Wikipedia
kaawiki
https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet
MediaWiki 1.47.0-wmf.12
first-letter
Media
Arnawlı
Talqılaw
Paydalanıwshı
Paydalanıwshı talqılawı
Wikipedia
Wikipedia talqılawı
Fayl
Fayl talqılawı
MediaWiki
MediaWiki talqılawı
Úlgi
Úlgi talqılawı
Járdem
Járdem talqılawı
Kategoriya
Kategoriya talqılawı
Portal
Portal talqılawı
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul talqılawı
Event
Event talk
Mámleketler dizimi
0
1363
265082
243453
2026-07-21T10:05:42Z
CommonsDelinker
163
Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu
265082
wikitext
text/x-wiki
Házirgi waqıtta [[Birlesken Milletler Shólkemi]] 193 aǵza mámleket hám 2 baqlawshı mámleketten ibarat. [[Vatikan Qala-Mámleketi]] hám [[Palestina Mámleketi]] de xalıq aralıq huqıqıy qatnasıqlardıń subyektleri bolıp esaplanadı hám [[BMSh Bas Assambleyası]]nıń turaqlı baqlawshıları statusına iye, biraq BMSh aǵzaları emes.
Onǵa jaqın mámleketshilik dúzilis shın mánide ǵárezsiz bolıp, óz aymaqların ózleri qadaǵalaydı hám basqaradı, biraq ya basqa mámleketler tárepinen tán alınbaǵan, ya jeterli emes sandaǵı bólegi tárepinen tán alınǵan (mısalı, BMShǵa kiriw ushın mámleketshilik dúzilisti shólkemge aǵza mámleketlerdiń 2/3 bólegi tán alıwı talap etiledi).
== BMShǵa aǵza mámleketler ==
{| class="wikitable"
|-
! №
! Bayraq
! Mámleket
! Mámlekettiń tolıq atı
|-
|1.
|[[Fayl:Flag of Australia.svg|border|60px]]
|[[Avstraliya]]
|Avstraliya Awqamı
|-
|2.
|[[Fayl:Flag of Austria.svg|border|60px]]
|[[Avstriya]]
|Avstriya Respublikası
|-
|3.
|[[Fayl:Flag of the United States.svg|border|60px]]
|[[AQSh]]
|Amerika Qurama Shtatları
|-
|4.
|[[Fayl:Flag of Albania.svg|border|60px]]
|[[Albaniya]]
|Albaniya Respublikası
|-
|5.
|[[Fayl:Flag of Algeria.svg|border|60px]]
|[[Aljir]]
|Aljir Xalıq Demokratiyalıq Respublikası
|-
|6.
|[[Fayl:Flag of Andorra.svg|border|60px]]
|[[Andorra]]
|Andorra Knyazligi
|-
|7.
|[[Fayl:Flag of Angola.svg|border|60px]]
|[[Angola]]
|Angola Respublikası
|-
|8.
|[[Fayl:Flag of Antigua and Barbuda.svg|border|60px]]
|[[Antigua hám Barbuda]]
|Antigua hám Barbuda
|-
|9.
|[[Fayl:Flag of Argentina.svg|border|60px]]
|[[Argentina]]
|Argentina Respublikası
|-
|10.
|[[Fayl:Flag of North Macedonia.svg|border|60px]]
|[[Arqa Makedoniya]]
|Arqa Makedoniya Respublikası
|-
|11.
|[[Fayl:Flag of North Korea.svg|border|60px]]
|[[Arqa Koreya]]
|Koreya Xalıq Demokratiyalıq Respublikası
|-
|12.
|[[Fayl:Flag of Armenia.svg|border|60px]]
|[[Armeniya]]
|Armeniya Respublikası
|-
|13.
|[[Fayl:Flag of the Taliban.svg|border|60px]]
|[[Awǵanstan]]
|Awǵanstan Islam Ámirligi
|-
|14.
|[[Fayl:Flag of Azerbaijan.svg|border|60px]]
|[[Ázerbayjan]]
|Ázerbayjan Respublikası
|-
|15.
|[[Fayl:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|60px]]
|[[BAÁ]]
|Birlesken Arab Ámirlikleri
|-
|16.
|[[Fayl:Flag of the Bahamas.svg|border|60px]]
|[[Bagama Atawları]]
|Bagama Atawları Birlespesi
|-
|17.
|[[Fayl:Flag of Bahrain.svg|border|60px]]
|[[Baxreyn]]
|Baxreyn Korolligi
|-
|18.
|[[Fayl:Flag of Bangladesh.svg|border|60px]]
|[[Bangladesh]]
|Bangladesh Xalıq Respublikası
|-
|19.
|[[Fayl:Flag of Barbados.svg|border|60px]]
|[[Barbados]]
|Barbados
|-
|20.
|[[Fayl:Flag of Belgium (civil).svg|border|60px]]
|[[Belgiya]]
|Belgiya Korolligi
|-
|21.
|[[Fayl:Flag of Belize.svg|border|60px]]
|[[Beliz]]
|Beliz
|-
|22.
|[[Fayl:Flag of Belarus.svg|border|60px]]
|[[Belorussiya]]
|Belarus Respublikası
|-
|23.
|[[Fayl:Flag of Benin.svg|border|60px]]
|[[Benin]]
|Benin Respublikası
|-
|24.
|[[Fayl:Flag of Bulgaria.svg|border|60px]]
|[[Bolgariya]]
|Bolgariya Respublikası
|-
|25.
|[[Fayl:Bandera de Bolivia (Estado).svg|border|60px]]
|[[Boliviya]]
|Kópmilletli Boliviya Mámleketi
|-
|26.
|[[Fayl:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|border|60px]]
|[[Bosniya hám Gercegovina]]
|Bosniya hám Gercegovina
|-
|27.
|[[Fayl:Flag of Botswana.svg|border|60px]]
|[[Botsvana]]
|Botsvana Respublikası
|-
|28.
|[[Fayl:Flag of Brazil.svg|border|60px]]
|[[Braziliya]]
|Braziliya Federativlik Respublikası
|-
|29.
|[[Fayl:Flag of Brunei.svg|border|60px]]
|[[Bruney]]
|Bruney-Darussalam Sultanlıǵı
|-
|30.
|[[Fayl:Flag of Burkina Faso.svg|border|60px]]
|[[Burkina-Faso]]
|Burkino-Faso
|-
|31.
|[[Fayl:Flag of Burundi.svg|border|60px]]
|[[Burundi]]
|Burundi Respublikası
|-
|32.
|[[Fayl:Flag of Bhutan.svg|border|60px]]
|[[Butan]]
|Butan Korolligi
|-
|33.
|[[Fayl:Flag of Denmark.svg|border|60px]]
|[[Daniya]]
|Daniya Korolligi
|-
|34.
|[[Fayl:Flag of Djibouti.svg|border|60px]]
|[[Djibuti]]
|Djibuti Respublikası
|-
|35.
|[[Fayl:Flag of Dominica.svg|border|60px]]
|[[Dominika]]
|Dominika Birlespesi
|-
|36.
|[[Fayl:Flag of the Dominican Republic.svg|border|60px]]
|[[Dominikana]]
|Dominikan Respublikası
|-
|37.
|[[Fayl:Flag of Ethiopia.svg|border|60px]]
|[[Efiopiya]]
|Efiopiya Federativlik Demokratiyalıq Respublikası
|-
|38.
|[[Fayl:Flag of Ecuador.svg|border|60px]]
|[[Ekvador]]
|Ekvador Respublikası
|-
|39.
|[[Fayl:Flag of Equatorial Guinea.svg|border|60px]]
|[[Ekvatorlıq Gvineya]]
|Ekvatorlıq Gvineya Respublikası
|-
|40.
|[[Fayl:Flag of Eritrea.svg|border|60px]]
|[[Eritreya]]
|Eritreya Mámleketi
|-
|41.
|[[Fayl:Flag of Estonia.svg|border|60px]]
|[[Estoniya]]
|Estoniya Respublikası
|-
|42.
|[[Fayl:Flag of Eswatini.svg|border|60px]]
|[[Esvatini]]
|Esvatini Korolligi
|-
|43.
|[[Fayl:Flag of Fiji.svg|border|60px]]
|[[Fidji]]
|Fidji Respublikası
|-
|44.
|[[Fayl:Flag of the Philippines.svg|border|60px]]
|[[Filippin]]
|Filippin Respublikası
|-
|45.
|[[Fayl:Flag of Finland.svg|border|60px]]
|[[Finlyandiya]]
|Finlyandiya Respublikası
|-
|46.
|[[Fayl:Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg|border|60px]]
|[[Franciya]]
|Franciya Respublikası
|-
|47.
|[[Fayl:Flag of Gabon.svg|border|60px]]
|[[Gabon]]
|Gabon Respublikası
|-
|48.
|[[Fayl:Flag of Haiti.svg|border|60px]]
|[[Gaiti]]
|Gaiti Respublikası
|-
|49.
|[[Fayl:Flag of The Gambia.svg|border|60px]]
|[[Gambiya]]
|Gambiya Respublikası
|-
|50.
|[[Fayl:Flag of Ghana.svg|border|60px]]
|[[Gana]]
|Gana Respublikası
|-
|51.
|[[Fayl:Flag of Guyana.svg|border|60px]]
|[[Gayana]]
|Gayana Kooperativlik Respublikası
|-
|52.
|[[Fayl:Flag of Germany.svg|border|60px]]
|[[Germaniya]]
|Germaniya Federativlik Respublikası
|-
|53.
|[[Fayl:Flag of Honduras (2022–present).svg|border|60px]]
|[[Gonduras]]
|Gonduras Respublikası
|-
|54.
|[[Fayl:Flag of Grenada.svg|border|60px]]
|[[Grenada]]
|Grenada
|-
|55.
|[[Fayl:Flag of Greece.svg|border|60px]]
|[[Greciya]]
|Greciya Respublikası
|-
|56.
|[[Fayl:Flag of Georgia.svg|border|60px]]
|[[Gruziya]]
|Gruziya
|-
|57.
|[[Fayl:Flag of Guatemala.svg|border|60px]]
|[[Gvatemala]]
|Gvatemala Respublikası
|-
|58.
|[[Fayl:Flag of Guinea.svg|border|60px]]
|[[Gvineya]]
|Gvineya Respublikası
|-
|59.
|[[Fayl:Flag of Guinea-Bissau.svg|border|60px]]
|[[Gvineya-Bisau]]
|Gvineya-Bisau Respublikası
|-
|60.
|[[Fayl:Flag of India.svg|border|60px]]
|[[Hindistan]]
|Hindistan Respublikası
|-
|61.
|[[Fayl:Flag of Croatia.svg|border|60px]]
|[[Xorvatiya]]
|Xorvatiya Respublikası
|-
|62.
|[[Fayl:Flag of Indonesia.svg|border|60px]]
|[[Indoneziya]]
|Indoneziya Respublikası
|-
|63.
|[[Fayl:Flag of Jordan.svg|border|60px]]
|[[Iordaniya]]
|Iordaniya Xashimit Korolligi
|-
|64.
|[[Fayl:Flag of Iran.svg|border|60px]]
|[[Iran]]
|Iran Islam Respublikası
|-
|65.
|[[Fayl:Flag of Iraq.svg|border|60px]]
|[[Iraq]]
|Iraq Respublikası
|-
|66.
|[[Fayl:Flag of Ireland.svg|border|60px]]
|[[Irlandiya]]
|Irlandiya Respublikası
|-
|67.
|[[Fayl:Flag of Iceland.svg|border|60px]]
|[[Islandiya]]
|Islandiya
|-
|68.
|[[Fayl:Flag of Spain.svg|border|60px]]
|[[Ispaniya]]
|Ispaniya Korolligi
|-
|69.
|[[Fayl:Flag of Italy.svg|border|60px]]
|[[Italiya]]
|Italiya Respublikası
|-
|70.
|[[Fayl:Flag of Israel.svg|border|60px]]
|[[Izrail]]
|Izrail Mámleketi
|-
|71.
|[[Fayl:Flag of New Zealand.svg|border|60px]]
|[[Jańa Zelandiya]]
|Jańa Zelandiya
|-
|72.
|[[Fayl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|border|60px]]
|[[Kabo-Verde]]
|Kabo-Verde Respublikası
|-
|73.
|[[Fayl:Flag of Cambodia.svg|border|60px]]
|[[Kambodja]]
|Kambodja Korolligi
|-
|74.
|[[Fayl:Flag of Cameroon.svg|border|60px]]
|[[Kamerun]]
|Kamerun Respublikası
|-
|75.
|[[Fayl:Flag of Canada.svg|border|60px]]
|[[Kanada]]
|Kanada
|-
|76.
|[[Fayl:Flag of Kenya.svg|border|60px]]
|[[Keniya]]
|Keniya Respublikası
|-
|77.
|[[Fayl:Flag of Cyprus.svg|border|60px]]
|[[Kipr]]
|Kipr Respublikası
|-
|78.
|[[Fayl:Flag of Kiribati.svg|border|60px]]
|[[Kiribati]]
|Kiribati Respublikası
|-
|79.
|[[Fayl:Flag of Colombia.svg|border|60px]]
|[[Kolumbiya]]
|Kolumbiya Respublikası
|-
|80.
|[[Fayl:Flag of the Comoros.svg|border|60px]]
|[[Komor Atawları]]
|Komor Atawları Awqamı
|-
|81.
|[[Fayl:Flag of the Republic of the Congo.svg|border|60px]]
|[[Kongo (mámleket)|Kongo]]
|Kongo Respublikası
|-
|82.
|[[Fayl:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|border|60px]]
|[[Kongo DR]]
|Kongo Demokratiyalıq Respublikası
|-
|83.
|[[Fayl:Flag of Costa Rica (state).svg|border|60px]]
|[[Kosta-Rika]]
|Kosta-Rika Respublikası
|-
|84.
|[[Fayl:Flag of Côte d'Ivoire.svg|border|60px]]
|[[Kot-dIvuar]]
|Kot-dIvuar Respublikası
|-
|85.
|[[Fayl:Flag of Cuba.svg|border|60px]]
|[[Kuba]]
|Kuba Respublikası
|-
|86.
|[[Fayl:Flag of Kuwait.svg|border|60px]]
|[[Kuveyt]]
|Kuveyt Mámleketi
|-
|87.
|[[Fayl:Flag of South Africa.svg|border|60px]]
|[[QAR (mámleket)|QAR]]
|Qubla Afrika Respublikası
|-
|88.
|[[Fayl:Flag of Qatar.svg|border|60px]]
|[[Qatar]]
|Qatar Mámleketi
|-
|89.
|[[Fayl:Flag of Kazakhstan.svg|border|60px]]
|[[Qazaqstan]]
|Qazaqstan Respublikası
|-
|90.
|[[Fayl:Flag of Kyrgyzstan.svg|border|60px]]
|[[Qırǵızstan]]
|Qırǵız Respublikası
|-
|91.
|[[Fayl:Flag of the People's Republic of China.svg|border|60px]]
|[[Qıtay]]
|Qıtay Xalıq Respublikası
|-
|92.
|[[Fayl:Flag of South Korea.svg|border|60px]]
|[[Qubla Koreya]]
|Koreya Respublikası
|-
|93.
|[[Fayl:Flag of South Sudan.svg|border|60px]]
|[[Qubla Sudan]]
|Qubla Sudan Respublikası
|-
|94.
|[[Fayl:Flag of Laos.svg|border|60px]]
|[[Laos]]
|Laos Xalıq Demokratiyalıq Respublikası
|-
|95.
|[[Fayl:Flag of Latvia.svg|border|60px]]
|[[Latviya]]
|Latviya Respublikası
|-
|96.
|[[Fayl:Flag of Lesotho.svg|border|60px]]
|[[Lesoto]]
|Lesoto Korolligi
|-
|97.
|[[Fayl:Flag of Liberia.svg|border|60px]]
|[[Liberiya]]
|Liberiya Respublikası
|-
|98.
|[[Fayl:Flag of Liechtenstein.svg|border|60px]]
|[[Lixtenshteyn]]
|Lixtenshteyn Knyazligi
|-
|99.
|[[Fayl:Flag of Lithuania.svg|border|60px]]
|[[Litva]]
|Litva Respublikası
|-
|100.
|[[Fayl:Flag of Lebanon.svg|border|60px]]
|[[Livan]]
|Livan Respublikası
|-
|101.
|[[Fayl:Flag of Libya.svg|border|60px]]
|[[Liviya]]
|Liviya Mámleketi
|-
|102.
|[[Fayl:Flag of Luxembourg.svg|border|60px]]
|[[Lyuksemburg]]
|Lyuksemburg Ullı Gercogligi
|-
|103.
|[[Fayl:Flag of Madagascar.svg|border|60px]]
|[[Madagaskar]]
|Madagaskar Respublikası
|-
|104.
|[[Fayl:Flag of Malawi.svg|border|60px]]
|[[Malavi]]
|Malavi Respublikası
|-
|105.
|[[Fayl:Flag of Malaysia.svg|border|60px]]
|[[Malayziya]]
|Malayziya
|-
|106.
|[[Fayl:Flag of Maldives.svg|border|60px]]
|[[Maldiv]]
|Maldiv Respublikası
|-
|107.
|[[Fayl:Flag of Mali.svg|border|60px]]
|[[Mali]]
|Mali Respublikası
|-
|108.
|[[Fayl:Flag of Malta.svg|border|60px]]
|[[Malta]]
|Malta Respublikası
|-
|109.
|[[Fayl:Flag of Morocco.svg|border|60px]]
|[[Marokko]]
|Marokko Korolligi
|-
|110.
|[[Fayl:Flag of the Marshall Islands.svg|border|60px]]
|[[Marshall Atawları]]
|Marshall Atawları Respublikası
|-
|111.
|[[Fayl:Flag of Mauritius.svg|border|60px]]
|[[Mavrikiy]]
|Mavrikiy Respublikası
|-
|112.
|[[Fayl:Flag of Mauritania.svg|border|60px]]
|[[Mavritaniya]]
|Mavritaniya Islam Respublikası
|-
|113.
|[[Fayl:Flag of Mexico.svg|border|60px]]
|[[Meksika]]
|Meksika Qurama Shtatları
|-
|114.
|[[Fayl:Flag of Egypt.svg|border|60px]]
|[[Mısır]]
|Mısır Arab Respublikası
|-
|115.
