Wikisumber jvwikisource https://jv.wikisource.org/wiki/Wikisumber:Pendhapa MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Médhia Mirunggan Parembugan Naraguna Parembugan Naraguna Wikisumber Parembugan Wikisumber Barkas Parembugan Barkas MédhiaWiki Parembugan MédhiaWiki Cithakan Parembugan Cithakan Pitulung Parembugan Pitulung Kategori Parembugan Kategori Panganggit Parembugan Panganggit Kaca Parembugan Kaca Indhèks Parembugan Indhèks TimedText TimedText talk Modhul Parembugan Modhul Acara Pembicaraan Acara 4 4637 82220 16468 2026-07-12T16:04:38Z Empat Tilda 628 82220 wikitext text/x-wiki Panata ing Wikisumber iki saiki: ꦦꦤꦠꦲꦶꦁ​ꦮꦶꦏꦶꦱꦸꦩ꧀ꦧꦼꦂ​ꦲꦶꦏꦶ​ꦱ​ꦲꦶꦏꦶ꧇ * [[Naraguna:Bennylin]] - [[Parembugan naraguna:Bennylin]] * [[Naraguna:Thersetya2021]] - [[Parembugan naraguna:Thersetya2021]] [[Kategori:Wikisumber]] qogrns632cliwqhwgb00kc60vgjag9t 250 26252 82221 2026-07-12T16:07:35Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>VII. Dhandhanggula 1. Tambuh-tambuh kang samya denungsi ing ngawiyat langkung petengira mangkana kang winameng reh Jeng Pangran dereng wungu langkung eca denira guling sang Retna pan kewedan esmu maras iku menawi tinilar seda mring kang raka arsa mungu langkung ajrih mung tinengga kewala. 2. Sang Kusuma mangkana tyasneki maspaosken dhumateng kang raka lamun lajeng seda mangke mung nyipta bela iku tuhu lamun tan nedya kari mangkana tan winarna sang Retnaning ayu apan kagungan parekan langkung dennya sembrana tan pirsa ajrih bok Buang namanira. 3. Langkung ajrih ningali wiyati lan suwara tambuh solahira dadya jerat-jerit bae lawan parekan sagung gustinira kaliyan neki maksih aneng jron tilam mangkana winuwus Kangjeng Pangran duk miyarsa mring swaraning parekan samya anjerit kagyat wungu tumulya. 4. Aningali sang resmining putii lenggah dagan Jeng Pangran atanya </poem><noinclude></noinclude> djkqxfjybine14cl6fy5ow9tqk1nhny 250 26253 82222 2026-07-12T16:08:18Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>"Ana apa ta nak Angger." sang Dyah alon umatur "Tan uniga kawula yekti pan dereng medal-medal Jeng Pangran nulyeku miyos akekanthen asta lan sang Retna mring palataran wus prapti ningali ing gegana. 5. Lamun ardi ingkang murub iki lawan obahira kang bantala mesem Jeng Pangran kalihe kalawan aturipun para sagung parekan sami mapan awarna-warna mangkana nulyeku Jeng Pangran nambut sang Retna pan binekta wangsul'mring tilam sari dumugekken kang karsa. 6. Ri wusira Jeng Pangran nulya mit mring sang Retna kundur Selaraja mangkana kang caritane ing Ngayogya puniku pan kalangkung gegerineki Jeng Ratu ageng ika kang tyas langkung kuwur tan ana sinambat-sambat mung kang putra Pangeran Dipanagari saben ana wong prapta. 7. Pelajengan pan tinarka iki yen kang putra Jeng Pangran kang prapta dadya langkung cuwa tyase nging sekretaris Abu lawan Pangran Hamangkubumi de tri Raden Dipatya </poem><noinclude>{{rh|170}}</noinclude> aledsskxlni86gfv9e7clc2owxcm1pj 250 26254 82223 2026-07-12T16:09:10Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>dyan mayor puniku Baron Silwis ora ana lagya kesah samana ingkang winarni sangetnya tigang dina. 8. Kawarmaa ingkang agung brangti Kangjeng Pangran aneng Selaraja wus tan kawarna ing tyase aneng donya puniku langkung dennya katutuh neki mangkana kang winarna apan tan panuju ing taun Edal punika sirah tanggal wulan Ramlan anujoni ping salikur tanggalnya. 