Wikisumber jvwikisource https://jv.wikisource.org/wiki/Wikisumber:Pendhapa MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Médhia Mirunggan Parembugan Naraguna Parembugan Naraguna Wikisumber Parembugan Wikisumber Barkas Parembugan Barkas MédhiaWiki Parembugan MédhiaWiki Cithakan Parembugan Cithakan Pitulung Parembugan Pitulung Kategori Parembugan Kategori Panganggit Parembugan Panganggit Kaca Parembugan Kaca Indhèks Parembugan Indhèks TimedText TimedText talk Modhul Parembugan Modhul Acara Pembicaraan Acara Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/65 250 26135 82093 2026-07-05T15:17:13Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>Mesem Jan Kerapet muwus: Nadyan kula gih darma, mangsa borong Jendral Raples karsanipun pun Pangran dika matura mring Kangjeng Sultan puniki." 35. Kundur Pangran Natasuma Jan Kerapet anulya ngundang aglis Dyan Jayasetika iku sing loteng ken mudhuna sampun mudhun nulya tinedahan iku kang surat karsa Jeng Sultan pan lajeng tinedhak nuli. 36. Jan Kerapet ris atanya: "Raden Jayasentika kula niki pan dereng pracaya tuhu dhumateng jengandika ing saatur andika para puniku pan dereng \vonten kang tandha saking Jeng Pangran Dipati." 37. Rahaden Jayasentika ris aturnya kula pajar sayekti Jeng Pangran Dipatyeku pan wus kenging supata datan kena yen darbea karsa tuhu marma lamun datan ana kang murina kawlas asih. 38. Nadyan punika wus nyata lamun Ingkang Rama niaya yekti datan ewah karsanipun nging nyara mring kang murba. Jan Kerapet mapan aris aturipun: len mangkono Jasentika karyaningsun tanpa kardi. </poem><noinclude>{{rh|||63}}</noinclude> kcak02hwkl81ehobq7gsxjsegy4wxyz Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/66 250 26136 82094 2026-07-05T15:18:26Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>39. Sapa ingkang nampanana barang janji lan pratandha iki kalamun tan ana iku sun mangsa denandela marang Jendral Raples iku." nabda Dyan iayasetika kawula pajar seyekti. 40. Ingkang angutus kawula yaktosipun ingkang putra puniki Kangjeng Pangran Dipatyeku kang dalem Tegalharja Pangran Dipanagara jejulukipun punika kang pinasrahan dhumateng kang rama yekti. 41. Sagunging kanca kawula, kang misesa kajengira yekti kang rama tan tumut-tumut sanadyan kang bicara sampun pasrah dhumateng kang putra tuhu nging tan arsa kawentara dhumateng ing kathah yekti. 42. Leres lepatin ingkang rama wus percaya nanging sedya nglabuhi dhumateng kang putra tuhu." Jan Kerapet samana langkung kagyat: "Pira kehe ngumuripun." Sumahur Jayasentika: "Kalih kula kaot kedhik" 43. "Pira kehe umurira?" "Tigang dasa Kangjeng Pangran puniki kalih dasa gangsal iku ingkang rama yuswanya kawandasa tiga. "Jan Kerapet muwus: "Yen mangkono iku tiga, </poem><noinclude>{{rh|64}}</noinclude> k9iutqbyu6tue7o6zh90aey81n4m9ds Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/67 250 26137 82095 2026-07-05T15:19:50Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>lagya nedheng mangsaneki. 44. Mempenge ing karyanira nanging iya Jayasentika mami apan ta kapengin weruh Pangran Dipanagara." Raden Jayasentika aris amuwus: "Mokal tuwan dereng wikan, lamun wonten karyaneki. 45. Tan pisah lawan kang rama." Jan Kerapet mesem muwus aris: "Iya wis kelingan ingsun, nging durung jajagongan lan caturan," Jayasetika amuwus: "Langkung ewed yen panggihna kados nunten tan dumugi. 46. Wantunipun tiyang kathah." Jan Kerapet mesem amuwus aris: "Gih sampun Raden Tumenggung kula luwih pracaya nanging kedah kawula mapan nunuwun mring Pangran Dipanagara pratandha kang rama yekti. 