|[[Fayl:Flag of the Federated States of Micronesia.svg|border|60px]]
|[[Mikroneziya (mámleket)|Mikroneziya]]
|Mikroneziya Federativlik Shtatları
|-
|116.
|[[Fayl:Flag of Moldova.svg|border|60px]]
|[[Moldaviya]]
|Moldova Respublikası
|-
|117.
|[[Fayl:Flag of Monaco.svg|border|60px]]
|[[Monako]]
|Monako Knyazligi
|-
|118.
|[[Fayl:Flag_of_Mongolia.svg|border|60px]]
|[[Mongoliya]]
|Mongoliya
|-
|119.
|[[Fayl:Flag of Mozambique.svg|border|60px]]
|[[Mozambik]]
|Mozambik Respublikası
|-
|120.
|[[Fayl:Flag of Myanmar.svg|border|60px]]
|[[Myanma]]
|Myanma Awqamı Respublikası
|-
|121.
|[[Fayl:Flag of Namibia.svg|border|60px]]
|[[Namibiya]]
|Namibiya Respublikası
|-
|122.
|[[Fayl:Flag of Nauru.svg|border|60px]]
|[[Nauru]]
|Nauru Respublikası
|-
|123.
|[[Fayl:Flag of Nepal.svg|border|60px]]
|[[Nepal]]
|Nepal Federativlik Demokratiyalıq Respublikası
|-
|124.
|[[Fayl:Flag of the Netherlands.svg|border|60px]]
|[[Niderlandiya]]
|Niderlandiya Korolligi
|-
|125.
|[[Fayl:Flag of Niger.svg|border|60px]]
|[[Niger]]
|Niger Respublikası
|-
|126.
|[[Fayl:Flag of Nigeria.svg|border|60px]]
|[[Nigeriya]]
|Nigeriya Federativlik Respublikası
|-
|127.
|[[Fayl:Flag of Nicaragua.svg|border|60px]]
|[[Nikaragua]]
|Nikaragua Respublikası
|-
|128.
|[[Fayl:Flag of Norway.svg|border|60px]]
|[[Norvegiya]]
|Norvegiya Korolligi
|-
|129.
|[[Fayl:Flag of the Central African Republic.svg|border|60px]]
|[[OAR]]
|Oraylıq Afrika Respublikası
|-
|130.
|[[Fayl:Flag of Oman.svg|border|60px]]
|[[Oman]]
|Oman Sultanlıǵı
|-
|131.
|[[Fayl:Flag of Uzbekistan.svg|border|60px]]
|[[Ózbekstan]]
|Ózbekstan Respublikası
|-
|132.
|[[Fayl:Flag of Pakistan.svg|border|60px]]
|[[Pakistan]]
|Pakistan Islam Respublikası
|-
|133.
|[[Fayl:Flag of Palau.svg|border|60px]]
|[[Palau]]
|Palau Respublikası
|-
|134.
|[[Fayl:Flag of Panama.svg|border|60px]]
|[[Panama]]
|Panama Respublikası
|-
|135.
|[[Fayl:Flag of Papua New Guinea.svg|border|60px]]
|[[Papua-Jańa Gvineya]]
|Papua-Jańa Gvineya Ǵárezsiz Mámleketi
|-
|136.
|[[Fayl:Flag of Paraguay.svg|border|60px]]
|[[Paragvay]]
|Paragvay Respublikası
|-
|137.
|[[Fayl:War flag of Peru.svg|border|60px]]
|[[Peru]]
|Peru Respublikası
|-
|138.
|[[Fayl:Flag of Poland.svg|border|60px]]
|[[Polsha]]
|Polsha Respublikası
|-
|139.
|[[Fayl:Flag of Portugal.svg|border|60px]]
|[[Portugaliya]]
|Portugal Respublikası
|-
|140.
|[[Fayl:Flag of Russia.svg|border|60px]]
|[[Rossiya]]
|Rossiya Federaciyası
|-
|141.
|[[Fayl:Flag of Rwanda.svg|border|60px]]
|[[Ruanda]]
|Ruanda Respublikası
|-
|142.
|[[Fayl:Flag of Romania.svg|border|60px]]
|[[Rumıniya]]
|Rumıniya
|-
|143.
|[[Fayl:Flag of El Salvador.svg|border|60px]]
|[[Salvador]]
|El-Salvador Respublikası
|-
|144.
|[[Fayl:Flag of Samoa.svg|border|60px]]
|[[Samoa]]
|Samoa Ǵárezsiz Mámleketi
|-
|145.
|[[Fayl:Flag of San Marino.svg|border|60px]]
|[[San-Marino]]
|San-Marino Respublikası
|-
|146.
|[[Fayl:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|border|60px]]
|[[San-Tome hám Prinsipi]]
|San-Tome hám Prinsipi Demokratiyalıq Respublikası
|-
|147.
|[[Fayl:Flag of Saudi Arabia.svg|border|60px]]
|[[Saudiya Arabstanı]]
|Saudiya Arabstanı Korolligi
|-
|148.
|[[Fayl:Flag of Senegal.svg|border|60px]]
|[[Senegal]]
|Senegal Respublikası
|-
|149.
|[[Fayl:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|border|60px]]
|[[Sent-Kits hám Nevis]]
|Sent-Kits hám Nevis Federaciyası
|-
|150.
|[[Fayl:Flag of Saint Lucia.svg|border|60px]]
|[[Sent-Lyusiya]]
|Sent-Lyusiya
|-
|151.
|[[Fayl:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|border|60px]]
|[[Sent-Vinsent hám Grenadinler]]
|Sent-Vinsent hám Grenadinler
|-
|152.
|[[Fayl:Flag of Serbia.svg|border|60px]]
|[[Serbiya]]
|Serbiya Respublikası
|-
|153.
|[[Fayl:Flag of Seychelles.svg|border|60px]]
|[[Seyshel Atawları]]
|Seyshel Atawları Respublikası
|-
|154.
|[[Fayl:Flag of Singapore.svg|border|60px]]
|[[Singapur]]
|Singapur Respublikası
|-
|155.
|[[Fayl:Flag of the United Arab Republic (1958–1971).svg|border|60px]]
|[[Siriya]]
|Siriya Arab Respublikası
|-
|156.
|[[Fayl:Flag of Slovakia.svg|border|60px]]
|[[Slovakiya]]
|Slovakiya Respublikası
|-
|157.
|[[Fayl:Flag of Slovenia.svg|border|60px]]
|[[Sloveniya]]
|Sloveniya Respublikası
|-
|158.
|[[Fayl:Flag of the Solomon Islands.svg|border|60px]]
|[[Solomon Atawları]]
|Solomon Atawları
|-
|159.
|[[Fayl:Flag of Somalia.svg|border|60px]]
|[[Somali]]
|Somali Federativlik Respublikası
|-
|160.
|[[Fayl:Flag of Sudan.svg|border|60px]]
|[[Sudan]]
|Sudan Respublikası
|-
|161.
|[[Fayl:Flag of Suriname.svg|border|60px]]
|[[Surinam]]
|Surinam Respublikası
|-
|162.
|[[Fayl:Flag of Sierra Leone.svg|border|60px]]
|[[Syerra-Leone]]
|Syerra-Leone Respublikası
|-
|163.
|[[Fayl:Flag of Thailand.svg|border|60px]]
|[[Tailand]]
|Tailand Korolligi
|-
|164.
|[[Fayl:Flag of Tanzania.svg|border|60px]]
|[[Tanzaniya]]
|Birlesken Tanzaniya Respublikası
|-
|165.
|[[Fayl:Flag of Tajikistan.svg|border|60px]]
|[[Tájikstan]]
|Tájikstan Respublikası
|-
|166.
|[[Fayl:Flag of Togo (3-2).svg|border|60px]]
|[[Togo]]
|Togolez Respublikası
|-
|167.
|[[Fayl:Flag of Tonga.svg|border|60px]]
|[[Tonga]]
|Tongo Korolligi
|-
|168.
|[[Fayl:Flag of Trinidad and Tobago.svg|border|60px]]
|[[Trinidad hám Tobago]]
|Trinidad hám Tobago Respublikası
|-
|169.
|[[Fayl:Flag of Tunisia.svg|border|60px]]
|[[Tunis]]
|Tunis Respublikası
|-
|170.
|[[Fayl:Flag of Tuvalu.svg|border|60px]]
|[[Tuvalu]]
|Tuvalu
|-
|171.
|[[Fayl:Flag of Turkey.svg|border|60px]]
|[[Túrkiya]]
|Túrkiya Respublikası
|-
|172.
|[[Fayl:Flag of Turkmenistan.svg|border|60px]]
|[[Túrkmenstan]]
|Túrkmenstan
|-
|173.
|[[Fayl:Flag of Uganda.svg|border|60px]]
|[[Uganda]]
|Uganda Respublikası
|-
|174.
|[[Fayl:Flag of Ukraine.svg|border|60px]]
|[[Ukraina]]
|Ukraina
|-
|175.
|[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|border|60px]]
|[[Ullı Britaniya]]
|Ullı Britaniya hám Arqa Irlandiya Birlesken Korolligi
|-
|176.
|[[Fayl:Flag of Uruguay.svg|border|60px]]
|[[Urugvay]]
|Urugvay Shıǵıs Respublikası
|-
|177.
|[[Fayl:Flag of Vanuatu.svg|border|60px]]
|[[Vanuatu]]
|Vanuatu Respublikası
|-
|178.
|[[Fayl:Flag of Venezuela.svg|border|60px]]
|[[Venesuela]]
|Venesuela Bolivarianlıq Respublikası
|-
|179.
|[[Fayl:Flag of Hungary.svg|border|60px]]
|[[Vengriya]]
|Vengriya
|-
|180.
|[[Fayl:Flag of Vietnam.svg|border|60px]]
|[[Vyetnam]]
|Vyetnam Socialistlik Respublikası
|-
|181.
|[[Fayl:Flag of Jamaica.svg|border|60px]]
|[[Yamayka]]
|Yamayka
|-
|182.
|[[Fayl:Flag of Japan.svg|border|60px]]
|[[Yaponiya]]
|Yaponiya Mámleketi
|-
|183.
|[[Fayl:Flag of Yemen.svg|border|60px]]
|[[Yemen]]
|Yemen Respublikası
|-
|184.
|[[Fayl:Flag of Zambia.svg|border|60px]]
|[[Zambiya]]
|Zambiya Respublikası
|-
|185.
|[[Fayl:Flag of Zimbabwe.svg|border|60px]]
|[[Zimbabve]]
|Zimbabve Respublikası
|-
|186.
|[[Fayl:Flag of East Timor.svg|border|60px]]
|[[Shıǵıs Timor]]
|Shıǵıs Timor Demokratiyalıq Respublikası
|-
|187.
|[[Fayl:Flag of Sri Lanka.svg|border|60px]]
|[[Shri-Lanka]]
|Shri-Lanka Demokratiyalıq Socialistlik Respublikası
|-
|188.
|[[Fayl:Flag of Switzerland (Pantone).svg|border|60px]]
|[[Shveycariya]]
|Shveycariya Konfederaciyası
|-
|189.
|[[Fayl:Flag of Sweden.svg|border|60px]]
|[[Shveciya]]
|Shveciya Korolligi
|-
|190.
|[[Fayl:Flag of Chad.svg|border|60px]]
|[[Chad]]
|Chad Respublikası
|-
|191.
|[[Fayl:Flag of Montenegro.svg|border|60px]]
|[[Chernogoriya]]
|Chernogoriya
|-
|192.
|[[Fayl:Flag of the Czech Republic.svg|border|60px]]
|[[Chexiya]]
|Chexiya Respublikası
|-
|193.
|[[Fayl:Flag of Chile.svg|border|60px]]
|[[Chili]]
|Chili Respublikası
|-
|}
== BMShnıń turaqlı baqlawshıları ==
{| class="wikitable"
|-
! №
! Bayraq
! Mámleket
! Mámlekettiń tolıq atı
! BMShda baqlawshı statusın alǵan sáne
|-
|1
|[[Fayl:Flag of the Vatican City - 2001 version.svg|border|60px]]
|[[Vatikan]]
|Vatikan Qala-Mámleketi
|1964-jıl
|-
|2
|[[Fayl:Flag of Palestine.svg|border|60px]]
|[[Palestina]]
|Palestina Mámleketi
|29-noyabr 2012-jıl
|}
== Avtonomiyalıq mámleketler ==
Avtonomiyalıq mámleket — basqa mámleket quramında bolǵan, biraq sonıń menen birge mámleketshilikke tán qásiyetlerge iye bolǵan huqıqıy birlik. Bunday mámleketler óziniń konstituciyası, bayraǵı, gerbi, nızam hújjetleri, aymaǵı, joqarı mámleketlik shólkemleri, belgili dárejede byudjet hám salıq ǵárezsizligine iye, biraq, ol basqa úlken mámleket quramında dúzilgenligi sebepli óz pul sistemasına, armiyasına, sırtqı siyasiy hám sırtqı ekonomikalıq qatnasıqlarda tolıq ǵárezsizlikke iye bolmaydı.
{| class="wikitable"
|-
! №
! Bayraq
! Mámleket
! Mámlekettiń tolıq atı
|-
|1.
|[[Fayl:Flag of Adygea.svg|border|60px]]
|[[Adıgeya]]
|Adıgeya Respublikası
|-
|2.
|[[Fayl:Flag of Adjara.svg|border|60px]]
|[[Ajariya]]
|Ajariya avtonomiyalıq Respublikası
|-
|3.
|[[Fayl:Flag of Bashkortostan.svg|border|60px]]
|[[Bashqurtstan]]
|Bashqurtstan Respublikası
|-
|4.
|[[Fayl:Flag of Buryatia.svg|border|60px]]
|[[Buryatiya]]
|Buryatiya Respublikası
|-
|5.
|[[Fayl:Flag of Gagauzia.svg|border|60px]]
|[[Gagauziya]]
|Gagauziya Avtonomiyalıq Aymaqlıq Birligi
|-
|6.
|[[Fayl:Flag of Dagestan.svg|border|60px]]
|[[Daǵıstan]]
|Daǵıstan Respublikası
|-
|7.
|[[Fayl:Flag of Ingushetia.svg|border|60px]]
|[[Ingushetiya]]
|Ingushetiya Respublikası
|-
|8.
|[[Fayl:Flag of Kabardino-Balkaria.svg|border|60px]]
|[[Qabarda-Balqariya]]
|Qabarda-Balqariya Respublikası
|-
|9.
|[[Fayl:Flag of Karelia.svg|border|60px]]
|[[Kareliya]]
|Kareliya Respublikası
|-
|10.
|[[Fayl:Flag of Komi.svg|border|60px]]
|[[Komi]]
|Komi Respublikası
|-
|11.
|[[Fayl:Flag of Mari El.svg|border|60px]]
|[[Mariy El]]
|Mariy El Respublikası
|-
|12.
|[[Fayl:Flag of Mordovia.svg|border|60px]]
|[[Mordoviya]]
|Mordoviya Respublikası
|-
|13.
|[[Fayl:Flag of Azerbaijan.svg|border|60px]]
|[[Naxichevan]]
|Naxichevan Avtonomiyalıq Respublikası
|-
|14.
|[[Fayl:Flag of Kalmykia.svg|border|60px]]
|[[Qalmaqstan]]
|Qalmaqstan Respublikası
|-
|15.
|[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|border|60px]]
|[[Qaraqalpaqstan]]
|Qaraqalpaqstan Respublikası
|-
|16.
|[[Fayl:Flag of Karachay-Cherkessia.svg|border|60px]]
|[[Qarashay-Sherkesiya]]
|Qarashay-Sherkes Respublikası
|-
|17.
|[[Fayl:Flag of Crimea.svg|border|60px]]
|[[Qırım Avtonomiyalıq Respublikası|Qırım]]
|Qırım Avtonomiyalıq Respublikası
|-
|18.
|[[Fayl:Flag of Sakha.svg|border|60px]]
|[[Saxa]]
|Saxa Respublikası
|-
|19.
|[[Fayl:Flag of Tatarstan.svg|border|60px]]
|[[Tatarstan]]
|Tatarstan Respublikası
|-
|20.
|[[Fayl:Flag of Tuva.svg|border|60px]]
|[[Tiva|Tuva]]
|Tuva Respublikası
|-
|21.
|[[Fayl:Flag of Udmurtia.svg|border|60px]]
|[[Udmurtiya]]
|Udmurtiya Respublikası
|-
|22.
|[[Fayl:Flag of Khakassia.svg|border|60px]]
|[[Xakasiya]]
|Xakasiya Respublikası
|-
|23.
|[[Fayl:Flag of the Chechen Republic.svg|border|60px]]
|[[Sheshenstan]]
|Sheshenstan Respublikası
|-
|24.
|[[Fayl:Flag of Chuvashia.svg|border|60px]]
|[[Chuvashstan]]
|Chuvashstan Respublikası
|-
|25.
|[[Fayl:Flag of North Ossetia.svg|border|60px]]
|[[Arqa Osetiya]]
|Arqa Osetiya — Alaniya Respublikası
|-
|}
* [[Altay Respublikası]]
* [[Amerika Samoası]]
* [[Amerika Virdjiniya Atawları]]
* [[Angliya]]
* [[Antarktida]]
* [[Arqa Kipr Túrk Respublikası]]
* [[Arqa Mariana Atawları]]
* [[Aruba]]
* [[Batıs Saxara]]
* [[Bermud]]
* [[Hind okeanındaǵı Britan aymaqları]]
* [[Britan Virginiya Atawları]]
* [[Buve Atawları]]
* [[Djersi]]
* [[Farer Atawları]]
* [[Folklend atawları]]
* [[Francuz Gvineyası]]
* [[Francuz Polineziyası]]
* [[Francuz Qubla hám Antarktikalıq aymaqları]]
* [[Gernsi]]
* [[Gibraltar]]
* [[Gonkong]]
* [[Grenlandiya]]
* [[Guam]]
* [[Gvadelupa]]
* [[Ishki Kishi Atawlar (AQSh)]]
* [[Jańa Kaledoniya]]
* [[Kaymanov Atawları]]
* [[Kokoslı Atawları]]
* [[Kosovo]]
* [[Kuka Atawları]]
* [[Makao]]
* [[Martinika]]
* [[Mayotta]]
* [[Men Atawı]]
* [[Montserrat]]
* [[Niderland Antiliya atawları]]
* [[Niue]]
* [[Norfolk]]
* [[Panama]]
* [[Pitkern]]
* [[Puerto-Riko]]
* [[Qubla Osetiya]]
* [[Quyashlı Elen Atawları]]
* [[Reyunyon]]
* [[Rojdestvo Atawları]]
* [[Sen-Per hám Mikelon]]
* [[Shıǵıs Túrkistan]]
* [[Shpicbergen hám Yan-Mayen]]
* [[Solomonov Atawları]]
* [[Somalilend]]
* [[Tayvan]]
* [[Tibet]]
* [[Tokelau]]
* [[Túslik Georgiya hám Túslik Sandvishev Atawları]]
* [[Tyorks hám Kaykos]]
* [[Uollis hám Futuna]]
* [[Uels]]
* [[Xerd hám Makdonald]]
* [[Zengibar]]
[[Kategoriya:Mámleketler|*]]
hj43cu2w0jjl2c2wuobfr0a2b7r5ent
Valeriy Leontiev
0
1748
265078
233805
2026-07-21T03:03:52Z
CommonsDelinker
163
Removing [[:c:File:Valery_Leontiev_2015.jpg|Valery_Leontiev_2015.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 3 July 2026.