9. Jeng Pangeran aneng guwa iki pan ing Secang araning kang guwa saben ing wulan Ramlane mangkana karsanipun Kangjeng Pangran ngujalat iki aneng sajroning guwa pan tan kundur-kundur. Mangkana panuju ika lenggah aneng sela gilang wastaneki enenggih Ngambar maya. 10. Pan punika lalangenan sami jroning guwa minangka dalemnya beji jero neng kolahe jrejes telaganipun amerancang sumur upami Widarakandhang ika pan pasowanipun kori kang gampeng tinatar Kangjeng Pangran liyep-liyep kadya guling mangkana nulya ana. </poem><noinclude>{{rh|||171}}</noinclude> c4ev9uo1gx4frwuzz9zkwa5fc55ek0r 250 26255 82224 2026-07-12T16:11:14Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>11. Wong sawiji prapta ngarsa neki mapan sareng kaliyan maruta sampun prapta ing ngarsane ingkang pangangge iku kang pinindha lir pendah kaji kagyat Kangjeng Pangeran angandika arum ingsun tambuh lawan sira wong ing ngendi, kang tinanya anauri kawula tanpa wisma. 12. Prapta amba ingutus nimbali mring paduka. Jeng Pangran ngandika "Sapa kang kongkon arane lan ngendi wismanipun?" Wong punika aris turneki "Pan inggih tanpa wisma rat jawi sadarum punika minangka wisma mangke samya jinulukan Ratu {{sic|Adii|adi}} ingkang ngutus kawula. 13. Animbali mring paduka yekti pan ing mangke jumeneng punika sapucaking ardi mangke saking ing ngriki iku kidul wetan pernah ing ardi Rasamuni punika nging paduka iku tan kalilan bekta rencang," gya lumampah Kangjeng Pangeran ingiring dhateng tiyang punika. 14. Kadya sampun karsaning Hyang Widi Kangjeng Pangran anurut kewala datan antara praptane ngandhaping ardi iku </poem><noinclude>{{rh|172}}</noinclude> 3kedfs5tqibbg59igakrlg9gepgs2r7 250 26256 82225 2026-07-12T16:12:28Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>kang nimbati musna tan keksi mangkana tan winarna Ratu adii iku jumeneng pucuking arga rebut sorot lan sang Prandanggapati dangu surem Hyang Ngarka. 15. Kangjeng Pangran tan kuwasa uning aningali marang kang wadana Sang Ratu Adii cahyane kasor Hyang Arka tuhu mung busana awas ningali Kangjeng Pangran sadaya ijem surbanipun arasukan jobah seta lan celana seta ngagem sabi abrit ngaler ngilen ajengnya. 16. Pan jumeneng neng pucaking ardi munggeng sela malenas kewala tan wonten aub-aube pan suketan kadulu resik kadya densaponi Kangjeng Pangran neng ngandhap pan tumenga iku ngidul ngetan ajengira Ratu Adii nulya angandika aris "Heh Ngabdulkamit sira. 17. Marmanira sira suntimbali wadyaningsun kabeh sira duwa ing Jawa rebuten angger lamun ana wong iku atatakon marang sireki nuwalanira kuran kon nggoleki iku." Jeng Ngabdulkamit aturnya: "Amba nuwun sampun tan kuwawi jurit. </poem><noinclude>{{rh|||173}}</noinclude> om5e2xia0xtytpsnnqcvl5ghrwptm6h 250 26257 82226 2026-07-12T16:13:14Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>lawan tan saged ika. 18. Aningali dhumateng pepatih lawan malih rumiyin kawula sampun nglampahi yektose pandamel wonten langkung inggih sami samining janmi Jeng Ratu Adii nabda "Ora kena iku wus dadi karsaning Suksma tanah Jawa pinasthi marang Hyang Widi kang duwe lakon sira. 19. Datan ana ingkang maning-maning," sira wusnya kumepruk swaranya mapan anglir upamane panjang binanting watu nulya musna kaliyan neki kadya pan datan kena winarna puniku mangkana mapan anulya pangraosnya Kangjeng Pangeran pribadi ingkang jumeneng arga. 20. Datan ewah jumenengireki ngaler ngilen wau ajengira Jeng Pangran langkung getun myang raos jajanipun kadya konang pating karelip mangkana kagyat nulya becak-becik iku mapan lawan puthut lawa alok-alok samodra murub puniki lan gumludhug kang swara. 