47. Lamun nora mangkonoa, tan ingandel mring Jendral atur mami bakal sun toh pati tuhu sira iku wuninga Pangran Natakusuma kinongkon iku mring Sultan nganggo pratandha. Dyan Jayasentika angling: 48. "Inggih badhe matur kula dhateng Pangran Dipanagara yekti nuwun kang pratandha iku Jeng Pangran Adipatya." </poem><noinclude>{{rh|||65}}</noinclude> jv389cfhnzi6p49jtmfglo2gay08otm Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/68 250 26138 82096 2026-07-05T15:20:58Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>Nulya mundur Radyan Jayasentikkeku lajeng marang Tegalharja lingsir dalu wayah neki. 49. Sampun panggih lan Jeng Pangran Raden Jayasentika ris tureki ing saniskara wus katur Pangran Dipanagara lan ngandika: "Ya paman ing besuk-besuk ingsun seba kangjeng rama wus'paman muliha dhingin. 50. Enjing Pangran gya lumampah datan mawi nenggih ambekta abdi namung lawan gamelipun lan panakawan juga sampun prapta kadipaten apan jujug awis wong ingkang wuninga panepen pan sampun prapti. 51. Nulya katur Kang Rama apan lajeng kinen nimbali aglis mring gedhong mangke wus cundhuk gya matur saniskara lampahira Dyan Jayasentika wau, Jan Kerapet panyuwunnya pratandha Pangran Dipati. 52. Nanging jeng Pangran Dipatya ajrih lamun kagepok Jendral neki nanging pinaring tumurun dhumateng ingkang putra Raden Jayasentika ingkang anurun tan pantara sampun dadya Kangjeng Pangeran Dipatya. 53. Wus tan tumut-tumut ika kang bicara myang tombok kajeng neki </poem><noinclude>{{rh|66}}</noinclude> q0fnn4o5ce1os4utnmyn5av7i6eyi9c Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/69 250 26139 82097 2026-07-05T15:22:11Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>nanging langkung remitipun awis kang janma wikan lamun kadipaten kang misesa iku Pangeran Dipanegara Mangkana ingkang winarni. 54. Rahaden Jayasentika wayah dalu wus kinen malbeng loji lawan Jan Kerapet pangguh anulya tinakenan gawa layang apa Jasentika iku lan apa oleh pratandha Jayasentika nauri. 55. Gih sampun pinaring kula kang pratandha lah punika kang warni nging surat tan bekta tuhu makaten welingira saudara Pangran Dipanagariku punapa tuwan kang karsa kawula kinen nyagahi. 56. Prajangji ingkang prayoga mangsa borong sok sampun ewah ugi kalayan ingkang rumuhun Pangran Dipanagara mapan sampun kalangkung pracayaningpun inggih dhumateng paduka." Jan kerapet duk miyarsi. 57. Tuture Dyan Jayasentika dadya langkung suka pirenaneki nulya rembag kalih sampun tiga kapitan Ciña karya surat dhumateng Jendral puniku mungel Pangeran Dipatya apan sampun dentandhani. </poem><noinclude>{{rh|||67}}</noinclude> kxtqgzu9628xicnij5kdosplznk9t2f Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/70 250 26140 82098 2026-07-05T15:23:22Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>58. Jan Kerapet aris nabda: "Jasentika aku lunga pribadi. marang Batawi katemu lan Jendral abicara nanging ingsun anjangji lawan sireku samangsane ingsun prapta ora kena ora iki. 59. Pangeran Dipanagara ketemua pribadi lawan marni mapan sinagahan sampun mring Raden Jayasentika sampun dados sabarang prajangjinipun." Jasentika sampun medal Jan Kerapet anulya glis. 60. Mangkat ing Batawi nulya datan lami Karepet sampun prapti ngundang Jasentika sampun lawan kapitan Cina winartanan sagung kang bicara iku pan sampun dados sadaya nanging Jendral karsaneki. 61. Linorot pisan Jeng Sultan Kangjeng Pangeran Dipati kang genteni jumeneng Sultan amengku nagri Ngayogyakarta ingkang putra Pangeran Dipanagareku genteni Pangran Dipatya kang dadya karsanireki. 