265078
wikitext
text/x-wiki
{{Shaxs infoqutısı
|qaraqalpaqsha atı = Valeriy Leontev
|negizgi atı = Валерий Леонтьев
|súwret =
|súwret eni = 275px
|súwret táriypi = Leontev 2015-jılı
|tuwılǵan sánesi =
|tuwılǵan jeri = Ust-Usa, [[Komi ASSR]], [[RSFSR]], [[SSSR]]
|puqaralıǵı = {{SSRA}} → {{RUS}}
|kásibi = [[qosıqshı]], qosıqqa tekst jazıwshı, [[aktyor]]
|oqıǵan jeri = Sankt-Peterburg mámleketlik mádeniyat institutı
|iskerlik jılları = 1972–házirge shekem
|ataqları = [[Rossiya Federaciyası xalıq artisti]] (1996)
|sıylıqları = «Watan aldındaǵı xızmetleri ushın» ordeni (III, IV dárejeli), Húrmet ordeni, Doslıq ordeni, World Music Awards
|sayt = http://leontiev.ru
|qolı = Valery Leontiev signature.jpg
}}
'''Valeriy Yakovlevich Leontiev''' ({{lang-ru|Валерий Яковлевич Леонтьев}}; [[1949|1949-jıl]] [[19-mart]]) — sovet hám rus estrada qosıqshısı, qosıq jazıwshı hám aktyor. [[Rossiya Federaciyası xalıq artisti]] (1996).
== Derekler ==
{{Derekler}}
{{DEFAULTSORT:Leontev, Valeriy}}
[[Kategoriya:1949-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Rossiyalı qosıqshılar]]
[[Kategoriya:Rossiya xalıq artistleri]]
[[Kategoriya:Komi ASSRda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Rossiya aktyorları]]
[[Kategoriya:Qosıqshılar]]
[[Kategoriya:Altın Grammofon sıylıǵı laureatları]]
[[Kategoriya:Rossiya milliy muzıka sıylıǵı laureatları]]
[[Kategoriya:XXI ásir rossiyalı erkek qosıqshılar]]
lvkzz157q5wgmcuaachm6jtjtz0hhf4
Doha
0
2993
265107
198578
2026-07-22T11:20:02Z
InternetArchiveBot
9299
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
265107
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Doha Museum of Islamic Arts Exterior Courtyard View to the Skyline 07.jpg|right|thumb|]]
'''[[Doha]]''' — [[Qatar]]dıń paytaxtı. Xalqı: 1.351.000 (2016). Klimatı: tropik.
== Derekler ==
{{Derekler}}
== Siltemeler==
{{commons|Doha}}
*[https://web.archive.org/web/20110119154215/http://www.worldarab.net/content/doha-projects-and-buildings Projects in Doha and Major Construction and Architectural Developments]
*[https://web.archive.org/web/20060115064348/http://www.thepersiangulf.org/cities/doha.html Information and History of Doha]
{{Aziya Paytaxtlari}}
{{shala}}
[[Kategoriya:Paytaxtlar]]
[[Kategoriya:Qatar]]
[[Kategoriya:Aziyanıń paytaxt qalaları]]
sz5540c0xp6rgrhbbqqr3t25af5cr1b
Úlgi:Country data ESP
10
3275
265080
36365
2026-07-21T09:49:45Z
CommonsDelinker
163
Replacing Flag_of_the_First_Spanish_Republic.svg with [[File:Flag_of_Spain_(1873–1874).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]]).
265080
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Ispaniya
| flag alias = Flag of Spain.svg
| flag alias-1506 = Flag of Cross of Burgundy.svg
| flag alias-1701 = Bandera de España 1701-1748.svg
| flag alias-1748 = Bandera de España 1748-1785.svg
| flag alias-1785 = Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg
| flag alias-1873 = Flag of Spain (1873–1874).svg
| flag alias-1931 = Flag of Spain (1931 - 1939).svg
| flag alias-1938 = Flag of Spain (1938 - 1945).svg
| flag alias-1945 = Flag of Spain (1945 - 1977).svg
| flag alias-1977 = Flag of Spain (1977 - 1981).svg
| flag alias-civil = BandMercante1785.svg
| link alias-naval = Ispaniya
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1506
| var2 = 1701
| var3 = 1748
| var4 = 1785
| var5 = 1873
| var6 = 1931
| var7 = 1938
| var8 = 1945
| var9 = 1977
| var10 = fuqoroviy
| redir1 = ESP
| related1 = Ispaniya
| related2 = Ispaniya
</noinclude>
}}
ixpnw3iz0b3wfet3lurej9t733gz7sx
Lionel Messi
0
3492
265103
264956
2026-07-22T02:54:41Z
~2026-40794-53
16356
265103
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em"
! colspan="2" style="text-align:center; font-size: 125%; font-weight: bold;" class="fn" | Lionel Messi
|-
! colspan="2" style="text-align: center;" | [[Fayl:Lionel Messi Argentina v Egypt 7 July 2026-112(cropped).jpg|250px]]
|-
! colspan="2" style="text-align: center;" | ''Messi Argentina menen 2026-jılǵı FIFA Jáhán chempionatında''
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background: #b0c4de;" | Jeke maǵlıwmatları
|-
! Tolıq atı
| Lionel Andres Messi
|-
! Tuwılǵan kúni
| [[24-iyun]], [[1987|1987-jıl]] (37 jasta)
|-
! Tuwılǵan jeri
| Rosario, [[Argentina]]
|-
! Boyı
| 1.70 m (5 fut 7 dyuym)
|-
! Poziciyası
| [[Hújimshi (futbol)|Hújimshi]]
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background: #b0c4de;" | Komanda haqqında maǵlıwmat
|-
! Házirgi komandası
| Inter Mayami
|-
! Nomeri
| 10
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background: #b0c4de;" | Jaslar karerası
|-
! 1992—1995
| Grandoli
|-
! 1995–2000
| Nyuells Old Boyz
|-
! 2000–2004
| Barselona
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background: #b0c4de;" | Joqarı karerası
|-
!2003–2004
|Barselona C
|-
!2004–2005
|Barselona B
|-
!2004–2021
|Barselona
|-
!2021–2023
|Pari Sen-Jermen
|-
!2023–
|Inter Mayami
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background: #b0c4de;" | Xalıqaralıq karerası
|-
!2004–2005
|Argentina U20
|-
!2008
|Argentina U23
|-
!2005–2026
|Argentina
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background: #b0c4de;" |Medal jetiskenlikleri
|-
!Veb-saytı
|[https://messi.com messi.com]
|-
! colspan="2" style="text-align:center;" |Qolı
[[Fayl:Firma_de_Lionel_Messi.svg|150px]]
|}
'''Lionel Andres «Leo» Messi''' ([[1987|1987-jılı]] [[24-iyun]]da tuwılǵan) ‒ [[argentina]]lı professional [[futbolshı]], ol «Inter Mayami» hám Argentina milliy komandasınıń [[Hújimshi (futbol)|hújimshisi]] hám [[Kapitan (futbol)|kapitanı]] bolıp oynaydı. Barlıq waqıtlardaǵı eń ullı oyınshılardıń biri retinde keń tán alınǵan Messi óziniń kásiplik futbol karerası dawamında jeke jetiskenlikler boyınsha kóplegen rekordlar ornattı, sonıń ishinde segiz Altın top sıylıǵı hám segiz márte FIFA tárepinen dúnyanıń eń jaqsı oyınshısı dep ataldı. Ol kásiplik futbol tariyxındaǵı eń kóp sıylıqlarǵa iye oyınshı bolıp, 45 komandalıq trofeydi jeńip aldı, sonıń ishinde on eki Bes úlken liga chempionlıǵı, tórt UEFA Chempionlar Ligası, eki Kopa Amerika hám bir [[FIFA]] Jáhán chempionatı bar. Messi Evropa Altın butsı sıylıǵın eń kóp (6 ret) alǵan, bir kalendar jılında eń kóp [[Gol (sport)|gol]] urǵan (91), bir klub ushın eń kóp gol urǵan (672, [[Barselona]] menen), [[La Liga]]da eń kóp gol (474), xet-trik (36) hám nátiyjeli pas (192) bergen, Kopa Amerikada eń kóp nátiyjeli pas (18) hám gol qatnasıwı (32) bolǵan, Jáhán chempionatında eń kóp gol qatnasıwı (21) bolǵan, Qubla Amerikalı erkek sportshı retinde eń kóp xalıqaralıq oyın (191) hám xalıqaralıq gol (112) urǵan oyınshı rekordların saqlap turıptı, hám sońǵı kategoriyada ekinshi orındı iyeleydi. Jaqsı soqqı beriwshi hám kreativ [[pleymeyker]] retinde, Messi óziniń kásiplik karerasında 850 den aslam gol urǵan hám klub hám milliy komanda ushın 380 nen aslam nátiyjeli pas bergen<ref>{{Web deregi | familiya = Ponce| at = Karina| sáne = 2025-jıl 23-fevral | bet = Messi, cerca del mayor récord de asistencias| url = https://as.com/us/futbol/messi-cerca-del-mayor-record-de-asistencias-n/?utm_source=chatgpt.com| qaralǵan sáne = 2025-jıl 27-fevral | jumıs = Diario AS| til = es-us}}</ref>.
Argentinanıń Rosario qalasında tuwılǵan Messi 13 jasında Barselonaǵa qosılıw ushın Ispaniyaǵa kóshti, hám 2004-jıldıń oktyabr ayında 17 jasında óziniń birinshi básekiles debyutın ótkerdi. Ol áste-aqırın klubtıń ajıralmas bólegine aylandı hám 2008-09-máwsiminde 22 jasında óziniń birinshi tolıq máwsiminde Barselonanıń ispan futbolında birinshi úshlik jeńisine erisiwine járdem berdi. Bul Messidiń tórt jıl qatarına Altın toptı utıwına alıp keldi, al 2011-12-máwsiminde ol La Liga hám Evropa boyınsha bir máwsimde eń kóp gol urıw rekordın ornattı hám Barselonanıń barlıq dáwirlerdegi eń kóp gol urǵan oyınshısı boldı. Keyingi eki máwsimde ol Altın top ushın gúreste óziniń básekilesi dep esaplanǵan [[Krishtianu Ronaldu]]dan keyin ekinshi orındı iyeledi. Biraq, ol 2014-15-máwsiminde óziniń eń jaqsı formasına qayttı, La Liganıń barlıq dáwirlerdegi eń kóp gol urǵan oyınshısı boldı, Barselonanı tariyxıy ekinshi úshlik jeńiske jetekledi hám 2015-jılı besinshi Altın toptı uttı. Ol 2018-jılı Barselonanıń kapitanı boldı hám 2019-jılı rekordlıq altınshı Altın toptı jeńip aldı. Barselonadaǵı ulıwma karerası dawamında Messi klub tariyxındaǵı rekordlıq 34 trofey, sonıń ishinde on La Liga chempionlıǵı hám tórt Chempionlar Ligası jeńisin qolǵa kirgizdi. Barselonanıń finanslıq qıyınshılıqları sebepli Messi 2021-jıldıń avgust ayında francuz [[Futbol klubı|klubı]] Pari Sen-Jermenge ótti, ol jerde eki máwsim dawamında Liga 1 chempionlıǵın jeńip aldı. Ol 2023-jıldıń iyul ayında Inter Mayami futbol klubına qosıldı.
Argentina milliy quramasınıń oyınshısı Messi, milliy komandanıń barlıq dáwirlerdegi eń kóp gol urǵan hám eń kóp oyın ótkergen futbolshısı bolıp tabıladı. Onıń kishi boylı, shep ayaqlı dribler retindeǵı oyın stili onı ómir boyı watanlası Diego Maradona menen salıstırıwǵa alıp keldi, Maradona Messidi óziniń miyrasxorı dep ataǵan edi. Jaslar dárejesinde ol 2005-jılǵı FIFA Jaslar chempionatın hám 2008-jılǵı Jazǵı Olimpiada oyınlarında altın medal jeńip aldı. 2005-jılı úlkenler quramasında debyut etkennen soń, Messi 2006-jılǵı Jáhán chempionatında oynaǵan hám [[Gol (sport)|gol urǵan]] eń jas argentinalı boldı. 2011-jılı kapitan bolǵannan keyin, ol Argentinanı úsh izbe-iz finalǵa - 2014-jılǵı FIFA Jáhán chempionatı, 2015-jılǵı Kopa Amerika hám Kopa Amerika Sentenario finallarına alıp bardı, biraq olardıń hámmesinde jeńiliske ushıradı. 2016-jılı dáslep xalıqaralıq karerasın juwmaqlaǵanın járiyalaǵannan soń, ol qaytıp kelip eliniń 2018-jılǵı FIFA Jáhán chempionatına zorǵa jollama alıwına járdem berdi, biraq komanda básekiden erte shıǵıp qaldı. Messi hám milliy komanda aqırında Argentinanıń 28 jıllıq titulsız dáwirin 2021-jılǵı Kopa Amerikanı utıw arqalı juwmaqladı, bul oǵan sol jılı jetinshi Altın toptı jeńip alıwǵa járdem berdi. Sońınan ol Argentinanı 2022-jılǵı Finalissima jeńisine, sonday-aq 2022-jılǵı FIFA Jáhán chempionatında jeńiske basladı, bul eliniń ulıwma úshinshi jáhán chempionlıǵı hám 36 jıl ishindegi birinshi jeńisi boldı. Bunnan keyin ol 2023-jılı rekordtı keńeytip segizinshi Altın toptı uttı hám 2024-jılǵı Kopa Amerikada jeńiske eristi.
Messi 2006-jıldan baslap [[Adidas]] sport kiyimleri kompaniyasınıń reklama júzi bolıp kelmekte. France Football jurnalınıń maǵlıwmatlarına muwapıq, ol 2009-jıldan 2014-jılǵa shekemgi altı jıldıń besewinde dúnyadaǵı eń kóp aqsha tabatuǵın futbolshı bolǵan, al Forbes jurnalı onı 2019 hám 2022-jılları dúnyadaǵı eń kóp haqı tólenetuǵın sportshı dep ataǵan. Messi 2011, 2012 hám 2023-jılları Time jurnalınıń dúnyadaǵı eń tásirli 100 adamnıń qatarına kirgen. 2020 hám 2023-jılları ol Laureus Jıldıń dúnya sportshısı sıylıǵın alǵan birinshi komandalıq sport wákili boldı. 2020-jılı Messi Altın top Árman komandasına kirgizildi hám karerası dawamında 1 milliard dollardan aslamıraq tabıs tapqan ekinshi futbolshı hám ekinshi komandalıq sport wákili boldı. AQSH futbolına keliwi hám tásiri sebepli, Messi 2023-jılı Time jurnalı tárepinen Jıldıń sportshısı dep tanıldı, al 2025-jılı Amerika Qurama Shtatları prezidentiniń qararı menen Prezident Erkinlik medalı menen sıylıqlandı.
== Erte jaslıq dáwiri ==
[[Fayl:Casa y barrio de la infancia de Lionel Messi - Rosario (Santa Fe) 03.jpg|thumb|left|Messidiń Rosario, Santa-Fe qalasındaǵı balalıqtaǵı úyi.]]
Messi 1987-jılı 24-iyunda Santa-Fe provinciyasınıń Rosario qalasında tuwılǵan<ref>{{Web deregi | bet = Messi {{!}} Ficha del jugador 20/21 {{!}} Delantero| url = https://www.fcbarcelona.es/es/futbol/primer-equipo/jugadores/4974/lionel-messi| qaralǵan sáne = 2021-jıl 1-iyun | jumıs = FC Barcelona| til = es| arxivsáne = 2021-jıl 11-avgust | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210811113532/https://www.fcbarcelona.es/es/futbol/primer-equipo/jugadores/4974/lionel-messi| url-status = live}}</ref>, ol polat zavodınıń menedjeri Xorxe Messidiń hám magnit islep shıǵarıw ustaxanasında isleytuǵın hayalı Seliya Kuchchittinidiń shańaraǵında tórt balasınıń úshinshisi bolıp tuwılǵan. Ákesiniń tárepinen ol italiyalı hám ispan shıǵısına iye bolıp, Italiyanıń arqa-oraylıq Adriatika boyındaǵı Marke regionınan kelgen immigrantlardıń shawlıǵı bolsa, anasınıń tárepinen tiykarınan italiyalı shıǵısqa iye. Futboldı súyetuǵın jaqın shańaraqta ósip, «Leo» jas waqtınan baslap bul sportqa qızıǵıwshılıǵı oyanǵan, ájaǵaları Rodrigo hám Matias, sonday-aq keyin kásiplik futbolshı bolǵan ájaǵaları Maksimiliano hám Emanuel Byankukki menen birge úziliksiz futbol oynadı. Tórt jasında ol jergilikli Grandoli [[Futbol klubı|klubına]] qosıldı, onda ákesi onıń treneri boldı, biraq oyınshı retinde onıń eń birinshi tásiri anası jaǵınan Seliyadan (ájesi) keldi, ol onı shınıǵıwlar hám oyınlarǵa alıp baratuǵın edi. Ol on bir jasqa tolıwdan az waqıt aldın onıń (ájesiniń) qaytıs bolıwınan qattı tásirlendi; sonnan berli, dinshil katolik retinde, ol gol urǵannan keyin ájesine húrmet bildirip aspanǵa qarap, qolın kórsetiw menen belgileydi<ref name="MagicFeet">{{Cite news |first=John |last=Carlin |title=Lionel Messi: Magic in His Feet |newspaper=The Independent | sáne =27 March 2010 |url=https://www.independent.co.uk/news/people/profiles/lionel-messi-magic-in-his-feet-1928768.html |access-date=18 July 2015 |archive-date=5 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150705210947/http://www.independent.co.uk/news/people/profiles/lionel-messi-magic-in-his-feet-1928768.html |url-status=dead}}</ref>.