21. Lan gemuruh lir ardi Merapi Kangjeng Pangran tedhak miyos ika tumut aningali age </poem><noinclude>{{rh|174}}</noinclude> qjqi8lsoaw9f36f6c4tyzdpqz0nzh22 250 26258 82227 2026-07-12T16:13:52Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>mapan wus tan cinatur bakda kundur Jeng Pangran agus dhumateng Tegalhaija mangkana winuwus nenggih nagri saya kathah rubedanya Ngayogya ruweding nagri ki pangulu winarna. 22. Pan sulaya lan Raden Dipati Baron Silwis wus ganti punika Semitsar iku arane lan sekretaris Abu sampun salin ingkang genteni Suwaliye punika nenggih namanipun mangkana Raden Dipatya lawan Kyai Pengulu kelajeng sami wau nggennya sulaya. 23. Wulan Ramlan ki Pangulu iki gennya boyong marang Tegalharja ambruk mring Selarajane lawan rerepotipun neng pasowan selarajeki angendhih ingkang griya Mas Kartajayake Kangjeng. Pangeran tan mirsa pan marengi tedhak guwa Secang malih samana sampun lama. 24. Ki Pangulu pan sinuprih mulih nanging sampun tan purun mantuka nulya ginentenan mangke ketib nginggahken iku ketib Anom namanireki Jeng Pangran sinuwunan idi datan ayun </poem><noinclude>{{rh|||175}}</noinclude> gp2s0oxgov1r5tkpl2xbl8v0pv4qf56 250 26259 82228 2026-07-12T16:14:51Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>mangkana malih winarna Kangjeng Ratu Ageng pan supeneng ratri mireng swara mangkana. 25. Ratu Ageng Ratu Kancaneki temokena lawan wali ika Wudhar lor kulon wismane yen tan kalakon iku pasthi rusak ing Tanah Jawi sun pundhut nyawanira mangkana pan iku ngantos jangkep kaping tiga mapan samya ujare kang suwareki Jeng Ratu langkung jrihnya. 26. Sampun tita tan salin swareki Kangjeng Ratu angaturi nulya Jeng Pangran Mangkubumine prapta kadhaton sampun panggih Kangjeng Ratu nabda ris "Pangeran paran karsa kawula myarseku kang swara sajroning nendra ngantos jangkep kaping tiga swara sami tan mawi ewah-ewah. 27. Putra tuwan Ratu Kancaneki mapan kinen inggih manggihena lan putra sampeyan mangke Pangran Dipanagreku lamun boten kalakon pasthi risake Tanah Jawa lan kula pinundhut umur kula aneng donya kados pundi prayogineki kawula pan sumangga." </poem><noinclude>{{rh|176}}</noinclude> nxm2a6y6hz5t6din9j8q6xua5jjmxpo 250 26260 82229 2026-07-12T16:15:38Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>28. Mesem Kangjeng Pangran Mangkubumi ris turira, "Pan langkung prayogi kalamun ajeng pun thole yen tan ajeng puniku mapan mindhak ngisin-isini sinten purun meksaa." Jeng Ratu Nabda rum "Pan kados pundi Pangeran boten wände lamun kawula ngemasi lan risaking Ngayogya." 29. Kangjeng Pangran alon aturneki "Yen marengi pan rayi sampeyan Den Ayu kula kengkena yen dhangan gampil tuhu yen tan dhangan tan anglingsemi pan anglir pagujengan kemawon puniku kawula ajrih kalintang." mring pun thole Jeng Ratu ngandika aris "Inggih sinten puruna. 30. Nulya Kangjeng Pangran Mangkubumi utusan dhumateng ingkang garwa Raden Ayu Sepuh mangke mapan Den Ayu Sepuh. ingkang purun gujengan iki lawan Kangjeng Pangeran wus wineling iku wau dhumateng kang raka nulya mangkat mring Tegalhaija wus prapta panuju Jeng Pangreran. 