62. Jendral Raples Abutarmas yen tanggunga manawa kaya dhingin karya kasusahan iku Tuwan Jendral tan arsa kaya Jendral Dhandheles karepanipun yen Inggris maksih ing Jawa </poem><noinclude>{{rh|68}}</noinclude> skpa4b76l7ui4zndcu1b5ii2vhasgu4 Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/71 250 26141 82099 2026-07-05T15:24:33Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>kaya uga nora wani. 63. Namung gentiya Walanda mapan iku ingkang denkuwatiri sabab padha karepipun lan Sultan tan satunggal nora wurung karya susah maneh iku Rahaden Jayasentika mapan aris anauri: 64. "Kados lamun makatena karsanipun Tuwan Jendral puniki boten wände aprang iku Jan Kerapet sarunya nadyan aprang wong amrih utama iku Jendral pan mangsa wania nging Jayasentika iki. 65. Pangeran Dipanagara aturana katemu lawan mami sun duga tan lawas iku Jendral anuli prapta." Raden Jayasentika pan sampun mantuk kalayan pamitan Cina Mangkana ingkang winarni.. 66. Pangeran Dipanagara mapan nuju ing kadipaten iki Dyan Jayasentika matur "Sagunging saniskara mapan sampun panuju sedayanipun." Nanging bab Pangran Dipatya Jeng Pangran lumuh kapati: 67. "Lall paman sira tutura mring si bapa Jan Kerapet den yekti mapan ingsun banget lumuh iya lamun kinarya </poem><noinclude>{{rh|||69}}</noinclude> olkxsoyqz60lz3pvn1t6rruzalrofom Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/72 250 26142 82100 2026-07-05T15:25:41Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>kang Pangeran Dipati pan ana iku iya adhiku priyangga nging samengko maksih cilik. 68. Denmas Ambyah aranira mapan iku dadi panjaluk marni gumantiya rama iku dadi Pangran Dipatya dene sagung ingkang pakaryanireku kala maksih alitira apan maksih sunsaguhi. 69. Lawan maneh Jasentika bab patemon banget pakewuh marni manawa konangan iku dadi durung kelampah apan ingsun wus pracaya mring sireku yen besuk prapta ing mangsa kaya tan wurung kapanggih. 70. Lan maneh mangsa bodhoa mring si bapa Jan Kerapet sayekti angger nora owah tuhu ana dene Jeng Rama apan ingsun sadaya ingkang ananggung iya ing piturutira marang gupernemen Inggris." 71. Mangkana Jayasentika sampun lingsir dalu malebet loji lan kapitan Cina sampun panggih lan mester nulya winartakken sabarang wewelingipun Pangeran Dipanagara kalangkung ngungunireki. 72. Minister Kerapet ika dangu kendel wekasan atanya ris </poem><noinclude>{{rh|70}}</noinclude> 1h9asnfoh8tx66knuqjpjjysfkhda3a Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/73 250 26143 82101 2026-07-05T15:26:48Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>"Iku paran marmanipun ingsun ñora anduga kang bicara mapan sinaguhan iku kinarya Pangran Dipatya dene banget lumuh neki. 73. Ingkang aran Denmas Ambyah ing sakiki wus ngumur pirang warsi Dyan Jayasentika muwus pan lagya tigang warsa Jan Kerapet gedheg-gedheg sarwi muwus "Kaya paran ingkang mawa Jayasentika nahuri." 74. Kawula boten wuninga ingkang rama tan wonten malih-malih ingkang pinarcaya tuhu lawan sepuh priyangga lawan ering ingkang rama yektosipun dhateng kang putra punika kalangkung denira asili. 75. Nging yektos tan karem donya yen tan wonten pakarya kang matosi mung nenepi karemipun tan remen lelungguhan yen ngandika sapisan tan kenging wangsul punika dugi kawula ingkang dados sabab neki. 76. Nulya wonten surat prapta sing Batawi yen Jendral badhe prapti kang sarta bekta wadya gung Mester kinen samekta tedha uwos badhe tedha saradhadhu sampun ngantos kekirangan Jan Kerapet anulya glis. </poem><noinclude>{{rh|||71}}</noinclude> 7t3es9s3blobyv6tpxeene5ozmlacww Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/74 250 26144 82102 2026-07-05T15:27:43Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>77. Amawrat kapitan Cina Jing sagah Jan Kerapet ling malih mring Jayasentika iku lah iya Jasentika sira weruh