== Jaslıq karerası ==
=== Nyuells Old Boyz ===
''«Onı kórgenińizde: bul bala futbol oynay almaydı dep oylaysız. Ol irgejeyli, ol júdá názik, júdá kishi. Biraq dárriw túsinesiz, ol basqasha tuwılǵan, ol fenomen hám ol ájayıp bir nárse bolatuǵının.»'' – Nyuells Old Boyzdıń jaslar komandasınıń treneri Adrian Koriya 12 jasar Messi haqqında óziniń dáslepki tásirin bólisedi.
Nyuells Old Boyzdıń ıqlasbenti bolǵan Messi jeti jasında Rosario klubına qosıldı. Nyuells ushın oynaǵan altı jıl dawamında, ol «1987-jılǵılar mashinası» dep atalǵan, tuwılǵan jılı boyınsha atalǵan, derlik jeńilmeytuǵın jaslar komandasınıń aǵzası retinde 500 ge jaqın gol urdı hám úziliksiz birinshi komandanıń úy oyınlarınıń yarım waqtında top penen tryukler kórsetip, kópshilik tamashagóylerdi quwandırdı. Onıń balalıǵındaǵı gol urıwdaǵı kumiri braziliyalı hújimshi Ronaldo boldı, Messi onı «men kórgen eń jaqsı hújimshi» dep atadı<ref name="Here">{{Web deregi | at = Wright| familiya = Thompson| bet = Here and Gone: The Strange Relationship between Lionel Messi and His Hometown in Argentina| jumıs = ESPN| sáne = 2012-jıl 22-oktyabr | url = http://www.espn.com/espn/eticket/story?page=Lionel-Messi| qaralǵan sáne = 2015-jıl 18-iyul | arxivsáne = 2013-jıl 14-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20131014134319/http://sports.espn.go.com/espn/eticket/story?page=Lionel-Messi| url-status = live}}</ref><ref name=BR>{{Cite news |title=The Machine of '87: Messi's Boyhood Teammates Recall Early Signs of Greatness |work=Bleacher Report |date=23 June 2017 |url=http://bleacherreport.com/articles/2717227-the-machine-of-87-messis-boyhood-teammates-recall-early-signs-of-greatness |access-date=25 June 2017 |last=Fitzpatrick |first=Richard |archive-date=24 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170624155913/http://bleacherreport.com/articles/2717227-the-machine-of-87-messis-boyhood-teammates-recall-early-signs-of-greatness |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |title=Messi: Brazil striker Ronaldo my hero |url=https://www.fourfourtwo.com/news/messi-brazil-striker-ronaldo-my-hero |access-date=8 September 2018 |work=FourFourTwo |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512043227/https://www.fourfourtwo.com/news/messi-brazil-striker-ronaldo-my-hero |url-status=live}}</ref>.
Biraq, 10 jasında oǵan ósiw gormonı jetispewshiligi diagnozı qoyılǵanda, onıń kásiplik oyınshı retindegi keleshegi qáwip astında qaldı. Ákesiniń medicinalıq qamsızlandırıwı ayına keminde 1,000 dollar turatuǵın ósiw gormonı terapiyasınıń tek eki jılın ǵana qaplaǵanlıqtan, Nyuells járdem beriwge kelisti, biraq keyin óz wádesinen bas tarttı<ref>{{Cite news |first1=Jérôme |last1=Cazadieu |first2=Alexandre |last2=Juillard |first3=Frédéric |last3=Traïni |title=Leo Messi: La Légende d'El Enano |trans-title=Leo Messi: The Legend of El Enano |newspaper=L'Équipe via Irish Independent |date=15 November 2008 |url=http://www.independent.ie/sport/soccer/rosario-the-old-coach-and-the-kid-26496103.html |access-date=18 July 2015 |archive-date=26 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150926074749/http://www.independent.ie/sport/soccer/rosario-the-old-coach-and-the-kid-26496103.html |url-status=live}}</ref>. Onı Buenos-Ayres klubı River Pleyt baqlawına aldı, onıń pleymeykeri Pablo Aymardı ol ózine úlgi etetuǵın edi<ref name="Mission">{{Cite news |first=Ian |last=Hawkey |url=https://www.thetimes.com/travel/destinations/europe-travel/spain/barcelona/lionel-messi-on-a-mission-6d7lwj26fmw |title=Lionel Messi on a Mission |work=The Times |url-access=subscription |date=20 April 2008 |access-date=18 July 2015 |archive-date=19 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819075002/https://www.thetimes.co.uk/article/lionel-messi-on-a-mission-6d7lwj26fmw |url-status=live}}</ref><ref name="Aimar">{{Cite news |first=Paul |last=Wilson |title=Pablo Aimar: The Argentinian Wizard Admired by Maradona and Messi |newspaper=The Guardian |date=16 July 2015 |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2015/jul/16/pablo-aimar-next-diego-maradona-argentina-retired-age-35-valencia |access-date=18 July 2015 |archive-date=18 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150818042844/http://www.theguardian.com/football/blog/2015/jul/16/pablo-aimar-next-diego-maradona-argentina-retired-age-35-valencia |url-status=live}}</ref>. Onıń densawlıǵınıń jaqsı emesligi sebepli River Pleyt penen kelisim dúze almadı degen pikirler boldı; biraq, 2019-jılǵı intervyude Messi River Pleyttıń oǵan sınaqta tórt gol urǵannan keyin medicinalıq emlewin tólewdi usınǵanın ayttı. River onı komandaǵa alıwdı qáledi, biraq Nyuells Old Boyz onıń emleniwin tólewden bas tartqanı sıyaqlı, onıń oyınshı kartasın da beriwden bas tarttı, sóytip transferge kesent etti<ref>{{Cite magazine |date=2 June 2019 |title=Leo Messi reveló el motivo por el que no fichó por River Plate |url=https://www.si.com/soccer/2019/06/02/leo-messi-revelo-el-motivo-por-el-que-no-ficho-por-river-plate |access-date=12 January 2024 |magazine=Sports Illustrated | til =en-us |archive-date=12 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112091643/https://www.si.com/soccer/2019/06/02/leo-messi-revelo-el-motivo-por-el-que-no-ficho-por-river-plate |url-status=live}}</ref>.
=== Barcelona ===
[[Fayl:La Masia (Can Planas) (Barcelona) - 1.jpg|thumb|Messi 13 jasında Barselonanıń jaslar akademiyası La Masiyaǵa qabıl etildi.]]
Messi shańaraǵınıń Kataloniyada tuwısqanları bolǵanlıqtan, olar 2000-jıldıń sentyabr ayında [[FC Barcelona|Barselona]] menen sınaq ótkeriwdi shólkemlestiriwge háreket etti. Birinshi komandanıń direktorı Charli Reksach dárhal onı komandaǵa alıwdı qáledi, biraq direktorlar keńesi ekilendi; sol waqıtta Evropa klubları ushın bunday jas shet elli oyınshılardı komandaǵa alıw ádettegidey emes edi. 14-dekabrde Barselonaǵa óz baǵdarın dálillew ushın ultimatum berildi, hám Reksach, qolında basqa qaǵaz bolmaǵanlıqtan, qaǵaz salfetkada kelisim usındı<ref name="Serviette">{{Cite news |first=Sid |last=Lowe |title=Lionel Messi: How Argentinian Teenager Signed for Barcelona on a Serviette |newspaper=The Guardian |date=15 October 2014 |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2014/oct/15/lionel-messi-barcelona-decade |access-date=18 July 2015 |archive-date=26 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150726182618/http://www.theguardian.com/football/blog/2014/oct/15/lionel-messi-barcelona-decade |url-status=live}}</ref>. 2001-jıldıń fevral ayında shańaraq Barselonaǵa kóship keldi, olar klubtıń stadionı Kamp Nouǵa jaqın jerde jaylastı. Ispaniyadaǵı birinshi jılında Messi Nyuells penen transfer dawı sebepli Infantiles komandasında siyrek oynadı; sırt elli sıpatında ol tek doslıq ushırasıwlarda hám Kataloniya ligasında oynay alatuǵın edi. Futbolsız ol komandaǵa sińisip kete almadı; tábiyatı boyınsha jabıq bolǵan ol sonshelli úndemeytuǵın edi, komandalasları dáslep onı saqaw dep oylaǵan. Úyde anası ájaǵaları hám kishi qarındası Mariya Sol menen Rosarioǵa qaytıp ketkennen keyin, ol ákesi menen Barselonada qalıp, úydi saǵınıwdan qıynaldı<ref name="BoyGenius">{{Cite news |first=Jeré |last=Longman |title=Lionel Messi: Boy Genius |newspaper=The New York Times |date=21 May 2011 |url=https://www.nytimes.com/2011/05/22/sports/soccer/lionel-messi-boy-genius.html |access-date=18 July 2015 |archive-date=1 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160701125859/http://www.nytimes.com/2011/05/22/sports/soccer/lionel-messi-boy-genius.html |url-status=live}}</ref>.
Barselonanıń jaslar akademiyası La Masiyada bir jıl ótkennen soń, Messi aqırında 2002-jıldıń fevral ayında Ispaniya Korollik Futbol Federaciyasına (RFEF) dizimge alındı. Endi barlıq jarıslarda oynap, ol komandalasları menen dos boldı, olardıń arasında Sesk Fabregas hám Jerar Pike bar edi. 14 jasında ósiw gormonı terapiyasın tamamlaǵannan keyin, Messi Barselonanıń eń zor jaslar komandası «Bebi Drim Tim»niń ajıralmas bólegine aylandı. Birinshi tolıq máwsiminde (2002–03) ol Cadetes A ushın 30 oyında 36 gol urıp, eń kóp gol urǵan oyınshı boldı, bul komanda liga hám Ispaniya hám Kataloniya kubokların jeńip alıp, burın bolmaǵan úsh ese jeńiske eristi. Espanoldı 4–1 esabında jeńgen Kataloniya Kubogınıń finalı klub tariyxında «maska oyını» dep belgili boldı. Liga oyınında jaq súyegi sınǵannan bir hápte keyin, Messige plastikalıq qorǵanıw kiygen jaǵdayda oyındı baslawǵa ruqsat etildi; biraq maska tez arada oǵan kesent etti, ol onı sheship taslap, almastırılıwına deyin 10 minut ishinde eki gol urdı. Máwsim aqırında ol shet el klubınan birinshi márte usınıs aldı - [[Arsenal F.C.|Arsenaldan]], biraq Fabregas hám Pike kóp ótpesten Angliyaǵa ketkenine qaramastan, ol Barselonada qalıwdı tańladı<ref>{{Cite news |title=Lionel Messi Could Have Joined Arsenal as a Teenager, Says Arsène Wenger |newspaper=The Guardian |date=21 November 2014 |url=https://www.theguardian.com/football/2014/nov/21/arsenal-arsene-wenger-lionel-messi-barcelona |access-date=18 July 2015 |archive-date=7 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150707002728/http://www.theguardian.com/football/2014/nov/21/arsenal-arsene-wenger-lionel-messi-barcelona |url-status=live}}</ref><ref name="Messiah">{{Web deregi | bet = The New Messiah| baspaxana = FIFA| sáne = 2006-jıl 5-mart | url = https://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/japan2006/news/newsid=103182/index.html| arxivurl = https://web.archive.org/web/20141021172445/http://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/japan2006/news/newsid=103182/index.html| url-status = dead| arxivsáne = 2014-jıl 21-oktyabr | qaralǵan sáne = 2015-jıl 18-iyul }}</ref>.
Messi klubtıń qatarları arqalı tez pát penen rawajlanıwın dawam etti, 2003–04 máwsiminde tórt jaslar komandasında debyut etti. Juvenil B komandası menen xalıqaralıq máwsim aldı tórt jarısta turnirdiń eń jaqsı oyınshısı dep tanılǵannan keyin, ol komanda menen tek bir rásmiy oyın ótkerip, Juvenil A komandasına kóterildi, onda 11 liga oyınında 18 gol urdı. Sońınan Messi xalıqaralıq úzilis waqtında hálsizlengen birinshi komandanı kúsheytiw ushın shaqırılǵan bir neshe jas oyınshılardıń biri boldı. Francuz qanat hújimshisi Lyudovik Jiuli Messidiń Frank Raykaardtıń birinshi komandası menen shınıǵıw sessiyasında qalay kózge túskenin túsindirdi: «Ol bizlerdi pútkilley joq qıldı... Olar bul bala tárepinen masqara bolmaw ushın onı hár tárepke tebetuǵın edi, al ol tek turıp jáne oynawdı dawam etti. Ol tórt oyınshıdan ótip, gol uratuǵın edi. Hátte komandanıń tiykarǵı oraylıq qorǵawshıları da tınıshsızlandı. Ol bir ájayıp edi.»
''«Ol bizler menen pútkil ómirin birge oynaǵanday kórindi.»''– Messidiń birinshi komanda debyuti haqqında Barselonanıń sol waqıttaǵı járdemshi treneri Xenk ten Kate.
16 jas, tórt ay hám 23 kúnlik waqtında, Messi 2003-jıldıń 16-noyabrinde Joze Mourinonıń Porto komandasına qarsı doslıq ushırasıwda 75-minutta maydanǵa shıǵıp, óziniń birinshi komanda debyutin ámelge asırdı. Onıń eki múmkinshilik jaratıp, dárwazaǵa bir soqqı urǵan kórsetkishi texnikalıq shtabqa úlken tásir qaldırdı hám bunnan keyin ol kúndelikli túrde klubtıń rezerv komandası, Barselona B menen, sonday-aq háptesine bir ret birinshi komanda menen shınıǵıwdı basladı. Úlken komanda menen birinshi shınıǵıwınan keyin, Barsanıń jańa juldız oyınshısı Ronaldino komandalaslarına bul 16 jaslı balanıń ózinen de jaqsıraq oyınshı bolatuǵınına isenetuǵının ayttı. Ronaldino tez arada Messi menen doslıq qatnas ornattı, onı «kishi tuwısqanım» dep atadı, bul Messidiń birinshi komandaǵa ótiwin ádewir jeńillestirdi<ref name="LastJump">{{cite news|first=Rafael|last=Carbonell|title=El Último Salto de la 'Pulga'|trans-title=The Last Jump of the 'Flea'|newspaper=El País|date=26 October 2004| til =es|url=http://elpais.com/diario/2004/10/26/deportes/1098741604_850215.html|access-date=19 July 2015|archive-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208171912/http://elpais.com/diario/2004/10/26/deportes/1098741604_850215.html|url-status=live}}</ref>.
Qosımsha oyın tájiriybesin alıw ushın, Messi Juvenil A komandasınan tısqarı Barselona C komandasına qosıldı hám 29-noyabrde úshinshi komanda ushın birinshi oyının ótkerdi. Ol komandanı Tercera División ligasınıń tómengi aymaǵınan qutqarıwǵa járdem berdi, on oyında bes gol urıp, sonıń ishinde Sevilyanıń Serxio Ramos tárepinen jeke qorǵalǵan waqıtta Korol kubogı oyınında segiz minut ishinde xet-trik islep. Onıń rawajlanıwı 2004-jıldıń 4-fevralında qol qoyılǵan birinshi kásiplik shártnamasında sáwlelendi, bul shártnama 2012-jılǵa shekem dawam etip, dáslepki satıp alıw bahası 30 million evro boldı. Bir aydan soń, 6-martta, ol Segunda División B ligasında Barselona B ushın debyut isledi hám onıń satıp alıw bahası avtomatik túrde 80 million evroǵa kóterildi. Ol sol máwsimde B komandası menen bes oyın ótkerdi, biraq gol ura almadı. Fizikalıq jaqtan ol qarsılaslarınan ázzirek edi, olar kóbinese jası úlken hám boyı uzınıraq bolatuǵın edi, sonlıqtan shınıǵıwlarda ol qorǵawshılardan qutılıw ushın bulshıq etlerin hám ulıwma kúshin arttırıw ústinde islegen. Máwsimniń aqırında ol eki jaslar komandasına qaytıp kelip, Juvenil B komandasına chempionattı utıwǵa járdem berdi. Ol máwsimdi óziniń bes komandasınıń tórtewinde gol urıp, barlıq rásmiy jarıslarda ulıwma 36 gol menen juwmaqladı.
== Klub karerası ==
=== Barcelona ===
==== 2004–2008: Birinshi komandaǵa kóteriliwi ====
[[Fayl:Leo messi barce 2005.jpg|right|thumb|upright|18 jasındaǵı Messi (2005-jılǵı súwrette) 17 jıl oynaǵan [[FC Barcelona|Barselona]] ushın oynap atır.]]
Messi 2004–05 máwsimin Barselona B komandasınıń kepillengen baslawshısı retinde basladı, biraq úlken komanda oyınshılarınıń ayırım lobbilewinen soń, bas trener Frank Raykard onı birinshi komandaǵa kóterdi. Ol 2004-jıldıń 16-oktyabrinde Espanolǵa qarsı [[La Liga]]daǵı debyutin ámelge asırdı hám 2005-jıldıń 1-mayında Albasetege qarsı oyında Ronaldinonıń [[Pas beriw (futbol)|pas beriwi]] menen birinshi úlken golın urdı, sol waqıtta klubtıń eń jas gol urıwshısı boldı<ref>{{cite news |first=Richard |last=Williams |title=Messi Has All the Qualities to Take World by Storm |newspaper=The Guardian |date=24 February 2006 |url=https://www.theguardian.com/football/2006/feb/24/championsleague1 |access-date=19 July 2015 |archive-date=6 December 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206234603/http://www.guardian.co.uk/football/2006/feb/24/championsleague1 |url-status=live}}</ref>. 17 jas, úsh ay hám 22 kúnlik waqtında ol rásmiy jarısta Barselonanı wákillik etken eń jas oyınshı boldı hám klub sol máwsimde liga chempionatın jeńip aldı<ref name="MessiDriven">{{Web deregi | at = Graham| familiya = Hunter| bet = Messi, Iniesta and Xavi Driven to Join the Champions League Elite| jumıs = ESPN| sáne = 2015-jıl 4-iyun | url = http://www.espnfc.com/club/barcelona/83/blog/post/2479062/messi-iniesta-xavi-can-join-champions-league-greats| qaralǵan sáne = 2015-jıl 19-iyul | arxivsáne = 2015-jıl 23-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150723184250/http://www.espnfc.com/club/barcelona/83/blog/post/2479062/messi-iniesta-xavi-can-join-champions-league-greats| url-status = live}}</ref>.