31. Lenggah lawan sang lesmining puri Raden Ayu Sepuh mesem turnya "Punika bok upamine rayi paduka tuhu </poem><noinclude>{{rh|||177}}</noinclude> tg1fpxffmvui37gakdkxj0jpeb1mvr0 250 26261 82230 2026-07-12T16:16:41Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>pinaringan rakit prayogi kang samya sepuhira lawan ayunipun ljr Ratih lawan Supraba mendah dene remen kawula ningali," mesem Kangjeng Pangeian. 32. Gya sinambut ingkang mindha Ratih pan sinandhing ing Gusti Sri Nata mesem Jeng Pangran sabdane.. "Mirahnya angalindur sare lawan alenggah iki." Den Ayu Sepuh myarsa malerok basengut lajeng bengis angandika "Olehe sok karem manas ati wong lenggah jare nendra." 33. Jeng Pangeran angandika aris "Pundi wonten kang memper kewala anglir gusti nahing angger nugrahaning Hyang Agung pan piturun saking swarga di musthikaning wanodya tanah Jawa tuhu tumendhak ing Tegalhaija pan ginanjaraken dhateng kula yekti dora lamun wontena. 34. Gih wanodya ingkang animbangi Raden Ayu Sepuh bengis nabda "Mundhak den papanas bae gih sampun kula mantuk," nulya kundur wus tan winarni samana kang winarna Jeng Pangran anuju tedhak mring kedhaton ika </poem><noinclude>{{rh|178}}</noinclude> 3vqoegmt78jo0bz8ppaaai3al7199c2 250 26262 82231 2026-07-12T16:17:39Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>lan kang rama Pangeran Amangkubumi. lenggah bangsal Kencana. 35. Lang kang ibu Ratu Ageng iki Kangjeng Pangran pamit tuwi ika mring kadhaton wetan kuwe dhumateng ingkang ibu Ratu Ernas gerah sakedhik sapungkurnya Jeng Pangran pirembagan iku Jeng Ratu Ageng kalawan ingkang rayi Kangjeng Pangran Mangkubumi prakawis kang supena. 36. Lamun prapta putranta samangkin kula remen paduka pajara supena saniskarane manawi wonten iku kogelipun dhateng nagari kula sampun kengkenan rayi padukeku Den Ayu Sepuh lumampah apan temah den gujeng kewala inggih dhateng putra andika. 37. Tan adangu Jeng Pangran wus prapti nulya sami lenggahan katiga Jeng Ratu Ageng sabdane pajar supenanipun ingkang dadya watiring galih sampun telas niskara Jeng Pangran nabda rum "Inggih pandugi kawula kados jajal kewala ibu sayekti yen wangsit satuhunya. 38. Inggih benjing lamun prapta malih sampeyan ken pinanggih priyangga </poem><noinclude>{{rh|||179}}</noinclude> o7th1fj0vorf103km4is6g78wdh9fno 250 26263 82232 2026-07-12T16:18:18Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>kalawan kawula mangke Jeng Ratu ngandika rum "Sok sampuna kawula warti kangge boten punika kawula pan sampun boten katitipan basa kangjeng Pangran esmu sungkawa kang galih tegese wali wudhar. 39. Pan sinamur mesem atanya fis mring kang rama, "Punapa artinya "Kyai wali wudhar kuwe," Pangran Mangkubumiku mesem sarwi ngandika aris "Tegese wali wudhar iya iku wurung," Jeng Pangran Dipanagara sareng myarsa saya sungkawa kang galih wirang marang Hyang Suksma. 40. Nulya samya pamit medal ngalih lajeng kondur marang Tegalhaija Kangjeng Pangran sapraptane. tan mampir dalemipun lajeng dhateng Selarajeki langkung wirang mring Suksma manjing gedhong sampun mapan ngantos tigang dina datan ngaos miyos dhateng ing surambi ki pangulu graita. 41. Wus dinuga yen sungkawa yekti Jeng Pangeran Ki pangulu nulya sowan pan panuju mangke lenggah Jeng Pangran niku wonten ngajeng gedhong neki munggeng sela gigilang ingauban iku </poem><noinclude>{{rh|180}}</noinclude> m7zwyugwrs8c9kfwho13w6lu4omwrvf 250 26264 82233 2026-07-12T16:18:58Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>kumuning ngideran kolah mawi pulo tinaneman ing waringin pethetan warna-warna. 42. Ngajeng gedhong blumbang geng ngideri toya wening akathah ulamnya mapan ta kathah warnane keri pastahan iku Ki pangulu umatur ans "Gusti punapa marma sungkawa sun dulu inggih sarawuh paduka sing kadhaton Kangjeng Pangran ngandika ris. "Ki pangulu manira. 43. Banget wirang marang ing Hyang Widi wus jinarwa ingkang saniskara Ratu Ageng supenane kalawan jarwanipun Pangran Harya Amangkubumi ingkang dadya sungkawa," mesem ki pangulu umatur, "Sanes punika pan tegese wali wudhar kang sayekti inggih wali angiras. 44. Cinepengan adil ing Hyang Widi pun punika inggih tegesira kadi ta kang upamine pra nabi satus ewu lan patlikur ewu pra nabi anenggih ingkang wudhar. namung nem puniku rtglairken karsaning Suksma Nabi Adam, Nabi Nuh, Nabi Ibrahim kalawan Nabi Musa. 45. Nabi Ngisa nenem kang mungkasi </poem><noinclude>{{rh|||181}}</noinclude> fwwycq3sg49mereo2n3pkrzboi6muho 250 26265 82234 2026-07-12T16:28:44Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>Kangjeng Nabi Mukhamad punika ing Jawi pan upamine wali kang wudhar iku mapan inggih Sinuwun Giri kalawan eyang paduka Kangjeng Sultán Agung punika kang samya ngiras kasihing Hyang dene paduka pribadi inggih walahualam. 46. Kersa Allah ing wekasanneki Kangjeng Pangran karaos tyasira kala pinanggihan mangke mring Ratu Adii iku pan mangkana raosing galih. dadi wus nora kena gumingsira ingsun nanging datar, angandika pan sinamur mesem angandika aris "Kaki alkhamdulillah. ' 47. Pan wong urip punapa denanti lamun kaki datan angantia pakaryan kang luwih gedhe" Kyai pangulu umatur "Inggih Gusti lamun kuwawi pan langkung utaminya nugraha satuhu" Kangjeng Pangran angandika muga kaki padha sukura mring Widi muga denlestarekna" 48. Mapan sampun tan winarna iki Kangjeng Pangran wus pulih tyasira amung meleng panuwune yen enjing miyos iku Jeng Pangeran dhateng surambi pan samya darus Quran </poem><noinclude>{{rh|182}}</noinclude> ifmuub95krn5tk09d1swmkcsdlfy6zk 250 26266 82235 2026-07-12T16:29:29Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 82235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude><poem>lan Kyai pangulu samana panuju ika wulan Ramlan Jeng Pangran ngujalat iki dhumateng guwa Secang. 49. Myang kinarya panglipuring galih mider-mider aneng pakebonan ing guwa saniskarane samana apan nuju Jeng Pangeran alenggah iki neng ngandhap kajeng gurda bakda asar iku kang kebon winastan Modang myarsa swara lamat-lamat pan dumeling "Heh Ngabdulkamit sira. 50. Aranira mengko denparingi iya marang Robbilngalamina Jeng Sultán Nganbdulkamite Herucakra Sayidu Panatagama ing Jawi Kalipah Rasullolah sam ta sira iku" ri sampun ical kang swara Kangjeng Pangran waktu mahgrib kundur nuli dhumateng guwa Secang. 51. Bakda tarweh Jeng Pangeran mijil pan alenggah neng sela gigilang ing kanan kori prenahe ingkang sowan neng ngayun mapan punakawan kakalih puthut Lawa kalawan puthut Guritneki bocak-bacik Suradana lan Muhyidin Diryasemita pan sami aneng pawon kewala.</poem><noinclude>{{rh|||183}}</noinclude> 8oxh38br7nygipta7et7bp6lm8vt6zc