Jendral iki layangipun ing besuk samangsa prapta ora kena ora iki. 78. Pangeran Dipanagara katemua iya lawan mami Dyan Jayasentika mantuk lajeng sowan kewala mring panepen samana pan sampun munjuk lan Pangeran Dipanagara nuju lelenggahan iki. 79. Lan Ki Rahmannudin ika Ahmad Ngusman lan Jayasentika glis matur saniskaranipun Pangran Dipanagara Ton ngandika: "Kaki Rahmannudin ingsun lawan sira Ahmad Ngusman padha seksenana mami. 80. Menawa lali ta ingwang pan sunkarya eling ugering ati ajaa kinarya ingsun iya Pangran Dipatya nadyan silih sun banjur kinarya ratu lamun kaya kangjeng rama utawa jeng eyang mami. 81. Sun dhewe mapan anedya tobat marang Pangran Ingkang Luwih pira lawas neng donyeku tan wurung manggung dosa." Pan tumungkul katiga tan saged matur mangkana wus tan winarna </poem><noinclude>{{rh|72}}</noinclude> g8zx238gbev65zby74kgzti55i8gmmc Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/75 250 26145 82103 2026-07-05T15:28:45Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>Jendral datan lami prapti. 82. Langkung kathah ingkang wadya wong Ngayogya pan wus sadhiya sami gegamanira prang pupuh pan samya gregutira Dyan Tumenggung Sumadiningrat puniku ingkang kekah aturira kang remen dadosing jurit. 83. Nanging Jeng Sultán karsa langkung ewed paman tansah pradondi lan kang putra tiganipun Pangran Mangkudiningrat Pangran Jayakusuma Santajayeku remen ñora dados yuda wus ngandel kang paman yekti. 84. Pangeran Natakusuma mapan sagung pawartine wong kaji lamun angger praptanipun badhe anyepeng ika Kangjeng Pangran Dipati Anom puniku binekta dhumateng sabrang marma Jeng Sultán puniki. 85. Langkung kewran ingkang naia Kangjeng Pangran Dipati kang winarni wus tau darbe karsa tuhu mung nyarah ingkang putra. Pangran Dipanagara sakayunipun ingkang rama wus tan nedya yen nyeleyanana kapti. 86. Mangkana ingkang Winama Raden Jayasentika kinen nuli ngaturi manjing puniku Pangran Dipanagara </poem><noinclude>{{rh|||73}}</noinclude> 6z4fgm0piwuifgioqn5ekm7iqoxf6ha Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/76 250 26146 82104 2026-07-05T15:29:39Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>marang loji Jan Kerapet ayun pangguh lan Jendral Raples Butarmas Jeng Pangeran ngendika ris: 87. "Paran paman Jasentika olehingsun bisa manjing ing loji, wit ning kapingin ta ingsun katemu lawan jendral madha dhewe wus sun duga luman iku Kanjeng Rama karusakan yen kongsia tiwas iki. 88. Iya sapa kang rinebat banget temen pakewuh ati mami upama Jeng Rama iku banjur sun gawa ika manjing loji arerempon tumahipun lamun nora rerempona wus pasthi panduga mami. 89. Mawut sakeh wong Ngayogya nora wurung abot sangganing jurit mangkene wae ya ingsun pan iya wus jinaga Jasentika lamun amrih dhanganipun kang dadi panjaluking wang eyang Natakusumeki. 90. Malebuwa dhingin ika marang loji ya yen wus duga mami manawa bisa katengsun nanging ya pirang bara." Jasentika ing dalu nulya katemu lawan Jan Kerapet ika wus winartakaken sami. 91. Sagunging kang saniskara Jan Kerapet asru derira angling: "Yen mangkono karepipun </poem><noinclude>{{rh|74}}</noinclude> aydxdm1x9666nfmovbfdp090gk7568o Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/77 250 26147 82105 2026-07-05T15:43:11Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>Pangran Dipanagara Jasentika antenana sesuk-esuk Pangeran Natakusuma jam lima malebeng loji. 92. Lamun nora malebua pan wus pasthi sun obong somah neki tutura mangkono iku Jah wis sira muliha." Tan winarna Raden Jayasentika iku Pangeran Natakusuma. sareng pukul lima manjing 93. Loji sagarwa putranya Sampun katur dhateng Jeng Sultan nuli kalangkung denira bendu sagung owong Natakusuman ingkang kantun wus kinen nyepeng sadarum mapan samya sinakitan mangkana ingkang winarni. 94. Rahaden Jayasentika pan tinagih mring Karapet kang jangji Pangran Dipanagareku mapan pinrih manjinga dhateng loji Dyan Jayasentika muwus: Tuwan becik karyanira apan kathah susah neki. 95. Pangeran Dipanagara datan darbe pangandika kakalih yen sampun pitajeng sampun nenggih datan prabeda, panggih lawan boten mapan samya tuhu tuwan punapa kang karsa sagunge ingkang prajangji. 96. Kawula kang gadhahana gih mungela Kangjeng Pangran Dipati." </poem><noinclude>{{rh|||75}}</noinclude> glt8pmsx795vkme16fcxyevidpzg0a2 Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/78 250 26148 82106 2026-07-05T15:43:54Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>Dyan Jayasentika muwus, binakta ngarsanira Jendral Raples Butarmas nunurut sampun sabarang ing karsanira prajangji wus kawrat sami. 97. Mapan lajeng pinartandhan Raden Jyaya sentika wus nyanggemi sabarang prajangjinipun mangkana sampun dadya mapan lajeng ingaturken surat iku mring Pangran Dipanagara Kawara ing dalu malih. 98. Raden Tumenggung Janingrat mapan langlang katanggor lawan Inggris samya langlang karsanipun lajeng campuh kewala sami purun Tumenggung Janingrat tatu Inggris satunggal pejah lajeng dados bicareki. 99. Enjing Jendral pan kengkenan juru basa panggih neng Srimanganti lawan Kangjeng Sultan iku Pepak putra sentana Kangjeng Pangran Dipati kang munggeng ngayun nanging sagung kang punggawa tanapi manca nagari. 100. Sadaya wus datan ana namung kantun Dyan Tumenggung puniku Sumadiningrat puniku kang munggeng ngarsa nata kang sadhiya wus mapan panggenanipun kang badhe nadhahi yuda mangkana jru basa angling. </poem><noinclude>{{rh|76}}</noinclude> atdmau28ltjqyhx2b8n4ibdtwl97u0c Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/79 250 26149 82107 2026-07-05T15:44:52Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>101. Wau dhumateng Jeng Sultan karsa boten Jeng Sultan denaturi linorot rumiyin niku kalamun darbe karsa pan jumeneng malih mundhuta puniku inggih dhateng tuwan Jendral lawan malebeta loji. 102. Dados boten kang bicara winangenan lampah kula puniki mung saejam dangunipun. Jeng Sultan langkung duka juru basa datan kangge aturipun pan dereng ngantos saejam juru basa den susuli. 103. Ingundang mring loji nulya Jendral Glespi pan sampun dendhawuhi lamun datan dadi iku iya ingkang bicara pan saejam nulya kinen nyumet iku mariyem sampun mungela nulya Jeng Sultan dhawuhi. 104. Ing kadipaten punika ingkang kinen amalsesa rumiyin Kartawijaya kang tunggu Tumenggung Maniksela mapan lajeng males anyumet puniku ing loji anulya surak ing karaton wus nimbangi. 105. Dadya rame mariyeman Dyan Tumenggung Sumadiningrat aglis mapan wus kalilan metu. tetindihihing ngayuda Raden Riya Sindureja patih sampun nyegati bantu kang prapta </poem><noinclude>{{rh|||77}}</noinclude> etq69zj6esfcw2sylwl1m90gp544qi6 Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/80 250 26150 82108 2026-07-05T15:45:39Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>lawan Dyan Martala yeki. 106. Aneng Jenu dennya nyegat sakancane prajurit mapan sami aprang sanggen-enggenipun mangkana kang winarna kadipaten kang dineresan puniku mariyem ing loji ika pan ajrih wedalireki. 107. Kangjeng Pangeran Dipatya lan kang putra Pangran Dipanagari mangkana ingkang winuwus kang dados senapatya kadipaten Pangran Dipanegaraeku sultanan kang senopatya Pangran Mangkudiningrati. 108. Pangeran Dipanagara nuwun bantu mapan panggih pribadi lawan ingkang paman iku Pangran Mangkudiningrat mapan aneng Srimanganti barisipun Sumenggung Sumadiwirya aneng Pagelaran baris. 109. Sagung kang putra santana neng Sitinggil Brajanala gen baris lawan Kamandhungan iku Pangran Mangkudiningrat mapan nuju aneng Kamandhungan pangguh lan Pangran Dipanagara adangu pradongdi iki. 110. Pangeran Mangkudiningrat angandika mring Pangran Dipanagri: "Ing nguni prajangji ingsun anakmas lawan sira </poem><noinclude>{{rh|78}}</noinclude> 3lvv5905s5naj53mhd04ci279v7oofr Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/81 250 26151 82109 2026-07-05T15:46:36Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>wus rubuhan ing kene katempuh ingsun ing kadipaten pan sira nguni mapan wus nyaguhi. 111. Pangeran Dipanagara ris turira: "Sanajan samangkin inggih mapan dereng oncat tuhu kadipaten kawula nanging kedah ingsun wuninga wratipun nadyan tan binantonana nging sampun tinetah ugi. 112. Saking keron tyas kawula tiyang kedhik kathah ajenganeki." Mangkana binanton sampun nanging putra santana mung satengen Pangeran Mangkubumiku lan Pangran Harya l'anengah Pangran Abubakar iki. 113. Sakanan Pangran Panular lajeng samya mangkat mring baluwarti nadyan rame mriyemipun loji mapan kalawan kadipaten patrape nitir kalangkung tan ana ingkang kuciwa ing ngalun-alun winarni. 114. Tumenggung Sumadiwirya mapan arsa gungjeg dhumateng loji sabab dinugi katungkul sampun karsaning Suksma kenging mimis mariyem kontal dyan menggung tan pasah mutah ludira ing kadipaten winarni. 115. Tumenggung Kartawijaya Selamanik kenging mimis puniki </poem><noinclude>{{rh|||79}}</noinclude> iaefz5w4u9xwzhjboe8621x7ong82bl Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/82 250 26152 82110 2026-07-05T15:47:37Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>mriyem suku kalihipun tan pasah lumpuh ika kados sampun pinasthi karsa Hyang Agung dadya sagung wong Ngayogya sadaya alit tyas neki. 116. Kang baris sitinggil ika mapan kathhah katiban mimis sami dadya kathah ingkang lampus giris putra santana nulya lajeng ngalempak marang kadhatun munggeng ngarsanya Narendra ing kadipaten winarni. 117, Maksih rame mariyeman pan ing dalu babaris ngadhep iki dyan Jayasentika kang iku Tumenggung Kartadiija Sakawati dhadhal lawan mantri sagung mantri sepuh Pancasura lawan sang prajurit neki. 118. Inggris lan Sepei nulya samya mungguh ngandhani baluwarti lingsir dalu wayahipun pan sareng ajengira ingkang baris palastra tetindhihipun prajurit setabel samya Kangjeng Pangran Mangkubumi. 119. Kalawan Pangran Panengah ingkang baris wetan tinindih neki Pangran Mukadad puniku Bubakar pan kalawan Pangran Harya Panular titindhihipun kalangkung panggah pan samya nging meksa rinangsang iki. </poem><noinclude>{{rh|80}}</noinclude> 2pzx0z7zhm7gt5u9vln3yrwm44ntuff Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/83 250 26153 82111 2026-07-05T15:48:22Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>120. Kathali Sepehi kang pejah jinojohan waos saking ing ngingggil nanging maksih meksa iku kagyat Pangran Abubakar mulat lamun pojok kilen wetan iku Inggris Sepehi wus munggah anulya mundur tur uning. 121. Lawan Pangeran Panular dhateng Kangjeng Pangeran Adipati pan mangkana aturipun: "Angger sumangga karsa abdi dalem sadaya pan sampun mundur baluwarti sadayanya pan sampun kancikan sami. 122. Inggris Sepehi punika rayi dalem anak mas Mangkubumi lan Panengah sampun mundur mapan sareng kawula kendel baris neng Tanjung Anom sadarum lan sagung prajurit samya kawula kinen tur uning. 123. Kangjeng Pangeran Dipatya ris ngandika anantun maring siwi: Paran karsanira kulup Dipanagara turnya: Yen marengi kalayan karsa pukulun kawula kang methuk yuda paduka kantuna ngriki. 124. Pun adhi Adinagara pan kantuna tengga paduka ngriki mung Surabrangta puniku ingkang kawula bcktn." Kangjeng Pangran Dipati ngandika arum Tan gelem ingsun karia </poem><noinclude>{{rh|||81}}</noinclude> 1uulp2orngla371e9irsufu9b26pqkw Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/84 250 26154 82112 2026-07-05T15:49:44Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>lara pati lumuh kari." 125. Pangeran Dipanagara langkung kewran temahan aturnya ris Yen makatena pukulun inggih karsa paduka pejah gesang aluwung nunggila tubu inggih lawan Kangjeng Tiyang." Kangjeng Pangeran Dipati. 126. Aris denira ngandika: "Ingsun kulup apan nedya tut wuri apa ing karsanta iku." Samana nulya budhal saking kadipaten mring kadhaton iku nadyan silih ta puruna neng kadhaton karsaneki. 127. Nging sampun karsaning Suksma kori ketanggelan wus denbuntoni sela kang kinarya tutup mapan umpak sekawan gotong kalih dasa kang satunggalipun Pangeran Dipanagara langkung kewran ing tyasneki. 128. Mundur malih wus tan bisa lurung kebak wong kadipaten sami dadya medal dukanipun Pangran Dipanagara nyandak agem waos pusaka puniku Kyai Randha namanira kang kori jinojor nuli. 129. Nulya na pitulunging Hyang kori menga kang sela piyak sami prapta Sri Manganti sampun kang kori ingineban </poem><noinclude>{{rh|82}}</noinclude> 1z5bti3lh78twdlfg3lfd5ie80d8frw Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/85 250 26155 82113 2026-07-05T15:51:02Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>nanging menga kedhik nenggih ingkang tunggu Pangeran Jayakusuma Kangjeng Pangran Dipati. 130. Arsa manjing cinegatan pan mangkana Pangeran atur neki: Yen paduka arsa mlebu kenging namung priyangga pan Anak Mas sadaya kantuna iku." Pangeran Dipanagara langkung bramantya tyasneki. 131. Nging kaselak enget ika wus pinupus lamun karsaning Widi Kang Rama katuran laju mapan dhumateng taman angampiri sagung rerepot sadarum mapan lolos sadayanya mung anut lembaking ati. 132. Prapta taman gya tinata kang prajurit wus kinen munggeng ngarsi santana satunggil iku Pangran Arya Panular ingkang lajeng dherek Pangran Dipatyeku lampahira sampun prapta ing palengkung Tamansari. 133. Kori maksih tinetegan Pangran Dipanagara anulya glis parentali ngengakken pintu sapalih kang watara ingkang sampun medal saking beteng iku pan kasaru praptanira Inggris kalawan Sepehi. 134. Ing lurung jawi kebekan balu warti enggal sampun den nggeni </poem><noinclude>{{rh|||83}}</noinclude> ic35f9oaxj4qydfxhuzu9xuopvy9oci Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/86 250 26156 82114 2026-07-05T16:08:07Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>saking gadhing inggahipun iku sadaya mentas saking Somadiningratan pan puniku Tumengggung Sumadiningrat mapan sampun prapta sabil. 135. Pan kathah angsanya bela Inggris lawan Sepehi ingkang mati mangkana ganti winuwus Kangjeng Pangran Dipatya mapan nantun Tumenggung kang putra iku Pangeran Dipanagara dene wus tan bisa mijil. </poem><noinclude>{{rh|84}}</noinclude> c6r4x4vbs749auqzibuvg7jbdy5x0bx Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/87 250 26157 82115 2026-07-05T16:09:44Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude></poem> {{sic|IV. Mij il|IV.Mijil}} 1. Kangjeng Pangran Dipati Nabda ris "Pangran Kulup mangko kang perjurit wus tan kantun kabeh," Pangran Dipanagara tur neki Kalamun marengi pan prayogi wangsul. 2. Dhateng alun-alun kidul malih sanadyan rerempon aneng ngriku pan wiyar papane ingkang Rama pan lajeng nuruti lumampah neng ngarsi lan repot sadarum. 3. Pangran Dipanagara neng wingking lawan ngampil mangko Suranata kalawan gamele mung punika ingkang meksih kari lan kang rayi kalih perjurit wus mawut. 4. Lagya prapta aneng Tamansari katututan mangko mring wong Inggris lawan Sepchine pan ingedrel lawan densuraki pan neng baluwarti ngandhaping palengkung. 5. Dadya lingsem ing Pangran tyasneki nuwun pamit gupoh mring kang Rama mangkana ature: "Pan kawula nuwun pamit isin densuraki tan betah angrungu." 6. Dadya kendel Jeng Pangran Dipati </poem><noinclude>{{rh|||85}}</noinclude> jll424z69k0h84wgqd758d6i1bov965 82116 82115 2026-07-05T16:10:12Z Empat Tilda 628 82116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem> {{sic|IV. Mij il|IV.Mijil}} 1. Kangjeng Pangran Dipati Nabda ris "Pangran Kulup mangko kang perjurit wus tan kantun kabeh," Pangran Dipanagara tur neki Kalamun marengi pan prayogi wangsul. 2. Dhateng alun-alun kidul malih sanadyan rerempon aneng ngriku pan wiyar papane ingkang Rama pan lajeng nuruti lumampah neng ngarsi lan repot sadarum. 3. Pangran Dipanagara neng wingking lawan ngampil mangko Suranata kalawan gamele mung punika ingkang meksih kari lan kang rayi kalih perjurit wus mawut. 4. Lagya prapta aneng Tamansari katututan mangko mring wong Inggris lawan Sepchine pan ingedrel lawan densuraki pan neng baluwarti ngandhaping palengkung. 5. Dadya lingsem ing Pangran tyasneki nuwun pamit gupoh mring kang Rama mangkana ature: "Pan kawula nuwun pamit isin densuraki tan betah angrungu." 6. Dadya kendel Jeng Pangran Dipati </poem><noinclude>{{rh|||85}}</noinclude> aqxkqg5x5i7u33bpv06jw51glr2u733 Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/88 250 26158 82117 2026-07-05T16:11:40Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>angandika alón: "Yeng mangkono karepira kuwe wus ta payo padha bareng mati ing saolehneki padha bareng ngamuk." 7. Pangran Dipanagara turneki: Sun coba kemawon tuwan kendela ningalibae lamun sampun kawula ngemasi sumangga Dewaji ing sakarsa tuhu." 8. Dadya kendel Jeng Pangran Dipati tyas nedya rerempon yen tumeka kang putra sabile. mung kang nedya belani kang siwi Pangran Suryabrangti mangkana umatur. 9. Mring kang Raka datan saged keri tan tinaolih mengko sarwi muwus ana ing wurine Pangran Dipanagara wus prapti marang lurung malih gya ingedrel iku. 10. Ingkang mimis lir pendah garimis nging karsa Hyang Manon tan tumama mring Kangjeng Pangrane pangraosnya lir sinawur wedhi peteng kukus neki sendawa kalangkung. 11. Langkung kewran Jeng Pangran tyasneki mangkana cinriyos ingkang baris ageng pangirirde Jendral Glespe ing lurung winarni </poem><noinclude>{{rh|86}}</noinclude> 94ah25y8pmfjxnuasidq7me8ha8czw2 Kaca:Babad Dipanegara ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat I.pdf/89 250 26159 82118 2026-07-05T16:12:29Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>kang dadya pangirid nenggih Mayor Dhelhun. 12. Pan kalawan sekretaris Edim ri wus kita mangko pangedrelnya datanpa wekase Jeng Pangeran pan eca mandhiri aneng satengahing lulurung puniku. 13. Mayor Dhelhun sekretaris Edim amrepeki alón mapan lawan ya saradhadhune wus kinepang Pangran Dipanagari mayor sekretaris mapan sampun cundhuk. 14. Pangran Dipanagara nulya glis nyandhak tangan alón sekretaris lawan sru sabdane "Sekretaris, payo bareng mati, sira lawan mami pan wus sedhengipun. 15. Lamun sira mati lawan mami yen Jeng Ramaningong ñora estu iya ing dadine anggenteni Kangjeng Eyang pasthi sun pilaur mati Edim mintak ampun. 16. "Pan kawula langkung kilap yekti winastanan mangko Kangjeng Sultán punika yektos, ing samangke kawula aturi lajeng manjing loji pan sinumpak sampun. </poem><noinclude>{{rh|||87}}</noinclude> ss47de0g3ljh3dag74uc5g02fyw938f