Óziniń 18 jasqa tolǵan kúni, ol úlken komandanıń oyınshısı retinde birinshi shártnamasına qol qoydı, ol úsh aydan soń onı 2014-jılǵa shekem klubta saqlap qalıw ushın jańalandı. Barselona 2005–06 máwsimin Messi qatnaspaǵan Ispaniya Superkubogın jeńip alıw menen basladı, óytkeni ol bul jarısqa qatnasıw ushın tańlanbaǵan edi. Máwsim aqırında komanda jáne de La Liganı, sonday-aq UEFA Chempionlar Ligasın jeńip aldı, biraq Messi jaraqatı sebepli sońǵısınıń finalında oynamadı<ref>{{cite news |title=Lionel Messi has admitted he 'deeply regrets' missing Barcelona's Champions League final celebrations in 2006 |url=https://www.eurosport.co.uk/football/liga/2021-2022/lionel-messi-has-admitted-he-deeply-regrets-missing-barcelonas-champions-league-final-celebrations-i_sto8656843/story.shtml |access-date=9 May 2023 |work=Eurosport |archive-date=22 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122205211/https://www.eurosport.co.uk/football/liga/2021-2022/lionel-messi-has-admitted-he-deeply-regrets-missing-barcelonas-champions-league-final-celebrations-i_sto8656843/story.shtml |url-status=live}}</ref>.
2006–07 máwsiminde Messi Real Madridke qarsı El-Klassikoda óziniń birinshi xet-trikin soqtı, 12 jıl ishinde bunı islegen birinshi oyınshı boldı<ref>{{cite news |first=Sid |last=Lowe |title=There's Something about Messi |newspaper=The Guardian |date=12 March 2007 |url=https://www.theguardian.com/football/2007/mar/12/europeanfootball.sport1 |access-date=21 July 2015 |archive-date=18 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150618155307/http://www.theguardian.com/football/2007/mar/12/europeanfootball.sport1 |url-status=live}}</ref>. Messidiń Xetafege qarsı ájayıp názik golı hám Espanolǵa qarsı qol menen urǵan jáne bir golı, 1986-jılǵı Jáhán chempionatında Angliyaǵa qarsı oyında hám watanı Diego Maradona urǵan eki ataqlı golǵa uqsaslıǵı menen itibardı tarttı, bul Messidiń pútkil karerası dawamında eki oyınshı arasındaǵı salıstırıwlarǵa alıp keldi. Komanda máwsimdi tek bir trofey – 2006-jılǵı Ispaniya Superkubogı menen juwmaqladı. Barselona kelesi 2007–08 máwsimin trofeysiz juwmaqladı, bul Raykardtıń ketiwine alıp keldi<ref>{{Web deregi | bet = Ingla: Rijkaard to Blame for Barça Decline| jumıs = ESPN| sáne = 2008-jıl 19-may | url = http://www.espnfc.com/story/536834/rijkaard-to-blame-for-barca-decline-ingla| qaralǵan sáne = 2015-jıl 21-iyul | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924135656/http://www.espnfc.com/story/536834/rijkaard-to-blame-for-barca-decline-ingla| url-status = live}}</ref>.
==== 2008–2012: Pep Gvardiolanıń basqarıwı astında tabıs ====
2008–09 máwsiminiń basında, Barselonanıń jańa baslıǵı, burınǵı kapitan Pep Gvardiolanıń basqarıwındaǵı birinshi máwsiminde, Messige 10-sanlı futbolka berildi<ref name="MessiRonaldinho">{{Web deregi | bet = Messi Has Ronaldinho's Number| jumıs = FIFA| sáne = 2008-jıl 4-avgust | url = https://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/837/571/index.html| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150328054707/http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/837/571/index.html| url-status = dead| arxivsáne = 2015-jıl 28-mart | qaralǵan sáne = 2015-jıl 20-iyul }}</ref>. Waqıt ótiwi menen ol Gvardiolanıń iyelewge tiykarlanǵan sistemasınıń taktikalıq orayına aylandı, nátiyjede gol urıw kórsetkishi arttı. Sol máwsimde Messi barlıǵı 38 gol urdı hám Samuel Eto'o hám Terri Anri menen birge barlıq jarıslarda barlıǵı 100 gol urıwǵa úles qostı, bul sol waqıtta klub ushın rekord edi<ref name="Matches 2008–09">{{Web deregi | bet = Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2008–09| baspaxana = BDFutbol| url = http://www.bdfutbol.com/en/p/j1753.html?temp=2008-09| qaralǵan sáne = 2015-jıl 24-iyul | arxivsáne = 2021-jıl 9-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20211209091527/https://www.bdfutbol.com/en/p/j1753.html?temp=2008-09| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | at = Lee| familiya = Roden| bet = Are Messi, Suarez and Neymar Barcelona's Best-Ever Front Three?| baspaxana = ESPN| sáne = 2015-jıl 20-aprel | url = http://www.espnfc.com/club/barcelona/83/blog/post/2408047/barcelona-trio-of-lionel-messi-neymar-and-luis-suarez-the-clubs-best-ever| qaralǵan sáne = 2015-jıl 24-iyul | arxivsáne = 2019-jıl 15-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190615103455/http://www.espnfc.com/club/barcelona/83/blog/post/2408047/barcelona-trio-of-lionel-messi-neymar-and-luis-suarez-the-clubs-best-ever| url-status = live}}</ref>. Messi birinshi ret Real Madridke qarsı El-Klassikoda jalǵan toǵızınshı nomer retinde oynadı, komandasınıń birinshi golına járdem berdi hám Santyago Bernabeu stadionında komandanıń eń úlken esabındaǵı eki goldı ózi urdı. Ol birinshi finalın oynap, Ispaniya Kubogın jeńip aldı. Sonıń menen bir qatarda, Barselona La Liga ataǵın jeńip aldı hám keyin Chempionlar Ligasın uttı, usılayınsha Ispaniya futbolı tariyxında birinshi úshlikke eristi.
[[Fayl:Lionel Messi Joan Gamper Trophy.jpg|left|thumb|Messi 2009-jılǵı [[Manchester City F.C.|Manchester Sitige]] qarsı Joan Gamper Trofeyi waqtında.]]
2009–10 máwsiminiń birinshi yarımında Barselona jáne de Ispaniya Superkubogın, UEFA Superkubogın hám FIFA Klublar arasındaǵı jáhán chempionatın utıp alıp, birinshi klub bolıp altı trofeyli jeńiske eristi<ref>{{Web deregi | at = Tom| familiya = Adams| bet = The Treble Club| jumıs = [[ESPN FC]]| sáne = 2010-jıl 21-may | url = http://www.espnfc.com/story/788735/the-treble-club-previous-winners| qaralǵan sáne = 2015-jıl 26-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20171023012747/http://www.espnfc.com/story/788735/the-treble-club-previous-winners| arxivsáne = 2017-jıl 23-oktyabr | url-status = dead}}</ref><ref>{{cite news |title=Barcelona Beat Estudiantes to Win the Club World Cup |work=BBC Sport |date=19 December 2009 |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/8422908.stm |access-date=26 July 2015 |archive-date=23 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323005910/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/8422908.stm |url-status=live}}</ref>. Messi Chempionlar Ligasınıń eń jas gol urıwshısı bolıp, turnirdiń tariyxında eń kóp gol urǵan oyınshı boldı<ref>{{Web deregi | bet = Messi Sweeps up Goalscoring Honours| baspaxana = UEFA| sáne = 2009-jıl 28-may | url = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/01d9-0e723fa0bf50-a11f10e8b995-1000--messi-sweeps-up-goalscoring-honours/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 26-iyul | arxivsáne = 2019-jıl 10-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190510012328/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=833286.html| url-status = live}}</ref>. 2009-jılǵı kórsetkishleri ushın Messi «Altın top» hám FIFA Jıl oyınshısı sıylıqların jeńip aldı. Messi barlıq jarıslarda ulıwma 47 gol urıp, Ronaldunıń 1996–97 máwsimindegi klub rekordın teń qıldı<ref name="Matches 2009–10">{{Web deregi | bet = Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2009–10| baspaxana = BDFutbol| url = http://www.bdfutbol.com/en/p/j1753.html?temp=2009-10| qaralǵan sáne = 2015-jıl 27-iyul | arxivsáne = 2022-jıl 18-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20220318114330/https://www.bdfutbol.com/en/p/j1753.html?temp=2009-10| url-status = live}}</ref><ref name="Deserve">{{cite news |first=Sid |last=Lowe |title=La Liga Title the Least Barcelona Deserve as Madrid Again Finish Empty Handed |newspaper=The Guardian | sáne =17 May 2010 |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2010/may/17/la-liga-title-barcelona-madrid |access-date=27 July 2015 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818155457/https://www.theguardian.com/football/blog/2010/may/17/la-liga-title-barcelona-madrid |url-status=live }}</ref>. Ol máwsimdi Chempionlar Ligası hám La Liganıń eń kóp gol urǵan oyınshısı retinde juwmaqladı<ref>{{cite news |first=Andrew |last=Haslam |title=Messi Takes Scoring Plaudits |newspaper=[[UEFA]] |publisher=UEFA |date=22 May 2010 |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/01e5-0e749dc4dbed-0a10c2225a79-1000--messi-takes-scoring-plaudits/ |access-date=27 July 2010 |archive-date=22 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322200627/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1490400.html |url-status=live}}</ref>, ekinshi márte izbe-iz liga trofeyin jeńip aldı hám birinshi Evropa Altın butsasın aldı<ref>{{cite news |first=Joseph |last=Wilson |title=Messi Receives Golden Boot for Top European Scorer |newspaper=U-T San Diego |date=30 September 2010 |url=http://www.sandiegouniontribune.com/news/2010/sep/30/messi-receives-golden-boot-for-top-european-scorer/ |access-date=27 July 2015 |archive-date=27 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827235600/http://www.sandiegouniontribune.com/news/2010/sep/30/messi-receives-golden-boot-for-top-european-scorer/ |url-status=live}}</ref>.
2010–11 máwsiminde Messi Ispaniya Superkubogın<ref>{{Web deregi | bet = Magic Messi Wins Supercopa for Barça| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2010-jıl 21-avgust | url = http://www.espnfc.com/story/816500/magic-lionel-messi-wins-supercopa-for-barca| qaralǵan sáne = 2010-jıl 27-iyul | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924140127/http://www.espnfc.com/story/816500/magic-lionel-messi-wins-supercopa-for-barca| url-status = live}}</ref>, Chempionlar Ligasın<ref>{{cite news |first=Phil |last=McNulty |title=Barcelona 3–1 Man Utd |work=BBC Sport |date=28 May 2011 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/13576522 |access-date=27 July 2015 |archive-date=28 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128030307/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/13576522 |url-status=live}}</ref> hám úshinshi márte izbe-iz La Liga ataǵın jeńip aldı. Onıń 2010-jılǵı klublıq kórsetkishleri oǵan ekinshi márte izbe-iz «Altın top» sıylıǵın alıp berdi. Messi úshinshi márte izbe-iz Chempionlar Ligasınıń eń kóp gol urǵan oyınshısı boldı<ref>{{cite news |title=Top Scorer Messi Matches Van Nistelrooy Mark |newspaper=[[UEFA]] |publisher=UEFA |date=28 May 2011 |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0250-0c50f817cbec-aabf3c53695a-1000--top-scorer-messi-matches-van-nistelrooy-mark/ |access-date=27 July 2015 |archive-date=30 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110530025624/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1634951.html |url-status=live}}</ref>, sonday-aq liganıń eń kóp gol urǵan hám golǵa pas bergen oyınshısı boldı<ref name="Matches 2010–11">{{Web deregi | bet = Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2010–11| baspaxana = BDFutbol| url = http://www.bdfutbol.com/en/p/j1753.html?temp=2010-11| qaralǵan sáne = 2015-jıl 27-iyul | arxivsáne = 2015-jıl 30-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150630194758/http://www.bdfutbol.com/en/p/j1753.html?temp=2010-11| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | bet = Spanish Primera División Statistics: Top Assists 2010–11| baspaxana = ESPN FC| url = http://www.espnfc.com/spanish-primera-division/15/statistics/assists?season=2010| qaralǵan sáne = 2015-jıl 27-iyul | arxivsáne = 2015-jıl 9-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150709063314/http://www.espnfc.com/spanish-primera-division/15/statistics/assists?season=2010| url-status = live}}</ref>. Ol 53 gol menen Barselonanıń bir máwsimde eń kóp gol urǵan oyınshısı boldı<ref name="Sublime">{{cite news |first1=Tony |last1=Cascarino |first2=Patrick |last2=Barclay |title=Is Sublime Lionel Messi the Greatest Footballer Ever? |newspaper=The Times |url-access=subscription | sáne =27 May 2011 |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/is-sublime-lionel-messi-the-greatest-footballer-ever-c00970m0f9g |access-date=27 July 2015 |archive-date=17 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150517125621/http://www.thetimes.co.uk/tto/sport/football/europe/article3041129.ece |url-status=live}}</ref>.
''«Messidiń taxtına talasıwdı qálegenlerge ishim ashıydı - bul múmkin emes, bul bala unikal.»'' – Pep Gvardiola, Messi 2012-jıldıń mart ayında 24 jasında Barselonanıń barlıq waqıtlardaǵı eń kóp gol urǵan oyınshısı bolǵannan keyin.
Messi 2011–12 máwsimin Ispaniya hám Evropa Superkubok trofeylerin jeńip alıw menen basladı. Jıl aqırında ol FIFA Klublar arasındaǵı jáhán chempionatın jeńip aldı hám ekinshi márte Altın toptı qolǵa kirgizdi<ref>{{cite news |title=Tempers Flare into Brawl as Barcelona Beats Real Madrid |newspaper=USA Today |date=17 August 2011 |url=http://usatoday30.usatoday.com/sports/soccer/europe/2011-08-17-supercup-brawl-barcelona-real-madrid_n.htm |access-date=30 July 2015 |archive-date=18 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018175757/http://usatoday30.usatoday.com/sports/soccer/europe/2011-08-17-supercup-brawl-barcelona-real-madrid_n.htm |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |first=Henry |last=Winter |title=Barcelona 2 Porto 0: Match Report |newspaper=The Daily Telegraph |date=26 August 2011 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/8726103/Barcelona-2-Porto-0-match-report.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/8726103/Barcelona-2-Porto-0-match-report.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |access-date=30 July 2015}}{{cbignore}}</ref>. 2011-jılǵı jetiskenlikleri ushın ol FIFA Altın tobın aldı, tariyxta Altın toptı úsh márte jeńip alǵan tek tórtinshi oyınshı boldı hám birinshi UEFA Evropanıń eń jaqsı oyınshısı sıylıǵın aldı<ref>{{cite news |title=Barcelona Win FIFA Club World Cup |work=BBC Sport |date=18 December 2011 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/16234168 |access-date=30 July 2015 |archive-date=22 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222225555/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/16234168 |url-status=live}}</ref>. 2012-jılı Messi Chempionlar Ligasınıń tórt máwsiminde eń kóp gol urǵan ekinshi oyınshı boldı. Messi 24 jasında Barselonanıń tariyxındaǵı eń kóp gol urǵan oyınshı boldı<ref>{{Web deregi | bet = Messi Crowned World's Best| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2012-jıl 9-yanvar | url = http://www.espnfc.com/story/1006543/2011-fifa-ballon-dor-lionel-messi-crowned-worlds-best| qaralǵan sáne = 2015-jıl 30-iyul | arxivsáne = 2019-jıl 5-aprel | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190405232008/http://www.espnfc.com/story/1006543/2011-fifa-ballon-dor-lionel-messi-crowned-worlds-best| url-status = live}}</ref>, Granadaǵa qarsı oyında xet-trik islep, Sesar Rodrigestiń 57 jıllıq 232 gol rekordın artta qaldırdı<ref>{{Web deregi | bet = Messi Wins UEFA Best Player in Europe Award| baspaxana = UEFA| sáne = 2011-jıl 25-avgust | url = https://www.uefa.com/news-media/news/0250-0c50f3bb01f8-2230f3d90345-1000--messi-wins-uefa-best-player-in-europe-award/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 30-iyul | arxivsáne = 2021-jıl 18-avgust | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210818090834/https://www.uefa.com/insideuefa/awards/news/0250-0c50f3bb01f8-2230f3d90345-1000--messi-wins-uefa-best-player-in-europe-award/| url-status = live}}</ref>. Ol máwsimdi Ispaniya hám Evropada ekinshi márte liganıń eń kóp gol urǵan oyınshısı retinde juwmaqladı, 50 gol menen La Liga rekordın ornattı, al barlıq jarıslarda urǵan 73 golı onı aymaqlıq hám jergilikli jarıslardı esapqa almaǵanda Evropa klub futbolı tariyxındaǵı bir máwsimde eń kóp gol urǵan oyınshı etti<ref>{{Web deregi | bet = UEFA Champions League 2011–12: Statistics| baspaxana = UEFA| url = http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/statistics/index.html| qaralǵan sáne = 2015-jıl 30-iyul | arxivsáne = 2019-jıl 22-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190322121657/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/statistics/index.html| url-status = dead}}</ref><ref>{{Web deregi | bet = Record-Breaking Messi Takes Top Scorer Honour| baspaxana = UEFA| sáne = 2012-jıl 19-may | url = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0250-0c50fb1dc97f-29773ffa75dd-1000--record-breaking-messi-takes-top-scorer-honour/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 30-iyul | arxivsáne = 2019-jıl 10-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190510004431/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1795767.html| url-status = live}}</ref>. Komanda sol máwsimde jáne de Ispaniya Kubogın uttı, bul Gvardiolanıń basshılıǵındaǵı 14-shi trofey edi, ol tórt jıllıq tabıslı dáwirden soń máwsim aqırında lawazımınan ketti<ref>{{cite magazine |title=Lionel Messi Receives Golden Boot Award as Europe's Top Scorer |magazine=Sports Illustrated |date=29 October 2012 |url=https://www.si.com/soccer/2012/10/29/lionel-messi-golden-boot-barcelona-ap |access-date=30 July 2015 |archive-date=17 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211017043849/https://www.si.com/soccer/2012/10/29/lionel-messi-golden-boot-barcelona-ap |url-status=live}}</ref><ref>{{Web deregi | bet = Messi Smashes Müller's 40-Year Record| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2012-jıl 9-dekabr | url = http://www.espnfc.com/story/1258108/messi-breaks-40-year-record-with-86th-goal-of-2012| qaralǵan sáne = 2015-jıl 30-iyul | arxivsáne = 2019-jıl 7-aprel | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190407214629/http://www.espnfc.com/story/1258108/messi-breaks-40-year-record-with-86th-goal-of-2012| url-status = live}}</ref><ref>{{cite news |first=Andy |last=Brassell |title=Pep Guardiola Leaves Lasting Legacy at Barcelona |work=BBC Sport |date=27 April 2012 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17867892 |access-date=30 July 2015 |archive-date=17 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017214415/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17867892 |url-status=live}}</ref>.
==== 2012–2014: Rekord ornatqan jıl hám Messige ǵárezlilik ====
[[Fayl:Lionel Messi, Player of Argentina national football team, and FC Barcelona.JPG|thumb|405x405px|Messi 2012-jılı Argentina (joqarıda) hám Barselona (tómende) ushın rekord ornatıp 91 gol urdı.]]
2012–13 máwsiminiń baslanıwında Barselona 2013-jıldıń basına kelip La Liga chempionlıǵın derlik qáliplestirgen edi. Real Betiske qarsı oyında eki gol urıw arqalı Messi Barselonanıń La Ligadaǵı barlıq dáwirlerdegi eń kóp gol urǵan oyınshısı boldı hám Gerd Myullerdiń bir kalendar jılında eń kóp gol urıw rekordın buzdı; Messi 2012-jılı Barselona hám Argentina ushın barlıq jarıslarda rekord bolǵan 91 gol urdı<ref>{{Web deregi | at = Iain| familiya = Rogers| bet = Fatherhood Hasn't Slowed Record-Breaking Messi| jumıs = Reuters| sáne = 2012-jıl 10-dekabr | url = http://uk.reuters.com/article/soccer-spain-messi-idUKL5E8NA1RM20121210| qaralǵan sáne = 2015-jıl 9-avgust | arxivsáne = 2019-jıl 8-aprel | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190408012732/https://uk.reuters.com/article/soccer-spain-messi-idUKL5E8NA1RM20121210| url-status = dead}}</ref><ref name="MostDecorated">{{cite news |first=Majid |last=Mohamed |title=Barcelona's Lionel Messi Becomes Most Decorated Player in History after Winning Unprecedented Fourth Straight Ballon d'Or |newspaper=The Independent |date=8 January 2013 |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/barcelonas-lionel-messi-becomes-most-decorated-player-in-history-after-winning-unprecedented-fourth-8441605.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220614/https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/barcelonas-lionel-messi-becomes-most-decorated-player-in-history-after-winning-unprecedented-fourth-8441605.html |archive-date=14 June 2022 |url-status=live |access-date=9 August 2015}}</ref>. Messi jáne de FIFA Altın tobın jeńip aldı, tariyxta Altın toptı tórt márte jeńip alǵan birinshi oyınshı boldı<ref name="MostDecorated" /><ref>{{cite news |first=Saj |last=Chowdhury |title=Ballon d'Or Contenders Messi, Ronaldo and Iniesta in Profile |work=BBC Sport |date=9 January 2013 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20910453 |access-date=9 August 2015 |archive-date=7 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130107134704/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20910453 |url-status=live}}</ref>. Ol 2018-jılǵa shekem klubta qalıwǵa wáde berip jańa kelisimge qol qoydı hám Rayo Valekanoǵa qarsı liga oyınında birinshi márte kapitanlıq tańǵıshın taqtı. Komanda sol jılı jáne de La Liganı jeńip aldı, bul Messidiń altınshı chempionlıǵı bolıp, Real Madridtiń aldıńǵı máwsimdegi 100 upaylıq rekordın teńlestirdi. Barlıq jarıslarda 60 gol, sonıń ishinde La Ligada 46 gol menen ol kampaniyanı qatar ekinshi jıl Ispaniya hám Evropanıń eń kóp gol urǵan oyınshısı retinde juwmaqladı hám tariyxta Evropa Altın butsasın úsh márte jeńip alǵan birinshi oyınshı boldı.
Messidiń komanda hújimindegi ulıwma úlesi aytarlıqtay artqan edi. Ol komandanıń úsh titulın jeńis máwsiminde komanda gollarınıń 24% tin qosqan bolsa, bul kórsetkish 2012–13 máwsiminiń aqırına kelip 40% ten asıp ketti. Bul statistikalar, sonday-aq Messi oynay almaǵan Chempionlar Ligasındaǵı bir tárepleme jeńilisler «Messige ǵárezlilik» túsinigine isenim payda etti, yaǵnıy Barselonanıń óziniń juldız oyınshısına taktikalıq hám psixologiyalıq jaqtan ǵárezli bolıwı.
Messige túsken júkti azaytıw ushın Barselona 2013–14 máwsimi aldınan Santostan braziliyalı hújimshi [[Neymar]]dı satıp aldı<ref>{{Web deregi | url = http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/santos-fc-to-face-fc-barcelona-in-the-joan-gamper-trophy-on-august-2| bet = Santos FC to face FC Barcelona in the Joan Gamper Trophy| baspaxana = FCBarcelona.com| sáne = 2013-jıl 28-iyun | qaralǵan sáne = 2013-jıl 29-iyun }}</ref>. Komanda máwsim basında Ispaniya Superkubogın jeńip aldı<ref>{{Web deregi | url = https://www.theguardian.com/football/2013/aug/29/barcelona-super-cup-atletico-madrid-messi| bet = Barcelona win Super Cup against Atlético despite Messi's penalty miss| sáne = 2013-jıl 28-avgust | jumıs = Guardian| qaralǵan sáne = 2013-jıl 29-avgust | arxivsáne = 2021-jıl 21-yanvar | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210121010350/https://www.theguardian.com/football/2013/aug/29/barcelona-super-cup-atletico-madrid-messi| url-status = live}}</ref>. Messi máwsimdi bes jıl ishindegi eń tómen kórsetkish penen juwmaqladı, biraq soǵan qaramastan barlıq jarıslarda 41 gol urıwǵa eristi. Bes jıl ishinde birinshi ret Barselona máwsimdi úlken titulsız juwmaqladı.
==== 2014–2017: Luis Enrikeniń keliwi hám MSN niń dúnyaǵa keliwi ====
[[Fayl:Moment of the Champions League final FC Barcelona - Juventus 2015.jpg|thumb|left|Messi 2015-jılǵı UEFA Chempionlar Ligası finalında «Yuventus» oyınshısı Patris Evranı aldap ótpekte.]]
«Barselona» 2014–15-jılǵı máwsim aldınan trener Luis Enrikeni jumısqa aldı hám ótken jılı [[Liverpul (futbol klubı)|«Liverpul»da]] Evropa «Altın butsasın» jeńip alǵan urugvaylı hújimshi Luis Suaresti satıp alıw arqalı Messige hújimde járdem beriwdi dawam ettirdi<ref>{{Web deregi | url = https://www.bbc.com/sport/0/football/27477125| bet = Barcelona appoint Luis Enrique as first-team coach| baspaxana = BBC Sport| sáne = 2014-jıl 19-may | qaralǵan sáne = 2014-jıl 19-may | arxivsáne = 2014-jıl 19-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20140519221816/https://www.bbc.com/sport/0/football/27477125| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | url = http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/fc-barcelona-and-liverpool-fc-have-reached-an-agreement-for-the-transfer-of-luis-suarez| bet = Suárez joins Barça.| baspaxana = FCBarcelona.com| sáne = 2014-jıl 11-iyul | qaralǵan sáne = 2014-jıl 30-iyul | url-status = dead| arxivurl = https://web.archive.org/web/20140712034551/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/fc-barcelona-and-liverpool-fc-have-reached-an-agreement-for-the-transfer-of-luis-suarez| arxivsáne = 2014-jıl 12-iyul }}</ref>. Luis Enrikeniń sisteması qorǵanıwdan hújimge tez ótiwlerge tiykarlanǵan bolıp, onı Messi, Suares hám Neymardan ibarat úshlik basqarar edi. Xalıq arasında «MSN» degen at penen belgili bolǵan bul hújim úshligi gol urıw boyınsha rekordlardı jańaladı<ref>{{Web deregi | url = https://bleacherreport.com/articles/2463053-complete-analysis-of-the-new-look-barcelona-under-luis-enrique| bet = Complete analysis of the new-look Barcelona under Luis Enrique| baspaxana = Bleacher Report| familiya = Tighe| at = Sam| sáne = 2015-jıl 13-may | qaralǵan sáne = 2021-jıl 19-iyun | arxivurl = https://archive.today/20210619164850/https://bleacherreport.com/articles/2463053-complete-analysis-of-the-new-look-barcelona-under-luis-enrique| arxivsáne = 2021-jıl 19-iyun }}</ref>. Máwsim basında «Sevilya»ǵa qarsı xet-trik onıń La Liga tariyxındaǵı eń kóp gol urǵan oyınshı bolıwına alıp keldi, ol Telmo Zarranıń 59 jıl dawam etken 251 gollıq rekordın artta qaldırdı. Sol jılı La Liga titulın, Ispaniya Kubogın hám Chempionlar Ligasın jeńip alǵannan keyin, Messi «Barselona»ǵa kontinental trebldi eki márte jeńip alǵan birinshi klub bolıwǵa járdem berdi. Ol 58 gol urdı, biraq Neymar hám Suares penen birgelikte bul hújim úshligi sol máwsim dawamında barlıq jarıslarda ulıwma 122 gol urdı, bul Ispaniya futbolında rekord bolıp tabıladı.
Messi 2015–16-jılǵı sezondı «Barselona»nıń UEFA Superkubogında «Sevilya» ústinen erisken jeńisine járdem beriw menen basladı. Messi jıldı Yokogamada «River Pleyt» ústinen 2015-jılǵı FIFA Klublar Jáhán Chempionatı finalında jeńiske erisiw menen juwmaqladı hám kalendar jılında óz klubı ushın besinshi trofeyin qolǵa kirgizdi. 2016-jıldıń 11-yanvarında Messi óz karerasında rekordlı besinshi márte FIFA «Altın tobın» jeńip aldı. Ol máwsimdi La Liga hám Ispaniya Kubogın jáne bir márte jeńip alıw menen tamamladı. Barlıǵı Messi 41 gol urdı, al onıń, Neymar hám Suaresten ibarat «Barselona»nıń hújim úshligi máwsim dawamında ulıwma 131 gol urıp, ótken máwsimdegi ózleri ornatqan rekordtı jańaladı.
2016–17 máwsimi Messidiń Ispaniya Super Kubogı hám Ispaniya Kubogın utıwı menen juwmaqlandı. Ol máwsimdi 54 gol menen juwmaqladı, al La Ligadaǵı 37 golı oǵan karerasında tórtinshi márte Pichichi hám Evropa Altın butsı sıylıqların alıp keldi. Messi, Neymar hám Suares máwsim aqırına 110 gol urdı. Keyingi jılı Neymar Parij Sen-Jermenge ketti, hújim úshliginiń úsh máwsimdegi ulıwma gollar sanı 363 boldı<ref>{{cite news |last=Power |first=Patrick |date=2 August 2017 |title=The astonishing stats behind the best attacking trio in the world |url=https://www.besoccer.com/new/the-astonishing-stats-behind-the-best-attacking-trio-in-the-world |website=BeSoccer.com |access-date=27 August 2024 |archive-date=1 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001173307/https://www.besoccer.com/new/the-astonishing-stats-behind-the-best-attacking-trio-in-the-world |url-status=live }}</ref>. Luis Enrike de úsh jıllıq jumısı dawamında klubtı toǵız trofeyge alıp kelgennen keyin máwsim aqırında Barselonadan ketti<ref>{{Web deregi | url = https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/763876/luis-enrique-nine-titles-in-three-seasons-with-fc-barcelona| bet = Luis Enrique, nine titles in three seasons with FC Barcelona| baspaxana = FCBarcelona.com| sáne = 2017-jıl 28-may | qaralǵan sáne = 2024-jıl 28-avgust | arxivsáne = 2024-jıl 28-avgust | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240828181835/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/763876/luis-enrique-nine-titles-in-three-seasons-with-fc-barcelona| url-status = live}}</ref>.
==== 2017–2021: Barselonadaǵı sońǵı jılları ====
[[Fayl:Lionel Messi vs Valladolid.jpg|thumb|upright|Kapitanlıq tańǵıshın taqqan Messi 2018-jılı «Real Valyadolid»ke qarsı oyında.]]
Messi 2017-jıl 25-noyabrde Barselona menen 2021-jılǵa shekem klubta qalıwın támiyinleytuǵın jańa kelisimge qol qoydı. 2017–18 máwsiminde Messi jáne bir márte La Liga hám Ispaniya Kubogın utıp, eldiń eki trofeyin qolǵa kirgizdi. Ol jáne bir márte 34 gol menen La Liganıń eń kóp gol urǵan oyınshısı boldı, bul oǵan besinshi Evropa Altın butsı sıylıǵın alıp keldi. 2018-jıl may ayında burınǵı kapitan Andres Inestanıń ketiwi menen, Messi 2018–19 máwsimi ushın komandanıń jańa kapitanı bolıp tayınlandı. Ol Barselona kapitanı retinde birinshi trofeyin - Sevilyanı 2–1 esabında jeńip, Ispaniya Super Kubogın kóterdi. Ol Barselonaǵa La Liga ataǵın jeńip alıwǵa járdem berdi, bul onıń onınshı, biraq kapitan retinde birinshi chempionlıǵı edi. Sol máwsimde 34 oyında 36 gol urıp, ol altınshı márte liganıń Altın butsı trofeyin jeńip aldı hám La Ligada eń kóp gol urǵan oyınshı sıylıǵın alıw boyınsha Sarra menen teńlesip, rekordtı qaytaladı. Ol jáne altınshı Altın butsa sıylıǵın hám 2016–17 máwsiminen baslap rekordlıq úsh márte qatarına usı sıylıqtı jeńip aldı.
Messi altınshı Altın toptı jeńip aldı, biraq keyingi 2019–20 máwsiminde Barselona 2007–08 máwsiminen berli birinshi ret trofeysiz qaldı. Nátiyjesiz máwsimnen soń, Barselona Messidiń klubqa «ketiw tilegin bildirgen hújjet» jibergenin járiyaladı, biraq Messi aqırında shártnamasınıń sońǵı jılın orınlawǵa qarar etti. 2020–21 máwsiminde Messi Shavidiń rekordın buzıp, klub tariyxında 768 oyın ótkeriw rekordına eristi. Ol klubtı 2021-jılǵı Ispaniya Kubogı finalında jeńiske alıp keldi. Onıń Barselonadaǵı sońǵı eki máwsiminde La Ligada eń kóp gol urǵan oyınshı bolıwı, oǵan rekordlıq segiz Pichichi trofeyin ákeldi.
Messidiń shártnaması tamam bolǵannan keyin, ol erkin agentke aylandı, jańa kelisim boyınsha sóylesiwler Barselonanıń finanslıq mashqalaları sebepli qıyınlastı. Aqırı, Barselona Messidiń klubta qalmaytuǵının járiyaladı, La Liga qaǵıydaları qoyǵan finanslıq hám strukturalıq tosqınlıqlardı Messidiń ketiwiniń sebebi retinde kórsetti. Kamp Nouda ótkerilgen kóz jaslı baspasóz konferenciyasında Messi Barselonadan ketetuǵının tastıyıqladı.
=== Parij Sen-Jermen ===
[[Fayl:Mbappe Messi Neymar.jpg|thumb|left|Messi (ortada) PSJ komandalasları Kilian Mbappe (shepte) hám [[Neymar]] menen birge.]]
2021-jıl 10-avgust kúni Messi Liga 1 klubı Parij Sen-Jermenge (PSJ) qosıldı, bul jerde ol Neymar menen qayta birigip, 2021–22 máwsimi ushın eki jıllıq shártnamaǵa qol qoydı. Shártnama 2023-jıldıń iyunına shekem dawam etedi hám qosımsha bir jılǵa uzaytıw múmkinshiligi bar. Messi óziniń komanda nomeri retinde 30-sandı tańladı, bul ol jas waqtında Barselonada birinshi ret úlkenler komandasında oynaǵan waqıtta kiygen nomer edi. Ol klub ushın birinshi oyının Reymsqa qarsı ótkerdi, birinshi ret start quramında hám Chempionlar Ligasında Klub Bryugge qarsı oynadı, al úy maydanındaǵı dáslepki oyının Lionǵa qarsı ótkerdi. Ol klub ushın birinshi golın Chempionlar Ligasınıń topar basqıshında burınǵı treneri Pep Gvardiolanıń [[Manchester City F.C.|Manchester Sitige]] qarsı oyında urdı. Klub hám milliy komanda dárejesinde kalendar jıl ishinde 40 gol urǵanı hám Argentinanı 2021-jılǵı Kopa Amerikada kapitan retinde jeńiske alıp kelgeni ushın, Messi rekordlıq jetinshi Altın toptı aldı. Ol PSJdegi dáslepki máwsimin barlıq turnirlerde 11 gol hám 14 gollıq pas penen juwmaqladı, klubtıń 10-márte Liga 1 chempionı bolıwına járdem berdi.
2022–23 máwsiminiń basında Messi PSJ menen ekinshi trofeyin Chempionlar Kubogında jeńip aldı. Niccaǵa qarsı oyında ol urǵan gol arqasında Krishtianu Ronaldudan ozıp, Evropa klub futbolında barlıq dáwirlerdegi eń kóp gol urǵan oyınshı boldı, 702 gol menen; sol oyın dawamında ol sonday-aq klub dárejesinde karerasında 1000 ret tikkeley gol urıwǵa úles qostı. Máwsim aqırında ol barlıq jarıslarda 21 gol urdı hám ligada eń kóp 16 gollıq pas berdi, bul PSJdıń 11-márte Liga 1 chempionı bolıwına hám onıń qatarına ekinshi ret chempion bolıwına járdem etti. Máwsimniń sońǵı oyınınan keyin, bas trener Kristof Galte bunıń Messidiń PSJ ushın sońǵı oyını bolǵanın tastıyıqladı, al klub eki kúnnen soń onıń ketiwin rásmiy túrde járiyaladı.
=== Inter Mayami ===
[[Fayl:CINvMIA 2023-08-23 - Lionel Messi, Tata Martino (PXL 20230824 010525464) (Messi crop).jpg|thumb|upright|Messi 2023-jılǵı AQSH Ashıq Kubogında «Inter Mayami» menen birge.]]
Joqarı Liga Futbol (MLS) klubı «Inter Mayami SF» 2023-jıldıń 15-iyul kúni Messi menen eki yarım jıllıq shártnamaǵa qol qoyılǵanın járiyaladı. Messi klub ushın 2023-jılǵı debyutın Ligalar Kubogında «Krus Asul»ǵa qarsı oyında ótkerdi hám qosımsha waqıtta ayıp tobınan gol urıp, jeńiske jetti. Messiniń AQSHqa keliwi maydanda hám maydannan tısqarı tárepte úlken jańalıq sıpatında bahalanıp, onıń qatnasıwı MLSniń abırayın kóteriwge járdem bergeni atap ótildi. Goal basılımınıń jazıwınsha, «Ol qatnasqan hárbir oyın biletler ushın talastı kúsheytedi, kóp sanlı ataqlı miymanlar onı oyında kóriwge qızıǵadı»<ref>{{Web deregi | sáne = 2024-jıl 15-oktyabr | bet = 'He has changed everything' - Inter Miami chief hails Lionel Messi's impact on MLS as he compares eight-time Ballon d'Or winner to NBA legend Michael Jordan {{!}} Goal.com| url = https://www.goal.com/en/lists/changed-everything-inter-miami-chief-hails-lionel-messi-impact-mls-compares-nba-legend-michael-jordan/blt07f24130ccba8883#cs7e5c632a41124722| qaralǵan sáne = 2025-jıl 12-mart | jumıs = www.goal.com| til = en}}</ref>. Onıń keliwine bolǵan qızǵınlıq «Messimaniya» dep ataldı; «Inter Mayami»diń 10-sanlı Messi futbolkası ligadaǵı – hám derlik pútkil dúnyadaǵı eń kóp satılǵan futbolkaǵa aylandı<ref>{{Web deregi | last1 = Rodríguez| first1 = Eduardo Burgos| last2 = Brennan| first2 = Joe| sáne = 2024-jıl 23-oktyabr | bet = Here's just how much of an impact Messi has had on MLS and Inter Miami| url = https://en.as.com/soccer/heres-just-how-much-of-an-impact-messi-has-had-on-mls-and-inter-miami-n/| qaralǵan sáne = 2025-jıl 12-mart | jumıs = AS USA| til = en-us}}</ref>.
Mayami ushın birinshi altı oyında toǵız gol urǵannan keyin, Messi komandanı Neshvill SCǵa qarsı Ligalar Kubogın jeńip alıw arqalı klubtıń tariyxındaǵı birinshi trofeyge alıp keldi. Messi MLStegi debyutin Nyu-York Red Bullzǵa qarsı ótkerdi. Mayami pley-offqa shıǵa almadı, Shıǵıs konferenciyasında 14-orındı iyeledi, sońǵı jeti oyında jeńiske erise almadı. 2023-jılı 30-oktyabrde Argentina menen Jáhán chempionatın hám PSJ menen Liga 1 trofeyin jeńip alǵannan keyin, Messi rekord dárejesinde segizinshi márte Altın toptı jeńip aldı. Ol jáne de Time jurnalı tárepinen Jıldıń sportshısı dep tanıldı, bul ataqqa erisken birinshi futbolshı boldı.
2024-máwsiminde Messi bir MLS oyınında eń kóp gol [[Pas beriw (futbol)|pas beriw]] rekordın bes gol pası menen jańaladı, sonday-aq Nyu-York Red Bullzǵa qarsı 6–2 esabındaǵı jeńiste bir MLS oyınında altı gol hám gol pası menen eń kóp gol qatnasıw rekordın ornattı<ref>{{Web deregi | sáne = 2024-jıl 4-may | bet = SIX goal contributions! Lionel Messi sets two more MLS records vs. RBNY| url = https://www.mlssoccer.com/news/six-goal-contributions-lionel-messi-sets-two-more-mls-records-in-matchday-12| qaralǵan sáne = 2024-jıl 4-may | jumıs = [[Major League Soccer]]| arxivsáne = 2024-jıl 5-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240505022513/https://www.mlssoccer.com/news/six-goal-contributions-lionel-messi-sets-two-more-mls-records-in-matchday-12| url-status = live}}</ref>. 2-oktyabrde Messi Kolambus Kryuǵa qarsı 3–2 esabındaǵı jeńiste eki gol urıp, Supporters' Shield trofeyin jeńip aldı, bul onıń 46-shı trofeyi boldı<ref>{{Cite news |date=2 October 2024 |title=Lionel Messi, Inter Miami win MLS Supporters Shield with 3-2 win at Crew. It's Messi's 46th trophy |url=https://apnews.com/article/lionel-messi-mls-miami-columbus-0fcdbeab716cb05dcf99a76dc235dccc |access-date=20 October 2024 |work=[[Associated Press]] |archive-date=10 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241010053349/https://apnews.com/article/lionel-messi-mls-miami-columbus-0fcdbeab716cb05dcf99a76dc235dccc |url-status=live }}</ref>. 19-oktyabrde máwsimniń sońǵı oyınında Nyu-Inglend Revolyushnǵa qarsı Messi klub ushın birinshi ret xet-trik islep, 6–2 esabında jeńiske erisiwge járdem etti. Inter Mayamidiń Revolyushndı jeńiwi klubqa pútkil máwsim dawamında 74 upay toplawǵa múmkinshilik berdi, bul MLS ushın rekord kórsetkish boldı. Ol ádettegi máwsimdi 19 oyında 20 gol hám 16 gol pası menen juwmaqladı<ref>{{Cite news |last=Reynolds |first=Tim |date=19 October 2024 |title=Messi and Inter Miami finish with best record in MLS history, roll past New England 6-2 |url=https://apnews.com/article/lionel-messi-inter-miami-mls-a8d2c6c8ae5df490cc615b2ae527434d |access-date=19 October 2024 |work=[[Associated Press]]}}</ref>. Usılayınsha, ol Inter Mayamidiń eń kóp gol urǵan oyınshısı boldı.
Mayami 2024-jılǵı MLS Kubogı pley-offında birinshi ret qatnastı, biraq birinshi raundta Atlanta Yunayted FCǵa qarsı eki oyında jeńilip, báygiden shıǵıp qaldı. Messi úshinshi oyında, 3–2 esabındaǵı jeńiliste óziniń pley-offtaǵı birinshi golın urdı<ref>{{Web deregi | last1 = Deen| first1 = Safid| bet = Messi, Inter Miami see record-setting season end in stunning playoff collapse: Highlights| url = https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/11/09/inter-miami-vs-atlanta-where-to-watch-messi-playing-score-live-updates/76156845007/| jumıs = USA TODAY| qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-noyabr | til = en| sáne = 2024-jıl 9-noyabr | arxivsáne = 2024-jıl 10-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20241110042504/https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/11/09/inter-miami-vs-atlanta-where-to-watch-messi-playing-score-live-updates/76156845007/| url-status = live}}</ref>. Ádettegi máwsim juwmaǵınan soń ol MLStiń Eń bahalı oyınshısı dep ataldı.
== Xalıqaralıq karerası ==
Argentina hám Ispaniya azamatı retinde, Messi eki eldiń de milliy komandasında oynawǵa huqıqlı edi. Ol 2004-jılı Argentinanıń U20 komandasında Paragvayǵa qarsı oyında debyut etti hám keyin 2005-jılǵı Qubla Amerika U-20 chempionatına qatnasqan quramaǵa kirgizildi, onda olar úshinshi orındı iyeledi. Sońınan Messi komandanı 2005-jılǵı FIFA Jaslar chempionatında jeńiske alıp keldi, bul onıń Argentina menen birinshi úlken jeńisi boldı. Turnirdi altı gol hám eki gol pası menen juwmaqlap, ol Altın toptı da jeńip aldı<ref>{{cite news |date=10 July 2024 |title=Messi passes Ali Daei |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/argentina-canada-live-updates-2024-copa-america-lionel-messi-score-result/yRrle4paHuhm/BeNQ1qaCPjJZ/ |access-date=10 July 2024 |work=The Athletic |archive-date=10 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240710125438/https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/argentina-canada-live-updates-2024-copa-america-lionel-messi-score-result/yRrle4paHuhm/BeNQ1qaCPjJZ/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Web deregi | familiya = Saaid| at = Hamdan| url = https://www.rsssf.org/tableso/ol2008f-det.html| bet = Games of the XXIX. Olympiad| baspaxana = [[RSSSF|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]| sáne = 2008-jıl 12-sentyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 6-avgust | arxivsáne = 2024-jıl 6-avgust | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240806071542/https://www.rsssf.org/tableso/ol2008f-det.html| url-status = live}}</ref>.
[[Fayl:ARG-BRA 2008 Olympic semi-final.jpg|thumb|left|Messi 2008-jılǵı Jazǵı Olimpiada oyınlarınıń yarım finalında Braziliyalı Marselonı aldap ótpekte.]]
Messi 2005-jılı, 18 jasında, úlkenler milliy komandasında debyut etti, Vengriyaǵa qarsı doslıq ushırasıwda almastırıwshı retinde shıqtı. Messidiń birinshi baslawshı quramdaǵı oyını 2006-jılı Peruǵa qarsı boldı, al birinshi xalıqaralıq golın ol Xorvatiyaǵa qarsı doslıq ushırasıwda urdı. Onıń Jáhán chempionatındaǵı debyuti 2006-jılǵı FIFA Jáhán chempionatında Serbiya hám Chernogoriyaǵa qarsı oyında 74-minutta almastırıwshı retinde shıǵıp, bir gol pasın berip, aqırǵı goldı ózi urdı. Bul onı Jáhán chempionatında Argentina ushın oynaǵan hám gol urǵan eń jas oyınshıǵa aylandırdı<ref>{{cite news |title=Argentina 6–0 Serbia & Montenegro |publisher=BBC Sport |date=16 June 2006 |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4853028.stm |access-date=12 August 2015 |archive-date=22 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150922121433/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4853028.stm |url-status=live }}</ref>. Ol jáne de Argentina ushın 2007-jılǵı Kopa Amerikada oynadı, onda olar aqırında finalda jeńiliske ushıradı. Messi eki gol urıp, bir gol pasın berip, turnirdiń eń jaqsı jas oyınshısı dep tanıldı. 2008-jılǵı Jazǵı Olimpiada oyınları onıń eliniń atınan jáne bir úlken jetiskenligi boldı, ol Argentinanıń U23 komandasın Nigeriyanı jeńip, Olimpiada altın medalın alıwǵa baslap bardı. Messi barlıǵı eki gol urıp, úsh gol pasın berdi hám FIFA tárepinen turnirdiń eń jaqsı komandasınıń kózge túsken oyınshısı dep atap ótildi.
[[Fayl:Suisse vs Argentine - Granit Xhaka & Lionel Messi crop.jpg|thumb|upright| Messi 2012-jılı 10-sanlı futbolkasında Argentina kapitanı retinde.]]
Xuan Roman Rikelmeniń xalıqaralıq karerasın juwmaqlawı menen, Messige Argentinanıń 10-sanlı futbolkası berildi. 2010-jılǵı FIFA Jáhán chempionatınıń topar basqıshındaǵı Greciyaǵa qarsı oyında, kópshilik tiykarǵı quram oyınshıları pley-offqa shıǵıw ornı qáwipsizlendirilgeni sebepli dem alǵanda, Messi birinshi ret kapitan tańǵıshın taqtı. Argentina sol turnirde aqırında sherek finalda Germaniyaǵa jeńildi, biraq Messi bir de gol urmaǵanına hám tek bir gol pasın bergenine qaramastan, óziniń tezligi hám kreativligi arqasında turnirdiń eń jaqsı 10 oyınshısınıń biri retinde belgilendi. 2011-jılǵı Kopa Amerika aldında Argentina óz komandasın Messi átirapına qurıwdı basladı. Biraq, Messi bul turnirde de gol ura almadı, tek úsh gol pasın berdi. Komanda aqırında sherek finalda Urugvayǵa [[Penalti (futbol)|penaltiden]] jeńildi
[[Fayl:Messi in Germany and Argentina face off in the final of the World Cup 2014 -2014-07-13 (24).jpg|thumb|left|upright|Messi 2014-jılǵı FIFA Jáhán chempionatı finalında Germaniyaǵa qarsı oynap atır.]]
Olardıń nátiyjesiz oyınınan keyin 24 jasar Messi komandanıń kapitanı etip tayınlandı. Keyingi bir neshe jıl Messi ushın Argentinanı xalıqaralıq trofeyge alıp shıǵa almawı sebepli kóp ókinishli boldı. 2014-jılǵı FIFA Jáhán Kubogında Messi hám Argentina finalda Germaniyaǵa jeńilip qaldı, biraq Messi turnirdiń eń jaqsı oyınshısı sıpatında tórt gol hám bir nátiyjeli pası menen kórgizbeli oyını sebepli «Altın top» sıylıǵın aldı. Argentina kelesi jılı 2015-jılǵı Amerika Kubogı finalında Chilige penaltiler seriyasında jeńilip qaldı. Turnir aqırında Messi bir gol urıp hám úsh nátiyjeli pas bergennen keyin «Altın top» sıylıǵın alıw ushın tańlanǵanı xabarlandı, biraq ol bul sıylıqtan bas tarttı. 2016-jılǵı Amerika Kubogınıń júz jıllıǵına baǵıshlanǵan turniriniń yarım finalında Amerika Qurama Shtatlarına qarsı oyında Messiniń urınǵan golı onı xalıqaralıq matchlarda Argentinanıń barlıq waqıttaǵı eń jaqsı gol urıwshı sıpatında Gabriel Batistutadan alǵa shıǵardı. Biraq Argentina jáne bir márte finalda Chilige penaltiler seriyasında jeńilip qaldı. Messi turnir dawamında bes gol urdı hám tórt nátiyjeli pas berdi.
Úsh jıl qatarınan úsh finalda jeńiliw Messidiń xalıqaralıq futboldan ketiwine sebep boldı, biraq Argentinadaǵı pútkil el boylap alıp barılǵan kampaniya onıń sheshimin ózgertiwge kóndirdi. Ol milliy komandaǵa 2018-jılǵı FIFA Jáhán chempionatına baslap barıw ushın qayttı. Argentina turnirge qatnasıwdan ayrılıw qáwpinde turǵan edi, biraq sońǵı kvalifikaciya oyınında Ekvadorǵa qarsı Messidiń xet-triki olardıń qatnasıwın dramalıq túrde támiyinledi. Olar Jáhán chempionatında 1/8 finalda Franciyaǵa jeńildi, Messi turnirde bir gol urıp, eki gol pasın berdi. Keyingi jılı Messi jáne de Argentina atınan 2019-jılǵı Kopa Amerikada oynadı, onda ol tek bir gol urıp, bir gol pasın berdi. Olar yarım finalda úy xojayınları Braziliyaǵa jeńildi, biraq Chilidi jeńip úshinshi orındı iyeledi. Turnirdi jeńbegen bolsa da, bul jeńis Argentina ushın úsh jıldan aslam dawam etken 36 oyındaǵı jeńilissiz seriyasınıń baslaması boldı.
[[Fayl:Argentina vs mexico messi vs erick gutierrez (cropped).jpg|thumb|Messi 2022-jılǵı FIFA Jáhán chempionatınıń topar basqıshında Meksikanıń Erik Guterresine qarsı oynap atır.]]
Messi aqırı 2021-jılǵı Amerika Kubogında Argentinanıń 28 jıllıq trofeyge bolǵan shólin qandırdı, sebebi olar 1993-jıldan berli xalıqaralıq turnirde jeńiske erispegen edi. Boliviyaǵa qarsı gruppalıq basqısh matchında ol Xaver Maskeranonı artta qaldırıp, Argentinanıń eń kóp oyın ótkergen oyınshısına aylandı. Argentina finalda Braziliyanı jeńdi hám Messi turnirdiń eń jaqsı oyınshısı dep ataldı, sebebi ol Argentinanıń urǵan 12 golınıń toǵızına tikkeley qatnastı, olardıń tórtewin ózi urdı hám besewine nátiyjeli pas berdi. Ol Argentinanı 2022-jılǵı Finalissimada UEFA Evro-2020 jeńimpazı Italiyaǵa qarsı jáne bir xalıqaralıq trofeydi jeńip alıwǵa basladı, onda ol eki nátiyjeli pas bergennen keyin matchtıń eń jaqsı oyınshısı retinde belgili boldı. 2022-jılǵı FIFA Jáhán Kubogında Messi Argentinanı 36 jıl ishindegi birinshi Jáhán Kubogı jeńisine alıp keldi, finalda Franciyanı jeńiw ushın eki gol urdı<ref name="ArgentinaRecord">Nemer, Roy (19 December 2022). "Lionel Messi scores record 18 goals in 2022 with the Argentina national team". Mundo Albiceleste. Retrieved 19 June 2024.</ref>. Turnir dawamında jeti gol urıp hám úsh nátiyjeli pas bergennen keyin, Messi jáne bir márte «Altın toptı» jeńip aldı hám onı eki márte jeńip alǵan birinshi oyınshı boldı. Onıń finalda maydanǵa túsiwi Jáhán Kubogında eń kóp oyın ótkergen (26) hám tikkeley gollıq ámelge qatnasqan (21 – 13 gol hám 8 nátiyjeli pas) oyınshı sıpatında jańa rekordlar ornattı.
2023-jılı Kyurasaoǵa qarsı doslıq oyında xet-trik islegen Messi 100 xalıqaralıq golǵa jetti, bul kórsetkishke erisken úshinshi oyınshı hám tariyxtaǵı birinshi Qubla Amerikalı oyınshı boldı. Sol jılı keyinirek Peruǵa qarsı urǵan golı Messidi [[CONMEBOL]] Jáhán chempionatı saralaw oyınlarınıń barlıq waqıtlardaǵı eń kóp gol urǵan oyınshısına aylandırdı<ref>{{Web deregi | sáne = 2023-jıl 18-oktyabr | bet = Lionel Messi becomes Conmebol WC qualifiers all-time leading scorer| url = https://www.marca.com/en/football/2023/10/18/652f5288268e3e8b258b45ad.html| qaralǵan sáne = 2024-jıl 13-iyul | jumıs = MARCA| til = en| arxivsáne = 2024-jıl 1-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20241001173308/https://www.marca.com/en/football/2023/10/18/652f5288268e3e8b258b45ad.html| url-status = live}}</ref>. 2024-jılǵı Kopa Amerika yarım finalında Kanadaǵa qarsı oyında Messi turnirdegi birinshi hám jalǵız golın urdı, bul onı barlıq waqıtlardaǵı xalıqaralıq gol urıwshılar arasında ekinshi orınǵa shıǵardı<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/argentina-canada-live-updates-2024-copa-america-lionel-messi-score-result/yRrle4paHuhm/BeNQ1qaCPjJZ/ |title=Messi passes Ali Daei |work=The Athletic |date=10 July 2024 |access-date=10 July 2024 |archive-date=10 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240710125438/https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/argentina-canada-live-updates-2024-copa-america-lionel-messi-score-result/yRrle4paHuhm/BeNQ1qaCPjJZ/ |url-status=live }}</ref>. Aqırında Argentina finalda Kolumbiyanı jeńip, qatarınan ekinshi ret Kopa Amerika chempionına iye boldı, Messi turnir dawamında bir gol urıp, bir gol pasın berdi hám Kopa Amerikada eń kóp oyın ótkeriw (39) boyınsha jańa rekord ornattı.
== Oyınshı profili ==
=== Oynaw stili ===
[[Fayl:Germany and Argentina face off in the final of the World Cup 2014 04 crop.jpg|thumb|Messi 2014-jılǵı FIFA Jáhán chempionatı finalında óziniń tiykarǵı shep ayaǵı menen soqqı beriwge tayarlanıp atır.]]
Messidiń boyınıń pásligi sebepli, onıń awırlıq orayı biyik oyınshılarǵa qaraǵanda tómenirek, bul oǵan úlken shaqqanlıq berip, baǵıtın tezirek ózgertiwge hám qarsılaslarınıń tosqınlıqlarınan qutılıwǵa múmkinshilik beredi<ref name="GoldenYell">{{Cite news |first=Cordt |last=Schnibben |title=The Golden Yell: Ronaldo and Messi Battle to Define a Football Era |work=Der Spiegel |date=6 June 2012 |url=http://www.spiegel.de/international/world/ronaldo-and-messi-compete-to-define-a-football-era-a-837019.html |access-date=17 August 2015 |archive-date=8 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120608132820/http://www.spiegel.de/international/world/ronaldo-and-messi-compete-to-define-a-football-era-a-837019.html |url-status=live}}</ref><ref name="FiveReasons">{{Cite news |first=Karl |last=Ritter |title=Five Reasons Why Messi Stands out in Soccer World |newspaper=Boston Globe |date=12 July 2014 |url=https://www.bostonglobe.com/sports/2014/07/12/reasons-why-messi-stands-out-football-world/mreF1boxmpDQcq7ZWenjqJ/story.html |access-date=17 August 2015 |archive-date=25 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925101639/https://www.bostonglobe.com/sports/2014/07/12/reasons-why-messi-stands-out-football-world/mreF1boxmpDQcq7ZWenjqJ/story.html |url-status=live}}</ref>; usı sebepli Ispaniya mediası onı La Pulga Atómica («Atomlıq búrge») dep ataǵan<ref>{{Web deregi | bet = Messi, goals for 2010| baspaxana = Mundo Deportivo (Spanish)| sáne = 2009-jıl 7-dekabr | url = http://www.mundodeportivo.com/20091206/messi-goles-para-2010_53837938612.html| qaralǵan sáne = 2016-jıl 26-fevral | arxivsáne = 2020-jıl 6-fevral | arxivurl = https://web.archive.org/web/20200206141454/https://www.mundodeportivo.com/20091206/messi-goles-para-2010_53837938612.html| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | bet = Lionel Messi becomes the 'Atomic Flea'| baspaxana = Goal| sáne = 2012-jıl 20-sentyabr | url = http://www.goal.com/es/news/4284/el-fotomontaje-del-d%C3%ADa/2012/09/20/3390051/lionel-messi-se-convierte-en-la-pulga-at%C3%B3mica| qaralǵan sáne = 2016-jıl 26-fevral | arxivsáne = 2020-jıl 14-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20200914231953/https://www.goal.com/es/news/4284/el-fotomontaje-del-d%C3%ADa/2012/09/20/3390051/lionel-messi-se-convierte-en-la-pulga-at%C3%B3mica| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | bet = Messi, The Atomic Flea who became the best in the world| baspaxana = AS (Spanish)| sáne = 2016-jıl 28-yanvar | url = http://as.com/m/videos/2016/01/28/colombia/1453936234_817270.html| qaralǵan sáne = 2016-jıl 26-fevral | arxivsáne = 2016-jıl 3-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160303162849/http://as.com/m/videos/2016/01/28/colombia/1453936234_817270.html| url-status = live}}</ref>. Fizikalıq jaqtan aybatlı bolmasa da, ol anaǵurlım joqarı dene kúshine iye, bul onıń tómen awırlıq orayı hám sonnan kelip shıqqan teń salmaqlılıǵı menen birge qarsılaslardıń fizikalıq qarsılıǵına shıdawǵa járdem beredi; nátiyjede, oyın kórsetiw keń tarqalǵan sportta onıń jalǵan qulawlardı islemeytuǵını atap ótilgen<ref name="Here" /><ref name="FiveReasons" /><ref name="MakingCase">{{Cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/champions-league/7532805/Arsenal-v-Barcelona-Lionel-Messi-making-case-for-worlds-greatest-ever-player.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/champions-league/7532805/Arsenal-v-Barcelona-Lionel-Messi-making-case-for-worlds-greatest-ever-player.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |title=Arsenal v Barcelona: Lionel Messi Making Case for World's Greatest Ever Player |newspaper=The Daily Telegraph |first=Kevin |last=Garside |date=29 March 2010 |access-date=17 August 2015}}{{cbignore}}</ref>. Onıń qısqa, kúshli ayaqları oǵan qısqa tezleniwlerde jetiskenlikke erisiwge múmkinshilik beredi, al tez ayaqları oǵan joqarı tezlikte toptı qadaǵalawdı saqlap qalıwǵa imkaniyat beredi<ref>{{Web deregi | at = Lucas| familiya = Brown| bet = Lionel Messi – the New Maradona?| baspaxana = UEFA| sáne = 2005-jıl 30-sentyabr | url = http://www.uefa.com/news/newsid=347644.html| qaralǵan sáne = 2015-jıl 17-avgust | arxivsáne = 2017-jıl 1-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20171001075035/http://www.uefa.com/news/newsid=347644.html| url-status = dead}}</ref>. Onıń burınǵı Barselona treneri Pep Gvardiola bir waqıtları bılay degen edi: «Messi - topsız juwırǵanǵa qaraǵanda top penen tezirek juwıratuǵın jalǵız oyınshı.»<ref name="FTMag">{{cite news |first=Ronald |last=Reng |title=Lionel Messi |magazine=FT Magazine |date=27 May 2011 |url=http://www.ft.com/cms/s/2/cfa0d296-8672-11e0-9d5c-00144feabdc0.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150630163752/http://www.ft.com/cms/s/2/cfa0d296-8672-11e0-9d5c-00144feabdc0.html |archive-date=30 June 2015 |url-access=subscription |url-status=live |access-date=19 July 2015}}</ref> Ol 20 jastan asqannan keyin hálsiz ayaǵı menen oynaw uqıplılıǵın jaqsılaǵan bolsa da, Messi tiykarınan shep ayaqlı oyınshı; ol ádette shep ayaǵınıń sırtqı tárepi menen dribling ámelge asıradı, al ayaǵınıń ishki tárepin gol urıw hám [[Pas beriw (futbol)|pas beriw]] ushın paydalanadı<ref name="Control">{{Cite news |first=Fabio |last=Monti |title=Controllo, Corsa, Tocco di Palla: Perché nel Calcio Piccolo è Bello |trans-title=Control, Stroke and Touch on the Ball: Because in Football Small Is Beautiful |newspaper=Corriere della Sera | til =it |date=8 April 2010 |url=http://archiviostorico.corriere.it/2010/aprile/08/Controllo_corsa_tocco_palla_Perche_co_9_100408088.shtml |access-date=17 August 2015 |archive-date=21 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110221031158/http://archiviostorico.corriere.it/2010/aprile/08/Controllo_corsa_tocco_palla_Perche_co_9_100408088.shtml |url-status=live}}</ref>.
Kóp gol urıwshı retinde, Messi óziniń soqqı beriw uqıplılıǵı, poziciyanı durıs tańlaw, tez reakciyası hám qorǵanıw sızıǵın jeńiw ushın hújim juwırıwların ámelge asırıw qábileti menen ayrıqshalanadı. Ol jáne de óziniń kóriw qábileti hám [[Pas beriw (futbol)|pas beriw]] diapazonı arqasında pleymeyker rolin de atqaradı<ref>{{Web deregi | url = https://www.thesportster.com/soccer/top-25-greatest-playmakers-ever| bet = Top 25 Greatest Playmakers Ever| jumıs = The Sportster| sáne = 2015-jıl 4-iyul | qaralǵan sáne = 2020-jıl 22-sentyabr | arxivsáne = 2020-jıl 29-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20201129193935/https://www.thesportster.com/soccer/top-25-greatest-playmakers-ever/| url-status = live}}</ref>. Onı kóbinese sıyqırshı, joq jerden gollar hám imkaniyatlar jaratatuǵın futbolshı sıpatında súwretleydi<ref>{{Web deregi | sáne = 2020-jıl 7-yanvar | bet = Cristiano Ronaldo, Lionel Messi, goals, records, highlights, Juventus, hat trick, statistics, best stats, age, break down| url = https://www.foxsports.com.au/football/cristiano-ronaldo-lionel-messi-goals-highlights-juventus-hat-trick-statistics-age-break-down/news-story/705ff21fcd63e4e372bb62d9f7c3e00a| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-avgust | jumıs = Fox Sports| arxivsáne = 2021-jıl 26-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210326162010/https://www.foxsports.com.au/football/cristiano-ronaldo-lionel-messi-goals-highlights-juventus-hat-trick-statistics-age-break-down/news-story/705ff21fcd63e4e372bb62d9f7c3e00a| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | bet = As Lionel Messi turns 32, a fan ruminates on the ambivalent legacy of the football wizard| url = https://www.telegraphindia.com/sports/as-lionel-messi-turns-32-a-fan-ruminates-on-the-ambivalent-legacy-of-the-football-wizard/cid/1693021| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-avgust | jumıs = Telegraph India| arxivsáne = 2021-jıl 6-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210706113701/https://www.telegraphindia.com/sports/as-lionel-messi-turns-32-a-fan-ruminates-on-the-ambivalent-legacy-of-the-football-wizard/cid/1693021| url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news | sáne =27 July 2008 |title=Lionel Messi steals the show for Barcelona at Dundee United |newspaper=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/2462724/Lionel-Messi-steals-the-show-for-Barcelona-at-Dundee-United.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/2462724/Lionel-Messi-steals-the-show-for-Barcelona-at-Dundee-United.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |access-date=10 August 2020 |issn=0307-1235}}{{cbignore}}</ref>. Bunnan tısqarı, ol anıq erkin soqqı hám [[Penalti (futbol)|penalti]] urıwshı<ref name="SixReasons">{{Web deregi | at = Francesc| familiya = Tomas| bet = Six Reasons Why Lionel Messi Is the World's Best| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2015-jıl 25-iyun | url = http://www.espnfc.com/club/barcelona/83/blog/post/2504382/six-reasons-why-lionel-messi-is-worlds-best| qaralǵan sáne = 2015-jıl 17-avgust | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924034318/http://www.espnfc.com/club/barcelona/83/blog/post/2504382/six-reasons-why-lionel-messi-is-worlds-best| url-status = live}}</ref>. 2023-jıldıń sentyabr ayına kelip, Messi tuwrı erkin soqqılardan urılǵan gollar boyınsha barlıq waqıtlar ishinde besinshi orında turadı, onıń 65 golı bar<ref>{{Cite news |title=Most goals via free-kicks in football history |url=https://www.sportsadda.com/football/news/most-free-kick-goals-football-history-lionel-messi-cristiano-ronaldo |access-date=25 August 2023 |work=Sports Adda |date=7 August 2023 |archive-date=3 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803221831/https://www.sportsadda.com/football/news/most-free-kick-goals-football-history-lionel-messi-cristiano-ronaldo |url-status=live}}</ref>, bul házirgi aktiv oyınshılar arasında eń joqarı kórsetkish<ref>{{Cite news |last=Copeland |first=Robbie |title=Lionel Messi becomes top free-kick scorer among active players |url=https://www.90min.com/posts/lionel-messi-top-free-kick-scorer-active-players-cristiano-ronaldo-copa-america |access-date=3 August 2021 |work=90min.com |date=4 July 2021 |archive-date=3 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803183459/https://www.90min.com/posts/lionel-messi-top-free-kick-scorer-active-players-cristiano-ronaldo-copa-america |url-status=live}}</ref>. Onıń jáne de chip soqqılarınan gol urıwǵa beyimliligi bar<ref>{{Web deregi | url = http://www.marca.com/en/football/international-football/2017/02/22/58adac0ae5fdea9b038b45d2.html| bet = The art of the chip: Falcao matches Totti, Messi and Raul| baspaxana = Marca| familiya = del Río| at = Joel| sáne = 2017-jıl 22-fevral | qaralǵan sáne = 2017-jıl 11-aprel | arxivsáne = 2022-jıl 2-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20221102044650/https://www.marca.com/en/football/international-football/2017/02/22/58adac0ae5fdea9b038b45d2.html| url-status = live}}</ref>.
[[Fayl:2011 FIFA Club World Cup FC Barcelona vs Al Sadd.jpg|thumb|left|Messidiń dribling qábiletleri oǵan bir neshe qorǵawshılardan ótiwge hám hújim oyınların shólkemlestiriwge múmkinshilik beredi.]]
Messidiń tezligi hám texnikalıq uqıplılıǵı oǵan dárwazaǵa qaray jeke dribling juwırıwların ámelge asırıwǵa múmkinshilik beredi, ásirese qarsı hújimler waqtında, ádette maydannıń ortasınan yamasa oń tárepinen baslap<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/06/22/opinion/22iht-edcohen.html |title=The Loose Vuvuzela |work=The New York Times |last=Cohen |first=Roger |date=21 June 2010 |access-date=12 April 2020 |archive-date=12 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200412150925/https://www.nytimes.com/2010/06/22/opinion/22iht-edcohen.html |url-status=live}}</ref>. Ol ulıwma barlıq waqıtlardaǵı eń ullı driblerlerdiń biri dep esaplanadı<ref>{{Web deregi | url = http://www.businessinsider.com/lionel-messi-dribbling-2015-6| bet = Here's what makes Lionel Messi so impossible to defend| jumıs = Business Insider| at = Scott| familiya = Davis| sáne = 2015-jıl 6-iyun | qaralǵan sáne = 2015-jıl 8-noyabr | arxivsáne = 2015-jıl 24-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20151024100544/http://www.businessinsider.com/lionel-messi-dribbling-2015-6| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://www.theguardian.com/football/blog/2015/may/07/lionel-messi-barcelona-bayern-munich| bet = Lionel Messi: the genius who operates to a different set of physical rules| jumıs = The Guardian| at = Barney| familiya = Ronay| sáne = 2015-jıl 7-may | qaralǵan sáne = 2015-jıl 8-noyabr | arxivsáne = 2015-jıl 11-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20151211015917/http://www.theguardian.com/football/blog/2015/may/07/lionel-messi-barcelona-bayern-munich| url-status = live}}</ref>. Bul qábileti haqqında onıń burınǵı Argentina treneri Diego Maradona bılay degen: «Top onıń ayaǵına jabısıp qalǵanday; men óz kareramda ullı oyınshılardı kórgenmen, biraq Messidiń toptı basqarıwınday nárseni hesh kimnen kórmegenmen.» Jeke qásiyetlerinen tısqarı, ol jáne de hár tárepleme rawajlanǵan, ǵaybarlı hám aybatlı komanda oyınshısı bolıp, óziniń kreativ kombinaciyaları menen tanılǵan, ásirese burınǵı Barselona yarım qorǵawshıları Xavi hám Andres Inesta menen birgelikte.
Karerası alǵa ilgerilegen sayın, onıń atletikalıq qábileti hám dribling tendenciyası jası úlkeygen sayın azayıp, Messi oyındı maydannıń tereń aymaqlarında basqara basladı hám futbol tariyxındaǵı eń jaqsı pas beriwshilerdiń hám pleymeykerlerdiń birine aylandı<ref>{{Web deregi | url = https://www.thesportster.com/soccer/top-25-greatest-playmakers-ever/| url-status = live| arxivurl = https://web.archive.org/web/20221102044651/https://www.thesportster.com/soccer/top-25-greatest-playmakers-ever/| arxivsáne = 2022-jıl 2-noyabr | bet = Top 25 Greatest Playmakers Ever| jumıs = the Sportster| sáne = 2015-jıl 4-iyul | qaralǵan sáne = 2020-jıl 22-sentyabr }}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-100-greatest-footballers-ever-no2-lionel-messi| bet = FourFourTwo's 100 Greatest Footballers EVER: No.2, Lionel Messi| jumıs = FourFourTwo| at = Thore| familiya = Haugstad| sáne = 2017-jıl 28-iyul | qaralǵan sáne = 2019-jıl 30-aprel | arxivsáne = 2020-jıl 9-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20201109021805/https://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-100-greatest-footballers-ever-no2-lionel-messi| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://www.foxsportsasia.com/football/la-liga/992349/lionel-messi-misses-out-worlds-best-playmaker-2018-second-real-madrid-star/| bet = Lionel Messi misses out on World's best Playmaker 2018 title, finishes second to Real Madrid star| jumıs = Fox Sports Asia| at = Aditya| familiya = Rangarajan| sáne = 2018-jıl 6-dekabr | qaralