katon dhapur mandala Buddha tantra kang magrong, kang negesaké kosmologi Buddha lan sipating pikiran.<ref name="8itFX" /> Lambarané kang lugu (''original foundation'') iku pasagi, watara 118 mèter dawaning saben sisihé. Yasané ngemu tlundhag cacah sanga, kang enem ing pérangan ngisor wangun pasagi lan telu ing pérangan ndhuwur wangun bunder.{{sfnp|Vaisutis|2007|p=168}} Tlundhag-tlundhag ing ndhuwur ngemu stupa cilik cacah pitung puluh loro kang ngubengi siji stupa panunggul kang gedhé dhéwé. Saben stupané dhapur cungkupan mèmper loncèng mawa rerenggan bolong-bolong akèh. Reca-reca Buddha padha lungguh ing sajeroning cungkupan kang bolong-bolong iku. Barabudhur karancang kaya déné piramid sungsun. Sadurung iku, kabudayan prasajarah mégalitik Austronésia ing Indonésia menangi sawatara pundhungan lemah lan yasan piramid sungsun kang aran pundhèn undhakan kaya déné kang tinemu ing sasana Pangguyangan ing cedhak Cisolok<ref name="t8HH0" /> lan ing Cipari cedhak Kuningan.{{sfnp|Anom|1996|p=87}} Piramid watu kaadegaké adhedhasar kapitayan lugu yèn gunung lan papan-papan kang dhuwur minangka padununganing jiwa-jiwaning para leluhur utawa hyang.{{sfnp|Haryono|2011|p=14}} Pundhèn undhakan minangka rancanganing Barabudhur kang baku{{sfnp|Soekmono|2002|p=87}} kang kapracaya minangka candhaking adat mégalitik kang luwih lawas kanthi nglebokaké gagasan-gagasan lan lambang-lambang Buddha Mahayana.<ref name="MuWfW" /> Péranganing yasan kang cacah telu nglambangaké "jagat" cacah telu ing kosmologi Buddha, kang aran Kamadhatu (jagat kekarepan), Rupadhatu (jagat wewujudan) lan Arupadhatu (jagat tanpa wewujudan). Makluk urip kang salumrahé manggon ing tataran ngisor dhéwé, ya iku ing jagat kekarepan. Makluk kang wis ngobong kabèh kekarepané kanggo nggayuh wujud sabanjuré iku ninggalaké jagat kekarepan lan manggon ing jagat wewujudan: padha bisa weruh marang wewujudan, nanging ora padha kapéncut marang iku. Wusana, para Buddha kang temen iku kang tumapak ngluwihi wewujudan lan ngalami kasunyatan kang murni ing tataran kang wigati dhéwé, ya iku ing samodraning nirwana kang tanpa wewujudan.<ref name="M9pn9" /> Mardika saka rodhaning ''Saṃsāra'' (sangsara) kang ateges jiwa kang wis olèh pepadhang wis ora nggayut manèh karo wewujudan kadonyan nerangaké gagasan bab Śūnyatā, kaanan suwung kang temen utawa pribadi kang tanpa kaanan. Kamadhatu iku diwakili lambaraning Barabudhur, Rupadhatu iku tlundhag pasagi cacah lima (awak), lan Arupadhatu tlundhag bunder cacah telu dalah stupa panunggul ing pucuké. Tetengering tataran cacah telu iku ana béda kang métaforis. Contoné, tlundhag pasagi mawa rerenggan akèh ing Rupadhatu owah dadi tlundhag bunder kang barès (tanpa rerenggan) ing Arupadhatu kang nglambangaké owah-owahan saka jagat wewujudan—papan kang isih padha gayut marang wujud lan jeneng—dadi jagat tanpa wewujudan.{{sfnp|Soekmono|1976|p=17}} Upacara memuja ing Barabudhur katindakaké bebarengan sarana lumaku. Wong-wong kang upacara padha lumaku turut undhakan lan lurung munggah ngener tlundhag kang pucuk. Saben tlundhag makili siji tataraning pepadhang. Dalan kang diturut wong-wong kang upacara karancang supaya nglambangaké kosmologi Buddha.{{sfnp|Ferschin|2004}} Ing 1889, pérangan kang katutupan ing pérangan sikil ora njarag tinemu.<ref name="kompas" /> "Sikilan kang katutupan" iku ngemu rélièf; saka kabèh rélièf, kang cacah 160 nyaritakaké Kamadhatu kang temen. Rélièf-rélièf liyané minangka panil mawa prasasti cendhak kang katon nuduhaké pandom marang para juru ukir kang isiné nerangaké adegan-adegan kang kudu diukir.{{sfnp|Soekmono|1976|p=18}} Pérangan sikil lugu (''real base'') ditutupi pérangan sikil pamungkus (''encasement base'') kang ancasé isih nyalawadi. Pérangan sikil lugu kudu katutup dinuga kanggo ngéndhani amblesing Barabudhur.{{sfnp|Soekmono|1976|p=18}} Téyori liya ngandhakaké yèn pérangan sikil pamungkus kawuwuhaké sabab pérangan sikil lugu ora karancang kanthi pener, miturut ''Wastu Sastra,'' pustaka Indhia kuna bab tata yasan lan tata kutha.<ref name="kompas" /> Sanajan ora kaweruhan ancas panggawéné, pérangan sikil pamungkus kagawé mawa rerenggan kang rinci tur satiti lan nganggo lelimbangan agama sarta kaéndahan. ===Pasang-rakit=== [[File:Borobudur Cross Section en.svg|thumb|340x340px|Gambar saparo kang nuduhaké ukuran dhuwur 4:6:9 saka pérangan sikil, awak, lan endhas.]] Watara 55.000 mèter kubik watu andhesit kajupuk saka pamelikan watu ing sakiwa-tengening Barabudhur kanggo ngrakit yasan Barabudhur.{{sfnp|Soekmono|1976|p=16}} Watu kakethok banjur kaangkud menyang pernahing yasan lan kadèkèk tanpa bobokan. Kenob (''knob''), legokan (''indentation''), lan anjing-anjingan (''dovetail'') katrapaké minangka gegelan (''joint'') ing antaraning watu. Payoning stupa, clowokan, lan gapura plengkung karakit sarana cara kondhé (''corbelling method''). Rélièf kaukir ing papan kono (''in situ'') sarampung yasané karakit. Yasan kapirantèni mawa tata kalèn kang apik kanggo ngemot ilining banyu udan. Saperlu ngéndhani banyu kang megung, cucukan banyu cacah 100 kapasang ing saben pojokan, kang sabené kaukir ing wujud raseksa utawa makara. Barabudhur katitik saka rancangané kang béda saka yasan-yasan liyané kang mawa ancas kang padha. Ora kaadegaké ing palemahan rata, Barabudhur malah kaadegaké ing gumuk alam. Mangkonoa, caraning ngrakit mirib papan-papan pamujan liyané ing Jawa. Tanpa ruwangan ing sajeroné lan rancangané mèmper piramid, Barabudhur ing sakawit kasengguh minangka stupa, dudu papan pamujan.{{sfnp|Soekmono|1976|p=16}} Ancasing stupa iku minangka padhépokaning Buddha. Kadhang-kala stupa kaadegaké mung minangka tandha bakti miturut agama Buddha. Ana déné, papan pamujan iku papan kanggo memuja. Rancanganing Barabudhur kang satiti awèh tetenger yèn Barabudhur iku papan pamujan, dudu stupa. Ora akèh kang kaweruhan bab Gunadharma kang kasuwur minangka kang yasa Barabudhur.{{sfnp|Voûte|2008}} Jenengé njedhul ing carita rakyat Jawa, dudu prasasti. Ékan pangukur (''unit of measurement'') baku kang katrapaké nalika yasa Barabudhur iku ''tala'', kang dawané sarai manungsa saka watesing rambut ing bathuk tumeka pucuking janggut utawa dawané saka pucuking jempol tumeka pucuking driji panengah kang kawengakaké nganti pantog.{{sfnp|Atmadi|1988}} Mula, ékan pangukur iku béda dawané saben wong, nanging yasan Barabudhur ékan pangukuré ajeg. Panaliti kang katindakaké ing 1977 kasil nemokaké ping sawatara bebandhingan 4:6:9 ing saindenging yasan. Kang ngrancang yasan nganggo wewaton iku nalika ngrancang Barabudhur mawa alang-ujur kang patitis sarana géomètri fraktal lan sarupa dhiri (''self-similar'').{{sfnp|Atmadi|1988}}<ref name="fraktal" /> Bebandhingan iku uga tinemu ing rancanganing Pawon lan Mendut kang uga minangka papan pamujan Buddha ing cedhak kana. Arkéolog ndeduga yèn bebandhingan 4:6:9 lan ékan ''tala'' ngemu surasa pananggalan, astronomi, lan kosmologi, kaya kang ana ing papan pamujan Angkor Wat.{{sfnp|Voûte|2008}} Yasan baku bisa kapérang dadi telu: sikil, awak, lan endhas.{{sfnp|Voûte|2008}} Pérangan sikil ambané 123 m x 123 m mawa témbok 4 mèter.{{sfnp|Soekmono|1976|p=16}} Pérangan awak kapérang dadi tlundhag pasagi cacah lima kang saya dhuwur tatarané saya ciyut ambané. Lorogan (téras) kapisan kawiwitan 7 mèter lumebu saka pinggiring pérangan sikil. Saben lorogan mandhuwur kawiwitan 2 mèter saka lorogan sangisoré, kang nurahaké lurung ciyut ing saben tlundhag. Pérangan endhas kapérang dadi tlundhag bunder cacah telu kang saben tlundhagé ngemu stupa bolong-bolong kang tinata jèjèr ngubengi stupa panunggul ing tengah. Pucuking stupa panunggul iku dadi titiking yasan Barabudhur kang dhuwur dhéwé, ya iku 35 mèter saka lumahing palemahan. Undhakan ing satengahing saben sisih kang cacah papat dadi dalan kang ngener pucuk. Undhakan iku katrapan sawatara gapura plengkung mawa reca singa cacah 32. Gapura-gapurané rinenggan endhasing kala ing pérangan ndhuwuré lan makara ing sakiwa-tengené. Rerenggan kala-makara lumrah tinemu ing gapura-gapuraning papan pamujan Jawa. Dalan lumebu kang baku ana ing sisih kiwa, ya iku pernahing rélièf carita kang kapisan. Undhakan ing pèrènging gumuk uga nggayutaké yasan karo ngaré ing sangisoré. ==Rélièf== {| class="wikitable" style="font-size:90%; margin-left:1em; float:right;" |+Sebaraning panil carita{{sfnp|Soekmono|1976|p=20}} |- ! Pérangan ! Pernah ! Carita ! Cacahing panil |- | sikil kang katutupan | témbok | Karmawibhangga || style="text-align:right;" | 160 |- | rowspan="4" | gladri kapisan | rowspan="2" | témbok baku | Lalitawistara || style="text-align:right;" | 120 |- | Jataka/Awadana || style="text-align:right;" | 120 |- | rowspan="2" | kelir | Jataka/Awadana || style="text-align:right;" | 372 |- | Jataka/Awadana || style="text-align:right;" | 128 |- | rowspan="2" | gladri kapindho | kelir | Jataka/Awadana || style="text-align:right;" | 100 |- | témbok baku | Gandawyuha || style="text-align:right;" | 128 |- | rowspan="2" | gladri katelu | témbok baku | Gandawyuha || style="text-align:right;" | 88 |- | kelir | Gandawyuha || style="text-align:right;" | 88 |- | rowspan="2" | gladri kapapat | témbok baku | Gandawyuha || style="text-align:right;" | 84 |- | kelir | Gandawyuha || style="text-align:right;" | 72 |- style="text-align:right;" | colspan="3" | Gunggung | style="text-align:right;" | 1.460 |} [[File:Borobudur Reliefs Position en.svg|thumb|Pernahing rélièf-rélièf carita ing Barabudhur.|426x426px]] Barabudhur kaadegaké kanthi ngatonaké lorogan-lorogané, nuduhaké tata yasan kang njlimet saka lorogan-lorogan kang rinenggan rélièf-cèthèk (''bas-relief'') ing pérangan ngisor tumeka lorogan-lorogan bunder aran Arupadhatu kang tanpa rerenggan.<ref name="LUQR2" /> Témboking lorogan cacah papat ing pérangan ngisor macak ukiran rélièf-cèthèk. Rerenggan iku kaaranan édi-péni tur alus ing jagat Buddha kuna.<ref name="UBDsh" /> Rélièf-cèthèk ing Barabudhur metha akèh sesawangan padinan ing Jawa kuna abad ka-8, saka karaton, patapan ing sajeroning alas, nganti kauripaning wong cilik ing désa. Rélièf-rélièfé uga metha papan pamujan, pasar, manéka kéwan lan tetuwuhan, uga yeyasan Jawa lugu. Wong-wong kang kapetha ing rélièf ana ratu, paramèswari, pangéran, ménak, wong praja, wadyabala, batur, wong cilik, pandhita, lan wong tapa. Rélièfé uga metha roh-roh alus ing ajaran Buddha kaya ta asura, déwa-déwi, boddhisattwa, manuk kinnara, gandharwa, lan apsara. Pepethan kang kapacak ing rélièf sok minangka jujuganing para sajarawan nalika naliti bab tata yasan, tata gaman, ékonomi, tata busana, lan tata angkudan ing abad ka-8 ing kapuloan Asia Kidul-Wétan. Salah siji pepethan kang kondhang ya iku prau mawa katir cacah loro kang tinelah Prau Barabudhur.<ref name="QeTbh" /> Dinané iki, tetironing Prau Barabudhur kanthi gedhé kang satemené tur tau lelayaran saka Indonésia anjog Afrika ing 2004 pinajang ing Musiyum Raksa Samodra kang kapernah atusan mèter ing sakiduling Barabudhur.<ref name="w8rJ4" /> Rélièf Barabudhur uga narik kawigatèn tumrap kawruh kaéndahan Indhia, kaya ta patraping awak kang ngemu surasa mirunggan lan aji kaéndahan. Rélièf wong ménak, ratu, utawa roh-roh kahyangan kaya ta apsara, tara, lan boddhisattwa lumrahé kapetha mawa patrap ''tribhanga'', ya iku patrap nekuk telu ing gulu, bangkèkan, lan dhengkul, mawa sikil siji tumumpang lan sikil siji liyané nyangga awak. Patrap iku ingaran patrap kang alus dhéwé, pindha Surasundari kang pinuju nggawa tunjung.<ref name="Zdcr0" /> Nalika pangedhuking Barabudhur, para arkéolog nemu pigmèn warna biru, abang, ijo, ireng, lan cuwilan grènjèng emas (''gold foil''), lan awèh dudutan yèn yasan kang katon saiki – warna klawu peteng watu gunung geni, tanpa warna liya – bokmanawa biyèné kalapisan lépa putih ''warjalépa'' lan linukisan mawa manéka warna kang padhang kang bokmanawa kanggo nuduhaké sunaring ajaran Buddha.<ref name="World Religions" /> Tilasing lépa ''wajralépa'' uga tinemu ing papan pamujan Sari, Kalasan, lan Sèwu. Dinuga rélièf-cèthèk ing Barabudhur ing sakawit iku warna-warni, sadurung kena udan tropis maabad-abad kang wusana nglèthèki pigmèn-pigmèn warnané. Barabudhur ngemu watara rélièf-cèthèk cacah 2.670 (panil carita cacah 1.560 lan panil rerenggan cacah 1.212) kang kapasang ing windu (''surface'') lan keliré. Ambaning windu kang ngemu rélièf gunggung 2.500 mèter kubik lan kasebar ing pérangan sikil kang katutupan (Kamadhatu) lan tlundhag pasagi cacah lima (Rupadhatu).{{sfnp|Soekmono|1976|p=20}} Panil carita, kang nuduhaké carita Sudhana lan Manohara,{{sfnp|Jaini|1966}} katunggalaké dadi 11 pérangan carita kang ngubengi yasan kanthi gunggunging dawa 3.000 mèter. Pérangan sikil kang katutupan ngemu pérangan carita kapisan mawa panil carita cacah 160; ana déné 10 pérangan carita kang candhaké kasebar ing saindenging témbok lan kelir ing gladri cacah papat wiwit saka undhakan lumebu ing wétan banjur mangiwa. Panil carita ing témbok kawaca saka tengen mangiwa, déné kang ana ing kelir kawaca saka kiwa manengen. Kaanan iku padha karo pradaksina, ya iku upacara ngubeng déning panyarta upacara kanthi enering laku padha enering pandoming jam lan pernahing papan pamujan panggah ing tengené.{{sfnp|Soekmono|1976|p=21}} Pérangan sikil kang katutupan metha lakuning wewaton karma. Rélièf ing témbok gladri kang kapisan ngemu pérangan carita cacah loro kang larikan ngisor-ndhuwur; saben larik ngemu 120 panil. Larik ndhuwur metha kauripaning Buddha; ana déné larik ngisor kang nyambung ing keliring gladri kapisan lan kapindho metha kauripaning Buddha kang sadurungé.{{sfnp|Soekmono|1976|p=20}} Panil-panil liyané metha Sudhana kang leluru Kawicaksanan Sampurna lan wusana kasil digayuh. ===Wewaton karma (Karmawibhangga)=== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Reliëf O 89 op de verborgen voet van de Borobudur TMnr 10015826.jpg|thumb|right| Adegan Karmawibhangga ing pérangan sikil kang katutupan; ing tengen kapetha laku dosa matèni lan ngolah penyu lan iwak, ing kiwa kapetha wong kang pagawéané matèni kéwan bakal siniksa ing naraka sarana kaolah urip-urip, kakethok, utawa kauncalaké menyang balé pagenèn.]] Panil cacah 160 kang katutupan ora ngemu carita kang sambung-sinambung, nanging saben panil iku nuduhaké pepethan pepak bab jalaran lan temahan (''cause and effect'').{{sfnp|Soekmono|1976|p=20}} Ana pepethan bab lelaku kang tinutuh, saka ngrasani nganti matèni, sinartan paukuman-paukumané. Ana uga lelaku kang kaprayogakaké, kaya ta dedana (sidekah) lan jiyarah menyang papan kramat, sinartan ganjaran-ganjarané. Bab naraka kang nggegirisi lan swarga kang nyenengaké uga ana pepethané. Ana adegan kaanan sadina-dina, kang jinangkepan sesawangan sangsara (rodhaning lair lan pati kang ora kendhat). Pérangan sikil pamungkus ing Barabudhur binongkar saperlu ngatonaké pérangan sikil kang katutupan, banjur rélièfé difoto Kassian Chepas ing 1890. Foto-foto iku kapajang ing Musiyum Karmawibhangga. Nalika kawaluyakaké, pérangan sikil pamungkus pinasang manèh kanggo nutupi rélièf-rélièf Karmawibhangga. Saiki, mung pérangan sikil iring kidul-wétan baé kang kawiyak lan bisa ditonton para wisata. ===Pangèran Siddhartha lan lairing Buddha (Lalitawistara)=== Carita iku kawiwitan saka udhuning Buddha saka swarga Tushita lan kapungkas mawa sesorahé kang kapisan ing Taman Kidang ing cedhak Benarès.{{sfnp|Soekmono|1976|p=21}} Rélièfé nuduhaké yèn Buddha lair minangka Pangéran Siddhartha, anak lanang saka Ratu Suddhodana lan bojoné aran Maya ing Kapilawastu (ing Népal).[[File:Queen Maya, Borobudur.jpg|thumb|right|Ibu Maya numpak kréta jaran menyang [[Lumbini|Taman Lumbini]] nedya nglairaké Pangéran [[Siddhartha Gautama]]]] Caritané didhisiki panil cacah 27 kang nuduhaké manéka tata-tata, ing swarga lan ing bumi, kanggo mangayubagya lairing janma (''incarnation'') kang pungkasan saka boddhisattwa.{{sfnp|Soekmono|1976|p=21}} Sadurung mudhun saka swarga Tushita, boddhisattwa ngulungaké makuthané marang panerusé, ya iku Buddha Maitréya. Dhèwèké banjur mudhun menyang bumi sarana wujud gajah putih mawa gadhing cacah enem kang lumebu wetenging Ibu Maya ing sisih tengen. Ibu Maya ngimpi bab lelakon iku, kang katepsiraké yèn anaké lanang bakal dadi ratu utawa dadi Buddha. Nalika Ibu Maya rumasa arep nglairaké, dhèwèké metu ing Taman Lumbini ing sajabaning Kutha Kapilawastu. Dhèwèké ngadeg ing sangisoring wit plaksa, nyekel pang sarana tangané tengen, banjur nglairaké bayi lanang aran Pangéran Siddhartha. Carita ing panil-panil iku terus baé nganti pangéran iku dadi Buddha. ===Kauripaning Buddha kang dhisik (Jataka) lan wong-wong wigati liyané (Awadana)=== [[File:Jataka - Level 1 Balustrade Top - 141 Jataka, Level 1, West Wall (8597647402).jpg|thumb|Rélièf carita jataka bab penyu gedhé kang nylametaké para punggawa prau (''sailor'') kang kelelep.]] Jataka iku carita-caritaning Buddha sadurung lair minangka Pangéran Siddhartha.{{sfnp|Soekmono|1976|p=26}} Carita-carita iku bab kauripan-kauripaning Buddha kang dhisik ing wujud manungsa lan kéwan. Buddha ing tembé bisa ngéjawantah dadi raja, wong buwangan, déwa, gajah—nanging, ing wujud apa baé, dhèwèké nindakaké sawatara kautaman kang dadi telenging carita.<ref name="HqZ8l" /> Awadana mirib jataka, nanging paragané kang baku dudu boddhisattwa. Lelaku suci ing awadana ditindakaké wong-wong wigati liyané. Jataka lan awadana sok katunggalaké lan ing rélièf Barabudhur dadi nunggal pérangan carita. Panil ngisor cacah rong puluh kang kawitan ing témboking gladri kapisan metha Sudhanakumarawadana utawa lelaku sucining Sudhana. Panil ndhuwur cacah 134 kang kawitan ing keliring gladri kang padha macak carita Jatakamala cacah 34.{{sfnp|Soekmono|1976|p=29}} Panil cacah 237 liyané metha carita saka sumber-sumber liya, kaya ta panil ngisor saluwihé dalah panil ing gladri kapindho. Sawatara jataka kapetha ping pindho, kaya ta carita Ratu Sibhi (buyuting Rama). ===Sudhana luru kasunyatan sampurna (Gandawyuha)=== Gandawyuha iku carita kang kapacak ing bab pungkasan sutra Awatamsaka bab lelananing Sudhana kang ora kendhat ngluru Kawicaksanan Sampurna Mahaluhur. Carita iku kapacak ing gladri cacah loro (gladri katelu lan kapapat) lan uga ing saparoning gladri kapindho, kang gunggunging panil cacah 460.{{sfnp|Soekmono|1976|p=32}} Paraga baku ing carita, ya iku Sudhana enom, anak lanang saka wong dagang kang sugih banget, kapacak ing panil ka-16. Panil cacah 15 kang sadurungé minangka bebuka kang nyaritakaké pangéram-éram nalika Buddha semadi ing Taman Jéta ing Srawasti. Nalika lelana, Sudhana nekani ora kurang saka guru cacah telung pulih, nanging ora ana kang maremaké dhèwèké kanthi temen. Dhèwèké banjur dikon Manjusri saperlu nemoni pandhita Megasri, kang mènèhi dhèwèké ajaran kang kapisan. Nalika mbajuraké lakuné, Sudhana kapapag (kanthi urut) Supratisthita, biksu aran Mégha (Sukmaning Kawruh), juru arta aran Muktata, pandhita aran Saradhwaja, upasika aran Asa (Sukmaning Pepadhang Mahaluhur), Bhismottaranirghosa, brahmin aran Jayosmayatna, Pangéran Maitrayani, pandhita aran Sudarsana, bocah lanang aran Indriyèswara, upasika aran Prabhuta, juru arta aran Ratnachuda, Ratu Anala, Déwa Siwah Mahadéwa, Ibu Maya, Boddhisattwa Maitréya lan bali manèh menyang Manjusri. Saben papagané iku mènèhi Sudhana ajaran, kawruh, lan kawicaksanan mirunggan. Manéka papagané iku kapacak ing gladri katelu. Rampung papagan kang pungkasan karo Manjusri, Sudhana lunga menyang padununganing Boddhisattwa Samantabhadra, kaya kang kapetha ing gladri kapapat. Saindenging carita ing gladri kapapat macak ajaraning Samantabhadra. Panil carita rampung mawa adegan Sudhana kasil nggayuh Kawruh Mahaluhur lan Kasunyatan Pungkasan.{{sfnp|Soekmono|1976|p=35}} ==Reca Buddha== [[File:WLANL - Pachango - Tropenmuseum - Kop Borobudur.jpg|thumb|upright|Sirahé reca Buddha ing Barabudhur kang kapajang ing Tropenmuseum, Amsterdam.]] Ora mung rélièf carita kosmologi Buddha, Barabudhur uga ngemu akèh reca Buddha manéka rupa. Reca-reca kang lungguh sila mujudaké patraping lungguh tunjung (kembang traté) lan kasebar ing tlundhag pasagi cacah lima (tataran Rupadhatu), uga ing tlundhag pucuk (tataran Arupadhatu). Reca-reca Buddha ana ing sajeroning clowokan (''niche'') ing tataran Rupadhatu, kapapanaké salarik ing winduning kelir kang njaba kanthi cacahing reca saya suda ing tataran kang saya dhuwur. Kelir kapisan ngemu clowokan cacah 104 , kapindho cacah 104, katelu cacah 88, kapapat cacah 73, lan kalima cacah 64. Gunggungé ana reca Buddha cacah 432 ing tataran Rupadhatu.{{sfnp|Soekmono|1976|pp=35-36}} Ing tataran Arupadhatu (utawa tlundhag bunder cacah telu), reca-reca Buddha kapapanaké ing sajeroning stupa kang bolong-bolong. Tlundhag budher kapisan ngemu stupa cacah 32, kapindho cacah 24, lan katelu cacah 16, dalah stupané cacah 72.{{sfnp|Soekmono|1976|pp=35-36}} Saka reca Buddha lugu cacah 504, kang cacah 300 punjul wis padha rusak (pérangan gedhéné tanpa endhas), déné kang cacah 43 wis ilang. Kawit temuning yasan Barabudhur, endhas-endhasé padha dijupuki, kang pérangan gedhéné déning musiyum-musiyum Kulonan.{{sfnp|Woodward|1979}} Sawatara endhas-endhas Buddha iku saiki kapajang ing sawatara musiyum, kaya ta Tropenmuseum ing Amsterdam, Musée Guimet ing Paris, lan The British Museum ing London.<ref name="1pgW0" /> Ing 2014, Jerman mbalèkaké barang jejupukané lan ngragadi kanggo masang bali endhas-endhas mau uga kanggo ngéwangi ngawètaké Barabudhur.<ref name="thejakartapost">{{cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2014/11/20/buddhas-be-reunited-with-their-heads.html|title=Buddhas to be reunited with their heads|last1=Muryanto|first1=Bambang|date=20 November 2014|access-date=31 December 2019|publisher=The Jakarta Post}}</ref> Satlereman, kabèh reca Buddha katon mirib, nanging ana béda sithik ing antaraning reca-reca iku ing babagan ''mudra'' utawa patraping tangan. Ana lima golonganing mudra: lor, wétan, kidul, kulon, lan punjer, kang nengeri kéblat cacah lima miturut ajaran Mahayana. Kelir cacah papat kang kawitan ngemu mudra cacah papat kang kawitan: lor, wétan, kidul, lan kulon, kang reca-reca Buddhané matrapaké mudra manut kéblaté dhéwé-dhéwé. Reca-reca Buddha ing kelir kalima lan ing sajeroning stupa cacah 72 ing tataran Arupadhatu matrapaké mudra kang padha: punjer. Saben mudra makili siji Buddha Semadi Lima; sabené ngemu simbul kang séjé.{{sfnp|Bucknell|1993}} Manut urutaning pradaksina (ngubengi manut lakuning pandom jam) saka kulon, mudra-mudra ing reca-reca Barabudhur ana: {| class="wikitable sortable" style="width:60%;" |- ! style="width:70px;"|Reca ! style="width:70px;"|Mudra ! style="width:140px;"|Tegesing simbul ! style="width:80px;"|Buddha Semadi ! style="width:60px;"|Kéblat ! style="width:100px;"|Pernahing reca |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur TMnr 10016277.jpg|70px]] |''Bhumisparsa'' |Kandha marang bumi saperlu nyeksèni |Aksobhya |Wétan |Clowokan ing Rupadhatu ing kelir wétan saka tataran kapisan tekan kapapat. |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur TMnr 60013976.jpg|70px]] |''Wara'' |Laku becik; dedana |Ratnasambhawa |Kidul |Clowokan ing Rupadhatu ing kelir kidul saka tataran kapisan tekan kapapat. |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur voorstellende Dhyani Boeddha Amitabha TMnr 10016276.jpg|70px]] |''Dhyana'' |Semadi |[[Amitabha]] |Kulon |Clowokan ing Rupadhatu ing kelir kulon saka tataran kapisan tekan kapapat. |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur voorstellende Dhyani Boeddha Amogasiddha TMnr 10016274.jpg|70px]] |''Abhaya'' |Sudira |Amoghasiddhi |Lor |Clowokan ing Rupadhatu ing kelir lor saka tataran kapisan tekan kapapat. |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur voorstellende Dhyani Boeddha Vairocana TMnr 10015947.jpg|70px]] |''Witarka'' |Waskita lan kautaman |Wairochana |Punjer |Clowokan ing Rupadhatu ing kelir kabèh kéblat ing tataran lima (dhuwur dhéwé). |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur TMnr 60019836.jpg|70px]] |''Dharmachakra'' |Ngobahaké rodhaning dharma (pranata) |Wairochana |Punjer |Arupadhatu ing stupa bolong-bolong cacah 72 ing tlundhag bunder cacah telu. |} ==Pusaka== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM President Soekarno en de Indiase premier Nehru kijken toe hoe Indira Gandhi bloemen in ontvangst neemt tijdens een bezoek aan de Borobudur TMnr 10015646.jpg|thumb|right|Sukarno lan Nayakotama Indhia aran [[Jawaharlal Nehru]] teka ing Barabudhur ing Juni 1950.]][[File:Save Borobudur Monument, 2.50rp+0.25 (1968).jpg|upright|thumb|Meteré Indonésia 1968 kang ngajaki maluyakaké Barabudhur.]] Rancanganing Barabudhur kang titi tur édi-péni, uga gedhéné kang magrong, njalari wong Indonésia mongkog. Kaya déné [[Angkor Wat]] tumrap Kamboja, Barabudhur dadi simbul kang kuwat tumrap Indonesia — minangka seksi marang kala wingi-unining Indonésia kang agung. Présidhèn Indonésia kapisan aran [[Sukarno]] nuduhaké sasana iku marang panggedhé-panggedhé mancanagara. Réjim [[Suharto]] — sadhar marang kabisan ékonominé kang gedhé — miwiti proyèk gedhé saperlu maluyakaké yasan Barabudhur mawa pitulunganing UNESCO. Akèh musiyum ing Indonésia ngemu tetironing Barabudhur kang cilik. Yasan iku mèh dadi ikon lan katunggalaké bareng [[wayang]] lan [[gamelan]] minangka tinggalan Jawa klasik kang njiwani akèh wong Indonésia.<ref name="M Wood" /> Sawatara barang tinggalan arkéologis kang kajupuk saka Barabudhur utawa barang tetironé kapajang ing sawatara musiyum ing Indonésia lan mancanagara. Aliya saka Musiyum Karmawibhangga ing sajeroning laladan Barabudhur, sawatara musiyum ngandhakaké yèn nyimpen barang tinggalan saka Barabudhur, kaya ta Musiyum Nasional Indonésia ing Jakarta, Tropenmuseum ing Amsterdam, The British Museum ing London, lan Musiyum Nasional Thai ing Bangkok. Musiyum Louvre ing Paris, Musiyum Nasional Malaysia ing Kuala Lumpur, lan Musiyum Agama Jagat ing Taipéi uga majang barang tinggalan saka Barabudhur.<ref name="World Religions" /> Yasan Barabudhur narik kawigatèn wong sajagat marang kabudayan Buddha klasik ing Jawa kuna. Temu bali lan yasa bali Barabudhur ditampa para pandhèrèk Buddha Indonésia kanthi mongkog lan dianggep minangka tandha-tandha agama Buddha bakal tuwuh-rembaka manèh ing Indonésia. Ing 1934, biksu saka Sri Lanka aran Narada Théra anjog Indonésia ping pisané minangka péranganing lelungané nyebaraké dharma ing Asia Kidul-Wétan. Kalodhangan iku ditampa sawatara pandhèrèk Buddha enggonan kanggo nguripi manèh agama Buddha ing Indonésia. Upacara nandhur wit bodhi ginelar ing iring kidul-wétaning Barabudhur nalika 10 Maret 1934 kanthi pangèstuning Narada Théra, lan sawatara upasaka kinepyak dadi biksu.<ref name="Buddhanet" /> Sataun ping pisan, para pandhèrèk Buddha cacah éwon saka Indonésia lan nagara-nagara tangga-teparo padha teka ing Barabudhur saperlu mangayubagya upacara Wésaka.<ref name="AptiJ" /> Lambanging Provinsi Jawa Tengah lan Kabupatèn Magelang ngemu gambar Barabudhur. Yasan iku wis dadi simbuling Jawa Tengah uga Indonésia. Barabudhur wis dadi jeneng sawatara wangunan kaya ta Universitas Borobudur, Hotèl Borobudur ing Jakarta Punjer, lan sawatara griya dhahar Indonésia ing jaban rangkah. Barabudhur uga ana ing dhuwit kertas lan meteré rupiyah lan ing sawatara buku, cap-capan, cathetan dhokumènter, lan cap-capan tetawa wisata Indonésia. Yasané wis dadi salah siji paran wisata baku ing Indonésia, kang wigati kanggo nyengkuyung ékonomi enggonan ing laladan sakiwa-tengené. Contoné, wisata ing Kutha Ngayogyakarta ngrembaka salong amarga leté kang cedhak karo papan pamujan Barabudhur lan Prambanan. ==Ing kasusastran== Ing geguritané kang sesirah ''Borro Boedoor'' (1835), Letitia Elizabeth Landon nggambaraké Barabudhur saka cara pandeleng Kristen. ==Gladri== ===Gladri rélièf=== <gallery mode="packed"> Barkas:Borobudur ship.JPG|Panil rélièf Prau Barabudhur. Barkas:Musician Borobudur.jpg|Wong-wong mainaké gendhing kang dinuga minangka dhapuring gamelan kang kawitan. Barkas:Apsara Borobudur.jpg|Apsara ing Barabudhur. Barkas:Sailendra King and Queen, Borobudur.jpg|Adegan kang metha ratu lan paramèswari dalah wong-wongé. Barkas:Borobudur Keris.jpg|Wong nggawa gaman kang dinuga minangka dhapuring kris kang kawitan. Barkas:Tara Borobudur 3.jpg|Tara nyekel Chamara. Barkas:Tara Borobudur 2.jpg|Surasundari nyekel tunjung. </gallery> ===Gladri Barabudhur=== <gallery mode="packed"> Barkas:World Heritage inscription of Borobudur Temple 1991.jpg|Prasasti Pusaka Jagat ing Candhi Barabudhur. Barkas:The procedures visiting Borobudur Temple.jpg|Blabag panuntun kanggo kang teka ing Barabudhur. Barkas:The inscription of Borobudur restoration in 1973.jpg|Prasasti maluyakaké Barabudhur ing 1973 déning Présidhèn Indonésia kala samana Soeharto. Barkas:Scaterred Antefix - decorative architectural ornament either on the top of balustrade on Borobudur temple wall.jpg|Pérangan-peranganing Barabudhur ing Musiyum Karmawibhangga kang durung kaweruhan pernahé ing yasan. Barkas:Buddha in the Stupa Borobudur.jpg|Reca Buddha ing sajeroning stupa. Barkas: Main_gate_of_Borobudur_temple.jpg|Lawang Utama Candi. Barkas:Pendopo_museum_of_Borobudur_temple.jpg|Pendopo ing Candi Barabudhur. </gallery> ==Piridan== {{Reflist|30em|refs= <ref name="Guiness">{{cite web| url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-3000/largest-buddhist-temple/| title=Largest Buddhist temple | publisher=Guinness World Records| work=[[Guinness World Records]]| access-date=27 January 2014}}</ref> <ref name="JakartaPost1">{{cite web|url=http://www.thejakartapost.com/news/2012/07/04/guinness-names-borobudur-world-s-largest-buddha-temple.html |title=Guinness names Borobudur world's largest Buddha temple |author=Purnomo Siswoprasetjo |date=4 July 2012 <!-- , 4:50 PM --> |publisher=The Jakarta Post |access-date=27 January 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105191424/http://www.thejakartapost.com/news/2012/07/04/guinness-names-borobudur-world-s-largest-buddha-temple.html |archive-date=5 November 2014}}</ref> <ref name="unesco-whc">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/592| title=Borobudur Temple Compounds| publisher=[[UNESCO]]| work=[[UNESCO World Heritage Centre]]| access-date=28 December 2008}}</ref> <ref name="Raffles1814">{{cite book|title=[[The History of Java (1817 book)|The History of Java]]|author=Thomas Stamford Raffles|author-link=Sir Thomas Raffles|year=1817|edition=1978|isbn=0-19-580347-7|publisher=Oxford University Press}}</ref> <ref name="moens">{{cite journal|title=Barabudur, Mendut en Pawon en hun onderlinge samenhang (''Barabudur, Mendut and Pawon and their mutual relationship'') |author=J. L. Moens |year=1951 |quote=trans. by Mark Long |url=http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf |journal=Tijdschrift voor de Indische Taai-, Land- en Volkenkunde |publisher=Het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen |pages=326–386 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070810210020/http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf |archive-date=10 August 2007}}</ref> <ref name="casparis">J.G. de Casparis, "The Dual Nature of Barabudur", in Gómez and Woodward (1981), page 70 and 83.</ref> <ref name="unesco2004">{{cite press release|publisher=[[UNESCO]]|title=UNESCO experts mission to Prambanan and Borobudur Heritage Sites|date=31 August 2004}}</ref> <ref name="PBS">{{cite web | title=Saving Borobudur | publisher=PBS | url=https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/borobudur/blevel_1/b6_saving.html | access-date=21 July 2014 | archive-date=26 November 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211126050006/https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/borobudur/blevel_1/b6_saving.html | url-status=dead }}</ref> <ref name="walubi-The_Meaning_of_Procession">{{cite web| title=The Meaning of Procession| publisher=Walubi (Buddhist Council of Indonesia)| work=Waisak| url=http://www.walubi.or.id/waisak/waisak_emakna_prosesi.shtml| access-date=28 December 2008| archive-url=https://web.archive.org/web/20090211113440/http://www.walubi.or.id/waisak/waisak_emakna_prosesi.shtml| archive-date=11 February 2009| url-status=dead| df=dmy-all}}</ref> <ref name="Sedyawati1997">{{cite conference|author=E. Sedyawati| title=Potential and Challenges of Tourism: Managing the National Cultural Heritage of Indonesia| book-title=Tourism and Heritage Management| editor=W. Nuryanti| pages=25–35| publisher=Gajah Mada University Press| location=Yogyakarta| year=1997}}</ref> <ref name="UNESCO report">{{cite web | title=Section II: Periodic Report on the State of Conservation | publisher=UNESCO World Heritage | work=State of Conservation of the World Heritage Properties in the Asia-Pacific Region | url=https://whc.unesco.org/archive/periodicreporting/apa/cycle01/section2/592.pdf | access-date=23 February 2010}}</ref> <ref name="antara2983">{{cite web|title=Covered in volcanic ash, Borobudur closed temporarily |url=http://antaranews.com/en/news/1289042983/covered-in-volcanic-ash-borobudur-closed-temporarily |publisher=from, Magelang, C Java (by ANTARA News) |date=6 November 2010 |access-date=6 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101109225131/http://www.antaranews.com/en/news/1289042983/covered-in-volcanic-ash-borobudur-closed-temporarily |archive-date=9 November 2010}}</ref> <ref name="Tempo">{{cite web |title=Teror Bom di Indonesia (Beberapa di Luar Negeri) dari Waktu ke Waktu |publisher=Tempo Interaktif.com |language=id |date=17 April 2004 |url=http://tempo.co.id/hg/timeline/2004/04/17/tml,20040417-01,id.html |access-date=3 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110917053949/http://www.tempo.co.id/hg/timeline/2004/04/17/tml%2C20040417-01%2Cid.html |archive-date=17 September 2011 }}</ref> <ref name="Kompas-Ika">{{cite news|title =Tangga Candi Borobudur Mulai Dilapisi Kayu |newspaper= Kompas.com |date =19 November 2014 |author = Ika Fitriana | url =http://regional.kompas.com/read/2014/11/19/18133321/Tangga.Candi.Borobudur.Mulai.Dilapisi.Kayu |language =id |access-date = 14 October 2015}}</ref> <ref name="kompas">{{cite news|publisher=[[Kompas]]|title=Borobudur Pernah Salah Design?|language=id|url=http://www.kompas.com/kompas-cetak/0004/07/dikbud/boro09.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071226230646/http://www.kompas.com/kompas-cetak/0004/07/dikbud/boro09.htm|archive-date=26 December 2007|date=7 April 2000|access-date=23 August 2008}}</ref> <ref name="fraktal">{{cite journal| title=Borobudur Was Built Algorithmically |author=H. Situngkir |year=2010 |ssrn=1672522| journal=BFI Working Paper Series WP-9-2010 |publisher=Bandung Fe Institute}}</ref> <ref name="World Religions">{{cite web |title =The Greatest Sacred Buildings |publisher =Museum of World Religions, Taipei |url =http://www.mwr.org.tw/content_en/exhibitions/permanent-exhibition/sub_12.aspx |access-date =4 May 2015 |archive-url =https://web.archive.org/web/20170207105433/http://www.mwr.org.tw/content_en/exhibitions/permanent-exhibition/sub_12.aspx |archive-date =7 February 2017 |url-status =dead |df =dmy-all }}</ref> <ref name="M Wood">{{cite book|title =The Borderlands of Southeast Asia|chapter=Chapter 2: Archaeology, National Histories, and National Borders in Southeast Asia|first =Michael|last =Wood|url =https://books.google.com/books?id=KzSjL7vxFpcC|page =38|publisher=NDU Press|editor1-last=Clad|editor1-first=James|editor2-last=McDonald|editor2-first=Sean M.|editor3-last=Vaughan|editor3-first=Bruce|year=2011|isbn=9781780399225}}</ref> <ref name="Buddhanet">{{cite web|title =Buddhism in Indonesia|website=Buddhanet|url =http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhistworld/indo-txt.htm|archive-url =https://web.archive.org/web/20020214130731/http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhistworld/indo-txt.htm|url-status =dead|archive-date =14 February 2002|access-date =4 May 2015}}</ref> <ref name="aOtRK">{{cite web|url=http://www.indonesia.travel/en/destination/233 |title=Borobudur : A Wonder of Indonesia History |publisher=Indonesia Travel |access-date=5 April 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414141049/http://www.indonesia.travel/en/destination/233 |archive-date=14 April 2012 }}</ref> <ref name="3L5mh">[[Hary Gunarto]], Preserving Borobudur's Narrative Walls of UNESCO Heritage, Ritsumeikan RCAPS Occasional Paper, [https://www.apu.ac.jp/rcaps/uploads/fckeditor/publications/workingPapers/RCAPS_Occasional_Paper_07-5.pdf] October 2007</ref> <ref name="3WO5T">{{cite web | title=Borobudur | url=http://ina.indonesia.nl/index.php/pariwisata/356-borobudur | date=21 December 2012 | publisher=Indonesian Embassy in Den Haag | language=id | access-date=24 July 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141106221222/http://ina.indonesia.nl/index.php/pariwisata/356-borobudur | archive-date=6 November 2014 | url-status=dead }}</ref> <ref name="4IUze">{{cite web|last=Walubi|title=Borobudur: Candi Berbukit Kebajikan|url=http://www.walubi.or.id/waisak2004/Borobudur%20-%20Candi%20Berbukit%20Kebajikan.shtml|access-date=9 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100703070946/http://www.walubi.or.id/waisak2004/Borobudur%20-%20Candi%20Berbukit%20Kebajikan.shtml|archive-date=3 July 2010|url-status=dead}}</ref> <ref name="AikB1">{{Cite web |url=http://www.wacananusantara.org/candi-borobudur |title=Wacana Nusantara - Candi Borobudur |access-date=29 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305094754/http://www.wacananusantara.org/candi-borobudur/ |archive-date=5 March 2016 |url-status=dead }}</ref> <ref name="olbT2">[https://www.parlement.com/id/vhsk2t2pahw6/w_p_groeneveldt W.P. Groeneveldt] at parlement.com</ref> <ref name="f1DIg">{{cite web|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20865/volume-865-I-12422-English.pdf|title=Agreement concerning the voluntary contributions to be given for the execution of the project to preserve Borobudur}}</ref> <ref name="ZP492">{{cite press release|publisher=[[UNESCO]]|title=Cultural heritage and partnership; 1999|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0011/001163/116321Eo.pdf|access-date=17 August 2008}}</ref> <ref name="2Z4v9">{{Cite news|url=http://www.thejakartapost.com/travel/2018/01/19/ui-archaeology-professor-weighs-in-on-borobudurs-chattra-restoration.html|title=UI archaeology professor weighs in on Borobudur's 'chattra' restoration|last=Post|first=The Jakarta|work=The Jakarta Post|access-date=4 May 2018|language=en}}</ref> <ref name="2Z7Xj">{{cite news| url=http://www.time.com/time/printout/0,8816,501030203-411454,00.html| access-date=23 August 2008| title=Battle of Borobudur| author=Jamie James| date=27 January 2003| publisher=[[Time (magazine)|Time]]| archive-date=30 September 2007| archive-url=https://web.archive.org/web/20070930064236/http://www.time.com/time/printout/0,8816,501030203-411454,00.html| url-status=dead}}</ref> <ref name="sEzfV">{{cite web |url=http://www.antaranews.com/berita/319963/candi-borobudur-dicatatkan-di-guinness-world-records |title=Candi Borobudur dicatatkan di Guinness World Records |date=5 July 2012 |publisher=AntaraNews.com |language=id |access-date=15 July 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709235121/http://www.antaranews.com/berita/319963/candi-borobudur-dicatatkan-di-guinness-world-records |archive-date=9 July 2012 }}</ref> <ref name="jnEYg">{{cite web | title=Batu Tangga Candi Borobudur akan Dilapisi Kayu | publisher=National Geographic Indonesia | date=19 August 2014 | url=http://nationalgeographic.co.id/berita/2014/08/batu-tangga-candi-borobudur-akan-dilapisi-kayu | language=id | access-date=26 August 2014 | archive-date=8 November 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141108194302/http://nationalgeographic.co.id/berita/2014/08/batu-tangga-candi-borobudur-akan-dilapisi-kayu | url-status=dead }}</ref> <ref name="zcvVs">{{cite web |title=Borobudur Temple Forced to Close While Workers Remove Merapi Ash |publisher=[[Jakarta Globe]] |date=7 November 2010 |url=http://www.thejakartaglobe.com/home/borobudur-temple-forced-to-close-while-workers-remove-merapi-ash/405343 |access-date=7 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101111135645/http://www.thejakartaglobe.com/home/borobudur-temple-forced-to-close-while-workers-remove-merapi-ash/405343 |archive-date=11 November 2010 }}</ref> <ref name="84r4s">{{cite web| title = Inilah Foto-foto Kerusakan Candi | language =id | publisher = Tribun News | date = 7 November 2010 | url = http://www.tribunnews.com/2010/11/07/inilah-foto-foto-kerusakan-candi-borobudur | access-date =7 November 2010}}</ref> <ref name="gV00f">{{cite news|url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/02/17/borobudur%E2%80%99s-postmerapi-eruption-rehabilitating-may-take-three-years-official.html |title=Borobudur's post-Merapi eruption rehabilitating may take three years: Official |date=17 February 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160116230820/http://www.thejakartapost.com/news/2011/02/17/borobudur%E2%80%99s-postmerapi-eruption-rehabilitating-may-take-three-years-official.html |archive-date=16 January 2016 }}</ref> <ref name="VSAmy">{{cite web|url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/06/28/borobudur-clean-finish-november.html |title=Borobudur clean-up to finish in November |publisher=The Jakarta Post |date=28 June 2011 |access-date=28 June 2012}}</ref> <ref name="8hzZ0">{{cite web |url=http://www.unesco.org/new/en/jakarta/about-this-office/single-view/news/stone_conservation_workshop_borobudur_central_java_indone/ |title=Stone Conservation Workshop, Borobudur, Central Java, Indonesia, 11-12 January 2012 funded by the Federal Republic of Germany - &#124; UNESCO Office in Jakarta |publisher=Portal.unesco.org |date=16 January 2012 |access-date=8 September 2017}}</ref> <ref name="wdDe1">{{cite web|url=http://www.thejakartaglobe.com/news/germany-supports-safeguarding-of-borobudur/523717 |title=Germany Supports Safeguarding of Borobudur |publisher=The Jakarta Globe |access-date=28 June 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120615195445/http://www.thejakartaglobe.com/news/germany-supports-safeguarding-of-borobudur/523717 |archive-date=15 June 2012 }}</ref> <ref name="ZRpjE">{{cite news|title=Borobudur, Other Sites, Closed After Mount Kelud Eruption|date=14 February 2014|url=http://www.thejakartaglobe.com/news/borobudur-other-sites-closed-after-mount-kelud-eruption/|publisher=JakartaGlobe|access-date=15 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214143350/http://www.thejakartaglobe.com/news/borobudur-other-sites-closed-after-mount-kelud-eruption/#|archive-date=14 February 2014|url-status=dead}}</ref> <ref name="glXES">{{cite news|title=1,100-Year-Old Buddhist Temple Wrecked By Bombs in Indonesia|publisher=The Miami Herald|date=22 January 1985|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB3619008FD4B9F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|access-date=17 August 2008|archive-date=31 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331014119/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB3619008FD4B9F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref> <ref name="qStJf">{{cite journal|author=Harold Crouch|author-link=Harold Crouch|journal=Institute of Southeast Asian Studies|title=The Key Determinants of Indonesia's Political Future|url=http://www.iseas.edu.sg/72002.pdf|year=2002|issn=0219-3213|volume=7|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320082726/http://www.iseas.edu.sg/72002.pdf|archive-date=20 March 2015}}</ref> <ref name="ZKhbU">{{cite news|url=http://www.smh.com.au/news/world/an-ancient-wonder-reduced-to-rubble/2006/05/29/1148754940170.html|title=An ancient wonder reduced to rubble|author=Sebastien Berger|date=30 May 2006|access-date=23 August 2008|publisher=The Sydney Morning Herald}}</ref> <ref name="wGCI5">{{cite web | title=Terkait Ancaman ISIS di Media Sosial, Pengamanan Candi Borobudur Diperketat | author=Ika Fitriana | publisher=National Geographic Indonesia | date=22 August 2014 | url=http://nationalgeographic.co.id/berita/2014/08/terkait-ancaman-isis-di-media-sosial-pengamanan-candi-borobudur-diperketat | language=id | access-date=26 August 2014 | archive-date=5 March 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170305201914/http://nationalgeographic.co.id/berita/2014/08/terkait-ancaman-isis-di-media-sosial-pengamanan-candi-borobudur-diperketat | url-status=dead }}</ref> <ref name="rvtHl">{{cite news|title =Tangga Candi Borobudur Dilapisi Karet |newspaper= Kompas.com |date = 6 March 2015 |editor = I Made Asdhiana | url =http://travel.kompas.com/read/2015/03/06/182500327/Tangga.Candi.Borobudur.Dilapisi.Karet |language =id |access-date = 14 October 2015}}</ref> <ref name="l6WAT">{{cite web |url=http://www.tribunnews.com/regional/2015/10/13/cegah-keausan-batu-pengunjung-borobudur-diharuskan-pakai-sandal-khusus?page=2 |title=Cegah Keausan Batu, Pengunjung Borobudur Diharuskan Pakai Sandal Khusus |author=Sugiyanto |date=13 October 2015}}</ref> <ref name="8itFX">{{cite conference|author=A. Wayman| title=Reflections on the Theory of Barabudur as a Mandala| book-title=Barabudur History and Significance of a Buddhist Monument| publisher=Asian Humanities Press| location=Berkeley| year=1981}}</ref> <ref name="t8HH0">{{cite web | title = Pangguyangan | work = Dinas Pariwisata dan Budaya Provinsi Jawa Barat | url = http://www.disparbud.jabarprov.go.id/wisata/dest-det.php?id=878&lang=id | language = id | access-date = 2021-05-21 | archive-date = 2019-12-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191224184236/http://www.disparbud.jabarprov.go.id/wisata/dest-det.php?id=878&lang=id | url-status = dead }}</ref> <ref name="MuWfW">{{cite web|url=http://e-dukasi.net/index.php?mod=script&cmd=Bahan%20Belajar/Modul%20Online/view&id=87&uniq=1577|title=Kebudayaan Megalithikum Prof. Dr. Sutjipto Wirgosuparto|publisher=E-dukasi.net|access-date=28 June 2012|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120710042201/http://e-dukasi.net/index.php?mod=script&cmd=Bahan%20Belajar/Modul%20Online/view&id=87&uniq=1577|archive-date=10 July 2012}}</ref> <ref name="M9pn9">{{cite web|author=Tartakov, Gary Michael|work=Lecture notes for Asian Art and Architecture: Art & Design 382/582|publisher=Iowa State University|title=Lecture 17: Sherman Lee's History of Far Eastern Art (Indonesia and Cambodja)|url=http://www.public.iastate.edu/~tart/arth382/lecture17.html|access-date=17 August 2008}}</ref> <ref name="LUQR2">{{cite web|url = http://www.buddhistravel.com/index.php?id=86,377,0,0,1,0|title = Borobudur|access-date = 11 November 2011|year = 2008|publisher = Buddhist Travel|url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20120105170427/http://www.buddhistravel.com/index.php?id=86,377,0,0,1,0|archive-date = 5 January 2012 |df = dmy-all}}</ref> <ref name="UBDsh">{{cite web| url = http://www.buddhistchannel.tv/index.php?id=58,6456,0,0,1,0 | title = Temple of enlightenment| access-date = 11 November 2011| author = Tom Cockrem| year = 2008| publisher = The Buddhist Channel.tv}}</ref> <ref name="QeTbh">{{cite web |url=http://www.borobudurpark.co.id/en/borobudur-temple-menu/the-cinnamon-route.html |title=The Cinnamon Route |access-date=14 December 2011 |publisher=Borobudur Park |archive-url=https://web.archive.org/web/20100925152758/http://www.borobudurpark.co.id/en/borobudur-temple-menu/the-cinnamon-route.html |url-status=dead |archive-date=25 September 2010 }}</ref> <ref name="w8rJ4">{{cite web |url=http://www.borobudurshipexpedition.com/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20030217031728/http://www.borobudurshipexpedition.com/index.htm |url-status=dead |archive-date=17 February 2003 |title=The Borobudur Ship Expedition, Indonesia to Africa 2003–2004 |access-date=14 December 2011 |year=2004 |publisher=The Borobudur Ship Expedition}}</ref> <ref name="Zdcr0">{{cite web| url = http://www.art-and-archaeology.com/indonesia/borobudur/bor05.html| title = Surasundari| access-date = 11 November 2011| publisher = Art and Archaeology.com}}</ref> <ref name="HqZ8l">{{cite web | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/301580/Jataka | title = Jataka | access-date = 4 December 2011 | publisher = Encyclopædia Britannica}}</ref> <ref name="1pgW0">{{cite web | url = http://www.bbc.co.uk/ahistoryoftheworld/objects/CPbWMMoFSnmUlSHF3dkf5A# | title = Borobudur Buddha head | publisher = BBC | access-date = 2 August 2014 | quote = A History of The World, [[The British Museum]]}}</ref> <ref name="AptiJ">{{cite web|title=Vesak Festival: A Truly Sacred Experience |publisher=Wonderful Indonesia |url=http://www.indonesia.travel/en/destination/233/borobudur/article/7/vesak-festival-a-truly-sacred-experience |access-date=4 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150504193814/http://www.indonesia.travel/en/destination/233/borobudur/article/7/vesak-festival-a-truly-sacred-experience |archive-date=4 May 2015 }}</ref> }} ===Sumber=== {{refbegin|30em}} ;Jurnal * {{cite journal |title=Problems of Indonesian Historiography |last=Hall |first=D.G.E. |journal=Pacific Affairs |volume=38 |issue=3/4 |pages=353–359 |year=1956 |doi=10.2307/2754037 |jstor=2754037 |ref={{sfnref|Hall|1956}}}} * {{Cite journal|last=Hampton|first=Mark P.|date=2005|title=Heritage, Local Communities and Economic Development|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0160738305000629|journal=Annals of Tourism Research|language=en|volume=32|issue=3|pages=735–759|doi=10.1016/j.annals.2004.10.010|ref={{sfnref|Hampton|2005}}}} * {{Cite journal|last=Ferschin|first=P.|last2=Gramelhofer|first2=A.|display-authors=1|date=2004|title=Architecture as Information Space|url=http://ieeexplore.ieee.org/document/1320142/|journal=Eighth International Conference on Information Visualisation|location=London, England|publisher=IEEE|pages=181–186|doi=10.1109/IV.2004.1320142|isbn=978-0-7695-2177-0|ref={{sfnref|Ferschin|2004}}}} * {{Cite journal|last=Jaini|first=Padmanabh S.|date=1966|title=The Story of Sudhana and Manoharā: An Analysis of The Texts and the Borobudur Reliefs|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0041977X00073407/type/journal_article|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies|language=en|volume=29|issue=3|pages=533–558|doi=10.1017/S0041977X00073407|issn=0041-977X|ref={{sfnref|Jaini|1966}}}} * {{cite journal|journal=Indonesia |title=In Search of "Ho-Ling" |last=Meulen |first=W. J. van der | volume=23 |year=1977 |issue=23 |pages=87–112 |url=http://cip.cornell.edu/DPubS?service=UI&version=1.0&verb=Display&handle=seap.indo/1107118718 |doi=10.2307/3350886|jstor=3350886 |ref={{sfnref|Meulen|1977}}}} * {{cite journal |journal=Indonesia |title=King Sañjaya and His Successors |last=Meulen |first=W. J. van der | volume=28 |year=1979 |pages=17–54 |url=http://cip.cornell.edu/DPubS?service=UI&version=1.0&verb=Display&handle=seap.indo/1107121629 |doi=10.2307/3350894 |jstor=3350894 |issue=28|hdl=1813/53687 |hdl-access=free |ref={{sfnref|Meulen|1979}}}} * {{Cite journal|last=Murwanto|first=H.|last2=Gunnell|first2=Y.|last3=Suharsono|first3=S.|last4=Sutikno|first4=S.|last5=Lavigne|first5=F.|display-authors=1|date=2004|title=Borobudur Monument (Java, Indonesia) Stood by a Natural Lake: Chronostratigraphic Evidence and Historical Implications|url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1191/0959683604hl721rr|journal=The Holocene|language=en|volume=14|issue=3|pages=459–463|doi=10.1191/0959683604hl721rr|issn=0959-6836|ref={{sfnref|Murwanto|2004}}}} * {{Cite journal|last=Troll|first=Valentin R.|last2=Deegan|first2=Frances M.|last3=Jolis|first3=Ester M.|last4=Budd|first4=David A.|last5=Dahren|first5=Börje|last6=Schwarzkopf|first6=Lothar M.|display-authors=1|date=2015|title=Ancient Oral Tradition Describes Volcano–Earthquake Interaction at Merapi Volcano, Indonesia|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1111/geoa.12099|journal=Geografiska Annaler: Series A, Physical Geography|language=en|volume=97|issue=1|pages=137–166|doi=10.1111/geoa.12099|issn=0435-3676|ref={{sfnref|Troll|2015}}}} * {{Cite journal|last=Voûte|first=Caesar|date=1973|title=The Restoration and Conservation Project of Borobudur Temple, Indonesia. Planning: Research: Design|url=https://www.jstor.org/stable/1505654?origin=crossref|journal=Studies in Conservation|volume=18|issue=3|pages=113-130|doi=10.2307/1505654|ref={{sfnref|Voûte|1973}}}} * {{Cite journal|last=Woodward|first=Hiram W.|date=1979|title=Acquisition|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/448048|journal=Critical Inquiry|language=en|volume=6|issue=2|pages=291–303|doi=10.1086/448048|issn=0093-1896|ref={{sfnref|Woodward|1979}}}} ;Layang * {{Cite book|last=Anom|first=I. G. N.|url=https://books.google.co.id/books?id=BjXkCgAAQBAJ|title=Hasil Pemugaran dan Temuan Benda Cagar Budaya PJP I|last2=Sugiyanti|first2=Sri|last3=Hasibuan|first3=Hadniwati|date=1996|publisher=Direktorat Jenderal Kebudayaan|language=id|display-authors=1|ref={{sfnref|Anom|1996}}}} * {{cite book|title=Some Architectural Design Principles of Temples in Java: A Study through the Buildings Projection on the Reliefs of Borobudur Temple|last=Atmadi|first=Parmono|publisher=Gajah Mada University Press|year=1988|isbn=979-420-085-9|location=Yogyakarta|ref={{sfnref|Atmadi|1988}}}} * {{Cite book|last=Bucknell|first=Roderick S.|url=https://www.worldcat.org/oclc/858861613|title=The Twilight Language: Explorations in Buddhist Meditation and Symbolism|last2=Stuart-Fox|first2=Martin|date=1993|others=|isbn=978-1-136-77433-1|location=London|oclc=858861613|display-authors=1|ref={{sfnref|Bucknell|1993}}}} * {{Cite book|last=Cœdès|first=George|url=https://www.worldcat.org/oclc/961876784|title=The Indianized States of Southeast Asia|date=1968|isbn=0-7081-0140-2|location=Honolulu|oclc=961876784|ref={{sfnref|Cœdès|1968}}}} * {{cite book|title=Borobudur|last=Dumarçay|first=Jacques|publisher=Oxford University Press|others=trans. and ed. by Michael Smithies|year=1991|isbn=0-19-588550-3|edition=2nd|location=Singapore|ref={{sfnref|Dumarçay|1991}}}} * {{Cite book|last=Elliott|first=Mark|url=https://www.worldcat.org/oclc/53966465|title=Indonesia|last2=Witton|first2=Patrick|last3=Jealous|first3=Virginia|date=2003|publisher=Lonely Planet|others=|isbn=1-74059-154-2|edition=7th|location=Melbourne|oclc=53966465|display-authors=1|ref={{sfnref|Elliott|2003}}}} * {{Cite book|last=Haryono|first=Timbul|url=https://www.worldcat.org/oclc/727126850|title=Sendratari Mahakarya Borobudur|last2=Haryono|first2=Sutarno|date=2011|publisher=KPG (Kepustakaan Populer Gramedia) & PT. Taman Wisata Candi Borobudur, Prambanan & Ratu Boko|others=|isbn=978-979-9103-33-8|edition=1st|location=Jakarta|oclc=727126850|display-authors=1|ref={{sfnref|Haryono|2011}}}} * {{Cite book|last=Jordaan|first=Roy E.|url=https://www.worldcat.org/oclc/30133931|title=Imagine Buddha in Prambanan: Reconsidering the Buddhist Background of the Loro Jonggrang Temple Complex|date=1993|publisher=Vakgroep Talen en Culturen van Zuidoost-Azië en Oceanië, Rijksuniversiteit te Leiden|isbn=90-73084-08-3|location=Leiden|oclc=30133931|ref={{sfnref|Jordaan|1993}}}} * {{Cite book|last=Krom|first=N. J.|url=https://www.worldcat.org/title/barabudur-archaeological-description/oclc/5964215|title=Barabuḍur: Archaeological Description|date=1927|publisher=M. Nÿhoff|location=The Hague|language=English|oclc=5964215|ref={{sfnref|Krom|1927}}}} * {{Cite book|last=Le|first=Huu Phuoc|url=https://www.worldcat.org/oclc/639315496|title=Buddhist Architecture|date=2010|publisher=Grafikol|isbn=978-0-9844043-0-8|location=|oclc=639315496|ref={{sfnref|Le|2010}}}} * {{cite book|title=Borobudur: Golden Tales of the Buddhas|last=Miksic|first=John N.|publisher=Shambhala Publications|year=1990|isbn=0-87773-906-4|location=Boston|ref={{sfnref|Miksic|1990}}}} * {{Cite book|last=Miksic|first=John N.|url=https://www.worldcat.org/oclc/34241709|title=Borobudur: Golden Tales of the Buddhas|last2=Tranchini|first2=Marcello|date=1994|publisher=Periplus Editions|others=|isbn=0-945971-90-7|location=Berkeley, CA|oclc=34241709|display-authors=1|ref={{sfnref|Miksic|1994}}}} * {{Cite book|last=Munoz|first=Paul Michel|url=https://www.worldcat.org/oclc/70676684|title=Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula|date=2006|publisher=Editions Didier Millet|isbn=981-4155-67-5|location=Singapore|oclc=70676684|ref={{sfnref|Munoz|2006}}}} * {{cite book|last=Soekmono|first=R.|year=1976|title=Chandi Borobudur: A Monument of Mankind|isbn=92-3-101292-4|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0002/000200/020097E.pdf#search=%22soekmono%20chandi%20borobudur%22|location=Paris|publisher=Unesco Press|access-date=17 August 2008|ref={{sfnref|Soekmono|1976}}}} * {{Cite book|last=Soekmono|first=R.|url=https://www.worldcat.org/title/pengantar-sejarah-kebudayaan-indonesia-2/oclc/249107232|title=Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2|date=2002|edition=17th|publisher=Penerbit Kanisius|isbn=978-979-413-290-6|location=Yogyakarta|language=id|oclc=249107232|ref={{sfnref|Soekmono|2002}}}} * {{Cite book|last=Vaisutis|first=Justine|url=https://www.worldcat.org/oclc/72868731|title=Indonesia|last2=Bedford|first2=Neal|date=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-435-5|edition=8th|location=Footscray, Victoria|oclc=72868731|display-authors=1|ref={{sfnref|Vaisutis|2007}}}} * {{Cite book|last=Voûte|first=Caesar|url=https://www.worldcat.org/oclc/229446531|title=Borobudur: Pyramid of the Cosmic Buddha|last2=Long|first2=Mark E.|date=2008|publisher=D.K. Printworld|others=|isbn=978-81-246-0403-8|location=New Delhi|oclc=229446531|display-authors=1|ref={{sfnref|Voûte|2008}}}} {{refend}} ==Pranala njaba== * [http://borobudurpark.com/ Official site of Borobudur, Prambanan, and Ratu Boko Park] * [https://whc.unesco.org/en/list/592 UNESCO Site] * [https://www.youtube.com/watch?v=txujqGtB_6g Borobudur Temple Compounds short documentary] déning UNESCO lan NHK * [https://web.archive.org/web/20150505062200/http://indonesia.travel/en/destination/233/borobudur Wonderful Indonesia's Guide on Borobudur] * [https://www.youtube.com/watch?v=lWAj22H4qWg Learning From Borobudur documentary] bab rélièf carita Jataka, Lalitawistara lan Gandawyuha in Barabudhur. * [http://rubens.anu.edu.au/htdocs/bycountry/indonesia/borobudur/ Australian National University's research project on Borobudur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140718090136/http://rubens.anu.edu.au/htdocs/bycountry/indonesia/borobudur/ |date=2014-07-18 }} * [https://web.archive.org/web/20141228053135/http://masterpieces.asemus.museum/borobudur/ Analysis of Borobudur's hidden base] * [https://web.archive.org/web/20141106215528/http://ghn.globalheritagefund.org/?id=856%2F Explore Borobudur on Global Heritage Network] * [http://www.indiamonuments.org/Indonesia/Indonesia%2001.htm Photographs of Borobudur Stupa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021181846/http://www.indiamonuments.org/Indonesia/Indonesia%2001.htm |date=2014-10-21 }} * [http://www.wdl.org/en/item/398/ "Yogyakarta. Temple Ruins: Details of Sculpted Figures"]{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} foto mawa panemu saka [[Frank G. Carpenter]]. * [https://web.archive.org/web/20160305094754/http://www.wacananusantara.org/candi-borobudur/ Wacana Nusantara] * [https://web.archive.org/web/20160811213249/http://monsun-verlag.de/Borobudur.htm Borobudur. Entstehung eines Universums] * [https://m.youtube.com/watch?feature=youtu.be&v=Lv_GojoT1v4 Borobudur, Hening dalam Keagungan] {{artikel pethingan}} iu53h2nnd9uuam50v0wu9wjwtzjdkev 0 5715 1748245 1738067 2026-05-04T19:20:54Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748245 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Grogol | translit_lang2 = [[basa Indonésia]] | translit_lang2_type = Resmi | translit_lang2_info = Grogol | settlement_type = Kacamatan | subdivision_type = [[Nagara]] | subdivision_name = [[Indonésia]] | subdivision_type1 = [[Provinsi]] | subdivision_name1 = [[Jawa Tengah]] | subdivision_type2 = [[Kabupatèn]] | subdivision_name2 = [[Kabupatèn Sukaharja|Sukaharja]] | coordinates = {{Coord|-7.61319|110.81356|display=inline,title}} | pushpin_map = Indonesia Central Java#Indonesia | pushpin_mapsize = 300px | blank_name = Kodhe laladan<br>administrasi | blank_info = {{#invoke:Wikidata|getRawValue|P2588|FETCH_WIKIDATA}} }} '''Grogol''' iku [[kacamatan]] ing [[Kabupatèn Sukaharja]].<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.kemendagri.go.id/pages/data-wilayah|title=Kode dan Data Wilayah Administrasi Pemerintahan (Permendagri No.56-2015)|website=www.kemendagri.go.id|language=Indonésia|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429140519/http://www.kemendagri.go.id/pages/data-wilayah|archive-date=2017-04-29|url-status=dead|access-date=2017-10-31}}</ref> Kecamatan Grogol minangka salah siji kecamatan ing [[Kabupatèn Sukaharja|Kabupaten Sukoharjo]], [[Jawa Tengah|Provinsi Jawa Tengah]]. Kecamatan menika minangka bageyan saka kawasan Solo Raya lan nduwèni peran minangka wilayah campuran antawis agraris lan zona penyangga kutha (peri-urban) amarga jejere [[kutha Surakarta]]. Kantor kecamatan dumunung ing Jalan Raya Grogol Sukoharjo No. 55, [[Madeganda, Grogol, Sukaharja|Desa Madegondo]]. Data administrasi lan publikasi statistik kecamatan iki dibabar sacara rutin dening [[Badan Pusat Statistik]] (BPS) Kabupaten Sukoharjo lan PPID Kabupaten Sukoharjo.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://ppid.sukoharjokab.go.id/kecamatan-grogol/|title=Kecamatan Grogol – PPID Kabupaten Sukoharjo|language=en-US|access-date=2025-12-04}}</ref> == Wates Wilayah == Kecamatan Grogol dumunung ing posisi sing strategis: ing sisih lor jejeg wates karo Kutha Surakarta, ing sisih wétan jejeg [[Palakarta, Palakarta, Sukaharja|kecamatan Polokarto]], lan wates-wates administratif liyane nggambarake posisi Grogol minangka salah siji pintu gerbang saka akses pedalaman menyang kutha. Miturut data BPS lan dokumen [[monografi]] wilayah, luas Kecamatan Grogol udakara 3.000 ha (kira-kira 30 km²), angka sing kerep kacantum ing publikasi Kecamatan Grogol saka Angka taun-taun pungkasan. Angka iki bisa diganti sethithik ing publikasi taunan adhedhasar pemutakhiran peta administrasi lan pangukuran.<ref name=":1" /> == Pembagian Wilayah == Kecamatan Grogol kapérang dados 14 desa (utawi kelurahan) sing saben-saben nduwèni karakteristik [[demografi]] lan pemanfaatan lahan sing béda. Dhaptar umum desa ing Kecamatan Grogol kalebu: [[Pandéyan, Grogol, Sukaharja|Pandeyan]], [[Telukan, Grogol, Sukaharja|Telukan]], [[Parangjara, Grogol, Sukaharja|Parangjoro]], [[Pondhok, Grogol, Sukaharja|Pondok]], [[Langenharja, Grogol, Sukaharja|Langenharjo]], [[Gedhangan, Grogol, Sukaharja|Gedangan]], [[Madeganda, Grogol, Sukaharja|Madegondo]], [[Grogol, Grogol, Sukaharja|Grogol]] (desa kutha), [[Kadokan, Grogol, Sukaharja|Kadokan]], [[Kwarasan, Grogol, Sukaharja|Kwarasan]], [[Sanggrahan, Grogol, Sukaharja|Sanggrahan]], [[Manang]], [[Banaran, Grogol, Sukaharja|Banaran]], lan [[Cemani, Grogol, Sukaharja|Cemani]]. Saben desa nduwèni kode administratif lan kodepos (umumé 57552) sing dadi identitas pos kabupaten. Data administrasi iki kacathet ing basis data kabupaten lan situs kodewilayah.<ref>{{Cite web|url=https://kodewilayah.id/33.11.09?utm_source=chatgpt.com|title=Kode Wilayah Indonesia|website=kodewilayah.id|access-date=2025-12-04}}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Demografi == Data resmi BPS nuduhake bilih Kecamatan Grogol nduwèni populasi sing substantif lan kaping pirang-pirang ngalami kenaikan amarga faktor urbanisasi saka Surakarta lan migrasi lokal. Ing publikasi BPS pungkasan, populasi total sing kacathet ngeterake angka ing kisaran puluhan ewu nganti luwih saka 100.000 gumantung taun statistik sing dipigunakaké (contone cathetan sensus lan estimasi tahunan). Populasi iki nyakup komposisi umur, kelamin, distribusi penduduk miturut desa, lan indikator sosial ekonomi liya sing dipublikasikake saben taun ing buku “Kecamatan Grogol Dalam Angka”. Kanggo angka paling anyar lan rinci (umur, tingkat pendidikan, lan sebagainya), dokumen BPS taun 2024–2025 minangka rujukan resmi.<ref>{{Cite web|url=https://sukoharjokab.bps.go.id/id/publication/2024/09/26/ee1119857d22cfc5f3da0deb/kecamatan-grogol-dalam-angka-2024.html|title=Kecamatan Grogol Dalam Angka 2024|last=Sukoharjo|first=Badan Pusat Statistik Kabupaten|website=sukoharjokab.bps.go.id|language=id|access-date=2025-12-04}}</ref> == Struktur RT/RW == Saka data terbuka kabupaten (open data) lan publikasi administrasi kecamatan, Kecamatan Grogol kadhaptar nduwèni atusan RT lan puluhan RW sing ngringkes struktur komunitas tingkat paling cilik. Salah siji dataset resmi nuduhake total RT sekitar 659 lan RW 146 (angka iki asal saka dataset jumlah RT/RW per desa sing kadhaptar kanggo taun-taun pungkasan), nuduhake kompleksitas organisasi lokal lan kapasitas administratif kanthi jaringan sosial sing rapet. Struktur iki penting kanggo pangaturan layanan publik, pendataan, lan kegiyatan keamanan/ketertiban ing tingkat basis.<ref name=":0" /> == Topografi lan Hidrologi == Kecamatan Grogol kagolong watara dataran rendah nganti dataran agak landhep kanthi [[Tipografi|topografi]] cocok kanggo sawah lan kegiatan pertanian. Ana sumur, aliran saluran irigasi, lan sumber banyu lokal sing ndhukung sistem pertanian irigasi. Kondisi tanah sing subur njalari wilayah iki tetep dadi salah siji pangurus padi lan palawija ing skala lokal. Ing sawetara desa, lahan uga dipigunakaké kanggo [[pekarangan]], [[kebon]], lan [[pepohonan]] sambung-serep (kayu-kayuan cilik). Data panggunaan lahan per desa sing kacathet ing monografi desa utawa buku kecamatan nuduhake variasi antara desa-desa gedhe kaya [[Parangjara, Grogol, Sukaharja|Parangjoro]] (luas lahan ageng) lan desa cilik kaya Grogol (luas lahan relatif cilik nanging luwih padhet pamukiman).<ref name=":1" /> == Luas Desa Miturut Data 2018 == tabel monografi nuduhake pembagian luas menawa total kira-kira 3.000 ha; rincian sawetawis desa contonipun: * Parangjoro: 487 ha * Pondok: 292 ha * Pandeyan: 364 ha * Telukan: 325 ha * Langenharjo, Gedangan, Madegondo, lan liya-liyane nduwèni angka antar 100–200 ha saben desa. Rincian iki migunani kanggo rencana tata ruang desa, alokasi subsidi pertanian, lan program konservasi sumber daya alam.<ref name=":1" /> == Ekonomi lokal == === Pertanian === Pertanian dadi sektor panguripan utama ing pirang-pirang desa ing Kecamatan Grogol. Komoditas utama kalebu [[Pantun|padi]] sawah (irigasi lan tadah hujan), [[palawija]] (jagung, kedelai, kacang-kacangan), lan sayuran hortikultura sing disuplai menyang pasar lokal lan pasar Surakarta. Struktur usaha tani kerap ditempuh déning pekebun skala mikro nganti menengah, lan pangolahan hasil tani isih dominan berskala rumah tangga utawa UMKM. Data BPS kecamatan nyedhiyakake angka produksi panen, luas tanam (MT/P) lan produktivitas panen sing digunakake kanggo perencanaan pangan kabupaten.<ref>{{Cite web|url=https://sukoharjokab.bps.go.id/id/publication/2024/09/26/ee1119857d22cfc5f3da0deb/kecamatan-grogol-dalam-angka-2024.html|title=Kecamatan Grogol Dalam Angka 2024|last=Sukoharjo|first=Badan Pusat Statistik Kabupaten|website=sukoharjokab.bps.go.id|language=id|access-date=2025-12-04}}</ref> === Industri dan Jasa === Amarga cedhak kutha Surakarta, ana uga perkembangan usaha industri kecil, bengkel, konveksi, pengolahan pangan skala rumah tangga, lan usaha jasa (toserba cilik, warung makan, bengkel otomotif). Areal industri formal gedhe luwih awujud kawasan-kawasan cilik lan klaster usaha sing melu rantai pasok Solo Raya. Sektor jasa nyengkuyung kegiatan ekonomi lokal, utamane perdagangan lan transportasi antar desa-kutha. Pemerintah kecamatan ngetrapake program ngembangake UMKM lan mromosi produk lokal supaya bisa luwih kompetitif.<ref>{{Cite web|url=https://ppid.sukoharjokab.go.id/kecamatan-grogol/|title=Kecamatan Grogol – PPID Kabupaten Sukoharjo|language=en-US|access-date=2025-12-04}}</ref> === Pasar === Wilayah Grogol duwe akses gampang menyang pasar tradisional ing kutha Surakarta lan pasar-pasar lokal ing kabupaten, dadi jalur distribusi penting kanggo produk pertanian lan barang industri skala cilik. Jaringan transportasi darat (jalan kabupaten/provinsi) lan ketersediaan angkutan umum lokal ndhukung arus barang lan wong. Infrastruktur pasar, gudang pangan, lan fasilitas pendingin umume masih dadi area pengembangan kanggo nambah nilai tambah produksi lokal.<ref>{{Cite web|url=https://ppid.sukoharjokab.go.id/kecamatan-grogol/|title=Kecamatan Grogol – PPID Kabupaten Sukoharjo|language=en-US|access-date=2025-12-04}}</ref> == Sosial == === Pendidikan === Kecamatan Grogol nduwèni jaringan sekolah saka tingkat [[Panggulawenthah wiwitan anak|Pendidikan Anak Usia Dini]] (PAUD), [[Sekolah Dhasar|sekolah dasar]] (SD), [[Sekolah Menengah Pertama|sekolah menengah pertama]] (SMP), lan sawetara lembaga pendidikan menengah kejuruan utawa kursus keterampilan. Kualitas lan aksesibilitas layanan pendidikan terus dibangun liwat kerjasama antara dinas pendidikan kabupaten lan pemerintah kecamatan. Statistik partisipasi sekolah, angka melek huruf, lan rasio guru–murid ana ing publikasi BPS lan pendidikan kabupaten. Program beasiswa lan kegiatan ekstra kurikuler uga diupayakake kanggo ningkatake kualitas Sumber Daya Manusia lokal.<ref>{{Cite web|url=https://sukoharjokab.bps.go.id/id/publication/2024/09/26/ee1119857d22cfc5f3da0deb/kecamatan-grogol-dalam-angka-2024.html|title=Kecamatan Grogol Dalam Angka 2024|last=Sukoharjo|first=Badan Pusat Statistik Kabupaten|website=sukoharjokab.bps.go.id|language=id|access-date=2025-12-04}}</ref> === Kesehatan === Fasilitas kesehatan tingkat kecamatan kalebu [[Puskesmas]] (Pusat Kesehatan Masyarakat) sing njaga pelayanan dasar kesehatan, posyandu kanggo pemantauan kesehatan ibu dan anak, lan klinik-klinik swasta utawa praktek dokter umum. Indikator kesehatan kaya angka kematian bayi, cakupan imunisasi, lan ketersediaan tenaga kesehatan diatur lan diterbitake ing laporan tahunan kesehatan kabupaten. Program-program preventif (kesehatan lingkungan, sanitasi, dan edukasi gizi) dadi fokus utama kanggo ningkatake kesejahteraan masyarakat pedesaan lan peri-urban.<ref>{{Cite web|url=https://sukoharjokab.bps.go.id/id/publication/2024/09/26/ee1119857d22cfc5f3da0deb/kecamatan-grogol-dalam-angka-2024.html|title=Kecamatan Grogol Dalam Angka 2024|last=Sukoharjo|first=Badan Pusat Statistik Kabupaten|website=sukoharjokab.bps.go.id|language=id|access-date=2025-12-04}}</ref> == Réferènsi == {{reflist}} {{Kabupatèn Sukaharja}} [[Kategori:Kacamatan ing Kabupatèn Sukaharja]] [[Kategori:Kacamatan ing Jawa Tengah]] [[Kategori:Grogol, Sukaharja| ]] {{Kacamatan-stub}} 9yus0c2stirk51c1w1ez2qiujkcakyd 0 17189 1748255 1568109 2026-05-05T01:49:50Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748255 wikitext text/x-wiki {{Kacamatan | jeneng = Ilir Wétan II | dati2 = Kutha | jeneng dati2 = Palembang | jeneng camat = | jembar = | padunung = | kapadhetan = | angka BPS = | provinsi = Sumatra Kidul | cacah dati4 = / |}} '''Ilir Timur II''' ([[Basa Indonésia]]: '''Ilir Timur II''' iku [[kacamatan]] ing kutha Palembang, [[Sumatra Kidul]], [[Indonésia]]. == Désa/Kalurahan <ref>[http://kodepos.nomor.net/_kodepos.php?_i=cari-kodepos&laladan=&jobs=Palembang&perhal=60&urut=3&asc=001101&sby=000000&no1=2&no2=120&kk=0 Indonésia Kode Pos 2010]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>== *1 Ilir *2 Ilir *3 Ilir *5 Ilir *8 Ilir *9 Ilir *10 Ilir *11 Ilir *Duku *Kuto Batu *Lawang Kidul *Sungai Buah == Rujukan == {{reflist}} {{Ilir Wétan II, Palembang}} {{Kutha Palembang}} [[Kategori:Kutha Palembang]] {{Kacamatan-stub}} e2lhz0qzdlgo0p1fg3l9s005dnh772w 0 19067 1748242 1745872 2026-05-04T18:35:02Z ~2026-27071-57 72496 /* Pranala njaba */ 1748242 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Country | native_name = Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti | conventional_long_name = Républik Turki Siprus Lor | common_name = Siprus Lor | image_flag = Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg | image_coat = Coat of arms of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg | image_map = Northern Cyprus in its region (de-facto).svg | national_motto = — | national_anthem = [[İstiklâl Marşı]] | official_languages = [[Basa Turki|Turki]] | capital = [[Nikosia|Lefkoşa]] (Nikosia) | capitals_coordinates = [http://kvaleberg.com/extensions/mapsources/index.php?params=35_08_N_33_28_E_ 35°08' LU 33°28' BT] | largest_city = [[Nikosia|Lefkoşa]] (Nikosia) | government_type = [[Républik]] | leader_titles = [[Présidhèn Républik Turki Siprus Lor|Présidhèn]]<br />[[Perdana Menteri Républik Turki Siprus Lor|Perdana Menteri]] | leader_names = [[Tufan Erhürman]] | area_rank = - | area_magnitude = | area = 3,355 | percent_water = 2,7% | population_estimate = 229.210 | population_estimate_year = 2005 | population_estimate_rank = - | population_census = - | population_census_year = - | population_density = - | population_density_rank = - | GDP_PPP_year = - | GDP_PPP = - | GDP_PPP_rank = - | GDP_PPP_per_capita = - | GDP_PPP_per_capita_rank = - | sovereignty_type = Pangadegan | established_events = - Proklamasi<br />- Diakoni | established_dates = <br />[[15 November]] [[1983]]<br />[[Turki]] | currency = [[Lira Turki Anyar]] ¹ | currency_code = TRY | time_zone = | utc_offset = +2 | time_zone_DST = | utc_offset_DST = +3 | cctld = .nc.tr | calling_code = 90 392 | footnotes = 1. Wiwit [[1 Januari]] [[2005]], [[Lira Turki Anyar]] (''Yeni Türk Lirası'') ngganti Lira Turki lawas. }} '''Siprus Lor''' utawa '''Républik Turki Siprus Lor''' ([[basa Turki]]: ''Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'') iku [[nagara]] kang ana minangka ''[[de facto]]'' lan papané ana ing saloring pulo [[Siprus]]. Ora ana nagara sadonya kang ngakoni kejaba [[Turki]] kang ndhudhuki tlatah lor pulo Siprus ing taun [[1974]]. Banjur ing taun [[1975]] nagara iki diproklamasèkaké lan jenengé diowahi ing taun [[1983]]; jeneng iku isih dienggo nganti sepréné. == Pranala njaba == * [https://kktc.app/haberler Kıbrıs Haber] == Cathetan suku == {{Éropah}} [[Kategori:Nagara ing Éropah]] [[Kategori:Nagara kang ora diakoni]] {{geo-stub}} 9ct6r2i0nzkfv03xstyqo6a1yxe31qu 0 25164 1748233 1642552 2026-05-04T13:25:11Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748233 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name = Fyodor Dostoevsky | image = Dostoevsky.jpg | caption = | birth_date = [[11 November]] [[1821]] | birth_place = | death_date = [[9 Fèbruari]] [[1881]] | death_place = | occupation = Novelis | genre = | movement = | magnum_opus = | influences = | influenced = | website = | footnotes = }} '''Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky''' (Фёдор Миха́йлович Достое́вский, sok-sok [[Alih aksara saka basa Ruslan|dipunalihaksarakaken]] dados '''Dostoevsky''' {{Audio|ru-Dostoevsky.ogg|listen}}) ({{OldStyleDate|11 November|1821|30 Oktober}} – {{OldStyleDate|9 Fèbruari|1881|28 Januari}}) punika salah satunggiling [[sastra Ruslan|sastrawan Ruslan]] paling ageng, ingkang karya-karyanipun nimbulaken dhampak ingkang dawa dhumateng fiksi [[abad kaping 20]]. Karya-karyanipun asring nampilaken tokoh-tokoh ing kaanan ingkang ''putus asa'' lan pikiran ingkang sanget èkstrém, saéngga ngatingalaken pamahaman ingkang ''luar biyasa'' prakawis [[psikologi]] manungsa sarta analisis ingkang lebet ngenani kaanan [[pulitik]], [[sosial]], lan [[spritualitas|spiritual]] ing Ruslan wanci samanten. Kathah saking karya-karyanipun ingkang paling misuwur kados-kados ngramalaken pamikiran lan kapedulian tiyang ing jaman modhèren. Sok-sok panjenenganipun dipunsebat minangka pangadeg [[eksistensialisme]], mliginipun ing ''[[Catatan-catatan dari Bawah Tanah]]'', ingkang dipungambaraken déning [[Walter Kaufmann]] minangka "karya ingkang saé piyambak kanggé eksistensialisme ingkang naté dipunserat". == Biografi == Fyodor punika anak angka kalih saking pitung sadhèrèk ingkang miyos saking pasangan Mikhail lan Maria Dostoyevsky. Boten lami sasampunipun ibunipun tilar donya amargi [[tuberkulosis]] ing taun [[1837]], piyambakipun lan sadhèrèkipun Mikhail dipunkintun dhateng Akademi Tèknik Militèr ing [[St. Petersburg]]. Bapanipun, satunggiling ahli bedhah militèr ingkang sampun pènsiun, ingkang nyambut damel minangka dhokter ing Griya Sakit Mariinsky kanggé tiyang-tiyang miskin ing [[Moskwa]], tilar donya taun [[1839]]. Éwadéné boten dipunmangertos sebabipun, tiyang-tiyang yakin bilih Mikhail Dostoyevsky dipunpejahi déning [[wong tani]]-petaninipun piyambak, ingkang jaréné dados duka nalika Mikhail mendem lan salajengipun tumindak kekerasan. Tiyang-tiyang punika ngupados nahan panjenenganipun, lajeng ngesokaken [[vodka]] dhateng tutukipun saéngga panjenenganipun klelep. Satunggiling cariyos sanès nelakaken bilih Mikhail séda amargi sebab-sebab alamiah, lan satunggiling juragan siti tangganipun ngripta cariyos ngenani pambrontakan wong tani punika supados panjenenganipun saged mundhut hartanipun kanthi regi mirah. Dostoyevsky dipunkintun dhateng Akademi Tèknik Militèr St. Petersburg lan amargi panjenenganipun boten patiya pinter ing [[matematika]], mata wulangan ingkang dipunsengiti, mila panjenenganipun boten kasil kanthi saé ing sekolah punika. Kosokwangsulipun, panjenenganipun langkung musataken kawigatosan marang sastra. Tokoh pujaanipun punika [[Honore de Balzac]] lan ing taun [[1843]] panjenenganipun malah mertal salah satunggiling karya paling agengipun Balzac, ''[[Eugenie Grandet]]'' dhateng [[basa Ruslan]]. Watara wekdal punika Dostoyevsky wiwit nyerat fiksinipun piyambak lan ing taun [[1846]], karyanipun ingkang sepindhah, satunggiling novèl cekak kanthi wangun layang, ''[[Tiyang-tiyang Miskin]]'', pikantuk sambetan saé, khususipun déning kritikus liberal, Vissarion Belinsky, kanthi pangalembananipun ingkang misuwur sanget, "Satunggiling [[Nikolai Gogol|Gogol]] ingkang énggal sampun mijil!" Dostoyevsky dipuncipeng lan dipunkunjara tanggal 23 April [[1849]] amargi katut ing kagiyatan révolusionèr nglawan [[Tsar]] [[Nikolai I saka Ruslan|Nikolai I]]. Tanggal [[16 November]] taun punika penjenenganipun dipundhawahi [[paukuman pati]] amargi kagiyatan anti pamaréntahan ingkang kakait kaliyan satunggiling golongan intelèktual liberal, [[Bunderan Petrashevsky]]. Sasampunipun éthok-éthok dipunukum pati—netranipun dipuntutup lan panjenenganipun dipunpréntah ngadeg ing njawi ingkang asrep hawanipun sinambi nengga kanggé dipuntembak mati déning satunggiling [[regu tembak]], paukuman Dostoyevsky dipunalihaken dados sapérangan taun dipunkintun dhateng [[pambuwangan]] kanggé nyambut damel peksa ing satunggiling kamp pakunjaran [[katorga]] ing [[Omsk]], [[Siberia]]. [[Epilepsi]]ipun ingkang sampun dangu dipuntandhang, sansaya mundhak ing wekdal punika. Panjenenganipun dipunbébasaken saking pakunjaran taun [[1854]], lan dipunwajibaken lelados ing [[Resimen Siberia]]. Dostoyevsky nelasaken gangsal taun salajengipun minangka satunggiling kopral (lan ing wurinipun lètnan) ing lebet Barisan Batalyon Résimèn kaping 7 ingkang dipuntugasaken ing bètèng [[Semey|Semipalatinsk]] ing [[Kazakhstan]]. Pupunika dados titik walik ing kagesangan pangarang punika. Dostoyevsky nilar gagasan-gagasan idhéalipun sepindhah lan dados satunggiling tiyang Kristen lan panentang kiyat [[nihilisme]] lan [[sosialisme]] atèis. Piyambakipun ing wurinipun nglampahi reréncangan ingkang anèh kaliyan pangarang konservatif, [[Konstantin Pobedonostsev]]. Piyambakipun wiwit njalin sesambetan, lan ing wurinipun palakrama kaliyan Maria Dmitrievna Isaeva, randha satunggiling kenalanipun ing Siberia. Ing taun [[1860]], panjenenganipun kundur dhateng St. Petersburg, lan ing mriku panjenenganipun nyerat sapérangan jurnal sastra ingkang gagal kaliyan rakanipun, Mikhail. Dostoyevsky sedhih sanget nalika èstrinipun tilar donya ing taun [[1864]], lan boten lami salajengipun sedhèrèkipun ugi tilar donya. Penjenenganipun dados lumpuh ékonominipun amargi utang bisnis lan kedah ngragadi randha rakanipun sarta yoga-yoganipun. Dostoyevsky klelep ing satunggiling [[depresi klinis|depresi]] ingkang lebet sanget, panjenenganipun asring ndhatengi papan main lan kalah teras. Dostoyevsky nandhang kacandhuan main ingkang parah lan akibat-akibatipun. Miturut satunggiling cariyos ''[[Kajahatan lan Paukuman]]'', kamungelan novelipun ingkang paling misuwur, dipunrampungaken kanthi kesesa sanget amargi Dostoyevsky sanget mbetahaken arta ing ngajeng saking panerbitipun. Piyambakipun praktis boten gadhah arta sakedhik kémawon sasampunipun telas-telasan main. Dostoyevsky nyerat ''[[Si Penjudi]]'' ing wekdal ingkang sami kanggé njangkepi satunggiling prajanjian kaliyan panerbitipun [[Stellovsky]] ingkang manawi piyambakpipun boten nampi karangan énggal, bakal ngeklaim sadaya hak ripta dhumateng sadaya seratan Dostoyevsky. Kasurung déning pepénginan kanggé uwal saking para kredituripun ing lebet nagari lan ngunjungi kasino-kasino ing manca nagari, Dostoyevsky nindakaken kunjungan dhateng Éropah Kilèn.Ing mrika, piyambakipun ngupados ngrenda malih sesambetan tresnanipun ingkang lami kaliyan Apollinaria (Polina) Suslova, satunggiling mahasiswi anèm, sasampunipun sapérangan taun sadèrèngipun naté sesambetan. Nanging Suslova boten nampi lamaranipun. Dostoyevsky kuciwa, nanging boten lami salajengipun, piyambakipun kepanggih kaliyan Anna Grigorevna, satunggiling [[panulis sténo]] kanthi yuswa 20 taun, ingkang lajeng palakrama ing taun [[1867]]. Periode punika wujud wekdal panulisan buku-bukunipun ingkang paling ageng. Saking taun [[1873]] dumugi taun [[1881]] piyambakipun males kagagalan-kagagalan jurnalistik sadèrèngipun kanthi nerbitaken satunggiling jurnal wulanan penuh kanthi cariyos cekak, sketsa, lan artikel prakawis prastawa énggal — ''Buku Dinan Pangarang''. Jurnal punika wujud suksès ageng. Dostoyevsky uga dipunmangertos sampung mangaruhi sarta dipunprabawai déning filsuf Ruslan misuwur, [[Vladimir Sergeyevich Solovyov]], sapérangan malah nelakaken bilih Solovyov wujud prototipe saking tokoh Alyosha Karamazov. Ing taun [[1877]] Dostoyevsky maringaken [[eulogi]] utami ing panguburan rencang caketipun, panyair [[Nikolai Alekseevich Nekrasov|Nekrasov]], saéngga mijilaken kathah kontrovèrsi. Ing taun [[1880]], boten lami sadèrèngipun piyambakpipun séda, piyambakipun maringaken sesorah [[Aleksandr Sergeevich Pushkin|Pushkinipun]] ingkang misuwur ing upacara pangresmèn monumèn Pushkin ing Moskwa. Ing taun-taun pungkasanipun, Fyodor Dostoyevsky mapan lami ing résor [[Staraya Russa]] ingkang langkung celak dhateng [[St Petersburg]] lan langkung mirah tinimbang résor-résor Jerman. Piyambakipun séda tanggal [[28 Januari]] ([[Kalèndher Julius|O.S.]]), [[1881]] amargi panggetihan paru-paru ingkang dipunsebabaken déning serangan epilepsi. Dhisinipun dipunsarèkaken ing [[Pasaréyan Tikhvin]] ing [[Biara Alexander Nevsky]], [[St. Petersburg, Ruslan]]. Sekawan dasa éwu tiyang Ruslan ngratapi lan dhateng ing panguburanipun. {{rf|1|IdiotIntro}} == Karya lan prabawa == Prabawa Dostoyevsky wiyar sanget—saking [[Herman Hesse]] dumugi [[Marcel Proust]], [[William Faulkner]], [[Albert Camus]], [[Franz Kafka]], [[Friedrich Nietzsche]], [[Henry Miller]], [[Yukio Mishima]], [[Gabriel García Márquez]] lan [[Joseph Heller]]—praktis boten wonten setunggil kémawon panulis ageng abad kaping 20 ingkang lolos saking ayang-ayangipun ingkang rowa (sapérangan tokoh ingkang boten kénging prabawai arang sanget, kalebet [[Vladimir Nabokov]], [[Henry James]], [[Joseph Conrad]] lan, ing cara ingkang langkung kasamar, [[D.H. Lawrence]]). Juru roman Amérika [[Ernest Hemingway]] ugi ngutip Dostoyevsky ing buku-buku otobiografinipun, minangka prabawa ageng ing karyanipun. Dhasaripun Dostoyevsky punika satunggiling pangarang mitos (lan ing prakawis punika sok-sok panjenenganipun dipunbandhigaken kaliyan [[Herman Melville]]), lan panjenenganipun sampun ngripta satunggiling karya ingkang wigati sanget lan saged dipunsebat ngandhut daya hipnotis ingkang gadhah ciri kados makaten: swasana ingkang sanget dipundramatisir (konklaf), kaliyan tokoh-tokohipun, ingkang asring ing swasana skandal lan mbledhos, kanthi penuh semangat kalibat ing dhialog-dhialog kados Sokrates ''à la Russe'' (gaya Ruslan); pamadosan [[Hyang]], masalah Kuwaos Awon lan kasangsaran tiyang-tiyang ingkang boten lepat ngisi sapérangan ageng novèl-novèlipun. == Cathetan == {{ent|1|IdiotIntro}} Dostoevsky,Fyodor; Introduction-The Idiot, Wordsworth Ed. Ltd, 1996. == Karya-karya utami == * ''Бедные Люди'' (''[[Poor Folk]]'') ([[1846]]) * ''Двойник: Петербургская Поэма'' (''[[The Double: A Petersburg Poem]]'') ([[1846]]) * ''Неточка Незванова'' (''[[Netochka Nezvanova]]'') ([[1849]]) * ''Село Степанчиково и его обитатели'' (''[[The Village of Stepanchikovo]]'' utawi ''The Friend of the Family'') ([[1859]]) * ''[[The Insulted and Humiliated]]'' (utawi ''The Insulted and the Injured'') ([[1861]]) * ''Записки из Мертвого Дома'' (''[[The House of the Dead]]'') ([[1862]]) * ''[[A Nasty Story]]'' ([[1862]]) * ''Записки из Подполья'' (''[[Notes from Underground]]'' utawi ''Letters from the Underworld'') ([[1864]]) * ''Преступление и Наказание'' (''[[Crime and Punishment]]'') ([[1866]]) * ''Игрок '' (''[[The Gambler (novela)|The Gambler]]'') ([[1867]]) * ''Идиот'' (''[[The Idiot (novèl)|The Idiot]]'') ([[1868]]) * ''Бесы'' (''[[The Possessed]]'' utawi ''Demons'' utawi ''The Devils'') ([[1872]]) * ''Подросток'' (''[[The Raw Youth]]'' utawi ''The Adolescent'') ([[1875]]) * ''Братья Карамазовы'' (''[[Karamazov Bersaudara]]'') ([[1880]]) == Cariyos cekak == * "[[White Nights (cariyos cekak)|White Nights]]" (Ndalu Pethak) ([[1848]]) * "[[A Christmas Tree and a Wedding]]" (Wit Natal lan Mantèn) ([[1848]]) * "[[An Honest Thief]]" (Maling ingkang jujur) ([[1848]]) * "[[The Dream of a Ridiculous Man]]" (Impèn satunggiling tiyang ingkang konyol) ([[1877]]) * "[[The Peasant Marey]]" (Marey si wong tani) ([[1876]]) == Anéka rupi == * Ingkang nyengsemaken, Fyodor Dostoyevsky lan raseksa sanèsipun ing sastra Ruslan abad kaping 19, [[Lev Nikolayevich Tolstoy]], boten naté pepanggihan kanthi pribadi, éwadéné kekalihipun silih muji satunggal kaliyan satunggalipun. Tolstoy jaréné nangis nalika mireng sédanipun Dostoyevsky. Ing wekdal samanten, kekalihipun dipunanggep déning para kritikus lan publik Ruslan minangka novèlis paling ageng ingkang dipunasilaken Ruslan. == Rujukan budaya == * Band rock [[British Sea Power]] kanthi langsung ngrujuk marang Dostoyevsky ing lagu "Apologies to Insect Life", ingkang sedikit banyak dipundhasaraken dhateng ''Cathetan-cathetan saking Ngandhap Siti''. * Lagu "This is just a Modern Rock Song" déning band Sekotlan [[Belle and Sebastian]] ngandhut ukara "Kula boten sedhih kados Dostoyevsky/Kula boten lantip kados Mark Twain". * Band [[Protest the Hero]] nelakaken bilih Dostoevesky punika prabawa mliginipun kanggé album konsèpipun ''Kezia''. Band punika ugi naté nyerat lan nyanyèkaken lagu asesirah "I am Dimitri Karamazov and the World Is My Father" (Kula punika Dimitri Karamazov lan Donya punika Bapa Kula) ing EP-nipun ''A Calculated Use of Sound''. * [[Brian Griffin]] maos ''Kajahatan lan Paukuman'' ing satunggiling èpisode ''Family Guy''. * Sam Weir maos ''Kajahatan lan Paukuman'' ing èpisode "Tricks and Treats" ing acara TV ''[[Freaks and Geeks]]''. * ''[[The Machinist]]'' ugi katonipun dipunprabawai déning karya Dostovsky, ''The Double''. Tokoh utami saking cariyos punika antagonis lan ugi protagonis. Komentar DVD kanggé ''The Machinist'' nyebataken ''The Double'' minangka sumber ilhamipun. Tokoh utami ing ''The Machinist'' ugi dipungambaraken ing satunggiling kasempatan nalika maos buku Dostoyevsky ''The Idiot''. * Ing seri TV Britania, ''[[The Office]]'', usum sepindhah, episode 3, [[David Brent]] ngupados ningkataken egonipun kanthi mamèraken pengetauanipun prakawis kagesangan lan karya Dostoyevsky. * Ing filem [[Woody Allen]], ''[[Match Point]]'', tokoh mliginipun dipungambaraken maos Dostoyevsky lan asring ndhiskusèkaken. * Indie band [[Kind of Like Spitting]] ngrekam lagu "Dostoyevsky Gets Mugged Outside a Donut Shop in Jersey" kanggé albumipun ''Old Moon in the Arms of the New''. * ''[[American Psycho]]'' déning [[Bret Easton Ellis]] dipunwiwiti kanthi kutipan saking ''[[Cathetan-cathetan saking Ngandhap Siti]]''. * Dalam èpisode ''[[The X-Files]]'', "Talitha Cumi," kathah saking dhialog antawisipun [[Priyantung ingkang ngrokok]] lan Jeremiah Smith dipundhasaraken ing paragraf-paragraf saking [[Sang Inkuisitor Agung]] ing ''The Brothers Karamazov''. Episode punika ugi nyebataken [[Epilepsi temporal lobe|Sindrom Dostoyevsky]]. * Band post-punk Britania, Magazine ngrujuk dhateng Dostoyevsky ing "Philadelphia" lan "Song from Under the Floorboards" ing albumipun ''The Correct Use of Soap''. * [[Nietzsche]] mratelakaken prakawis Yesus: "Éman sanget boten wonten Dostoyevsky ing saubenging Panjenenganipun." Piyambakipun ugi nelakaken "Dostoyevsky punika satunggal-satunggaling psikolog ingkang saking piyambakipun kula saged sinau: panjenenganipun wujud kamujuran ingkang paling ngremenaken ing gesang kula, langkung remen tinimbang panemon Stendhal." Panjenenganipun nelakaken bilih ''Cathetan-cathetan saking Ngandhap Siti'' "nelakaken kaleresan saking rah." * [[Martin Scorsese]] ngginakaken téma-téma saking karya Dostoyevsky khususipun ing ''Crime and Punishment'' (Kajahatan lan Paukuman) lan ''Notes from the Underground'' (Cathetan-cathetan saking Ngandhap Siti) kanggé ndamel filem ''[[Taxi Driver]]''. [https://web.archive.org/web/20011006213838/http://www.geocities.com/jnyby83/ScorseseandDostoevsky.html] * Ing komèdi [[Woody Allen]], ''[[Love and Death]]'', Allen lan réncangipun ngginakaken irah-irahan saking saben novèl ageng Dostoyevsky kanggé ndhiskusèkaken pawartos panggènipun. * Ing èpisode kaping 39 saking acara TV ''[[Lost]]'' Locke maringaken dhateng si tahanan buku [[Karamazov Sasadulur]] kanggé dipunwaos lan nelakaken bilih [[Hemingway]] gesang ing ayang-ayanganipun. * ''In the British claymation [[Wallace and Gromit]] short [[A Close Shave]] the silent canine [[Gromit]] reads [[Crime and Punishment]] by Fido Dogstoevsky while he is in prison for rustling sheep''. * Band metal Technical ''[[Ion Dissonance]]'' ngrujuk dhateng ''[[Crime and Punishment]]'' ing lagunipun "Lecturing [[Raskolnikov]] (Or How to Properly Stab an Old Widow)" * Buku Jack Kerouac, ''[[On the Road]]'', nyebat Dostoyevsky kaping pérangan. == Pranala njawi lan rujukan == {{wikisource|Author:Fyodor_Dostoevsky}} {{wikiquote}} {{commons|Fyodor_Dostoevsky}} * [http://www.FyodorDostoevsky.com FyodorDostoevsky.com]-Situs penggemar Dostoyevsky * [http://Dostoyevsky.thefreelibrary.com/ Biografi singkat Fyodor Dostoyevsky lan karya-karyanipun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127134713/https://dostoyevsky.thefreelibrary.com/ |date=2020-11-27 }} * {{gutenberg author| id=Fyodor+Dostoyevsky | name=Fyodor Dostoevsky}} * [http://digital.library.upenn.edu/webbin/book/search?author=Dostoyevsky%2c+ E-teks kapilih Dostoyevsky saking proyèk perpustakaan digital Penn Librarys] * [http://librivox.org/notes-from-the-underground-by-fyodor-dostoyevsky/ Buku audio gratis] ''[[Cathetan-cathetan saka Ngisor Lemah]]'' saking [http://librivox.org LibriVox] * [http://ilibrary.ru/author/dostoevski/ Tèks lengkap sabagéyan karya Dostoyevsky ing basa aslinipun, Ruslan] * [http://www.fmdostoyevsky.com Fyodor Dostoyevsky] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112104034/http://www.fmdostoyevsky.com/ |date=2021-01-12 }}-Biografi, e-buku, kutipan lan sumber-sumber sanèsipun * ''Crime and Punishment,'' Fyodor Dostoyevsky, terj. Richard Pevear dan Larissa Volokhonsky. Vintage Classics, 1992, New York. * ''Crime and Punishment,'' Fyodor Dostoyevsky, terj. Constance Garnett, pangantar déning Joseph Frank. Bantam Books, 1987, New York. * [http://www.acad.carleton.edu/curricular/RUSS/Moscow/2001PhotoAlbum/StPetersburg/Dostoevsky_GogolSights/ Sapérangan foto papan lan patung kanggé ngenang Dostoyevsky lan karyanipun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051212123305/http://www.acad.carleton.edu/curricular/RUSS/Moscow/2001PhotoAlbum/StPetersburg/Dostoevsky_GogolSights/ |date=2005-12-12 }} * [http://www.kiosek.com/dostoevsky/contents.html Dostoevsky Research Station] * [http://www.emich.edu/public/history/moss/ ALEXANDER II AND HIS TIMES: Sawijining sajarah naratif ngenani Ruslan ing mangsa Alexander II, Tolstoy, lan Dostoyevsky] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060917144507/http://www.emich.edu/public/history/moss/ |date=2006-09-17 }} {{Artikel Dhasar}} [[Kategori:Lair 1821]] [[Kategori:Pati 1881|Dostoyevsky, Fyodor]] [[Kategori:Sastrawan Ruslan|Dostoyevsky, Fyodor]] [[Kategori:Tokoh Ruslan|Dostoyevsky, Fyodor]] [[Kategori:Artikel mawa basa krama]] k5toqwdahlus9ge48qq6qojw8yjch33 0 33932 1748230 1708752 2026-05-04T12:30:05Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748230 wikitext text/x-wiki {| style="float:right" | [[Gambar:Alonso (Renault) qualifying at USGP 2005.jpg|jmpl|215px|[[Fernando Alonso]] sajeroning babak kwalifikasi nganggo montor [[Tim F1 Renault|Renault]] ing [[Grand Prix F1 Amérikah Sarékat 2005]]]] |- | {{Formula Siji}} |- |} [[Gambar:Mercedes W 196 mit 3-l-Motor (Fangio) 1986-08-16.jpg|jmpl|215px|Gambar saka Mercedes Benz W196 sing Juan Manuel Fangio menangaké gelar 1954 lan 1955.]] '''Formula Siji''', dicekak '''F1''' (utawa jeneng pepak '''The FIA Formula One World Championship'''), iku kelas balapan montor formula kursi tunggal kang paling dhuwur. Dumadi saka sawatara seri balapan kang dikenal kanthi istilah [[Pratélan grand prix Formula Siji|Grand Prix]]. Balapan dianakaké ing sajeroning sirkiut utawa dalan umum jero kutha kang ditutup kanggo umum. Asilé nemtokaké rong gelar [[Pratélan juwara donya Formula Siji|juwara donya]], siji kanggo pembalap lan siji manèh kanggo konstruktor utawa tim balap. Sajeroning balapan, montor balap bisa nganti kacepetan 300&nbsp;km/h (185&nbsp;mph) kang diasilaké déning mesin kang bisa ngancik tenaga kang gedhéné 900 [[daya jaran]] ing puteran mesin watara 18.000 [[rpm]] (per [[2005]]). [[Éropah]] iku dadi pusat tradhisi Formula Siji lan tetep dadi pusaté nganti saiki. Nganti wektu iki Grand Prix wis dianakaké ing saindhenging donya, kanthi seri balapan anyar ing [[Bahrain]], [[Republik Rakyat Cina|RRC]], [[Malaysia]] lan [[Turki]]. Formula Siji iku balap montor paling larang ing babagan produksi apa déné olahragané. Aturan main ditata déning [[Fédération Internationale de l'Automobile|Fédération Internationale de l'Automobile (FIA)]], kang markasé dumunung ing [[Place de la Concorde]], [[Paris]]. Presidené kang saiki yaiku diemban déning grup Liberty Media kang asale saka Amerika Serikat, lan kanthi umum disponsori lan diatur déning pemegang hak komersial resmi [[Bernie Ecclestone]] liwat manéka prusahaan. == Uga delengen == * [[2022 FIA Formula 2]] * [[2022 FIA Formula 3]] * [[2022 W-Series]] == Pranala njaba == {{commons|Formula One}} * [http://www.formula1.com Formula1.com] — Situs resmi [[Formula One Management]]; berisi jadwal, statistik, hasil lomba, dan berita. * [http://www.fia.com/sport/Regulations/f1regs.html Current regulations] Regulasi-regulasi yang sekarang berlaku. * [http://www.grandprix.com GrandPrix.com] — Berita F1 dan ensiklopedia Grand Prix. * [http://www.itv-f1.com ITV.com/f1] — Berita, foto dan komentar. * [http://www.pitpass.com/ Pitpass] — Berita-berita. * [http://www.planit-f1.com/ Planet-F1]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.formula1review.com/ Formula 1 Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617204534/http://www.formula1review.com/ |date=2008-06-17 }} * [http://www.f1db.de/ F1DB] — Basisdata dan statistik F1. {{Tim F1}} [[Kategori:Formula Siji|*]] 6y1gur00sgaampn9nykf3hxaam04m96 10 44010 1748325 1709726 2026-05-05T06:08:04Z ~2026-27056-00 72510 1748325 wikitext text/x-wiki {{Navigasi ID |name=Kanayakan Ukum Indonésia |title=[[Kanayakan Ukum Indonésia|Kanayakan Ukum]] [[Indonesia|Republik Indonesia]] |state = {{{state|}}} |image=[[Gambar:Logo of the Ministry of Law and Human Rights of the Republic of Indonesia.svg|Logo Kanayakan Ukum Indonesia|50px]] |above='''[[Mantri Ukum Indonésia|Mantri Ukum]]''': ''[[Supratman Andi Agtas]]'' |group1=Direktorat Jenderal |list1=[[Direktorat Jéndral Pranatan Angger-Angger|Ditjen Pranatan Angger-Angger]] • [[Direktorat Jenderal Hak Kekayaan Intelektual|Ditjen&nbsp;HAKI]] • [[Direktorat Jéndral Administrasi Ukum Umum|Ditjen Administrasi Ukum Umum]] |group2=Badan |list2=[[Badan Penelitian lan Pangembangan Hak Asasi Manungsa|Badan&nbsp;Penelitian&nbsp;lan&nbsp;Pangembangan&nbsp;Hak&nbsp;Asasi&nbsp;Manungsa]] • [[Badan Pembinaan Hukum Nasional|Badan&nbsp;Pembinaan&nbsp;Hukum Nasional]] |group3=Kanwil lan UPT Kanwil |list3=[[Kantor Wilayah Departemen Hukum lan Hak Asasi Manungsa Republik Indonesia|Kanwil&nbsp;Departemen&nbsp;Hukum&nbsp;lan HAM]] • [[Balai Harta Peninggalan|BHP]] }}<noinclude>[[Kategori:Cithakan navigasi organisasi|{{PAGENAME}}]][[Kategori:Cithakan Indonésia]] </noinclude> f9uumeux01xsiy5b2hlw11z1g5215lp 1748336 1748325 2026-05-05T09:45:33Z Achmadmaulanaibr 22723 1748336 wikitext text/x-wiki {{Navigasi ID |name=Kanayakan Ukum Indonésia |title=[[Kanayakan Ukum Indonésia|Kanayakan Ukum]] [[Indonesia|Republik Indonesia]] |state = {{{state|}}} |image=[[Gambar:Logo of the Ministry of Law and Human Rights of the Republic of Indonesia.svg|Logo Kanayakan Ukum Indonesia|50px]] |above='''[[Mantri Ukum Indonésia|Mantri Ukum]]''': ''[[Supratman Andi Agtas]]'' |group1=Direktorat Jenderal |list1=[[Direktorat Jéndral Pranatan Angger-Angger|Ditjen Pranatan Angger-Angger]] • [[Direktorat Jenderal Hak Kekayaan Intelektual|Ditjen&nbsp;HAKI]] • [[Direktorat Jéndral Administrasi Ukum Umum|Ditjen Administrasi Ukum Umum]] |group2=Badan |list2=[[Badan Pangembangan Sumber Daya Manungsa Ukum]] • [[Badan Pembinaan Hukum Nasional|Badan&nbsp;Pembinaan&nbsp;Hukum Nasional]] • [[Badan Pembinaan Ukum Nasional]] |group3=Kanwil lan UPT Kanwil |list3=[[Kantor Wilayah Departemen Hukum lan Hak Asasi Manungsa Republik Indonesia|Kantor Wilayah Kanayakan Ukum Indonésia]] • [[Balai Harta Peninggalan|BHP]] }}<noinclude>[[Kategori:Cithakan navigasi organisasi|{{PAGENAME}}]][[Kategori:Cithakan Indonésia]] </noinclude> k8gy4fybfgspf07j1a8n10pbzznibf1 0 60390 1748281 1621742 2026-05-05T02:47:12Z ~2026-27202-94 72507 1748281 wikitext text/x-wiki {{Dati2 | nama=Kabupatèn Nunukan | provinsi=[[Kalimantan Lor]] | kutha krajan=[[Nunukan, Nunukan|Nunukan]] | luas=14.493 km² | penduduk=109.527 (2004) | kecamatan=7 | kalurahan=218 | kodearea=0556 | motto=<small>'''Penekindi Debaya'''</small>{{br}}<small>[[Basa Tidung]]: ''Membangun Laladan''</small> | lambang=[[Gambar:Lambang Kabupaten Nunukan.gif|125px|Lambang Kabupatèn Nunukan]] | peta= [[Gambar:Lokasi Kalimantan Utara Kabupaten Nunukan.svg|300px]] | koordinat=3°30'00"-4°24'55" [[Lintang Utara|LU]]{{br}}115°22'30"-118°44'54" [[Bujur Timur|BT]]. | dau = | apbd = | dhasar ukum=[[Undang-Undang|UU]] No. 47 Tahun 1999 | tanggal=[[4 Oktober]] [[1999]] | kepadatan=7,68 | kepala laladan=[[Bupati]] | nama kepala laladan=[[H. Abdul Hafid Ahmad]] | web=http://www.nunukankab.go.id/ }} [[Gambar:Kantorbupatinunukan.jpg|thumb|right|200px|Kantor Bupati Nunukan]] [[Gambar:Kota-nunukan.jpg|thumb|right|200px|Suasana [[Nunukan, Nunukan|Kutha krajan Kabupatèn Nunukan]].]] '''Kabupatèn Nunukan''' iku salah siji [[kabupatèn]] ing [[Kalimantan Lor|Provinsi Kalimantan Lor]], [[Indonésia]]. [[Kutha krajan]] kabupatèn iki dumunung ing [[Nunukan, Nunukan|kutha Nunukan]]. Kabupatèn iki jembaré 14.493&nbsp;km² kanthi kang ndunungi cacahé 109.527 jiwa ([[2004]]). Sesanti Kabupatèn Nunukan yaiku "Penekindidebaya" kang tegesé "Mbangun Laladan" kang asalsaka basa [[suku Tidung]]. [[Nunukan, Nunukan|Nunukan]] uga minangka jeneng sawijining [[kecamatan]] ing Kabupatèn Nunukan, [[Provinsi]] [[Kalimantan Wétan]], [[Indonésia]]. Pelabuhan Nunukan minangka pelabuhan lintas tumuju kutha Tawau, [[Malaysia]]. Padunung kutha Nunukan kang lunga menyang Tawau perlu duwé dhokumèn PLB (Pas Lintas Batas). Saben dina rata-rata watara 8 unit kapal rikat kanthi kapasitas kurang luwih 100 penumpang wira-wiri antara Nunukan-Tawau Malaysia. == Sajarah == Kabupatèn Nunukan minangka wewengkon pemekaran saka [[Kabupatèn Bulungan]], kang dumadi miturut pertimbangan jembar wewengkon, paningkatan pangyasa, lan peningkatan pelayanan marang masarakat. Pamekaran Kabupatèn Bulungan iki dipelopori déning [[Basuki Effendy|RA Besing]] kang wektu iku njabat Bupati Bulungan. Ing taun [[1999]], pamaréntah punjer ngayahi [[otonomi laladan]] didhasari Undhang-Undhang Nomer 22 taun 1999 ngenani [[Papréntahan Laladan]]. Kanthi dhasar iki dianakaké [[pamekaran]] Kabupatèn Bulungan dadi 2 kabupatèn anyar yaiku Kabupatèn Nunukan lan [[Kabupatèn Malinau]]. Pamekaran Kabupatèn iki kanthi ukum diatur sajeroning [[Undhang-Undhang|UU]] Nomer 47 Taun 1999 ngenani Pambentukan Kabupatèn Nunukan, [[Kabupatèn Malinau]], [[Kabupatèn Kutai Wétan]], [[Kabupatèn Kutai Kulon]], lan [[Kutha Bontang]] ing tanggal [[4 Oktober]] [[1999]]. Lan nganggo dhasar UU Nomor 47 taun 1999 mau Nunukan Resmi dadi Kabupatèn, kanthi dibantu 5 wewengkon administratif yaiku Kacamatan [[Lumbis, Nunukan|Lumbis]], [[Sembakung, Nunukan|Sembakung]], [[Nunukan, Nunukan|Nunukan]], [[Sebatik, Nunukan|Sebatik]] lan [[Krayan, Nunukan|Krayan]]. <!-- === Pamekaran kabupaten === Pada tanggal [[17 Juli]] [[2007]], dalam Sidang Paripurna DPR RI telah disetujui pembentukan kabupaten baru yaitu [[Kabupaten Tana Tidung]], yang merupakan pemekaran dari wewengkon [[Kabupaten Nunukan|Nunukan]] dan [[Kabupaten Bulungan|Bulungan]]. Dari [[Kabupaten Nunukan|Nunukan]], [[Sembakung, Nunukan|kecamatan Sembakung]] dipindahkan menjadi wewengkon kabupaten baru tersebut, sedangkan dari [[Kabupaten Bulungan|Bulungan]], dipindahkan tiga kecamatan, yaitu [[Sesayap, Bulungan|Sesayap]], [[Sesayap Hilir, Bulungan|Sesayap Hilir]] dan [[Tanah Lia, Bulungan|Tanah Lia]]. === Pejabat Kabupaten === Seiring dengan pembentukan ini dilakukan pulah pelantikan pejabat Bupati Nunukan yaitu [[Bustaman Arham|Drs. Bustaman Arham]], tepatnya pada tanggal [[12 Oktober]] [[1999]] di [[Jakarta]]. Setelah pelantikan Bupati Nunukan, dilakukan persiapan penataan perangkat laladan dan pembentukan Dewan perwakilan Rakyat Laladan (DPRD) juga disiapkan. Tanggal [[25 Desember]] [[1999]], dilantik 14 orang pejabat pada eselon II, III, IV untuk mengisi jabatan struktural. Tiga hari setelah pelantikan jabatan struktural tepatnya tanggal 28 Desember 1999 dilanjutkan dengan pelantikan 20 orang anggota Legislatif Dewan Perwakilan Rakyat Laladan Kabupaten Nunukan hasil Pemilihan Umum tahun 1999. Para Legislator tersebut berasal dari [[Partai Golongan Karya|Partai Golkar]], [[Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan|PDIP]], [[Partai Persatuan Pembangunan|PPP]] dan [[Partai Amanat Nasional|PAN]]. === Pemilihan Bupati === Meskipun masih dihadapkan berbagai hambatan infrastruktur dan suprastruktur, papréntahan di Kabupaten Nunukan sudah mulai berjalan secara normal. Kesempatan ini dipergunakan oleh pemerintah laladan untuk melakukan pemilihan [[bupati]] definitif melalui sidang paripurnah DPRD. Tepatnya pada tanggal 11 April 2001. Pada kesempatan tersebut muncul 3 pasangan calon, antara lain Pasangan Drs.H. Bustaman Arham – H. Ali Karim, Drs.H. Aseng Gusti Nuch – H. Arsyad Talib, SE serta H. Abdul Hafid Ahmad – Drs. Kasmir Foret, MM. Dari 3 pasangan yang maju tersebut, terpilihlah pasangan H. Abdul Hafid Ahmad – Drs. Kasmir Foret, MM sebagai bupati dan Wakil Bupati Nunukan Periode 2001 – 2006. Dan Pasangan ini di lantik pada tanggal [[30 Mei]] [[2001]]. --> == Rujukan == {{reflist}} == Pranala njaba == {{Kabupatèn Nunukan}} {{Kalimantan Lor}} [[Kategori:Kabupatèn ing Kalimantan Lor|Nunukan]] [[Kategori:Kabupatèn ing Indonésia|Nunukan]] [[Kategori:Kabupatèn Nunukan| ]] {{Indo-geo-stub}} lbb7f79d4obwui9hukaofcfoth7rwv7 0 66318 1748259 1713341 2026-05-05T02:30:25Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748259 wikitext text/x-wiki {{Infobox University |name = Institut Téknologi Bandung |image_name = itb.gif |image_size = 150px |motto = ''In Harmonia Progresio'' ([[basa Latin|Latin]]:"Kemajuan dalam keselarasan") |established = 3 Juli 1920 (Technische Hoogeschool te Bandoeng)<br>2 Maret 1959 (Institut Téknologi Bandung) |type = Universitas nagari kanthi status Badan Hukum Milik Nagara |rector = Prof. Dr. Ir. Tatacipta Dirgantara, M.T. |city = [[Bandhung]] |state = [[Jawa Kulon]] |country = [[Indonésia]] |faculty = |students = 19.747 (2014) |undergrad = 14.320 |postgrad = 4.776 |doctoral = 651 |profess = |specialist = |extension = |int'l class = |campus = [[area urban|Urban]] |colors = Biru |nickname = Kampus Ganésha |affiliations = ABET, ASIIN e. V., JABEE, KAAB, RSC, ABEST21, ASAIHL, [[ASEAN University Network|AUN]], EBA Consortium, ASEA UNINET, Global E3, AOTULE, SEATUC |website = {{url|https://www.itb.ac.id/}} |footnotes = |address = |telephone = +62 22 2500935 }} '''Institut Téknologi Bandung''' ('''ITB''') iku [[perguruan tinggi]] nagari sing dumunung ing [[Kutha Bandung]]. ITB diadegaké tanggal [[2 Maret]] [[1959]]. Wektu iki status ITB yaiku BHMN (Badan Hukum Milik Nagara). Kampus utama ITB sapunika ana ing sekolah tinggi tèhnik kapisan [[Indonésia]].Lan duwé institusi [[pandhidhikan]] tinggi ngutamakake ITB duwé karakteristik lan misi.Banjur mènèhi prabawa lan perkembangan kang tumuju ing madegé ITB Rektor ITB sapunika yaiku Prof. Dr. Ir. Tatacipta Dirgantara, M.T. kanggo periode 2025-2030. == Sajarah == Sajarah ITB asal usulé wiwit abad kalihdasa, kanthi prakarsa masarakat panguasa ing mangsa iku. Gagasan utama madegake kanggo nyukupi kabutuhan tenaga tèhnik kang siyap ing mangsa ngarep antara gayutan Inonésia lan njaba nagari kaya ta gayutan antara nagari [[Walanda]] uga tlatah jajahan ing kawasan Nusantara, kang njalari anané [[Perang Donya Kapisan]]. ''De Techniche Hoogeschool te'' Bandung madeg tanggal 3 Juli 1920. ITB madeg kapisanan ing tanggal [[3 Juli]] [[1920]] kanthi jeneng "Technische Hooge School (THS)" te Bandoeng lan duwé siji fakultas ''de Faculteit van Technische Wetenschap'' sarta duwé siji jurusan yaiku ''de afdeeling der Weg en Waterbouw''. ITB uga dadi tlatah [[Pratélan Présidhèn Indonésia|présidhèn]] [[Indonésia]] kapisanan, [[Soekarno]] nyabet gelar insinyur sajeroning ngangsu ngèlmu ing babagan [[Teknik Sipil]]. == Fakultas == [[Gambar:ITBPlazaWidya.jpg|thumb|Plaza Widya ITB kanthi [[Gunung Tangkuban Perahu]] ing kadohan.]] [[Gambar:ITB library building.JPG|thumb|Wangunan [[pabukon]] pusat ITB]] Wektu iki ITB duwé 12 [[fakultas]] utawa [[sekolah]]. Karolas fakultas/sekolah mau yaiku: # Fakultas Matematika lan Ilmu Pengetahuan Alam (FMIPA) ## [[Astronomi]] ## [[Kimia]] ## [[Matematika]] ## [[Fisika]] # Sekolah Ilmu lan Teknologi Hayati (SITH) ## [[Biologi]] ## [[Mikrobiologi]] # Sekolah Farmasi (SF) ## [[Sains dan Teknologi Farmasi]] ## [[Farmasi Klinik lan Komunitas]] # Fakultas Teknik Pertambangan lan Perminyakan (FTTM) ## [[Teknik Metalurgi]] ## [[Teknik Pertambangan]] ## [[Teknik Perminyakan]] ## [[Teknik Geofisika]] # Fakultas Ilmu lan Teknologi Kebumian (FITB) ## [[Teknik Geodesi lan Geomatika]] ## [[Teknik Géologi]] ## [[Meteorologi]] ## [[Oseanografi]] # Fakultas Teknologi Industri (FTI) ## [[Teknik Kimia]] ## [[Teknik Fisika]] ## [[Teknik Industri]] # Fakultas Teknik Mesin lan Dirgantara (FTMD) ## [[Teknik Mesin]] ## [[Aeronotika lan Astronotika]] ## [[Teknik Material]] # [http://stei.itb.ac.id Sekolah Teknik Elektro dan Informatika (STEI)] ## [[Teknik Elektro]] ## [[Teknik Tenaga Elektrik]] ## [[Teknik Telekomunikasi]] ## [[Teknik Informatika]] ## [[Sistem lan Teknologi Informasi]] # Fakultas Teknik Sipil dan Lingkungan (FTSL) ## [[Teknik Sipil]] ## [[Teknik Lingkungan]] ## [[Teknik Kelautan]] # Sekolah Arsitektur, Perencanaan lan Pengembangan Kebijakan (SAPPK) ## [[Arsitektur]] ## [[Perencanaan Wewengkon lan Kutha]] # Fakultas Seni Rupa lan [[Desain]] (FSRD) ## [[Seni Rupa Murni]] ## [[Desain Komunikasi Visual]] ## [[Desain Interior]] ## [[Desain Produk]] ## [[Kriya Seni]] # [[Sekolah Bisnis lan Manajemen (SBM)]] ## [[Manajemen]] == Rektor == {{utama|Pratélan rektor Institut Teknologi Bandung}} * Prof. Ir. R. [[Soemono]] (2 Maret 1959-1 November 1959)<ref>Ketua Presidium: Prof. Ir. [[Soemono]]; Anggota: Prof. Ir. [[Goenarso]]; Prof. dr. [[Djoehana Wiradikarta]] (Ketua/Dekan FIPIA UI Bandung); Prof. Ir. [[Soetedjo]] (Ketua/Dekan FT UI Bandung); Panitera: Prof. Dr. Ir. R. M. [[Soemantri Brodjonegoro]] (Ketua Jurusan Teknologi Kimia).</ref> * Prof. Ir. R. [[Otong Kosasih]] (1 November 1959-20 April 1964) * Ir. R. [[Ukar Bratakusumah]] (14 April 1964-22 Fèbruari 1965)<ref>http://www.itb.ac.id/news/46 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160119194755/http://www.itb.ac.id/news/46 |date=2016-01-19 }} ITB News Portal, 13 Maret 2003, ''Mantan Rektor ITB, Ir. Ukar Bratakusumah Meninggal''</ref> * Letnan Kolonel Ir. [[Koentoadji]] (22 Fèbruari 1965-1969) * Prof. Dr. [[Doddy Achdiat Tisna Amidjaja]] (1969-7 Dhésèmber 1976) * Prof. Dr. Ing. [[Iskandar Alisjahbana]] (7 Dhésèmber 1976-14 Fèbruari 1978) * Dr. [[Soedjana Sapi'ie]] (16 Fèbruari 1978-30 Mèi 1979)<ref>Ketua Rektorium: Dr. [[Soedjana Sapi'ie]]; Anggota: Prof. Dr. [[Moedomo Soedigdomarto]]; Prof. Ir. [[Wiranto Arismunandar]], MSME; Ir. [[Djuanda Suraatmadja]].</ref> * Prof. Dr. [[Doddy Achdiat Tisna Amidjaja]] (30 Mèi 1979-22 November 1980)<ref name="Pejabat Sementara">Pejabat Sementara.</ref> * Prof. [[Hariadi Paminto Soepangkat]], Ph.D. (22 November 1980-12 Dhésèmber 1988) * Prof. Ir. [[Wiranto Arismunandar]], MSME (12 Dhésèmber 1988-7 Maret 1997) * Prof. Ir. [[Lilik Hendrajaya]], M.Sc., Ph.D. (7 Maret 1997-10 November 2001) * Ir. [[Kusmayanto Kadiman]], Ph.D. (10 November 2001-21 Oktober 2004) * Prof. Ir. [[Adang Surahman]], M.Sc., Ph.D. (23 Oktober 2004-29 Januari 2005)<ref name="Pejabat Sementara"/> * Prof. Dr. Ir. [[Djoko Santoso (rektor ITB)|Djoko Santoso]], M.Sc. (29 Januari 2005-29 Januari 2010) * Prof. [[Akhmaloka]], Dipl.Biotech., Ph.D. (29 Januari 2010-sekarang) == Rujukan == {{reflist}} == Pranala njaba == === Umum === * [http://www.itb.ac.id/ Situs resmi] * [http://www.itb.or.id/ Situs komunitas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070520064435/http://www.itb.or.id/ |date=2007-05-20 }} * [http://forum.itb.or.id/ Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070402004044/http://forum.itb.or.id/ |date=2007-04-02 }} === Fakultas/departemen/sekolah === * [http://www.chem.itb.ac.id/ Program Studi Kimia] * Program Studi Teknik Géologi * [http://www.gd.itb.ac.id/ Program Studi Teknik Geodesi dan Geomatika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160621112754/http://www.gd.itb.ac.id/ |date=2016-06-21 }} * [http://www.math.itb.ac.id/ Departemen Matematika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905184001/http://www.math.itb.ac.id/ |date=2007-09-05 }} * [http://www.as.itb.ac.id/ Departemen Astronomi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070425065440/http://www.as.itb.ac.id/ |date=2007-04-25 }} * [http://www.ee.itb.ac.id/ Departemen Teknik Elektro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070425133435/http://www.ee.itb.ac.id/ |date=2007-04-25 }} * [http://www.tf.itb.ac.id/ Departemen Teknik Fisika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070916064446/http://www2.tf.itb.ac.id/ |date=2007-09-16 }} * [http://www.ti.itb.ac.id/ Departemen Teknik Industri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014110030/http://www.ti.itb.ac.id/ |date=2007-10-14 }} * [http://www.if.itb.ac.id/ Departemen Teknik Informatika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070517105035/http://www1.if.itb.ac.id/ |date=2007-05-17 }} * [http://www.ae.itb.ac.id/ Departemen Teknik Penerbangan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070421225131/http://www.ae.itb.ac.id/ |date=2007-04-21 }} * [http://www.che.itb.ac.id/ Departemen Teknik Kimia] * [http://www.sbm.itb.ac.id/ Sekolah Bisnis dan Manajemen (SBM)] * [http://www.fi.itb.ac.id/ Departemen Fisika]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.sith.itb.ac.id/ Sekolah Ilmu dan Teknologi Hayati (SITH)] * [http://www.metallurgy.itb.ac.id/ Program Studi Teknik Metalurgi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203065850/http://www.metallurgy.itb.ac.id/ |date=2011-02-03 }} === Unit kagiyatan mahasiswa === * [http://www.lfm.itb.ac.id/ Liga Film Mahasiswa (LFM) ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170503091942/http://lfm.itb.ac.id/ |date=2017-05-03 }} * [http://hati.unit.itb.ac.id/ Unit Kajian Islam Ideologis HATI ITB (Harmoni Amal Titian Ilmu)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101029193022/http://hati.unit.itb.ac.id/ |date=2010-10-29 }} * [http://www.boulevard.or.id/ Situs Boulevard ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070422210132/http://www.boulevard.or.id/ |date=2007-04-22 }} * [http://pstk.unit.itb.ac.id/ Perkumpulan Seni Tari&Karawitan Jawa-ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312131140/http://pstk.unit.itb.ac.id/ |date=2008-03-12 }} * [http://www.gamais.itb.ac.id/ Keluarga Mahasiswa Islam "GAMAIS" (Islamic Student Society)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070430025329/http://gamais.itb.ac.id/ |date=2007-04-30 }} * [http://loedroek.itb.ac.id/ Paguyuban Seni Budaya Jawa Timuran (Loedroek ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310215723/http://loedroek.itb.ac.id/ |date=2007-03-10 }} * [http://www.arc.itb.ac.id/ Amateur Radio Club ITB (ARC ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070422120306/http://www.arc.itb.ac.id/ |date=2007-04-22 }} * [http://www.psik-itb.org/ Unit Perkumpulan Studi Ilmu Kemasyarakatan (PSIK)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070513090935/http://www.psik-itb.org/ |date=2007-05-13 }} * [http://www.webcitation.org/query?id=1256601233514116&url=www.geocities.com/akarnaisea Unit Matematika dan Linguistik (Akarna ISEA)] * [http://scout.itb.ac.id/ Pramuka ITB]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://psm-itb.itgo.com/ Paduan Suara Mahasiswa ITB] * [http://www.pmk-itb.com/ Persekuthuan Mahasiswa Kristen (PMK) ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070420185339/http://www.pmk-itb.com/ |date=2007-04-20 }} * [http://www.psik-itb.org/ Situs resmi PSIK ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070513090935/http://www.psik-itb.org/ |date=2007-05-13 }} * [http://uksu.unit.itb.ac.id/ Unit Kesenian Sumatera Utara (UKSU) ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312191114/http://uksu.unit.itb.ac.id/ |date=2008-03-12 }} * Unit Kebudayaan Jepang (UKJ) ITB * [http://genshiken.unit.itb.ac.id/ Kelompok Studi Visual Budaya Modern (Genshiken ITB)]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}* Unit Pendidikan ** [http://www.ksep-itb.org/ Kelompok Studi Ekonomi dan Pasar Modal ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091002044546/http://www.ksep-itb.org/ |date=2009-10-02 }} ** [http://lfm-itb.com// Liga Film Mahasiswa "LFM" ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111128014211/http://lfm-itb.com/ |date=2011-11-28 }} ** [http://hati.unit.itb.ac.id/ Unit Kajian Islam Ideologis HATI ITB (Harmoni Amal Titian Ilmu)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101029193022/http://hati.unit.itb.ac.id/ |date=2010-10-29 }} ** [http://www.psik-itb.org PSIK - ITB ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070513090935/http://www.psik-itb.org/ |date=2007-05-13 }} ** Unit Matematika dan Linguistik-Akarna ISEA ** Pramuka ** [http://e-club.itb.ac.id/ Entrepreneur Club ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100125122356/http://e-club.itb.ac.id/ |date=2010-01-25 }} ** [http://radiokampus.ee.itb.ac.id/ Radio Kampus - ITB community radio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627190042/http://radiokampus.ee.itb.ac.id/ |date=2007-06-27 }} ** [http://www.arc.itb.ac.id/ Amateur Radio Club ITB - ARC ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070422120306/http://www.arc.itb.ac.id/ |date=2007-04-22 }} ** [http://www.gamais.itb.ac.id/ Keluarga Mahasiswa Islam "GAMAIS" (Islamic Student Society)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070430025329/http://gamais.itb.ac.id/ |date=2007-04-30 }} ** Keluarga Mahasiswa Katulik "KMK" (Catholic Student Society) ** [http://www.pmk-itb.blogspot.com/ Persekuthuan Mahasiswa Kristen "PMK" (Christian Student Fellowship)] ** Keluarga Mahasiswa Hindhu "KMH" (Hindhu Student Society) ** Keluarga Mahasiswa Budhis "Dhammanano" (Buddhist Student Society) ** Kulawarga Donor Darah ITB "KDD" (Blood Donor Society) ** Perkumpulan Studi Ilmu Kemasyarakatan "PSIK" (Societal Study Union) ** [http://id.wikipedia.org/wiki/Student_English_Forum_ITB Student English Forum "SEF"]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** Keluarga Mahasiswa Pencinta Alam Ganesha "KMPA" ** Pramuka ITB ** Resimen Mahasiswa Batalyon I/ITB (Student Regiment Battalion I / ITB) ** Unit Pembinaan Kewirausahaan Mahasiswa "UPKM" ** Koperasi Kesejahteraan Mahasiswa "KOKESMA" ** [http://www.boulevard.or.id/ Tabloid Mahasiswa Boulevard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070422210132/http://www.boulevard.or.id/ |date=2007-04-22 }} ** Salman ITB (Karisma) ** Unit Kelompok Studi Ékonomi dan Pasar Modal (KSEP) ** Kolaborasi Studi Ilmiah Mahasiswa ITB (SICOS: Scientific Collaboration Studies) ** Kelompok Studi Sajarah Ékonomi dan Pulitik (KS-SEP) ** GaneshaTV (GTV) ** Lingkar Studi Gerakan Mahasiswa Madani (LSGMM) ** Korps Sukarela Palang Merah Indonésia (KSR-PMI) ** Lembaga Kajian dan Praksis Dhémokrasi (VERITAS) ** Kelompok Analisa dan Komunikasi Islam Strategis ** Studi Komunikasi Massa ITB ** Cendekia ITB ** Pers Mahasiswa ITB ** ITB Internet Community (COMMUNET-ITB) ** Online Game Research Group (OGRG) ** [http://genshiken.unit.itb.ac.id/ Kelompok Studi Visual Budaya Modern (Genshiken ITB)]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** [http://ugreenitb.multiply.com/ U-green ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722085720/http://ugreenitb.multiply.com/ |date=2011-07-22 }} * Unit Kesenian ** [http://ukj.unit.itb.ac.id/ Unit Kebudayaan Jepang] ** Studi Teater Mahasiswa (STEMA) ** Unit Kebudayaan Acèh ** [http://lss.unit.itb.ac.id/ Lingkung Seni Sunda (LSS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111013005052/http://lss.unit.itb.ac.id/ |date=2011-10-13 }} ** [http://ukm.itb.ac.id/ Unit Kesenian Minangkabau (UKM)] ** [http://uksu.unit.itb.ac.id/ Unit Kesenian Sumatra Utara (UKSU)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312191114/http://uksu.unit.itb.ac.id/ |date=2008-03-12 }} ** [http://mgg.unit.itb.ac.id/ Maha Gotra Ganesha (MGG) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312190423/http://mgg.unit.itb.ac.id/ |date=2008-03-12 }} ** [http://pstkjawa.unit.itb.ac.id/ Perkumpulan Seni Tari&Karawitan Jawa-ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904072046/http://pstkjawa.unit.itb.ac.id/ |date=2011-09-04 }} ** Paguyuban Seni Budaya Jawa Timur ** Unit Kesenian Sulawesi Selatan (UKSS) ** Kulawarga Paduan Angklung (KPA) ** [http://www.mbwg.net/frontpage/ Marching Band Waditra Ganesha (MBWG)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110426005812/http://www.mbwg.net/frontpage/ |date=2011-04-26 }} ** [http://psm.unit.itb.ac.id/?page_id=2 Paduan Suara Mahasiswa (PSM-ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110804080926/http://psm.unit.itb.ac.id/?page_id=2 |date=2011-08-04 }} ** Unit Apres ITB ** Grup Aspresiasi Sastra ITB "GAS-ITB" ** [http://ubala.itb.ac.id/ Unit Kesenian Budaya Lampung (UBALA)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110912085408/http://ubala.itb.ac.id/ |date=2011-09-12 }} ** Unit Kesenian Borneo (UKB) ** Unit Kebudayaan Betawi ** Kebudayaan Irian Jaya (UKIR) ** [http://musi.itb.ac.id Mahasiswa Bumi Sriwijaya (MUSI)] ** ITB Students Ochestra (ISO) * Unit Ulah raga ** Kendo ITB ** Unit Karate ITB ** Kyokushinkai ** Unit Yudo ITB ** Pencak Silat Tenaga Dasar Indonésia ** Unit Capoeira Quizumba ITB (UCQI) ** Unit Renang dan Polo Air (URPA) ** Unit Catur ** Unit Hoki ** Unit Basket "GANESHA" (UBG-ITB) ** Unit Bridge ** Unit Tenis ITB ** Unit Aktivitas Tenis Meja ITB (UATM ITB) ** Unit Bola Voli (UBV) ** Unit Bulu Tangkis ** Persatuan Beladiri Kempo Indonésia ** Satria Nusantara ** Perisai Diri ** Tae Kwon-Do ** Persatuan Sepak Bola ITB (PS ITB) ** Pendawa Padma ** Unit Soft Ball ** Wanadri ** Sinar Putih ** Panahan ** Tri Eka Dharma Margaluyu "313" ** Tarung Drajat (Boxer) ** Bela Diri Hikmatul Iman ** Bridge (UAB) ** Aikido ** Aerokreasi ** [http://www.facebook.com/photo.php?pid=994627&op=1&o=global&view=global&subj=1451291274&id=1078967531#!/group.php?gid=49321944735&ref=ts Ganesha Bicycler] * Himpunan mahasiswa Program Studi ** HMFT ITB (Himpunan Mahasiswa Fisika Teknik) *** http://skullers.tf.itb.ac.id {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904035611/http://skullers.tf.itb.ac.id/ |date=2011-09-04 }} *** http://hmft.tf.itb.ac.id {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110729073358/http://hmft.tf.itb.ac.id/ |date=2011-07-29 }} *** http://avantgarde.tf.itb.ac.id {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112120951/http://avantgarde.tf.itb.ac.id/ |date=2012-01-12 }} ** HIMAFI ITB (Himpunan Mahasiswa Fisika) ** [http://hmp.pl.itb.ac.id HMP PANGRIPTA LOKA ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Planologi Pangripta Loka) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110913140102/http://hmp.pl.itb.ac.id/ |date=2011-09-13 }} ** [http://hmif.itb.ac.id HMIF ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Informatika)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110817002906/http://hmif.itb.ac.id/ |date=2011-08-17 }} ** [http://himpunan.ee.itb.ac.id HME ITB (Himpunan Mahasiswa Elektroteknik) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808124704/http://himpunan.ee.itb.ac.id/ |date=2007-08-08 }} ** [http://img.gd.itb.ac.id IMG ITB (Ikatan Mahasiswa Geodesi) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071212035741/http://img.gd.itb.ac.id/ |date=2007-12-12 }} ** [http://himastron.as.itb.ac.id HIMASTRON ITB (Himpunan Mahasiswa Astronomi)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100411022531/http://himastron.as.itb.ac.id/ |date=2010-04-11 }} ** [http://hmt.mining.itb.ac.id HMT ITB (Himpunan Mahasiswa Tambang) ] ** [http://hms.si.itb.ac.id HMS ITB (Himpunan Mahasiswa Sipil)] ** HMTM PATRA ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Perminyakan) ** HMME Atmosphaira (Himpunan Mahasiswa Meteorologi) ITB ** HMO TRITON (Himpunan Mahasiswa Oseanografi) ITB ** HMTL ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Lingkungan) ** [http://www.himatekitb.com HIMATEK ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Kimia)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110825051211/http://www.himatekitb.com/ |date=2011-08-25 }} ** [http://mti.ti.itb.ac.id MTI ITB (Keluarga Mahasiswa Teknik Industri)Avanti MTI ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902060712/http://mti.ti.itb.ac.id/ |date=2011-09-02 }} ** [http://web.himatika-itb.or.id HIMATIKA ITB (Himpunan Mahasiswa Matematika)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713103359/http://web.himatika-itb.or.id/ |date=2011-07-13 }} ** [http://amisca.chem.itb.ac.id HMK AMISCA ITB (Himpunan Mahasiswa Kimia)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720143548/http://amisca.chem.itb.ac.id/ |date=2011-07-20 }} ** [http://ima-g.ar.itb.ac.id IMA-G (Ikatan Mahasiswa Arsitektur - Gunadharma) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628150744/http://ima-g.ar.itb.ac.id/ |date=2011-06-28 }} ** HMM ITB (Himpunan Mahasiswa Mesin) ** KMPN ITB (Keluarga Mahasiswa Teknik Penerbangan) ** MTM ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Material) ** [http://hmf.fa.itb.ac.id HMF 'Ars Praeparandi' ITB (Himpunan Mahasiswa Farmasi)] ** HIMASITH NYMPHAEA ITB (Himpunan Mahasiswa Sekolah Ilmu dan Teknologi Hayati, "Nymphaea") ** HIMATG TERRA ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Geofisika) ** KMSR ITB (Keluarga Mahasiswa Seni Rupa) ** [http://gea.itb.ac.id HMTG "GEA" ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Géologi "GEA" ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109202356/http://gea.itb.ac.id/ |date=2012-01-09 }} ** KM-SBM (Keluarga Mahasiswa SBM) ** IMMG ITB (Ikatan Mahasiswa Metalurgi ITB) ** [http://gea.itb.ac.id HMTG "GEA" ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Géologi "GEA" ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109202356/http://gea.itb.ac.id/ |date=2012-01-09 }} ** [http://kmkl.ocean.itb.ac.id KMKL ITB (Keluarga Mahasiswa teknik Kelautan ITB)] == Alumni == * [[Abdullah Puteh]], Mantan Gubernur Nanggroe Acèh Darrusalam * [[Al Aziz Abbie Roossano]], pengusaha * [[Afrizal ssi.]], pengusaha * [[Aburizal Bakrie]], [[Menko Kesra]], pengusaha terkaya Indonésia 2007 * [[Al Hilal Hamdi]], Mantan Mantri Tenaga Kerja dan Transmigrasi * [[Alvin Anderson]], Analis keuangan RI, Direktur Utama Exxon Indonésia * [[Aming]], Komedian Lokal * [[Arifin Panigoro]], Anggota [[DPR]], Pemilik [[Medco Group]] * [[Azwar Anas]], mantan Mantri Koordinator Kesejahteraan Rakyat, mantan Gubernur Sumatera Barat * [[Armein Z R Langi]], Kepala Pusat Penelitian Teknologi Informasi dan Komunikasi ITB (PPTIK-ITB) * [[Bambang Harymurti]], Mantan Pemimpin Redaksi TEMPO * [[Bambang Hidayat]], Astronom Dunia * [[Bambang Subianto]], Mantan Mantri Keuangan * [[Betti Alisjahbana]], CEO IBM Indonésia * [http://budi.insan.co.id/ Budi Rahardjo], nimpuna ''IT-Security'' Indonésia, kolumnis Majalah Info Linux * [[BJ Habibie]], [[Présidhèn RI]] ke-3, Ahli Teknik Penerbangan * [[Cacuk Sudarijanto]], Mantan Direktur [[Indosat]], Direktur Utama [[Telkom]] dan mantan Kepala [[BPPN]] * [[Ciputra]], Pengusaha * [[Dian Angreniwati Soerarso]], Direktur Bank Niaga * [[Djuanda Kartawidjaja]], Mantan [[Nayakotama|Nayakotama Indonésia]] * [[Dimitri Mahayana]], Dosen ITB, Pengusaha * [[Eddie Widiono]], Mantan Direktur Utama [[PLN]] * [[Erna Witoelar]], Mantan Mantri Pemukiman & Prasarana Wewengkon * [[Enda Nasution]], Penulis * [[Fadel Muhammad]], Mantri Kelautan dan Perikanan * [[Fariz RM]], musisi * [[Ginandjar Kartasasmita]], Ketua DPD * [[Giri Suseno Hadihardjono]], mantan Mantri Perhubungan Indonésia * [[Gito Rollies]], penyanyi dan aktor * [[Hans Wospakrik]], Fisikawan * [[Harijono Djojodihardjo]], Mantan Ketua [[LAPAN]] * [[Harry Roesli]], musisi, politisi, budayawan * [[Hartono Rekso Dharsono]]. Mantan Pangdam Siliwangi, tokoh [[Petisi 50]] * [[Hartarto Sastrosoenarto]], Mantan Mantri Perindustrian * [[Hasnul Suhaimi]], Direktur Utama PT XL Axiata * [[Hatta Rajasa]], [[Mantri Koordinator babagan Perékonomian]] * [[Herman Johannes]], Mantan Mantri Pekerjaan Umum, Mantan Rektor [[Universitas Gadjah Mada]] * [[Hilmi Panigoro]], Pengusaha * [[Hokky Situngkir]], Ilmuwan * [[Indra Herlambang]], Artis * [[Istiqlal]],pengusaha * [[Jero Wacik]], [[Mantri Kebudayaan dan Pariwisata Républik Indonésia|Mantri Kebudayaan dan Pariwisata]] * [[Joko Anwar]], penulis naskah filem * [[Jusman Syafii Djamal]], Mantan Direktur Utama PT DI, Mantri Perhubungan * [[Karlina Leksono]], Astronom * [[Kuntoro Mangkusubroto]], [[Ketua Unit Kerja Présidhèn Babagan Pengawasan dan Pengendalian Pembangunan]] * [[Kusmayanto Kadiman]], Mantan [[Mantri Nagara Riset dan Teknologi Républik Indonésia|Mantri Nagara Riset dan Teknologi]] * [[Laksamana Sukardi]], Mantan [[Mantri Nagara Badan Usaha Milik Nagara Républik Indonésia|Mantri Nagara BUMN]] * [[Luluk Sumiarso]], Deputi ESDM * [[Muslimin Nasution]], Mantan [[Mantri Kehutanan Républik Indonésia|Mantri Kehutanan]] dan Ketua [[ICMI]] * [[Nabiel Makarim]], Mantan Mantri Nagara Lingkungan Hidup (2 semester di FIKTM ITB) * [[Onno W Purbo]], nimpuna tèknologi informasi dan tokoh [[Sumber terbuka]] Indonésia * [[Pantur Silaban]], Fisikawan * [[Pangeran M. Noor]], Mantan Mantri Pekerjaan Umum, Mantan Gubernur Kalimantan * [[Pater Drost]], Rohaniwan, Pakar pendidikan * [[Pramono Anung]], Mantan Ketua HMT ITB, Pulitikus,Sekjen PDI-P * [[Purnomo Yusgiantoro]], [[Mantri Energi dan Sumber Daya Mineral Républik Indonésia|Mantri Energi dan Sumber Daya Mineral]] * [[Rachmat Witoelar]], Mantan Mantri Nagara Lingkungan Hidup * [[Raden Pardede]], Komisaris Bank Central Asia * [[Revantino]], Seniman, Budayawan * [[Rinaldi Firmansyah]], Direktur Utama PT Telkom * [[Rizal Ramli]], Mantan Menko Perékonomian * [[Rozik Boedioro Soetjipto]], mantan Mantri Nagara Pekerjaan Umum * [[Said Djauharsjah Jenie]], Ketua [[BPPT]] * [[Salahuddin Wahid]], Rohaniwan, Politisi * [[Samaun Samadikun]], Profesor, Guru Besar di Babagan (Mikro) Elektronika, Mantan Direktur [[PAUME Pusat Mikroelektronika]] * [[Sanyoto Sastrowardoyo]], Mantan Mantri Nagara Investasi, Kepala BKPM * [[Sarwono Kusumaatmadja]], Anggota DPD, Mantan Mantri Nagara Pendayagunaan Aparatur Nagara * [[Sedyatmo]], Penemu Pondasi Cakar Ayam * [[Siswono Yudo Husodo]], Mantan Mantri Perumahan Rakyat * [[Soekarno]], [[Présidhèn RI]] pertama * [[Sri Bintang Pamungkas]], Politisi * [[Sudjiwo Tedjo]], Seniman, Budayawan * [[Suhono Harso Supangkat]] Staf Ahli Menkominfo * [[Syafruddin Arsjad Temenggung]], Mantan Kepala BPPN * [[Taufik Akbar]], Ahli Satelit * [[Tjia May On]], Fisikawan * [[Tjokorda Raka Sukawati]], Ahli Konstruksi * [[Tri Haryo Susilo]], CEO PT Rekayasa Industri * [[Wimar Witoelar]], Pengamat Sosial & Pulitik * [[Winardi Sutantyo]], Astronom * [[Wiranto Arismunandar]], Mantan Mantri Pendidikan & Kebudayaan * [[Wiratman Wangsadinata]], Ahli Konstruksi * [[Wiyoto Wiyono]], Ahli Konstruksi * [[Yusuf Bilyarta Mangunwijaya]], rohaniwan, novelis, aktivis HAM * [[Zuhal]], mantan Mantri Riset & Teknologi, mantan Dirut PLN {{PTN ing Indonésia}} [[Kategori:Institut Teknologi Bandung| ]] [[Kategori:Perguruan tinggi nagari ing Jawa Kulon|Teknologi Bandung, Institut]] [[Kategori:Perguruan tinggi ing Jawa Kulon]] [[Kategori:Arsitèktur Indonésia]] [[Kategori:Wangunan Walanda ing Indonésia]] {{Indo-perti-stub}} rurdhj1nky410fn574khq383p12o9yx 0 72947 1748248 1661148 2026-05-04T21:08:53Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748248 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Gurukul-logo.png|thumb|<center>Logo Pawiyatan Gurukul</center>]] '''Gurukul''' ([[Sansekerta]] ''guru'' "guru" utawi "master"; domainipun ''kul'', saking ''kula'', "kulawarga ingkang ageng") inggih punika jinisipun sekolah ing [[India]], manggenipun ing ngalam, kanthi murid ingkang urip sesarengan kaliyan ara-araipun, urip sesarengan kaliyan ara-araipun, asring ing griya ingkang sami.<ref>{{cite book | last=Cheong Cheng | first=Cheong Cheng Yin | coauthors=Tung Tsui Kwok Tung Tsui, Wai Chow King Wai Chow, Magdalena Mo Ching Mok (Eds.) | year=2002| title=Subject Teaching and Teacher Education in the New Century: Research and Innovation | publisher=Springer | location=| isbn =9629490609 | pages=194}}</ref> Wonten ing gurukul, muridipun manggén sesarengan kathi sami (drajatipun), boten ningali status sosialipun, sinau dhateng guru lan mbiyantu guru ing pagesangan saben dintenipun, ugi nyambut damel ingkang biyasa kemawon, kados ta ngumbahi, masak, lan sanèsipun. Tradisi guru-shishya (murid) punika tradisi ingkang suci wonten ing agami [[Hindhu]], ugi ing pakempalan agami sanès ing [[India]], kados [[Jainisme]], [[Buda]], lan [[Sikhisme]]. Limrahipun, guru boten nampi upah saking murid ingkang sinau dhateng piyambakipun. Ing pungkasanipun studi, murid nawaraken [[dakshina]] sadéréngipun nilaraken [[ashram]]. Gurudakshina punika sikap tradhisional, raos urmat lan panuwun, ingkang kadosipun meksa, nanging ugi dados tugas mirunggan kanggé murid ingkang badhé ngrampungaken sinaunipun. == Sajarahipun == Gurukul wiwit wonten ing jaman [[Weda]]. Upanishad kathah nyebataken gurukul, kalebet saking [[Yajnavalkya]], [[Varuni]] lan sanèsipun. Brigu Valli, salah satunggalipun pengamat ingkang misuwur ing Brahman, dipunsebataken sampun naté kalampahan ing paguron gurukul kagunganipun Varuni. Sekolah Veda mikiraken upacara ingkang kawitan (Upanayanam) kanggé sadaya tiyang, kalebet tiyang éstri, sadéréngipun yuswa 8 utawi ngantos 12 taun. Saking upacara ingkang kawitan ngantos yuswa 25 sadaya individu ingkang dipunresepaken kanggé siswa lan tetep boten palakrami. Gurukul dipunparingi surungan saking masarakat lan ugi saking administrasi. Punika dipunpilih saking kathahipun pilihan kitab Wéda kanthi gurukul ingkang damel kantor sekolahipun. Ing Jaman kolonial sistem gurukul nyebar ing [[India]] kejawi laladan kados ta [[Kerala]], prajurit saking klan [[Nair]] lan guruklas saking golongan militèr, dipunsebat [[kalaris]], tradisi punika taksih dipunjagi ngantos dumugi sapunika. == Tujuanipun == Tujuanipun gurukul inggih punika kanggé mromosikaken lan ngajar [[basa Hindi]], sanèsipun mromosikaken babagan budaya India.<ref name="gurukul">[http://www.gurukul-wa.org/Misc/About.aspx Namaste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110313172659/http://www.gurukul-wa.org/Misc/About.aspx |date=2011-03-13 }} (dipunaksés ing tanggal 6 April 2011)</ref> == Ngrembakanipun == Samangké pinten-pinten guruklas sampun dipunwiwiti, awit saking kepénginan kanggé ngrui-uri tradisi lan kauntungan. Contonipun sekolah ingkang énggal punika inggih punika Ananda Marga Gurukula.<ref>establishes courses on Neohumanist Education, "Gurukul: History and Planning", pp. 183-185, Ananda Marga Publications, 1998.</ref> Sekolah punika sanès sekolah agami ing tradisi [[Hindhu]], nanging lembaga akademis sekulér kanthi dhasar prinsip-prinsip spiritual universal. Vivekananda College ingkang caket inggih punika NAAC satunggalipun pawiyatan luhur ingkang pikantuk akréditasi '''A''' ingkang dipunatur déning sistem Gurukula.<ref name="hindu-vc">{{cite news | url=http://www.hindu.com/edu/2005/01/10/stories/2005011000730300.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=A 'gurukula' for life training | date=10 Januari 2005 | access-date=2011-05-05 | archive-date=2005-01-31 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050131225702/http://www.hindu.com/edu/2005/01/10/stories/2005011000730300.htm | url-status=dead }}</ref> Ing India lan nagara sanès, gurukul <ref name="swaminarayan-gurukul">{{Cite web |url=http://www.swaminarayan-gurukul.org/ |title=Shree Swaminarayan Gurukul |access-date=2011-05-05 |archive-date=2013-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130718173701/http://swaminarayan-gurukul.org/ |url-status=dead }}</ref> punika dados dasanama utawi nama sanès saking [[Swaminarayan Gurukul]], satunggalipun organisasi, sosio-spiritual nirlaba kanthi langkung saking 14 cabang lan pusat, kepala cabang ing Gurukul Rajkot. Gurukul [[Bhaktivedanta]] lan International School, dipunyasa ing taun 1977, inggih punika gurukul ingkang wonten ing [[Vrindavan]], India. Sekolah ingkang nengenaken budaya lan Wéda kanthi nyiapaken ICSE. == Kapustakaan == {{reflist|2}} ==Pranala njawi== * [http://www.gurukul.org/ Gurukul] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110614001940/http://www.gurukul-wa.org/default.aspx |date=2011-06-14 }} * [http://www.gurukul.org/ Laman resmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110614001940/http://www.gurukul-wa.org/default.aspx |date=2011-06-14 }} [[Kategori:India]] [[Kategori:Pawiyatan Manca]] [[Kategori:Artikel mawa basa krama]] n8etjw44skaj1h2rw62g7djjtr79uad 0 73888 1748236 1731631 2026-05-04T14:05:38Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748236 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Gambang Semarang.jpg|thumb|250px|Gambang Semarang]] '''Gambang Semarang''' ya iku salah sijiné kesenian kang ana ing [[Semarang]], kesenian iki gabungan antarané [[jogèd]] lan diiringi musik [[Gamelan Jawa]] nanging nadhané nadha [[Diatonis]] utawa nadha musik ''modern''.<ref name="internet1">[http://suaramerdeka.com/v1/index.php/read/layar/2010/12/08/723/Gambang-Semarang-Tak-Lagi-Gamang Gambang Semarang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101213005932/http://suaramerdeka.com/v1/index.php/read/layar/2010/12/08/723/Gambang-Semarang-Tak-Lagi-Gamang |date=2010-12-13 }}(06 Juni 2011)</ref> Gambang semarang wis ana wiwit taun 1930, paguyuban iki anggotané warga asli lan turunan [[Cina]] kang mapan ing gedung Bian Hian Tiong ing Gang Pinggir.<ref name="internet1"/> Jinis piranti musik kang dienggo ya iku [[kendang]], [[bonang]], [[kempul]], [[gong]], [[suling]], [[kècrèk]], [[gambang]] lan uga nganggo cak lan cuk uga nganggo penyanyi.<ref name="internet1"/> Ing taun 1950-an, kesenian khas Semarang iki sabeneré wis rada suda pamoré.<ref name="internet1"/> Gambang Semarang tau katula-tula supaya bisa ajeg lan ora mati kagusur jogèd modern kontemporer kang dianggep wis makili jaman kang trus maju.<ref name="internet1"/> Kesenian iki racaké dipentasaké ing acara-acara mirunggan, kaya ta: [[Dhugdhèran]] sadurunge [[Ramelan|pasa]]. == Sujarah == Ing jaman biyèn, amarga populasi kutha Semarang iki campuran wong Jawa asli, Cina lan [[Arab]], mula angèl banget anggoné nggawé kesenian sing khas Semarang. Amarga, saben ètnis nggawa peradaban dhéwé-dhéwé. Mula ing wiwitan taun 1930-an ana wong [[Tionghoa]] sing jenengé Lie Ho Sun berinisiatif mboyong Gambang Kromong ([[Jakarta]]) kanggo dikembangaké ing Semarang. Inisiatif kasebut banjur dadi kasunyatan kanthi persetujuan Walikota Semarang nalika semana. Bali saka Jakarta, Lie Ho Sun nggawa sèt gamelan Gambang Kromong uga rombongan seniman. Singkat cerita, komunitas kesenian Gambang Kromong dibentuk di Semarang. Masarakat Semarang nalika semana kandha antusias banget marang kesenian iki, amarga disengkuyung déning wong asli lan Tionghoa. Ing pungkasan taun 1930, wong Tionghoa jenenge Oe Yok Siang nyipta lagu Ampat Penari. Tembang kasebut kanthi filosofis nyritakake Gambang Semarang.<ref>{{Cite web|url=https://www.detik.com/jateng/budaya/d-6368182/mengenal-gambang-semarang-dan-sejarahnya-dari-jakarta?single=1|title=Nepangi Gambang Semarang lan Sujarahe saka Jakarta|last=Detik Jateng|first=Tim|date=2022-10-06|website=Detik.com|access-date=2023-03-01|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301011135/https://www.detik.com/jateng/budaya/d-6368182/mengenal-gambang-semarang-dan-sejarahnya-dari-jakarta?single=1|url-status=dead}}</ref> Lair Gambang Semarang asalé saka wong Tionghoa sing dadi Volksraad utawa Majelis Rakyat Semarang mula dhèwèké ngusulaké marang H. E. Boissevain, walikota Semarang wektu iku. Usulané disetujoni lan langsung nggawa alat musik Gambang Kromong menyang Semarang. Gambang Semarang kawiwitan ing taun 1932. Pangrembakané kesenian ing Semarang kasebut ora uwal saka lakon maneka warna paraga. Ora jarang ana sing asale saka etnis Tionghoa. Contone Oei Yok Siang lan Sidik Pramono sing ngarang tembang Gambang Semarang. Kajaba kuwi uga ana penyanyi Gambang Semarang kang kondhang jenengé Bu Sam kang misuwur kanthi gerakan pinggul. Oei Tiong Ham, Raja Gula Semarang uga kerep nindakaké pagelaran Gambang Semarang ing saben acara.<ref>{{Cite web|url=https://radarsemarang.jawapos.com/advertorial/imlek/2021/02/12/gambang-semarang-akulturasi-budaya-jawa-dan-tionghoa/|title=Gambang Semarang Akukturasi Budaya Jawa lan Tionghoa|last=Sèptiadi|first=Baskara|date=2021-02-12|website=Radar Semarang|access-date=2023-03-01}}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mangsa Kuncara == [[Gambar:Tari Semarangan.jpg|thumb|200px|Jogèd Semarangan]] Ing taun 1945-an, kesenian iki naté jaya kang kaping sapisan, nganti bisa nglairaké [[ikon]] Gambang Semarang ing wektu iku ya iku Nenny lan Mpok Royom.<ref name="internet1"/> Nanging, kajayan iku mau ora suwé.<ref name="internet1"/> Nalika pentas ing [[Magelang]] lan di[[bombardir]] bala [[Jepang]], anggota Gambang Semarang bubar Nenny lan Mpok Royom mèlu ilang.<ref name="internet1"/> Kesenian Gambang Semarang kang lair wiwit taun 1930 iki digagas Toako Lie Hoo Soen, wong kepercayan raja gula [[Asia Tenggara]] Oei Tiong Ham.<ref name="internet1"/> wektu iku, Gambang Semarang pentas kang kaping pisanan ing gedung pakumpulan [[Bian Hian Tiong]] ing [[Gang Pinggir]].<ref name="internet1"/> Minangka kesenian kang minangka gabungan utawa karukunan warga [[pribumi]] lan warga turunan [[cina]].<ref name="internet1"/> == Lagu == Jaman biyèn lagu Gambang Semarang mirib kaya lagu [[Gambang Kromong]] saka [[Jakarta]].<ref name="internet2">[http://oase.kompas.com/read/2010/09/18/06273414/Gambang.Semarang.yang.Gamang Gambang Semarang]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(07 Juni 2011)</ref> Nanging manut rejaning jaman, lagu Gambang Semarang diganti lagu mirunggan Gambang Semarang.<ref name="internet2"/> Laguné ya iku lagu mirunggan [[Jawa Tengah]] nganggo basa Jawa, dicampur karo [[melodi]] [[keroncong]] digabung karo lagu-lagu pop Jawa.<ref name="internet2"/> Yèn ing jaman biyèn laguné nganggo rasa [[Betawi]], [[Cina]], Jawa-Mandarin, saiki Gambang Semarang luwih nggedhèaké rasa Jawané.<ref name="internet2"/> == Jogèd == Ana ing susunan tari wis digawé rong komposisi yaiku Tari Gambang Semarang lan Tari Goyang Semarang. Iringan musik tari kasebut diatur kanthi cara ngatur tembang Gambang Semarang lan Gadho-gadho Semarang lan nyipta tembang Tari Goyang Semarang kang bisa nyengkuyung perwujudan gerak tari. Penataan dhagelan kuwi ditindakaké kanthi ngrujuk marang wujud dhagelan Gambang Semarang yaiku: dhagelan verbal, nonverbal, saha lelucon musik. Lakon kasebut digawé kanthi ngarang carita Dhadhung Kepuntir ana ing tradhisi Gambang Semarang kanthi irah-irahan [[Dhadhung Ruwet]]. Media komunikasi kang dianggo ana ing tatanan lawakan kasebut yaiku basa masarakat Semarang kang manéka warna.<ref>{{Cite web|url=https://kebudayaan.kemdikbud.go.id/bpnbyogyakarta/gambang-semarang-akulturasi-budaya-dalam-seni-tradisi/|title=Gambang Semarang AKulturasi Budaya jroning Seni Tradhisi|last=Subiyantoro|first=Subiyantoro|date=2018-02-17|website=BPNB Yogyakarta|access-date=2023-03-01|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301012717/https://kebudayaan.kemdikbud.go.id/bpnbyogyakarta/gambang-semarang-akulturasi-budaya-dalam-seni-tradisi/|url-status=dead}}</ref> == Nguri-uri == Ing jaman saiki Gambang Semarang sangsaya surut, sanajan to ing semarang akèh kelompok utawa sanggar jogèd nanging luwih mentingaké ing gladhèn jogèd kang modern.<ref name="internet2"/> Ora mung gambang semarang, jogèd-jogèd jawa klasik liyané uga wis akèh sing ditinggalaké.<ref name="internet2"/> Ana pawiyatan luhur ing semarang kang isih gelem nguri-nguri Gambang Semarang ya iku [[Fakultas Sastra]] gabung karo [[UKM Jawa]] [[UNDIP]] lan uga ing [[UKM Jawa]] [[UNNES]] gabung karo para karyawan lan dhosèn.<ref name="internet2"/> Tekan puncak ketenaran ing taun 1970-an, Gambang Semarang wiwit ilang minat masyarakat ing taun 1990-an. Mundhut pangembangan seni iki wiwit katon ing taun 1980 nalika pagelarané ora dianakaké kanthi gedhé kaya sadurungé. Ing jaman iki, Gambang Semarang mung ditindakaké kanthi prasaja. Pangrembakané Gambang Semarang ngalami kemunduran amarga kepincut karo kesenian modern utawa manca sing luwih diminati para generasi enom. Kajaba iku, ing taun 1990-an muncul pandangan negatif babagan budaya Tionghoa. Amarga Gambang Semarang mujudaké akulturasi budaya Tionghoa lan Indonesia, panemu iki uga njalari ilangé minat masyarakat marang kesenian “gado-gado” iki.<ref>{{Cite web|url=https://www.idntimes.com/travel/journal/himatul-aliyah-4/fakta-gambang-semarang-exp-c1c2?page=all|title=Papat Fakta Gambang Semarang|last=Aliyah|first=Himatul|date=2022-06-22|website=IDN Times|access-date=2023-03-01}}</ref> Ing lakuné dadi seni khas Semarang, Gambang Semarang duwé dinamika dhéwé. Nalika teka, pagelaran Gambang Semarang ora naté sepi pengunjung. Nganti taun 1970-an, saben acara ing Semarang tansah mbutuhaké Gambang Semarang minangka salah sawijining péntas. Nanging, lumebu taun 1980-an, minat masyarakat marang kesenian tradhisional iki wiwit suda. Gambang Semarang diresmèkaké minangka Warisan Budaya Takbenda (WBTb) ing taun 2018 selaras karo SK Menteri Pendidikan dan Kebudayaan RI. Saiki, Gambang Semarang lumrahé dileksanakaké ing macem-macem acara kayata pahargyan Taun Anyar Cina ing pura, mantènan, [[khitanan]], karnaval, dhugdhèran (pahargyan adat mapag Ramadhan), sambutan wisatawan mancanegara, lan liya-liyané.<ref>{{Cite web|url=http://kebudayaan.pdkjateng.go.id/2021/04/16/apa-itu-gambang-semarang/|title=Apa Kuwi Gambang Semarang?|last=Kesenian|first=Tim|date=2018|website=Kebudayaan PDK Jawa Tengah|access-date=2023-03-01|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301012126/http://kebudayaan.pdkjateng.go.id/2021/04/16/apa-itu-gambang-semarang/|url-status=dead}}</ref> == Cathetan suku == {{reflist}} [[Kategori:Kagunan]] [[Kategori:Kagunan Jawa]] [[Kategori:Budaya Jawa]] [[Kategori:Budaya Indhonésia]] [[Kategori:Warisan budaya]] [[Kategori:Warisan budaya dudu barang Indhonésia]] {{stub}} 077ybuztuq11sgz187h19dpyu5r08x5 0 74662 1748258 1745037 2026-05-05T02:16:51Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748258 wikitext text/x-wiki {{Infobox artis indonesia | name = Indro (Warkop) | image = Indro Warkop.jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1958|5|8}} | birth_place = {{Flagicon|Indonésia}} [[Jakarta]], [[Indonésia]] | birth_name = Indrojoyo Kusumonegoro | other_names = Indro ([[Warkop]]) | death_date = | death_place = | years_active = | occupation = [[Aktor]] dan [[pelawak]] | spouse = | partner = | children = | parents = | website = }} '''Indrodjojo Kusumonegoro''', ({{lahirmati|[[Jakarta]]|8|05|1958}}) pelawak Indonesia kang kondhang amarga grup lawak [[Warkop|Warkop DKI]].<ref name="Indro100">[http://selebriti.kapanlagi.com/indonesia/i/indro_warkop/ Profilé Indro (Warkop)] dipununduh tanggal 18 Juni 2011</ref> Indro salah sijining personel saka komedian legendaris [[Warkop|Warkop DKI]] (Warung Kopi DKI) karo [[Dono Warkop|Dono]] (Wahjoe Sardono) lan [[Kasino (Warkop)|Kasino]] (Kasino Hadiwibowo).<ref name="Indro100"/> Sering ditanggap barengan ning era [[1980]] nganti [[1990]]-an.<ref name="indro1">[http://autos.okezone.com/read/2011/06/15/86/468793/indro-warkop-lebih-suka-hd-klasik Indro Warkop] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110618042558/http://autos.okezone.com/read/2011/06/15/86/468793/indro-warkop-lebih-suka-hd-klasik |date=2011-06-18 }} dipununduh tanggal 18 Juni 2011</ref> Awale grup Warkop iki wiwit eksis nalika diwènèhi kasempatan kanggo tampil ning Radio Pambors [[Jakarta]], ngisi acara obrolan komedi. Nalika iku, Indro esih kuliyah ning [[Universitas Pancasila]] [[Jakarta]], lan kanca-kanca liyané kuliyah ning [[Universitas Indonesia]] (UI).<ref name="Indro100"/> Indro pernah mbintangi peran kang nganggo logat [[Ngapak]] ([[Tegal]]) uga pernah mbintangi peran kang nganggo logat [[batak]] ning filem-filem komedine.<ref name="Indro100"/> Indro kang duwé karemenan ning montor gedhé lan ''touring'' iki aktif dadi pelawak, malah dipercaya dadi ketua saka persatuan pelawak.<ref name="Indro100"/> Anduweni koleksi motor [[Harley-Davidson]] (HD) kang ora mung dadi karemenan, uga dadi bagianing urip kanggo dhèwèké, karemenan Indro marang dunya otomotif mligi motor gedhé, katurunan saka bapané.<ref name="indro1"/> Indro uga dadi pandhiri salah sijining [[Harley-Davidson Club Indonesia]] (HDCI) nalika taun [[1988]].<ref name="indro1"/> Ning uripé, nganti 30-an motor gedhé pernah dadi penghuni ning garasiné.<ref name="indro1"/> Kaya ta HD WLC [[1947]] lan HD WLC [[1951]], ''Sportster'' [[1957]]. HD ''Gold Glide'' 62 lan HD ''Roadking Police''.<ref name="indro1"/> == Filmografi == Film kang pernah dibintangi Indro karo anggota grup lawak Warkop DKI liyané<ref name="warko1">[http://www.irwan.net/kumpulan-lawak-warkop-dki/ Lawakan Warkop DKI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711235707/http://irwan.net/kumpulan-lawak-warkop-dki/ |date=2011-07-11 }} dipununduh tanggal 18 Juni 2011</ref>: # Dhokter Masuk Désa # Semua Bisa Diatur # Warung Tenda # Mana Tahan # Pokoknya Betul # Makin Tipis Makin Asyik # Pengen Melek Hukum # Cangkir Kopi ([[Palembang]]) # Dono, Kasino, Indro dan Nanu == Tembangan == Tetembangan kang pernah ditembangaké déning Indro karo anggota Warkop DKI liyané<ref name="warko1"/>: # Aku Anak Désa # Andeca Andeci # Are You Sleeping # Bakumba Teo # Bercinta Di Udara # Black Liong # Chinese Song # Ceng Tai Sonse Si Liake # Duhai Puspita # Gengsi Dong # Itczhe Tai Pong Tzu Ci Liang Fok # Jakarta # Jenang Gulo # John Tralala # Kisah Tiga Pemuda # Lagu Bola # Just The Way You Are # Mamayukero # Mana Tahan # Mona # Mustapha # Ngobrol Di Warung Kopi # Nyanyian Kode # Rok N Rol # Si Kodir # Susanna (Beat It) # Tahu Diri Dong == Cathetan suku == {{Reflist}} [[Kategori:Pelawak Indonesia]] 3k02uyinzu000j7kqjpymzi662e21p9 0 90515 1748253 1703754 2026-05-05T01:18:54Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748253 wikitext text/x-wiki '''ISO 690''' iku [[standar]] [[Organisasi Internasional kanggo Standardisasi|ISO]] tumrap [[réferènsi|rujukan bibliografi]] ing sawijining [[dhokumèn]] utawa sajinisé.<ref>{{cite book |first=Bob |last=Stayton |date=September 2007 |chapter=Customizing bibliography output |chapter-url=http://www.sagehill.net/docbookxsl/CustomBiblio.html |title=DocBook XSL: The Complete Guide |edition=4th |isbn=978-0-9741521-3-4 |publisher=Sagehill Enterprises |location=[[Santa Cruz, California]] |access-date=2012-09-02 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323104741/http://www.sagehill.net/docbookxsl/CustomBiblio.html |url-status=dead }}</ref> Iki kalebu [[dhokumèn èlèktronik]], lan nuduhaké èlemèn sing dilebokaké sajeroning [[réferènsi]] ing dhokumèn sing kababar, lan urutané. [[Pratandha wacan]] lan gaya ora kalebu ing standar iki. <!-- ISO 690 covers references to published material in both print and non-print form. It does not apply to references to [[manuscript]]s or other unpublished material {{Citation needed|date=April 2010}}. The latest version was published in 2010 and covers all kinds of information resources, including but not limited to monographs, serials, contributions, patents, cartographic materials, electronic information resources (including computer software and databases), music, recorded sound, prints, photographs, graphic and audiovisual works, and moving images.<ref>[http://www.iso.org/iso/catalogue_detail.htm?csnumber=43320 ISO 690:2010] (ISO)</ref> ==Parts of the document== Until 2010, ISO 690 appeared in two ISO documents: * ISO 690:1987 (''Information and documentation - Bibliographic references - Content, form and structure''); * ISO 690-2:1997 (''Information and documentation - Bibliographic references - Part 2: Electronic documents or parts thereof'') ==Examples of citation (ISO 690:1987)== Actual status of standard is ISO 690:2010.<ref>[http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/catalogue_tc/catalogue_detail.htm?csnumber=43320 Information and documentation -- Guidelines for bibliographic references and citations to information resources]</ref> The material is copyrighted and not free for distribution. Basically, the application of older version of ISO standard is not a fault. '''[[Monographs]]:''' Lominandze, DG. ''Cyclotron waves in plasma''. Translated by AN. Dellis; edited by SM. Hamberger. 1st ed. Oxford : Pergamon Press, 1981. 206 p.&nbsp;International series in natural philosophy. Translation of: Ciklotronnye volny v plazme. <nowiki>ISBN 0-08-021680-3.</nowiki> '''Parts of a monograph:''' Parker, TJ. and Haswell, WD. ''A Text-book of zoology''. 5th ed., vol 1. revised by WD. Lang. London : Macmillan 1930. Section 12, Phyllum Mollusca, pp.&nbsp;663-782. '''Contributions in a monograph:''' Wringley, EA. Parish registers and the historian. In Steel, DJ. ''National index of parish registers''. London : [[Society of Genealogists]], 1968, vol. 1, pp.&nbsp;155-167. '''Serials:''' ''Communication equipment manufacturers''. Manufacturing a Primary Industries Division, Statistics Canada. Preliminary Edition, 1970- .Ottawa : Statistics Canada, 1971- . Annual census of manufacturers. {{en icon}}, {{fr icon}}. ISSN 0700-0758. '''Articles in a serial:''' Weaver, William. The Collectors: command performances. Photography by Robert Emmet Bright. Architectural Digest, December 1985, vol. 42, no. 12, pp.&nbsp;126-133. ==ISO 690 Maintenance Agency== {{Empty section|date=April 2010}} --> ==Uga delengen== * [[BibTeX]] * [[Dhokumèntasi]] ==Cathetan lan réferènsi== {{Reflist}} ==Pranala njaba== *Excerpts from [http://museodeltraje.mcu.es/downloads/INTERNATIONAL_STANDARD_ISO-690.pdf ISO 690:1987 ''Information and documentation -- Bibliographic references - Content, form and structure''] *Excerpts from [http://museodeltraje.mcu.es/downloads/INTERNATIONAL_STANDARD_ISO-690-2.pdf ISO 690-2:1987 ''Information and documentation -- Bibliographic references -- Part 2: Electronic documents or parts thereof''] *[http://paedpsych.jk.uni-linz.ac.at/internet/ARBEITSBLAETTERORD/LITERATURORD/ZitationISO690.html#5.1 Extracts from ISO 690-2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126162508/http://paedpsych.jk.uni-linz.ac.at/internet/ARBEITSBLAETTERORD/LITERATURORD/ZitationISO690.html#5.1 |date=2013-01-26 }} at Johannes Kepler Universitaet Linz *[http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/catalogue_tc/catalogue_detail.htm?csnumber=25921 ISO 690-2:1997] <!-- Please respect alphabetical order --> {{DEFAULTSORT:Iso 690}} [[Kategori:Setandar ISO|#00690]] e5oj2wngj835w9l863zgnye8pequmnb 0 91505 1748318 1733993 2026-05-05T03:46:08Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748318 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musical artist | name = JKT48 | image = JKT48 revisi kaping 4JKT48 revisi kaping 4.jpg | caption = Anggotaning JKT48 génerasi kaping pisan + anggota saking [[AKB48]] [[Jepang]] | image_size = 217px | Background = Idol Grup | Saka = [[Jakarta]], [[Bandung]], [[Bogor]], [[Dèpok]]. [[Indonésia]] | Genre = [[J-pop]], [[musik pop|pop]] | Taun aktif = {{Tanggal wiwit|2011}}– Saiki | Label = Déntsu Média |Associated_acts = [[AKB48]] |URL = {{URL|http://www.jkt48.com JKT48}} |Current_members = [[JKT48#Anggota|Generasi kapisan]] }} '''JKT48''' yaiku Grup Idol saka Indonésia sing diproduseri déning [[Yasushi Akimoto]] saka [[Jepang]]. Grup Idol iki salah sawijining sadulur saka [[AKB48]] kaping pisan ing njabané [[Jepang]], lan ngadeg ing [[Jakarta]].<ref name="Rujukan 1">[http://www.oricon.co.jp/news/entertainment/2001678/full/ title=インドネシア・ジャカルタで「JKT48」始動！ AKB48海外初の姉妹グループ誕生へ]</ref> JKT48 yaiku Sedulur saka AKB48 duwé konsép sing padha, yaiku "Idol sing bisa ketemu lan pacelathon saben dina.<ref>[http://www.animenewsnetwork.com/interest/2011-09-11/akb48-idol-group-to-spawn-jkt48-spinoff-in-indonesia]</ref> JKT48 duwé teater tetep ing [[Fx Sudirman]] Lanté 4 lan yasa konser saben minggu. == Karier == === Pandirian === [[Gambar:Logo JKT48.jpg|250px|jmpl|ka|Logo JKT48]] JKT48 digawé tanggal [[11 September]] [[2011]] ing acara AKB48 sing dianakake ing [[Makuhari Messe]] ing [[Prefektur Chiba|Chiba]]. wawancara kanggo peserta dilangsungaké nganti pamungkase wulan séptember, lan audhisi finalé kanggo finalis padha, yaiku kaping 8 Oktober 2011-9 Oktober 2011<ref name="referensi 3"/> Gunggung pendaftar nganti 1200 Peserta sing diwawancarai, ana 51 peserta sing lolos selèksi tahap kaping pindho.<ref name="referensi 3">[http://www.nikkei.com/news/headline/article/g=96958A9C93819499E2EAE2E3E28DE2EAE2E0E0E2E3E0E2E2E2E2E2E0;df=2]{{Pranala mati|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ＡＫＢ初の海外姉妹グループ、ＪＫＴ４８の可能性</ref> Audisi tahap anyar dianakaké tanggal 2 November 2011. Sawisé disaring nganggo joget tembang "Heavy Rotation" lan dikon nyanyi tembang sing disenengi, 28 peserta ketampa ing Audisi JKT48 tahap anyar. Prodhuser [[Yasushi Akimoto]] lunga menyang [[Jakarta]] kanggo nganakaké Audisi. Nalika ditakoni bab standaring selèksi, jaréné Akimoto, " Ngenani pamilihan anggota, ciri-ciri saka laladan ora wigati, sing wigati yaiku pesona saka cah wadon saka [[Indonésia]] lan nagara liyané iku padha. Kita luwih mentingi kapribadèn sing becik, nalika ana saka sak sekolahan ya ora apa-apa, malah tambah apik" ujaré. Generasi kaping pisan dikenalake tanggal [[3 November]] [[2011]].<ref name="manichi20111103">{{Cite web|url=http://mdn.mainichi.jp/arts/news/20111103p2a00m0na003000c.html|title=AKB48 Indonésian sister group JKT48 introduces first 28 members|date=2011-11-03|accessdate=2011-11-03|publisher=Manichi Shimbun|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111103191132/http://mdn.mainichi.jp/arts/news/20111103p2a00m0na003000c.html|archivedate=2011-11-03|url-status=live}}</ref> Ana 28 peserta sing ketampa ing tahap anyar, salah sawijing personil [[JKT48 Generasi 1]] iku asli saka jepang, yaiku [[Rena Nozawa]] lan [[Ayana Shahab]]. nanging saiki manggon ana ing [[Indonésia]].<ref name="manichi20111103" /> Produser [[Yasushi Akimoto]] ndawuh JKT48 iku bisa dadi " Kreteg Persahabatan antarané Indonésia lan Jepang ".<ref name="manichi20111103" /> == Manggung ning Televisi Indonésia == [[Gambar:Konser di mega konser JKT48.jpg|250px|jmpl|ka|Mega konser JKT48 ing Televisi]] JKT48 manggung kaping pisan ing program musik [[100% Ampuh]], tayang live ing [[Global TV]] saka [[Bekasi Square]], 17 Dhésèmber 2011. Tembang sing digawa yaiku "[[Heavy Rotation]]" nganggo lirik ing basa indonesia. Klambi sing di anggo JKT48 memper kaya klambi skolah ing Jepang sing padha kaya AKB48. Sak dina sawisé manggung ing 100% Ampuh, ing tanggal 18 Dhésèmber 2011, JKT48 kapisan pachalaton lan geguyonan kaliyan penggemar ngatut acara Meet and great JKT48 ing Fx Center Jakarta, lan nembang "[[Heavy Rotation]]"<ref>[http://natalie.mu/music/news/61548 title=JKT48、母国で「ヘビロテ」初パフォーマンス＆初握手会]</ref>. Metune pidio tembang [[Heavy Rotation]] versi JKT48 dilakoake ing acara salaman 14 Januari 2012 ing atrium Fx Center. Pidio tembang iki duwé tema acara ing katampaning pelajar ing SMA.<ref>{{Cite web |url=http://mdpr.jp/021165266 |title=Archive copy |access-date=2012-09-29 |archive-date=2015-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723042542/http://mdpr.jp/021165266 |url-status=dead }}</ref> Melody [[Melody Nurramdhani Laksani]] ngenteni tibane loro kancané sing telat lumebu sekolah ing sekolah anyare. [[Shania Junianatha]] telat tangi ésuk lan [[Cleopatra Djapri]] kena macet. Tembang iki sadurungé kalebu iklan tv [[Pocari Sweat]] sing dibintangi kabèh anggotane JKT48 (isih ana [[Fahira al-Idrus]]).<ref>[http://npn.co.jp/article/detail/83190475/]</ref> Sawisé peluncurane tembang [[Heavy Rotation]], JKT48 kerep kalebu ing program musik TV. ing [[SCTV]], JKT48 tampil ing acara [[Inbox]] lan iPop. anggotane uga tampil ing [[100% Ampuh]] lan Lampion 100% Cinta saka [[Global TV]], lan uga Dahsyat RCTI. Ing [[Indosiar]] dheknen manggung ing [[Hitzteria]].<ref>http://jkt48.com/news-id.html#top {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120319081012/http://jkt48.com/news-id.html#top |date=2012-03-19 }} Berita Terbaru saka website resmi JKT48</ref> tembang sing digawa member JKT48 yaiku Heavy Rotation lan [[Aitakatta]] versi basa Indonésia. Diwiwiti saka [[Otsuka Indonésia]] karo [[Pocari Sweat]], perusahaan-perusahaan [[Jepang]] ing [[Indonésia]] ndawuhi JKT48 dadi bintang iklan produk lan layanan produsèn iku. [[Rakuten]] kerjasama kaliyan [[MNC Media]] ndawuhi JKT48 kanggo iklan Rakuten Belanja Online.<ref>[http://news.livedoor.com/article/detail/6228122/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131115509/http://news.livedoor.com/article/detail/6228122/ |date=2012-01-31 }} JKT48が楽天のインドネシアECモールのCMに登場！</ref> [[Kao]] nganggo JKT48 kanggo iklan [[Laurier]], lan [[Yamaha]] nganggo JKT48 awujud iklan pit montor [[Mio J]].<ref>{{cite web |url=http://www.chunichi.co.jp/article/shizuoka/20120229/CK2012022902000135.html |title=東南アジアに製品研究開発の拠点を　ヤマハ発・柳社長にインタビュー |author= |date=2012-02-29 |work= |publisher=Chunichi Shimbun |accessdate=2012-03-29 }}{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Sharp]] Electronics Indonésia nganggo JKT48 kanggo kagiyatan promosi.<ref>{{cite web |url=http://www.hariansumutpos.com/2012/03/28190/sharp-indonesia-gandeng-jkt48.htm |title=Sharp Indonésia Gandeng JKT48 |author= |date=2012-03-07 |work= |publisher=Sumut Post |accessdate=2012-03-29 |archive-date=2012-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120312220437/http://www.hariansumutpos.com/2012/03/28190/sharp-indonesia-gandeng-jkt48.htm |url-status=dead }}</ref> JKT48 nyanyi 2 tembang kanggo promosi ing acara galèri produk Sharp (Sharp konten) ing [[Best Denki]], [[Senayan City]], 4 Maret 2012.<ref>{{cite web |url=http://trendy.nikkeibp.co.jp/article/pickup/20120307/1039954/ |title=JKT48起用！ シャープがインドネシアでシェア拡大狙う |author= |date= |work=大河原克行 |publisher=Nikkei Trendy net |accessdate=2012-03-29}}</ref> JKT48 manggung kaliyan [[AKB48]] ing konser ''J-Pop Culture Festival 2012'' ning [[Balai Kartini]], Jakarta, 25 Fèbruari 2012. Festival punika awujud saka kerjasama [[Kedutaan Besar Jepang]] ing Jakarta karo [[Japan Foundation]] Jakarta, [[Kemeterian Pariwisata lan Ékonomi Kreatif]] Indonésia, Komunitas Alumni Jepang ing Indonésia, lan [[Universitas Al-Azhar Indonésia]].<ref>{{cite web |url=http://www.id.emb-japan.go.jp/jpopculfest.html |title=Japan Pop Culture Festival (25 - 26 Februari 2012) |author= |date=2012-01-31 |work= |publisher=Kedutaan Besar Jepang di Indonésia |accessdate=2012-03-29}}</ref> Konser JKT48 dirawuhi nganti 3.000 penonton,<ref>{{cite web |url=http://www.47news.jp/CN/201202/CN2012022501001699.html |title=ＡＫＢ４８、ジャカルタで公演　Ｊポップ紹介イベント |author= |date=2012-02-25 |work= |publisher=47 News |accessdate=2012-03-29}}</ref> kalebu uga ''[[Otaku|wota]]'' sing nyeluki lan nyemangati ''[[Wotagei|mix]]'' ing basa Jepang.<ref>{{cite web |url=http://mainichi.jp/enta/geinou/news/20120226spn00m200003000c.html |title=ＡＫＢ４８：インドネシアでＪＫＴと“合体”ライブ！ |author= |date= |work= |publisher=Mainichi Shimbun |accessdate=2012-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120301083557/http://mainichi.jp/enta/geinou/news/20120226spn00m200003000c.html |archivedate=2012-03-01 |url-status=dead }}</ref> Ing 17-20 mei 2012, JKT48 nglakoaké debut ing tèater sawatara, gedung Nyi Ageng Sèrang, Pasar Fèstival, Kuningan Jakarta Selatan. JKT48 gawa sètlist (album konsèr) "[[Pajama Drive]]" ing vèrsi basa Indonésia. Ing tanggal 17 Juli 2012, JKT48 tampil ''live'' ing acara télévisi bertajuk ''Mega Konsèr JKT48'' sing ditampilaké [[RCTI]]. ana 10 tembang luwih sing digawa déning JKT48 ing konsèr iku. Teater resmi Permanen JKT48 ngadhek padha 8 September 2012 ing lantai 4 mal [[fX Lifestyle X'nter]], Sudirman, Jakarta. JKT48 tetep nampilake ''Pajama Drive'' sing sadurungé wis ditampilake ing gedung teater sawatara lan uga ''Mega Konser JKT48''. setlist pajama drive wis tau ditampilake nganti kaping 3 konser, yaiku (17–20 Mèi, 14–17 Juni, dan 13–15 Juli 2012) ing gedung Nyi Ageng Sèrang, Pasar Fèstival, Kuningan Jakarta Selatan. Lan [[Pasaraya Grande]], [[Blok M]]. Perayaan Tanggap Warsa JKT48 ditindakaké ing Teater JKT48, 23 desember 2012, lan langsung tayang olèh [[RCTI]] ing acara ''[[Dahsyat]]''. Acara Dimulai dengan pengumuman setlist anyar "[[Aturan Anti Cinta]]" (''Renai Kinshi Jourei'') sebagai sesirah pertunjukan teater salajengipun ing tanggal 26 desember 2012. Ing acara tanggap warsa iku, penonton uga dikei CD Promo tembang sing nganggo basa indonesia saka JKT48, yaiku: "[[Heavy Rotation]]", "[[Baby! Baby! Baby!]]", "[[Ponytail to Chou Chou]]" ("Ponytail lan Shu-shu"), uga nurut "[[Kimi no Koto ga Suki Dakara]]" ("Karena Kusuka Dirimu"), sing pendhak isi CDne 1 waé. 4 CD tersebut kalebu CD promosi Album JKT48 ing arep didol wulan Januari 2012. [[Gambar:Renai kenshi jourei.jpg|250px|jmpl|ka|setlist 2 Renai kenshi jourei]] Konser ''JKT48 First Anniversary Event'' digelar ing Gedung Bulutangkis Senayan, uga tanggal 23 desember 2012. Ing konser tersebut diumumkan pangadhekan Tim J sisan panganggkatan 22 anggota génerasi kaping pisan JKT48 uga kalebu [[Aki Takajo]] lan [[Haruka Nakagawa]] sing ditransfer saka [[AKB48]] sebagai anggota Tim J. [[Devi Kinal Putri]] diangkat dadi Kapten Tim J. ing konser iku, JKT48 kapisan nggawa tembang "Hikouki Gumo" saka setlist "[[Aturan Anti Cinta]]". Aki Takajo dadi posisi sentral ing lagu "[[Karena Kusuka Dirimu]]" sing digawa tim J,<ref>{{cite news|title=JKT48:1月に初のCD発売決定　高城&仲川も公演デビューへ|author=|url=http://mainichi.jp/mantan/news/20121224dyo00m200022000c.html|newspaper=Mainichi jp|date=2012-12-24|accessdate=2012-12-24|archiveurl=https://archive.ph/20130423085946/http://mainichi.jp/mantan/news/20121224dyo00m200022000c.html|archivedate=2013-04-23|url-status=dead}}</ref> lan Generasi 2 JKT48 nggawa lagu "[[Aitakatta]]". == Manggung Ning [[Jepang]] == [[Gambar:JKT48 ing jepang-1.jpg|250px|jmpl|ka|JKT48 manggung ning jepang]] === Taun 2011 === JKT48 manggung ing jepang kapisan ing acara konser AKB48 ''Kōhaku Taikō Uta Gassen'', tanggal 20 desember 2011 ing [[Tokyo Dome City Hall]]. enemlas anggotaning JKT48 manggung ing konser kulawarga gedhi [[AKB48]], [[SKE48]], [[NMB48]], lan [[HKT48]]. ing konser iku, JKT48 didelok nganti 2.000 Penonton ing Tokyo Dome City Hall, koser iku uga ditampilake ing 113 layar gedung biyoskup ing kabehe Jepang, uga ing [[Youtube]] lan [[Google+]].<ref name=hatsu /> ing koser punika, Kulawarga gedhen AKB48 ing kabehe persoline wonten 155 manungsa dipar dadi rong tim, tim abang lan tim putih sing pendhak ngusahakake kaprigelan pendhak tim.<ref>{{cite web |url=http://hochi.yomiuri.co.jp/entertainment/news/20111221-OHT1T00026.htm |title=ＡＫＢら総勢１５５人が「紅白対抗歌合戦」ファン２０００人熱狂！ |author= |date=2011-12-21 |work= |publisher=Sports Hochi |accessdate=2012-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111220235358/http://hochi.yomiuri.co.jp/entertainment/news/20111221-OHT1T00026.htm |archivedate=2011-12-20 |url-status=dead }}</ref> JKT48 kalebu ing tim abang, enemlas anggotaning JKT48 tampil ing panggung dadi bintang tamu kaliyan kejutan kanggé penonton.<ref name=hatsu>{{cite web |url=http://natalie.mu/music/news/61616 |title=AKB48、初の紅白歌合戦イベントは大島優子率いる白組優勝 |author= |date=2011-12-21 |work= |publisher=Natalie |accessdate=2012-03-29}}</ref> Amerga wakil tim abang, JKT48 manggung gawa tembang "[[Aitakatta]]" ing basa indonesia, ngadu lawan [[HKT48]] saka tim putih gawa tembang ''Te o Tsunaginagara''.<ref>{{cite web |url=http://www.scramble-egg.com/artist/akb48/161_kouhaku2011_2.htm |title=AKB48紅白対抗歌合戦(2011年)取材レポート(2) |author= |date=2011-12-27 |work= |publisher=Scramble Egg |accessdate=2012-03-29}}</ref> Nalika [[21 Dhésèmber]] [[2012]], JKT48 kalebu ing acara Televisi Fuji TV yaiku Waratte Iitomo! nembangake "[[Aitakatta]]" sing lirik lagune nganggo basa Indonésia.<ref>{{cite web |url=http://japan.techinsight.jp/2011/12/jkt48-iitomo-hatutojyou201112.html |title=会いたかったDenganmu…」。JKT48が“いいとも”でテレビ番組に初登場。 |author= |date=2011-12-21 |work= |publisher=Techinsight |accessdate=2012-03-29 |archive-date=2022-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027120709/https://japan.techinsight.jp/2011/12/jkt48-iitomo-hatutojyou201112.html |url-status=dead }}</ref> Enem anggota JKT48 yaiku: [[Shania Junianatha|Shania]], [[Cleopatra Djapri|Cleopatra]], [[Rena Nozawa|Rena]], [[Nabilah Ratna Ayu Azalia|Nabilah]], [[Melody Nurramdhani Laksani|Melody]], lan [[Ayana Shahab|Ayana]] tampil ing acara promosi pariwisata Indonésia sing dianakake [[Garuda Indonésia]] ning [[Papan Anggegana Internasional Narita]], [[24 Dhésèmber]] [[2011]].<ref>{{cite web |url=http://www.j-cast.com/mono/2011/12/24117448.html |title=JKT48が成田でイベント　会場から「かわいい！」 |author= |date=2011-12-24 |work= |publisher=J-Cast |accessdate=2012-03-29 |archive-date=2012-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120511124911/http://www.j-cast.com/mono/2011/12/24117448.html |url-status=dead }}</ref> == Anggota == <div style="float: left; vertical-align: top; white-space: nowrap; margin-right: 1em;"> ===Tim J <ref name="members">{{Cite web|url= http://www.jkt48.com/memberlist-id.html|title= JKT48 Member Profiles|date= |accessdate= 2011-11-03|publisher= JKT48|archive-date= 2012-09-19|archive-url= https://web.archive.org/web/20120919220625/http://jkt48.com/memberlist-id.html|url-status= dead}}</ref>=== pangadekan tim J ing konser JKT48 First Anniversary Event 23 Dhésèmber 2012. Generasi kaping pisan uga [[Aki Takajo]] lan [[Haruka Nakagawa]] kalebu Tim J JKT48. Kapten saka Tim J yaiku [[Devi Kinal Putri]]. {| class="wikitable sortable" ! Jeneng lengkap !! Tanggal lair |- | bgcolor="ccffcc"|[[Rica Leyona]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1991|8|19}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Diasta Priswarini]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1991|9|9}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Aki Takajo]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1991|10|3}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Nakagawa Haruka]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1992|2|10}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Melody Nurramdhani Laksani]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1992|3|24}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Sendy Ariani]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1993|8|12}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Jessica Veranda Tanumihardja]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1993|8|19}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Stella Cornelia]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1994|11|3}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Ghaida Farisya]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1995|5|29}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Rezky Wiranti Dhike]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1995|11|22}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Devi Kinal Putri]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1996|1|2}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Jessica Vania Widjaja]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1996|1|22}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Frieska Anastasia Laksani]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1996|3|4}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Sonya Pandarmawan]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1996|5|18}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Cindy Gulla]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1997|5|29}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Ayana Shahab]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1997|6|3}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Delima Rizky]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1997|10|25}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Sonia Natalia]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1997|12|17}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Beby Chaesara Anadila]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1998|3|18}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Gabriela Margareth Warouw]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1998|4|11}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Rena Nozawa]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1998|5|6}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Shania Junianatha]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1998|6|27}} |- | bgcolor="ccffcc"|[[Nabilah Ratna Ayu Azalia]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1999|11|11}} |} === Transfer saka AKB48 === {{col|2}} {| class="wikitable sortable" |- ! Jeneng Jangkep !! Tanggal lair |- | bgcolor="ccffcc"| [[Aki Takajo]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1991|10|3}} |- | bgcolor="ccffcc"| [[Haruka Nakagawa]] || bgcolor="ccffcc" align="right"|{{birth date and age|1992|2|10}} |} {{end-col}} === ''Kenkyuusei'' Generasi kaping pindo<ref name="Angotane JKT48">{{Cite web|url= http://jkt48.com/member/list-2nd?lang=id|title= JKT48 Profil Anggota|date= |accessdate= 2012-11-04|publisher= JKT48|archive-date= 2012-10-31|archive-url= https://web.archive.org/web/20121031151653/http://www.jkt48.com/member/list-2nd?lang=id|url-status= dead}}</ref>=== {| class="wikitable sortable" ! Jeneng Lengkap !! Tanggal lair |- | [[Alicia Chanzia]] || bgcolor="ccffcc" align="right" | {{birth date and age|1999|5|24}} |- | [[Annisa Athia]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1997|10|8}} |- | [[Cindy Yuvia]] <ref>{{cite web|url=https://www.shukanbunshun.com/2019/04/cindy-yuvia-ingin-menikah-usai-graduate.html|title=Cindy Yuvia Ingin Menikah JKT48 Graduate|date=2019-03-16|accessdate=2019-03-17|publisher=Shukan Bunshun|language=Indonesian|archive-date=2019-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402210308/https://www.shukanbunshun.com/2019/04/cindy-yuvia-ingin-menikah-usai-graduate.html|url-status=dead}}</ref> || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1998|1|14}} |- | [[Della Delila]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1998|11|15}} |- | [[Dellia Erdita]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1996|12|19}} |- | [[Dena Siti Rohyati]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1997|3|15}} |- | [[Dwi Putri Bonita]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1997|11|17}} |- | [[Fakhiryani Shafariyanti]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1995|7|14}} |- | [[Intar Putri Kariina]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1997|10|23}} |- | [[Jennifer Hanna]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1998|1|26}} |- | [[Jennifer Rachel Natasya]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1999|4|10}} |- | [[Lidya Maulida Djuhandar]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1996|8|17}} |- | [[Nadhifa Karimah]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1995|11|24}} |- | [[Nadila Cindi Wantari]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1998|9|23}} |- | [[Natalia|Natalia JKT48]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1996|12|28}} |- | [[Noella Sisterina]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1997|11|16}} |- | [[Novinta Dhini]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1995|11|26}} |- | [[Octi Sevpin]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1997|10|7}} |- | [[Olivia Robberecht]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1997|5|21}} |- | [[Priscillia Sari Dewi]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1999|4|5}} |- | [[Ratu Vienny Fitrilya]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1996|2|23}} |- | [[Riskha Fairunissa]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1996|3|22}} |- | [[Rona Anggreani]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1995|3|19}} |- | [[Saktiya Oktapyani]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1995|10|1}} |- | [[Shinta Naomi]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1994|6|4}} |- | [[Sinka Juliani]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1996|6|4}} |- | [[Thalia]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1996|12|22}} |- | [[Thalia Ivanka Elizabeth]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1999|6|29}} |- | [[Viviyona Apriani]] || bgcolor="ccffcc" align="right"| {{birth date and age|1994|4|13}} |} </div> <div style="float: left; vertical-align: top; white-space: nowrap; margin-right: 1em;"> === Mantan anggota === ==== Generasi Kaping pisan ==== {| class="wikitable" |- ! Jeneng !! Tanggal lair !! Tanggal lulus |- | [[Siti Gayatri]] || align="right"|{{birth date and age|1993|3|11}} || 12 Fèbruari 2012<ref name="pengumuman 2012-2-12">{{cite web |url=http://www.facebook.com/notes/jkt48/pengumuman-pengunduran-diri-siti-gayatri-dan-intania-pratama-ilham/332945136748536 |title=Wara-wara Pengunduran Diri Siti Gayatri dan Intania Pratama Ilham |date=2012-02-12 |publisher=JKT48 |accessdate=2013-01-20}}</ref> |- | [[Intania Pratama Ilham]] || align="right"|{{birth date and age|1991|7|19}} || 12 Fèbruari 2012<ref name="pengumuman 2012-2-12" /> |- | [[Allisa Astri]] || align="right"|{{birth date and age|1990|6|23}} || 10 Mèi 2012<ref name="perihal 105">{{cite web |url=http://jkt48.com/news/detail/id/38?lang=id |title=Perihal Fahira Al Idrus dan Allisa Astri |date=2012-05-10 |publisher=JKT48 Official Web Site |accessdate=2013-01-20 }}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[Fahira al-Idrus]] || align="right"|{{birth date and age|1998|7|27}} || 10 Mèi 2012<ref name="perihal 105" /> |- | [[Neneng Rosediana]] || align="right" | {{birth date and age|1999|1|24}} || 25 November 2012<ref name="beritaochi">{{Cite web |url=http://www.jkt48.com/news/detail/id/85?lang=id |title= Mengenai Neneng Rosdiana |date=|accessdate= 2012-11-21|publisher= JKT48}}</ref> |- | [[Cleopatra Djapri]] || align="right" |{{birth date and age|1993|12|20}} || 10 Dhésèmber 2012<ref name="beritacleo">{{Cite web |url=http://www.jkt48.com/news/detail/id/91?lang=id |title= Mengenai Cleopatra Japri |date=|accessdate= 2012-12-10|publisher= JKT48}}</ref> |- | [[Alissa Galliamova]] || align="right" |{{birth date and age|1993|8|28}}}} || 16 Januari 2013<ref name="beritamova">{{Cite web |url=http://www.jkt48.com/news/detail/id/108?lang=id |title= Mengenai Alissa Galliamova |date=|accessdate= 2013-01-22|publisher= JKT48}}</ref> |} ==== Generasi Kaping Pindo ==== {| class="wikitable" |- ! Nama !! Tanggal lair !! Tanggal lulus |- | Althea Callista || align="right" | {{birth date and age|1997|7|11}}}} || 10 Januari 2013<ref name="Mengenai20130110">{{cite web |url=http://www.jkt48.com/news/detail/id/102?lang=id |title=Mengenai Althea Callista dan Nurhalima Oktavianti |date=2013-01-10 |publisher=JKT48 Official Web Site |accessdate=2013-01-10}}</ref> |- | Nurhalima Oktavianti || align="right" | {{birth date and age|1996|10|18}}}} || 10 Januari 2013<ref name="Mengenai20130110" /> |} </div> <div style="float: left; vertical-align: top; margin-right: 1em;">- == Diskografi == Temabang saka basa Jepang, sing digubah ning basa Indonésia: Singgel: ;AKB48 * "[[Heavy Rotation (lagu AKB48)|Heavy Rotation]]" (versi Indonésia), [[video musik]], 14 Januari 2012 * "[[Aitakatta|Aitakatta/Ingin Bertemu]]" (versi Indonésia), Fèbruari 2012 * "[["Kimi no Koto ga Suki Dakara"|Kimi no Koto ga Suki Dakara/Karena Ku Suka Dirimu]] (versi Indonésia), Maret 2012 * "[[Ponytail to shushu]]" (versi Indonésia), Juni 2012 * "[[Baby! Baby! Baby!]]" (versi Indonésia), Juli 2012 * "[[Oogoe Diamond]] (versi Indonésia), Januari 2013 * "[[Namida Surprise!]] (versi Indonésia), Januari 2013 ;SKE48 * "[[Gomen ne, Summer]] (Maafkan, Summer)" (versi Indonésia) Dhésèmber 2012 ;NMB48 * "[[Kitagawa Kenji]] (Versi Indonésia) Januari 2013 ;Tim J JKT48 * Setlist 1 "[[Pajama Drive|Pajama Drive Setlist]] ** "[[Hissatsu Teleport]]" (versi Indonésia), Agustus 2012 ** "[[Shiroi Shirts]]" (versi indonesia), September 2012 ** "[[Pajame Drive]]" (versi indonesia), September 2012 ** "[[Inochi no Tsukaimichi]]" (versi indonesia), September 2012 ** "[[Suifu wa Arashi ni Yume wo Miru]]" (versi indonesia), Oktober 2012 ** "[[Two Years Later]]" (versi indonesia), Oktober 2012 ** "[[Kagami no Naka no Jean Da Arc]]" (versi indonesia), Oktober 2012 ** "[[Temodemo no Namida]]" (versi indonesia), Oktober 2012 ** "[[Tenshi No Shippo]]" (versi indonesia), Oktober 2012 ** "[[Junjou Shugi]]" (versi indonesia), Oktober 2012 ** "[[Gokigen Naname na Mermaid]]" (versi indonesia), Oktober 2012 ** "[[Futari Nori no Jitensha]]" (versi indonesia), Oktober 2012 ** "[[overture]]" (versi indonesia), Oktober 2012 * Setlist 2 "[[Renai Kinshi Jourei|Renai Kinshi Jourei Setlist]] ** "[[Nagai Hikari]] (Cahaya Panjang), Januari 2013 ** "[[Squall no Aida Ni]] (Di Tengah Hujan Badai Tiba-Tiba), Januari 2013 ** "[[JK Nemurihime]] (Gadis SMA Putri Tidur), Januari 2013 ** "[[Kimi ni Au Tabi Koi wo Suru]] (Jatuh Cinta Setiap Bertemu Denganmu), Januari 2013 ** "[[Kuroi Tenshi]] (Malaékat Hitam): ((C)Melody,Gaby,Jeje), Januari 2013 ** "[[Heart Gata Virus]] (Virus Tipe Hati): (C)Haruka,Rena,Ayana, Januari 2013 ** "[[Renai Kinshi Jourei]] (Aturan Anti Cinta) ((C)Akicha,Ve,Beby), Januari 2013 ** "[[Tsundere!]] ((C)Nabila,Cindy,Sendy), Januari 2013 ** "[[Manatsu no Christmas Rose]] (Mawar Natal Mangsa Panas):((C)Shania,Dhike,Kinal,Ghaida), Januari 2013 ** "Switch, Januari 2013 ** "109, Januari 2013 ** "[[Hikoukigumo]] (Jejak Awan Pesawat), Januari 2013 ** "[[Ano koro no Sneakers]] (Sneakers Waktu Itu), Januari 2013 ** "[[JKT Sanjou!]] (JKT Datang!), Januari 2013 ** "[[Namida no Shinkokyuu]] (Nafas Dalam Air Mata), Januari 2013 ** "[[Oogoe Diamond]] (Teriakan Berlian), Januari 2013 ;TEAM Kenkyusei * "[[Hissatsu Teleport]]" (versi Indonésia), Dhésèmber 2013 * "[[Shiroi Shirts]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Pajame Drive]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Inochi no Tsukaimichi]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Suifu wa Arashi ni Yume wo Miru]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Two Years Later]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Kagami no Naka no Jean Da Arc]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Temodemo no Namida]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Tenshi No Shippo]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Junjou Shugi]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Gokigen Naname na Mermaid]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[Futari Nori no Jitensha]]" (versi indonesia), Januari 2013 * "[[overture]]" (versi indonesia), Januari 2013 == Penampilan == === Indonésia === ==== Acara varietas ==== * ''[[JKT48 School]]'' ==== Konser ==== * ''J-Pop Culture Festival 2012'', Balai Kartini, Jakarta, 25 Fèbruari 2012 * ''Konser Cinta Jakarta'', [[RCTI]], 22 Juni 2012 * ''Konser Terbaik [[Anugerah Musik Indonésia 2012|15th AMI Awards 2012]]'', 9 Juli 2012 di [[RCTI]] * ''Mega Konser JKT48'', RCTI, 17 Juli 2012 * ''Mahakarya RCTI 23 Tahun'', RCTI, 8 Agustus 2012 * ''Konser Super Dahsyat'', RCTI, 1 September 2012 * ''Pista Lamp10n'', [[Global TV]], 8 Oktober 2012 * ''Konser 'AMA21NG' Ulang Tahun Ke-21 MNCTV'', [[MNCTV]], 20 Oktover 2012 * ''11th Anniversary Concert Kota Wisata Batu'' (10 November 2012, Alun-alun Kota Batu, Jawa Wétan) * ''HUT Emas Seskoal 50 Anniversary'' (17 November 2012, Pasisir Karnaval Ancol, Jakarta) * ''Konser Super Dahsyat "Hello Goodbye"'', RCTI, 26 November 2012 * ''Salut Indonésia 2012'', Global TV, 2 Dhésèmber 2012 * ''JKT48 First Anniversary Event'', 23 Dhésèmber 2012, Gedung Bulutangkis Senayan, Jakarta * ''Konser Cinta " Sendiri Itu Seru'', 13 Fèbruari 2013 * ''Konser JKT48: Warnai Harimu'', 17 Fèbruari 2013 ==== Penampilan Non Konser ==== * ''Festival Jak-Japan Matsuri 2012'', Jakarta, 23 dan 30 September 2012 * ''HAI Day'', Parkir Timur Senayan, Jakarta, 27 Oktober 2012 * ''Perayaan HUT Kota Batu Ke-11'', Malang, Jawa Wétan, 10 November 2012 * ''Pekan Produk Kreatif Indonésia 2012'', Epicentrum Walk, Jakarta, 21 November 2012 * ''Yahoo! OMG Award 2012'', Balai Kartini, Jakarta, 24 November 2012 * ''Jelajah TKP (Perayaan Ulang Tahun KASKUS Ke-13)''. Tenis Indoor Senayan, 25 November 2012 ==== Televisi ==== * ''[[100% Ampuh]]'', 3 Dhésèmber 2011 di [[Global TV]] * ''[[100% Ampuh]]'', 17 Dhésèmber 2011 di Global TV * ''[[Inbox]]'', 26 Januari 2012 di [[SCTV]] * ''[[I-Pop]]'', 28 Januari 2012 di [[SCTV]] * ''[[100% Ampuh]]'', 29 Januari 2012 di Global TV * ''[[100% Ampuh]]'', 10 Fèbruari 2012 di Global TV * ''[[Hitzteria]]'', 13 Fèbruari 2012 di [[Indosiar]] * ''[[A-POP]]'', 18 Fèbruari 2012 di [[Sindo TV]] * ''[[100% Lampion Cinta]]'', 22 Fèbruari 2012 di Global TV * ''[[Fokus Selebriti]]'', 22 Fèbruari 2012 di Global TV * ''[[Obsesi]]'', 27 Fèbruari 2012 di Global TV * ''[[A-POP]]'', 18 Maret 2012 di Sindo TV * ''[[100% Ampuh]]'', 10 Maret 2012 di Global TV * ''[[Teenlicious]]'', 11 Maret 2012 di Global TV * ''[[Inbox]]'', 12 Maret 2012 di [[SCTV]] * ''[[Brownies]]'', 14 Maret 2012 di [[Trans7]] * ''[[Bukan Empat Mata]]'', 29 Maret 2012 di Trans7 * ''[[100% Ampuh]]'', 1 April 2012 di Global TV * ''[[100% Ampuh]]'', 8 April 2012 di Global TV * ''[[Putih Abu Abu]]'', 8 April 2012 (Episode 56) di SCTV * ''[[Warna]]'', 10 April 2012 di [[Trans7]] * ''[[100% Ampuh]]'', 14 April 2012 di Global TV * ''[[Indonésia Beraksi]]'', 27 April 2012 di [[MNCTV]] * ''[[Kungfu Chef]]'', 5 Mèi 2012 di Global TV * ''[[Inter Milan Summer Tour 2012]]'', 23 Mèi 2012 di RCTI * ''[[Teenlicous]]'', 27 Mèi 2012 di Global TV * ''[[Hitam Putih]]'', 3 Juni 2012 di [[Trans7]] * ''[[Comedy Project]]'', 4 Juni 2012 di [[Trans TV]] * ''[[Anugerah Musik Indonésia 2012|15th AMI Awards 2012]]'', 4 Juli 2012 di [[RCTI]] * ''Konser Terbaik [[Anugerah Musik Indonésia 2012|15th AMI Awards 2012]]'', 9 Juli 2012 di [[RCTI]] * ''JKT48 2nd Generation Audition'', 29 September 2012, RCTI * ''JKT48 2nd Generation Final Audition'', 6 Oktober 2012, RCTI * ''Konser 'AMA21NG' Ulang Tahun Ke-21 MNCTV'', 20 Oktober 2012 di [[MNCTV]] * ''[[Opera Van Java]]'', 24 Oktober 2012 di [[Trans7]] * ''JKT48 2nd Generation Road To Japan'', 27 Oktober 2012, RCTI * ''JKT48 2nd Generation Final Audition in Japan'', 17 November 2012, RCTI * ''[[Sedap Malam]]'', 21 November 2012 di RCTI * ''[[Indonésia Mencari Bakat]]'', 19 Januari 2012 di Trans TV * ''[[Idola Cilik]]'', 3 Fèbruari 2013 di RCTI * ''[[Hitam Putih]]'', Fèbruari 2013 di [[Trans7]] * ''[[Coboy Junior Show]]'', 7 Fèbruari 2013 di [[ANTV]] * ''[[Insert]]'', 12 Fèbruari 2013 di [[Trans TV]] * "[[Mel's Update]]" Episode 95, 13 Fèbruari 2013 di ANTV ==== Pertunjukan teater ==== ===== Teater Sawetara ===== * ''JKT48 1st Theater Live "[[Pajama Drive]]"'', Nyi Ageng Serang, Pasar Festival, Kuningan Jakarta Selatan, 17-20 Mèi 2012 * ''JKT48 June 2012 Theater "[[Pajama Drive]]"'', Studio 7 Pasaraya Grande Blok M Jakarta, 14-17 Juni 2012 * ''JKT48 July 2012 Theater "[[Pajama Drive]]"'', Studio 7 Pasaraya Grande Blok M Jakarta, 13-15 Juli 2012 ===== Teater JKT48 ===== * Generasi 1 "[[Team A 5th Stage "Renai Kinshi Jourei"#Pertunjukan JKT48 Team J 1st Stage "Renai Kinshi Jourei"|Pajama Drive]]" (8 September 2012–13 Dhésèmber 2012) * Tim J "[[Renai Kinshi Jourei]]" (26 Dhésèmber 2012–) * Generasi 2 "[[Team B 3rd Stage "Pajama Drive"#Pertunjukan Teater Generasi 2 JKT48 "Pajama Drive"|Pajama Drive]]" (11 Januari 2013–) ==== Iklan ==== * [[Pocari Sweat]] "Youth, Sweat, Beautiful" (Dhésèmber 2011) *: Lagu iklan: "[[Heavy Rotation (lagu AKB48)|Heavy Rotation]]" (versi Indonésia/versi Jepang) * [[Rakuten]]<ref>{{cite web |url=http://news.livedoor.com/article/detail/6228122/ |title=JKT48が楽天のインドネシアECモールのCMに登場！ |author= |date=2012-01-27 |work= |publisher=RBB Today |access-date=28 Januari 2012 |archive-date=2012-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120131115509/http://news.livedoor.com/article/detail/6228122/ |url-status=dead }}</ref> * [[Laurier]] "Active Day", Laurier "Relax Night" *: Lagu iklan: "[[Kimi no Koto ga Suki Dakara|Kimi no Koto ga Suki Dakara/Karena Ku Suka Dirimu]]" (versi Indonésia) * [[Yamaha]] Indonésia, Mio J *: Lagu iklan: "[[Aitakatta|Aitakattta/Ingin Bertemu]]" * [[Pocari Sweat]] "Heavy Rotation Dance Cover" *: Lagu iklan: "Heavy Rotation" * [[Biore]] Body Foam: Freshy Blossom: Stella, Melody, Dhike *: Lagu iklan: "[[Ponytail to Shushu]]" * [[Sharp Corporation|Sharp]] Aquos *: Lagu iklan: "[[Baby! Baby! Baby!]]" * [[Pocari Sweat]] "Love Letter": Nakagawa,Shania,Takajo,Nakagawa *: Lagu iklan: "[[Gomen ne, Summer]]" (versi Jepang) * [[Pocky]] JKT48 Member *: Lagu iklan: "[[Baby! Baby! Baby!]]" * [[Pocari Sweat]] "Movie": Shania, Takajo,Melody,Nakagawa *: Lagu iklan: "[[Gomen ne, Summer]]" (versi Jepang) * [[Pocari Sweat]] "Presentation": Takajo,Melody,Shania,Nakagawa *: Lagu iklan: "[[Gomen ne, Summer]]" (versi Jepang) ==== Majalah ==== * ''[[Teen]]'' edisi 278 * ''[[GADIS]]'' 8-17 Mèi 2012 * ''[[HAI]]'' edisi 34, 20-27 Agustus 2012 * ''The 1st Official Guide Book "LOVE JKT48"'' (14 September 2012) * ''[[NYLON]]'' Indonésia November 2012, RADAR "Bright Young Things" (Melody, Veranda, Ghaida, Ayana, Nabilah, Shania, Stella) * ''[[HAI]]'' Senin, 24 Dhésèmber 2012 === Jepang === ==== Konser ==== * ''1st AKB48 Kōhaku Taikō Uta Gassen'' ([[20 Dhésèmber]] [[2011]], [[Tokyo Dome City Hall]]), 16 anggota * ''AKB48 Request Hour Setlist Best 100 2012'' ([[20 Januari]] [[2012]], Tokyo Dome City Hall), 12 anggota, sebagai ''[[encore (konser)|ancora]]''<ref>{{cite web |url=http://www.scramble-egg.com/artist/akb48/166setlist2012_2.htm |title=AKB48 リクエストアワー セットリストベスト100 2012(2日目) |author= |date=2012-01-21 |work= |publisher=Scramble Egg |access-date=23 Januari 2012 |language=Jepang}}</ref> * ''AKB48 Gyoumu Renraku. Tanomuzo, Katayama Buchou!'' (23-25 Maret 2012, [[Saitama Super Arena]]) * ''AKB48 in Tokyo Dome "1830m no Yume"'' (24-26 Agustus 2012, [[Tokyo Dome]]), 16 anggota * ''2nd AKB48 Kōhaku Taikō Uta Gassen'' ([[17 Dhésèmber]] [[2012]], [[Tokyo Dome City Hall]]), 16 anggota ([[Aki Takajo]], [[Haruka Nakagawa]], [[Ayana Shahab|Ayana]], [[Beby Chaesara Anadila|Beby]], [[Cindy Gulla|Cindy]], [[Devi Kinal Putri|Kinal]], [[Ghaida Farisya|Ghaida]], [[Jessica Vania]], [[Melody Nurramdhani Laksani|Melody]], [[Nabilah Ratna Ayu Azalia|Nabilah]], [[Rena Nozawa|Rena]], [[Rezky Wiranti Dhike|Dhike]], [[Sendy Ariani|Sendy]]) ==== Televisi ==== * [[Morita Kazuyoshi]] Hour, ''[[Waratte Iitomo!]]'' ([[21 Dhésèmber]] [[2011]], [[Fuji TV]]) * ''[[Seyanen!]]'' (Ōmisoka RokeSP Kettei! Ima Kore Mite Hoshii Taisho!) ([[31 Dhésèmber]] [[2011]], [[Mainichi Broadcasting System|MBS]]), wewengkon tayang Kansai dan sekitarnya * ''[[Kōhaku Uta Gassen]]'' ([[31 Dhésèmber]] [[2011]], [[NHK]]) * ''[[AKB to Chome Chome!]]'' ([[13 September]], [[27 September]] [[2012]], [[Yomiuri Telecasting Corporation|YTV]]), wewengkon tayang Kansai dan sekitarnya * ''[[Shukan AKB]]'' ([[14 September]], [[21 September]], [[28 September]] [[2012]], [[TV Tokyo]]) * ''[[J-Melo]]'' ([[15 Oktober]] [[2012]], [[NHK]]) ==== Iklan ==== * Nameraka Honpo, [[Tokiwa Pharmaceuticals]] (16 April 2012–) ==== Majalah ==== * ''[[TVnavi]]'' (24 Januari 2012), 16 anggota * ''[[BEAUTIFUL Lady & TELEVISION|BLT]]'' (24 Januari 2012), bersama [[Ayana Shahab|Ayana]], [[Shania Junianatha|Shania]], [[Cleopatra Japri|Cleopatra]], [[Rena Nozawa|Rena]], [[Sonya Pandarmawan|Sonya]], dan [[Jessica Veranda|Jessica]]. * ''[[smart (kalawarta)|smart]]'' (24 Januari 2012), 3 anggota ([[Nabilah Ratna Ayu Azalia|Nabilah]], [[Ghaida Farisya|Ghaida]], [[Sonya Pandarmawan|Sonya]]). * ''[[Nikkei Entertainment!]]'' (3 Fèbruari 2012), 16 anggota (wawancara dengan Nozawa, Shania, dan Jessica Veranda) * ''[[Shūkan Shōnen Magazine]]'' (15 Fèbruari 2012), 6 anggota (Jessica Veranda, Shania, Frieska, Stella, Dhike, Nozawa) * ''[[Magazine Special]]'' (20 Maret 2012) * ''[[Manga Action]]'' (18 Dhésèmber 2012), foto sampul, poster, dan sesi pemotretan di Jakarta: Nakagawa, Takajo, [[Ayana Shahab|Ayana]], [[Nabilah Ratna Ayu Azalia|Nabilah]], [[Stella Cornelia|Stella]], [[Jessica Veranda|Ve]], [[Shania Junianatha|Shania]], [[Melody Nurramdhani Laksani|Melody]] == Bebungah == {| class="wikitable" |- ! Taun ! Acara ! Nominasi ! Karya ! Kasil |- | rowspan="6"| 2012 | Yahoo! OMG Awards Indonésia | Best Group (grup paling apik) | | {{won}} |- | rowspan="5"| HAI Readers Music Awards 2012 <ref name="HAIMusicAwards">[http://www.jkt48stuff.com/2012/11/hai-readers-poll-music-awards-2012/ "JKT48 is nominated in HAI Reader’s Poll Music Awards 2012"], JKT48Stuff. 29 Nov 2012. Diaksès nalika 1 Januari 2013.</ref> | Best Single | [[Heavy Rotation]] | Menang |- | Best Costume | | Menang |- | Best Stage Performance | | Menang |- | Best Freshmeat | | Menang |- | Best of The Best (non-nominasi) | | Menang |- | rowspan="3"| 2013 | 100% Ampuh Awards | Co Cuit (Best Female Group) | | Menang |- | rowspan="2"| DAHSYAT-nya Awards 2013 | Pendatang Baru Terdahsyat | | Menang |- | Aksi Panggung Terdahsyat | | kalebu nominasi |- |} == Rujukan == {{reflist|2}} == Pranala njaba == * {{official|www.jkt48.com/}} {{ja}} * {{Facebook|official.JKT48}} * {{Twitter|officialJKT48}} * {{YouTube|user=JKT48|JKT48}} {{artikel pilihan}} [[Kategori:Rintisan bertopik grup musik]] [[Kategori:Grup musik Indonésia]] [[Kategori:Grup musik yang didirikan taun 2011]] [[Kategori:AKB48]] [[Kategori:JKT48]] 0mdg7a860ivjas6e21cz7d8s7jo71tt 0 91949 1748256 1665234 2026-05-05T02:08:23Z D.ozaasoo 72438 Pramuka (Praja Muda Karana) tegese wong enom sing seneng makarya utawa berkarya. Istilah Umum Pramuka : Anggota: Anggota Pramuka.Dewan Ambalan: Pengurus Pramuka Penegak.Pasukan: Kelompok Pramuka Penggalang.Tepuk Pramuka: Tepuk tangan khas Pramuka. 1748256 wikitext text/x-wiki {{rapèkaké}} [[Gambar:Anak pramuka.jpg|thumb|250px|Pramuka Pandega]] '''Pramuka (Praja Muda Karana) tegese wong enom sing seneng makarya utawa berkarya. Pramuka Pandega''' ya iku golongan ing [[pramuka]] sawisé [[penegak]].<ref name="internet1">[http://dkc1114.webs.com/home.htm Pramuka Pandega]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (dipunundhuh tanggal 22 November 2012)</ref> Anggota [[Pramuka]] kang kelebu iki ya iku kang yuswané [[21]]-[[25]] taun.<ref name="internet1"/> [[Pramuka]] [[Pandega]] duwé jinis kagiyatan kang padha lan bisa dilakoni sesarengan kaliyan [[Pramuka Penegak]].<ref name="internet1"/> Mbina [[Pramuka]] Pandega diwiwiti saking tingkat [[Gugusdepan]] kang sampun dilebetaké ing ékan kang diwastani [[Racana]].<ref name="internet1"/> Wonten ing tingkat [[Kwartir]] saged dhèrèk [[Ékan Karya|Ékan Karya Pramuka]] lan [[Dewan Kerja]].<ref name="internet1"/><ref name="internet2"/> == Kumpulan == [[Pramuka]] Pandega dikumpulake ing [[gugusdepan]], kumpulan punika diwastani [[Racana]].<ref name="internet2">[http://pramukaaceh.org/anggota/pandega Anggota Pandega] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007052505/http://pramukaaceh.org/anggota/pandega |date=2012-10-07 }} (dipunundhuh tanggal 22 November 2012)</ref> [[Racana]] diatur lan dilakokaké déning Dewan [[Racana]] saking anggota [[racana]] kang sampun dilantik dados Pandega.<ref name="internet2"/> [[Racana]] iki kabawah kaliyan ketua, sekretaris, bendahara lan pemangku adat.<ref name="internet2"/> Yèn racana prelu, racana bisa nggawe kumpulan kang luwih cilik menéh kang diarani reka.<ref name="internet2"/> Racana bisa dijenengi manut usulané anggota kaliyan jeneng kang nggambaraké karakteré racana.<ref name="internet2"/> Ana ing tingkat kwartir, Pramuka Pandega bisa nggabung ing [[Ékan Karya|Ékan Karya Pramuka]] lan [[Dewan Kerja]].<ref name="internet1"/> Istilah sing Umum ing Pramuka yaiku : Anggota: Anggota Pramuka. Dewan Ambalan: Pengurus Pramuka Penegak. Pasukan: Kelompok Pramuka Penggalang. Tepuk Pramuka: Tepuk tangan khas Pramuka. == Kagiyatan == Kagiyatan [[Pramuka]] Pandega sami kaliyan kagiyatan [[Pramuka Penegak]] lan kathah-kathahé dilakoni sareng-sareng.<ref name="internet3">[http://www.pramukanet.org/index.php?option=com_content&task=view&id=498&Itemid=51#.UK3Qg7W-aSo Diklat Anggota Penegak Pandega] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120823022407/http://www.pramukanet.org/index.php?option=com_content&task=view&id=498&Itemid=51#.UK3Qg7W-aSo |date=2012-08-23 }} (dipunundhuh tanggal 22 November 2012)</ref> Ing ngisor iki kagiyatan [[Pramuka]] Pandega:<ref name="internet3"/> # Latihan ketrampilan [[pramuka|kepramukaan]]<ref name="internet4">[http://www.pramukanet.org/index.php?option=com_content&task=view&id=578&Itemid=78#.UK3RMbW-aSo Pembinaan Pramuka Penegak dan Pandega] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121129234933/http://www.pramukanet.org/index.php?option=com_content&task=view&id=578&Itemid=78#.UK3RMbW-aSo |date=2012-11-29 }} (dipunundhuh tanggal 22 November 2012)</ref> # Musyawarah (wonten ing Dewan Kerja maupun di Racana)<ref name="internet3"/> # Asah Nalar<ref name="internet5">[http://edukasi.kompasiana.com/2010/10/25/implementasi-konkret-pramuka-pandega-menjawab-tantangan-dinamika-kampus/ Kompasiana]{{Pranala mati|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (dipunundhuh tanggal 22 November 2012)</ref> # Gladian Pimpinan Ékan(DIANPINSAT)<ref name="internet4"/> # Raimuna (Rover Moot)<ref name="internet5"/> # Perkemahan Wirakarya (Community Development Camp)<ref name="internet4"/> # Perkemahan Bhakti (padha karo Perkemahan Wirakarya tetapi merupakan acara Ékan Karya)<ref name="internet3"/> # [[JOTA JOTI|Jamboree On The Air (JOTA) dan Jamboree On The Internet (JOTI)]]<ref name="internet5"/> == Adat == Sami kaliyan [[Pramuka]] Penegak, [[Pramuka]] Pandega gadhah wewenang kanggé ndamel peraturan kang bakal dilakoni piyambak lan saged dipertanggungjawabké sarta ora nentang norma lan aturan kang luwih dhuwur.<ref name="internet4"/> Aturan mau diwastani adat, kang kelebu adat ya iku lelaku saben dinané, upacara lan prosesi, lan tetenger.<ref name="internet4"/> Pengelolaan lan pelaksanaan wonten racana dados tanggung jawab pemangku adat.<ref name="internet4"/> == Gambar-gambar == <gallery> Image:Pramuka, Lencana pembina pandega.svg|Lencana Pembina Pandega Image:Pramuka, Lencana pembantu pembina pandega.svg|Lencana Pembantu Pembina Pandega Image:Pramuka, Lencana dewan racana.svg|Lencana Dewan Racana Image:Pramuka, Tanda Pemimpin Reka Utama Pandega.svg|Tanda Pemimpin Reka Utama Image:Pramuka, Tanda Pemimpin Reka Pandega.svg|Tanda Pemimpin Reka Image:Pramuka, Tanda Wakil Pemimpin Reka Pandega.svg|Tanda Wakil Pemimpin Reka </gallery> == Cathetan suku == {{reflist}} [[Kategori:Pramuka]] [[Kategori:Pandhidhikan]] mbie4mj4bym061cpva03aznazh087w2 0 92094 1748232 1744984 2026-05-04T12:52:03Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748232 wikitext text/x-wiki {{Infobox Politician | name=Franklin Pierce | nationality=Amérika Sarékat | image=Franklin Pierce.jpg | office=Présidhèn Amérika Sarékat | order=14 | term_start=[[4 Maret]] [[1853]] | term_end=[[4 Maret]] [[1857]] | predecessor=[[Millard Fillmore]] | successor=[[James Buchanan]] | jr/sr2= Senator | state2= [[New Hampshire]] | term_start2=[[4 Maret]] [[1837]] | term_end2=[[28 Fèbruari]] [[1842]] | predecessor2=[[John Page (New Hampshire)|John Page]] | successor2=[[Leonard Wilcox]] | birth_date=[[23 November]] [[1804]] | birth_place=[[Hillsborough, New Hampshire|Hillsborough]], [[New Hampshire]] | death_date={{death date and age|1869|10|8|1804|11|23}} | death_place=[[Concord, New Hampshire|Concord]], [[New Hampshire]] | spouse=[[Jane Pierce|Jane Appleton Pierce]] | children={{hlist|Franklin Jr|Franklin Robert|Benjamin}} | mother=Anna Kendrick | father=Benjamin Pierce | occupation=[[Pengacara]] | alma_mater =[[Bowdoin College]] | party=[[Parté Dhémokrat (Amérika Sarékat)|Dhémokrat]] | vicepresident=[[William R. King]] (1853)<br />Tidak ada (1853-1857) | religion=[[Gréja Episkopal Amérika Sarékat|Episkopal]] | signature=Franklin Pierce Signature.png |}} '''Franklin Pierce''' ({{lahirmati|[[Hillsborough, New Hampshire|Hillsborough]], [[New Hampshire]]|23|11|1804|[[Concord, New Hampshire|Concord]], [[New Hampshire]]|8|10|1869}}) ya iku [[Pulitik Amérika Sarékat|pulitikus Amérika]] lan [[Présidhèn Amérika Sarékat]] angka 14, njabat ing 1853-1857.<ref>{{Cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce |title=Archive copy |access-date=2012-09-30 |archive-date=2015-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105214251/http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce |url-status=dead }}</ref> Pierce asalé saka Parté [[Parté Dhémokrat Amérika Sarékat|Dhémokrat]] lan didampingi déning [[William R. King]] minangka wakil présidhèn<ref>Suhindriyo. 1999. Biografi Singkat Présidhèn-[[Présidhèn Amérika Sarékat]]. Yogyakarta: Yayasan Pustaka Nusatama, hal.48.</ref> Ing mangsa Présidhèn Franklin Pierce, [[Amérika]] lagi diambang bahaya perpecahané perang sadulur. Sajarah nyatet manawa Franklin Pierce kapilih dadi présidhèn kanthi béda tipis saka pesaingé kanthi karep manawa Franklin Pierce bisa ngredam perang sadulur.<ref>{{Cite web |url=http://www.franklinpierce.org/ |title=Archive copy |access-date=2012-09-30 |archive-date=2022-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220127111108/http://franklinpierce.org/ |url-status=dead }}</ref> == Perjalanan Karier == Franklin Pierce lair ing tanggal [[23 November]] [[1804]] ing [[Hillsborough]], [[New Hampshire]].<ref>{{Cite web |url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/pierce |title=Archive copy |access-date=2012-10-01 |archive-date=2010-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501135713/http://millercenter.org/academic/americanpresident/pierce |url-status=dead }}</ref> Bapake, Benjamin Pierce, ya iku pejuang ing Revolusi Kamardikan Amérika lan ping pindho njabat Gubernur praja New Hampshire.<ref>{{Cite web |url=http://www.usa-presidents.info/pierce.htm |title=Archive copy |access-date=2012-10-01 |archive-date=2023-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230606071036/https://www.usa-presidents.info/pierce.htm |url-status=dead }}</ref> Franklin Pierce sinau ing Bowdoin College, Maine, lan panjenengané lulus peringkat angka 5 ing kelasé. Kapribadiané sing nyenengaké [[Nataniel Hawthorne]] (novelis paling kaloka ing [[Amérika]]) sing salanjuté dadi seduluré sing langgeng saumuré urip. Bar lulus, Pierce ngenekake petualangan ing pirang-pirang kantor hukum kanggo golèk pelatihan. Ing wektu iku, bapake sing ing puncak karier pulitike ing New Hampshire. Frank Pierce salanjute mèlu ing kampanye pulitik bapaké lan kasil metik kasil nyambut gawene.<ref>http://www.americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14</ref> Keloro Pierce metu bareng lan ngalami mangsa gemilang ing [[Mangsa Jacksonian]]. Ing [[taun]] [[1827]] bapaké kapilih dadi Gubernur New Hamshire, lan rong [[taun]] salanjuté Pierce kapilih dadi [[Pulitik Amérika Sarékat|pulitikus]]<ref>http://www.answers.com/topic/franklin-pierce</ref>. Ing wulan [[Maret]] [[1833]], Pierce enom, ing yuswa 24 [[taun]], kapilih dadi anggota kongres kanggo praja New Hampshire. Kanggo wong-wong kampung halamane ing Granite Hills, New Hampshire, prestasi Frank Pierce sing mbanggakaké banget. Nanging ing [[Washington]] "dadi wong sing ramah" waé ora cukup kanggo éntuk peningkatan ing karier. Kamlampahan karier Pierce sing gemilang sajatiné anomali (anèh) kanggo salah sijining wong sing ora pati berpendhidhikan lan ora tertarik kanggo maca buku lan sinau. Malah, manawa wong iku kanthi cara sosial aktif ngomong-ngomong lan ngombé ing papan-papan pertemuan ing [[Washington]].<ref>{{Cite web |url=http://americanhistory.about.com/od/franklinpierce/p/ppierce.htm |title=Archive copy |access-date=2012-10-01 |archive-date=2011-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112105717/http://americanhistory.about.com/od/franklinpierce/p/ppierce.htm |url-status=dead }}</ref> == Rujukan == {{reflist}} * The Presidents, A Reference History. Editor. Henry F. Graff. Edisi kedua. Penerbit Scribners 1996. Bab mengenai Franklin Pierce olèh William W. Freehling. * Présidhèn-Présidhèn Amérika Sarékat; Diterbitake déning Dinas Penerangan lan Kebudayaan Amérika Sarékat, Jakarta (2003) {{USpresidents}} [[Kategori:Lair 1804]] [[Kategori:Pati 1869]] [[Kategori:Présidhèn Amérika Sarékat]] [[Kategori:Wong Amérika Sarékat]] 0xgjuh6x0dgdcgp7uvw6nifqgfv3f1u 0 94926 1748246 1656205 2026-05-04T20:26:53Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748246 wikitext text/x-wiki {{Infobox Mountain | Name = Gunung Daik | Photo = | Caption = | Elevation = 1.165 &nbsp;mèter (-&nbsp;kaki) | Location = [[Pulau Lingga]], [[Kabupatèn Lingga]], [[Kapuloan Riau]] [[Indonésia]] | Range = | Prominence = | Coordinates = | Topographic map = | Type = Gunung tidak berapi | Age = | Last eruption = | First ascent = | Easiest route = }} '''Gunung Daik''' inggih punika [[Gunung]] ingkang mapan ing Pulau Lingga, [[Kabupatèn Lingga]], provinsi [[Kapuloan Riau]], [[Indonésia]]. Gunung punika inggilipun 1.i65 mdpl punika gadhah titikan ingkang khas inggih punika kanthi wontening 3 cabang sarta minangka gunung paling inggil ing Kapuloan Riau.<ref name="internet 2">[http://www.lintas.me/article/dinohp.info/misteri-gunung-daik-gunung-yang-bercabang-dua-yang-tidak-bisa-didaki-dan-pernah-ada-penampakan-kubah-mesjid-diatasnya/1 Misteri Gunung Daik]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (dipununduh 05 Dhésèmber 2012)</ref> Gunung mati punika katingal ijem amarga wit-witan manawi dipuntingali saking katebihan. Amargi unik, gunung punika kalebet salah satunggal gunung ingkang kathah narik kawigatosanipun para pandhaki gunung kanggé nyobi tantangan minggah ing Gunung punika, saéning wonten ing lebet nagari utawi luwar nagari. Wondéné makaten déréng wonten ingkang mampu kanggé nggayuh pucuk gunung punika amarga kaanan pucuk ingkang terjal saha sèla ingkang remuk, sanèsipun taksih kathah misteri ingkang kasimpen ing gunung punika. Sampun dipunmangertosi masarakat umum manawi ing gunung mau kathah dipunpanggoni kaliyan tiyang bunian. Jaréné biyén tiyang bunian ingkang mapan ing gunung Daik asring awor kaliyan masarakat kampung sakitar, ingkang utami rikala wonten adicara kawinan, ngantos manawi wonten hajat ing adicara kawinan mau. Gunung Daik gadhah tiga puncak: # Gunung Daik. # [[Gunung Pejantan]]. # [[Gunung Cindai Menangis]]. Kathah masarakat ingkang ngampil pinten-pinten piranti milai saking [[emas]] saha [[pérak]] ngantos piranti masak saha kawinan, tamtu kemawon lumantar ritual tartamtu. Nanging amargi wonten sapérangan masarakat ingkang boten mangsuli sapérangan piranti ingkang sampun dipunampil mau ndamel tiyang bunian gela saéngga sapunika gegayutan saé antawisipun milai tebih. Wallahu'alam. Ical saking sadaya punika, gunung Daik gadhah daya tarik piyambak kanthi gadhah 3 cabang, vegetasi ingkang tumbuh ijem, kathah pinten-pinten jinis manuk sarta kwéan sanséipun ingkang wonten ing ngriku, sarta kaéndhahan curug ingkang nantang kanggé dipuncobi. Gunung Daik ing Kabupatèn Lingga misuwur minangka salah satunggaling papan wisata alam ingkang wonten ing [[Indonésia]]. Sanséipun sampun dipundadosaken cariyos wonten ing [[parikan]] klasik saha dados inspirasi asal usulipun [[kutha]] Lingga.<ref name="internet 1">[http://www.belantaraindonesia.org/2012/06/gunung-daik-gunung-bercabang-tiga.html Panggénan Gunung Daik]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (dipununduh 05 Dhésèmber 2012)</ref> Gunung Daik bercabang tiga Patah satu tinggal dua Orang Daik mengada - ada Macam orang nak dengan dia Parikan ing inggil punika parikan jenaka ingkang asring dipun-ginakaken déning para remaja jaman biyén kanggé ngungkapaken raos panolakan kanggé lawan jinis ingkang nembé katresnan. Gunung Daik pancén dados sumber pandamelan parikan. Margi pandhakian dipunwiwiti saking gapura pandhakian Gunung Daik ing dhusun Sepincan, salajengipun kanggé tumuju Gazebo sapindha kanthi jarak 4 [[km]] sarta mbetahaken wekdal kinten-kinten 2 jam. Sasampunipun dugi wonten ing Gazebo, salajengipun tumuju pangkal cabang puncak Gunung Daik, kanthi margi minggah, margi punika saged kalampahan kinten-kinten 2 jam. == Cathetan suku == {{reflist}} == Uga delengen == * [[Pratélan gunung ing Indonésia]] {{Gunung ing Indonésia}} {{DEFAULTSORT:Daik, Gunung}} [[Kategori:Gunung]] [[Kategori:Gunung ing Kapuloan Riau]] {{Gunung-indo-stub}} aqu2coxoofiqiwb56o48esi7ciesqqq 0 96452 1748334 1656685 2026-05-05T08:25:06Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748334 wikitext text/x-wiki [[Gambar:JJ Thomson (Nobel).jpg|thumb|Foto Yayasan Nobel (1906)]] '''Joseph John Thomson''' ([[1856]]-[[1940]]) inggih punika salah satunggaling ilmuwan ingkang miyos wonten ing [[Cheetham Hill]], ing pundi piyambakipun dipunangkat minangka profesor fisika eksperimental wiwit taun [[1884]]. Panaliténipun ngasilaken penemuan "[[elektron]]". Thomson mangertosi bilih gas saged dados "penghantar" [[listrik]]. Piyambakipun dados perintis ngèlmu fisika nuklir. Thomson menangaken Bebungah Nobel Fisika wonten ing taun [[1906]].<ref>http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1906/thomson-bio.html</ref> == Biografi == Joseph John Thomson miyos wonten ing [[Creetham Hill]], pinggiran kutha [[Manchester]] nalika tanggal [[18]] [[Dhésèmber]] [[1856]]. Piyambakipun ndhaptar wonten ing [[Owens College]], [[Manchester]] taun [[1870]], lan taun [[1876]] ndhaptar wonten ing [[Trinity College]], [[Cambridge]] minangka pelajar biyasa. Piyambakipun dados anggota Trinity College taun [[1880]], nalika piyambakipun dados panarima Penghargaan Wrangler dan Smith (angka 2). Piyambakipun tetep dados anggota Trinity College salawasing gesang. Piyambakipun dados penceramah taun [[1883]], lan dados profesor taun [[1918]]. Piyambakipun inggih punika professor [[fisika eksperimental]] wonten ing [[laboratorium Cavendish]], [[Cambridge]], ing pundi piyambakipun nggantosi [[John Strutt, 3rd Baron Rayleigh]], wiwit taun [[1884]] dumugi taun [[1918]] lan dados profesor fisika terhormat wonten ing Cambridge lan [[Royal Institution]], [[London]].<ref>http://www.chemheritage.org/discover/online-resources/chemistry-in-history/themes/atomic-and-nuclear-structure/thomson.aspx</ref> Thomson nalika punika kapéncut kaliyan struktur [[atom]] ingkang dipunrefleksikaken wonten ing bukunipun, ingkang judhul ''Treatise on the Motion of Vortex Rings'' ingkang amargi buku punika saged menangaken [[Adams Prize]] taun [[1884]]. Bukunipu ingkang judhul ''Application of Dynamics to Physics and Chemistry'' terbit taun [[1886]], lan nalika taun [[1892]] piyambakipun nerbitaken buku kanthi judhul ''Notes on Recent Researches in Electricity and Magnetism''. Pakaryan punika mbungkus kasil-kasil ingkang dipunraih salajengipun dumugi wontenipun risalat [[James Clerk Maxwell]] ingkang misuwur lan asring dipunsebut minangka jilid katiga Maxwell. Thomson makarya kaliyan Professor [[J.H. Poynting]] saperlu nyerat buku fisika wonten ing sekawan jilid, kanthi judhul ''Properties of Matter'' lan taun [[1895]], piyambakipun ngasilaken buku ''Elements of the Mathematical Theory of Electricity and Magnetism'', edisi kaping gangsal ingkang terbit ing taun [[1921]].<ref>http://northspringer.tripod.com/HistoryofAtom/id2.html{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Taun [[1896]], Thomson ngunjungi [[Amérika Sarékat]] saperlu maringi kursus saking sekawan sesorah, ingkang ngrinkesaken panalitén-panalitén énggalipun wonten ing [[Universitas Princeton]]. Ceramahipun punika salajengipun dipunterbitaken kanthi judhul ''Discharge of Electricity through Gases'' ([[1897]]). Sakonduripun saking [[Amérika Sarékat]], piyambakipun pikantuk pedamelan paling brilian wonten ing gesangipun, inggih punika nyinaoni muncakipun [[sinar katode]] wonten ing penemuan [[elektron]], ingkang dipunngendikakaken sadangunipun kursus wonten ing sesorah dalunipun dumugi Royal Instution wonten ing dinten [[Jumat]], [[30]] [[April]] [[1897]]. Bukunipun, ''Conduction of Electricity through Gases'' terbit taun [[1903]], dipuncariyosaken déning [[John William Strutt Rayleigh|Lord Rayleigh]] minangka sawijining tinjauan saking "dinten-dinten hebatipun ing Laboratorium Cavendish". Edisi candhakipun, dipunserat kanthi kolaborasi kaliyan putranipun, George, ing kalih jilid ([[1928]] lan [[1933]]).<ref>{{Cite web |url=http://library.thinkquest.org/15567/bio/thomson.html |title=Archive copy |access-date=2013-01-26 |archive-date=2013-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731115404/http://library.thinkquest.org/15567/bio/thomson.html |url-status=dead }}</ref> Thomson wangsul dhateng [[Amérika]] taun [[1904]], saperlu maringi 6 sesorah babagan [[kelistrikan]] lan zat wonten ing [[Universitas Yale]]. Ceramah punika damel sapérangan pernyataan wigati babagan struktur atom. Piyambakipun manggihaken sawijining metode kanggé misahaken jinis atom-atom lan molekul-molekul ingkang bènten, kanthi migunakaken sinar positif, sawijining pamanggih ingkang dipunkembangaken déning [[Francis Aston]], Dempster lan sanèsipun, ingkang nuju ing kathah penemuan [[isotop]]. Lan malih, kanggé punika namung dipunsebutaken lan piyambakipun nyerat buku-buku, kados ta ''The Structure of Light'' ([[1907]]), ''The Corpuscular Theory of Matter'' ([[1907]]), ''Rays of Positive Electricity'' ([[1913]]), ''The Electron in Chemistry'' ([[1923]]) lan [[otobiografi]]ipun, lan buku ''Recollections and Reflections'' ([[1936]]), wonten ing antawising kathah terbitan sanèsipun. Thomson, satunggaling panampa paréntah saking jasa, dipunlantik taun [[1908]].<ref>{{Cite web |url=http://kimia.upi.edu/utama/bahanajar/kuliah_web/2008/VERA%20N%20MUTIARA_0601918/thomson.html |title=Archive copy |access-date=2013-01-26 |archive-date=2012-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102033528/http://kimia.upi.edu/utama/bahanajar/kuliah_web/2008/VERA%20N%20MUTIARA_0601918/thomson.html |url-status=dead }}</ref> Piyambkipun kapilih dados anggota [[Royal Society]] taun [[1884]] lan dados présidhèn antawis [[1916]]-[[1920]]; piyambakipun pikantuk medali Royal and Hughes nalika taun [[1894]] lan [[1902]], lan pikantuk [[Medali Copley]] taun [[1914]]. Piyambakipun dipunanugrahi [[Medali Hodgkins]] ([[Smithsonian Institute]], [[Washington]]) taun [[1902]]; [[Medali Franklin]] lan [[Medali Scott]] ([[Philadelphia]]), [[1923]]; [[Medali Mascart]] ([[Paris]]), [[1927]]; [[Medali Dalton]] (Manchester), [[1931]]; lan [[Medali Faraday]] ([[Institute of Civil Engineers]]) nalika taun [[1938]]. Thomson inggih punika Présidhèn [[British Association]] taun [[1909]] (lan saking pérangan A taun [[1896]] lan [[1931]]) lan ugi piyambakipun nyepeng gelar Dhoktor Kehormatan saking [[Universitas Oxford]], [[Universitas Dublin|Dublin]], [[Universitas London|London]], [[Universitas Victoria|Victoria]], [[Universitas Columbia|Columbia]], [[Universitas Cambridge|Cambridge]], [[Universitas Durham|Durham]], [[Universitas Birmingham|Birmingham]], [[Universitas Göttingen|Göttingen]], [[Universitas Leeds|Leeds]], [[Universitas Oslo|Oslo]], [[Universitas Sorbonne|Sorbonne]], [[Universitas Edinburgh|Edinburgh]], [[Universitas Reading|Reading]], [[Princeton University|Princeton]], [[Universitas Glasgow|Glasgow]], [[Universitas Johns Hopkins|Johns Hopkins]], [[Universitas Aberdeen|Aberdeen]], [[Universitas Kraków|Kraków]], lan [[Universitas Philadelphia|Philadelphia]].<ref>{{Cite web |url=http://www.biography.com/people/j-j-thomson-40039 |title=Archive copy |access-date=2013-01-26 |archive-date=2012-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106050105/http://www.biography.com/people/j-j-thomson-40039 |url-status=dead }}</ref> Nalika taun [[1890]], piyambakipun palakrama kaliyan Rose Elisabeth, putri Sir George E. Paget, K.C.B. Dipunparingi 1 putra, sapunika Sir [[George Paget Thomson]], [[profesor emeritus]] kanggé [[fisika]] ing [[Universitas London]], ingkang ugi dipunanugrahi [[Pratélan panampa Nobel Fisika|Nobel Fisika]] taun [[1937]], lan 1 putri. J. J. Thomson séda nalika tanggal [[30]] [[Agustus]] [[1940]]. == Cathetan suku == {{reflist}} {{Nobel Fisika}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Thomson, Joseph John}} [[Kategori:Lair 1856]] [[Kategori:Pati 1940]] [[Kategori:Winasis Inggris]] [[Kategori:Pamenang Bebungah Nobel babagan Fisika]] rb7m4ubhsx1nfbjuns7dtmvg53g6pb3 0 96773 1748323 1709728 2026-05-05T05:52:04Z ~2026-27056-00 72510 1748323 wikitext text/x-wiki {{rapèkaké}} [[Gambar:Logo Balai Harta Peninggalan (2024).png|thumb|Balai Harta tilas]] '''Balai Harta Peninggalan''' utawi ingkang asring dipuncekak '''BHP''' inggih punika Unit pelaksana teknis instansi pamaréntah ingkang kanthi struktural mapan wonten ing sak ngandhaping [[Direktorat Perdata]], [[Direktorat Jenderal Administrasi Hukum Umum Kamentrian Hukum dan Hak Asasi Manusia]], [[Kamentrian Hukum lan Hak Asasi Manungsa Republik Indonesia]]. Balai harta tilas inggih lembaga ingkang dipunperlokaken kanggé ngurus harta tilaran saking satunggaling tiyang ingkang gayut kaliyan perwalian, ''pengampuan'', rawuh botenipun tiyang, harta tilaran ingkang boten kaurus, pendhaptaran waris, lan surat ketrangan waris.<ref name="internet 2">[http://www.djpp.kemenkumham.go.id/component/content/article/64-rancangan-undang-undang/2096-ruu-tentang-balai-harta-peninggalan.html RUU tentang Balai Harta Peninggalan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304205222/http://www.djpp.kemenkumham.go.id/component/content/article/64-rancangan-undang-undang/2096-ruu-tentang-balai-harta-peninggalan.html |date=2016-03-04 }} (dipunundhuh tanggal 31 Januari 2013)</ref> Déné tugasipun Balai Harta Peninggalan inggih punika kanggé makili lan ngurus kapentingan tiyang-tiyang (Badan Hukum) ingkang amargi hukum utawi putusan [[hakim]] boten saged dipunlampahaken piyambak kapentinganipun dhedhasar peraturan perundhang-undhangan ingkang sampun didpuntemtokaken. Wonten ing produk hukum kolonial ingkang wonten gayutanipun kaliyan Balai Harta Peninggalan, peraturan perundang-undangan ingkang wonten ingkang sampun boten jumbuh malih kaliyan éwah-ewahaning jama, saéngga peraturan kasebat kedah dipun-gantos. Peraturan perundang-undangan ing babagan Balai Harta PEninggalan produk kolonial [[Walanda]] punika ing antawisipun inggih: # ''Institutie voor de Weeskamer in Indonesie'' (Ordanantie van 5 Oktober [[1872]], Stb. 1872 Nomor 166) # ''Vereeniging toteene regeling van het de kassen der weeskamers en der boedelkamers en regelling van het beheer dier Kassen'' (Ordonantie van 9 September [[1897]], Stb. 1897 Nomor 231). Adhedhasar gambaran kasebat, mila sam[un wekdalipun kanggé damel Undang-undang ngengingi Balai Harta Peninggalan kanthi tugas lan fungsi ingkang khas kanggé nggantosaken peraturan perundang-undangan produk kolonial ingkang sampun boten jumbuh kaliyan kabetahan ing wekdal sapunika lan wekdal ingkang badhé dhateng. Kanthi lengkap data-data ngengingi madegipun Balai Harta Peninggalan ing papan-papan sanèsipun boten saged kapanggih malih, nanging sampun saged kecathet bilih Balai Harta Peninggalan ing Banda wonten ing taun [[1678]] sampun wonten, ing [[Ambon]] taun [[1694]], ing [[Ternate]] taun [[1695]], ing [[Ujung Pandang]] taun [[1696]], ing [[Semarang]] saged dipunmangertosi bilih balai harta tilas punika madeg ing tanggal 17 Mèi [[1763]], ing [[Padang]] taun [[1739]], lan ing [[Surabaya]] taun [[1809]]. Ngengingi Perwakilan-Perwakilan Balai Harta Peninggalan sampun dipunmangertosi wonten ing [[Palembang]] taun [[1691]], ing [[Jepara]] taun [[1727]], ing [[Banten]] taun [[1725]], ing [[Cirebon]] taun [[1739]], ing [[Timor]] taun [[1764]] lan ing [[Bengkulu]] taun [[1827]]. == Struktur Organisasi == Struktur Organisasi ingkang wonten ing Balai Harta Peninggalan inggih kados makaten:<ref name="internet 1">[http://www.depkumham.go.id/profil/struktur-organisasi/balai-harta-peninggalan# Struktur Organisasi Balai Harta Peninggalan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129012120/http://www.depkumham.go.id/profil/struktur-organisasi/balai-harta-peninggalan |date=2013-01-29 }} (dipunundhuh tanggal 31 Januari 2013)</ref> * Ketua Balai Harta Peninggalan * 1 Sekretaris/ anggota balai harta tilas * 5 anggota teknis hukum * Sub pérangan tata usaha ** Bendahara ** Urusan Kepegawaian ** Urusan keuangan ** Urusan Umum * Seksi Peninggalan Wewengkon I * Seksi Peninggalan Wewengkon II * Seksi Peninggalan Wewengkon III * Perwakilan Balai Harta Peninggalan ** Urusan tata usaha ** Urusan keuangan ** Urusan Harta tilas dan kepailitan == Cathetan suku == {{Reflist}} {{Kanayakan Ukum Indonésia}} [[Kategori:Kamentrian Hukum dan HAM Indonesia]] kfkfasbpv5qik6bag6a6eitwfhaiuke 1748324 1748323 2026-05-05T06:01:37Z ~2026-27056-00 72510 1748324 wikitext text/x-wiki {{rapèkaké}} [[Gambar:Logo Balai Harta Peninggalan (2024).png|thumb|Balai Harta tilas]] '''Balai Harta Peninggalan''' utawi ingkang asring dipuncekak '''BHP''' inggih punika Unit pelaksana teknis instansi pamaréntah ingkang kanthi struktural mapan wonten ing sak ngandhaping [[Direktorat Perdata]], [[Direktorat Jenderal Administrasi Hukum Umum Kamentrian Hukum dan Hak Asasi Manusia]], [[Kanayakan Ukum Indonésia]]. Balai harta tilas inggih lembaga ingkang dipunperlokaken kanggé ngurus harta tilaran saking satunggaling tiyang ingkang gayut kaliyan perwalian, ''pengampuan'', rawuh botenipun tiyang, harta tilaran ingkang boten kaurus, pendhaptaran waris, lan surat ketrangan waris.<ref name="internet 2">[http://www.djpp.kemenkumham.go.id/component/content/article/64-rancangan-undang-undang/2096-ruu-tentang-balai-harta-peninggalan.html RUU tentang Balai Harta Peninggalan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304205222/http://www.djpp.kemenkumham.go.id/component/content/article/64-rancangan-undang-undang/2096-ruu-tentang-balai-harta-peninggalan.html |date=2016-03-04 }} (dipunundhuh tanggal 31 Januari 2013)</ref> Déné tugasipun Balai Harta Peninggalan inggih punika kanggé makili lan ngurus kapentingan tiyang-tiyang (Badan Hukum) ingkang amargi hukum utawi putusan [[hakim]] boten saged dipunlampahaken piyambak kapentinganipun dhedhasar peraturan perundhang-undhangan ingkang sampun didpuntemtokaken. Wonten ing produk hukum kolonial ingkang wonten gayutanipun kaliyan Balai Harta Peninggalan, peraturan perundang-undangan ingkang wonten ingkang sampun boten jumbuh malih kaliyan éwah-ewahaning jama, saéngga peraturan kasebat kedah dipun-gantos. Peraturan perundang-undangan ing babagan Balai Harta PEninggalan produk kolonial [[Walanda]] punika ing antawisipun inggih: # ''Institutie voor de Weeskamer in Indonesie'' (Ordanantie van 5 Oktober [[1872]], Stb. 1872 Nomor 166) # ''Vereeniging toteene regeling van het de kassen der weeskamers en der boedelkamers en regelling van het beheer dier Kassen'' (Ordonantie van 9 September [[1897]], Stb. 1897 Nomor 231). Adhedhasar gambaran kasebat, mila sam[un wekdalipun kanggé damel Undang-undang ngengingi Balai Harta Peninggalan kanthi tugas lan fungsi ingkang khas kanggé nggantosaken peraturan perundang-undangan produk kolonial ingkang sampun boten jumbuh kaliyan kabetahan ing wekdal sapunika lan wekdal ingkang badhé dhateng. Kanthi lengkap data-data ngengingi madegipun Balai Harta Peninggalan ing papan-papan sanèsipun boten saged kapanggih malih, nanging sampun saged kecathet bilih Balai Harta Peninggalan ing Banda wonten ing taun [[1678]] sampun wonten, ing [[Ambon]] taun [[1694]], ing [[Ternate]] taun [[1695]], ing [[Ujung Pandang]] taun [[1696]], ing [[Semarang]] saged dipunmangertosi bilih balai harta tilas punika madeg ing tanggal 17 Mèi [[1763]], ing [[Padang]] taun [[1739]], lan ing [[Surabaya]] taun [[1809]]. Ngengingi Perwakilan-Perwakilan Balai Harta Peninggalan sampun dipunmangertosi wonten ing [[Palembang]] taun [[1691]], ing [[Jepara]] taun [[1727]], ing [[Banten]] taun [[1725]], ing [[Cirebon]] taun [[1739]], ing [[Timor]] taun [[1764]] lan ing [[Bengkulu]] taun [[1827]]. == Struktur Organisasi == Struktur Organisasi ingkang wonten ing Balai Harta Peninggalan inggih kados makaten:<ref name="internet 1">[http://www.depkumham.go.id/profil/struktur-organisasi/balai-harta-peninggalan# Struktur Organisasi Balai Harta Peninggalan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129012120/http://www.depkumham.go.id/profil/struktur-organisasi/balai-harta-peninggalan |date=2013-01-29 }} (dipunundhuh tanggal 31 Januari 2013)</ref> * Ketua Balai Harta Peninggalan * 1 Sekretaris/ anggota balai harta tilas * 5 anggota teknis hukum * Sub pérangan tata usaha ** Bendahara ** Urusan Kepegawaian ** Urusan keuangan ** Urusan Umum * Seksi Peninggalan Wewengkon I * Seksi Peninggalan Wewengkon II * Seksi Peninggalan Wewengkon III * Perwakilan Balai Harta Peninggalan ** Urusan tata usaha ** Urusan keuangan ** Urusan Harta tilas dan kepailitan == Cathetan suku == {{Reflist}} {{Kanayakan Ukum Indonésia}} [[Kategori:Kamentrian Hukum dan HAM Indonesia]] fljjr9fasighqjz11zcvonp98d2xy60 0 98156 1748319 1740099 2026-05-05T03:55:28Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748319 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name = Jack Kerouac | image = Jack Kerouac.jpg | birth_date = [[12 Maret]] [[1922]] | birth_place = [[Lowell, Massachusetts]] | death_date = [[21 Oktober]] [[1969]] | death_place = [[St. Petersburg, Florida]] | occupation = [[Novelis]], [[penyair]] | nationality = [[Amérikah Sarékat|Amérika]] | genre = | movement = [[Generasi Beat]] | magnum_opus = ''[[On the Road]]'' | influences = [[Thomas Wolfe]], [[Fyodor Dostoevsky]], [[Marcel Proust]] | influenced = [[Tom Robbins]], [[Richard Brautigan]], [[Hunter S. Thompson]], [[Ken Kesey]], [[Tom Waits]], [[Thomas Pynchon]], [[Bob Dylan]] | website = <ref>http://www.jackkerouac.com/ Situs resmi Jack Kerouac</ref> }} '''Jack Kerouac''' ([[International Phonetic Alphabet|diwaca]] {{IPA|[dʒæk ˈkɛɹəwæk]}}) ({{lahirmati||12|3|1922||21|10|1969}})<ref>http://www.biography.com/people/jack-kerouac-9363719</ref> iku salah sijining [[novelis]], [[penulis]], [[penyair]], [[seniman]] [[Amérikah Sarékat|Amérika]], lan péranganing [[Generasi Beat]].<ref>{{Cite web |url=http://www.jackkerouac.com/ |title=Archive copy |access-date=2013-02-22 |archive-date=2017-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321010835/http://www.jackkerouac.com/ |url-status=dead }}</ref> == Bibliografi == === Prosa === * ''[[Atop an Underwood: Early Stories and Other Writings]]'' (ISBN 0-670-88822-2) * ''[[Visions of Gerard]]'' (ISBN 0-14-014452-8) * ''[[Doctor Sax]]'' (ISBN 0-8021-3049-6) * ''[[The Town and the City]]'' (ISBN 0-15-690790-9) * ''[[Maggie Cassidy]]'' (ISBN 0-14-017906-2) * ''[[Vanity of Duluoz]]'' (ISBN 0-14-023639-2) * ''[[On the Road]]'' (ISBN 0-14-004259-8) * ''[[Visions of Cody]]'' (ISBN 0-14-017907-0) * ''[[The Subterraneans]]'' (ISBN 0-8021-3186-7) * ''[[Tristessa]]'' (ISBN 0-14-016811-7) * ''[[The Dharma Bums]]'' (ISBN 0-14-004252-0) * ''[[Lonesome Traveler]]'' (ISBN 0-8021-3074-7) * ''[[Desolation Angels (novèl)|Desolation Angels]]'' (ISBN 1-57322-505-3) * ''[[Big Sur (Novèl)|Big Sur]]'' (ISBN 0-14-016812-5) * ''[[Satori in Paris]]'' (ISBN 0-394-17437-2) * ''[[Pic (Novèl)|Pic]]'' (ISBN 0-7043-1122-4) * ''[[Old Angel Midnight]]'' (ISBN 0-912516-97-6) * ''[[Book of Dreams]]'' (ISBN 0-87286-027-2) * ''[[Good Blonde & Others]]'' (ISBN 0-912516-22-4) * ''[[Orpheus Emerged]]'' (ISBN 0-7434-7514-3) * ''[[Book of Sketches]]'' (ISBN 0-14-200215-1) * ''[[And the Hippos Were Boiled in Their Tanks]]'' (boten dipunterbitaken; kaliyan [[William S. Burroughs]]) === Puisi, surat-surat, rekaman lan karya sanès === * ''[[Mexico City Blues]]'' * ''[[Scattered Poems]]'' * ''[[Heaven and Other Poems]]'' * ''[[Trip Trap: Haiku on the Road from SF to NY]]'' (kaliyan Albert Saijo lan Lew Welch) * ''[[Pomes All Sizes]]'' * ''[[San Francisco Blues]]'' * ''[[Book of Blues]]'' * ''[[Book of Haikus]]'' * ''[[Dear Carolyn: Letters to Carolyn Cassady]]'' ([[1983]]) (dipunsunting déning Arthur lan Kit Knight) ISBN 0-934660-06-9 * ''[[The Scripture of the Golden Eternity]]'' ISBN 0-87286-291-7 * ''[[Wake Up (Kerouac)|Wake Up]]'' * ''[[Some of the Dharma]]'' * ''[[Beat Generation (play)|Beat Generation]]'' (drama ingkang dipunserat taun [[1957]] nanging boten dipunterbitaken saderengipun taun 2005) * ''[[Jack Kerouac: Selected Letters, 1940-1956]]'' * ''[[Jack Kerouac: Selected Letters, 1957-1969]]'' * ''[[Windblown World: The Journals of Jack Kerouac]]'' * ''[[Safe In Heaven Dead]]'' (petikan wawancara) * ''[[Conversations with Jack Kerouac]]'' (kempalan wawancara) * ''[[Empty Phantoms]]'' (Interviews) * ''[[Departed Angels: The Lost Paintings]]'' * ''[[Readings by Jack Kerouac on the Beat Generation]] ([[1959]])'' (LP) * ''[[Poetry For The Beat Generation]] ([[1959]])'' (LP) * ''[[Blues And Haikus]] ([[1960]])'' (LP) * ''The Jack Kerouac Collection'' (1990) [Box] (koleksi CD berisi tiga LP) * ''[[The Jack Kerouac Romnibus]](1995) (proyek CD multimedia kanthi sawijining buku) (Ralph Lombreglia lan Kate Bernhardt) * ''Reads On The Road'' (1999) (CD audio) * ''[[Doctor Sax|Doctor Sax & Great World Snake]]'' (2003) (adhaptasi drama dengan CD) * ''[[Door Wide Open]]'' (2000) (olèh Joyce Johnson. Kalebet surat-surat saking Jack Kerouac)<ref>http://www.imdb.com/name/nm0449616/</ref> == Cathetan suku == {{reflist}} {{wikiquote}} {{Commons category|Jack Kerouac}} {{DEFAULTSORT:Kerouac, Jack}} [[Kategori:Panulis Amérikah Sarékat]] [[Kategori:Lair 1922]] [[Kategori:Wong Amérika Sarékat]] {{Amérika-Serikat-bio-stub}} o8l020ref2oyb41r2hyd43tvnc04opm 0 99766 1748317 1656516 2026-05-05T03:17:02Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748317 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site | WHS = Pura Fontainebleau | Image = [[Gambar:Chateau Fontainebleau.jpg|250px|The central range of Fontainebleau: patterned parterres have been replaced with lawn.]] | State Party = [[Prancis]] | Type = Budaya | Criteria = ii, vi | ID = 160 | Region = [[Éropah]] | Year = 1981 | Session = 5th | Link = http://whc.unesco.org/en/list/160 | locmapin = Prancis | relief = 1 | latitude = 48.4 | longitude = 2.7 }} '''Pura Fontainebleau''' utawi '''''Château de Fontainebleau''''' inggih punika salah satunggalipun pura ingkang wonten ing [[Prancis]].<ref name="Istana2"/> Tebihipun watawis 40 [[mil]] saking [[Paris|Kutha Paris]].<ref name="40mil">{{cite web |url=http://www.buffaloah.com/a/virtual/fr/font/ext/ |title=''Exterior - Fontainebleau Palace'' |author= buffaloah.com |year= |publisher= buffaloah.com |access-date=13 April 2013}}</ref> Pura Fontainebleau sampun dipun-ginakaken raja-raja Prancis awit abad angka 12.<ref name="Istana2"/> Pura punika mapan ing satengahing [[alas|wana]] [[Fontainebleau]] ingkang wiyaripun 17 hèktar.<ref name="Istana2">{{cite web |url=http://www.castles.org/castles/Europe/Western_Europe/France/france20.htm |title=''Fontainebleau'' |author=castles.org |year= |publisher=castles.org |access-date=6 April 2013 |archive-date=5 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130405080813/http://castles.org/castles/Europe/Western_Europe/France/france20.htm |url-status=dead }}</ref> Sadèrèngipun dipunéwahi, pura punika mapan ing [[alas|wana]] ingkang wiyar ing [[Île-de-France]], salajengipun dipunéwahi lan dipunwiyaraken malih déning [[François I saking Prancis|François I]] ing abad angka 16.<ref name="Istana2"/> [[François I saking Prancis|François I]] gadhah pikajeng badhé damel pura kasebat saéngga mémper kados pura-pura ing Kutha [[Roma]].<ref name="Istana2"/> Pura Fontainebleau ingkang asring sinebat '''Pura Italianate''' punika dipunkupengi taman ageng.<ref name="Istana1"/> Wangunan punika nggabungaken [[seni]] [[arsitèktur]] Renaisans lan tradisi artistik Prancis.<ref name="Istana1">{{cite web |url=https://www.france.fr/en/paris |title=''The Palace of Fontainebleau'' |author= france.fr |year= |publisher= france.fr |access-date=6 April 2013}}</ref> Pura lan taman Fontainebleau sampun kadhaptar minangka situs warisan donya [[UNESCO]] awit taun 1981.<ref name="Istana1"/> [[Arsitèktur]] lan dhékorasi Pura Fontainebleau kalebet karya ageng artistik [[Prancis]]-[[Éropah]].<ref name="Istana3"/> Dipundamel kanthi pambiyantu [[seniman]] saking [[Italia]], ingkang nepangaken éstetika [[Abad Renaisans|rénaisans]] dhateng Prancis.<ref name="Istana3"/> Pura punika dados salah satunggaling situs paling wigati lan merbawani ing Prancis.<ref name="Istana3"/> Pambangunan pura karajan dipunwiwiti saking pamaréntahan François I.<ref name="Istana3"/> Modhifikasi pura salajengipun dipunterasaken ing abad angka 19.<ref name="Istana3"/> Wonten ing wekdal samangké Pura Fontainebleau kapérang dados gangsal latar lan dipunkupengi taman lan wangunan sanès ingkang dipuntata kanthi saé.<ref name="Istana3"/> == Sajarah == [[yasan|Wangunan]] punika dipunyasa antawisipun taun 1528 ngantos 1540 kanthi pangawasan [[arsitèk]] [[Gilles le Breton]], ingkang nyepeng tanggel jawab damel wangunan Pengadhilan Oval, sapunika mapan ing [[wetan|sawétaning]] kompléks pura.<ref name="Istana3"/> Awit taun 1533-1540 [[Rosso Fiorentino]] damel dhékorasi lukisan témbok lan mléster.<ref name="Istana3"/> Francesco Primaticcio nyepeng tanggel jawab kanggé pangecoran [[prunggu]] ingkang wonten ing pura punika.<ref name="Istana3">{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/160|title=''Palace and Park of Fontainebleau'' |author= whc.unesco.org |year= |publisher= whc.unesco.org |access-date=8 April 2013}}</ref> [[Gambar:Francis1-1.jpg|thumb|200px|left|[[François I saking Prancis]], pangadeg Pura Fontainebleau]] Taun 1530 [[Rosso Fiorentino]] (1494-1540) seniman saking Florentine, [[Perino del Vaga]] (1501-1547) saking [[Roma]], lan tukang lukis [[Francesco Primaticcio]] (1504-1570) saking [[Mantua]] dugi dhateng Prancis.<ref name="Pura"/> Kanthi arahan Rosso Fiorentino, para seniman punika yasa wangunan tambahan ing kompléks pura wujud wangunan sekolah Fontainebleau.<ref name="Pura"/> Tigang seniman punika damel karya wangunan kanthi tambahan seni lukis lan dhékorasi interior ing Pura Fontainebleau.<ref name="Pura"/> [[François I saking Prancis|François I]] nyuwun pambiyantunipun seniman [[Italia]] kados [[Leonardo da Vinci]] lan [[Benvenuto Cellini]] kanggé ndamel éndahing pura Fontainebleau.<ref name="Istana4"/> Benvenuto Cellini damel [[reca]] Diane, Vénus lan [[Jupiter]].<ref name="Istana4"/> Tukang lukis Italia [[Rosso Fiorentino]] lan [[Primatice]] (1504-1570) rawuh ing Prancis kanggé ndamel rerenggan kamar ing pura punika.<ref name="Istana4"/> Tembok-témbok ing sacaketipun monumen dipuntambahi rerenggan wujud tokoh/paraga-paraga mitologi.<ref name="Istana4"/> Galéri Castle lan Galéri François I, dipunparingi pamanis (''rerenggan'') kanthi lukisan karyanipun Rosso Fiorentino ingkang nggambar [[Déwa]] [[Olympus]].<ref name="Istana4"/> Pamanis permadani lan karpèt karyanipun Primatice ugi dipunpasang ing Pura Fontainebleau.<ref name="Istana4">{{cite web|url=http://www.georgianindex.net/Napoleon/Fontainebleau/Fontainebleau.html|title=''Fontainebleau''|author=georgianindex.net|year=|publisher=georgianindex.net|access-date=8 April 2013|archive-date=2 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130202191625/http://www.georgianindex.net/Napoleon/Fontainebleau/Fontainebleau.html|url-status=dead}}</ref> Sasampunipun Rosso Fiorentino tilar donya taun 1540, Francesco Primaticcio dados sesulihipun Rosso minangka pandheganing proyék Pura Fontainebleau.<ref name="Pura"/> Kanthi arahan saking Primaticcio, modhél interior pura dipuntambahi manéka tambahan kados warni-warni ingkang padhang, lan ing témbok dipunpajang gambar-gambar lukisan tokoh.<ref name="Pura"/> Primaticcio lajeng nimbali seniman [[Niccolò dell'Abbate]] (1512-1571) saking [[Modena]] kanggé mbiyantu padamelanipun.<ref name="Pura"/> Nicollo paring pambiyantu wujud nambahi dhékorasi ing Galéri François I, Gladri d'Ulysse, lan Salle de Bal.<ref name="Pura"/> Nicollo nambahaken dhékorasi kanggé gendhung Gladri François dipunatur kanthi [[arsitèktur]] lan pajangan lukisan.<ref name="Pura"/> Modhél gladri dipunparingi pamanis wujud lukisan naratif, dipuntambah [[reca]], lan dhékorasi sanèsipun ingkang taksih wonten ngantos samangke.<ref name="Pura"/> Taun [[1540]]-an, satunggaling golongan seniman ingkang dipunpandhégani Primaticcio damel téknik céthak énggal kanggé damel karya lukisan minangka pamanis pura Fontainebleau.<ref name="Pura"/> Ing golongan punika wonten tukang lukis [[Antonio Fantuzzi]] saking [[Bologna]] lan tukang lukis saking Prancis [[Jean Mignon]], lan tukang ngukir [[Leon Davent]].<ref name="Pura"/> Awit saking panjurung para seniman kalawau damel karya céthak lukis lan dhékorasi, Pura Fontainebleau saged nilaraken karya seni ingkang kathah.<ref name="Pura">{{cite web |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/font/hd_font.htm|title=''Fontainebleau'' |author=metmuseum.org|year= |publisher= metmuseum.org |accessdate= 11April |accessyear=2013}}</ref> Wekdal Prancis dipunpandhégani Raja Napoléon (1769-1821), panjenenganipun maréntahaken supados sedaya piranti Pura Fontainebleau dipun-gantos piranti énggal.<ref name="Napo">{{cite web|url=http://www.castles.org/castles/Europe/Western_Europe/France/france20.htm|title=''Fontainebleau''|author=castles.org|year=|publisher=castles.org|accessdate=11April|accessyear=2013|archive-date=2013-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20130405080813/http://castles.org/castles/Europe/Western_Europe/France/france20.htm|url-status=dead}}</ref> Bab punika dipunsebabaken pura punika badhé dados papan jumenengan Raja Napoléon déning [[Paus]] taun 1804.<ref name="Napo"/> Pura Fontainebleau ugi dados papan klangenaning Raja Napoléon.<ref name="Napo"/> Panjenenganipun damel singgasana raja dados saé kanthi pamanis wujud karpet lan dhékorasi ingkang éndah.<ref name="Napo"/> Raja Napoleon ndadosaken pura punika minangka pralambanging kaagunganipun raja.<ref name="Napo2">{{cite web |url=http://www.buffaloah.com/a/virtual/fr/font/ext/|title=''Fontainebleau'' |author=buffaloah.com|year= |publisher=buffaloah.com |access-date=13 April 2013}}</ref> Taun 1944 Pura Fontainebleau dipun-ginakaken basis koordinasi Sakuthu Komandho [[Inggris]] kanggé pambebasan [[Éropah]].<ref name="Istananapo3">{{cite web |url=http://www.buffaloah.com/a/virtual/fr/font/ext/|title=''Exterior - Fontainebleau Palace'' |author=buffaloah.com|year= |publisher=buffaloah.com |access-date=13 April 2013}}</ref> == Konstruksi == Pura Fontainebleau dipunyasa lan dipunkembangaken saking satunggaling wangunan bètèng.<ref name="KompleksIstana2"/> Bab punika dipunbuktékaken saking piagam ingkang dipunserat déning [[Louis VII saking Prancis|Louis VII]] taun 1137.<ref name="KompleksIstana2"/> Saking satunggaling bukti wujud serat/layang saking [[Charles VII saking Prancis|Charles VII]] tanggal 1431 nedahaken bilih Pura Fontainebleau dipunyasa ing kawitaning abad kaping [[15|gangsal welas]].<ref name="KompleksIstana2"/> Wekdal taun 1528, [[François I saking Prancis|François I]] ngrobohaken sapérangan ageng saking wangunan bètèng lan dipunéwahi, lajeng dipundamel fondhasi énggal ingkang sapunika dados wangunan Oval.<ref name="KompleksIstana2"/> Salajengipun dipunyasa galéri, [[menara]], taman, lan kolam.<ref name="KompleksIstana2"/> Sasampunipun pura dados lajeng dipunparingi pamanis (rerenggan) wujud lukisan lan ukiran karya seniman gaya [[renaisans|rénaisans]] saking [[Italia]].<ref name="KompleksIstana2"/> Manéka piranti antik, lukisan, [[reca]], lan [[seni]] kanthi kwalitas saé lajeng dipuntambahaken ing pura punika.<ref name="KompleksIstana2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.la-seine-et-marne.com/chateau-fontainebleau.html|title=''Construction d'une résidence royale ''|author=la-seine-et-marne.com|year=|publisher=la-seine-et-marne.com|access-date=17 April 2013|archive-date=19 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130119091010/http://www.la-seine-et-marne.com/chateau-fontainebleau.html|url-status=dead}}</ref> == Wangunan ing Kompléks Pura Fontainebleau == [[Gambar:Fontainebleau 037.jpg|thumb|250px|right|Galéri François I]] [[Gambar:Chapelle du chateau de Fontainebleau.jpg|thumb|250px|right|Kapél Triniti]] [[Gambar:ChateauFontainebleau04.jpg|thumb|250px|right|Kamar Napoléon I]] [[Gambar:La salle du Trône (Château de Fontainebleau).jpg|thumb|250px|right|Ruwang Throne]] [[Gambar:Gueridon fontainebleau.JPG|thumb|250px|right|Ruwang de l'abdication]] ==== Galéri François I ==== Galéri François I dados satunggaling wangunan [[renaisans]] misuwur ing Prancis.<ref name="Kompleksgle">{{cite web|url=http://www.panoramadelart.com/galerie-francois-1er-chateau-de-fontainebleau|title=''Galerie François Ier''|author=panoramadelart.com|year=|publisher=panoramadelart.com|access-date=15 April 2013|archive-date=30 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131030115353/http://www.panoramadelart.com/galerie-francois-1er-chateau-de-fontainebleau|url-status=dead}}</ref> Galéri François I dipunyasa taun 1528.<ref name="KompleksIstana2"/> Wangunan galéri François I dipunrancang déning Rosso Primaticcio saking Italia.<ref name="KompleksIstana"/> Kanthi rancangan [[arsitèk]] Rosso dipunasilaken galéri kanthi pajangan lukisan lan panél kayu ingkang mujudaken modhél [[arsitèktur]] "à la française".<ref name="KompleksIstana"/> Lukisan karya Fiorentino dipunkombinasikaken kaliyan lukisan semèn, ukiran lan [[kayu|kajeng]] kanthi pikajeng damel gaya dhékoratif.<ref name="Kompleks"/> Ing galéri punika dipunpajang lukisan ingkang nggambaraken [[Déwa]] [[Déwa Olympus|Olympus]].<ref name="Kompleks"/> Sanèsipun lukisan Olympus, dipunpajang kalih welas lukisan naratif, [[relief|réliéf]], [[reca]], lan ukir-ukiran.<ref name="Kompleks">{{cite web |url=http://www.artble.com/artists/rosso_fiorentino/paintings/galerie_of_francois_i|title=''Galerie of Francois I'' |author=artble.com|year= |publisher= artble.com |access-date=15 April 2013}}</ref> ==== Musiyum Napoléon I ==== Ing musiyum ingkang manggén ing kompléks Pura Fontainebleau punika dipunsimpen piranti-piranti tilaranipun kaisar lan kulawarginipun.<ref name="KompleksIstana"/> Piranti tilaran kaisar kados furnitur, seni lukisan, [[reca]], gaman, ageman, [[kramik]] lan dhokumén sajarah.<ref name="Bonaparte1">{{fr}}{{cite web|url=http://www.musee-chateau-fontainebleau.fr/Le-musee-Napoleon-Ier-1986|title=''Le musée Napoléon Ier (1986)''|author=lankaart.orgmusee-chateau-fontainebleau.fr|year=|publisher=musee-chateau-fontainebleau.fr|access-date=15 April 2013|archive-date=8 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208141737/http://www.musee-chateau-fontainebleau.fr/Le-musee-Napoleon-Ier-1986|url-status=dead}}</ref> Kanggé damel musiyum punika, Napoléon nelasaken [[dhuwit|arta]] kalih welas yuta [[franc]] sadangunipun sedasa taun.<ref name="Bonaparte2"/> Wekdal [[Révolusi Prancis]] wangunan punika risak lan dipunyasa malih tanggal [[20 April]] 1814.<ref name="Bonaparte2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.la-seine-et-marne.com/chateau-fontainebleau.html|title=''Fontainebleau Le Château''|author=la-seine-et-marne.com|year=|publisher=la-seine-et-marne.com|access-date=17 April 2013|archive-date=19 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130119091010/http://www.la-seine-et-marne.com/chateau-fontainebleau.html|url-status=dead}}</ref> ==== Kapél Triniti ==== Ing wangunan punika dipunpajang lukisan [[Henri IV]] karyanipun Martin Fréminet.<ref name="KompleksIstana"/> Taun 1725 ing kapél punika dipunwontenaken pahargyan [[nikah|palakraminipun]] [[Louis XV]] kaliyan [[Marie Leszczinska]].<ref name="KompleksIstana"/> Taun 1810 Raja [[Napoleon III]] dipunbaptis ing kapél punika.<ref name="KompleksIstana"/> Taun 1605 Raja Henri IV nambahaken kubah ing wangunan punika.<ref name="Kompleksist">{{cite web|url=http://www.archivesdefrance.culture.gouv.fr/action-culturelle/celebrations-nationales/2008/arts/martin-freminet-decor-de-la-chapelle-de-la-trinite|title=''Martin Fréminet : décor de la chapelle de la Trinité''|author=archivesdefrance.culture.gouv.fr|year=|publisher=archivesdefrance.culture.gouv.fr|access-date=15 April 2013}}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Karya lukisan ingkang kawitan dipunpajang taun 1608.<ref name="Kompleksist"/> Ing kubah kapél dipuntambahi manéka pamanis wujud dhékorasi, céthakan saking semén, lan dipuncat.<ref name="Kompleksist"/> Wonten ing [[mimbar]] kapél wonten karya lukis ingkang nggambaraken: Madhepipun [[Allah]] dhateng [[Nuh]] ingkang nitih [[kapal]], gambar-gambar [[malaékat]], [[Yésus Kristus]] ing penghakiman ingkang pungkasan, lukisan malaékat jibril, wolung raja-raja [[Israèl]] lan [[Yahudi]], para leluhur lan [[nabi]].<ref name="Kompleksist"/> ==== Apartemén [[Napoléon Bonaparte|Napoléon I]] ==== Apartemén punika dipunjangkepi kamar lan lukisan ingkang misuwur sasampunipun panjenenganipun mandhap keprabon (boten dados raja malih) ing taun 1814.<ref name="KompleksIstana"/> Sanèsipun punika, wangunan Apartemén Napoléon ugi taksih njagi karya dhékorasi tilaranipun [[Louis XVI saking Prancis|Louis XVI]].<ref name="Bonaparte"/> Dhékorasi ruwangan dipuntambahi pamanis lan dhékorasi sanès déning Simon Frederick Moench taun 1811.<ref name="Bonaparte"/> Ruwangan punika ugi dipunjangkepi karpét tenunan ing taun 1809.<ref name="Bonaparte">{{fr}}{{cite web |url=http://www.lankaart.org/article-fontainebleau-napoleon-et-l-empire-109218176.html|title=''Fontainebleau - Napoléon et l'Empire'' |author=lankaart.org|year= |publisher= lankaart.org |access-date=15 April 2013}}</ref> ==== Ruwang de l'abdication ==== Satunggaling ruwang ing pura ingkang dipunyasa taun 1808.<ref name="abdicat"/> April 1814 Napoléon napak asmani serat mandhap saking kalungguhan raja Prancis ing wangunan punika.<ref name="abdicat"/> Piranti ruwangan tilaran Napoléon taksih dipunjagi ing ngriki ngantos dumugi sapunika.<ref name="abdicat">{{fr}}{{cite web|url=http://fr.topic-topos.com/salon-de-l-abdication-fontainebleau|title=''Salon de l'abdication, Fontainebleau''|author=lankaart.org|year=|publisher=lankaart.org|access-date=17 April 2013|archive-date=25 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130725012649/http://fr.topic-topos.com/salon-de-l-abdication-fontainebleau|url-status=dead}}</ref> ==== Wangunan ''Ballroom'' ==== Dipunwangun ing mangsa pamaréntahanipun [[François I saking Prancis|François I]] lan purna wekdal jaman Henri II.<ref name="KompleksIstana"/> Ing wangunan punika dipunpajang lukisan karyanipun Primaticcio lan Nicollo dell'Abate, sarta ubin lan ''langit-langit'' ingkang dipunripta Louis Philippe.<ref name="KompleksIstana"/> ==== Wangunan Ratu Boudoir ==== Wangunan punika dados tandha kamajenganipun [[arsitèktur]] [[Prancis]] abad-18.<ref name="KompleksIstana"/> Dhékorasi wangunan punika dipunripta Marie-Antoinette.<ref name="KompleksIstana"/> ==== Wangunan Dhéwan ==== Wangunan punika dipundhékor lan dipunpajang lukisan déning Carl Van Loo lan Jean Baptiste Pierre.<ref name="KompleksIstana"/> ==== Wangunan Throne ==== Wangunan punika dados papan saré Raja Henri IV lan Louis XVI.<ref name="KompleksIstana"/> ==== Wangunan Pengadilan ==== Wangunan karya arsitèk Primaticcio punika dipunyasa ing taun 1750.<ref name="KompleksIstana"/> Wangunan Pengadilan dipunyasa ing mangsa pamaréntahanipun Henri IV lan Louis XIV.<ref name="KompleksIstana"/> Wangunan punika dipunjangkepi kolam [[iwak|ulam]].<ref name="KompleksIstana"/> ==== Wangunan Oval ==== Wangunan Oval dipunyasa ing mangsa pamaréntahanipun [[Henri IV saking Prancis|Henri IV]].<ref name="KompleksIstana"/> Wangunan punika dipunjangkepi kubah ageng ing taun 1601.<ref name="KompleksIstana"/> Raja [[Louis XIII]] dipunbaptis ing Gedhung Oval taun 1601.<ref name="KompleksIstana">{{cite web |url=http://www.bonjourlafrance.com/france-tourist-attractions/fontainebleau-forest-castle.htm|title=''France Tourist Attractions - Fontainebleau Castle and Forest'' |author=bonjourlafrance.com|year= |publisher= bonjourlafrance.com |access-date=11 April 2013}}</ref> Wangunan Oval dipunyasa kanthi [[arsitèktur]] gaya [[renaisans|rénaisans]].<ref name="KompleksIstana2"/> ==== Musiyum Cina ==== Museum punika dipunyasa taun 1863 kanggé [[Ratu Eugenie]].<ref name="KompleksIstana"/> Musiyum Cina ngempalaken manéka warni koléksi saking [[Cina]] klangenanipun Ratu Eugenie.<ref name="KompleksIstana"/> Musiyum Cina punika dipunrénovasi taun [[1984]].<ref name="KompleksIstana"/> == Sesawangan Pura Fontainebleau == {{wide image|Palace of Fontainebleau, France - July 2011.jpg|1500px|Pura Fontainebleau, [[Prancis]]}} == Cathetan suku == {{reflist|2}} {{commons|Palace of Fontainebleau}} == Pranala njawi == * {{fr}}[http://www.musee-chateau-fontainebleau.fr/ Site Resmi Istana Fontainebleau] [[Kategori:Artikel mawa basa krama]] [[Kategori:Wangunan ing Prancis]] 9vuhi3xluxlswcus81rvxxasrq6bqqk 0 99804 1748231 1747585 2026-05-04T12:34:38Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748231 wikitext text/x-wiki {{Infobox French commune |name = Fort-de-France |image = Fort-de-France-baie.jpg |caption = |image coat of arms = Blason ville fr Fort-de-France (Martinique).svg |region = [[Martinique]] |department = [[Martinique]] |arrondissement = Fort-de-France |canton = |adjustable map = Fort-de-France 972.PNG |map size = 210px |map caption = Tlatah komune ([[abang]]) ing Martinique |time zone = [[UTC-4]] |INSEE = 97209 |postal code = 97200 |mayor = [[Serge Letchimy]] |term = 2008–2014 |intercommunality = Punjer de la Martinique |longitude =-61.0833 |latitude = 14.6 |elevation m = |elevation min m = 0 |elevation max m = 1070 |area km2 = 44.21 |population = 91249 |population date = 2007 }} '''Fort-de-France''', ({{IPA-fr|fɔʁ də fʁɑ̃s}}) utawa '''Fort-Royal''', ya iku [[kutha krajan]] [[Martinik]], sawijining [[nagara]] parsemakmuran sabrang [[sagara]] ([[département d'outre-mer|DOM]]) [[Prancis]] ing [[sagara Karibia]] <ref name="Internet1">{{fr}} [http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/commune.asp?annee=2008&depcom=97209 INSEE - Population légale Fort-de-France 2009 (diunduh tanggal 8 April 2013)].</ref><ref name="internet2"/>. Jembar wewengkon [[kutha]] [[44]],[[21]] [[km]]² déning populasi pandhudhuk [[134]].[[727]] jiwa (sensus [[1999]]) <ref name="internet2">{{fr}} [http://www.recensement.insee.fr/chiffresCles.action?codeMessage=5&plusieursReponses=true&zoneSearchField=FORT+DE+FRANCE&codeZone=9B601-UU2010&idTheme=3&rechercher=Rechercher Insee - Résultats du recensement de la population de 2009 - Unité urbaine de Fort-de-France]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (diunduh tanggal 8 April 2013)</ref>. Parékonomian Fort-de-France wiwit misuwur minangka lengseré [[Saint-Pierre]] amarga njeblugé [[Gunung Pelée]] ing [[taun]] [[1902]],ya iku ekspo [[gula]], rum,[[woh]] kaleng, dan [[kakao]]. Fort Saint-Louis dadai salah sawijining pangkalan [[wadya lautan]] Prancis, kang dumunung ana ing sisih pinggir kutha.Fort-de-France dadi [[jantung]] saka tlatah wewengkon [[metropolitan]] kanthi cacah 170 000 [[warga]], kagolong uga kutha Lamentin.Ing laladan iki kabangun uga [[papan anggegana]] [[Martinique Aimé Cesaire International]] ing kutha Schoelcher, kutha Saint-Joseph lan kutha Case-Pilote <ref name="Internet3">{{fr}} [http://www.meteo.fr/temps/domtom/antilles/pack-public/meteoPLUS/climat/climat_mart.htm. LE CLIMAT EN MARTINIQUE (diunduh tanggal 08 April 2013]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.Kutha kang duwé [[patung]] [[Joséphine de Beauharnais]] digawé minangka mingèti panjenengané Joséphine.Joséphine [[lair]] ana ing [[pulo]] [[Martinik]] minangka bebojoan déning [[Napoleon Bonaparte]]. Fort-de-France asring arubah nama Prancis kang dibaptis kanthi nama situs'' Cul-de-Sac Karajan'' ([[1635]]-[[1672]]),Fort-de-France ganthi jeneng paroki lan kutah déning '''Fort royal''' rikala [[taun]] ([[1672]]-[[1793]]) <ref name="Internet4"/>. '''Fort royal''' arubah manèh dadi '' '''Fort-de-la-Républik''' utawa ''Kutha Républik'' kadadéan kang kadhaden minangka pungkasané Revolusi taun ([[1793]]]-[[1794]]) <ref name="Internet3"/>. Kutha kang arubah nama dadi Fort-Royal ([[1794]]-[[1807]]) arubah nama ing taun [[1807]] kanthi nama '''Fort-de-France''' <ref name="Internet4">{{fr}} [http://www.cg972.fr/site/html/page_document.php?id=377 Séminaire sur la place du vélo dans la politique du Développement Durable et Solidaire (diunduh tanggal 09 April 2013)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301193949/http://www.cg972.fr/site/html/page_document.php?id=377 |date=1 March 2014 }}</ref> [[Gambar:Fort-Saint-Louis-06.jpg|thumb|210px| Pangkalan AL Prancis ing Fort-de-France]] ==Padunungan== Fort-de-France dumunung ana 6800&nbsp;km saka [[Paris]], ing papan [[pasisir]] Karibia [[Martinique]].Fort asring kababar ing sisih [[kulon]] [[pulo]], ing punjer pucuk [[lor]] lan [[kidul]] <ref name="internet5"/>. Kutha kang kabagun ing pinggir [[lor]] pasisir [[Teluk Fort-de-France]].Fort kagolong sajeroning kutha kang gedhé 11,7&nbsp;km saka [[lor]] minangka menyang déning [[kidul]] 5.2&nbsp;km <ref name="internet6"/>. ==Géografi== Fort-de-France, asring sinebat déning Fort Prancis, kawengkar ana ing [[pasisir]] [[kulon]] Martinique ing [[kori]] [[lor]] tumuju [[Fort-de-France Bay]],pinggir [[kali Madame]] <ref name="internet5">. {{fr}} [[ http://www.recensement.insee.fr/tableauxDetailles.action?zon{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Résultats du recensement de la population-2009 (diunduh tanggal 10 April 2013)]</ref>. Kutha kang ana ing dataran sempit, ing antarané bukit lan [[sagara]] uga bisa ditempuh nganggo transportasi darat saka saben [[pulo]] <ref name="internet6">{{fr}} [http://gsite.univ-provence.fr/gsite/Local/geographie/dir/user-199/DYNMARTIN.pdf Dynmartini (diunduh tanggal 10 April 2013)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214534/http://gsite.univ-provence.fr/gsite/Local/geographie/dir/user-199/DYNMARTIN.pdf |date=4 March 2016 }}</ref>. [[Image:Queen Mary 2 FdF.JPG|thumb|Suwasana [[Queen Mary 2]] ing Teluk Fort-de-France wulan Maret 2004]] [[Image:FDF et pitons du Carbet.JPG|thumb|Fort-de-France ''ndominasi'' pucuk Carbet]] == Géologi, topografi lan hidrografi == Topografi kang aneka [[warna]] ing kutha Fort-de-France ya iku mbentang saka sikil bukit massif vulkanik [[Bluff Carbet]] (titik paling dhuwur saka kutha kurang luwih [[1100]] mèter, cerak pucuk Piton Dumauzé) sarta Morne Cesaire [[603]] m.Kaanan kutha kang duwé jurang lan [[alas]], [[gunung geni]] dipisahake déning iliné [[banyu]] deres lan suwasana [[cuaca]] teles (asring [[udan]])<ref name="internet6"/>.Kaanan tlatah kang dhuwur ndominasi pérangan tengah kutha, ing antarané [[Bluff Carbet]] lan [[Lamentin]], ngawe wujud nyigar (bukit) dadi kamiringan tartemtu <ref name="internet5"/>. Jinisé [[kali]] kanthi cacah loro ngarah tumuju [[sagara]] ing Fort-de-France sok diarani kali Mr lan Mrs. Kaanan tengah-tengah kutha, asring kasbeut'' Kutha ngisor'' kababar déning wujud dataran [[rawa]] (bakau) antara Morne Morne Tartenson lan Pichevin (Hauts du Port). Jurang lan bukit kang awujud [[watu]] tumuju [[300]] mèter [[teluk]], diyasa sajeroning kapimpinan [[Fort Saint-Louis (Martinique)|. Fort St Louis]]<ref name="internet5"/>. [[Béntèng Tartenson|Tartenson]] lan [[Béntèng Désaix (Martinique)|Désaix]] didadèkaké tetahanan kang utama ing kutha tumuju ding pabukitan sajeroning dhuwur [[140]] m ngadep ing punjer kutha.Pasisir utawa pasisir kang duwé jurang lan [[pasir]] [[klawu]] sarta sisa-sisa [[wit]] [[bakau]] ing cérak Pointe des Sables, didadèkaké tetahana saka [[ombak]] sagara<ref name="internet6"/>. ==Iklim== Fort-de-France duwé [[iklim]] [[tropis]] lan [[lembab]], kanhi pratadha déning [[suhu]] rata-rata saben taun dhuwur (26,5&nbsp;°C) lan volume [[udan]] ([[1950]] [[mm]]).<ref name="internet8"/> Suhu kutha iki rata-rata angét diamati saka [[wulan]] [[Agustus]] nganti [[Oktober]] maksimum (31 C ° ing suwasana [[rina|awan]], ing wayah [[wéngi]] duwé suhu saka 24&nbsp;°C nganti 25&nbsp;°C) lan ing [[wulan]] [[Januari]] lan [[Fèbruari]] wayah adem kanthi suhu (sadina maksimum 29&nbsp;°C lan wayah bengi 22 °). Kutha Martinique, Fort-de-France asring kalewatan [[angin]], ya iku angin [[wétan]], kang nentukaké sirkulasi umum pluviométriques [[4]] mangsa<ref name="internet7">{{fr}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k34643g/f79.table Reviu Martime (diunduh tanggal 10 April 2013)</ref> * [[Mangsa adhem]] * [[Mangsa panas]] * [[Mangsa udan]] * [[Mangsa semi]] Ing wulan [[Fèbruari]] nganti [[April]], [[mangsa panas]] ya iku mangsa ing paling garing ing kutha Fort amarga angin kurang lan kalembapan curah udan rata-rata saben wulan [[60]]-[[90]] [[mm]].Mangsa adhem utawa mangsa udan kawiwit ing wulan [[Juli]] nganti [[Oktober]]. Mangsa adhem ing kutha fort sok diarani uga mangsa badai.<ref name="internet8"/> Kadadean kang bebayani lan ngancurake pagomahan lan yasan pandhudhuk kadadéan ing tanggal [[19 Agustus]] [[1981]]. Kadadean kang newasaké [[400]] wong ing Fort-de-France (1000 total Martinique), ngancurake déning [[rumah sakit]] lan kamp militèr Balata. minangka [[topan Allen]], 3 lan [[4 Agustus]] [[1980]], angin pucuk [[167]] [[km]] / [[jam]] kacathet Désaix lan curah udan kanthi gedhé 159&nbsp;mm ing sajeroning wektu [[18]] jam. Minangka kadadéan badai Edith, [[25 September]] [[1963]], iliné [[Kali Lady]] ing prapatan Fort-de-France 150 m3 / s, ing sadina-dina kali kang duwé ukuran [[20]] [[m3]]/ s ukuran sajeroning [[banjir]] lan 0,050 m3 / s.Minangka mangsa bahu ([[November]]-[[Januari]], [[Mèi]]-[[Juni]]) kutha Fort duwé karakteristik [[iklim]] manengah.<ref name="internet8"/> amarga curah udan sajeroning tanggal [[4]] lan [[5]] [[Mèi]] [[2009]], kacathet udan paling deres sajeroning [[50]] taun pungkasan ing Fort-de-France déning sasi [[Mèi]] (kaping telu Rata-rata volume) 6, kang njalari banjir gedhè.Salah sijiné konsekuensi saka sipat pagunungan ana ing wewengkon kutha Fort-de-France lan curah udan kang deres njalari ora stabilé pèrèng, njalari bebayan [[lemah]] longsor.<ref name="internet8">{{fr}} [http://www.recensement.insee.fr/chiffresCles.action?codeMessage=5&plusieursReponses=true&zoneSearchField=FORT+DE+FRANCE&codeZone=249720061-GFP&idTheme=3&rechercher=Rechercher EPCI à fiscalité propre : CA du Centre de la Martinique (249720061) (diunduh tanggal 10 April 2013)]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Jembar [[tuwuhan]] lan [[alas]] kang ana ing Fort dadi sinawangan paling misuwur ing kutha, kang utama ana ing pèrèng [[lor]] [[kutha]]. Mesofilik kan pendek ana ing pèrèng vegetasi duwé tat cara tumuju ngembangaké hygrophile vegetasi 700 mèter (alas déning tethaneman wit-witan ndhuwur lan thanduran mrambat). S === Saluran komunikasi lan transportasi === ==Tansportasi dharat== Mozaik kang duwé 3 jalur [[bus]] ing kutha Fort-de-France. Ndhuweni ''rute'' déning [[dalan]] raya A1 (972) saka Fort-de-France tumuju [[papan anggegana]] pinggir [[pulo]] Mozaik dadi salah sijiné dalan raya kang ana ing Prancis kang dumunung ana ing manca nagara. [[Kori|lawang]] utama liyané ya iku: NR1 déning Tritunggal;m2 per Saint-Pierre;RN3 (Tapak Tilas Route) tumuju Le Morne-Rouge. ==Transportasi udara== Papan Anggegana internasional "Martinique Aimé Cesaire" ya iku papan anggegana ing kutha fort kurang luwih [[10]] [[km]] saka Fort-de-France 7. Kang duwé daya tampung penumpang 1,7 [[yuta]] ing taun [[2010]] <ref name="internet8 B">{{Lien web | url = http://www.martinique.aeroport.fr/infos.asp | titre = L'Aéroport et la CCIM | année = 2007 | site = http://www.martinique.aeroport.fr | consulté le = 10 April 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190916172428/http://www.martinique.aeroport.fr/infos.asp |date=16 September 2019 }}.</ref>. ==Transportasi sagara== [[Image:Portdefdf.jpg|thumb|upright=2.0|center|[[Stasiun]] multimodal saka Fort-de-France tumuju Pointe-Simon, [[prahu]] kang misuwur Madinina ing Les Trois-Islets]] [[Pelabuhan]] Fort-de-France ya iku pelabuhan utama kang dumunung ana ing Prancis minangka duwé daya tampung panumpang taun 2000-an, kanthi cacah 470000 jiwa <ref name="internet9">{{Lien web | url = http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf | titre = Diagnostic du PLU de Fort-de-France | année = 2007 | site = http://www.fortdefrance.fr | page = 78 et 79 | consulté le = 20 mai 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303172958/http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf |date=2016-03-03 }}.</ref>. ==Lintasan== Kutha Fort-de-France kagolong katinggalan déning pambangunan pangendara (dalan).Sajeroning taun [[2012]], departemen nyediaké utawa yasa dalana tumuju nyipta panganggo [[sepeda]] kurang luwih [[15]] taun ing panjuru pulo <ref name="internet10">{{Lien web | url = http://www.cg972.fr/site/html/page_document.php?id=377 | titre = Séminaire sur la place du vélo dans la politique du Développement Durable et Solidaire | année = 2012 | site = Le site du Conseil général de Martinique | consulté le = 20 mai 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301193949/http://www.cg972.fr/site/html/page_document.php?id=377 |date=2014-03-01 }}.</ref>. ==== Transportasi umum==== Ing kutha Fort transportasi umum sok diarani [[Mozaik]]. Salah sawijining transportasi umum ya iku [[taksi]], [[bus]]. Transportasi saubengé Cacem dilayani déning angkudan umum uga ngelayani transportasi saubengé kutha-kutha Fort-de-France, [[Schoelcher]], [[Lamentin]] lan [[Saint-Joseph (Martinique)|Saint-Joseph]] <ref name="internet11 B">{{Lien web | url = http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf | titre = Diagnostic du PLU de Fort-de-France-Les transports | année = 2007 | site = http://www.fortdefrance.fr | page = 85 | consulté le = 20 mai 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303172958/http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf |date=2016-03-03 }}.</ref>. ====Parencanaan Kutha==== Kutha Fort-de-France kawengkar dumadi: {{col|3}} * Balata * Bellevue * Chateauboeuf * Citron * Clairière * Cluny * Coridon * Crozanville * De Briant * Des Rochers * Didier * Dillon * Ermitage * Floréal * Godissard * Langelier-Bellevue * La Meynard * La Médaille * Montgérald * Morne Calebasse * Morne Laurent * Morne Morissot * Morne Pichevin * Morne Tartenson * Morne Venté * Moutte * Pointe des Nègres * Post-Colon * Ravine-Bouillé * Ravine-Vilaine * Redoute * Renéville * Rodate * Rive Droite * Sainte-Catherine * Sainte-Thérèse * Terres-Sainville * Texaco * Tivoli * Trénelle * Volga {{end-col}} ==Pangomahan== Cacah pamukiman ing [[kotamadya]] Fort-de-France sajeroning sensus taun 2006 ya iku 43237.Saka jumlah mau, 86,7% kawengkar dumadi omah utama, 0,6% lan 11,6% jinis pangomahan INSEE.Data mau kajupung déning Sensus Pendhudhuk 2006. ===Pambangunan=== * Kampanyé pambangunan èksterior. * Rehabilitasi gedhong-gedhong publik. * Pangembangan dalan palumakuan ing punjer kutha. * Pangembangan koridor déning transportasi umum. <center> <gallery> Image:Fort de France 1.JPG|Suwasana jantung kutha, ing taun 2006, pangomahan kang rusak, dalanan kurang pangopenan, sajeroning pangembangan proyek gedhé kanggo renovasi Image:FdF-un arbre dans une maison.JPG|Pérangan saka pangomahan mewah ing wulan Dhésèmber 2008 Image:Fort de France centre commercial.JPG|Chantier du centre commercial en construction au cœur de Fort-de-France, 2007-2008. Image:Place de l'enregistrement.jpg|Pambangunan [[pasar]] ing punjer kutha Fort-de-France, 2007-2008. Image:Fort de France, rue commerçante - pieton.jpg|Républik Street,pojok Jones Moreau,25 Dhésèmber 2008 Image:Fort de France - rue Arago.jpg|Rue François Arago </gallery> </center> ==Jeneng kutha== Jeneng kutha Fort-de-France kang ngandut arti kakuatan saka Prancis,minangka madeg ing [[abad]] angka 17. Asal mulané nama Fort-de-France Awalnya dkawiwit saka cul-de-sac saka Fort Royal ([[1635]]-[[1672]]), situs kang ndadèkaké ''paroki'' kutha Fort Royal (1672-1793), Républik Fort-de-la-Ville taun (1793-1794), Fort Royal (1.794-1.807) pungkasan diowah déning sebatan Fort-de-France minangka taun 1807. ==Sajarah== Sajarah Fort Royal, utana Fort-de-France ing taun [[1802]], duwé pratandah lan didasaraké [[koloni]], minangka sesaingan déning[[Saint-Pierre (Martinique)|Saint-Pierre]] lan kadadéan [[bencana alam]] ngancurake kutha ing saben-sabem taun. Salah sijiné kadadéan bencana alam kang gedhé dhéwé ya iku jeblugé [[Gunung Pelee]] taun [[1902]] [[wlahar]] kang muntah ing kutha Fort-de-France ngancuraké ibu kutha Martinique ing Saint-Pierre. ==Yayasan kutha== [[Image:Batiments_PTT_Fort_de_France.jpg|thumb|La Poste de Fort-de-France.]] Kutha [[Karibia]] asring kena bencana angin, kang utama saka [[pasisir Atlantik]] lan [[kidul]] [[pulo]].Koloni Prancis nenetapake ing taun 1635 (pasisir Karibia) ing situs Saint-Pierre, madeg pambanguna [[bètèng]] ing muara [[kali]] Roxelane.Samono uga minangka ''konflik''déning Karibia, [[Walanda]] lan pamukiman [[Inggris]] amarga kesensem tlatah strategis ing kori lumebu [[teluk]] gedhé dhéwé ing pulo iki.Mupangat bètèng ing Saint-Pierre minangka mertahanake lan ngelindungi saka badai, saka teluk Saint-Pierre <ref name="internet19">[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k34643g/f79.table Exemple avec la bataille du 20 juillet 1674 contre une force hollandaise].</ref>. Kaanan kang ora nyamana minangka anané iklim kang ora njurung, njalari pamukiman kapisanan kang diyasa dumunung ing tlatah kutha déning panjenengané [[Gubernur]] Jacques Dyel Procuratorate, ponakan saka panjenengané Pierre filibuster Belain Esnambuc, kapisanan mbagun bètèng ing taun [[1639]] <ref name="internet19"/>.Panjenengané yasa bètèng kapisanan lan asring disebat Fort Royal.Nanging, gubernur Jean-Charles de Baas mutusaké déning manemon kutha Fort-Royal ing tanggal [[3 Oktober]] [[1669]] <ref name="internet11">{{Lien web | auteur = | lien auteur = | coauteurs = | url = http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf | titre = Diagnostic du PLU de Fort-de-France | année = 2007 | site = http://www.fortdefrance.fr | page = 14 | consulté le = 11 April 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303172958/http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf |date=3 March 2016 }}</ref>. Renovasi kanggo ngindari badé wiwit dikerjaake, kapisanan ya iku ndandandi rawa lan jalur kaselarasan kutha kang disetujui déning Colbert taun [[1671]]. Saka parencanaan kutha, madeg ''quadrangle'' kanthi jembar 42 hèktar lan ''grid'', dadi wujud inti kutha nganti jaman saiki. Pambangunan kutha ing tlatah kang duwé [[lemah]] gembur, ora kondusif lan rawa-rawa kang nampung banyu kotor njalari [[lemut]] semana uga tingkat lelara njalari kamatian kang dhuwur ing kutha iki minangka bencana [[malaria]].<ref name="internet11"/> Pangembangan kutha kutha kang duwé proyek [[banyu]] resik kanggo warga, mbutuhaké wèktu kurang luwih 1 abad kanggo ngembangaké proyek mau.Ing taun [[1674]] dadi prathanda paperangan misuwur Fort St Louis,kang bisa ngalahake armada [[Walanda]] kapimpin déning Laksamana de Ruyter kanggo ngerebut kutha, lan bisa ngubungake pulo Crown saka Prancis.Wiwit wulan [[November]] [[1677]], panjenengané Earl of Blenac ndarat ing pasisir Martinique, minangka ngantekake [[Gubernur]] kang tilar [[donya]] yang baru saja meninggal. Uga penjenengané kang ngerampungake pambangunan [[kutha]] uga kacathet minangka bapak pambangunan kutha.<ref name="internet11"/> Pangawean ulet,lan tekun panjenengané Earl of Blenac njabat dadi pangurusan kursi Umum ing Pura Gubernur.Ing taun [[1692]] panjenengané ngantekake St Peter Fort Royal kanggo mimpin pamarèntah taun 1692,tumuju yasa kutha anyar ya iku kutha krajan administratif Martinique.<ref name="internet19"/> ==Fort Royal ing abad angka 18== [[Image:Mount Pelée 1902 refugees.jpg|thumb|Golongan pangungsi ka Fort-de-France minagka jeblugé gunung taun 1902.]] Minangka serangan [[sagara]] kang digalakake déning pamarèntah [[Inggris]] ing taun [[1759]] lan Inggris nguwasani kutha Fort Royal kanthi serangan darat taun [[1762]] minangka ndarataké prajurit Kapal Case Inggris. Martinique kasil dikuasai Inggris ing wulan Fèbruari [[1762]].Uga Martinique dibalekake déning pamaréntah Prancis minangka Prajanji Paris. Panjenengané Georges-René Le Pelley Pléville ya iku minangka [[kaptèn]] pelabuhan Fort-Royal kan diwènèhi mandat lan tanggung jawab kanggo rehabilitasi kutha patilasan panjajah Inggris.Kapten kan ngerampungake rehabilitas banjur ngabdi minangka ngoreksi grafik [[Hindia]] [[Kulon]] banjur bali ing Marseille minangka gangguan kaséhatan.Panjenengané diganti déning Robert Taschers, ya iku bapak saka [[Ratu]] Josephine. ==Fort-de-France abad angka 20== Fort-de-France ing abad angka [[20]], Sawisé jeblug Gunung Pelee, St Pierre ngakibat ora bisa dadi kutha komersial, amarga kelangan warga kang tilar donya ing bencana jeblugé gunung Pelee, lan ''re-populasi'' kadadéan kanthi lambat lan ''parsial''. ''Migran'' saka lor pulo tiba ing Fort-de-France kanthi gedhé-gedhenan, kang ngumpulakae lan ngawe mupangat pelabuhan, indhustri, komersial lan ékonomi saka Martinique. Minangka ngatasi babagan migran, walikutha, Victor Severus mbagun proyek ing taun [[1904]] déning para petinggi/punggawa. Ing pérangan ''sanitasi'' lan ''municipalization'' lahan-''Sainville'', lahan tels kang duwé jembar dumunung ana ing sisih kulon sagara saka punjer kutha kolonial. Sabanjuré paperangan kukum kang dawa lan pangawean dilakoni ing taun 1920-an, tumuju ngelairake laladan modheren kanggo warga kang makarya. Sabanjuré, para Sainte-Thérèse, Morne Pichevin lan Dillon, sarta golongan pangomahan ''individu spontan'' ''(sèl)'' madeg ing pinggir dalan tumuju kutha lan bebarengan minangka ngembangaké warga kang alami lan padésaan, sarta duwé citra ''urbanisasi dispersi anarkis''. Sajeroning taun 1930, sanitasi durung bisa katat kanthi sampurna minangka dibuktekake déning status saluran stroke, salah sijiné kansenjangan kang ana ing punjer lemah-Sainville, titik pambuangan Simon lan kalengan kang mili lan duwé mupangat dadi pambuangan kabukak. Ing sanjabané punjer kutha, gaya kolonial pangomahan kang makmur dumunung ana ing dataran ndhuwur/paredèn Didier ing sisih [[lor]]-[[kulon]] kutha (Balata) lan Redoute, ya iku kang ana ing [[dalan]] tumuju Morne Rouge. Fort-de-France dadi kutha kontras, kang nyaman lan duwé suwasana ''heterogen'' sarta duwé kakurangan ing babagan kamakmuran pandhukdhuk amarga kurang kaya tinimbang Saint-Pierre ing mangsa-mangsa jaya. ==Pangembangan kutha== Bencana alam kang kadadéan ing kapindho ing [[11 Januari]] 1839, uga [[lindhu]] kang ngancurake kutha tanggal [[22 Juni]] [[1890]] <ref name="internet20"/>. Uga kadadéan kobongan kang njalari telu-prapat saka kutha kolonial ajur,omah-omah [[kayu]] dikarepake ing pambangunan anyar minangka ngadepi lindhu ing mangsa ngarep.[[Pasar]], Louis Cathedral St tanggal [[18 Agustus]] [[1891]], diosak-asik déning [[angin topan]] kang nerjang ing tengah kutha, newasake kurang luwih [[400]] wong <ref name="internet20">Paul Butel, ''Histoire des Antilles françaises'', Perrin, 2002.</ref>.Kadadean liyané asebab bencana kang ana ing kutha ya iku prajanjen ing tanggal [[14 September]] [[1802]] Martinique Prancis ing ngisor ''Prajanjen Amiens'' ditandatangani déning Angleterre13 lan kapimpin déning kakuawasan kaisar taun [[1807]], kutha kamimpin dadi "kepala koloni" lan didadèkaké nama Fort-de-France. <ref name="internet22">{{Lien web | auteur = | lien auteur = | coauteurs = | url = http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf | titre = Diagnostic du PLU de Fort-de-France | année = 2007 | site = http://www.fortdefrance.fr | page = 14 | consulté le = 24 April 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303172958/http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf |date=3 March 2016 }}</ref>. Pangubahan nama kang ora dijurung déning warga [[Inggris]] anyar taun [[1809]]-[[1815]]. Fort-de-France, kang duwé kutha administratif kan militèr, kaseksa déning dampak kompetisi saka Saint-Pierre, kang paling duwé pamadetan pandhudhuk uga dijurung ékonomi dèdangangan kang misuwur, réputasi budaya ing jagad [[Hindia Kulon]].Fasilitas [[pelabuhan]] anyar kang digawè Fort-de-France sajeroning taun [[1860]]-an lan [[dermaga]] dibukak ing [[1868]].Tekané budak, Freedmen lan mulatto, ing donya dedagangan njalari dibebasake saka ''populasi'' taun 1848, lan ngukuhaké pakembangan kutha, minangka munggahé cacah pandhudhuk saka 9200 wong ing wiwit abad kasangalas dadi 17000 ing taun 1876 <ref name="internet22"/>.Pangembangan liyané kababr ing babagan tèknologi salh sijiné pangembangan [[mesin]] uwab sajeroning sistem produksi [[gula]] watara taun 1840 lan 1870 lan njalari transformasi kang signifikan saka sèktor tetanèn lan padésaan kang ana ing saubengé Martinique <ref name="internet23">[http://www.univ-provence.fr/gsite/Local/geographie/dir/user-199/DYNMARTIN.pdf www.univ-provence.fr]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>. Pangembangan tèknologi kang ana duwé mupangat ing konsèntrasi [[lemah]] ing saubengé pabrik gulo lan punjer panyulingan, sarta fragmentasi parkebunan rakyat lan peternakan kang digalakake déning para warga katurunan eksodus <ref name="internet22"/>. Panurunan angka kamatian njalari cacah partumbuhan warga ngalami paningkatan.Uga ing taun [[1901]], sensus ngitung cacah pandhudhuk 29.000 wong ing kutha St Peter lan 24.700 cacah warga ing kutga Fort-de-France.Cacah pandhudhuk kang didominasi déning pamukiman kutha, Fort-de-France luwih adoh pangembangané saka kutha kang kawengkar 7000 jiwa, lan duwé kaprigelan ing babagan tani <ref name="internet23"/>. ==Kabijakan lan Administrasi== ==Pulitik== Kutha Fort-de-France duwé 50 taun bètèng sak Partaé Progresif kang madeg kapimpin déning penjenegné Martinique Aimé Cesaire. Sensitivitas pulitik Foyalais.Raymond Saint-Augustin-Louis kanthi resmi kapilih dadi walikota Fort-de-France déning Dèwan Kutha tanggal [[7 April]] [[2010]]. Panjenengané nerima 48 suwara saka 49. Panjenengané uga kapih dadi Serge Letchimy, ing tanggal 26 Maret 2010 Présidhèn Dèwan Laladan Martinique. ==Pratélan Walikota== {| class="wikitable" |- ! No. ! Taun Periodé ! Nama Walikutha ! Pulitik |- | 1 | 1883 1888 | Jules Fanfan |- |- | 2 | 1888 1896 | Osman Duquesnay | Républicain |- | 3 | 1896 1900 | Henri Audemar |- |- | 4 | 1900 1907 | Victor Sévère | Radical |- | 5 |1907 1908 | Antoine Siger (assassiné) | Radical |- | 6 | 1908 1919 | Victor Sévère | Radical |- |7 | 1919 1924 | Louis Saint-Cyr |- |- | 8 | 1924 1941 | Victor Sévère | Radical |- | 9 | 1941 1943 | Jean de Laguarigue (administration de l'Amiral Robert) | Régime de Vichy |- | 10 | 1943 1943 | Étienne Montestruc (administration de l'Amiral Robert) | Régime de Vichy |- | 11 | 1943 1945 | Victor Sévère | Radical |- | 12 | 1945 2001 | Aimé Césaire | PC puis PPM |- | 13 | 2001 2010 | Serge Letchimy | PPM |- | 14 | 2010-saumur urip | Raymond Saint-Louis-Augustin | PPM |} ==Peradilan lan administrasi== Ing Fort-de-France ya iku prefektur hotèl biskop agung, rumah sakit universitas, Staf Umum Angkatan Bersenjata ing Hindia kulon lan Guyana, gedhong pangadilan Tinggi lan Pengadilan Banding <ref name="internet12">{{fr}}[http://www.recensement.insee.fr/chiffresCles.action?codeMessage=5&plusieursReponses=true&zoneSearchField=FORT+DE+FRANCE&codeZone=249720061-GFP&idTheme=3&rechercher=Rechercher Insee - Résultats du recensement de la population de 2009 - Communauté d'agglomération du Centre de la Martinique]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, consulté le 18 juillet 2012</ref>. [[Image:Préfecture de Fort de France.jpg|thumb|200px|Prefecture Fort-de-France]] [[Image:Batiments_PTT_Fort_de_France.jpg|thumb|200px|Hotèl Postes kang ana ing Fort-de-France]] Fort-de-France uga dadi salah sijiné pangkalan wadya lautan, kang dumunung ing Fort St Louis <ref name="internet12"/>. Wangun frigat surveilans, kapal patroli lan transportasi cahya tinanggenah ing ngisor kadaulatan nasional lan merangi dedhagangan [[narkoba]].  Fort-de-France duwé [[kursi]] saka Urban Community Centre Martinique (Cacem), kang duwé cacah 165.494 warga ing 200.918, déning Lamentin, St Joseph lan Schoelch <ref name="internet12"/>. ==Pangubahan demografi== Asebab bencana kang ningkatake angka kamatian warga ing sangisoré 17000 jiwa. Partumbuhan warga wigati ing taun [[1891]] lan taun 1990 sabanjuré bencana pungkasan ing kutha kang utama taun 1954, nganti 100000 wong ing awal 1990-an. Maka kutha Fort-de-France kelangan populasi 87.216 warga taun 2010. {{Démographie2 |colonnes =9 |largeur-tableau =60% |titre = |marge-interlignes =18px |taille-police =90% |hauteur-lignes =120% |hyperliens-années =on |années-fond =#F5F5F5 |population-fond =#F3FFF3 |notes-fond =#F5F5F5;font-size:90% |style-notes = |1853|{{formatnum:13130}} |1867|{{formatnum:16721}} |1894|{{formatnum:17274}} |1901|{{formatnum:24692}} |1936|{{formatnum:52051}} |1954|{{formatnum:60648}} |1961|{{formatnum:84811}} |1967|{{formatnum:96943}} |1974|{{formatnum:98807}} |1982|{{formatnum:99844}} |1990|{{formatnum:100080}} |1999|{{formatnum:94152}} |2006|{{formatnum:90347}} |2007|{{formatnum:89794}} |2008|{{formatnum:89000}} |2009|{{formatnum:88440}} |2010|{{formatnum:87216}} |notes= De 1961 à 1999: [[Chiffres de population de la France#Aspect statistique|population sans doubles comptes]] ; à partir de 2006: [[Chiffres de population de la France#La population municipale|population municipale]] [[Chiffres de population de la France#Aspect législatif|légale]]. |source=[[Institut national de la statistique et des études économiques|Insee]]: 1967-1999<ref>{{Lien web |url=http://www.recensement.insee.fr/chiffresCles.action?zoneSearchField=&codeZone=97209-COM&idTheme=3 |titre=Évolution et structure de la population |site=[[Institut national de la statistique et des études économiques|Insee]] |consulté le=27 mai 2012. }}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, 2006<ref> {{Lien web |url=http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp?dep=972&annee=2006 |titre=Populations légales 2006 des communes du département |site =[[Institut national de la statistique et des études économiques|Insee]] |consulté le= 27 mai 2012.}}</ref>, 2007<ref> {{Lien web |url=http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp?dep=972&annee=2007 |titre=Populations légales 2007 des communes du département |site =[[Institut national de la statistique et des études économiques|Insee]] |consulté le= 27 mai 2012.}}</ref>, 2008<ref> {{Lien web |url=http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp?dep=972&annee=2008 |titre=Populations légales 2008 des communes du département |site =[[Institut national de la statistique et des études économiques|Insee]] |consulté le= 27 mai 2012.}}</ref>, 2009<ref> {{Lien web |url=http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp?dep=972&annee=2009 |titre=Populations légales 2009 des communes du département |site =[[Institut national de la statistique et des études économiques|Insee]] |consulté le= 27 mai 2012.}}</ref>}} <center> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:750 height:340 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:105000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 bar:2008 bar:2009 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1853 from:0 till: 13130 bar:1867 from:0 till: 16721 bar:1894 from:0 till: 17274 bar:1901 from:0 till: 24692 bar:1936 from:0 till: 52051 bar:1954 from:0 till: 60648 bar:1961 from:0 till: 84811 bar:1967 from:0 till: 96943 bar:1974 from:0 till: 98807 bar:1982 from:0 till: 99844 bar:1990 from:0 till: 100080 bar:1999 from:0 till: 94152 bar:2006 from:0 till: 90347 bar:2007 from:0 till: 89794 bar:2008 from:0 till: 89000 bar:2009 from:0 till: 88440 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text:Sources - Insee. </timeline> </center> ==Pambanding populasi== Pabanding antara taun [[2006]] lan [[1990]] ngakibataké populasi kang luwih sithik ing taun 1990, uga populasi ing kalangan wong wadon keton ing taun 2006 <ref>[http://www.recensement-2006.insee.fr/chiffresCles.action?codeMessage=5&zoneSearchField=FORT+DE+FRANCE&codeZone=97209-COM&normalizedSearch=&idTheme=3&rechercher=Rechercher Recensement de l'INSEE en 2006 (diunduh tanggal 12 April 2012)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120311214845/http://www.recensement-2006.insee.fr/chiffresCles.action?codeMessage=5&zoneSearchField=FORT+DE+FRANCE&codeZone=97209-COM&normalizedSearch=&idTheme=3&rechercher=Rechercher |date=11 March 2012 }}.</ref>. ==Pendhidhikan== ==Sekolahan== Kutha kang duwé 25 taman kanak-kanak (TK), 59 sekolah dhasar (SD), 8 pawiyatan luhur, Papat sekolah kajuruan, 3 sekolah ndhuwur masarakat umum lan enem sekolah piagam <ref name="internet25B">{{Lien web | url = http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf | titre = Diagnostic du PLU de Fort-de-France-Équipements de proximité | année = 2007 | site = http://www.fortdefrance.fr | page = 85 | consulté le = 24 April 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303172958/http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf |date=3 March 2016 }}.</ref>. {{colonnes|taille=18| * Pawiyatan luhur [[Aimé Césaire]] (Terres-Sainville) * Pawiyatan luhur Julia Nicolas (Centre-ville) * Pawiyatan luhur Perrinon (Cluny) * Pawiyatan luhur Tartenson * Pawiyatan luhur Roger Castendet (Coridon) * Pawiyatan luhur Cassien Sainte-Claire (La Meynard) * Pawiyatan luhur Dillon 1 * Pawiyatan luhur Dillon 2 * Pawiyatan luhur Jacqueline Julius (Godissard) * Pawiyatan luhur Séminaire (Privé catholique) * LP [[André Aliker]] (Cluny) * LP de Dillon * LP de Chateauboeuf * LP Dumas Jean-Joseph (ex Pointe des Nègres) * Lycée Techno-Compta (Privé) * SMA Schoelcher * SMA de Bellevue * SMA Joseph Gaillard (ex Lycée Technique) * LSMA polyvalent A.M.E.P (Privé) * SMA professionnel A.M.E.P Raynal Sarcus (Privé) * I.M.E (Institut Martiniquais d'Études) (Privé), fondé en 1967 par l'écrivain [[Édouard Glissant]] * Couvent Saint-Joseph de Cluny (Privé catholique) * CFA Tertiaire de la CCI Martinique }} ==Pendhidhikan tinggi== * Kelas kasiapan tumuju Sekolah-Jurusan Ilmiah lan Sastra (SMA Bellevue) * Sekolah Management lan Perdagangan (ICC Martinique) * Kampus Kagunan Karibia (Institut Kagunan Visual Martinique) ==Prastawa budaya lan festival== Festival budaya ing kutha Fort-de-France diadakake saben taun ing [[wulan]] [[Juni]] lan [[Juli]]. ==Rumah sakit== Cacah rumah sakit kang ana ing Fort-de-France kurang luwih 1.900 ranjam pesakitan <ref name="internet25">{{Lien web | url = http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf | titre = Diagnostic du PLU de Fort-de-France-Équipement sanitaire | année = 2007 | site = http://www.fortdefrance.fr | page = 83 | consulté le = 24 April 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303172958/http://www.fortdefrance.fr/docs/plu/02%20rapport%20de%20pr%E9sentation/01%20RP%20Diagnostic%20approuv%E9.pdf |date=3 March 2016 }}.</ref>. [[Rumah Sakit Universitas Fort-de-France]] kawengkar dumadi papat sekolah (kurang luwih 1.300 panggonan ranjam pesakitan) lan nerima kurang luwih 40 000 pasien saben tauné <ref name="internet26">{{Lien web | url = http://www.chu-fortdefrance.fr/ | titre = Histoire du CHU de Fort-de-France | année = | site = http://www.chu-fortdefrance.fr/ | consulté le = 24 April 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120517122433/http://www.chu-fortdefrance.fr/ |date=17 May 2012 }}.</ref>. * Rumah Sakit Pierre Zobda Quitman (700 kamar) * Rumah Sakit Albert Clarac (50 Kamar); * Rumah Sakit Bersalin Ibu lan Anak (150 kamar); * Rumah Sakit Emma Pusat Ventura (400 kamar. * Rumah Sakit Clinique Saint-Paul swasta, (52 kamar); * Rumah Sakit CHS Colson (470 Kamar) (rumah sakit jiwa) * Rumah Sakit Klinik Calmette, palayanan laboratorium lan dhokter spesialis ==Ulah raga== Saben taun ing wulan [[November]],asring diselengarakake tetandhingan maraton internasional ing kutha Fort-de-France. Kagiatan ulah raga kang gedhé dhéwé lan misuwur disalengarakake ing tengah kutha Fort-de-France. ==Klub Ulah raga== Fort-de-France duwé kalompok utawa cabang ulah raga: * Babal-balan **[[Colonial Club saka Fort-de-France]] ('' Kanthi 19 gelar liga, klub [[bal-balan]] liga paling sukses Martinique'') ** [[Good Luck Fort-de-France]] ('' Loro gelar jawara liga Martinique'') ** Excelsior ('' 3 gelar jawara liga Martinique'') ** Intrepid ('' 3 gelar jawara liga Martinique'') ** UJ Redoute ** C.O.D.S.T (''Club Omnisports Dillon Sainte-Thérèse'') ** C.O.T.V (''Club Omnisports Trénelle-Volga'') ** ASJ Bô Kannal * ''Handball'': ** L'Espoir de Floréal ** USC Citron ** l'UJ Redoute ** ASC Volga-Plage * ''Basket ball'': ** L'USAC (''Union Sportive Amicale et Culturelle'') ** Intrépide ** Golden Star Basket Ball ** Baloncesto * ''Volley ball'': ** Good-Luck * ''Athlétisme'': ** Mairie Sportive ** Club Colonial ** ASC Police * ''Rugby'': ** Good-Luck ** CS Militaire * ''Cyclisme'': ** Union Sportive Foyalaise (USF) * ''Natation'': ** Cercle des nageurs de l'Espadon * ''Yoles rondes'' ** Tremplin's ''Club de voile les Alizés'' == Pranala njaba == {{Commons category|Fort-de-France}} * [http://www.fortdefrance.fr/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210406213015/http://www.fortdefrance.fr/ |date=2021-04-06 }} *[http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_98=INSEE&VALUE_98=97209 Mérimée database – Cultural heritage] {{Fr icon}} ==Cathetan sikil== {{reflist}} [[Kategori:Komune ing Martinique]] [[Kategori:Kutha ing Prancis]] {{Nagara-geo-stub|Prancis}} bx5j9m65iwk062bsiq09svojdlhcqbf 0 107690 1748239 1745213 2026-05-04T15:06:27Z ~2026-27139-19 72494 1748239 wikitext text/x-wiki '''Benjamin " Bibi " Netanyahu''' ([[Ibrani]]: בִּנְיָמִין " בִּיבִּי " נְתַנְיָהוּ, basa [[Arab]]: ﻧﺘﻨﻴﺎﻫﻮ ﺑﻨﻴﺎﻣﻴﻦ, Binyyameen Natayahu; lair ana [[Tel Aviv]], Israèl, 21 Oktober 1949 ; umur 75 taun) ya iku [[Mahamantri Israèl]].<ref name="BN bc">{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu|title=Benjamin Netanyahu: Prime Minister of Israel|last1=The Editors of Encyclopædia Britannica|first1=|date=13 Mèi 2015|work=|publisher=britannica.com|access-date=13 Sèptèmber 2016}}</ref> Tiyangé punika mangku kalungguhan dados [[Parté Likud]], uga dados anggota [[Knesset]], uga dados Mantri Kasarasan [[Israèl]], uga dados Mantri Urusan anjing kontol titisan dajal anjing memek trump goblok doggy kontol Pènsiunan [[Israèl]], saha dados Mantri Strategi Ékonomi ing nagara [[Israèl]].<ref name="BN bc"/> Netanyahu ya iku Mantri kapisan uga ora ana liyané dhèwèké [[Mahamantri]] [[Israèl]] kang lair ana [[Israèl]] sabanjuré tata nagara [[Israèl]]. Netanyahu dapthar ing Angkatan Pertahanan [[Israèl]] nalika taun 1967.<ref name="BN bc"/> Nalika iku, tiyangé mangku kalungguhan dados komandan ana ing unit komando èlit arané [[Sayeret Matkal]], mundhut babagan manéka warna misi mau, salah sawijiné ya iku misi nylametaké sandra saka [[Sabena Penerbangan 571]] dibajak ana taun 1972 (untungna ana ngisor pimpinan [[Ehud Barak]]). Dhèwèké juang ana [[Perang Yom Kippur]] ing taun 1973 uga éntuk pangkat kaptèn sadurungé rampung. Netanyahu njabat dadi [[Duta Besar]] [[Israèl]] kanggo [[Perserikatan Bangsa-bangsa]] 1984-1988, anggota [[Parté Likud]], uga [[Mahamantri]] saka sasi Juni 1996 nganti Juli 1999. Netanyahu Mantri Luar Negeri (2002-2003) uga Mantri Keuangan (2003-Agustus 2005) ana pamréntahan [[Ariel Sharon]], nanging dhèwèké tindak béda penemu ana rencana pisahan [[Jalur Gaza]]. Dhèwèké ngrebut bali kapemimpinan [[Likud]] ing tanggal 20 Dhésèmber 2005. Ana pemilu 2006, [[Likud]] ora ala, menangaké 12 (rolas) kursi. Ing sasi Dhésèmber 2006, Netanyahu dadi pejabat Pemimpin Oposisi ana [[Knesset]] uga Ketua [[Likud|Parté Likud]]. Ing sasi Agustus 2007, dhèwèké mertahanake kapemimpinan [[Likud]] nganggo ngalahaké [[Moshe Feiglin]] ana pemilihan parté. Sawisé pemilihan parlemèn 10 Fèbruari 2009, [[Likud]] diwènèhake pihak karo uga sayap tengen menang mayoritas, Netanyahu mbentuk pamréntahan koalisi.<ref name="BN b">{{cite web|url=http://www.biography.com/people/benjamin-netanyahu-9421908#political-success|title=Benjamin Netanyahu Biography|last1=Biography.com Editors|first1=|date=24 Maret 2015|work=|publisher=A&E Television Networks|access-date=13 Sèptèmber 2016}}</ref> Dhèwèké ya iku tunggalé Komandan Pasukan Khusus [[Israèl]] [[Yonatan Netanyahu]], kang séda ana misi nylametaké sandera, uga [[Ido Netanyahu]], penulis [[Israèl]] uga dramawan. Ing taun 2010, majalah [[Inggris]] [[New Statesman]] ndaptaraké Benjamin Netanyahu ana 11 ing pratélan "50 Donya Angka Paling Ngaruhi 2010". == Pranala njaba == *[http://www.bbc.com/indonesia/berita_indonesia/2016/03/160329_indonesia_israel_netanyahu_diplomatik Laman web BBC] *[http://www.biography.com/people/benjamin-netanyahu-9421908#political-success Biografi ana biography.com] *[http://www.haaretz.com/misc/tags/1.476753-1.476753 laman web Hareetz] *[http://www.netanyahu.org.il/en/news/1198-statements-by-prime-minister-benjamin-netanyahu-and-president-of-cyprus-nicos-anastasiades Laman web official Netanyahu.org.il] *[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Biografi ana britannica.com] [[Kategori:Artikel Wiki Mrebawani]] [[Kategori:Tokoh Israèl]] [[Kategori:Lair 1949]] kbsy4i0t485mr4287vig3zzzedkveo8 0 130366 1748252 1746637 2026-05-05T00:42:08Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748252 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Majalah Horison, hal. 1 (sampul depan), Juli 1966.png|jmpl|Horison 1966.]] {{judul miring}} '''''Horison''''' yaiku kalawarta nasional [[Indonésia]] sing mligi macak irah-irahan sastra Indonésia.<ref name="Horison">{{cite book|title=Ensiklopedia Sastra Indonesia Modern|editor=Dr. Dendy Sugono|year=2003|publisher=Remaja Rosdakarya Offset|location=Bandung|ISBN=979-692-283-5|page=131-133}}</ref> Kalawarta iki sepisanan babar ing sasi [[Juli]] [[1966]] ana [[Jakarta]].<ref name="Horison" /> Kalawarta iki didhegaké [[Mochtar Lubis]], [[P. K. Ojong]], [[Zaini]], [[Arief Budiman]], lan [[Taufiq Ismail]].<ref name="Horison" /> Pangrembakan [[sastra]] [[Indonesia]] bisa didheleng lumantar kalawarta iki.<ref name="Horison" /> Kawit sasi November 1996, Horison nambahi panggon apresiasi sastra kanggo siswa [[SMU]], [[Madrasah Aliyah]], lan [[Pesantren]], kang dijenengi [[Kakilangit]].<ref name="Horison" /><ref name="Majalah Horison">{{cite web|url=http://badanbahasa.kemdikbud.go.id/lamanbahasa/petunjuk_praktis/579|title=Majalah Horison|accessdate=22 March 2016}}{{Pranala mati|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Saliyané kuwi, kawit taun 1999, Horison uga nampilaké lembaran [[Mastera]] saben telu (3) sasi kang ngemot karya sastra saka telu (3) nagara [[ASEAN]].<ref name="Majalah Horison" /> Ing taun-taun purwané, kalawarta iki isih akèh ngemot karya sastra kang sinambungan karo kaanan pulitik wektu kuwi, kaya ta sajak-sajak demonstran lan karya-karya kang nentang zalimé kakuwasan otoritèr [[Orde Lawas]].<ref name="Horison 1">{{cite web|url=http://www.jakarta.go.id/web/encyclopedia/detail/945/Horison|title=Horison|accessdate=12 March 2016|archive-date=3 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803161953/http://www.jakarta.go.id/web/encyclopedia/detail/945/Horison|url-status=dead}}</ref> Nanging, lebar kuwi, thukul panganggit anyar kang akèh ing antarané asal saka perguruan tinggi, saéngga corak tulisan luwih angarah ing niyat panganyar.<ref name="Horison 1" /> Nganti taun [[1974]]-[[1975]], Horison kebak karo karya [[avant garde]] kang digarap [[Sutardji Calzoum Bachri]], [[Putu Wijaya]], [[Danarto]], [[Ikranegara]], [[Sides Sudyarto]].<ref name="Horison 1" /> Lebar kuwi, saya sethithik wong-wong kuwi metu, saèngga saya santer isu mrosoté mutu kalawarta kuwi.<ref name="Horison 1" /> Tahun 1966-1975, kalawarta iki ngalami jaman emas, amarga dadi siji-sijiné kalawarta sastra kang duwé wibawa.<ref name="Horison 1" /> Angger karangan diemot ing kalawarta iki, kaya-kaya banjur diaku sastrawan.<ref name="Horison 1" /> Kanthi cara mangkono, Horison sajatiné nampung thukulé générasi anyar angkatan sastra. Nanging, ing taun 1980-an, kalawarta iki wis ditinggal para penganggit iku.<ref name="Horison 1" /> Horison dadi fénoména anyar sastra Indonesia, amarga bisa urip nganti saiki lan isih nudhuhaké daya kanggo urip luwih suwé manèh.<ref name="Horison 1" /> Kalawarta kaya ngono lumrahé mung mampu urip siji (1) tekané papat (4) taun.<ref name="Horison 1" /> Kalawarti Horison wiwit mandheg terbit awujud cithak tanggal [[26]] [[Juli]] [[2016]].<ref name="H 2">{{cite web|url=https://m.tempo.co/read/news/2016/07/27/114790778/majalah-sastra-horison-beralih-ke-online|title=Majalah Sastra Horison Beralih ke Online|last=Ismail|first=Mustafa|date=27 July 2016|publisher=Tempo.co|accessdate=12 August 2016}}</ref><ref name="H 3">{{cite web|url=http://nasional.republika.co.id/berita/nasional/umum/16/07/26/oawwqb330-majalah-sastra-horison-mulai-berhenti-naik-cetak|title=Majalah Sastra Horison Mulai Berhenti Naik Cetak|last=Risqi|first=Hasanul|date=26 July 2016|publisher=Republika.co.id|accessdate=12 August 2016}}</ref> Ganti rupa dadi kalawarti jroring (online).<ref name="H 2"/> Miturut Taufiq Ismail, béaya penerbitan cithak gedhé banget, uga maklumaké pangalihé cithak dadi jroring ora mung kedadèn ana Indonesia, nanging ana saindenging donya.<ref name="H 2"/> Horison Online wis disiapaké kawit [[2010]] déning akadhemisi sastra [[Melayu]], [[Amin Sweeney]].<ref name="H 2"/><ref name="H 3"/> Pemimpin rédhaksiné saiki ya iku [[Sastri Sunarti]].<ref name="H 2"/> ==Cathetan sikil== {{Reflist}} == Pranala njaba == {{Commons category|Majalah Horison}} *[http://horisononline.or.id/id/ Situs web Horison]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://www.academia.edu/5429839/PERAN_HORISON_SEBAGAI_MAJALAH_SASTRA Ulasan dening Puji Santosa ana Academia.edu] *[http://www.merdeka.com/peristiwa/denny-ja-masuk-33-tokoh-sastra-redaktur-majalah-horison-mundur.html Laman web Merdeka.com] *[https://m.tempo.co/read/news/2016/07/27/114790778/majalah-sastra-horison-beralih-ke-online Laman web Tempo.co] *[http://nasional.republika.co.id/berita/nasional/umum/16/07/26/oawwqb330-majalah-sastra-horison-mulai-berhenti-naik-cetak Laman web Republika] *[http://www.hidayatullah.com/berita/nasional/read/2016/07/27/98422/majalah-horison-berhenti-dicetak-taufiq-ismail-versi-online-lebih-baik.html Laman web Hidayatullah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160730183944/http://www.hidayatullah.com/berita/nasional/read/2016/07/27/98422/majalah-horison-berhenti-dicetak-taufiq-ismail-versi-online-lebih-baik.html |date=2016-07-30 }} [[Kategori:Kalawarti]] [[Kategori:Kalawarti basa Indonésia]] [[Kategori:Artikel Wiki Mrebawani]] 9skdvlyykmh7eq4b1af3zdo4wccw72s 0 132930 1748250 1744059 2026-05-04T21:32:46Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748250 wikitext text/x-wiki [[Gambar:GePamungkas.jpg|jmpl|Gé Pamungkas]] '''Genrifinadi Pamungkas''' (jeneng misuwur '''Ge Pamungkas''') (lair ing [[Jakarta]]<span>, </span>[[Indonésia|Indonesia]]<span>, </span>[[25 Januari]]<span> </span>[[1989]]) ya iku pelawak lan [[aktor]] [[Indonésia|Indonesia]]. Dhèwèké misuwur sawisé dadi juara siji ing Stand Up Comedy Indonesia [[Kompas TV]] séason loro taun 2012. Ge bareng kancané (Boris Bokir, Gilang Bhaskara, Isman H. Suryaman, lan Randhika Djamil) dadi panyarta, makili kutha [[Kutha Bandhung|Bandung]] ing acara kuwi. Ge misuwur amarga dhèwèké pinter nirukaké warna-warna adegan utawa karakter lan swara apa waé nalika manggung. Dhèwèké alumni saka SMA Al-Izhar Pondok Labu lan Sarjana saka Jurusan Hubungan Internasional Universitas Parahyangan [[Kutha Bandhung|Bandung]] taun [[2006]]<ref>[http://celebrities.lintas.me/article/hegnky.blogspot.com/biodata-lengkap-ge-pamungkas-keyzlicious Biodata Lengkap Ge Pamungkas]{{Pranala mati|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.updatenya.com/2013/07/biodata-si-comic-ge-pamungkas-lengkap.html Biodata si Comic Ge Pamungkas Lengkap]</ref>. == Acara TV == * Stand Up Comédy Indonésia ([[Kompas TV]]) dadi Juara 1 ing SUCI 2 taun 2012, lan co-host ing taun 2013 * Indonésia Harus Buka ([[Kompas TV]]) * [[Ge Pamungkas#KEPO|#KEPO]] ([[Kompas TV]]) dadi Host (2014) bareng Kemal Palevi, Andovi da Lopez, lan Jovial da Lopez * Bukan Sekedar Wayang (NET.) (2015) ing Jebakan [[Bagong|Cepot]] - épisode 1 * Stand Up Comedy Academy ([[Indosiar]]) dadi Juri Tamu == Filmografi == [[Gambar:3gp.jpg|ka|jmpl|250x250px|3GP Tour : 3 sisih Gé Pamungkas (2013)]] === Film === * ''Comic 8'' (2014) * ''Luntang Lantung'' (2014) * ''Marmut Merah Jambu'' (2014) * ''Comic 8: Casino Kings'' (2015) * ''Youtubers'' (2015) * ''Negeri Van Oranje'' (2015) dadi Daus * ''Ngenest The Movie'' (2015) dadi Willy * ''AISYAH : Biarkan Kami Bersaudara'' (2016) == Sitkom == * Malam Minggu Miko ([[Kompas TV]]) dadi Roy ing épisode ''Wébcam Bareng Disty'' lan épisode ''Wébcam Disty Lagi'' ing séason 2 (2013) * Comic Story ( [[Kompas TV]] ) dadi pemeran ing Géng Ganteng bareng [[Joshua Suherman]] lan Alphi Sugoi * XL 2écond Chance dadi Jimmy (2014) * The East (NET.) dadi Andika (Asistén Produksi) (2015) * Arah Kisah Kita (filem pendék)([[Opera]]) dadi Okta Andrhoméda == Iklan == * XL dadi Si Jon * Yamaha == Tour Stand Up == * 3GP Tour : 3 sisih Gé Pamungkas (2013) == Réferènsi == {{Reflist}} == Pranala njaba == * (Indonesia) [http://radityadika.com/tentang-malam-minggu-miko-sebagai-program-televisi/ Tentang Malam Minggu Miko Sebagai Program Televisi]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Twitter|GePamungkas}}ing [[Twitter]] * [http://www.instagram.com/gepamungkas Ge Pamungkas] ing [[Instagram]] [[Kategori:Lair 1989]] [[Kategori:Pelawak Indonesia]] [[Kategori:Paraga Indonésia]] [[Kategori:Wong Jakarta]] bbfsnccd7f9y2fvhe2vcleb55pdvlk6 2 143515 1748329 1748198 2026-05-05T06:42:17Z Meursault2004 3 /* Pratélan artikel 300 - 401 */ 1748329 wikitext text/x-wiki * '''(jv)''' '''[[:m:100wikidays|1000wikidays]] (1000 dina Wiki), wiwit ing tanggal 31 Oktober 2017'''. Sawisé aku wis bisa nglaksanakaké 100wikidays nganti putus in tanggal 7 Oktober 2016, aku golèk ''tantangan'' anyar. Mula sataun sawisé iku aku kaul manèh. Aku nyoba nulis 1000 artikel sajroning sèwu dina. Nanging amerga cacahé artikel akèh, aku luwih supel olèhku nulis lan wektuné luwih longgar. Dadi ora saben dina sinambung tanpa pedhot, nanging saka tanggal 31 Oktober 2017 nganti tanggal 31 Desember 2020. Dadi pituwasé yaiku: : 2017: 62 dina : 2018: 365 dina : 2019: 365 dina : 2020: 366 dina : --------- + : Total: 1158 dina : Dadi aku olèh 158 dina èkstra supaya kaulku bisa sidayatra, tegesé ya saben sasi olèh patang dina èkstra kanggo kalonggaran menawa ana perkara liya sing luwih wigati lan uga supaya aku ora gugur. Mangga dipirsani nganti tekan ngendi aku bisa tahan :-) Paling ora aku ngarep-arep bisa nulis 1000 artikel anyar sadurungé tutup taun 2020, awit taun 2021 Wikipedia bakal 20 taun yuswané. * '''(en)''' '''1000wikidays beginning on October 31st, 2017'''. After having succesfully completed the #100wikidays challenge on October 5th, 2016, I was looking for a new challenge. Therefore I am doing the 1000wikidays. I try to write 1000 articles during 1000 days on the Javanese Wikipedia. However because we are dealing with a great number of articles, I will impose myself a more relaxed rule. I allow myself not to write 1000 articles continuously in 1000 days, but it is from October 31, 2017 to December 31, 2020. So the number of the days is like this: : 2017: 62 days : 2018: 365 days : 2019: 365 days : 2020: 366 days : --------- + : Total: 1158 days : Therefore I get 158 days extra in order for my pledge to be finished, this means that I get four extra days each month whenever there will be more pressing issues and so I won't fail in this endeavour. Well, let's see how far I'll come :-) At the very least, I want to write 1000 new articles before the end of 2020, as Wikipedia would be 20 years in 2021. == Pratélan artikel == === Pratélan artikel 300 - 401 === {| class="wikitable" |- ! Dina <br> (''Day'') !! Artikel<br>(''Article'') !! Tanggal<br>(''Date'') !! Ringkesan ing basa Inggris<br>(''Summary in English'') !! Nomer lan cacahé artikel<br>(''Number of articles'') !! Wikidata |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | ... || [[...]] || ... || [[:en:...]] || ... || [[:d:...]] |- | 375 || [[Freda Dudley Ward]] || 5 Mèi 2026 || [[:en:Freda Dudley Ward|Freda Dudley Ward]], an English socialite || 432 || [[:d:Q531153]] |- | 374 || [[Janet Montgomery]] || 4 Mèi 2026 || [[:en:Janet Montgomery|Janet Montgomery]] || 431 || [[:d:Q271121|Q271121]] |- | 373 || [[James Fox]] || 3 Mèi 2026 || [[:en:James Fox|James Fox]], a British actor || 430 || [[:d:...]] |- | 372 || [[Poppy Drayton]] || 2 Mèi 2026 || [[:en:Poppy Drayton|Poppy Drayton]], a British actor || 429 || [[:d:...]] |- | 371 || [[Oliver Dimsdale]] || 1 Mèi 2026 || [[:en:Oliver Dimsdale|Oliver Dimsdale]], a British actor || 428 || [[:d:...]] |- | 370 || [[ Alastair Bruce]] || 30 April 2026 || [[:en: Alastair Bruce| Alastair Bruce]], a British actor || 427 || [[:d:...]] |- | 369 || [[Michael Benz ]] || 29 April 2026 || [[:en:Michael Benz|Michael Benz]], a British actor || 426 || [[:d:...]] |- | 368 || [[Kiri Te Kanawa ]] || 28 April 2026 || [[:en:Kiri Te Kanawa|Kiri Te Kanawa]] || 425 || [[:d:...]] |- | 367 || [[Jonathan Howard (aktor)]] || 27 April 2026 || [[:en:Jonathan Howard (actor)]], a British actor || 424 || [[:d:...]] |- | 366.2 || ''[[Michael (film 2026)]]'' || 26 April 2026 || [[:en:Michael (2026 film)|Michael]] || 423 || [[:d:...]] |- | 366.1 || [[Stephen Critchlow]] || 26 April 2026 || [[:en:Stephen Critchlow|Stephen Critchlow]] || 422 || [[:d:...]] |- | 365 || [[ Di Botcher]] || 25 April 2026 || [[:en: Di Botcher| Di Botcher]] || 421 || [[:d:...]] |- | 364 || [[Phoebe Nicholls]] || 24 April 2026 || [[:en:Phoebe Nicholls|Phoebe Nicholls]] || 420 || [[:d:...]] |- | 363 || [[Simone Lahbib]] || 23 April 2026 || [[:en:Simone Lahbib|Simone Lahbib]] || 419 || [[:d:...]] |- | 362 || [[John Henshaw]] || 22 April 2026 || [[:en:John Henshaw|John Henshaw]] || 418 || [[:d:...]] |- | 361 || [[Ron Donachie]] || 21 April 2026 || [[:en:Ron Donachie|Ron Donachie]] || 417 || [[:d:...]] |- | 360 || [[Tim Pigott-Smith]] || 20 April 2026 || [[:en:Tim Pigott-Smith|Tim Pigott-Smith]] || 416 || [[:d:...]] |- | 359.2 || [[Omah Voorlezer]] || 19 April 2026 || [[:en:Voorlezer's House|Voorlezer's House]] || 415 || [[:d:...]] |- | 359.1 || [[Terence Harvey]] || 19 April 2026 || [[:en:Terence Harvey|Terence Harvey]], a British actor || 414 || [[:d:Q19560708|Q19560708]] |- | 358 || [[Downton Abbey: The Grand Finale]] || 18 April 2026 || [[:en:Downton Abbey: The Grand Finale]], a British-American historical drama movie || 413 || [[:d:Q126164193|Q126164193]] |- | 357 || [[Downton Abbey: A New Era]] || 17 April 2026 || [[:en:Downton Abbey: A New Era|Downton Abbey: A New Era]], a British-American historical drama movie || 412 || [[:d:Q106577763|Q106577763]] |- | 356 || [[Edward Baker-Duly]] || 16 April 2026 || [[:en:Edward Baker-Duly|Edward Baker-Duly]], a British actor || 411 || [[:d:Q5341720|Q5341720]] |- | 355 || [[Sharon Small]] || 15 April 2026 || [[:en:Sharon Small|Sharon Small]] || 410 || [[:d:...]] |- | 354 || [[Nigel Havers]] || 14 April 2026 || [[:en:Nigel Havers|Nigel Havers]] || 409 || [[:d:...]] |- | 353 || [[Trevor White (aktor)|Trevor White]] || 13 April 2026 || [[:en:Trevor White (actor)|Trevor White]] || 408 || [[:d:...]] |- | 352 || [[Julian Wadham]] || 12 April 2026 || [[:en:Julian Wadham|Julian Wadham]], a British actor || 407 || [[:d:Q1354565|Q1354565]] |- | 351 || [[Lachlan Nieboer]] || 11 April 2026 || [[:en:Lachlan Nieboer]], an Australian actor || 406 || [[:d:...]] |- | 350 || [[Jeremy Clyde]] || 10 April 2026 || [[:en:Jeremy Clyde|Jeremy Clyde]], an English actor || 405 || [[:d:...]] |- | 349 || [[Ann Jane Wenham Figgins]] || 9 April 2026 || [[:en:Jane Wenham (actress)|Jane Wenham]], an English actress || 404 || [[:d:...]] |- | 348 || [[Bernard Gallagher]] || 8 April 2026 || [[:en:Bernard Gallagher|Bernard Gallagher]], a British actor || 403 || [[:d:...]] |- | 347 || [[Charlie Cox]] || 7 April 2026 || [[:en:Charlie Cox|Charlie Cox]], a British actor || 402 || [[:d:...]] |- | 346 || [[Paul Putner]] || 6 April 2026 || [[:en:Paul Putner|Paul Putner]], a British actor || 401 || [[:d:...]] |- | 345 || [[Victoria Emslie]] || 5 April 2026 || [[:en:Victoria Emslie|Victoria Emslie]], a British actress || 400 || [[:d:...]] |- | 344 || [[Antonia Bernath]] || 4 April 2026 || [[:en:Antonia Bernath|Antonia Bernath]], a British actress || 399 || [[:d:...]] |- | 345 || [[Harriet Walter]] || 3 April 2026 || [[:en:Harriet Walter]], an English actress || 398 || [[:d:...]] |- | 344 || [[Catherine Steadman]] || 2 April 2026 || [[:en:Catherine Steadman|Catherine Steadman]] || 397 || [[:d:...]] |- | 343 || [[Rade Šerbedžija]] || 1 April 2026 || [[:en:Rade Šerbedžija|Rade Šerbedžija]], a Yugoslav/Croatian actor of Serbian descent || 396 || [[:d:...]] |- | 342 || [[Emma Lowndes]] || 31 Maret 2026 || [[:en:Emma Lowndes|Emma Lowndes]], a British actress || 395 || [[:d:...]] |- | 341 || [[Sue Johnston]] || 30 Maret 2026 || [[:en:Sue Johnston|Sue Johnston]], a British actress || 394 || [[:d:...]] |- | 340 || [[James Sebastian Faulkner]] || 29 Maret 2026 || [[:en:...]] || 393 || [[:d:...]] |- | 339 || [[Penny Downie]] || 28 Maret 2026 || [[:en:...]] || 392 || [[:d:...]] |- | 338 || [[Matthew Barber]] || 27 Maret 2026 || [[:en:...]] || 391 || [[:d:...]] |- | 337 || [[Peter Egan]] || 26 Maret 2026 || [[:en:...]] || 390 || [[:d:...]] |- | 336 || [[Jeremy Swift]] || 25 Maret 2026 || [[:en:...]] || 389 || [[:d:...]] |- | 335 || [[Andrew Scarborough]] || 24 Maret 2026 || [[:en:...]] || 388 || [[:d:...]] |- | 334 || [[Daisy Lewis]] || 23 Maret 2026 || [[:en:...]] || 387 || [[:d:...]] |- | 333.2 || [[Gunung Bazardüzü]] || 22 Maret 2026 || [[:en:...]] || 386 || [[:d:...]] |- | 333.1 || [[Patrick Kennedy (aktor)|Patrick Kennedy]] || 22 Maret 2026 || [[:en:Patrick Kennedy (actor)|Patrick Kennedy]] || 385 || [[:d:...]] |- | 332 || [[Nigel Harman]] || 21 Maret 2026 || [[:en:Nigel Harman|Nigel Harman]] || 384 || [[:d:...]] |- | 331 || [[Joanna David]] || 20 Maret 2026 || [[:en:Joanna David|Joanna David]], an English actress || 383 || [[:d:...]] |- | 330 || [[Gary Carr (aktor)]] || 19 Maret 2026 || [[:en:...]] || 382 || [[:d:...]] |- | 329 || [[Andrew Alexander (aktor)]] || 18 Maret 2026 || [[:en:...]] || 381 || [[:d:...]] |- | 328 || [[Douglas Reith]] || 17 Maret 2026 || [[:en:Douglas Reith|Douglas Reith]] || 380 || [[:d:...]] |- | 327 || [[MyAnna Buring]] || 16 Maret 2026 || [[:en:MyAnna Buring|MyAnna Buring]] || 379 || [[:d:...]] |- | 326 || [[Nicky Henson]] || 15 Maret 2026 || [[:en:Nicky Henson|Nicky Henson]] || 378 || [[:d:...]] |- | 325 || [[Ged Simmons]] || 14 Maret 2026 || [[:en:Ged Simmons|Ged Simmons]] || 377 || [[:d:Q2662699|Q2662699]] |- | 324 || [[Shirley MacLaine]] || 13 Maret 2026 || [[:en:Shirley MacLaine|Shirley MacLaine]] || 376 || [[:d:Q95026|Q95026]] |- | 323 || [[Clare Higgins]] || 12 Maret 2026 || [[:en:Clare Higgins|Clare Higgins]] || 375 || [[:d:...]] |- | 322 || [[Charles Peter Keep Edwards]] || 11 Maret 2026 || [[:en:Charles Edwards (actor)|Charles Edwards]] || 374 || [[:d:Q5077317|Q5077317]] |- | 321 || [[Michael Culkin]] || 10 Maret 2026 || [[:en:Michael Culkin|Michael Culkin]] || 373 || [[:d:...]] |- | 320 || [[Neil Bell]] || 9 Maret 2026 || [[:en:Neil Bell (actor)|Neil Bell]] || 372 || [[:d:...]] |- | 319 || [[Jonathan Coy]] || 8 Maret 2026 || [[:en:Jonathan Coy|Jonathan Coy]] || 371 || [[:d:...]] |- | 318 || [[Kevin McNally]] || 7 Maret 2026 || [[:en:Kevin McNally|Kevin R. McNally]] || 370 || [[:d:...]] |- | 317 || [[Cal MacAninch]] || 6 Maret 2026 || [[:en:Cal MacAninch|Cal MacAninch]] || 369 || [[:d:...]] |- | 316 || [[Iain Glen]] || 5 Maret 2026 || [[:en:Iain Glen|Iain Glen]] || 368 || [[:d:...]] |- | 315 || [[Maria Doyle Kennedy]] || 4 Maret 2026 || [[:en:Maria Doyle Kennedy|Maria Doyle Kennedy]] || 367 || [[:d:...]] |- | 314 || [[Paul Copley]] || 3 Maret 2026 || [[:en:Paul Copley|Paul Copley]] || 366 || [[:d:...]] |- | 313 || [[Michael Cochrane]] || 2 Maret 2026 || [[:en:Michael Cochrane|Michael Cochrane]] || 365 || [[:d:...]] |- | 312 || [[Clare Calbraith]] || 1 Maret 2026 || [[:en:Clare Calbraith|Clare Calbraith]], an English actress || 364 || [[:d:...]] |- | 311 || [[Zoe Boyle]] || 28 Fèbruari 2026 || [[:en:Zoe Boyle|Zoe Boyle]] || 363 || [[:d:...]] |- | 310 || [[Samantha Bond]] || 27 Fèbruari 2026 || [[:en:Samantha Bond|Samantha Bond]] || 362 || [[:d:...]] |- | 309 || [[Brendan Patricks]] || 26 Fèbruari 2026 || [[:en:Brendan Patricks|Brendan Patricks]] || 361 || [[:d:...]] |- | 308 || [[Robert Bathurst]] || 25 Fèbruari 2026 || [[:en:Robert Bathurst|Robert Bathurst]], a British actor || 360 || [[:d:...]] |- | 307 || [[Joely Richardson]] || 24 Fèbruari 2026 || [[:en:Joely Richardson|Joely Richardson]], an English actress || 359 || [[:d:...]] |- | 306 || [[Alessandro Nivola]] || 23 Fèbruari 2026 || [[:en:Alessandro Nivola|Alessandro Nivola]] || 358 || [[:d:...]] |- | 305 || [[Arty Froushan]] || 22 Fèbruari 2026 || [[:en:Arty Froushan|Arty Froushan]] || 357 || [[:d:...]] |- | 304 || [[Simon Russell Beale]] || 21 Fèbruari 2026 || [[:en:Simon Russell Beale|Simon Russell Beale]] || 356 || [[:d:...]] |- | 303 || [[Paul Giamatti]] || 20 Fèbruari 2026 || [[:en:Paul Giamatti|Paul Giamatti]], an American actor || 355 || [[:d:...]] |- | 302 || [[Jonathan Zaccaï]] || 19 Fèbruari 2026 || [[:en:Jonathan Zaccaï|Jonathan Zaccaï]] || 354 || [[:d:...]] |- | 301 || [[Dominic West]] || 18 Fèbruari 2026 || [[:en:Dominic West|Dominic West]], a British actor || 353 || [[:d:...]] |- | 300 || [[Laura Haddock]] || 17 Fèbruari 2026 || [[:en:Laura Haddock|Laura Haddock]], a British actress || 352 || [[:d:...]] |- |} === Pratélan artikel 201 - 299 === {| class="wikitable" |- ! Dina <br> (''Day'') !! Artikel<br>(''Article'') !! Tanggal<br>(''Date'') !! Ringkesan ing basa Inggris<br>(''Summary in English'') !! Nomer lan cacahé artikel<br>(''Number of articles'') !! Wikidata |- | 299 || [[Hugh Dancy]] || 16 Fèbruari 2026 || [[:en:Hugh Dancy|Hugh Dancy]] || 351 || [[:d:...]] |- | 298 || [[Nathalie Baye]] || 15 Fèbruari 2026 || [[:en:Nathalie Baye|Nathalie Baye]] ||350 || [[:d:...]] |- | 297 || [[Julian Ovenden]] || 14 Fèbruari 2026 || [[:en:Julian Ovenden|Julian Ovenden]] || 349 || [[:d:...]] |- | 296.2 || [[Jemuwah tanggal 13]] || 13 Fèbruari 2026 || [[:en:Friday the 13|Friday the 13]] || 348 || [[:d:...]] |- | 296.1 || [[Tom Cullen]] || 13 Fèbruari 2026 || [[:en:Tom Cullen|Tom Cullen]] || 347 || [[:d:...]] |- | 295 || [[Cara Theobold]] || 12 Fèbruari 2026 || [[:en:Cara Theobold|Cara Theobold]] || 346 || [[:d:...]] |- | 294 || [[David Robb]] || 11 Fèbruari 2026 || [[:en:David Robb|David Robb]] || 345 || [[:d:...]] |- | 293 || [[Ed Speleers]] || 10 Fèbruari 2026 || [[:en:Ed Speleers|Ed Speleers]] || 344 || [[:d:...]] |- | 292.2 || [[Sandwich Bombay]] || 9 Fèbruari 2026 || [[:en:Bombay sandwich|Bombay sandwich]] || 343 || [[:d:...]] |- | 291.1 || [[Dan Stevens]] || 9 Fèbruari 2026 || [[:en:Dan Stevens|Dan Stevens]] || 342 || [[:d:...]] |- | 290.2 || [[Brad Arnold]] || 8 Fèbruari 2026 || [[:en:Brad Arnold|Brad Arnold]], an American singer, song writer, and musician || 341 || [[:d:Q896746|Q896746]] |- | 290.1 || [[Matt Milne]] || 8 Fébruari 2026 || [[:en:Matt Milne|Matt Milne]], a British actor || 340 || [[:d:...]] |- | 289 || [[Amy Nuttall]] || 7 Fébruari 2026 || [[:en:Amy Nuttall|Amy Nuttall]], a British actress || 339 || [[:d:...]] |- | 288 || [[Siobhan Finneran]] || 6 Fébruari 2026 || [[:en:Siobhan Finneran|Siobhan Finneran]], a British actress || 338 || [[:d:...]] |- | 287.2 || [[Sara Bareilles]] || 5 Fébruari 2026 || [[:en:Sara Bareilles|Sara Bareilles]], an American singer || 337 || [[:d:...]] |- | 287.1 || [[Rose Leslie]] || 5 Fébruari 2026 || [[:en:Rose Leslie|Rose Leslie]], a British actress || 336 || [[:d:...]] |- | 286 || [[Jessica Brown Findlay]] || 4 Fèbruari 2026 || [[:en:Jessica Brown Findlay|Jessica Brown Findlay]], a British actress || 335 || [[:d:...]] |- | 285 || [[Penelope Wilton]] || 3 Fèbruari 2026 || [[:en:Penelope Wilton|Penelope Wilton]], a British actress || 334 || [[:d:...]] |- | 284 || [[Thomas Howes (aktor)]] || 2 Fèbruari 2026 || [[:en:Thomas Howes (aktor)|Thomas Howes]], a British actor || 333 || [[:d:...]] |- | 283 || [[Maggie Smith]] || 1 Fèbruari 2026 || [[:en:Maggie Smith|Maggie Smith]], a British actress || 332 || [[:d:...]] |- | 282 || [[Imelda Staunton]] || 31 Januari 2026 || [[:en:Imelda Staunton|Imelda Staunton]], a British actress || 331 || [[:d:Q172653|Q172653]] |- | 281 || [[Tuppence Middleton]] || 30 Januari 2026 || [[:en:Tuppence Middleton|Tuppence Middleton]], a British actress || 330 || [[:d:Q2460289|Q2460289]] |- | 280 || [[Lesley Nicol (aktris)]] || 29 Januari 2026 || [[:en:Lesley Nicol (actress)|Lesley Nicol]], a British actress || 329 || [[:d:Q704443|Q704443]] |- | 279 || [[Sophie McShera]] || 28 Januari 2026 || [[:en:Sophie McShera|Sophie McShera]], a British actress || 328 || [[:d:Q3491002|Q3491002]] |- | 278 || [[Elizabeth McGovern]] || 27 Januari 2026 || [[:en:Elizabeth McGovern|Elizabeth McGovern]], an American actress || 327 || [[:d:Q233868|Q233868]] |- | 277 || [[Phyllis Logan]] || 26 Januari 2026 || [[:en:Phyllis Logan|Phyllis Logan]], a British actress || 326 || [[:d:Q117995|Q117995]] |- | 276 || [[Allen Leech]] || 25 Januari 2026 || [[:en:Allen Leech|Allen Leech]], an Irish actor || 325 || [[:d:...]] |- | 275 || [[Robert James-Collier]] || 24 Januari 2026 || [[:en:Robert James-Collier|Robert James-Collier]], a British actor || 324 || [[:d:...]] |- | 274 || [[Harry Hadden-Paton]] || 23 Januari 2026 || [[:en:Harry Hadden-Paton|Harry Hadden-Paton]], a British actor || 323 || [[:d:...]] |- | 273 || [[Matthew Goode]] || 22 Januari 2026 || [[:en:Matthew Goode|Matthew Goode]], a British actor || 322 || [[:d:...]] |- | 272 || [[Joanne Froggatt]] || 21 Januari 2026 || [[:en:Joanne Froggatt|Joanne Froggatt]], a British actress || 321 || [[:d:...]] |- | 271.2 || [[Sepur anjlog ing Adamuz 2026]] || 20 Januari 2026 || [[:en: 2026 Adamuz train derailments| 2026 Adamuz train derailments]] || 320 || [[:d:...]] |- | 271.1 || [[Kevin Doyle (aktor)|Kevin Doyle]] || 20 Januari 2026 || [[:en:Kevin Doyle (actor)|Kevin Doyle]] || 319 || [[:d:...]] |- | 270 || [[Michelle Dockery]] || 19 Januari 2026 || [[:en:Michelle Dockery|Michelle Dockery]], a British actress || 318 || [[:d:...]] |- |269|| [[Brendan Coyle]] ||18 Januari 2026 || [[:en:Brendan Coyle|Brendan Coyle]], a British actor || 317 || [[:d:...]] |- |268|| [[Raquel Cassidy]] ||17 Januari 2026 || [[:en:Raquel Cassidy|Raquel Cassidy]], a British actress || 316 || [[:d:...]] |- |267|| [[James Edward Carter]] ||16 Januari 2026 || [[:en:James Edward Carter|James Edward Carter]] || 315 || [[:d:...]] |- | 266 || [[Michael Colin Fox]] ||15 Januari 2026 || [[:en:Michael Fox (British actor)|Michael Fox]], a British actor || 314 || [[:d:...]] |- | 265 || [[Laura Carmichael]] || 14 Januari 2026 || [[:en: Laura Carmichael| Laura Carmichael]], a British actress || 313 || [[:d:...]] |- | 264.2 || [[Erich von Däniken]] || 13 Januari 2026 || [[:en: Erich von Däniken| Erich von Däniken]], one of The most well known author about ancient austronauts || 312 || [[:d:...]] |- | 264.1 || [[Hugh Bonneville]] || 13 Januari 2026 || [[:en: Hugh Bonneville| Hugh Bonneville]], a British actor || 311 || [[:d:...]] |- |263 || [[Kastil Highclere]] || 12 Januari 2026 || [[:en:Highclere castle|Highclere castle]], a castle in Hampshire, England, UK || 310 || [[:d:...]] |- |262|| [[Downton Abbey (film)]] ||11 Januari 2026 || [[:en:Downton Abbey (film)|Downton Abbey]], the movie || 309 || [[:d:Q55647759|Q55647759]] |- | 261.2|| [[Soeria Atmadja]] || 10 Januari 2026 || [[:en:Soeria Atmadja|Soeria Atmadja]], a Sundanese nobleman from the 19th and 20th century || 308 || [[:d:Q120203954|Q120203954]] |- | 261.1|| [[Downton Abbey]] || 10 Januari 2026 || [[:en:Downton Abbey|Downton Abbey]], a British historic drama serial || 307 || [[:d:Q83071|Q83071]] |- |260 || [[Kanal Inggris]] ||9 Januari 2026 || [[:en:English Channel|English Channel]] || 306 || [[:d:Q34640|Q34640]] |- | 259 || [[Selat Dover]] ||8 Januari 2026 || [[:en:Strait of Dover|Strait of Dover]] || 305 || [[:d:Q159898|Q159898]] |- | 258 || [[Salt Bae]] || 7 Januari 2026 || [[:en:Salt Bae|Salt Bae]], original name Nusret Gökçe, a Turkish influencer and steakhouse owner || 304 || [[:d:Q28778443|Q28778443]] |- | 257|| [[Young Woman and the Sea]] || 6 Januari 2026 || ''[[:en:Young Woman and the Sea|Young Woman and the Sea]]'', a movie starring Daisy Ridley as Gertrude Ederle || 303 || [[:d:Q111982520|Q111982520]] |- | 256 || [[Daisy Ridley]] || 5 Januari 2026 || [[:en:Daisy Ridley|Daisy Ridley]], an English actress || 302 || [[:d:Q16738674|Q16738674]] |- | 255 || [[Gertrude Ederle]] || 4 Januari 2026 || [[:en:Gertrude Ederle|Gertrude Ederle]], an American swimmer || 301 || [[:d:Q263287|Q263287]] |- | 254 || [["Weird Al" Yankovic]] || 3 Januari 2026 || [[:en:"Weird Al" Yankovic|"Weird Al" Yankovic]], an American singer, comedian, and actor || 300 || [[:d:Q8349|Q8349]] |- | 253.2 || [[Neel Sethi]] || 2 Januari 2026 || [[:en:Neel Sethi|Neel Sethi]], an Indian American actor || 299 || [[:d:Q19631217|Q19631217]] |- | 253.1 || [[Bob Denver]] || 2 Januari 2026 || [[:en:Bob Denver|Bob Denver]], an American actor || 298 || [[:d:Q747723|Q747723]] |- | 252 || [[Sepur anjlog ing Oaxaca 2025]] || 1 Januari 2026 || [[:en:2025 Oaxaca train derailment|2025 Oaxaca train derailment]], a train crash in Mexico || 297 || [[:d:Q137611217|Q137611217]] |- | || || 27-31 Dhésèmber 2025 || || || |- | 251 || [[Sivert Guttorm Bakken]] || 26 Dhésèmber 2025 || [[:en:Sivert Guttorm Bakken|Sivert Guttorm Bakken]], a Norwegian biathlete || 296 || [[:d:Q24262643]] |- | || || 22-25 Dhésèmber 2025 || || || |- | 250.3 || [[Odekoek]] || 21 Désèmber 2025 || [[:nl:Jodenkoek|Jodenkoek]] || 295 || [[:d:Q3125478|Q3125478]] |- | 250.2 || [[Team pursuit]] || 21 Désèmber 2025 || [[:en:Team Pursuit|Team Pursuit]] || 294 || [[:d:Q1820070|Q1820070]] |- | 250.1 || [[Laura Kenny]] || 21 Désèmber 2025 || [[:en:Laura Kenny|Laura Kenny]], a British cyclist || 293 || [[:d:Q272598]] |- | 249 || [[Felix Edmundovich Dzerzhinsky]] || 20 Désèmber 2025 || [[:en:...]] || 292 || [[:d:...]] |- | || || - || || || |- | || || 10 Mèi - 19 Dhésèmber 2025 || || || |- | || || - || || || |- | 248 || [[Paus Leo XIV]] || 9 Mèi 2025 || [[:en:Pope Leo XIV|Pope Leo XIV]] || 291 || [[:d:Q6109517]] |- | || || 18 April - 9 Mèi 2025 || || || |- | 247.6 || [[Shkodër]] || 17 April 2025 || [[:en:...]] || 290 || [[:d:...]] |- | 247.5 || [[Lezhë]] || 17 April 2025 || [[:en:...]] || 289 || [[:d:...]] |- | 247.4 || [[Kukës]] || 17 April 2025 || [[:en:...]] || 288 || [[:d:...]] |- | 247.3 || [[Gjirokastër]] || 17 April 2025 || [[:en:...]] || 287 || [[:d:...]] |- | 247.2 || [[Peshkopi]] || 17 April 2025 || [[:en:...]] || 286 || [[:d:...]] |- | 247.1 || [[Berat]] || 17 April 2025 || [[:en:...]] || 285 || [[:d:...]] |- | || || 14 - 16 April 2025 || || || |- | 246.3 || [[Elbasan]] || 13 April 2025 || [[:en:...]] || 284 || [[:d:...]] |- | 246.2 || [[Korçë]] || 13 April 2025 || [[:en:...]] || 283 || [[:d:...]] |- | 246.1 || [[Fier]] || 13 April 2025 || [[:en:...]] || 282 || [[:d:...]] |- | || || 12 April 2025 || || || |- | 245 || [[Vlorë]] || 11 April 2025 || [[:en:...]] || 281 || [[:d:...]] |- | || || 9 - 10 April 2025 || || || |- | 244 || [[Durrës]] || 8 April 2025 || [[:en:...]] || 280 || [[:d:...]] |- | 243 || [[Sherly Tjoanda]] || 1 Maret 2025 || [[:en:...]] || 279 || [[:d:...]] |- | 242.3 || [[Plabuhan Giurgiulești]] || 25 Fébruari 2025 || [[:en:...]] || 278 || [[:d:...]] |- | 242.2 || [[Hevearita Gunaryanti Rahayu]] || 25 Fébruari 2025 || [[:en:...]] || 277 || [[:d:...]] |- | 242.1 || [[Agustina Wilujeng Pramestuti]] || 25 Fébruari 2025|| [[:en:...]] || 276 || [[:d:...]] |- | 241 || [[Kapustakan Nasional Polen]] || 24 Fébruari 2025 || [[:en:...]] || 275 || [[:d:...]] |- | 240 || [[Diana Vicezar]] || 24 Fébruari 2025 || [[:en:...]] || 274 || [[:d:...]] |- | 239 || [[Æthelflæd]] || 8 Fébruari 2025 || [[:en:...]] || 273 || [[:d:...]] |- | 238 || [[Bossche bol]] || 7 Fébruari 2025 || [[:en:...]] || 272 || [[:d:...]] |- | 237 || [[Fatima Payman]] || 5 Fébruari 2025 || [[:en:...]] || 271 || [[:d:...]] |- | 236 || [[Shannen Doherty]] || 3 Fébruari 2025 || [[:en:...]] || 270 || [[:d:...]] |- | 235.2 || [[Sinagoge LGBT]] || 30 Januari 2025 || [[:en:...]] || 269 || [[:d:...]] |- | 235.1 || [[LGBT]] || 30 Januari 2025 || [[:en:...]] || 268 || [[:d:...]] |- | 234 || [[Jonna Adlerteg]] || 29 Januari 2025 || [[:en:...]] || 267 || [[:d:...]] |- | 233 || [[The Lord of the Rings: The War of the Rohirrim]] || 1 Januari 2025 || [[:en:...]] || 266 || [[:d:...]] |- | 232.2 || [[Java-eiland]] || 29 Dhésèmber 2024 || [[:en:...]] || 265 || [[:d:...]] |- | 232.1 || [[HMS Java (1811)]] || 29 Dhésèmber 2024 || [[:en:...]] || 264 || [[:d:...]] |- | 231 || [[Para Satriya Bundheran Emas]] || 23 Novèmber 2024 || [[:en:...]] || 263 || [[:d:...]] |- | 230 || [[Cokoran]] || 10 Novèmber 2024 || [[:en:...]] || 262 || [[:d:...]] |- | 229 || [[Titik Pudjiastuti]] || 29 Oktober 2024 || [[:en:...]] || 261 || [[:d:...]] |- | 228 || [[Rebecca Ferguson]] || 22 Oktober 2024 || [[:en:...]] || 260 || [[:d:...]] |- | 227 || [[Benny Laos]] || 13 Oktober 2024 || [[:en:...]] || 259 || [[:d:...]] |- | 226 || [[Claudia Sheinbaum]] || 7 Oktober 2024 || [[:en:...]] || 258 || [[:d:...]] |- | 225 || [[MacGyver (sérial TV 1985)]] || 1 Oktober 2024 || [[:en:...]] || 257 || [[:d:...]] |- | 224 || [[Richard Dean Anderson]] || 5 Sèptèmber 2024|| [[:en:...]] || 256 || [[:d:...]] |- | || || - || || || |- | || || 1 Maret 2024-4 Sèptèmber 2024 || || || |- | || || - || || || |- | 223 || [[Brent Spiner]] || '''29 Fébruari 2024''' || [[:en:Brent Spiner|Brent Spiner]], an American actor, well known for playing Data on the Star Trek franchise || 255 || [[:d:...]] |- | || || 2 Sèptèmber 2023-28 Fébruari 2024 || || || |- | 222 || [[Jann Mardenborough]] || 1 Sèptèmber 2023 || [[:en:...]] || 254 || [[:d:...]] |- | 221 || [[Kristine Froseth]] || 31 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 253 || [[:d:...]] |- | 220 || [[Hotel Moskva]] || 23 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 252 || [[:d:...]] |- | 219 || [[Dōin]] || 19 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 251 || [[:d:...]] |- | 218 || [[Georgetown]] || 18 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 250 || [[:d:...]] |- | 217 || [[Lukisan karyané Adolf Hitler]] || 16 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 249 || [[:d:...]] |- | 216 || [[Stone Mountain]] || 15 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 248 || [[:d:...]] |- | 215 || [[Atlanta]] || 14 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 247 || [[:d:...]] |- | 214 || [[Kudzu]] || 12 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 246 || [[:d:...]] |- | 213.3 || [[Kucing Savannah]] || 11 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 245 || [[:d:...]] |- | 213.2 || [[Alcatraz]] || 11 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 244 || [[:d:...]] |- | 213.1 || [[Pulo Alcatraz]] || 11 Agustus 2023|| [[:en:...]] || 243 || [[:d:...]] |- | 212 || [[Creme Puff]] || 10 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 242 || [[:d:...]] |- | 211 || [[Ringo Starr]] || 9 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 241 || [[:d:...]] |- | 210 || [[Abbey Road, London]] || 8 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 240 || [[:d:...]] |- | 209|| [[Pakicetus]] || 7 Agustus 2023 || [[:en:Pakicetus|Pakicetus]], a prehistoric mammal from modern day Pakistan || 239 || [[:d:...]] |- | 208 || [[Perucetus]] || 6 Agustus 2023 || [[:en:Perucetus|Perucetus]] || 238 || [[:d:...]] |- | 207 || [[Tampere]] || 5 Agustus 2023 || [[:en:Tampere|Tampere]], a place in Finland || 237 || [[:d:...]] |- | 206 || [[Ving Rhames]] || 4 Agustus 2023 || [[:en:Ving Rhames|Ving Rhames]], an American actor || 236 || [[:d:...]] |- | 205 || [[Muséum Kagunan Turku]] || 2 Agustus 2023 || [[:en:...]] || 235 || [[:d:...]] |- | 204 || [[Karin Månsdotter]] || 1 Agustus 2023 || [[:en:Karin Månsdotter|Karin Månsdotter]] || 234 || [[:d:...]] |- | 203 || [[Sagara Saaristomeri]] || 31 Juli 2023 || [[:en:...]] || 233 || [[:d:...]] |- | 202|| [[Kali Aura, Finlan]] || 30 Juli 2023 || [[:en:...]] || 232 || [[:d:...]] |- | 201|| [[Kobongan Gedhé Turku]] || 29 Juli 2023 || [[:en:...]] || 231 || [[:d:...]] |- |} === Pratélan artikel 101 - 200 === {| class="wikitable" |- ! Dina <br> (''Day'') !! Artikel<br>(''Article'') !! Tanggal<br>(''Date'') !! Ringkesan ing basa Inggris<br>(''Summary in English'') !! Nomer lan cacahé artikel<br>(''Number of articles'') !! Wikidata |- | 200 || [[Baita votif]] || 28 Juli 2023 || [[:en:...]] || 230 || [[:d:...]] |- | 199|| [[Katédral Turku]] || 27 Juli 2023 || [[:en:...]] || 229 || [[:d:...]] |- | 198|| [[Kastil Turku]] || 26 Juli 2023 || [[:en:...]] || 228 || [[:d:...]] |- | 197|| [[Turku]] || 25 Juli 2023 || [[:en:...]] || 227 || [[:d:...]] |- | 196 || [[Wes Anderson]] || 24 Juli 2023 || [[:en:...]] || 226 || [[:d:...]] |- | 195 || [[Asteroid City]] || 23 Juli 2023 || [[:en:...]] || 225 || [[:d:...]] |- | 194 || [[Katédral Aleksander Nevski, Tallinn]] || 22 Juli 2023 || [[:en:...]] || 224 || [[:d:...]] |- | 193 || [[Oppenheimer (filem)]] || 21 Juli 2023 || [[:en:...]] || 223 || [[:d:...]] |- | 192 || [[Birgitta Ohlsson]] || 20 Juli 2023 || [[:en:...]] || 222 || [[:d:...]] |- | 191 || [[Suomenlinna]] || 19 Juli 2023 || [[:en:...]] || 221 || [[:d:...]] |- | 190 || [[Balenciaga]] || 18 Juli 2023 || [[:en:...]] || 220 || [[:d:...]] |- | 189 || [[Katédral Uspenski]] || 17 Juli 2023 || [[:en:...]] || 219 || [[:d:...]] |- | 188 || [[Katédral Helsinki]] || 16 Juli 2023 || [[:en:...]] || 218 || [[:d:...]] |- | 187 || [[Seurasaari]] || 15 Juli 2023 || [[:en:...]] || 217 || [[:d:...]] |- | 186 || [[Kebon Raja Korkeasaari Helsinki]] || 14 Juli 2023 || [[:en:...]] || 216 || [[:d:...]] |- | 185 || [[Kaarlo Juho Ståhlberg]] || 13 Juli 2023 || [[:en:...]] || 215 || [[:d:...]] |- | 184 || [[Stuart Scott]] || 12 Juli 2023 || [[:en:...]] || 214 || [[:d:...]] |- | 183 || [[Erin Heatherton]] || 11 Juli 2023 || [[:en:...]] || 213 || [[:d:...]] |- | 182 || [[Arne Duncan]] || 10 Juli 2023 || [[:en:...]] || 212 || [[:d:...]] |- | 181 || [[Michael B. Jordan]] || 9 Juli 2023 || [[:en:...]] || 211 || [[:d:...]] |- | 180 || [[Skylar Diggins-Smith]] || 8 Juli 2023 || [[:en:...]] || 210 || [[:d:...]] |- | 179 || [[Haley Cavinder]] || 7 Juli 2023 || [[:en:...]] || 209 || [[:d:...]] |- | 178.3 || [[Hanna_Cavinder]] || 6 Juli 2023 || [[:en:...]] || 208 || [[:d:...]] |- | 178.2 || [[Gréja Finja]] || 6 Juli 2023 || [[:en:...]] || 207 || [[:d:...]] |- | 178.1 || [[Ives Roqueta]] || 6 Juli 2023 || [[:en:...]] || 206 || [[:d:...]] |- | 177.2 || [[Hank Peters]] || 5 Juli 2023 || [[:en:...]] || 205 || [[:d:...]] |- | 177.1 || [[Natalino Pescarolo]] || 5 Juli 2023 || [[:en:...]] || 204 || [[:d:...]] |- | 176 || [[Jack Parr (basketball)]] || 4 Juli 2023 || [[:en:...]] || 203 || [[:d:...]] |- | 175 || [[Hasan Hazer Moshar]] || 2 Juli 2023 || [[:en:...]] || 202 || [[:d:...]] |- | || || 1 Juli 2023 || || || |- | 174 || [[Nutella]] || 30 Juni 2023 || [[:en:...]] || 201 || [[:d:...]] |- | || || 29 Juni 2023 || || || |- | 173 || [[OceanGate]] || 28 Juni 2023 || [[:en:...]] || 200 || [[:d:...]] |- | 172 || [[Stockton Rush]] || 27 Juni 2023 || [[:en:...]] || 199 || [[:d:...]] |- | 171 || [[Insidhèn prau silem Titan]] || 26 Juni 2023 || [[:en:...]] || 198 || [[:d:...]] |- | 170 || [[ Juan Isidro Moreno]] || 25 Juni . 2023 || [[:en:...]] || 197 || [[:d:...]] |- | 169 || [[Stu Miller]] || 24 Juni 2023 || [[:en:...]] || 196 || [[:d:...]] |- | 168 || [[Lidia Patty]] || 23 Juni 2023 || [[:en:...]] || 195 || [[:d:...]] |- | || || 5-22 Juni 2023 || || || |- | 167 || [[Amanda Lee (pilot)]] || 4 Juni 2023 || [[:en:...]] || 194 || [[:d:...]] |- | || || 10 Mèi-3 Juni 2023 || || || |- | 166 || [[Sara Gadalla Gubara]] || 9 Mèi 2023 || [[:en:...]] || 193 || [[:d:...]] |- | || || 1-8 Mèi 2023 || || || |- | 165 || [[Ding Liren]] || 30 April 2023 || [[:en:...]] || 192 || [[:d:...]] |- | || || 1 Fèbruari - 29 April 2023 || || || |- | 164 || [[Leah LaBelle]] || 31 Januari 2023 || [[:en:...]] || 191 || [[:d:...]] |- | 163 || [[Kampung Boy]] || 23 Januari 2023 || [[:en:...]] || 190 || [[:d:...]] |- | 162 || [[Rishi Sunak]] || 26 Oktober 2022 || [[:en:...]] || 189 || [[:d:...]] |- | 161 || [[Proklamasi Kamardikan Amérika Sarékat]] || 4 Oktober 2020 || [[:en:...]] || 188 || [[:d:...]] |- | 160 || [[Gréja Grötlingbo]] || 30 Sèptèmber 2020 || [[:en:...]] || 187 || [[:d:...]] |- | 159 || [[Gréja Grönby]] || 23 Sèptèmber 2020 || [[:en:...]] || 186 || [[:d:...]] |- | 158 || [[Gréja Gothem]] || 21 Sèptèmber 2020 || [[:en:...]] || 185 || [[:d:...]] |- | 157 || [[Gréja Gökhem]] || 15 Sèptèmber 2020 || [[:en:...]] || 184 || [[:d:...]] |- | 156 || [[Kerkop]] || 13 Sèptèmber 2020 || [[:en:...]] || 183 || [[:d:...]] |- | || || 2-12 Sèptèmber 2020 || || || |- | 155 || [[Tilik (filem)]] || 1 Sèptèmber 2020 || [[:en:...]] || 182 || [[:d:...]] |- | || || 16-31 Agustus 2020 || || || |- | 154 || [[Gréja Garde]] || 15 Agustus 2020 || [[:en:...]] || 181 || [[:d:...]] |- | 153 || [[Gréja Ganthem]] || 14 Agustus 2020 || [[:en:...]] || 180 || [[:d:...]] |- | 152 || [[Gréja Fulltofta]] || 12 Agustus 2020 || [[:en:...]] || 179 || [[:d:...]] |- | 151 || [[Gréja Fröjel]] || 11 Agustus 2020 || [[:en:...]] || 178 || [[:d:...]] |- | || || 6-10 Agustus 2020 || || || |- | 150 || [[Gréja Fjälkinge]] || 5 Agustus 2020 || [[:en:...]] || 177 || [[:d:...]] |- | 149 || [[Gréja Farstorp]] || 4 Agustus 2020 || [[:en:...]] || 176 || [[:d:...]] |- | 148 || [[Gréja Färlöv]] || 3 Agustus 2020 || [[:en:Färlöv Church|Färlöv Church]], a medieval church in Sweden || 175 || [[:d:...]] |- | 147.12 || [[Gréja Everlöv]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Everlöv Church|Everlöv Church]], a medieval church in Sweden || 174 || [[:d:...]] |- | 147.11 || [[Gréja Etelhem]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Etelhem Church|Etelhem Church]], a medieval church in Sweden || 173 || [[:d:...]] |- | 147.10 || [[Gréja Enåker]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Enåker Church|Enåker Church]], a medieval church in Sweden || 172 || [[:d:...]] |- | 147.9 || [[Gréja Ekeby]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Ekeby Church|Ekeby Church]], a medieval church in Sweden || 171 || [[:d:...]] |- | 147.8 || [[Gréja Eke]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Eke Church|Eke Church]], a medieval church in Sweden || 170 || [[:d:...]] |- | 147.7 || [[Gréja Dalhem]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Dalhem Church|Dalhem Church]], a medieval church in Sweden || 169 || [[:d:...]] |- | 147.6 || [[Gréja Danmark]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Danmark Church|Danmark Church]], a medieval church in Sweden || 168 || [[:d:...]] |- | 147.5 || [[Gréja Buttle]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Buttle Church|Buttle Church]], a medieval church in Sweden || 167 || [[:d:...]] |- | 147.4 || [[Gréja Bunge]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Bunge Church|Bunge Church]], a medieval church in Sweden || 166 || [[:d:...]] |- | 147.3 || [[Gréja Brunnby]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Brunnby Church|Brunnby Church]], a medieval church in Sweden || 165 || [[:d:...]] |- | 147.2 || [[Gréja Bromma]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Bromma Church|Bromma Church]], a medieval church in Sweden || 164 || [[:d:...]] |- | 147.1 || [[Gréja Bro, Gotland]] || 2 Agustus 2020 || [[:en:Bro Church, Gotland|Bro Church]], a medieval church in Sweden || 163 || [[:d:...]] |- | 146.2 || [[Gréja Bjäresjö]] || 1 Agustus 2020 || [[:en:Bjäresjö Church|Bjäresjö Church]], a medieval church in Sweden || 162 || [[:d:...]] |- | 146.1 || [[Gréja Bollerup]] || 1 Agustus 2020 || [[:en:Bollerup Church|Bollerup Church]], a medieval church in Sweden || 161 || [[:d:...]] |- | 145 || [[Gréja Boge]] || 31 Juli 2020 || [[:en:Boge Church|Boge Church]], a medieval church in Sweden || 160 || [[:d:...]] |- | 144 || [[Gréja Barlingbo]] || 30 Juli 2020 || [[:en:Barlingbo Church|Barlingbo Church]], a medieval church in Sweden || 159 || [[:d:...]] |- | 143 || [[Gréja Bäl]] || 29 Juli 2020 || [[:en:Bäl Church|Bäl Church]], a medieval church in Sweden || 158 || [[:d:...]] |- | || || 28 Juli 2020 || || || |- | 142 || [[Gréja Anga]] || 27 Juli 2020 || [[:en:Anga Church|Anga Church]], a medieval church in Sweden || 157 || [[:d:...]] |- | 141 || [[Gréja Alva]] || 26 Juli 2020 || [[:en:Alva Church|Alva Church]], a medieval church in Sweden || 156 || [[:d:...]] |- | 140 || [[Gréja Anderslöv]] || 25 Juli 2020 || [[:en:Anderslöv Church|Anderslöv Church]], a medieval church in Sweden || 154 || [[:d:...]] |- | 139.2 || [[Gréja Almunge]] || 24 Juli 2020 || [[:en:Almunge Church|Almunge Church]], a medieval church in Sweden || 154 || [[:d:...]] |- | 139.1 || [[Gréja Ala]] || 24 Juli 2020 || [[:en:Ala Church|Ala Church]], a medieval church in Sweden || 153 || [[:d:...]] |- | 138.2 || [[Pratélan lukisan témbok gréja ing Swèdhen]] || 23 Juli 2020 || [[:en:List of church murals in Sweden|List of church murals in Sweden]] || 152 || [[:d:...]] |- | 138.1 || [[Omah cilik dhéwé ing Amsterdam]] || 23 Juli 2020 || [[:nl:Kleinste huis in Amsterdam|Kleinste huis in Amsterdam]], the smallest house in Amsterdam || 151 || [[:d:...]] |- | 137 || [[Séri BR 344]] || 22 Juli 2020 || A serie 344 East German diesel shunting locomotive || 150 || [[:d:...]] |- | 136.4 || [[Setatsiyun Solok]] || 21 Juli 2020 || A (former) station in Solok, West Sumatra, Indonesia || 149 || [[:d:...]] |- | 136.3 || [[Setatsiyun Sala Kutha]] || 21 Juli 2020 || A station in Solo, Central Java, Indonesia || 148 || [[:d:...]] |- | 136.2 || [[Richard von Weizsäcker]] || 21 Juli 2020 || [[:en:Richard von Weizsäcker|Richard von Weizsäcker]], a former president of Germany || 147 || [[:d:...]] |- | 136.1 || [[Jens Juel (juru lukis)]] || 21 Juli 2020 || [[:en:Jens Juel (painter)|Jens Juel]], a Danish painter || 146 || [[:d:Q581361|Q581361]] |- | 135 || [[Musée d'Art et d'Histoire (Neuchâtel)]] || 20 Juli 2020 22.08 (UTC) || [[:en:Musée d'Art et d'Histoire (Neuchâtel)|Musée d'Art et d'Histoire]], a museum of art and history in Neuchâtel || 145 || |- | 134 || [[Témbok ula-ula]] || 19 Juli 2020 || [[:en:Crinkle crankle wall|Crinkle crankle wall]] || 144 || [[:d:...]] |- | 133.5 || [[Musée d'Art et d'Histoire (Jenéwa)]] || 18 Juli 2020 21.10 (UTC) || [[:en:Musée d'Art et d'Histoire (Geneva)|Musée d'Art et d'Histoire]] || 143 || [[:d:...|...]] |- | 133.4 || [[Wisata Agung]] || 18 Juli 2020 21.01 (UTC) || [[:en:Grand Tour|Grand Tour]] || 142 || [[:d:Q6682302|Q6682302]] |- | 133.3 || [[Kastil Zuylen]] || 18 Juli 2020 19.25 (UTC) || [[:nl:Slot Zuylen|Slot Zuylen]] || 141 || [[:d:Q2131198|Q2131198]] |- | 133.2 || [[ Colombier, Neuchâtel]] || 18 Juli 2020 || [[:en: Colombier, Neuchâtel| Colombier]], a village in Switzerland || 140 || |- | 133.1 || [[Niccolò Zingarelli]] || 18 Juli 2020 || [[:en:Niccolò Zingarelli|Niccolò Zingarelli]] || 139 || |- | || || 1 Juli - 17 Juli 2020 || || || |- | 132 || [[Isabelle de Charrière]] || 30 Juni 2020 || [[:en:Isabelle de Charrière|Isabelle de Charrière]] || 138 || |- | || || 23 Juni - 29 Juni 2020 || || || |- | 131 || [[Het Schielandhuis]] || 22 Juni 2020 || [[:nl:Het Schielandhuis|Het Schielandhuis]], a monumental building in Rotterdam || 137 || |- | || || 1 Juni - 21 Juni 2020 || || || |- | 130 || [[Lukisan témbok gréja ing Swèdhen]] || 31 Mei 2020 || [[:en:Church murals in Sweden|Church murals in Sweden]] || 136 || [[:d:Q21279202|Q21279202]] |- | || || - || || || |- | || || 1 Maret 2020 - 30 Mei 2020 || || || |- | || || - || || || |- | 129 || [[Minesweeper]] || '''29 Februari 2020''' || [[:en:Minesweeper (video game)|Minesweeper]], a famous computer or video game, bundle, which used to be bundled with Microsoft Windows || 135 || [[:d:Q126194|...]] |- | || || - || || || |- | || || 1 Juli 2019 - 28 Februari 2020 || || || |- | || || - || || || |- | 128 || [[Omah kuru]] || 30 Juni 2019 || [[:en:Skinny House|Skinny House]] || 134 || [[:d:...|...]] |- | || || - || || || |- | || || 2 Mei 2018 - 29 Juni 2019 || || || |- | || || - || || || |- | 127 || [[Mahamantri Azerbaijan]] || 1 Mei 2018 || [[:en:...|...]] || 133 || [[:d:...|...]] |- | || || 10 April - 30 April 2018 || || || |- | 126 || [[The Look of Silence]] || 9 April 2018 || [[:en:...|...]] || 132 || [[:d:...|...]] |- | 125 || [[The Act of Killing]] || 8 April 2018 || [[:en:...|...]] || 131 || [[:d:...|...]] |- | || || 5 April - 7 April 2018 || || || |- | 124 || [[Watchmen]] || 4 April 2018 || [[:en:...|...]] || 130 || [[:d:...|...]] |- | 123 || [[Quora]] || 3 April 2018 || [[:en:...|...]] || 129 || [[:d:...|...]] |- | 122 || [[Tetris]] || 2 April 2018 || [[:en:...|...]] || 128 || [[:d:...|...]] |- | 121 || [[Ahmet Ali Çelikten]] || 1 April 2018 || [[:en:...|...]] || 127 || [[:d:...|...]] |- | 120.2 || [[Solenodon]] || 30 Maret 2018 || [[:en:...|...]] || 126 || [[:d:...|...]] |- | 120.1 || [[Solenodon Kuba]] || 30 Maret 2018 || [[:en:...|...]] || 125 || [[:d:...|...]] |- | || || 14 Maret - 29 Maret 2018 || || || |- | 119 || [[Norah Schuster]] || 13 Maret 2018 || [[:en:...|...]] || 124 || [[:d:...|...]] |- | || || 10 Maret - 12 Maret 2018 || || || |- | 118 || [[Mary Magdalene (filem taun 2018)]] || 10 Maret 2018 || [[:en:...|...]] || 123 || [[:d:...|...]] |- | 117 || [[Rasim Ojagov]] || 4 Maret 2018 || [[:en:...|...]] || 122 || [[:d:...|...]] |- | 116 || [[Basa Ubykh]] || 3 Maret 2018 || [[:en:Ubykh language|Ubykh language]] || 121 || [[:d:Q36931|Q36931]] |- | 115 || [[Tevfik Esenç]] || 2 Maret 2018 || [[:en:Tevfik Esenç|Tevfik Esenç]], the last speaker of the Ubykh language || 120 || [[:d:Q469566|Q469566]] |- | 114 || [[Kushari]] || 1 Maret 2018 || [[:en:Kushari|Kushari]] || 119 || [[:d:Q1197104|Q1197104]] |- | 113 || [[Billy Graham]] || 28 Fèbruari 2018 || [[:en:Billy Graham|Billy Graham]] || 118 || [[:d:Q213550|Q213550]] |- | 112 || [[Lord Jim]] || 27 Fèbruari 2018 || ''[[:en:Lord Jim|Lord Jim]]'', a literary work || 117 || |- | 111 || [[Joseph Conrad]] || 26 Fèbruari 2018 || [[:en:Joseph Conrad|Joseph Conrad]] || 116 || |- | 110 || [[Sully (filem)|Sully]] || 25 Fèbruari 2018 || [[:en:|en:]] || 115 || |- | || || 24 Fèbruari 2018 || || || |- | 109 || [[Elchin Musaoglu]] || 23 Fèbruari 2018 || [[:en:Elchin Musaoglu|Elchin Musaoglu]] || 114 || |- | 108 || [[Farman Karimzade ]] || 22 Fèbruari 2018 || [[:en:Farman Karimzade|Farman Karimzade]] || 113 || |- | 107 || [[Rustam Ibragimbekov]] || 21 Fèbruari 2018 || [[:en:Rustam Ibragimbekov|Rustam Ibragimbekov]] || 112 || |- | 106 || [[Arif Babayev]] || 20 Fèbruari 2018 || [[:en:Arif Babayev|Arif Babayev]] || 111 || |- | 105 || [[Iran Aseman Airlines Pamaburan 3704]] || 19 Fèbruari 2018 || [[:en:Iran Aseman Airlines Flight 3704|Iran Aseman Airlines Flight 3704]] || 110 || [[:d:Q49098663|Q49098663]] |- | 104 || [[Pratélan sutradara Azerbaijan]] || 18 Fèbruari 2018 || [[:en:List of Azerbaijani film directors|List of Azerbaijani film directors]] || 109 || |- | 103 || [[Arsitèktur Azerbaijan]] || 17 Fèbruari 2018 || [[:en:Architecture of Azerbaijan|Architecture of Azerbaijan]] || 108 || |- | 102 || [[Ma'ruf Suroto]] || 16 Fèbruari 2018 23.47 (UTC) || A famous Indonesian border policeman || 107 || |- | 101 || [[Pura Maospahit]] || 15 Fèbruari 2018 9.08 (UTC) || [[:en:Pura Maospahit|Pura Maospahit]], a Hindu temple in Bali || 106 || [[:d:Q48730124|Q48730124]] |- |} === Pratélan artikel 1-100 === {| class="wikitable" |- ! Dina <br> (''Day'') !! Artikel<br>(''Article'') !! Tanggal<br>(''Date'') !! Ringkesan ing basa Inggris<br>(''Summary in English'') !! Nomer lan cacahé artikel<br>(''Number of articles'') !! Wikidata |- |100 || [[Antonov An-148]] || 14 Fèbruari 2018 10.28 (UTC) || [[:en:Antonov An-148|Antonov An-148]] || 105 || [[:d:Q607355|Q607355]] |- |99 || [[Saratov Airlines Pamaburan 703]] || 13 Fèbruari 2018 0.01 (UTC) || [[:en:Saratov Airlines Flight 703|Saratov Airlines Flight 703]] || 104 || [[:d:Q48425813|Q48425813]] |- |98 || [[Jason Rogel]] || 12 Fèbruari 2018 0.32 (UTC) || [[:en:Jason Rogel|Jason Rogel]], an American actor || 103 || [[:d:Q6163370|Q6163370]] |- |97 || ''[[Swamp Shark]]'' || 11 Fèbruari 2018 23.59 (UTC) || ''[[:en:Swamp Shark|Swamp Shark]]'', a film || 102 || [[:d:Q1587717|Q1587717]] |- |96 || [[Kristy Swanson]] || 10 Fèbruari 2018 || [[:en:Kristy Swanson|Kristy Swanson]], an American actress || 101 || [[:d:Q238394|Q238394]] |- |95 || [[Guadalcanal, Sevilla]] || 9 Fèbruari Januari 2018 || [[:en:Guadalcanal, Seville|Guadalcanal]] || 100 || [[:d:Q943977|Q943977]] |- |94 || ''[[The Birth of a Nation]]'' || 8 Fèbruari 2018 16.44 (UTC) || ''[[:en:The Birth of a Nation|The Birth of a Nation]]'', a 1915 American movie || 99|| [[:d:Q220394|Q220394]] |- |93 || [[Sumbilang]] || 7 Fèbruari 2018 23.37 (UTC) || [[:en:Eeltail catfish|Eeltail catfish]] || 98 || [[:d:Q642626|Q642626]] |- |92 || [[Olga Aleksandrovna Romanova]] || 6 Fèbruari 2018 0.14 (UTC) || [[:en:Grand Duchess Olga Alexandrovna of Russia|Grand Duchess Olga Alexandrovna of Russia]] || 97 || [[:d:Q163176|Q163176]] |- |91 || ''[[Sitta carolinensis]]'' || 5 Fèbruari 2018 23.52 (UTC) || [[:en:White-breasted nuthatch|White-breasted nuthatch]] || 96 || [[:d:Q379240|Q379240]] |- |90 || [[TDU-12/B Skydart]] || 4 Fèbruari 2018 || [[:en:TDU-12/B Skydart|TDU-12/B Skydart]] || 95 || [[:d:Q47657281|Q47657281]] |- |89 || [[Plunketts Creek (anak kali Loyalsock Creek)]] || 3 Fèbruari 2018 || || 94 || |- |88 || [[Mit Fried und Freud ich fahr dahin, BWV 125]] || 2 Fèbruari 2018 || || 93 || |- |87 || [[Sangkan paraning asu]] || 1 Fèbruari 2018 || || 92 || |- |86 || [[Downsizing]] || 31 Januari 2018 || || 91 || |- |85 || [[Matt Damon]] || 30 Januari 2018 || [[:en:Matt Damon|Matt Damon]] || 90 || |- |84 || [[Sèlèksi gawéan]] || 29 Januari 2018 || [[:en:Artificial breeding]] || 89 || [[:d:Q995745|Q995745]] |- | || || 28 Januari 2018 || || || |- |83 || [[Pamiyara]] || 27 Januari 2018 || [[:en:Animal husbandry|Animal husbandry]] || 88 || [[:d:Q80962|Q80962]] |- | || || 26 Januari 2018 || || || |- | || || 25 Januari 2018 || || || |- | || || 24 Januari 2018 || || || |- |82 || [[Neville Chamberlain]] || 23 Januari 2018 || [[:en:Neville Chamberlain|Neville Chamberlain]] || 87 || [[:d:Q10664|Q10664]] |- |81 || [[Lily James]] || 22 Januari 2018 || [[:en:Lily James|Lily James]] || 86 || [[:d:Q13217306|Q13217306]] |- |80 || [[Bayeux]] || 21 Januari 2018 || [[:en:Bayeux|Bayeux]] || 85 || [[:d:Q183910|Q183910]] |- |79 || [[Gary Oldman]] || 20 Januari 2018 23.34 (UTC) || [[:en:Gary Oldman|Gary Oldman]], a British actor || 84 || [[:d:Q83492|Q83492]] |- |78 || [[Dèwangga Bayeux]] || 19 Januari 2018 22.47 (UTC) || [[:en:Bayeux Tapestry|Bayeux Tapestry]] || 83 || [[:d:Q187483|Q187483]] |- |77 || [[Kasèt]] || 18 Januari 2018 || [[:en:Compact Cassette|Compact Cassette]] || 82 || [[:d:Q149757|Q149757]] |- |76 || [[Wong Mapuche]] || 17 Januari 2018 22.10 (UTC) || [[:en:Mapuche|The Mapuches]], an indigenous people in Southern America || 81 || [[:d:Q178484|Q178484]] |- |75 || [[Safaripark Beekse Bergen]] || 16 Januari 2018 0.00 (UTC)<ref>Nalika nggarap artikel iki isih tanggal 15 Januari 2018, nanging déné sambungan internèt ala, dadi suwé lan lagi kasimpen ing tabuh 0.00, tanggal 16 Januari 2018, dadi persis pas wates antara dina lawas lan anyar.</ref> || Beekse Bergen Safaripark in the Netherlands || 80 || [[:d:Q2183630|Q2183630]] |- | || || 15 Januari 2018 || || || |- | || || 14 Januari 2018 || || || |- |74 || [[Sea Life Scheveningen]] || 13 Januari 2018 0.37 (UTC) || Sea Life in Scheveningen, the Netherlands || 79 || [[:d:Q2199049|Q2199049]] |- |73 || [[Vlinderparadijs Papiliorama]] || 12 Januari 2018 0.28 (UTC) || A [[:en:butterfly house|butterfly house]] in the Netherlands || 78 || [[:d:Q2104064|Q2104064]] |- |72 || [[Vogelpark Avifauna]] || 11 Januari 2018 13.09 (UTC) || [[:en:Vogelpark Avifauna|Vogelpark Avifauna]], Avifauna Birdpark in the Netherlands || 77 || [[:d:Q840700|Q840700]] |- |71|| [[Thomas Bastiaan Pleyte]] || 10 Januari 2018 22.42 (UTC) || [[:en:Thomas Bastiaan Pleyte|Thomas Bastiaan Pleyte]], Dutch politician and a former Minister of Colonial Affairs|| 76 || [[:d:Q2408779|Q2408779]] |- |70|| [[Hercule Poirot]] || 9 Januari 2018 || [[:en:Hercule Poirot|Hercule Poirot]], a famous character made by the British author Agatha Christie || 75 || [[:d:Q170534|Q170534]] |- |69 || [[Ariadne Oliver]] || 8 Januari 2018 21.52 (UTC) || [[:en:Ariadne Oliver|Ariadne Oliver]], a character made by the British author Agatha Christie || 74 || [[:d:...|...]] |- |68 || [[Zoë Wanamaker]] || 7 Januari 2018 21.31 (UTC) || [[:en:Zoë Wanamaker|Zoë Wanamaker]], a British actress || 73 || [[:d:Q227142|Q227142]] |- |67 || [[David Suchet]] || 6 Januari 2018 18.00 (UTC) || [[:en:David Suchet|David Suchet]], a British actor || 72 || [[:d:Q211831|Q211831]] |- |66 || [[Hugh Fraser]] || 5 Januari 2018 23.31 (UTC) || [[:en:Hugh Fraser (actor)|Hugh Fraser]], a British actor || 71 || [[:d:...|...]] |- |65 || [[Pauline Moran]] || 4 Januari 2018 23.50 (UTC) || [[:en:Pauline Moran|Pauline Moran]], a British actress || 70 || [[:d:...|...]] |- |64 || [[Philip Jackson (aktor)|Philip Jackson]] || 3 Januari 2018 23.39 (UTC) || [[:en:Philip Jackson (actor)|Philip Jackson]], a British actor || 69 || [[:d:...|...]] |- |63 || [[Agatha Christie's Poirot ]] || 2 Januari 2018 23.44 (UTC) || [[:en:Agatha Christie's Poirot |Agatha Christie's Poirot ]] || 68 || [[:d:...|...]] |- |62 || [[Pulo Bouvet]] || 1 Januari 2018 20.05 (UTC) || [[:en:Bouvet Island|Bouvet Island]] || 67 || [[:d:Q23408|Q23408]] |- |61|| [[Douglas Booth]] || 31 Désèmber 2017 23.11 (UTC) || [[:en:Douglas Booth|Douglas Booth]], a British actor || 66 || [[:d:Q554412|Q554412]] |- |60 || [[Eleanor Tomlinson]] || 30 Désèmber 2017 23.37 (UTC) || [[:en:Eleanor Tomlinson|Eleanor Tomlinson]], a British actress || 65 || [[:d:Q1582005|Q1582005]] |- |59 || [[Chris O'Dowd]] || 29 Désèmber 2017 0.34 (UTC) || [[:en:Chris O'Dowd|Chris O'Dowd]], an Irish actor || 64 || [[:d:]] |- |58 || [[Koninklijke Burgers' Zoo]] || 28 Désèmber 2017 || [[:en:Royal Burgers' Zoo|Royal Burgers' Zoo]], a zoo in the Netherlands || 63 || [[:d:]] |- |57 || [[Loving Vincent]] || 27 Désèmber 2017 || [[:en:Loving Vincent|Loving Vincent]], an animation film || 62 || [[:d:Q23013713|Q23013713]] |- |56 || [[Patiné Vincent van Gogh]] || 26 Désèmber 2017 00.49 (UTC) || [[:en:Death of Vincent van Gogh|Death of Vincent van Gogh]] || 61 || [[:d:Q5247546|Q5247546]] |- |55 || [[Muhammad Ali Jinnah]] || 25 Désèmber 2017 11.33 (UTC) || [[:en:Muhammad Ali Jinnah|Muhammad Ali Jinnah]], leader of Pakistan || 60 || [[:d:]] |- |54 || [[Apenheul]] || 24 Désèmber 2017 23.37 (UTC) || ''[[:en:Apenheul|Apenheul]]'', a zoo in the Netherlands || 59 || [[:d:]] |- |53 || [[Diergaarde Blijdorp]] || 23 Désèmber 2017 23.58 (UTC) || ''[[:en:Diergaarde Blijdorp|Diergaarde Blijdorp]]'', , a zoo in the Netherlands|| 58 || [[:d:]] |- |52 || [[Ouwehands Dierenpark]] || 22 Désèmber 2017 23.38 (UTC) || ''[[:en:Ouwehands Dierenpark|Ouwehands Dierenpark]]'', , a zoo in the Netherlands || 57 || [[:d:]] |- |51 || [[Dolfinarium Harderwijk]] || 21 Désèmber 2017 22.33 (UTC) || ''[[:en:Dolfinarium Harderwijk|Dolfinarium Harderwijk]]'', , a zoo in the Netherlands || 56 || [[:d:]] |- |50 || [[Taman Indonesia]] || 20 Désèmber 2017 22.03 (UTC) || ''[[:en:Taman Indonesia|Taman Indonesia]]'', , a zoo in the Netherlands || 55 || [[:d:Q2102096|Q2102096]] |- |49 || [[Kampong Gelam]] || 19 Désèmber 2017 08.21 (UTC) || ''[[:en:Kampong Glam|Kampong Glam]]'', a neighbourhood in Singapore || 54 || [[:d:Q4251481|Q4251481]] |- |48 || [[Taman Warisan Melayu]] || 18 Désèmber 2017 17.07 (UTC) || [[:en:Malay Heritage Centre|Malay Heritage Centre]] in Singapore || 53 || [[:d:Q6741538|Q6741538]] |- |47 || [[Farinheira]] || 17 Désèmber 2017 18.42 (UTC) || ''[[:en:Farinheira|Farinheira]]'', a Portuguese sausage || 52 || [[:d:Q5435337|Q5435337]] |- |46.3 || [[Chorizo]] || 16 Désèmber 2017 14.23 (UTC) || ''[[:en:Chorizo|Chorizo]]'', a Spanish sausage || 51 || [[:d:Q23374|Q23374]] |- |46.2 || [[Museu Calouste Gulbenkian]] || 16 Désèmber 2017 09.01 (UTC) || [[:en:Calouste Gulbenkian Museum|Calouste Gulbenkian Museum]], a museum in Portugal || 50 || [[:d:Q211262|Q211262]] |- |46.1 || [[Alheira]] || 16 Désèmber 2017 08.47 (UTC) || ''[[:en:Alheira|Alheira]]'', a Portuguese sausage || 49 || [[:d:Q2563471|Q2563471]] |- |45 || [[Kubisme]] || 15 Désèmber 2017 20.52 (UTC) || ''[[:en:Cubism|Cubism]]'' || 48 || [[:d:Q42934|Q42934]] |- |44 || [[René Lalique]] || 14 Désèmber 2017 22.14 (UTC) || [[:en:René Lalique|René Lalique]], a French Art Deco artist || 47 || [[:d:Q451400|Q451400]] |- |43 || [[Art Deco]] || 13 Désèmber 2017 1.16 (UTC) || [[:en:Art Deco|Art Deco]] || 46 || [[:d:Q173782|Q173782]] |- |42.2 || [[Edwin Lutyens]] || 12 Désèmber 2017 1.23 (UTC) || [[:en:Edwin Lutyens|Edwin Lutyens]], the great British architect || 45 || [[:d:Q378157|Q378157]] |- |42.1 || [[Florin Court]] || 12 Désèmber 2017 0.45 (UTC) || [[:en:Florin Court|Florin Court]], a building in London || 44 || [[:d:Q5461830|Q5461830]] |- | || || 11 Désèmber 2017 || || || |- |41 || [[Johnny Hallyday]] || 10 Désèmber 2017 0.42 (UTC) || [[:en:Johnny Hallyday|Johnny Hallyday]], a French singer || 43 || [[:d:Q212015|Q212015]] |- |40 || [[Tove Lo]] || 9 Désèmber 2017 23.51 (UTC) || [[:en:Tove Lo|Tove Lo]], a Swedish singer || 42 || [[:d:Q15948790|Q15948790]] |- |39 || [[Grand Theft Auto V]] || 8 Désèmber 2017 23.55 (UTC) || [[:en:Grand Theft Auto V|Grand Theft Auto V]], a computer game || 41 || [[:d:Q17452|Q17452]] |- |38 || [[Wawancara telung langkah]] || 7 Désèmber 2017 04.24 (UTC) || Three steps interview || 40 || [[:d:Q1256862|Q1256862]] |- |37 || [[Knecht Ruprecht]] || 6 Désèmber 2017 20.26 (UTC) || [[:en:Knecht Ruprecht|Knecht Ruprecht]] || 39 || [[:d:Q1402637|Q1402637]] |- |36 || [[Oligocottus snyderi]] || 5 Désèmber 2017 23.57 (UTC) || ''[[:en:Fluffy sculpin|Fluffy sculpin]]'' || 38 || [[:d:Q2030033|Q2030033]] |- |35 || [[Mahjong]] || 4 Désèmber 2017 19.12 (UTC) || ''[[:en:Mahjong|Mahjong]]'' || 37 || [[:d:Q12263|Q12263]] |- |34 || [[Organ Weber]] || 3 Désèmber 2017 12.21 (UTC) || ''[[:en:Weberian ossicles|Weberian apparatus]]'' || 36 || [[:d:Q1650032|Q1650032]] |- |33 || [[Kelantan]] || 2 Désèmber 2017 23.07 (UTC) || [[:en:Kelantan|Kelantan]] || 35 || [[:d:Q185944|Q185944]] |- |32 || [[Čapljina]] || 1 Désèmber 2017 21.51 (UTC) || [[:en:Čapljina|Čapljina]] || 34 || [[:d:Q337683|Q337683]] |- |31 || [[Slobodan Praljak]] || 30 Novèmber 2017 05.19 (UTC) || [[:en:Slobodan Praljak|Slobodan Praljak]] || 33 || [[:d:Q1270169|Q1270169]] |- style="background: lightgreen; color: black" |30 || [[Bopomofo]] || 29 Novèmber 2017 08.31 (UTC) || [[:en:Bopomofo|Bopomofo]] || 32 || [[:d:Q198269|Q198269]] |- |29 || [[Pinyin]] || 28 Novèmber 2017 04.26 (UTC) || The Chinese Pinyin spelling, a redirect page. <br/>As it turned out there was already an article with a different name || - || |- style="background: lightgreen; color: black" |28 || [[Wong Amis]] || 27 Novèmber 2017 13.20 (UTC) || ''[[:en:Amis people|Amis people]]'', entry for <br/>(Wikipedia Asian Month 2017) || 31 || [[:d:Q205006|Q205006]] |- style="background: lightgreen; color: black" |27 || [[Wong Atayal]] || 26 Novèmber 2017 11.24 (UTC) || ''[[:en:Atayal people|Atayal people]]'', entry for <br/>(Wikipedia Asian Month 2017) || 30 || [[:d:Q701676|Q701676]] |- style="background: lightgreen; color: black" |26 || [[Vivian Hsu]] || 25 Novèmber 2017 11.32 (UTC) || ''[[:en:Vivian Hsu|Vivian Hsu]]'', entry for <br/>(Wikipedia Asian Month 2017)|| 29 || [[:d:Q253420|Q253420]] |- style="background: lightgreen; color: black" |25 || [[Wong Taiwan]] || 24 Novèmber 2017 23.06 (UTC) || ''[[:en:Taiwanese people|Taiwanese people]]'', entry for <br/>(Wikipedia Asian Month 2017)|| 28 || [[:d:Q707133|Q707133]] |- style="background: lightgreen; color: black" |24 || [[Wong Puyuma]] || 23 Novèmber 2017 16.25 (UTC) || ''[[:en:Puyuma people|Puyuma people]]'', entry for <br/>(Wikipedia Asian Month 2017)|| 27 || [[:d:Q706500|Q706500]] |- |23 || [[Alessandra Ambrosio]] || 22 Novèmber 2017 14.07 (UTC) || [[:en:Alessandra Ambrosio|Alessandra Ambrosio]] || 26 || [[:d:Q151859|Q151859]] |- |22 || [[Salvator Mundi (Leonardo)]] || 21 Novèmber 2017 13.39 (UTC) || ''[[:en:Salvator Mundi (Leonardo)|Salvator Mundi]]'' || 25|| [[:d:Q1892745|Q1892745]] |- |21 || [[Allegiant]] || 20 Novèmber 2017 || ''[[:en:Allegiant (novel)|Allegiant]]'' || 24|| [[:d:Q15238761|Q15238761]] |- |20 || [[Insurgent]] || 19 Novèmber 2017 09.14 (UTC) || ''[[:en:Insurgent (novel)|Insurgent]]'' || 23|| [[:d:Q5918512|Q5918512]] |- |19 || [[Divergent]] || 18 Novèmber 2017 23.28 (UTC) || ''[[:en:Divergent (novel)|Divergent]]'' || 22|| [[:d:Q627192|Q627192]] |- |18 || [[Sop buntut]] || 17 Novèmber 2017 || ''[[:en:Oxtail soup|Oxtail soup]]'' || 21|| [[:d:Q564557|Q564557]] |- |17 || [[Daging gajah]] || 16 Novèmber 2017 || ''[[:en:Elephant meat|Elephant meat]]'' || 20|| [[:d:Q17444380|Q17444380]] |- |16 || [[Varanus bitatawa]] || 15 Novèmber 2017 23.45 (UTC) || ''[[:en:Northern Sierra Madre forest monitor|Northern Sierra Madre forest monitor]]'' || 19 || [[:d:Q132394|Q132394]] |- |15 || [[Jaran nil cébol]] || 14 Novèmber 2017 || ''[[:en:Pygmy_hippopotamus|Pygmy_hippopotamus]]'' || 18 || [[:d:Q202241|Q202241]] |- |14 || [[Daging alas]] || 13 Novèmber 2017 23.28 (UTC) || ''[[:en:Bushmeat|Bushmeat]]'' || 17 || [[:d:Q649978|Q649978]] |- |13 || [[Gorila]] || 12 Novèmber 2017 19.11 (UTC) || ''[[:en:Gorilla|Gorilla]]'' || 16 || [[:d:Q36611|Q36611]] |- |12 || [[Township]] || 11 Novèmber 2017 05.39 (UTC) || ''[[:en:Township|Township]]'' || 15 || [[:d:Q19610511|Q19610511]] |- |11 || [[Bonobo]] || 10 Novèmber 2017 05.39 (UTC) || ''[[:en:Bonobo|Bonobo]]'' || 14 || [[:d:Q19537|Q19537]] |- |10 || [[Simpansé]] || 9 Novèmber 2017 06.21 (UTC) || ''[[:en:Chimpanzee|Chimpanzee]]'' || 13 || [[:d:Q80174|Q80174]] |- |9 || [[Déforestasi]] || 8 Novèmber 2017 22.39 (UTC) || ''[[:en:Deforestation|Deforestation]]'' || 12 || [[:d:Q169940|Q169940]] |- |8 || [[Museum Zoologi Bogor]] || 7 Novèmber 2017 12.01 (UTC) || ''[[:en:Zoological Museum of Bogor|Zoological Museum of Bogor]]'' || 11 || [[:d:Q25053433|Q25053433]] |- style="background: lightgreen; color: black" | 7.2 || [[A-mei]] || 6 Novèmber 2017 21.55 (UTC) || [[:en:|A-mei]], entry for <br/>(Wikipedia Asian Month 2017) || 10 || [[:d:Q713461|Q713461]] |- |7.1 || [[Uwa-uwa]] || 6 Novèmber 2017 21.38 (UTC) || ''[[:en:Gibbon|Gibbon]]'' ||9|| [[:d:Q185939|Q185939]] |- |6.3 || [[Holofèrnes]] || 5 Novèmber 2017 22.06 (UTC) || [[:en:Holofernes|Holofernes]] ||8|| [[:d:Q625748|Q625748]] |- |6.2 || [[Spectrum Holobyte]] || 5 Novèmber 2017 14.44 (UTC)|| [[:en:Spectrum Holobyte|Spectrum Holobyte]] ||7|| [[:d:Q1418015|Q1418015]] |- |6.1 || [[Holotipe]] || 5 Novèmber 2017 08.43 (UTC) || ''[[:en:Holotype|Holotype]]'' ||6|| [[:d:Q1061403|Q1061403]] |- |5 || [[Urangutan Tapanuli]] || 4 Novèmber 2017 10.16 (UTC) || ''[[:en:Tapanuli orangutan|Tapanuli orangutan]]'' || 5|| [[:d:Q309256|Q309256]] |- |4 || [[Dina Pati]] || 3 Novèmber 2017 23.01 (UTC) || ''[[:en:Day of the Dead|Day of the Dead]]'' || 4|| [[:d:Q309256|Q309256]] |- |3 || [[Iwak karper]] || 2 Novèmber 2017 14.29 (UTC) || ''[[:en:Carp|Carp]]'' || 3 || [[:d:Q2751223|Q2751223]] |- |2 || [[95 dalil]] || 1 Novèmber 2017 05.59 (UTC) || ''[[:en:Ninety-five Theses|Ninety-five Theses]]'' || 2 || [[:d:Q157506|Q157506]] |- |1 || [[Stanislav Yevgrafovich Petrov]] || 31 Oktober 2017 19.17 (UTC) || [[:en:Stanislav Petrov|Stanislav Petrov]] || 1 || [[:d:Q52412|Q52412]] |- |} == Cathetan sikil / footnotes == {{reflist}} bmnvloya6plge49r4bbx527qb2x00rw 0 148468 1748335 1614434 2026-05-05T09:03:10Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748335 wikitext text/x-wiki '''June Helm''' ya iku ahli [[antropologi]] wanita saka Idaho, [[Amérikah Sarékat]], kalairan ing tanggal 13 September 1924<ref name=":0">{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/436848672|title=Biographical dictionary of social and cultural anthropology|last=Amit|first=Vered|date=|publisher=Routledge|year=2004|isbn=020364459X|location=London|pages=330|oclc=436848672}}</ref>. Pandhidhikan pawiyatan luhuré olèh saka [[University of Chicago]]. Ing taun 1944, June olih gelar Ph.B. ing taun 1944, MA ing taun 1947, lan Ph.D. ing taun 1958<ref name=":0" />. Panlitian lapangan antropologis kang linakoni ya iku ana ing [[Meksiko]] (taun 1945 lan 1946) lan ing Mackenzie (taun 1951)<ref name=":1">{{Cite web|url=https://clas.uiowa.edu/anthropology/people/june-helm-1924-2004|title=June Helm (1924-2004) {{!}} Department of Anthropology {{!}} College of Liberal Arts & Sciences {{!}} The University of Iowa|website=clas.uiowa.edu|language=en|access-date=2018-01-17}}</ref>. Karya-karya akademis kang sinerat déning June ya iku antarané ''The Lynx Point People: The Dynamics of a Northern Athabascan Band'' (taun 1961), ''Subarctic: Handbook of North American Indians'' (taun 1981), ''Prophecy and Power among the Dogrib Indians'' (taun 1994), lan ''The People of Denedeh: Ethnohistory of the Indians of Canada’s Northwest Territories'' (taun 2000)<ref name=":1" />. Nalika ing sekolah, dhèwèké karenan banget marang tèori èvolusi lan amarga iku dhèwèké dadi ètnolog. Dhèwèké ana pisumbangané ing bab sujarah antropologi, owah-owahan sosial, lan yayasan intelèktual<ref name=":0" />. June naté dadi ketua kang kapisan ing [[American Indian]] and [[Native Studies Program]]<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://tlichohistory.ca/en/stories/june-helm-phd|title=June Helm Ph.D. {{!}} Tlicho History|website=tlichohistory.ca|language=en|access-date=2018-01-17}}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==Rujukan== [[Kategori:Antropolog]] p36gy9vho712l7xscehkvovhp5ra9ab 0 157791 1748241 1693970 2026-05-04T16:14:43Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748241 wikitext text/x-wiki '''Geodesi''' miturut pandangan awam yaiku cabang [[Èlmu bumi|geosains]] kang nyinaoni pemetaan bumi. Geodesi minangka salah sawijining cabang ilmiah sing paling tuwa sing ana gegayutane karo [[bumi]]. == Étimologi == Geodési asalé saka basa Yunani, Geo (γη) = bumi lan daisia / daiein (δαιω) = misahaké, tembung ''geodaisia ''utawa geologi tegese mbagi bumi. Sebenarnya istilah " [[Géomètri|Geometri]] " cukup kanggo sebutaké ngelmu pangukuran bumi, ing ngendi geometri asal saka basa Yunani, γεωμετρία = geo = ukuran bumi lan metria = ukuran. Secara barès teges ukuran bumi. Nanging istilah géomètri  (bisa kasebut ngelmu [[Géomètri|spasial]] utawa ''keruangan'') kang basis kanggo sinau ilmu Geodesi wis umum diarani minangka cabang saka [[matématika]]. == Definisi == === Définisi klasik === Miturut Helmert lan Torge (1880), géodési minangka ngelmu ngukur lan pemetaan permukaan bumi  uga nyakup permukaan sagara. === Definisi Modern === Miturut IAG (''International Association of Geodesy'', 1979), Géodési minangka disiplin kang nyinaoni pangukuran lan perwakilan Bumi lan badan langit liyané, kaya ta lapangan gravitasi, ing ruang telung dimensi kang owah. Ing laporan Dewan Riset Nasional Amerika Serikat, definisi Géodési bisa diwaca kaya mangkene: ''a) dimensi ing lumahing bumi, wangun lan ukuran bumi, lan variasi gravitasi terrestrial'' . Ing macem-macem basa, géodési minangka cabang saka matématika terapan, kang dilakoni kanthi ngukur lan nguji kanggo nemtokake: * Posisi kang  mathuk saka titik ing bumi * Ukuran lan ombone paling pasuryan ing bumi * Wangun lan ukuran bumi lan variasi gravitasi ing bumi Dhéfinisi iki nduwèni rong aspèk, yaiku: * Aspék ilmiah (aspék penentuan bentuk), gayutané karo géométri lan aspek fisik bumi uga variasi ing lapangan gravitasi Bumi. * Aspèk terapan (aspek posisi), ana gayutané karo pangukuran lan pengamatan saka titik kang pesthén utawa kang amba saka sebagéyan gedhé bumi. Aspèk terapan iki banjur dikenal minangka teknik survei lan pemetaan utawa géodési. Saiki teknik géodési ora mung gegayutan karo survei lan pemetaan. Perkembangan teknologi komputer digital wis ngembangake keahlian teknik lan geodesi. Peta wis dikelola minangka informasi geografis komputer. Mulanédonya internasional wis nggunakake istilah anyar: Geomatika utawa Geoinformatika . == Sejarah Géodési == Wiwit jaman kuno, Géodési wis digunakaké déning manungsa kanggo tujuan navigasi.Kegiyatan pemetaan bumi minangka bidang géodési wis diwiwiti  banjir kali kang arané Nil (2000 SM) déning kerajaan Mesir Kuna. Perkembangan géodési malah luwih penting nalika manungsa nyinaoni wangun bumi lan ukuran bumi luwih jero kanthi karakter Yunani, Erastotenes, kang dikenal minangka bapak géodési. Nganti téknik géodési digunakaké minangka disiplin akademis ing meh saben negara. Saiki, amarga kamajuan teknologi informasi, ruang géodési kasebut saya tambah akeh. == Referensi == * Hasanuddin, ZA, "GEODESI SATELITE", Pradnya. Paramita Jakarta 2001. * MS, Yuwono. 2006. Pambuka Geodesy. * Kahar, Joenil, Geodesy, ITB Publisher, Cetakan 1, Bandung 2008. == Pranala njaba == * {{Id icon}} [http://www.bakosurtanal.go.id/ Bakosurtanal (Badan Survei Nasional dan Pemetaan)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210022117/http://www.bakosurtanal.go.id/ |date=2008-12-10 }} * {{Id icon}} [http://www.bakosurtanal.go.id/ BIG (Geopasial Information Agency)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210022117/http://www.bakosurtanal.go.id/ |date=2008-12-10 }} * {{Id icon}} [http://www.isi.or.id/ ISI (Indonesian Surveyor Association)] * {{Id icon}} [http://isi.or.id/ ISI (Indonesian Surveyor Association)] * {{Id icon}} [http://www.bpn.go.id/ BPN (Badan Pertanahan Nasional)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130420062216/http://bpn.go.id/ |date=2013-04-20 }} * {{Id icon}} [http://www.geodesi.ugm.ac.id/ Geodesy and Geomatics Engineering UGM] * {{Id icon}} [http://www.geodesi-engineer.blogspot.com/ ITENAS Geodesy Technique (Institut Teknologi Nasional)] * {{Id icon}} [http://www.gd.itb.ac.id/ Geodesy and Geomatics Engineering ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160621112754/http://www.gd.itb.ac.id/ |date=2016-06-21 }} * (Indonesia) Geomatics Engineering ITERA (Institut Teknologi Sumatera) * {{Id icon}} [http://www.geodesi.undip.ac.id/ Geodesy and Geomatics Engineering UNDIP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220928195015/http://geodesi.undip.ac.id/ |date=2022-09-28 }} * {{Id icon}} [http://www.bpn.go.id/ Poliban Geodetic Engineering (Politeknik Negeri Banjarmasin)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130420062216/http://bpn.go.id/ |date=2013-04-20 }} * {{Id icon}} [http://www.geomatika.its.ac.id/ ITS Geomatics Engineering] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602072411/http://www.geomatika.its.ac.id/ |date=2023-06-02 }} * {{Id icon}} [http://geodesi.itn.ac.id/ Teknik Geodesi ITN Malang] * {{Id icon}} [http://hmgdunpak.blogspot.com/ Geodesy and Geomatics Engineering UNPAK Bogor (Universitas Pakuan)] * {{Id icon}} [http://www.iggc.org/ IGGC (Masyarakat Geodesis lan Geomatika Indonesia)] * {{En icon}} [http://www.iag-aig.org/ IAG (Asosiasi Internasional Geodesi)] * {{En icon}} [http://www.iers.org/ IERS (Sistem Rotasi Bumi Internasional)] * (UK)<div class="cx-overlay"><div class="cx-spinner"><div class="bounce1"></div><div class="bounce2"></div><div class="bounce3"></div></div></div> [http://www.fig.net/ FIG (Federasi Internasionale des Geometres)] * (Basa Inggris) [http://www.iugg.org/ IUGG (Uni Internasional Geodesi lan Geofisika)] [[Kategori:Èlmu bumi]] 0penpzii4k6houtkkj6hs9b17ao5gu8 0 160617 1748254 1643391 2026-05-05T01:21:47Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748254 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film|name=I Can Only Imagine|image=|caption=Theatrical release poster|director=Andrew & Jon Erwin|producer={{Plain list| * [[Kevin Downes]] * Cindy Bond * Daryl Lefever * Joe Knopp }}|story={{Plain list| * Alex Cramer * Jon Erwin * Brent McCorkle }}|based_on={{Based on|lagu bernama sama|[[MercyMe]]}}|based on={{Based on|lagu bernama sama name|[[MercyMe]]}}|starring={{Plain list| * J. Michael Finley * Brody Rose * [[Dennis Quaid]] * Cloris Leachman * [[Madeline Carroll]] * Trace Adkins * [[Priscilla Shirer]] }}|production companies={{Plainlist| * Kevin Downes Productions * Mission Pictures International }}|distributor=[[Lionsgate]]<br>Roadside Attractions<ref name="deadline81417"/>|released={{Film date|2018|03|16}}|runtime=110 menit|language=Inggris|country=Amerika Serikat|budget=$7 juta<ref name=BOM/>|gross=$59 juta<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movie/I-Can-Only-Imagine#tab=summary|title=''I Can Only Imagine'' (2018)|work=[[:en:The Numbers (website)|The Numbers]]|accessdate=April 4, 2018|archive-date=March 23, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180323092405/https://www.the-numbers.com/movie/I-Can-Only-Imagine#tab=summary|url-status=dead}}</ref>}} '''''I Can Only Imagine''''' ("'''''Aku Hanya Bisa Membayangkan'''''") nggih punika [[filem]] [[drama]] [[Amerika Serikat|Amérikah Sarékat]] ingkang kadamel taun 2018 adhedhasar cariyos salebetipun lagu ''I Can Only Imagine'', setunggalipun lagu [[Kristen]] kontemporer ingkang kathah piyambak dipun sugataken sadonya. Wondéné juru paraga ingkang kapracaya maragani filem punika antawisipun J. Michael Finley minangka [[Bart Millard]], penyanyi [[MercyMe]] ingkang nyerat lagu kasebut, sarta [[Dennis Quaid]], Cloris Leachman, lan Trace Adkins. Filem punika kababar ing surya 16 Maret 2018 kagem sagung pamirsa ing di [[Amérikah Sarékat]]. Filem punika kadamel adhedhasar saking cariyos nyata sawingkingipun lagu band MercyMe ingkang nate nampèni bebungah [[Sertifikasi penjualan rekaman musik|double platinum]] ''"I Can Only Imagine"'', ingkang lajeng dados lagu Kristen kontemporer paling asring dipun pasugataken sadonya dumugi sakniki.<ref name="Deadline1517">[http://deadline.com/2017/01/i-can-only-imagine-movie-dennis-quaid-cloris-leachman-trace-adkins-spring-release-date-1201879318/ Faith-Based Film ‘I Can Only Imagine’ With Dennis Quaid, Cloris Leachman And Trace Adkins Eyes Spring 2018 Release] (Deadline)</ref> Kawiwitan saking pagesangan vokalis [[MercyMe]], [[Bart Millard]], lan sesambetanipun kaliyan ramanipun ingkang tilar donya nalika piyambakipun taksih yuswa 8 taun lajeng saget nganggit lagu kasebut.<ref>{{Cite web |url=https://moviepilot.com/p/i-can-only-imagine-film-first-trailer/4358768 |title=The First Trailer For Dennis Quaid-Starrer 'I Can Only Imagine' Is Here |access-date=2019-05-10 |archive-date=2017-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171109134524/https://moviepilot.com/p/i-can-only-imagine-film-first-trailer/4358768 |url-status=dead }}</ref> Miturut direktur Andrew Erwin, filem punika mboten namung lelagon ingkang kacariyosaken, nanging sesambetan, karumitan, lan sedaya ngengingi putra-bapa."<ref>[http://www1.cbn.com/cbnnews/entertainment/2017/july/faith-based-film-featuring-dennis-quaid-tells-the-story-behind-a-hit-song Two Big Distributors Acquire Faith-Based Film, 'I Can Only Imagine'] (CBN)</ref> == Juru paraga == * J. Michael Finley minangka[[Bart Millard]], vokalis saking MercyMe * Brody Rose minangka Bart muda * [[Dennis Quaid]] minangka Arthur Millard, ayah Bart * Cloris Leachman minangka Meemaw, nenek Bart * [[Madeline Carroll]] minangka Shannon, istri Bart * Trace Adkins minangka Scott Brickell, manajeripun MercyMe * [[Priscilla Shirer]] minangka Ibu Fincher, gurunipun Bart == Pandamelan == Filem dipunwartosaken badhe dipundamel ing wulan Desember 2016.<ref name="oklahoma">[http://newsok.com/article/5529078 MercyMe hit song turning into Okie production]</ref> Dennis Quaid nyawiji sesarengan para juru paaga sanèsipun ing wulan 2017. Juru paraga priya [[Teater Broadway|Broadway]] J. Michael Finley miwiti pakaryanipun miyos filem punika kanthi maragani minangka Bart Millard. Ing wulaningkang sami, wonten pawartos bilih filem punika badhe kababar ing mangsa semi taun 2018. Ing wulan Agustus 2017, [[Lions Gate Entertainment|Lionsgate]] lan Roadside Attractions neken parajanjen minangka juru dum film saperlu kagem mbabar filem punika kagem sagung pamirsa ing Amérikah Sarékat.<ref name="deadline81417">[http://deadline.com/2017/08/bart-millard-i-can-only-imagine-movie-faith-based-release-date-lionsgate-roadside-attractions-1202148213/ Faith-Based ‘I Can Only Imagine’ Picked Up By Lionsgate & Roadside Attractions] (Deadline)</ref><ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/lionsgate-roadside-acquire-faith-based-drama-i-can-imagine-1029250 Lionsgate, Roadside Acquire Faith-Based Drama 'I Can Only Imagine'] (THR)</ref> ''Can Only Imagine'' dirilis pada tanggal 16 Maret 2018 bersama-sama dengan ''Tomb Raider'', dan asalnya diproyeksikan memperoleh pemasukan kotor $2–4 juta dari 1.620 gedung bioskop pada akhir minggu pembukaan.<ref name="preview">{{cite web|url=https://www.thewrap.com/will-tomb-raider-movie-finally-knock-black-panther-box-office-perch/|title=Will ‘Tomb Raider’ Be the Movie to Finally Knock ‘Black Panther’ From Box Office Perch?|author=Jeremy Fuster|date=March 13, 2018|publisher=TheWrap|accessdate=March 13, 2018}}</ref> Namun, setelah memperoleh $6,2 juta pada hari pertama (termasuk $1,3 juta dari penayangan perdana hari Kamis malam), perkiraan akhir minggu meningkat menjadi $14 juta.<ref name="opening">{{cite web|url=http://deadline.com/2018/03/tomb-raider-black-panther-love-simon-box-office-weekend-1202339172/|title=‘Black Panther’ Poised For $460M+ In Profit; ‘I Can Only Imagine’ Surprises – Box Office Update|author=Anthony D'Alessandro|date=March 16, 2018|website=Deadline Hollywood|accessdate=March 17, 2018}}</ref> Ternyata pemasukan minggu pertama adalah sebesar $17,1 juta, melampaui perkiraan dan berada pada peringkat ketiga pada box office di belakang ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' dan ''Tomb Raider''.<ref name="opening2">{{cite web|url=http://deadline.com/2018/03/tomb-raider-black-panther-i-can-only-imagine-love-simon-weekend-box-office-results-sunday-1202341517/|title=‘Black Panther’ Keeps B.O. Treasure From ‘Tomb Raider’; How ‘I Can Only Imagine’ Hit A $17M High Note|author=Anthony D'Alessandro|date=March 18, 2018|website=Deadline Hollywood|accessdate=March 18, 2018}}</ref> Sekitar 67% penonton pada akhir minggu perdana adalah perempuan sedangkan 80% di atas usia 35 tahun.<ref name="opening2" /> Merupakan pembukaan terbesar keempat untuk film berdasarkan iman, setelah ''[[The Passion of the Christ]]'' ($83,8 juta), ''[[Son of God (film)|Son of God]]'' ($25,6 juta) dan ''[[Heaven Is for Real (film)|Heaven Is for Real]]'' ($22,5 juta).<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/i-can-imagine-revives-faith-based-genre-at-box-office-1095373|title=Box Office: 'I Can Only Imagine' Revives Faith-Based Genre|date=March 20, 2018|website=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=March 20, 2018}}</ref> Pada akhir minggu kedua, film ini hanya turun 19% ke $13,8 juga, kembali menempati peringkat ketiga.<ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2018/03/pacific-rim-uprising-black-panther-weekend-box-office-1202352184/|title=Does ‘Pacific Rim: Uprising’ Break Even At The Global B.O.?; ‘Black Panther’ Sets Marvel Record – Sunday Postmortem|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=March 25, 2018|website=Deadline Hollywood|accessdate=March 25, 2018}}</ref> Kemudian pada peringkat keempat pada akhir minggu ketiga, memperoleh $10,4 juta (termasuk $3 juta pada [[Paskah|Hari Minggu Paskah]]).<ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2018/03/ready-player-one-steven-spielberg-opening-weekend-box-office-1202318581/|title=How Warner Bros. Sold ‘Ready Player One’ On The Spielberg Spirit & Beat Tracking With $53M+ 4-Day – Sunday Postmortem|last1=D'Alessandro|first1=Anthony|date=April 1, 2018|website=Deadline Hollywood|accessdate=April 4, 2018}}</ref> == Pangandikanipun juru kritik == Miyos situs eb [[:en:review aggregator|agregator review]] [[Rotten Tomatoes]], filem punika pikantuk panampi dumugi 62% saking 13 pambiji, lan [[:en:average rating|average rating]] 5.2/10.<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/i_can_only_imagine_2018|title=I Can Only Imagine (2018)|work=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|accessdate=March 18, 2018}}</ref> Pamirsa ingkang sami ngisi angket ing CinemaScore maringi biji rata-rata "A+" saking A+ dumugi F,<ref name="opening" /> == Rujukan == {{reflist}} == Pranala njawi == * {{Resmi|http://www.icanonlyimagine.com/}} * (Inggris)<span id="cxmwMw"> </span>[[imdbtitle:6450186|''I Can Only Imagine (film)'']] <span> di </span>[[Internet Movie Database]] [[Kategori:Film drama Amérikah Sarékat]] [[Kategori:Film Amérikah Sarékat taun 2018]] [[Kategori:Film abasa Inggris]] nl0d1i98rsjy4xrznu17oy1w85fa9ve 0 163033 1748237 1633285 2026-05-04T14:23:27Z Sulandana 72490 Tambah tembung 1748237 wikitext text/x-wiki '''Araning Godhong''' ing tandhuran dèning basa Jawa, kaya ta<ref>{{Cite book|title=Sesuluh Basa Jawi|last=|first=|publisher=Tiga Serangkai|year=1981|isbn=|location=Solo|pages=41}}</ref>: * Godhong ''asem'' jenengé ''sinom'' * Godhong ''jarak'' jenengé ''bledhèg'' * Godhong ''lombok'' jenengé ''sabrang'' * Godhong ''kecipir'' jenengé ''kethèthèt'' * Godhong ''lempuyang'' jenengé ''lirih'' *Godhong ''tèla'' jenengé ''jlegor'' *Godhong ''turi'' jenengé ''pethuk'' *Godhong ''[[kacang]]'' jenengé ''rendeng'' *Godhong ''pari'' jenengé ''damèn'' *Godhong ''pupus'' ''arèn'' jenengé ''dliring'' *Godhong ''cocor'' ''bèbèk'' jenengé ''tiba'' ''urip'' *Godhong ''kacang'' ''lanjar'' jenengé ''lembayung'' *Godhong ''[[mlinjo]]'' jenengé ''so'' *Godhong ''pring'' jenengé ''elar'' ''manyura'' *Godhong ''[[Kapuk|randhu]]'' jenengé ''baladewa'' *Godhong ''[[katès]]'' jenengé ''gamplèng'' *Godhong ''[[jambé]]'' jenengé ''procot'' *Godhong ''[[Kélor|kèlor]]'' jenengé sapu jagad *Godhong ''wuni'' jenengé ''mojar'' *Godhong ''dhadhap'' jenengé ''tawa'' *Godhong ''jarak'' ''kebo'' jenengé ''lomah''-''lamèh'' *Godhong ''[[krambil]]'' jenengé ''blarak'' *Godhong ''kimpul'' jenengé ''lumbu'' *Godhong ''gebang'' jenengé ''kajang'' *Godhong jati jenengé jompong *Godhong kluwih jenengé kleyang *Godhong siwalan jenengé lontar *Godhong widara putih jenengé trawas *Godhong waluh jenengé lomah-lamah == Rujukan == <references /> [[Kategori:Basa Jawa]] iiaq3q7jt4uvjtl1tha8ji1kja02d55 0 164888 1748333 1713873 2026-05-05T08:00:25Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748333 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Joko Driyono|birth_place=[[Ngawi]], [[Indonesia]]<ref>[https://yonmoeis.wordpress.com/2008/12/29/menanti-obsesi-orang-ngawi-itu-terwujud/ Menanti Obsesi Orang Ngawi Itu Terwujud]</ref>|term_start4=17 Juni 2013|term_end4=18 Mei 2015|predecessor4=[[Hadiyandra]]|successor4=[[Azwan Karim]]|birth_name=|birth_date=<!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} -->|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|1blankname4=Ketua Umum|death_place=|party=|spouse=|children=|alma_mater=|occupation=|1namedata4=[[Djohar Arifin Husin]]|successor3=[[Ratu Tisha Destria]]|image=|term_start2=10 November 2016|office=[[Pelaksana Tugas]]<br>[[PSSI|Ketua Umum PSSI]]|term_start=20 Januari 2019|term_end=19 Maret 2019|predecessor=[[Edy Rahmayadi]]|successor=[[Iwan Budianto]] <small>(Pelaksana tugas)<small><br>[[Mochamad Iriawan]]|office2=Wakil Ketua Umum [[PSSI]]|term_end2=20 Januari 2019|predecessor3=[[Ade Wellington]]|predecessor2=[[Hinca Panjaitan]]|successor2=[[Iwan Budianto]]|office3=Sekretaris Jenderal [[PSSI]]|1blankname3=Ketua Umum|1namedata3=[[Edy Rahmayadi]]|term_start3=11 April 2017|term_end3=7 Juli 2017<br><small>(Pelaksana Tugas)</small>|profession=}} '''Joko Driyono''' utawa biasa disebut '''Jokdri''' yaiku sawijining pangurus [[bal-balan]] Indonesia, kang dadi pelaksana tugas (PLT) Ketua Umum [[PSSI]] ing taun 2019, ngganti Edy Rahmayadi sing metu.<ref>[https://www.pssi.org/news/joko-driyono-pimpin-pssi Joko Driyono Pimpin PSSI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210607154850/https://www.pssi.org/news/joko-driyono-pimpin-pssi |date=2021-06-07 }} pssi.org, 20 Januari 2019</ref><ref>[https://www.bola.net/indonesia/edy-rahmayadi-mundur-joko-driyono-jadi-caretacker-ketua-umum-pssi-b983d5-2.html Edy Rahmayadi Mundur, Joko Driyono Jadi Caretaker Ketua Umum PSSI] bola.net, 20 Januari 2019</ref> Jokdri nduwé posisi Wakil Ketua PSSI wiwit tanggal 10 Novémber 2016, sawise dheweke dadi ketua, jabatan dadi timbalan ketua sementara diisi dening Iwan Budianto.<ref>[https://www.goal.com/id/berita/iwan-budianto-kembali-jabat-wakil-ketua-umum-pssi/58rhw4yc79441gr924o7ncnwg Iwan Budianto Kembali Jabat Wakil Ketua Umum PSSI] goal.com, 20 Januari 2019</ref> Ing tanggal 2 Novèmber 2019, Mochammad Iriawan menang mutlak ing Kongrès PSSI Luar Biasa kanthi entuk 82 swara ing Hotel Shangri-La ing Jakarta. Mochammad Iriawan alias Iwan Bule dipilih dadi Ketua [[PSSI]] 2019-2023.[https://sport.detik.com/sepakbola/liga-indonesia/d-4769498/menang-mutlak-iwan-bule-ketua-umum-pssi-2019-2023] == Kasus == Jokdri dadi tersangka ngrusak barang bukti kasus skor pesenan dening Satgas Antimafia Bola saka kepulisian tanggal 14 Februari 2019.<ref>[https://bolalob.com/read/107749/joko-driyono-ditetapkan-sebagai-tersangka Joko Driyono Ditetapkan sebagai Tersangka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220318220432/https://bolalob.com/read/107749/joko-driyono-ditetapkan-sebagai-tersangka |date=2022-03-18 }} Bolalob, 16 Februari 2019</ref> == Cathetan sikil == {{Reflist|2}} [[Kategori:Wong urip]] 6ddgeysipmiqhkafpx5y7uvgmox8h3u 4 165026 1748247 1748214 2026-05-04T20:42:53Z MediaWiki message delivery 19967 /* Berita Teknis: 2026-19 */ pérangan anyar 1748247 wikitext text/x-wiki {{/Pambuka}} <div style="display: none;"> {{Naraguna:LabdajiwaBot/konfig arsip |archive = Wikipédia:Angkringan Warta/Arsip %(year)d |algo = old(30d) |counter = 1 |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 }} </div> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-15</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Terjemahan]] telah tersedia. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Ekstensi CampaignEvents]] kini dilengkapi dengan fitur baru untuk penetapan tujuan kelompok, yang memungkinkan para penyelenggara menetapkan dan memantau target acara, seperti jumlah artikel yang dibuat dan jumlah kontributor yang berpartisipasi, secara langsung. Di sisi lain, para peserta juga dapat bergerak menuju target bersama dan melihat dampak kolektif yang dihasilkan seiring berlangsungnya acara. Fitur ini kini telah tersedia di seluruh wiki Wikimedia. Pelajari lebih lanjut dalam [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|dokumentasinya]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Daftar keinginan]] Fitur [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|label daftar pantauan]] yang baru (yang diumumkan dalam [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Berita Teknis 2026-07]]) kini telah tersedia melalui VisualEditor, penyunting sumber, dan "''watchstar''" (pranala pantau). Sebelumnya, pemberian label hanya dapat dilakukan melalui [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. Kini, di ketiga tempat tersebut, tersedia kolom baru yang terletak setelah kolom masa kedaluwarsa. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah pada halaman pembicaraan di perangkat seluler yang menggunakan Parsoid, yang membuat halaman menjadi tidak dapat digunakan setelah munculnya tajuk bagian yang kosong, kini telah berhasil diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Fitur subreferensi]], yang memungkinkan penyunting menambahkan keterangan pada referensi yang sudah ada tanpa perlu membuatnya dua kali, akan diluncurkan secara bertahap ke [[phab:T414094|lebih banyak wiki]] pada akhir tahun ini. Wiki yang menggunakan gawai [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] dianjurkan untuk memperbarui versinya (umumnya berada di [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] seperti ditunjukkan [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 di sini]) guna menjaga kompatibilitas. Gawai lain yang berkaitan dengan referensi juga berpotensi terdampak. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * Seluruh edisi Wikinews dijadwalkan untuk ditutup dan dialihkan ke mode hanya-baca pada 4 Mei 2026. Meskipun seluruh konten tetap dapat diakses, tidak akan ada lagi penyuntingan atau penambahan artikel baru. Keputusan penutupan ini telah disetujui oleh Dewan Pengawas Wikimedia Foundation setelah melalui rangkaian diskusi yang panjang. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Baca selengkapnya]]. * [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|API tindakan]] (''action API'') selama ini menyediakan berbagai format keluaran sesuai permintaan. Salah satunya, yaitu <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, akan segera dihentikan. Oleh karena itu, pastikan skrip atau bot yang Anda gunakan telah beralih ke [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|format JSON]]. Perubahan ini diperkirakan hanya akan berdampak pada sebagian kecil skrip dan bot. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * Halaman [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] kini juga memuat nama lain (alias) ruang nama. Sebagai contoh, "WP" digunakan sebagai alias untuk ruang nama "Project" ("Wikipedia") di Wikipedia bahasa Jerman. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 April 2026 16.18 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == ''This Month in GLAM'': March 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue III, March 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in Equinox * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikigap 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Celebrating 20 Years of Papiamentu/o Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Bolivia report|Bolivia report]]: The Family Treasures Project Returns, with New GLAM Partners * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wiki Loves Folklore Brazil defines six categories to represent Brazilian culture on Commons * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Architecture in the public domain in libraries in Nariño/Arquitectura en dominio público en bibliotecas nariñenses * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Main Wikimedian in Residence report for 2025 is here * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Art History Loves Wiki 2026 – digital/local. collection loves wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/India report|India report]]: Collaboration resumes with the British Library for Bangla Wikisource * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: 2026 winners projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: New Zealand Bioeconomy Science Institute Wikimedian in Residence update, a letter published in Nature & Architecture + Women NZ * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD's GLAM Highlights: Botany and Beyond * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Portugal report|Portugal report]]: March in Portugal * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: March in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: Looking for similar images * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: GLAM Wiki Group, Donna, CoCreation PTT-Archive * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/UK report|UK report]]: CILIP MDG 2026 Conference, Library meetups and the World's Enamels * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: Spring 2026 news from Ukraine – Wiki Loves Folklore & more #1Lib1Ref * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/USA report|USA report]]: MoMA's International Traveling Exhibitions and Wikidata on the LD4 Arts Affinity Group April Community Call * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHL-Wiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Oulu Löyly * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Indigenous languages on the Main Page * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Events|Calendar]]: April's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 9 April 2026 18.19 (UTC)</div> <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Romaine@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30344683 --> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-16</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Terjemahan]] telah tersedia. '''Sorotan mingguan''' * Para penyunting berpengalaman diundang untuk [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page menguji] fitur [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Panduan artikel]], yang dirancang untuk membantu penyunting dengan pengalaman lebih terbatas dalam membuat artikel Wikipedia yang terstruktur dengan baik dan sesuai dengan kebijakan yang berlaku. Petunjuk pengujian telah [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|tersedia]] dan dapat diikuti sebagai panduan. Setelah meninjau [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance kerangka artikel] yang disediakan, mohon memberikan umpan balik melalui [[mw:Talk:Article guidance|halaman pembicaraan proyek]]. Masukan tersebut akan digunakan untuk menyempurnakan fitur ini sebelum kemudian diterapkan pada Wikipedia percontohan untuk diterjemahkan dan disesuaikan dengan kebutuhan setiap komunitas. Sebuah [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|video]] penjelasan mengenai fitur ini juga tersedia untuk disimak. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * Di sejumlah besar wiki, kini semua pengguna yang telah terkonfirmasi otomatis (''autoconfirmed users'') dapat menggunakan halaman [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] untuk [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|membuat halaman baru dengan model konten khusus]], seperti daftar pesan massal, sehingga format halaman tersuai menjadi lebih mudah diakses. Untuk mengetahui statusnya di wiki masing-masing, silakan periksa halaman [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * Tim Pertumbuhan (''Growth'') telah meluncurkan sebuah [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|eksperimen pembuatan akun]] untuk mengevaluasi apakah penambahan tombol pembuatan akun pada bagian kepala halaman versi web seluler dapat meningkatkan jumlah pendaftaran akun baru sekaligus mendorong lebih banyak pengguna seluler untuk berkontribusi di berbagai wiki. Saat ini, eksperimen tersebut sedang berlangsung di Wikipedia bahasa Hindi, Indonesia, Bengali, Thai, dan Ibrani, serta menyasar 10% pengguna web seluler yang belum masuk log. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:30}} {{PLURAL:30|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, kendala yang menyebabkan VisualEditor berhenti pada proses pemuatan di perangkat Windows ketika animasi dinonaktifkan, kini telah berhasil diatasi. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * Mulai akhir pekan ini, {{int:group-abusefilter}} yang telah mengaktifkan fitur beta [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] akan menggunakan [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] sebagai penyunting di halaman [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]], menggantikan [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. Perubahan ini merupakan bagian dari upaya yang lebih luas untuk menciptakan pengalaman pengguna yang lebih konsisten di berbagai jenis penyunting. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Perkakas dan bot yang mengakses [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|API Notifications]] melalui <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi> perlu memperbarui izin OAuth atau BotPassword mereka agar juga mencakup akses ke notifikasi privat. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Karena adanya pembaruan pustaka, urutan daftar pada halaman kategori mungkin akan menjadi tidak berurutan mulai Senin, 20 April. Sebuah skrip migrasi akan dijalankan untuk memperbaikinya, dan proses ini dapat berlangsung dari beberapa jam hingga beberapa hari, tergantung pada ukuran wiki (bahkan hingga sekitar satu minggu untuk Wikipedia bahasa Inggris). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 April 2026 15.18 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-17</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Terjemahan]] telah tersedia. '''Sorotan mingguan''' * Setelah dua tahun pengembangan, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], yang juga dikenal sebagai [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], akan diluncurkan dari tahap beta pada Selasa, 21 April. Fitur ini membawa peningkatan keterbacaan kode dan teks wiki, pengurangan kesalahan pengetikan, beserta [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|manfaat]] lainnya bagi semua pengguna penyorot sintaks standar. Ucapan terima kasih yang sebesar-besarnya kepada sukarelawan [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] yang telah mengembangkan banyak fitur baru, termasuk [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|pelipatan kode]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|pelengkapan otomatis]], dan [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|pemeriksaan sintaks]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Sebuah pembaruan besar untuk aplikasi Wikipedia di iOS kini sedang diluncurkan, dengan antarmuka yang didesain ulang agar selaras dengan desain visual terbaru Apple, "Liquid Glass". Silakan [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 unduh versi terbaru] dan telusuri pembaruannya. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Daftar bacaan]] merupakan fitur yang memungkinkan para pembaca menyimpan artikel ke dalam daftar untuk dibaca nanti. Fitur ini sedang dalam tahap beta di Wikipedia bahasa Arab, Prancis, Indonesia, Vietnam, dan Mandarin, serta secara bawaan untuk semua akun baru di semua Wikipedia. * Percobaan yang mengeksplorasi perluasan fitur [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Pratinjau Halaman ke versi seluler]] akan diluncurkan pada pekan tanggal 20 April di Wikipedia bahasa Arab, Inggris, Prancis, Italia, Polandia, dan Vietnam. Pratinjau Halaman merupakan jendela sembulan yang menampilkan keluku, paragraf pembuka, dan pranala untuk membuka artikel lengkap dari pranala berwarna biru, sehingga memudahkan pengguna dalam menemukan konten. Fitur ini sudah tersedia di versi desktop dan aplikasi. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Lihat selengkapnya mengenai uji coba ini dan uji coba lainnya]]. * Di beberapa wiki, para penyunting yang sudah masuk log tetapi belum [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|mengonfirmasi alamat surel mereka]] sekarang dapat melihat spanduk yang meminta mereka untuk lakukan hal tersebut. Dengan memiliki alamat surel yang terkonfirmasi, pengguna dapat memulihkan akses ke akunnya jika akun tersebut tidak dapat diakses. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Baca selengkapnya]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:15}} {{PLURAL:15|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah yang menyebabkan pemuatan lambat, tampilan pratinjau yang lambat, dan guliran yang lambat saat menyunting halaman wiki berukuran sangat besar di editor teks wiki 2017, serta masalah kinerja saat memilih, memotong, atau menempelkan konten, kini telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * Sebagai bagian dari upaya mempromosikan [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] dari status fitur beta, seluruh pengguna kini akan menggunakan [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] alih-alih [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] untuk penyorotan sintaks saat menyunting halaman konten berformat JavaScript, CSS, JSON, Vue, dan Lua. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Layanan <code>mirrors.wikimedia.org</code> yang selama ini digunakan oleh pengguna Debian dan Ubuntu akan dihentikan dan tidak lagi berfungsi mulai 15 Mei. Sumber daya yang sebelumnya digunakan untuk layanan ini akan dialihkan ke opsi baru yang dinilai lebih baik. Sejumlah pengguna mungkin perlu beralih ke peladen lain yang diperkirakan hanya memerlukan waktu sekitar satu menit. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ Informasi lebih lanjut tersedia untuk dibaca]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * Tabel <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> dan <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> akan dihapus dari [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. Jika perkakas atau kueri yang digunakan masih mengakses tabel <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> atau <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> secara langsung, disarankan untuk segera memperbaruinya agar menggunakan tabel <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> dan <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> sebelum 28 Mei. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Setelah penerapan terbaru mengenai pembatasan laju global API (''global API rate limits'') pada lalu lintas yang tidak teridentifikasi, Wikimedia Foundation akan melanjutkan upaya untuk memastikan [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|penggunaan infrastruktur yang adil]] dengan mulai menerapkan pembatasan global juga pada lalu lintas API yang teridentifikasi, dimulai pada pekan terakhir April. Batasan ini sengaja ditetapkan setinggi mungkin guna meminimalkan dampak terhadap komunitas. Bot yang berjalan di Toolforge/WMCS atau yang memiliki hak pengguna bot di wiki mana pun untuk saat ini tidak akan terdampak. Meski demikian, seluruh pengembang dianjurkan untuk mengikuti praktik terbaik terbaru. Informasi lebih lanjut dapat ditemukan pada dokumentasi [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] serta bagian [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Tanya Jawab]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] kini telah tersedia dalam versi [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. API ini berfungsi untuk mengambil informasi yang diperlukan dalam memberikan atribusi (kredit) terhadap artikel dan berkas media Wikimedia di mana pun konten tersebut digunakan. Dokumentasi referensi tersedia melalui halaman spesial REST Sandbox yang dapat diakses di seluruh wiki Wikimedia (misalnya [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox di Wikipedia bahasa Inggris]). Umpan balik dapat disampaikan melalui [[mw:Talk:Attribution API|halaman pembicaraan proyek]]. * Tidak ada versi MediaWiki baru dalam pekan ini. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 April 2026 14.59 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == ''The Signpost'': 21 April 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21 April 2026 06.50 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:JPxG@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Naraguna:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Parembugan Naraguna:MediaWiki message delivery|rembugan]]) 26 April 2026 00.57 (UTC) </bdi> <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Codename Noreste@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == This Month in Education: April 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 4 • April 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update|Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh|WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War|Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course|Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools|Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia|University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania|Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan|Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria|Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites|Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/A month full of encounters with students in Brazil|A month full of encounters with students in Brazil]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 27 April 2026 16.01 (UTC)</div> </div> <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:ZI Jony@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30406002 --> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-18</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Terjemahan]] telah tersedia. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * Terdapat perubahan dalam cara pengguna baru memperoleh status terkonfirmasi otomatis (''autoconfirmed'') yang bertujuan meningkatkan perlindungan terhadap vandalisme. Selama ini, pengguna yang telah memiliki akun selama beberapa hari dan melakukan sejumlah suntingan akan otomatis masuk ke dalam kelompok [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]]. Namun, pengaturan ini kerap dimanfaatkan oleh sebagian pelaku vandalisme yang membuat akun lalu baru menggunakannya setelah beberapa waktu. Untuk mengatasinya, aturan tersebut akan diperbarui mulai pekan depan. Dalam penentuan status terkonfirmasi otomatis, usia akun akan dihitung sejak suntingan pertama, bukan sejak tanggal pendaftaran. Nilai ambang usia tetap tidak berubah. Perubahan ini hanya akan diterapkan pada wiki yang menuntut sekurang-kurangnya satu suntingan sebagai bagian dari kriteria terkonfirmasi otomatis. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * Kini, seluruh pengguna Wikipedia dengan akun baru, serta mereka yang mengaktifkan opsi "Secara otomatis mengaktifkan sebagian besar fitur beta" dalam preferensi, dapat menggunakan fitur beta [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|daftar bacaan]] (''reading lists''). Fitur ini membantu mengelola minat membaca dalam satu tempat agar mudah diakses. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:30}} {{PLURAL:30|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah yang menyebabkan gambar pada kotak info (''infobox'') memiliki jarak kosong yang sangat besar di Firefox kini telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * Sebagai pengingat, pembatasan laju global pada API (''rate limits'') akan mulai diterapkan pekan ini terhadap lalu lintas API yang teridentifikasi. Langkah ini bertujuan menjaga [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|penggunaan infrastruktur tetap adil]]. Bot yang berjalan di Toolforge/WMCS atau yang memiliki hak pengguna bot di wiki mana pun untuk saat ini tidak akan terdampak. Meski demikian, seluruh pengembang disarankan mengikuti praktik terbaik terbaru. Informasi lebih lanjut, termasuk batasan yang berlaku, dapat dilihat pada dokumentasi [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] dan [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Tanya Jawab]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 April 2026 18.05 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:UOzurumba (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-19</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Terjemahan]] telah tersedia. '''Sorotan mingguan''' * Tim [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Panduan artikel]] mengundang para penyunting berpengalaman dari [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|Wikipedia percontohan]]: Arab, Bengali, Jepang, Portugis, Persia, Turki, Inggris Sederhana, Spanyol, dan Prancis, untuk turut membantu menerjemahkan dan menyesuaikan [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance contoh kerangka artikel]. Kerangka ini akan menjadi pedoman bagi para penyunting dalam menyusun artikel yang jelas, terstruktur dengan baik, dan sesuai dengan kebijakan, saat [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle fitur tersebut] resmi diluncurkan pada Mei 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Petunjuk sederhana]] mengenai cara menerjemahkan dan menyesuaikan kerangka tersebut juga telah disediakan. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Dewan Penasihat Produk dan Teknologi]] telah menerbitkan [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|rancangan rekomendasi]] mengenai model yang dapat diikuti oleh para organisasi afiliasi ketika berkontribusi di ranah teknis. Anggota komunitas diundang untuk memberikan umpan balik terhadap rekomendasi ini hingga 8 Mei melalui [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|halaman pembicaraannya]]. * Jumlah pilihan ukuran keluku (''thumbnail'') di MediaWiki kini disederhanakan menjadi tiga opsi baku: Kecil (180 piksel), Sedang (250 piksel), dan Besar (400 piksel), sebagai bagian dari upaya berkelanjutan untuk meningkatkan kinerja serta mengurangi beban pada layanan keluku. Akibatnya, preferensi yang sudah ada akan dipetakan ke ukuran baru yang paling mendekati (misalnya, pilihan kecil seperti 120 piksel atau 150 piksel akan ditampilkan sebagai 180 piksel, sementara pilihan lebih besar seperti 300 piksel atau 360 piksel akan ditampilkan sebagai 400 piksel). Antarmuka preferensi akan segera diperbarui untuk mencerminkan perubahan ini. Pengguna yang ingin menonaktifkan atau memberikan umpan balik dipersilakan melakukannya. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * Mulai saat ini, bahkan ketika suatu hak akses berakhir secara otomatis, pengguna tetap akan menerima pemberitahuan melalui Echo yang serupa dengan pemberitahuan standar untuk perubahan hak akses. Hal ini berbeda dengan [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|bot pengingat global]] yang mengingatkan pengguna satu minggu ''sebelum'' hak akses berakhir agar dapat diperpanjang. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:32}} {{PLURAL:32|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah pada pemilih bahasa ULS di [[m:Special:Translate|Special:Translate]] yang sebelumnya dapat bergulir secara vertikal meskipun tidak diperlukan, kini telah diperbaiki. Sebelumnya, saat pengguna membuka menu tarik-turun "Terjemahkan ke bahasa Inggris" dan mengetikkan masukan tertentu, kotak dialog akan bergeser beberapa piksel ke bawah meskipun ruang tampilan masih mencukupi. Kini, menu tersebut tidak lagi bergeser secara tidak perlu saat menyaring bahasa. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * [[m:Special:GlobalWatchlist|Daftar Pantauan Global]], yang memungkinkan pengguna melihat daftar pantauan dari berbagai wiki dalam satu halaman, terus mengalami peningkatan. Sebagai contoh, daftar pantauan untuk situs berbasis Wikibase seperti [[:d:|Wikidata]] kini mendukung elemen [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] untuk pelacakan yang lebih baik. Mode pembaruan langsung kini menyegarkan halaman khusus setiap 60 detik agar selaras dengan pembatasan [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|laju API global terbaru]], sehingga meningkatkan respons waktu nyata. Selain itu, kesalahan arah teks yang sebelumnya menampilkan pranala sebagai "perubahan 3" alih-alih "3 perubahan" dalam daftar dengan arah campuran juga telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * Tahap kedua penerapan [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|pembatasan laju API global]] telah diluncurkan untuk mengurangi [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|dampak perayap kecerdasan buatan]] serta memastikan akses yang adil dan berkelanjutan terhadap sumber daya Wikimedia, dengan memprioritaskan lalu lintas manusia dan yang selaras dengan misi. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Batasan]] yang sebelumnya dihitung per jam kini diubah menjadi per menit, sehingga menghasilkan pola lalu lintas yang lebih halus dan beban API yang lebih terprediksi. Pengguna komunitas diperkirakan tidak akan terdampak, dan tidak ada tindakan yang perlu dilakukan. Indikasi awal menunjukkan bahwa sebagian peminta berbasis User-Agent mulai menyesuaikan perilakunya, dan sekitar 64% lalu lintas API otomatis telah berhasil diidentifikasi. Pemantauan terus dilakukan, dan layanan Wikimedia Enterprise tetap tersedia untuk dukungan komersial. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 Mèi 2026 20.42 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> 21t7okk94i367pptdgfv6vzu6tzeg57 0 175269 1748330 1665395 2026-05-05T07:05:20Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748330 wikitext text/x-wiki [[Barkas:Zunka_Bhakar.jpg|jmpl| Jhunka bhakri]] '''Jhunka''' utawa '''Zunka''' minangka salah sawijining jinis olahan Vegetarian, <ref name="IE-20110218">{{Cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/at-91-his-love-of-great-outdoors-remains-undimmed/751694/0|title=At 91, his love of great outdoors remains undimmed|last=Mishra|first=Garima|date=2011-02-18|work=The Indian Express|access-date=17 July 2012|publisher=The Indian Express Limited|location=New Delhi}}</ref> panganan tradisional <ref name="PM-20111006">{{Cite news|url=http://www.punemirror.in/printarticle.aspx?page=comments&action=add&sectid=56&contentid=2011100620111006052839785f8e0ad74&subsite=|title=Hinterland dreams|last=Ranade|first=Vidya|date=2011-10-06|work=Pune Mirror|access-date=6 April 2013|archive-url=https://archive.today/20130702104720/http://www.punemirror.in/printarticle.aspx?page=comments&action=add&sectid=56&contentid=2011100620111006052839785f8e0ad74&subsite=|archive-date=2013-07-02|last2=Tyagi, Akanksha}}</ref> sajian India sing disiapake ing Maharashtra, <ref name="MD-20111102">{{Cite news|url=http://www.mid-day.com/lifestyle/2011/nov/021111--the-guide-pune-Simply-seafood.htm|title=Simply seafood|last=Godha|first=Ashishwang|date=2011-11-02|work=Mid Day|access-date=6 April 2013}}</ref> <ref name="IE-20080128">{{Cite news|url=http://expressindia.indianexpress.com/latest-news/from-stalls-to-fivestars/328527/|title=From stalls to five-stars|last=Deshpande|first=Meeta|date=2008-01-28|work=The Indian Express|access-date=6 April 2013}}{{Pranala mati|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Goa lan Karnataka Utara. [[Glepung gram|Sejatine]] bubur [[Glepung gram|tepung]] anak [[Glepung gram|ayam]] . Uga dikenal kanthi jeneng '''pithla''' utawa '''pithle''' . Bahan-bahane yaiku [[Glepung gram|tepung gram]] ( ''besan'' ), dicampur karo banyu kanggo nggawe tempel setengah padhet. Banjur [[Ngosèng|tumis]] ing minyak karo bahan-bahan liyane kayata lombok ijo, bubuk cilik, kunyit, uyah, bawang goreng, wiji sawi, bawang putih jahe, wiji cumin, godhong ketumbar lan disajekake ''[[Roti India|roti]]'' utawa luwih tradisional karo [[Bhakri]] jolada rotti . <ref name="MD-20130328">{{Cite news|url=http://www.mid-day.com/lifestyle/2013/mar/280313-mumbai-guide-just-like-home.htm|title=Just like home|last=Das|first=Soma|date=2013-03-28|work=Mid Day|access-date=6 April 2013|archive-date=2013-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330074242/http://www.mid-day.com/lifestyle/2013/mar/280313-mumbai-guide-just-like-home.htm|url-status=dead}}</ref>diarani ''jhunka bhakar'' utawa ''pithla bhakri'' . == Referensi == d92elceg96ct3ejricvwg15bzp9nnsa 0 175622 1748321 1546060 2026-05-05T05:02:20Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748321 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|name=Janchi-guksu|served=|similar_dish=|glycemic_index=|carbohydrate=|fat=|protein=|calories=|serving_size=100 g|variations=|minor_ingredient=|main_ingredient=|course=|image=Janchi-guksu.jpg|type=[[Guksu]]|maxtime=|mintime=|year=|creator=<!-- or | creators = -->|national_cuisine=|region=|country=[[Korea]]|alternate_name=Banquet noodles|caption=A bowl of ''janchi-guksu''|other=}}{{Infobox Korean name|title=Korean name|hangul={{lang|ko|잔치국수}}|hanja=none|rr=janchi-guksu<ref>{{cite web |url=http://www.korean.go.kr/front/roman/romanView.do?roman_seq=11710&mn_id=98 |title=잔치국수 |website=[[National Institute of Korean Language]] |access-date=2018-02-13 |archive-date=2018-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180213135242/http://www.korean.go.kr/front/roman/romanView.do?roman_seq=11710&mn_id=98 |url-status=dead }}</ref>|mr=chanch'iguksu}}'''''Janchi-guksu''''' (basa Korea: 잔치 국수) utawa '''mi perjamuan''' yaiku salah sawijining jinis olahan arupa sajian [[Guksu|mi Korea sing kalebu mie]] [[Glepung gandum|tepung gandum]] ing duduh kaldu ringan sing digawe saka [[iwak teri]] lan kadhang uga ''dasima'' (kelp). [[Pérangan daging sapi|Duduh]] kaldu [[Pérangan daging sapi|daging sapi]] bisa uga diganti duduh kaldu teri. Dadi karo saos sing digawe saka [[Lenga wijén|minyak wijen]], ''[[Kécap|ganjang]]'' lan [[Bubuk lombok|bubuk cabai]] lan [[Loncang|daun bawang cilik]] . Irisan ''[[Hiasan endhog|jidan]]'' (지단, endhog goreng) sing tipis, ditambah ( ''[[gim]]'' ) lan [[Zukini|zucchini]] ditambahake ing ndhuwur sajian minangka [[Hiasan panganan|hiasan]] . Janchi-guksu duwe macem-macem hiasan kanthi mi. Tembung "Janchi" tegese "pesta" ing basa Korea. Jeneng kasebut asale saka ngendi wong bisa ngrasakake ing dina riyaya kayata nikahan utawa ulang taun kaping sewidak. [https://ko.dict.naver.com/#/entry/koko/02679ef5bd7648e68d2511d9f92eaca3] == Rujukan == [[Kategori:Olah-olahan Koréa]] 3nbr64e4l1ogyp3q6jbtgtqehdbe4jv 0 176443 1748251 1552232 2026-05-04T22:15:13Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748251 wikitext text/x-wiki [[Barkas:Hamantaschen.jpg|ka|jmpl| Wiji poppy hamantaschen sadurunge dipanggang.]] '''hamantash''' (pl '''''hamantashen;''''' Yiddish ''wisma'', pl. {{Lang|yi|המן־טאַשן}} ''homentashn'', 'Kanthong Haman') minangka [[Kukis|cookie]] saku sing isi segitiga [[Masakan Yahudi Ashkenazi|Ashkenazi]], biasane digandhengake karo [[Yahudi|preinan Yahudi]] [[Purim]] . Jeneng kasebut nuduhake [[Haman]], wong jahat ing crita Purim. Ing basa Ibrani, hamantashen dikenal minangka {{Lang|he|אוזני המן}} , '''''oznei Haman''''', 'Kupinge Haman'. Ing basa Yiddish, tembung ''homentash'' iku tunggal, dene ''homentashen'' minangka bentuk jamak. Nanging, ''hamantashen'' minangka wujud tembung sing luwih umum ing antarane para penutur basa Inggris, sanajan nuduhake siji jajanan (contone, "Aku mangan wiji poppy hamantashen"). <ref>{{Cite web|url=https://www.sdjewishworld.com/2013/02/22/all-about-hamantaschen/|title=All about hamantaschen|last=Rosenthal|first=Leonard|date=22 February 2013|website=[[San Diego Jewish World]]|access-date=2021-02-25|quote=...that does not stop people from using the plural even when they are referring to the singular...}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.learnreligions.com/what-are-hamantaschen-2076476|title=What Are Hamantaschen?|last=Pelaia|first=Ariela|date=2019-04-26|website=Learn Religions|access-date=2021-02-25}}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Isi gurih == Kandhungan hamantaschen gurih saiki wis muncul ing taun-taun pungkasan, lan popularitase tuwuh lan umume disiapake ing omah, nanging uga bisa ditemokake ing macem-macem toko roti lan restoran Yahudi sing nyedhiyakake masakan Yahudi. Varietas gurih bisa uga ana tambalan kayata [[pizza]], bayam lan feta, domba, kentang, utawa keju, lan asring uga padha karo pastry [[Olah-olahan Yahudi|Yahudi]] [[Knish|liyane kayata knish]], [[bourekas]], lan sambusak. <ref name="auto1">{{Cite book|title=The Modern Jewish Baker|last=Sarna|first=Shannon}}</ref> Hamantaschen sing manis biasane digawe nganggo adonan sing isine mentega utawa, [[Pareve|adonan pareve sing]] umume ana minyak. Gumantung saka bahan sing digunakake ing adonan, konsistensi hamantaschen sing wis rampung bisa diwiwiti saka garing lan remuk kaya [[roti cekak]], nganti alus lan kue kaya [[Kukis ireng lan putih|cookie ireng lan putih]], nganti kuwat lan asri kaya cookie butter. Adonan umume disiyapake nganggo glepung, endhog, gula, mentega (utawa margarin utawa minyak goreng), lan bumbu kayata vanila (utawa kadang-kadang coklat, [[banyu mawar]], utawa [[Banyu kembang jeruk|banyu kembang oranye]] bisa digunakake); kadhang susu digunakake ing adonan, lan kadang ragi kayata bubuk panggang utawa baking soda ditambahake uga. Adonan banjur dicampur alon-alon supaya bisa nggabungake kabeh bahan nanging ora nggawe adonan dadi angel lan menehi hamantaschen tekstur sing asor. <ref name="auto">{{Cite book|title=Breaking Breads|last=Scheft|first=Uri}}</ref> [[Barkas:Hamantaschen_Purim_Dresden_(1).JPG|ka|jmpl| Hamantaschen njabat ing pesta Purim ing Dresden sing wis dibuwang karo gula bubuk.]] == Deleng uga == * * * Ma'amoul - [[Ma'amoul|cookie khas]] [[Olahan Mizrahi Yahudi|Yahudi Mizrahi sing]] padha tradisional sing disedhiyakake ing Purim * [[Tart|Jam tart]] == Referensi == 8knz0pif4haa46tba0hhmx4bm48n0bt 0 178376 1748240 1721987 2026-05-04T15:38:51Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748240 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Gedung Dekranasda Salatiga.jpg|jmpl|260x260px|Gedung Dekranasda Salatiga.]] '''Gedung Dekranasda Salatiga''' ya iku wewangunan kang terinventarisasi kanggo didadèkake salah siji cagar budaya, kang ana ing Dalan Letjend Sukowati No. 7, [[Kalicacing, Sidamukti, Salatiga|Kalurahan Kalicacing, Kacamatan Sidamukti, Kutha Salatiga]], [[Jawa Tengah|Propinsi Jawa Tengah]]. == Uga delengen == * [[Gedung Pakuwon]] * [[Istana Djoen Eng]] * [[Omah Notosoegondo]] * [[Rumah Dinas Wali Kota Salatiga]] * [[Toko Aneka Jaya]] * [[Tugu Jam Tamansari]] * [[Wisma BCA Salatiga]] == Kapustakan == {{refbegin|2}} '''Buku''' * {{Cite book|last=Harnoko|first=Darto, dkk|year=2008|title=Salatiga dalam Lintasan Sejarah|location=Salatiga|publisher=Dinas Pariwisata, Seni, Budaya, dan Olah Raga Kota Salatiga|isbn=|page=|pages=|ref={{sfnref|Harnoko, dkk|2008}}}} * {{Cite book|last=Prakosa|first=Abel Jatayu|date=|year=2017|title=Diskriminasi Rasial di Kota Kolonial: Salatiga 1917–1942|location=Semarang|publisher=Sinar Hidoep|isbn=|page=|pages=|ref={{sfnref|Prakosa|2017}}|url-status=live}} * {{Cite book|last=Raap|first=Olivier Johannes|date=|year=2015|title=Kota di Djawa Tempo Doeloe|location=Jakarta|publisher=Kepustakaan Populer Gramedia|isbn=|pages=|ref={{sfnref|Raap|2015}}|url-status=live}} * {{Cite book|last=Rahardjo, Slamet, dkk|first=|year=2013|title=Sejarah Bangunan Cagar Budaya Kota Salatiga|location=Salatiga|publisher=Pemerintah Daerah Kota Salatiga|isbn=|pages=|ref={{sfnref|Rahardjo, dkk|2013}}}} * {{Cite book|last=Supangkat|first=Eddy|year=2019|title=Gedung-Gedung Tua yang Melewati Lorong Waktu Salatiga|location=Salatiga|publisher=Griya Media|isbn=|pages=|ref={{sfnref|Supangkat|2019}}}} * {{Cite book|last=Supangkat|first=Eddy|date=|year=2012|title=Salatiga: Sketsa Kota Lama|location=Salatiga|publisher=Griya Media|isbn=|page=|pages=|ref={{sfnref|Supangkat|2012}}|url-status=live}} '''Jurnal ilmiah''' * {{Cite journal|last=Anwar|first=Muhammad Khoirul|year=Agustus 2019|title=Rekonstrusi Kota Kolonial Salatiga dan Kontribusi Teknologi ''Geographical Information System''|url=https://jurnal.ugm.ac.id/sasdayajournal/article/view/50349/25831|journal=Sasdaya (Gadjah Mada Journal of Humanities)|volume=3|issue=2|pages=|doi=|issn=2549-3884|ref={{sfnref|Anwar|2019}}}} * {{Cite journal|last=Rohman|first=Fandy Aprianto|year=Juni 2020|title=Administrasi Pemerintahan ''Gemeente'' di Salatiga 1917–1942|url=https://jurnalwalasuji.kemdikbud.go.id/index.php/walasuji/article/view/64|journal=Walasuji|volume=11|issue=1|pages=|doi=|issn=2502-2229|ref={{sfnref|Rohman|2020}}|access-date=2021-05-15|archive-date=2020-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618142759/https://jurnalwalasuji.kemdikbud.go.id/index.php/walasuji/article/view/64|url-status=dead}} '''Liyané''' * {{Cite journal|last=Hatmadji, Tri, dkk|first=|date=|year=2009|orig-year=|title=Cagar Budaya Salatiga|url=https://www.academia.edu/31840491/Cagar_budaya_salatiga|location=Klaten|publisher=Balai Pelestarian Peninggalan Purbakala Jawa Tengah|ref={{sfnref|Hatmadji, dkk|2009}}}} {{refend}} == Pranala jaba == {{commons category|Gedung Dekranasda Salatiga}} * [https://nasional.kompas.com/read/2009/12/31/04002997/bangunan.cagar.budaya.akan.dijadikan.mal Bangunan Cagar Budaya Akan Dijadikan Mal] * [https://www.academia.edu/31639133/CAGAR_BUDAYA_FIX_V-VI Bangunan Cagar Budaya Salatiga] * [http://scientiarum.com/2014/09/19/selain-hancur-dan-diinjak-orang/ Bangunan Cagar Budaya Salatiga: Selain Hancur dan Diinjak Orang] * [https://radarsemarang.jawapos.com/berita/jateng/salatiga/2019/08/15/bangunan-cagar-budaya-terancam-musnah/ Bangunan Cagar Budaya Terancam Musnah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230509163246/https://radarsemarang.jawapos.com/berita/jateng/salatiga/2019/08/15/bangunan-cagar-budaya-terancam-musnah/ |date=2023-05-09 }} * [https://regional.kompas.com/read/2014/10/05/07334171/Dilema.Pelestarian.Benda.Cagar.Budaya.di.Salatiga.1.?page=all Dilema Pelestarian Benda Cagar Budaya di Salatiga] * [https://nationalgeographic.grid.id/read/13300042/salatiga-lelakon-tinggalan-kota-garnisun-di-pinggang-merbabu?page=all Salatiga, Lelakon Tinggalan Kota Garnisun di Pinggang Merbabu] [[Kategori:Kutha Salatiga]] [[Kategori:Cagar budaya ing Indhonésia]] [[Kategori:Wewangunan ing Kutha Salatiga]] rj1x816drkxaal8o75644dfjpq7oi8c 0 179065 1748322 1707119 2026-05-05T05:19:08Z ~2026-27213-14 72511 1748322 wikitext text/x-wiki {{infobox person |name = Tiara Andini |image = Tiara Andini Photoby JodieOctora.jpg |caption = Tiara Andini ing 2021 |birth_date = {{birth date and age|2001|9|23}} |birth_place = [[:id:Patrang, Jember|Patrang]], [[Jember]], [[Jawa Timur]], [[Indonesia]] |birthname = Tiara Anugrah Eka Setyo Andini |othername = |death_date = |death_place = |death_cause = |burial_place = |nationality = [[Indonesia]] |occupation = [[Penyanyi]], [[Artis]], [[Pranatacara]] |height = 163 cm |years_active = 2017 - saiki |label = Universal Music Indonesia |website = {{Instagram|tiaraandini}}<br>{{Twitter|initiaraandini}} }} '''Tiara Anugrah Eka Setyo Andini''' ({{lahirmati|[[Jember]]|23|9|2001}}) ,ditepungi kanthi jeneng panggung dhèwèké '''Tiara Andini''' utawa '''Tiara Anugrah''' iku sawijining penyanyi, artis wadon lan presenter. Dhèwèké misuwur minangka juara kedua [[Indonesian Idol]] kanggo musim kesepuluh, disiarkan dening saluran televisi nasional RCTI ing taun 2019 - 2020.<ref>{{Cite journal|date=2019-09-17|title=Indonesian Idol|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Indonesian_Idol&oldid=15585982|journal=Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas|language=id}}</ref><ref>[https://www.tribunnews.com/nasional/2020/01/28/indonesian-idol-tiara-anugrah-raih-5-standing-ovation-dari-juri-judika-kagum-dengan-penampilannya Indonesian Idol: Tiara Anugrah Raih 5 Standing Ovation dari Juri, Judika Kagum dengan Penampilannya] Tribunnews.com. Diakses 28 Januari 2020.</ref><ref>[https://www.inews.id/lifestyle/music/tiara-raih-5-standing-ovation-anang-hermansyah-hari-ini-lahir-superstar Tiara Raih 5 Standing Ovation, Anang Hermansyah: Hari Ini Lahir Superstar] inews.id. Diakses 28 Januari 2020.</ref><ref>[https://celebrity.okezone.com/read/2020/01/28/598/2159551/dapat-5-standing-ovation-di-indonesian-idol-anang-sebut-tiara-superstar Dapat 5 Standing Ovation di Indonesian Idol, Anang Sebut Tiara Superstar] okezone.com. Diakses 28 Januari 2020.</ref> Ning awal karir, Tiara Andini nampa penghargaan minangka artis anyar sing paling apik ing AMI Awards 2020. Kajaba iku, dhèwèké uga nampa penghargaan minangka Artis Asia Anyar Paling apik ing Mnet Asian Music Awards 2020. Tiara Andini duwe hobi nyanyi wiwit dhèwèké sekolah ing taman kanak-kanak, lan dhèwèké miwiti latihan vokal ing kelas lima SD. Tiara Andini ndhaptar ing SD Al-Furqan Jember (Sekolah Dasar Al-Furqan Jember). Tiara Andini nglajengake sekolah ing SMP Negeri 3 Jember (SMP Negeri 3 Jember), lan banjur nerusake sekolah menengah atas ing Jember. Ing taun 2018, Tiara Andini dipasrahake dadi pameran busana prototipe [[Jember Fashion Carnaval]] kanthi tema [[Korea Selatan]] nalika pungkasan [[Asian Games 2018]]. Nalika semana, Tiara Andini uga duwe kesempatan kanggo entuk wektu karo salah sawijining klompok bocah lanang sing misuwur saka Korea Selatan, [[Super Junior]]. Tiara Andini miwiti karir nyanyian ing audisi Indonesian Idol X. Sawise lulus saka Indonesian Idol, Tiara Andini nggawe debut minangka penyanyi profesional. Dhèwèké ngluncurake lagu pertamanya kanthi irah-irahan ''Gemintang Hatiku''. Lagu iki dirilis tanggal 28 Februari 2020. Liwat single debut iki, Tiara Andini nampa AMI Awards minangka pendatang paling apik lan Mnet Asian Music Awards minangka Artis Asia Anyar paling apik Indonesia ing taun 2020. == Cathetan sikil == {{reflist}} == Pranala njaba == * {{instagram|tiaraandini}} * {{twitter|initiaraandini}} {{DEFAULTSORT:Tiara Andini}} [[Kategori:Panyanyi Indonesia]] [[Kategori:Tokoh Jawa]] [[Kategori:Aktris Indonesia]] [[Kategori:Penyanyi Indonesia]] [[Kategori:Musisi Indonesia]] {{indo-bio-stub}} [[Kategori:Lair 2001]] rstikl4te45r3p5vnivl5q413yxxwss 0 183284 1748249 1582158 2026-05-04T21:27:42Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748249 wikitext text/x-wiki [[Barkas:Gyeran-mari_with_ketchup.jpg|jmpl| Gyeran-mari karo ketchup ing.]] '''''Gyeran-mari''''' ( {{Korean|hangul=계란말이}} ) utawa '''omelet gulung''' ing [[Olahan Koréa|masakan Korea]] ya iku salah sawijining jinis olahan ''[[banchan]]'' gurih (lauk) sing digawé saka endhog sing dikocok dicampur karo sawetara bahan sing dicincang sacoro apik. <ref name="NIKL">{{Cite web|url=http://www.korean.go.kr/common/download.do?file_path=notice&c_file_name=140730_%ED%95%9C%EC%8B%9D%EB%AA%85_%EB%A1%9C%EB%A7%88%EC%9E%90_%ED%91%9C%EA%B8%B0_%EB%B0%8F_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EB%B2%88%EC%97%AD_%ED%99%95%EC%A0%95%EC%95%88_.pdf&o_file_name=140730_%ED%95%9C%EC%8B%9D%EB%AA%85_%EB%A1%9C%EB%60%A7%88%EC%9E%90_%ED%91%9C%EA%B8%B0_%EB%B0%8F_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EB%B2%88%EC%97%AD_%ED%99%95%EC%A0%95%EC%95%88_.pdf|title=주요 한식명(200개) 로마자 표기 및 번역(영, 중, 일) 표준안|last=National Institute of Korean Language|date=30 July 2014|language=ko|format=PDF|access-date=22 February 2017|archive-date=27 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027124944/https://www.korean.go.kr/common/download.do?file_path=notice&c_file_name=140730_%ED%95%9C%EC%8B%9D%EB%AA%85_%EB%A1%9C%EB%A7%88%EC%9E%90_%ED%91%9C%EA%B8%B0_%EB%B0%8F_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EB%B2%88%EC%97%AD_%ED%99%95%EC%A0%95%EC%95%88_.pdf&o_file_name=140730_%ED%95%9C%EC%8B%9D%EB%AA%85_%EB%A1%9C%EB%60%A7%88%EC%9E%90_%ED%91%9C%EA%B8%B0_%EB%B0%8F_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EB%B2%88%EC%97%AD_%ED%99%95%EC%A0%95%EC%95%88_.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref name="Kim">{{Cite news|url=https://www.pastemagazine.com/articles/2015/08/you-should-totally-be-cooking-with-chopsticks.html|title=You Should Totally Be Cooking With Chopsticks|last=Kim|first=Dakota|date=24 August 2015|work=[[Paste (magazine)|Paste]]|access-date=13 April 2017}}</ref> Bahan-bahan umum kalebu sayuran ( [[Bawang bombay|bawang]], [[Wortel jangan|wortel]], zucchini Korea, scallions, [[Kucai|chives bawang putih]] ), [[Jamur pangan|jamur]], daging olahan ( [[ham]], [[Daging bakon|daging babi]], daging [[Stik yuyu|kepiting tiruan]], tuna kaleng ), uyah utawa panganan laut asin ( [[Pollock roe|asin pollock roe]], [[Saeu-jeot|udang asin]] ), lan [[Kèju|keju]] . . <ref name="Jeong">{{Cite news|url=http://www.sbs.com.au/food/recipes/rolled-egg-omelette-gyeran-mari|title=Rolled egg omelette (gyeran mari)|last=Jeong|first=Heather|date=4 September 2014|work=[[Special Broadcasting Service|SBS]]|access-date=22 February 2017}}</ref> <ref name="Ro">{{Cite news|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20140418001073|title=Gyeran mari (rolled omelette)|last=Ro|first=Hyo-sun|date=18 April 2014|work=[[The Korea Herald]]|access-date=13 April 2017}}</ref> Opsional, ''[[gim]]'' (rumput laut) dilebokake karo omelet. Nalika disuguhake, omelet dipotong dadi {{Convert|2-3|cm}} irisan. Iki uga minangka ''anju'' sing umum ditemokake ing ''pojangmacha'' (warung-warung ing pinggir dalan). <ref name="Montgomery">{{Cite news|url=https://www.10mag.com/why-pojangmacha-street-food-is-what-you-need/|title=Why Pojangmacha Street Food Is What You Need|last=Montgomery|first=Charles|date=26 October 2016|work=[[10 Magazine (South Korean magazine)|10 Magazine]]|access-date=13 April 2017}}</ref> == Galeri == <gallery> Barkas:Korean_Style_Omelette.jpg|''Gyeran-mari'' (dada gulung) Barkas:Aehobak-gyeran-mari.jpg|''Aehobak-gyeran-mari'' (rolled omelet with [[aehobak]] ) Barkas:Myeongnan-jeot-gyeran-mari.jpg|''[[Myeongnan-jeot]] -gyeran-mari'' (telur dadar gulung karo [[Pollock roe|roe pollock]] asin ) </gallery> == Deloken sisan == * [[Endhog gulung|Egg roll]] * [[Omelèt|Omelet]] * ''[[Tamagoyaki]]'' * Dhaptar pasugatan endhog == Referensi == g1kv3di54i5l70r2ioppef0xfs7dvq5 0 187710 1748337 1700695 2026-05-05T10:25:08Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748337 wikitext text/x-wiki {{Infobox diocese | jurisdiction = Kabiskopan Agung<!-- Type of jurisdiction: i.e. Diocese or Archdiocese --> | name = Guadalajara | latin = Archidioecesis Guadalaiarensis | local = Arquidiócesis de Guadalajara | image = Guadalajara-01.jpg | image_size = frameless | image_alt = | caption = Catedral de la Asunción de María Santísima <!---- Locations ----> | country = Meksiko | metropolitan = [[Guadalajara]] | territory = | province = Provinsi Guadalajara | coordinates = <!-- Use {{coord}} --> <!---- Statistics ----> | area_sqmi = 8,044 | population = 6,773,000 | population_as_of = 2006 | catholics = 6,164,000 <!-- Number of Catholics in the diocese --> | catholics_percent = 91 | parishes = 419 | churches = <!-- Number of churches in the diocese --> | congregations = <!-- Number of congregations in the diocese --> | schools = <!-- Number of church supported schools in the diocese --> | members = <!-- Number of members in the diocese --> <!---- Information ----> | denomination = [[Katulik Roma]] | rite = [[Ritus Roma]] | established = 13 Juli 1548 ({{age|1548|7|13}} taun kepungkur) | cathedral = [[Katedral Guadalajara|Catedral de la Asunción de María Santísima]] | cocathedral = | patron = | priests = <!-- Number of priests in the diocese --> <!---- Current leadership ----> | pope = {{Incumbent pope}} <!-- DO NOT CHANGE. This will update the Popes Automatically as they change --> | bishop = | metro_archbishop = [[Francisco Robles Ortega]] | coadjutor = | auxiliary_bishops = {{bulleted list |[[Héctor López Alvarado]] |[[Juan Manuel Muñoz Curiel]], [[O.F.M.]] |[[Engelberto Polino Sánchez]] }} | vicar_general = | emeritus_bishops = {{bulleted list |Kard. [[Juan Sandoval Íñiguez]] |[[José Trinidad González Rodríguez]] (Biskop Auksilier) |[[Juan Humberto Gutiérrez Valencia]] (Biskop Auksilier) |[[Miguel Romano Gómez]] (Biskop Auksilier) }} | map = | map_alt = | map_caption = <!---- Website ----> | website = [http://www.arquidiocesisgdl.org/ www.arquidiocesisgdl.org] | footnotes = }} '''Kabiskopan Agung Guadalajara''' ({{lang-la|Archidioecesis Guadalaiarensis}}) ya iku [[kabiskopan agung]] [[Katulik Roma]] sing adhedhasar ing Kutha [[Guadalajara, Jalisco]], [[Meksiko]]. Kabiskopan iku saiki nduwé amba 20,827&nbsp;km² (8,044 Mil Persegi). Kabiskopan iku didegaké ing 13 Juli 1548 lan ditingkataké dadi kabiskopan agung ing 26 Januari 1863.<ref name=GCathGuadalajara>[http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/guad0.htm "Metropolitan Archdiocese of Guadalajara"] ''GCatholic.org''. Gabriel Chow. Retrieved December 31, 2015</ref><ref name=CathHierGuadalajara>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dguad.html "Archdiocese of Guadalajara"] ''[[Catholic-Hierarchy.org]]''. David M. Cheney. Retrieved March 17, 2016</ref> == Referensi == {{reflist}} == Pranala njaba == * [http://www.arquidiocesisgdl.org.mx Situs wèb resmi Kabiskopan Agung Guadalajara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060524181750/http://www.arquidiocesisgdl.org.mx/ |date=2006-05-24 }} {{kabiskopan ing Meksiko}} {{coord|20.6714|N|103.3560|W|source:wikidata-and-enwiki-cat-tree_region:MX|display=title}} {{DEFAULTSORT:Guadalajara}} [[Kategori:Kabiskopan ing Mèksiko]] [[Kategori:Kabiskopan sing didegaké dening Paulus III]] rwxgoouh51qg46fjoplbljc5cxv9mhi 0 193665 1748243 1731641 2026-05-04T19:04:25Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748243 wikitext text/x-wiki '''Grebeg Besar Demak''' inggih punika perayaan ingkang dipun lampahaken sawarsa sapisan ing sasi [[Dzulhijjah]] déning masarakat [[Muslim|Islam]] ing [[Masjid Agung Demak]].<ref>{{Cite web|url=https://pariwisata.demakkab.go.id/13311-2/|title=Tradisi Grebeg Besar|last=Dinas Pariwisata Kabupaten Demak|date=2022-05-31|website=Dinas Pariwisata Kabupaten Demak|access-date=2023-02-03|archive-date=2023-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203135328/https://pariwisata.demakkab.go.id/13311-2/|url-status=dead}}</ref> Bentuk kagiyatan wonten Grebeg Besar inggih punika [[Ziarah Kubur|ziarah]] dhateng [[Kuburan|pesaréyan]] para [[sultan]] ing [[Kasultanan Demak]] kaliyan pesaréyan [[Sunan Kalijaga]]. Ing dalu sadèrèngipun tanggal 10 Dzulhijjah, dipun wontenaken acara Tumpeng Sanga, kaliyan ing [[Kadilangu, Demak, Demak|Kadilangu]] dipun wontenaken Slametan Ancakan. Énjing ing tanggal 10 Dzulhijjah, masarakat nindakaken [[Salat|shalat]] [[Idul Adha]] ing Masjid Agung Demak. Sasampunipun punika, dipun lampahaken ritual utami saking rangkéan kagiyatan Grebeg Besar Demak arupi jamasan pusaka ingkang dipun sebat kaliyan "ubarampé". Grebeg Besar Demak berfungsi dados upacara adat, hiburan, média komunikasi, panyawijen [[nilai sosial]], kaliyan obyèk [[Pariwisata|wisata]].<ref>{{Cite journal|last=Setiyarini|first=|date=2011|title=Ritual Grebek Besar di Demak Kajian Makna, Fungsi dan Nilai|url=https://journal.unnes.ac.id/nju/index.php/jpppasca/article/download/1541/1717|journal=Jurnal PP|volume=1|issue=2|pages=168|doi=}}</ref> Kejawi kagiyatan ingkang dipun sebataken saderengipun, ing Grebeg Besar kadhang-kadhang dipun wontenaken rangkéan arak-arakan utawi iring-iringan saking [[pendhapa]] [[Kabupatèn Demak]]. Nanging, saleresipun arak-arakan punika sanès pérangan saking [[tradhisi]] kaliyan dipun lampahaken namung kangge ngramekaken utawi kawigatosan wisata.<ref>{{Cite web|url=https://radarsemarang.jawapos.com/berita/jateng/demak/2022/07/14/arak-arakan-grebeg-besar-hanya-kreasi/|title=Arak-Arakan Grebeg Besar Hanya Kreasi|last=Pribadi|first=Wahib|date=2022-07-14|website=Radar Semarang|language=|access-date=2023-02-02}}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Asalipun Grebeg Besar == Grebeg Besar asalipun saking kalih tembung [[basa Jawa|basa Jawi]] inggih punika Grebeg kaliyan Besar. Grebeg gadhah artos suwanten angin ingkang sumilir. Grebeg ugi angsal dipun artosaken dados pengiring utawi pakempalan. Déné tembung Besar inggih punika namaning sasi Dzulhijjah lebeting basa Jawi. Mila Grebeg Besar gadhah makna inggih punika pakempalan masarakat Islam ing sasi Dzulhijjah. Pakempalan punika dipun lampahaken ing Masjid Agung Demak.<ref>{{Cite journal|last=Ahmad|first=Nur|date=2013|title=Perayaan Grebeg Besar Demak sebagai Sarana Religi dalam Komunikasi Dakwah|url=https://journal.iainkudus.ac.id/index.php/komunikasi/article/download/437/462|journal=At-Tabsyir|volume=1|issue=2|pages=8|doi=|access-date=2023-02-02|archive-date=2023-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230809015117/https://journal.iainkudus.ac.id/index.php/komunikasi/article/download/437/462|url-status=dead}}</ref> == Lampahan == [[Grebeg Besar]] dipun wiwiti kanthi nglebeti plataran Mesjid Agung Demak, dipun ajengaken tumuju pasaréyan para sultan ing Kasultanan Demak kaliyan pasaréyanipun Sunan Kalijaga ing Demak. Para paziarah lajeng dipun sukakaken [[informasi]] bab tata cara ziarah dening juru panuntun kaliyan dipun suwun supados reresik utawi [[Wudu|bersuci]] langkung rumiyin sadèrèngipun ziarah. Kagiyatan ziarah dipun wiwiti ing tanggal 1 Dzulhijjah sasampunipun salat Asar. Wonten ing dalu sadèrèngipun perayaan Idul Adha dipun wontenaken [[Pasar wengi|peken dalu]].<ref>{{Cite journal|last=Marwoto, Soetomo, S., Setioko, B., dan Musaddun|first=|date=Oktober 2018|title=‘Ngalab Berkah’ pada Ruang Ritual Tradisi dan Religi Masjid Agung Demak|url=https://ejournal.upi.edu/index.php/jaz/article/download/12394/8015|journal=Jurnal Arsitektur Zonasi|volume=1|issue=2|pages=92|doi=10.17509/jaz.v1i2.12394}}</ref> == Rujukan == <references /> [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Antropologi]] [[Kategori:Upacara Agama]] [[Kategori:Warisan budaya]] [[Kategori:WikiPusaka]] 477x2v5f6r4j5wzebtomkajnhflw0gu 0 193721 1748244 1669467 2026-05-04T19:17:08Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748244 wikitext text/x-wiki '''Grobag sapi''' menika salah setunggaling titihan [[tradhisional]] ingkang dipun tarik déning sapi utawi lembu. Grobag [[sapi]] saged ngangkut 4 - 6 tiyang. [[Barkas:KITLV A414 - Grobak met sapi 's voor suikerrietvervoer op Java, KITLV 84973.tiff|jmpl|Grobag sapi]] Grobag sapi tasih saged kita panggihi wonten ing [[Bantul, Bantul|Bantul]], Yogyakarta. Grobag sapi ing jaman semanten dipun ginakaken kanggé ngangkut pusakanipun para prajurit. Grobag sapi kadamel saking kajeng, sisih nginggil dipun tutup nganggé ron arèn ingkang dipun anyam, rodanipun kadamel saking kajeng dipun lapisi plat wesi. Grobag sapi mboten mbetahaken bensin mila grobag menika dados titihan ingkang ''ramah lingkungan''. Lethongipun sapi dipun damel [[pupuk organik]] ingkang nyuburaken taneman. Grobag sapi kala rumiyin dados titihan baken kanggé ngangkut panènan ingkang dipunastha kondur menapa déné dipun sadé dhateng peken. Grobag sapi menika dipun cepeng setunggal tiyang ingkang dipunsebat '''[[:id:Bajingan|bajingan]]''', singkatan saking ''bagusing jiwa angen-angening pangéran'' artosipun tiyang sae ingkang dipun tresnani Gusti Allah. Dangu-dangu tembung bajingan dados awon maknanipun amargi kala semanten kathah tiyang sampun dangu sanget nengga bajingan miyos, ananging malah mboten dugi-dugi. Lajeng tiyang-tiyang menika anyel lajeng ndadosaken tembung menika kados-kados [[pisuhan]]. Ing jaman perjuangan, grobag sapi dados titihan ingkang mupangati sanget kanggé para [[gerilyawan]] amargi grobag menika ageng lan tutupan. Grobag sapi cocog sanget kangge ngangkut [[pusaka]], bahan mentahan saha kanggé ndelik para gerilyawan. Grobag sapi samenika sampun awis-awis dipun panggihi wonten ing masarakat moderen. Ewasemanten, grobag sapi menika nggadhahi nilai seni inggil. Seni menika amargi wonten swanten saking [[klunthungan]] ingkang dipun anggé ing gulunipun sapi. == Éwah-ewahan Grobag Sapi == [[Barkas:Gerobak sapi.jpg|jmpl|Titihan tradhisional]] Ing jaman nalika Indonésia dereng mardhika, grobag sapi naming dados titihan tradhisional. Ing jaman [[kolonial]], wiwit sistem tanam paksa dipun leksanakaken dipun lajengaken sistem eksploitasi -- sistem liberal (1870-1900) lan sistem etis (1900 – 1942) eksploitasi agraris langkung intensif lan para tani dados nelangsa lan kaliren. Tanam paksa kanggé indigo, kopi, tebu, mbako, lan taneman sadéyan sanèsipun dipun leksanakaken wonten ing wilayah Jawi. Wonten wilayah '''[[vorstenlanden]]''' atau daerah Yogyakarta lan Surakarta, dipun leksanakaken sistem sewa pasitèn kanggé perkebunan swasta ingkang praktèkipun kados sistem tanam paksa. Wonten [[Sleman]] lan [[Bantul, Bantul|Bantul]] wonten kathah [[perkebunan]], utaminipun tebu, saéngga dipun betahaken kathah grobag kanggé ngangkut-ngangkut [[tebu]] saking perkebunan dhateng pabrik. Ing jaman [[Jepang]] njajah Indonésia, grobag-grobag sapi dipun wadahi ing pakempalan kanthi nama [[Kongzo Jepang|kongzo]]. Grobag sapi dipun ginakaken kanggé ngangkut barang-barang saking dhusun dhateng padaleman tiyang-tiyang Jepang. Para bajingan ingkang nyambut damel kanggé tiyang Jepang dipun paringi [[artha]], [[Pangan|tetedhan]], [[Wédang|unjukan]], lan [[rasukan]]. == Rujukan == : [[Barkas:Bullet-blue.png|10x10px]] [https://warisanbudaya.kemdikbud.go.id/ Warisan Budaya Takbenda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230907030523/http://warisanbudaya.kemdikbud.go.id/ |date=2023-09-07 }} : [[Barkas:Bullet-blue.png|10x10px]] {{Cite book|url=https://repositori.kemdikbud.go.id/12378/1/Buku%20Panduan%20Penetapan%20Warisan%20Budaya%20Takbenda%20Indonesia%20Tahun%202014.pdf|title=Buku Panduan Penetapan Warisan Budaya Takbenda Indonesia Tahun 2014|last=Direktorat Warisan dan Diplomasi Budaya|publisher=Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia|year=2014|location=Jakarta}} : [[Barkas:Bullet-blue.png|10x10px]] {{Cite book|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/ba/Katalog_Warisan_Budaya_Takbenda_Indonesia_2018_%28Buku_1%29.pdf|title=Katalog Warisan Budaya Takbenda Indonesia 2018|last=Direktorat Warisan dan Diplomasi Budaya|publisher=Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia|year=2018|location=Jakarta}} : [[Barkas:Bullet-blue.png|10x10px]] {{Cite book|url=https://repositori.kemdikbud.go.id/24348/1/Panduan%20pencatatan%2C%20penetapan%2C%20dan%20pengusulan%20warisan%20budaya%20tak%20benda%20indonesia.pdf|title=Panduan Pencatatan, Penetapan, dan Pengusulan Warisan Budaya Takbenda Indonesia|last=Direktorat Warisan dan Diplomasi Budaya|publisher=Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia|year=2015|location=Jakarta}} : [[Barkas:Bullet-blue.png|10x10px]] {{Cite book|url=https://ich.unesco.org/doc/src/34299-ID.pdf|title=Warisan Budaya Takbenda dan Pembangunan Berkelanjutan|last=Mancacaritadipura|first=Gaura|last2=Wirakartakusumah|first2=Daryl Neng|publisher=Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia|year=2019|location=Jakarta}} == Pranala Njawi == # [https://jadesta.kemenparekraf.go.id/atraksi/naik_gerobak_sapi Naik Gerobak Sapi]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} # [http://digilib.isi.ac.id/3463/2/Bab%20I%20Pendahuluan.pdf Gerobak Sapi] # [http://www.festivalgerobaksapi.com/2015/08/gerobak-sapi-tetap-melaju-duludan-kini.html Gerboak Sapi Tetap Melaju Dulu dan Kini] # [http://kebudayaan.kemdikbud.go.id/ditwdb/gerobak-sapi-yogyakarta/ Gerobak Sapi Yogyakarta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207145133/http://kebudayaan.kemdikbud.go.id/ditwdb/gerobak-sapi-yogyakarta/ |date=2023-02-07 }} # [https://kumparan.com/tugujogja/festival-gerobak-sapi-pelihara-budaya-dan-transportasi-tradisional-1rxOddFvk75 Gerboak Sapi Pelihara Budaya dan Transportasi Tradisional] [[Kategori:Transportasi dharat]] [[Kategori:WikiPusaka]] 47a6mf558mhlakmsuiko7t8ez6qwl9n 0 197870 1748235 1711920 2026-05-04T14:00:02Z ~2026-27122-99 72489 1748235 wikitext text/x-wiki [[Barkas:The Agrarian Affairs and Spatial Planning (Indonesia).svg|120px|jmpl|Lambang Kanayakan Bumiguna lan Rantamlowah/ Badan Pertanahan Nasional]] Pratélan ing ngisor pejabat sing naté mengku kalungguhan Mantri Bumiguna lan Rantamlowah Républik Indonésia. {| border="1" cellpadding="3" cellspacing="0" {{prettytable}} |- style="background-color:#cfc;" !No. !Foto !Jeneng !Kabinet !Wiwit !Nganti !Katrangan |- |align="center" |1 |[[Barkas:Gondokusumo - Sukiman-Suwirjo Cabinet.jpg|100px]] |width=150|Gondokusomo | [[Kabinèt Sukiman-Suwirjo|Sukiman-Suwirjo]] | 20 Novèmber 1951 | 6 Maret 1952 |{{efn|Jeneng '''Mantri Nagara Urusan Bumiguna'''}}{{refn|group=ket.|Meninggal pada saat menjabat}} |- |- style="background:#F9F9F9" |align="center" |2 |[[Barkas:Mohammad Hanafiah, Kami Perkenalkan (1954), p34.jpg|100px]] | width=150|[[Mohammad Hanafi|Mohammad Hanafiah]] | rowspan=2|[[Kabinèt Ali Sastroamidjojo I|Ali Sastroamidjojo I]] | 1 Agustus 1953 | 19 Novèmber 1954 | |- |align="center" |3 |[[Barkas:I. G. Raka Minister Suara Merdeka 18 Nov 1954 p1.jpg|100px]] |width=150|I Gusti Gde Rake | 19 Novèmber 1954 | 12 Agustus 1955 | |- style="background:#F9F9F9" |align="center" |4 |[[Barkas:Gunawan - Burhanuddin Harahap Cabinet Mimbar Penerangan August 1955 p640.jpg|100px]] |width=150| Gunawan | [[Kabinèt Burhanuddin Harahap|Burhanuddin Harahap]] | 12 Agustus 1955 | 3 Maret 1956 |{{efn|Nganti jeneng dadi '''Mantri Bumiguna'''}} |- style="background:#F9F9F9" |align="center" |5 | [[Barkas:A. A. Suhardi (without watermark).jpg|100px]] |[[Agustinus Suhardi]] | [[Kabinèt Ali Sastroamidjojo II|Ali Sastroamidjojo II]] | 24 Maret 1956 | 14 April 1957 | |- style="background:#F9F9F9" |align="center" |6 | [[Barkas:Achmad Sunaryo, Departemen Dalam Negeri dari Masa ke Masa, p99.jpg|100px]] | [[Sudarso|R. Sunarjo]] | [[Kabinèt Karya|Karya]] | 9 April 1957 | 5 Juli 1959 | |- style="background:#F9F9F9" |align="center" rowspan=3|7 |rowspan=3|[[Barkas:Sadjarwo, Kami Perkenalkan (1954), p26.jpg|100px]] |rowspan=3|[[Sadjarwo Djarwonagoro]] | [[Kabinèt Kerja I|Kerja I]] | 10 Juli 1959 | 18 Fèbruari 1960 | |- | [[Kabinèt Kerja II|Kerja II]] | 18 Fèbruari 1960 | 6 Maret 1962 | |- | [[Kabinèt Kerja III|Kerja III]] | 6 Maret 1962 | 13 Novèmber 1963 |{{efn|Nganti jeneng dadi '''Mantri Tanawidya lan Bumiguna'''}} |- style="background:#F9F9F9" |align="center" rowspan=3|8 |rowspan=3| [[File:Rudolf Hermanses.jpg|100px]] |rowspan=3| [[Rudolf Hermanses]] | [[Kabinèt Kerja IV|Kerja IV]] | 3 Juni 1964 | 27 Agustus 1964 |{{efn|Nganti jeneng dadi '''Mantri Agraria'''}} |- | [[Kabinèt Dwikora I|Dwikora I]] | 27 Agustus 1964 | 28 Maret 1966 | |- style="background:#F9F9F9" | [[Kabinèt Dwikora II|Dwikora II]] | 28 Maret 1966 | 25 Juli 1966 | |- style="background:#F9F9F9" |- |- |align="center" |9 |[[Barkas:Kepala BPN Soni Harsono.jpg|100px]] | [[Soni Harsono]] | [[Kabinèt Pangyasa VI|Pangyasa VI]] | 17 Maret 1993 | 14 Maret 1998 |{{efn|Nganti jeneng dadi '''Mantri Nagara Bumiguna/ Kepala Badan Pertanahan Nasional'''}} |- style="background:#F9F9F9" |align="center" |10 | [[Barkas:AryMardjono.jpg|100px]] | [[Ary Mardjono]] | [[Kabinèt Pangyasa VII|Pangyasa VII]] | 14 Maret 1998 | 21 Mèi 1998 | |- |align="center" |11 | [[Barkas:Hasan Basri Durin, Kepala BPN.jpg|100px]] |[[Hasan Basri Durin]] | [[Kabinèt Reformasi Pangyasa|Reformasi Pangyasa]] | 23 Mèi 1998 | 20 Oktober 1999 | |- |- style="background:#F9F9F9" |align="center" |12 | [[Barkas:Kabinet Kerja Ferry Musyidan Baldan.jpg|100px]] | [[Ferry Mursyidan Baldan]] |rowspan=2| [[Kabinèt Kerja (2014–2019)|Kerja]] | 27 Oktober 2014 || 27 Juli 2016 |{{refn|group=ket.|Jabatan diadakan kembali}}{{efn|Nganti jeneng dadi '''Mantri Bumiguna lan Rantamlowah''' / '''Kepala Badan Pertanahan Nasional'''}} |- style="background:#F9F9F9" |align="center" rowspan=2|13 | rowspan=2|[[Barkas:KIM Sofyan Djalil.jpg|100px]] | rowspan=2|[[Sofyan Djalil]] | 27 Juli 2016 | 20 Oktober 2019 | |- | rowspan=3|[[Kabinèt Indonésia Munggah|Indonésia Munggah]] | 23 Oktober 2019 | 15 Juni 2022 | |- style="background:#F9F9F9" |align="center"|14 |[[File:KIM Hadi Tjahjanto, Menteri ATR.jpg|100px]] |[[Hadi Tjahjanto]] | 15 Juni 2022 | 21 Fèbruari 2024 | |- |align="center"|15 |[[Barkas:KIM Agus Harimurti Yudhoyono (white background).png|100px]] |[[Agus Harimurti Yudhoyono]] |<center>21 Fèbruari 2024 |<center>20 Oktober 2024 | |- |align="center"|16 |[[Barkas:Nusron Wahid, Menteri Agraria dan Tata Ruang (2024) (cropped).png|100px]] |[[Nusron Wahid]] |[[Kabinèt Abang Putih|Abang Putih]] |<center>21 Oktober 2024 |<center>''Petahana'' | |} ;Jeneng jabatan {{notelist}} ;Katrangan {{reflist|group="ket."}} == Uga delengen == * [[Pratélan Kabinet Indonésia]] * [[Kanayakan Bumiguna lan Rantamlowah Indonésia]] {{Mantri Indonésia}} [[Kategori:Pratélan mantri Indonésia|Bumiguna lan Rantamlowah]] 1ntj7jm23fwopp4c91fac0igopvyvva 0 199116 1748331 1736314 2026-05-05T07:19:16Z Vacakoqo 72486 1748331 wikitext text/x-wiki {{multiscript|Rovereta|ꦫꦺꦴꦮ꦳ꦺꦫꦺꦠ}} {{unreferenced}} '''Rovereta''' iku sawijining [[Dhaptar curazie ing San Marino|curazia]] ing sisih lor [[San Marino]], sing kalebu ing [[Castelli of San Marino|castello]] saka [[Serravalle (San Marino)|Serravalle]]. Jenengé, ing [[basa Italia|Basa Italia]], nuduhake kayu saka "[[Quercus petraea|Sessile Oaks]]". Iki minangka pemukiman paling lor-wétan ing San Marino. == Referensi == {{reflist}} {{coord|43.987500|N|12.511278|E|source:wikidata}} crjon45clgbmzq1e6cwkylw94jz5zwm 0 199514 1748327 1744124 2026-05-05T06:30:44Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1748327 wikitext text/x-wiki '''Jeneng-jeneng panggonan in Jawa Kulon''' umumé asalé saka basa [[Basa Sundha|Sundha]], [[Basa Sangsekerta|Sangskerta]], [[Basa Jawa Kuna|Jawa Kuna]], lan [[Basa Sundha Kuna|Sundha Kuna]].{{sfn|Bachtiar|2025|p=}} Jeneng-jeneng saka [[basa Walanda]] uga isih ditemokaké ing pirang-pirang panggonan, utamané ing panggonan sing isih ono bangunan fisik saka jaman kolonial Walanda. Jeneng panggonan ing Jawa Kulon umumé nggabungaké bab-bab sing kerep dipethuki in panggonan iku, misalé bab-bab sing ana hubungané déning banyu, kahanan ing permukaan bumi, tanduran, kéwan, démografi masyarakat, budaya, lan sejarah panggonan iku.{{sfn|Bachtiar|2025|p=61-64}} == Etimologi == === Jeneng-jeneng saka basa Sundha === Minangka basa sing dituturaké déning [[Wong Sundha]], étnis mayoritas ing Jawa Kulon, basa Sundha dadi asal-usulé akéh panggonan ing Jawa Kulon. Jeneng-jeneng sing migunakaké basa Sundha umumé saka bab-bab sing iso ditemukaké ing panggonan iku, misalé tanduran utawa bentang alam.{{sfn|Bachtiar|2025|p=10}} Jeneng-jeneng sing umum digunakaké ana ing tabél ngisor: {| class="wikitable sortable" ! Istilah Sundha ! Tegesé ing basa Jawa !Déskripsi !Conto !Réferensi |- |''babakan-'' |pemukiman anyar |Wilayah pemukiman, dibarengi jeneng geografis panggonan utawa asal wargané. |Babakanirigasi, [[Babakansurabaya, Kiaracondong, Bandung|Babakansurabaya]] |{{sfn|Bachtiar|2025|p=8}} |- |''balong-'' |rawa sing didadekné kolam amba |— |[[Balonggede, Regol, Bandung|Balonggede]] |{{sfn|Bachtiar|2025|p=8}} |- |''bantar-'' |jeram |Bagéan kali sing cethék lan ana watu-watuné saéngga aliran banyuné deres |Bantargebang, Bantarkalong |{{sfn|Bachtiar|2025|p=24}} |- |''cadas-'' |— |Lemah sing atos amarga letusan gunung api purba, biasané garing |Cadasngampar, Cadaspanjangm Cadasgantung |{{sfn|Bachtiar|2025|p=23}} |- |''ci-'' |saka ''cai'' sing artiné banyu |Jeneng panggonan utawa kali, dibarengi jeneng tanduran, sejarah, kahanan ing permukaan bumi, utawa bab-bab liyané sing ana ing panggonan iku. |[[Cianjur]], [[Cirebon]], [[Ci Kapundung]] |<ref>{{Cite news|last=|date=2022-07-15|title=Ini Asal Muasal Nama Daerah di Bandung yang Berawalan ‘Ci’|url=https://www.bandung.go.id/news/read/6708/ini-asal-muasal-nama-daerah-di-bandung-yang-berawalan-ci|work=Humas Kota Bandung|newspaper=Humas Kota Bandung|language=id|access-date=2025-12-30|archive-date=2024-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20240805231742/https://www.bandung.go.id/news/read/6708/ini-asal-muasal-nama-daerah-di-bandung-yang-berawalan-ci|url-status=dead}}</ref>{{sfn|Bachtiar|2025|p=20}} |- |''kebon-'' |kebon |Kebon gawé nandur tanduran, biasané mung ana siji jenis tanduran. |[[Kebonjati, Cikole, Sukabumi|Kebonjati]], Kebonkawung, [[Kebonpisang, Sumur Bandung, Bandung|Kebonpisang]], [[Kebonwaru, Batununggal, Bandung|Kebonwaru]] |{{sfn|Bachtiar|2025|p=9}} |- |''lebak-'' |lembah sing ora amba banget |— |[[Lebakgede, Coblong, Bandung|Lebakgede]], [[Lebakmuncang, Ciwidey, Bandung|Lebakmuncang]] |<ref>{{Cite web|date=2025-05-24|title=Tanah, Bahasa, dan Cara Pandang|url=https://www.hiti.or.id/tanah-bahasa-dan-cara-pandang/|website=Himpunan Ilmu Tanah Indonesia|access-date=2025-12-30}}</ref> |- |''legok-'' |cékungan |Panggonan ing wilayah sing luwih jeru saka wilayah ing sekitaré. |Legokbadak, Legokpicung |{{sfn|Bachtiar|2025|p=18}} |- |''leuwi-'' |lubuk |Bagéan kali sing paling jeru |Leuwiliang, Leuwipanjang |{{sfn|Bachtiar|2025|p=20}}<ref>{{Cite web|title=Atraksi Leuwi Lawang|url=https://jadesta.kemenparekraf.go.id/atraksi/leuwi_lawang|website=jadesta.kemenparekraf.go.id|access-date=2025-12-31}}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |''parung-'' |jeram |Bagéan kali sing cethék lan ana watu-watuné saéngga aliran banyuné deres |Parungserab |{{sfn|Bachtiar|2025|p=24}} |- |''pasir-'' |bukit |Bukit utawa punthuk, dibarengi jeneng tanduran sing akéh dipethuki ing wilayah iku. |[[Pasirhuni, Cianjur|Pasirhuni]], [[Pasirjambu, Bandung|Pasirjambu]], [[Pasirjati, Ujungberung, Bandung|Pasirjati]], Pasirjeungjing, Pasirkadu, [[Pasirkaliki, Cicendo, Bandung|Pasirkaliki]], Pasirsereh |{{sfn|Bachtiar|2025|p=9}} |- |''ranca-'' |rawa |Lahan sing keisi karo banyu, ana tanduran utawa kéwan sing akéh dipethuki ing panggonan iku. |Rancabango, Rancabungur, Rancacangkuang, Rancaekek, Rancameong |{{sfn|Bachtiar|2025|p=8}}{{sfn|Bachtiar|2025|p=19-20}} |- |''seke-'' |sumber banyu |Panggonan sing ono sumber banyuné, dibarengi karo jeneng tanduran sing ana ing kana. |[[Sekeloa, Coblong, Bandung|Sekeloa]], [[Sekejati, Buahbatu, Bandung|Sekejati]] |{{sfn|Bachtiar|2025|p=19}} |- |''situ-'' |tlaga |— |Situbolang, Situgunting |{{sfn|Bachtiar|2025|p=19}} |- |''suka-'' |éndah, nyenengaké ati |Jeneng panggonan sing dianggep nduwéni kahanan alam sing apik utawa éndah |[[Kota Sukabumi|Sukabumi]], [[Sukagalih, Sukajadi, Bandung|Sukagalih]], Sukamanah, Sukasenang, [[Sukaratu, Tasikmalaya|Sukaratu]] | |- |''tagog-'' |gubuk cilik |— |Tagogapu |{{sfn|Bachtiar|2025|p=40}} |} === Jeneng-jeneng saka basa Sangsekerta === Pitutur basa Sangsekerta ing Tatar Sunda dibuktikaké saka [[Prasasti Ciaruteun]]. Prasasti kui nggunakaké basa Sangsekerta sing nganggo [[aksara Pallawa]] ing taun 450 maséhi.<ref>{{Cite book|last=Sumarlina|first=Elis Suryani Nani|date=2009|url=https://www.google.co.id/books/edition/Mengungkap_kearifan_lokal_budaya_Sunda_y/E90MAQAAMAAJ|title=Mengungkap kearifan lokal budaya Sunda yang tercermin dalam naskah dan prasasti|pages=226|language=id|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Prasasti Ciaruteun » Budaya Indonesia|url=https://budaya-indonesia.org/Prasasti-Ciaruteun-1|website=budaya-indonesia.org|access-date=2025-12-31}}</ref> Mulané, basa Sangsekerta uga digunakaké kanggo ngewénéhi jeneng-jeneng panggonan ing Jawa Kulon. Conto-conto jeneng panggonan saka basa Sangsekerta disebutké ing ngisor:{{sfn|Bachtiar|2025|p=44-45}} {| class="wikitable sortable" ! Istilah Sangsekerta ! Tegesé ing basa Jawa !Conto !Réferénsi |- |''agra-'' |pucuk |[[Agrabinta, Cianjur|Agrabinta]] |{{sfn|Bachtiar|2025|p=44-45}} |- |''campaka'' |kembang [[cempaka wangi]] |[[Campaka, Cianjur|Campaka]], [[Campakamulya, Cianjur|Campakamulya]] |{{sfn|Bachtiar|2025|p=44-45}} |- |''kuta-'' |tembok, béténg, kutha |[[Kutawaringin, Bandung|Kutawaringin]] |{{sfn|Bachtiar|2025|p=44-45}}{{sfn|Bachtiar|2025|p=246}} |- |''windu'' |titik, siklus wéktu |[[Gunung Windu]] |{{sfn|Bachtiar|2025|p=45}} |} === Jeneng-jeneng saka basa Jawa Kuna === [[Basa Jawa Kuna]] lan [[aksara Kawi]] digunakaké ing Tatar Sunda sekitar taun 1030 maséhi. Iki iso dibuktiaké déning anané naskah-naskah sing nganggo aksara Kawi, contoné [[Kakawin Arjunawiwāha|Arjunawiwaha]], Dharma Patanjala, [[Sanghyang Hayu|Sang Hyang Hayu]], [[Kuñjarakarna|Kunjarakarna]], lan Bhima Swarga.{{sfn|Bachtiar|2025|p=45}} Mulané, ana panggonan-panggonan sing migunakaké jeneng saka basa Jawa Kuna, contoné disebutké ing ngisor:{{sfn|Bachtiar|2025|p=45-46}} {| class="wikitable sortable" ! Istilah Jawa Kuna !Conto |- |''arak'' |Parakan, Parakanmuncang, Parakansalak |- |''guruh'' |[[Gumuruh, Batununggal, Bandung|Gumuruh]] |- |''hayu'' |[[Margahayu, Bandung|Margahayu]] |- |''jadi'' |[[Sarijadi, Sukasari, Bandung|Sarijadi]], [[Sukajadi, Bandung|Sukajadi]] |- |''ranjang'' |[[Ciranjang, Cianjur|Ciranjang]] |- |''kampek'' |[[Cikampek, Karawang|Cikampek]] |} === Jeneng-jeneng saka basa Sundha Kuna === Basa sing digunakaké ing Tatar Sunda berkembang dadi [[basa Sundha Kuna]]. Basa iki digunakaké sekitar 688 taun sakwisé basa Jawa kuna. Conto-conto jeneng saka Sundha Kuna ana ing ngisor:{{sfn|Bachtiar|2025|p=46}} {| class="wikitable sortable" ! Istilah Sundha Kuna !Conto |- |''ancol'' |[[Ancol, Regol, Bandung|Ancol]] |- |''domas'' |[[Kawah Domas, Gunung Tangkuban Parahu|Kawah Domas]] |- |''heuleut'' |[[Sanghyang Heuleut]] |- |''jompong'' |Curug Jompong |- |''karas'' |[[Batukaras, Cijulang, Pangandaran|Batukaras]] |- |''mandala'' |[[Rajamandala Kulon, Cipatat, Bandung Barat|Rajamandala]] |- |''pinang'' |[[Cipinang, Cimaung, Bandung|Cipinang]] |} === Jeneng-jeneng saka basa Walanda === Pendhudhukan Walanda ing Indonesia, khususé ing Jawa Kulon, ninggalaku jeneng-jeneng nganggo basa Walanda sing isih ana nganti saiki. Salah sawijining panggonan sing dimaksud yaiku [[Isola, Sukasari, Bandung|Kelurahan Isola]] ing [[Sukasari, Bandung]], asale saka jeneng [[vila]] sing biyén diduwéni déning Dominique Willem Berretty, ing nduwéni Kantor Berita [[Aneta (kantor berita)|Algemeen Nieuws en Telegraaf Agentschap]] (ANETA).{{sfn|Bachtiar|2025|p=41-42}} == Jeneng-jeneng panggonan sing salah dimangerténi == Ana loro jeneng geografis sing kayané ndué teges [[Bledhèg|bledhég]] ing Jawa Kulon, yaiku [[Cipetir, Kadudampit, Sukabumi|Cipetir]] lan [[Gunung Guntur]]. Nanging, Bachtiar (2025) ing bukune ''Asal-usul Nama Tempat di Jawa Barat'' nganggap jeneng loro panggonan iku asale saka basa Sundha, mulané ora ana hubungané karo bledhég. ''Petir'' ing ''Cipetir'' asalé saka jeneng tanduran ''[[Parkia]] intermedia'' Hassk., tanduran kaya [[Pete|peté]] sing dhuwuré 10—20 méter. Jeneng ''guntur'' ing ''Gunung Guntur'' tegese banjir lendhut utawa [[lahar]] sakwisé gunung mbledhos ing basa Sundha lan Jawa Kuna.{{sfn|Bachtiar|2025|p=26-28}} Jeneng panggonan ing Jawa Kulon uga asring diowahi utawa salah dimangerténi dadi barang sing ora sopan. Contoné, ana kampung lan tanjakan ing [[Sukamukti, Pataruman, Banjar]] sing asring diarani ''Tepungkanjut'', ''tepung'' tegesé ketemu lan ''kanjut'' artiné jeneng liya kanggo alat kelamin wong lanang.<ref>{{Cite web|last=|first=|title=Kengerian Tanjakan Tepung Kanjut di Kota Banjar|url=https://www.detik.com/jabar/berita/d-7978763/kengerian-tanjakan-tepung-kanjut-di-kota-banjar|website=detikjabar|language=id-ID|access-date=2025-12-31|archive-date=2025-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20251204212221/https://www.detik.com/jabar/berita/d-7978763/kengerian-tanjakan-tepung-kanjut-di-kota-banjar|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Budiana|first=Oris Riswan|title=Di Banjar Ada Tanjakan Tepung Kanjut, Ini Asal-usul Namanya|url=https://www.detik.com/jabar/berita/d-7976170/di-banjar-ada-tanjakan-tepung-kanjut-ini-asal-usul-namanya|website=detikjabar|language=id-ID|access-date=2025-12-31|archive-date=2025-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102101/https://www.detik.com/jabar/berita/d-7976170/di-banjar-ada-tanjakan-tepung-kanjut-ini-asal-usul-namanya|url-status=dead}}</ref> Nanging, jeneng saktemené panggonané yaiku Tembongkanjut, asalé saka basa Sundha ''tembong'' sing tegesé katon lan ''kanjut'' sing artiné sak cilik. Bachtiar (2025) ménéhi kemungkinan liyo yén jeneng saktemené panggonan ikut asalé saka tanduran Tumbungkanjut utawa Kaliage (''Plectronia horrida'').{{sfn|Bachtiar|2025|p=32-33}} == Pengaruh ing geologi == RP Koesoemadinata liwat T. Bachtiar (2025) ngelompokaké formasi watu menyang kategori [[litostratigrafi]] ing [[geologi]]. Jeneng satuan satuan statigrafi ing Indonesia didasaraké saka Stratigrafi Indonesia sing diterbitaké déning Ikatan Ahli Geologi Indonesia (IAGI) ing taun 1996. Migunakaké dasar iku, formasi watu ing Jawa Kulon dijenengi manut jeneng geografisé, contoné jeneng kali, kampung, lan desa. Conto formasi sing migunakaké jeneng geografi, yaiku Formasi Citarum, Formasi Saguling, lan Formasi Rajamandala.{{sfn|Bachtiar|2025|p=14-15}} Sakliyané formasi watu, [[Patahan (geologi)|patahan]], [[sinklin]], lan antiklin uga migunakaké jeneng geografis. Patahan-patahan sing migunakaké jeneng geografis, contoné [[Sesar Cimandiri|Patahan Cimandiri]], [[Sesar Citarik|Patahan Citarik]], [[Sesar Garsela]] (Garut Selatan), lan [[Patahan Lembang]]. Sinklin, antiklin, lan cékungan sing dijenengi manut jeneng geografis, contoné Antiklin Cibodas, Sinklin Babakanjawa, lan Cekungan Citanduy.{{sfn|Bachtiar|2025|p=15-16}} == Réferénsi == === Cathetan suku === {{reflist|2}} === Bibliografi === {{refbegin}} *{{Cite book|ref={{sfnRef|Bachtiar|2025}}|last=Bachtiar|first=T.|year=2025|title=Toponimi: Asal-usul Nama Tempat di Jawa Barat|publication-place=Bandung|publisher=Pustaka Jaya|isbn=978-623-221-979-3}} {{refend}} [[Kategori:Toponimi Indonesia]] [[Kategori:Geografi Jawa Kulon]] [[Kategori:Budaya Jawa Kulon]] [[Kategori:Basa Sundha]] q92vcspyzendjaq0mr43emyuvw289hs 0 200261 1748326 1748222 2026-05-05T06:30:39Z Meursault2004 3 /* Pranala njaba */ 1748326 wikitext text/x-wiki [[File:Janet Montgomery (16434591754) (cropped).jpg|thumb|Janet Montgomery (2015)]] '''Janet Montgomery''' (lair 29 Oktober 1985) iku aktris film lan TV Inggris. Dhèwèké kapisan olèh kawigatèn nalika maragakaké Ames ing mangsa kapindho sérial télévisi Human Target (2010–11), lan uga nalika main ing film ''The Hills Run Red'', sing langsung kababar ing DVD. Saka taun 2018 nganti 2023, Montgomery maragakaké Lauren Bloom ing sérial TV Amérika ''New Amsterdam''. Dhèwèké uga tau maragakaké [[Freda Dudley Ward]] ing sérial ''Downton Abbey.'' == Pranala njaba == {{commons category}} * {{IMDb name}} {{DEFAULTSORT:Montgomery, Janet}} [[Kategori:Lair 1985]] [[Kategori:Wong urip]] [[Kategori:Paraga Downton Abbey]] lfb9hsgmmj8ue52dxgnrlf1jvfjkxsx 0 200262 1748332 1748227 2026-05-05T07:27:03Z Vacakoqo 72486 for creations 1748332 wikitext text/x-wiki {{multiscript|Kecelakaan sepur Bekasi 2026|ꦑꦺꦕꦺꦭꦏꦲꦤ꧀ꦱꦺꦥꦸꦂꦨꦺꦏꦱꦶ꧇꧒꧐꧒꧖꧇}} [[File:2026_Bekasi_train_collision_Basarnas_and_Polri.jpg|right|285px]] Tanggal 27 April 2026, rong sepur tabrakan ing stasiun sepur Bekasi Timur ing kutha [[Kutha Bekasi|Bekasi]], [[Jawa Kulon]], [[Indhonésia]]. Argo Bromo Anggrek, ekspres jarak jauh Gambir-Surabaya Pasarturi minangka layanan KA 4, lan Cikarang Loop Line Commuterline lokal ing Kampung Bandan-Cikarang minangka layanan PLB 5568A.<ref name="Antara News">{{Cite news |author=<!-- not stated --> |date=27 April 2026 |title=Deadly train crash in Bekasi injures dozens, triggers major evacuation |url=https://en.antaranews.com/news/413865/deadly-train-crash-in-bekasi-injures-dozens-triggers-major-evacuation |work=[[Antara (news agency)|Antara News]] |language=en |access-date=27 April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |author=<!-- not stated --> |title=Breaking: Train Collision in Greater Jakarta Leaves Passengers Injured, Rescue Efforts Ongoing |url=https://jakartaglobe.id/news/breaking-train-collision-in-greater-jakarta-leaves-passengers-injured-rescue-efforts-ongoing |work=[[Jakarta Globe]] |language=en |access-date=27 April 2026 }}</ref><ref>{{cite news |title=Trains collide near Indonesia's capital, killing at least 3 people |url=https://apnews.com/article/indonesia-train-crash-collision-jakarta-bekasi-01a34fb0c86c8f5b1ad4f1f7a9b1675b |access-date=27 April 2026 |work=[[Associated Press]] |date=27 April 2026 |language=en }}</ref><ref>{{cite news |title=At least four killed in train collision on outskirts of Indonesian capital |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/trains-collide-outskirts-indonesian-capital-local-media-reports-2026-04-27/ |access-date=27 April 2026 |work=[[Reuters]] |date=27 April 2026 }}</ref> ==Réferènsi== {{reflist}} {{Stub}} [[Kategori:Kecelakaan sepur]] [[Kategori:2026]] [[Kategori:2026 ing Indhonésia]] qx8iw2934gjsg83q2b8ewdcpu4rtce1 10 200263 1748234 2026-05-04T13:38:41Z Vacakoqo 72486 Cithakan guyonan 1748234 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; border:solid #008000 2px; margin: 1px;"> {| cellspacing="0" style="width: 238px; background: #FFB6C1;" | style="width: 45px; height: 45px; background: #FFB6C1; text-align: center; font-size: {{{5|{{{id-s|14}}}}}}pt; color: {{{id-fc|black}}};" | '''[[File:Auge.gif|50px]]''' | style="font-size: {{{info-s|8}}}pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em; color: {{{info-fc|#008000}}};" | <center><big>'''BIG BЯOTHEЯ IS ШДTCHIИG УOЦ!'''</big></center> |}</div> pg6g12zynz6c699xu16bbh3nbiclhhz 2 200264 1748260 2026-05-05T02:36:08Z Shridananjaya 72499 pitêpāngān 1748260 wikitext text/x-wiki Têpāngākên nåmå kula sukåcå māngku wānitå limå ing ndhuwur mejå, kulå kuliyāh wontên ing nêgårå cèdhi jo6p45wskmh3xe9lbvm2vdgbup3cxzb 1748261 1748260 2026-05-05T02:40:14Z Shridananjaya 72499 1748261 wikitext text/x-wiki Têpāngākên nåmå kula sukåcå māngku wānitå limå ing ndhuwur mejå, kulå kuliyāh wontên ing nêgårå cèdhi [[Kategori:Wong Jawa]] kbti5qoleb1nn2vnyomo5hckltutxmk 1748263 1748261 2026-05-05T02:41:05Z Shridananjaya 72499 1748263 wikitext text/x-wiki Têpāngākên nåmå kula sukåcå māngku wānitå limå ing ndhuwur mejå, kulå kuliyāh wontên ing nêgårå cèdhi [[Kategori:Wong Jawa]] {{User jv}} 2cpjgj9pv1t80iyk368inht3dtivfsm 2 200265 1748262 2026-05-05T02:40:17Z Joykowi777 72365 Kaca anyar: Sugêng Rahayu Kula namung satunggaling tiyang alit ingkang lumampah ngambahing margi gêsang, tanpa asma tanpa pratanda. Kula rawuh botên nggawa kamulyan, namung nggawa pangajêng-ajêng saha panggalih ingkang rêsik. Mugi pinanggih mênika dados wiwitaning sêsrawungan ingkang bêcik, kêbak tata krama, lan sagêd nuwuhakên pangêrtèn antawisipun sêsami. Mênawi kêrsa, sêbut kémawon kula “lêlana tanpa nama”, amargi kadhangkala ingkang tanpa nama punika langkung b... 1748262 wikitext text/x-wiki Sugêng Rahayu Kula namung satunggaling tiyang alit ingkang lumampah ngambahing margi gêsang, tanpa asma tanpa pratanda. Kula rawuh botên nggawa kamulyan, namung nggawa pangajêng-ajêng saha panggalih ingkang rêsik. Mugi pinanggih mênika dados wiwitaning sêsrawungan ingkang bêcik, kêbak tata krama, lan sagêd nuwuhakên pangêrtèn antawisipun sêsami. Mênawi kêrsa, sêbut kémawon kula “lêlana tanpa nama”, amargi kadhangkala ingkang tanpa nama punika langkung bébas ngaturakên rasa lan carita. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> 9dnjklvyzal05o4jnymwk61sogiljwx 1748264 1748262 2026-05-05T02:41:12Z Joykowi777 72365 1748264 wikitext text/x-wiki Sugêng Rahayu Kula namung satunggaling tiyang alit ingkang lumampah ngambahing margi gêsang, tanpa asma tanpa pratanda. Kula rawuh botên nggawa kamulyan, namung nggawa pangajêng-ajêng saha panggalih ingkang rêsik. Mugi pinanggih mênika dados wiwitaning sêsrawungan ingkang bêcik, kêbak tata krama, lan sagêd nuwuhakên pangêrtèn antawisipun sêsami. Mênawi kêrsa, sêbut kémawon kula “lêlana tanpa nama”, amargi kadhangkala ingkang tanpa nama punika langkung bébas ngaturakên rasa lan carita. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> kqy5eadlwn08s066oomntnwtir2dqxy 1748266 1748264 2026-05-05T02:43:15Z Joykowi777 72365 1748266 wikitext text/x-wiki Sugêng Rahayu Kula namung satunggaling tiyang alit ingkang lumampah ngambahing margi gêsang, tanpa asma tanpa pratanda. Kula rawuh botên nggawa kamulyan, namung nggawa pangajêng-ajêng saha panggalih ingkang rêsik. Mugi pinanggih mênika dados wiwitaning sêsrawungan ingkang bêcik, kêbak tata krama, lan sagêd nuwuhakên pangêrtèn antawisipun sêsami. Mênawi kêrsa, sêbut kémawon kula “lêlana tanpa nama”, amargi kadhangkala ingkang tanpa nama punika langkung bébas ngaturakên rasa lan carita. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] p7xbvw8mdia60ptqqvbsw4l1dc7tfb8 2 200266 1748265 2026-05-05T02:43:04Z Jambul12 72364 perkenalan 1748265 wikitext text/x-wiki assalamu'alaikum aku jambul, asalku Indonesia kutho paling tengah. aku dikenal konco-koncoku karo sebutan Sang Penakluk Naga Suci MJ2 4jgwn3b7ntn9xbkbefdsv5fqfckukop 1748267 1748265 2026-05-05T02:43:30Z Jambul12 72364 1748267 wikitext text/x-wiki assalamu'alaikum aku jambul, asalku Indonesia kutho paling tengah. aku dikenal konco-koncoku karo sebutan Sang Penakluk Naga Suci MJ2 [[Kategori:Wong Jawa]] 2awnygmybiieeyv4vax7f9rccsxmj27 1748269 1748267 2026-05-05T02:44:12Z Jambul12 72364 1748269 wikitext text/x-wiki assalamu'alaikum aku jambul, asalku Indonesia kutho paling tengah. aku dikenal konca-koncaku karo sebutan Sang Penakluk Naga Suci MJ2 [[Kategori:Wong Jawa]] b5x7eu14n1vzipqlopx0smu4b2q0k37 1748275 1748269 2026-05-05T02:44:46Z Jambul12 72364 1748275 wikitext text/x-wiki assalamu'alaikum aku jambul, asalku Indonesia kutho paling tengah. aku dikenal konca-koncaku karo sebutan Sang Penakluk Naga Suci [[Kategori:Wong Jawa]] {{User jv}} 9lkogl7q3t04mkwvq7u6ap3to1x68sy 1748276 1748275 2026-05-05T02:45:52Z Jambul12 72364 1748276 wikitext text/x-wiki assalamu'alaikum aku jambul, asalku Indonesia kutho paling tengah. aku dikenal kanca-kancaku karo sebutan Sang Penakluk Naga Suci [[Kategori:Wong Jawa]] {{User jv}} q8dipe26d1is0yffp0prslb0gu978jp 1748279 1748276 2026-05-05T02:46:53Z Jambul12 72364 1748279 wikitext text/x-wiki assalamu'alaikum aku jambul, asalku Indonesia kutho paling tengah. aku dikenal kanca-kancaku karo sebutan Sang Penakluk Naga Suci [[Kategori:Wong Jawa]] {{User jv}} hsc3fk63e22zhwmrjlkl9yejn60tzl8 1748282 1748279 2026-05-05T02:47:15Z Jambul12 72364 1748282 wikitext text/x-wiki assalamu'alaikum aku jambul, asalku Indonesia kutho paling tengah. aku dikenal kanca-kancaku karo sebutan Sang Penakluk Naga Suci [[Kategori:Wong Jawa]] {{User jv}} kgg3fgravxmtnjl43khi2e8znwwz3pl 1748284 1748282 2026-05-05T02:47:28Z Jambul12 72364 1748284 wikitext text/x-wiki assalamu'alaikum aku jambul, asalku Indonesia kutho paling tengah. aku dikenal kanca-kancaku karo sebutan Sang Penakluk Naga Suci [[Kategori:Wong Jawa]] {{User jv}} 827cgpyj08t5092kcow0mzlkye2lcsc 1748288 1748284 2026-05-05T02:49:01Z Jambul12 72364 1748288 wikitext text/x-wiki assalamu'alaikum aku jambul, asalku Indonesia kutho paling tengah. aku dikenal kanca-kancaku karo sebutan Sang Penakluk Naga Suci {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] og3uyhcyfwyf6n77qzzzcwpc5ymp8at 2 200267 1748268 2026-05-05T02:44:08Z Ucrit27 72363 dailyucrit27 1748268 wikitext text/x-wiki halo kanca kanca, aku ucrit, aku seneng banget karo kembang, omahku cedak ono ing alas lan aku seneng banget karo lingkungan mengkene. aku senemg warna abang, seneng mangan wangsing lan tempura, uga seneng ngombe wedhang kopi. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> leu674hyh36qc1s4gtdirki8ib2o07a 1748277 1748268 2026-05-05T02:45:58Z Titah Sawantah 36198 1748277 wikitext text/x-wiki halo kanca kanca, aku ucrit, aku seneng banget karo kembang, omahku cedak ono ing alas lan aku seneng banget karo lingkungan mengkene. aku senemg warna abang, seneng mangan wangsing lan tempura, uga seneng ngombe wedhang kopi. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] g12aejorrz7lz904ws38ij65ztvfifn 2 200268 1748270 2026-05-05T02:44:12Z Dudulkucingku 72386 Dudul’dumps 1748270 wikitext text/x-wiki Halo kanca-kanca jênêngku dudul, aku urip ning korèa lan aku sêkolah ana ning oxford university kaliwungu. Umurku 120 taun lan nduwèni gêgayuhan dadi Présidên, aku sênêng bangêt karo gêprék wangsing. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki>{{User jv}} hxo9834wq3sipas1zax1fh87ziso6c2 1748274 1748270 2026-05-05T02:44:45Z Titah Sawantah 36198 1748274 wikitext text/x-wiki Halo kanca-kanca jênêngku dudul, aku urip ning korèa lan aku sêkolah ana ning oxford university kaliwungu. Umurku 120 taun lan nduwèni gêgayuhan dadi Présidên, aku sênêng bangêt karo gêprék wangsing. {{User jv}} 0qraydv7oi0j166uf6bst7mhvri11cq 2 200269 1748271 2026-05-05T02:44:31Z Rara Nirwala 72367 Sugêng kabéh Têpangakên nama kula Rara Nirwala, sakmênika kula sawêg sekolah ing tanah Jawa. Maturnuwun. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 1748271 wikitext text/x-wiki Sugêng kabéh Têpangakên nama kula Rara Nirwala, sakmênika kula sawêg sekolah ing tanah Jawa. Maturnuwun. <nowiki>{{User jv}}</nowiki> <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> kyetpcoo3lrtlxnvqqpnoelef64k5ck 1748286 1748271 2026-05-05T02:47:51Z Rara Nirwala 72367 Sugêng kabéh Têpangakên nama kula Rara Nirwala, sakmênika kula sawêg sekolah ing tanah Jawa. Tanah Jawa mênika kathah adat, tradisi lan suku. Maturnuwun. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 1748286 wikitext text/x-wiki Sugêng kabéh Têpangakên nama kula Rara Nirwala, sakmênika kula sawêg sekolah ing tanah Jawa. Tanah Jawa mênika kathah adat, tradisi lan suku. Maturnuwun. <nowiki>{{User jv}}</nowiki> <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> eud8ezrgpqulo6m7ny2f5wfqkhxilti 1748289 1748286 2026-05-05T02:49:06Z Titah Sawantah 36198 1748289 wikitext text/x-wiki Sugêng kabéh Têpangakên nama kula Rara Nirwala, sakmênika kula sawêg sekolah ing tanah Jawa. Tanah Jawa mênika kathah adat, tradisi lan suku. Matur nuwun. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] odi5z87jt0qmey1gib1lepb24suka5b 2 200270 1748272 2026-05-05T02:44:32Z Bedulli 72465 Kaca anyar: Sugeng Rahayu Kula mahasiswa "Universitas Diponegoro" Fakultas Bahasa lan Sêni, Kula gadhahi gêgayuhan dados doktêr. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> 1748272 wikitext text/x-wiki Sugeng Rahayu Kula mahasiswa "Universitas Diponegoro" Fakultas Bahasa lan Sêni, Kula gadhahi gêgayuhan dados doktêr. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> q155wy4ty67ouezeqi2lhea07p93mwn 1748285 1748272 2026-05-05T02:47:43Z Titah Sawantah 36198 1748285 wikitext text/x-wiki Sugeng Rahayu Kula mahasiswa "Universitas Diponegoro" Fakultas Bahasa lan Sêni, Kula gadhahi gêgayuhan dados doktêr. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 00vjhdalhk6ozk4ptumdmetv720f7i4 2 200271 1748273 2026-05-05T02:44:36Z Beleguk 72488 Kaca anyar: Halo kanca-kanca jênêngku beleguk. Kula mahasiswa ing Jogja, aku ana ing Fakultas Ilmu Bahasa. Umurku 30 tahun. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> 1748273 wikitext text/x-wiki Halo kanca-kanca jênêngku beleguk. Kula mahasiswa ing Jogja, aku ana ing Fakultas Ilmu Bahasa. Umurku 30 tahun. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> dqfy50i6awpq2oby8yc65437qbd6fw0 1748280 1748273 2026-05-05T02:47:06Z Titah Sawantah 36198 1748280 wikitext text/x-wiki Halo kanca-kanca jênêngku beleguk. Kula mahasiswa ing Jogja, aku ana ing Fakultas Ilmu Bahasa. Umurku 30 tahun. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] kdi212t70lcr3hhvqj1ms2hv86rtue0 2 200272 1748278 2026-05-05T02:46:51Z Raihan Arsyad 72359 Kaca anyar: kula inggih mênika tiyang asli Jawi, kula wontên ngriki amargi badhé ngorèksi pintên-pintên artikêl ingkang lêpat ing pemilihan têmbung lêbêting basa jawinipun. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> 1748278 wikitext text/x-wiki kula inggih mênika tiyang asli Jawi, kula wontên ngriki amargi badhé ngorèksi pintên-pintên artikêl ingkang lêpat ing pemilihan têmbung lêbêting basa jawinipun. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> gaa4q2aouchtnn6t6gaz8suh7e5bx90 1748283 1748278 2026-05-05T02:47:16Z Raihan Arsyad 72359 nambah [[:Kategori:Wong Jawa]] ([[Wikipedia:HotCat|HotCat]]) 1748283 wikitext text/x-wiki kula inggih mênika tiyang asli Jawi, kula wontên ngriki amargi badhé ngorèksi pintên-pintên artikêl ingkang lêpat ing pemilihan têmbung lêbêting basa jawinipun. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> [[Kategori:Wong Jawa]] ca8sfouu9fgjh6w9ddh2tao14jrngka 1748287 1748283 2026-05-05T02:48:28Z Titah Sawantah 36198 1748287 wikitext text/x-wiki kula inggih mênika tiyang asli Jawi, kula wontên ngriki amargi badhé ngorèksi pintên-pintên artikêl ingkang lêpat ing pemilihan têmbung lêbêting basa jawinipun. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] npjl0p8twkgjaggvkdqjla0rky47ubr 1748304 1748287 2026-05-05T02:54:45Z Raihan Arsyad 72359 1748304 wikitext text/x-wiki kula inggih mênika tiyang asli Jawi, kula wontên ngriki amargi badhé ngorèksi pintên-pintên artikêl ingkang lêpat ing pemilihan têmbung lêbêting basa jawinipun. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] b6n3dja38cxxr3cqtobruvs4famjd8m 2 200273 1748290 2026-05-05T02:49:20Z D.ozaasoo 72438 Kaca anyar: Sugeng enjing, kula mahasiswi sing nduweni hobi jajan lan jalan - jalan, kula nduweni cita - cita traveling ing kabeh papan wisata sing ana ing Indonesia.Indonesia. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> 1748290 wikitext text/x-wiki Sugeng enjing, kula mahasiswi sing nduweni hobi jajan lan jalan - jalan, kula nduweni cita - cita traveling ing kabeh papan wisata sing ana ing Indonesia.Indonesia. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> <nowiki>{{User jv}}</nowiki> 6w8ymlp84to7he73r71i2k885dibocv 1748296 1748290 2026-05-05T02:50:24Z Titah Sawantah 36198 1748296 wikitext text/x-wiki Sugeng enjing, kula mahasiswi sing nduweni hobi jajan lan jalan - jalan, kula nduweni cita - cita traveling ing kabeh papan wisata sing ana ing Indonesia.Indonesia. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] gnlih1h241svc8e50xxxo7wvn8bfd52 2 200274 1748291 2026-05-05T02:49:20Z Machaalattee 72387 Kaca anyar: Rahayu.. Kula punika putri kraton ingkang sanget remen dhateng macha, lan ugi sanget remen mlampah-mlampah wonten ing kraton kula. Kula anak tunggal wonten ing kulawarga punika. Mangga kula dipunwastani Diajeng Nimas Ayu Centil.{{User jv}} 1748291 wikitext text/x-wiki Rahayu.. Kula punika putri kraton ingkang sanget remen dhateng macha, lan ugi sanget remen mlampah-mlampah wonten ing kraton kula. Kula anak tunggal wonten ing kulawarga punika. Mangga kula dipunwastani Diajeng Nimas Ayu Centil.{{User jv}} 1p0p619ojco7jfmh40dvuuw83bfzazj 2 200275 1748292 2026-05-05T02:50:01Z Syududu 72500 Kaca anyar: Syududu inggih punika akun panganggo ing Wikipédia ingkang nyumbang lan nyunting artikel, mliginipun ing babagan basa, budaya, lan pendhidhikan. Kanthi kontribusi punika, Syududu ngupadi maringi informasi ingkang migunani, leres, lan gampang dipunmangertosi déning para maos. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 1748292 wikitext text/x-wiki Syududu inggih punika akun panganggo ing Wikipédia ingkang nyumbang lan nyunting artikel, mliginipun ing babagan basa, budaya, lan pendhidhikan. Kanthi kontribusi punika, Syududu ngupadi maringi informasi ingkang migunani, leres, lan gampang dipunmangertosi déning para maos. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 9ll03794npgz5rbp09kgh32j5ewe612 2 200276 1748293 2026-05-05T02:50:01Z Tututsyalala 72503 Dilewati 1748293 wikitext text/x-wiki Halo konco-konco, kênalké jênêngku Tutut Syalala, iso dicêluk Tutut. Aku sênêng banger karo artikêl, mulanè aku join ing Wikipedia. Saiki aku lagi ning bangku mahasiswa, ." {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] gfkfp0do8cjtguzh84e8gtp77fhk642 2 200277 1748294 2026-05-05T02:50:05Z Nanopecel 72380 Papan Universitas Pancasakti (UPS) Tegal menika wonten ing Jl.Halmahera, No.KM, Mintaragen, Kota Tegal, Jawa Tengah. 1748294 wikitext text/x-wiki Kawulå alit saking kuthå Slaya désa Manggunjåyå kang cêdhak kuburan. jv62f4i8c12oxq7oztakg4mxpejrcfn 1748302 1748294 2026-05-05T02:54:08Z Nanopecel 72380 Papan Universitas Pancasakti (UPS) Tegal menika wonten ing Jl.Halmahera, No.KM, Mintaragen, Kota Tegal, Jawa Tengah. 1748302 wikitext text/x-wiki Kawulå alit saking kuthå Slaya désa Manggunjåyå kang cêdhak kuburan. <nowiki>{{User jv}}</nowiki> <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> ot2rcmzec1obwqmdbj5ri9h1z6qt2iy 1748307 1748302 2026-05-05T02:56:53Z Nanopecel 72380 Papan Universitas Pancasakti (UPS) Tegal menika wonten ing Jl.Halmahera, No.KM, Mintaragen, Kota Tegal, Jawa Tengah. 1748307 wikitext text/x-wiki Kawulå alit saking kuthå Slaya désa Manggunjåyå kang cêdhak kuburan. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> 2pqi1o72d79ec2zylki2o1faiw1587y 1748308 1748307 2026-05-05T02:57:15Z Nanopecel 72380 1748308 wikitext text/x-wiki Kawulå alit saking kuthå Slaya désa Manggunjåyå kang cêdhak kuburan. <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> {{User jv}} ssev3pwdn88xrcomzhwmqmclt1i01rg 1748310 1748308 2026-05-05T02:57:43Z Nanopecel 72380 Papan Universitas Pancasakti (UPS) Tegal menika wonten ing Jl.Halmahera, No.KM, Mintaragen, Kota Tegal, Jawa Tengah. 1748310 wikitext text/x-wiki Kawulå alit saking kuthå Slaya désa Manggunjåyå kang cêdhak kuburan. {{User jv}} 40h3ur5vajs8zwxntg8zh4fp6bxpyyv 1748311 1748310 2026-05-05T02:57:57Z Nanopecel 72380 1748311 wikitext text/x-wiki Kawulå alit saking kuthå Slaya désa Manggunjåyå kang cêdhak kuburan. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 9c1wt7phtydx5umoqqxr9r3cl04fnzi 2 200278 1748295 2026-05-05T02:50:16Z Wowoks 72487 Kaca anyar: Halo, Jêngênku Wowoks, aku wong anyar neng kéné, aku sênêng bangêt karo hal-hal seng bêrbau K-Pop lan kadhang-kadhang mélu bêsut artikêl e wong-wong. Saiki aku lagi ning bangku Mahasiswa dadi aku têrmasuké wés gèdhé.{{User jv}} 1748295 wikitext text/x-wiki Halo, Jêngênku Wowoks, aku wong anyar neng kéné, aku sênêng bangêt karo hal-hal seng bêrbau K-Pop lan kadhang-kadhang mélu bêsut artikêl e wong-wong. Saiki aku lagi ning bangku Mahasiswa dadi aku têrmasuké wés gèdhé.{{User jv}} fs9u3c7aj1pt1qz2hsuid7vpafz5s3d 1748299 1748295 2026-05-05T02:52:29Z Titah Sawantah 36198 1748299 wikitext text/x-wiki Halo, Jêngênku Wowoks, aku wong anyar neng kéné, aku sênêng bangêt karo hal-hal sing mambu K-Pop lan kadhang-kadhang mélu bêsut artikêle wong-wong. Saiki aku lagi ning bangku Mahasiswa dadi aku têrmasuké wis gèdhé.{{User jv}} nxumqa3247x8zrt7rvwo1mem2qh2k3o 2 200279 1748297 2026-05-05T02:50:55Z Dhinoraurusss 72362 Kaca anyar: nama kula klapa tirèn, nyawaku ana sanga, aku ngingoni iwak naga sing rupané irêng jlithêng <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki>{{User jv}} 1748297 wikitext text/x-wiki nama kula klapa tirèn, nyawaku ana sanga, aku ngingoni iwak naga sing rupané irêng jlithêng <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki>{{User jv}} alrofu5gk55vq2f04ju821wu566djtu 1748301 1748297 2026-05-05T02:53:18Z Titah Sawantah 36198 1748301 wikitext text/x-wiki nama kula klapa tirèn, nyawaku ana sanga, aku ngingoni iwak naga sing rupané irêng jlithêng {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 4094xhignso6kjijq5bm6yuwhfjmsyo 2 200280 1748298 2026-05-05T02:51:19Z Sulandana 72490 Kaca anyar: Sugêng kabèh Aku minangka jalma kang lair ing tanah Jawa, aku lagi kêsêngsêm marang kabudayan Jawa mliginé babagan kêsênian. Aku uga lagi ngangsu kawruh ing pawiyatan luhur kanthi jurusan Basa Sastra Jawa. 1748298 wikitext text/x-wiki Sugêng kabèh Aku minangka jalma kang lair ing tanah Jawa, aku lagi kêsêngsêm marang kabudayan Jawa mliginé babagan kêsênian. Aku uga lagi ngangsu kawruh ing pawiyatan luhur kanthi jurusan Basa Sastra Jawa. 4w37pf7t2jul019j6qav3yo2l7q3o4n 1748300 1748298 2026-05-05T02:53:14Z Sulandana 72490 1748300 wikitext text/x-wiki Sugêng kabèh Aku minangka jalma kang lair ing tanah Jawa, aku lagi kêsêngsêm marang kabudayan Jawa mliginé babagan kêsênian. Aku uga lagi ngangsu kawruh ing pawiyatan luhur kanthi jurusan Basa Sastra Jawa. [[Kategori:Wong Jawa]] sg8oijohrexoiftuiqf3ejxwlvjfk14 1748303 1748300 2026-05-05T02:54:36Z Sulandana 72490 1748303 wikitext text/x-wiki Sugêng kabèh Aku minangka jalma kang lair ing tanah Jawa, aku lagi kêsêngsêm marang kabudayan Jawa mliginé babagan kêsênian. Aku uga lagi ngangsu kawruh ing pawiyatan luhur kanthi jurusan Basa Sastra Jawa. {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 4puzy7w8v0jcooiqu3042e8nb4n7mke 2 200281 1748305 2026-05-05T02:54:59Z Dao fa 72502 nama kula Dao fa, artinipun bintang langit asalipun saking bahasa thailand inggih menika negara tropis sami kaliyan indonesia, lan kula saking fakultas bahasa jawa. 1748305 wikitext text/x-wiki nama kula Dao fa, artinipun bintang langit asalipun saking bahasa thailand inggih menika negara tropis sami kaliyan indonesia, lan kula saking fakultas bahasa jawa.{{User jv}} dkr0xhfjqxcxy1jgjwg4io2pacxe5wc 1748306 1748305 2026-05-05T02:56:49Z Dao fa 72502 1748306 wikitext text/x-wiki Nama kula Dao fa, artinipun bintang langit asalipun saking bahasa thailand inggih menika negara tropis sami kaliyan indonesia, lan kula saking fakultas bahasa jawa.{{User jv}} or5cctus27sob1efa7po2mv1tcwqb68 1748320 1748306 2026-05-05T04:07:23Z Dao fa 72502 1748320 wikitext text/x-wiki Nama kula Dao fa, artinipun bintang langit asalipun saking bahasa thailand inggih menika negara tropis sami kaliyan indonesia, lan kula saking fakultas bahasa jawa.{{User jv}}{{User jv}} d7iaa2lpc6xf5sxu6jc4qt45g4qc3m0 2 200282 1748309 2026-05-05T02:57:30Z Nannati 72383 Sugéng kabéh Têpangakên asama kula Nannati. Kula samênika ing tanah jawi, ingkang nggadhahi tradisi lan budaya ingkang kathah sangêt. Kula uga sêkolah ing tanah jawi. Matur Nuwun {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 1748309 wikitext text/x-wiki Sugéng kabéh Têpangakên asama kula Nannati. Kula samênika ing tanah jawi, ingkang nggadhahi tradisi lan budaya ingkang kathah sangêt. Kula uga sêkolah ing tanah jawi. Matur Nuwun <nowiki>{{User jv}}</nowiki> <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> 5k5k1alf3i2sjwtosbxsjrouh2keldt 1748313 1748309 2026-05-05T03:01:12Z Nannati 72383 Sugéng kabéh Têpangakên asama kula Nannati. Kula samênika ing tanah jawi, ingkang nggadhahi tradisi lan budaya ingkang kathah sangêt. Kula uga sêkolah ing tanah jawi. Matur Nuwun 1748313 wikitext text/x-wiki Sugéng kabéh Têpangakên asama kula Nannati. Kula samênika ing tanah jawi, ingkang nggadhahi tradisi lan budaya ingkang kathah sangêt. Kula uga sêkolah ing tanah jawi. Matur Nuwun <nowiki>{{User jv}}</nowiki> <nowiki>[[Kategori:Wong Jawa]]</nowiki> l874vd46b4tlc12fjzbp0m9xhcaw3pm 1748315 1748313 2026-05-05T03:11:01Z Nannati 72383 1748315 wikitext text/x-wiki Sugéng kabéh Têpangakên asama kula Nannati. Kula samênika ing tanah jawi, ingkang nggadhahi tradisi lan budaya ingkang kathah sangêt. Kula uga sêkolah ing tanah jawi. Matur Nuwun {{User jv}} [[Kategori:Wong Jawa]] 35qhms8cuohkg4437dc3i916rban4ds 2 200283 1748312 2026-05-05T02:58:52Z Burjotehnok 72501 [[Kategori:Wong Jawa]] 1748312 wikitext text/x-wiki lumrahé n7n91uvzsejem8tbg4rj436wmtdqxzf 1748314 1748312 2026-05-05T03:03:15Z Burjotehnok 72501 Kulo burjotéhnok asalipun saking Arab. Kulo sampun haji ping satus. Lumrahipun kulo ngombe toya zam-zam sadinten satus liter 1748314 wikitext text/x-wiki Kulo burjotéhnok asalipun saking Arab. Kulo sampun haji ping satus. lumrahipun kulo ngombe toya zam-zam sadinten satus liter m6gsen7b02jaqs61e0uh8vpmayfoq35 2 200284 1748316 2026-05-05T03:16:25Z Bramantya Gunawan 72508 Kaca anyar: Tepangaken nami kula Brahmana {{User jv}} 1748316 wikitext text/x-wiki Tepangaken nami kula Brahmana {{User jv}} e6d6g568k4cgduzgsksj88g0fv3065x 0 200285 1748328 2026-05-05T06:38:09Z Meursault2004 3 Rintisan saka [[:en:Freda Dudley Ward|]] 1748328 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Freda Dudley Ward.jpg|thumb|Freda Dudley Ward (1919)]] '''Winifred May Mones, Marquesa de Casa Maury''' (lair minangka Birkin, sadurungé '''Dudley Ward'''; 28 Juli 1894 – 16 Maret 1983), lumrahé ditepungi minangka jeneng garwané kapisan ''Freda Dudley Ward'', iku sosialita Inggris. Dhèwèké kawentar minangka pacangané Edward, Prince of Wales, sing ing tembé dadi Raja Edward VIII. Kamangka Freda iku wis rabi. ==Pranala njaba == *{{Commons|Freda Dudley Ward}} {{DEFAULTSORT:Dudley Ward, Freda}} [[Category:Lair 1894]] [[Category:Pati 1983]] n9195h21bpwvp3ul3hlyz7m4br2mgd6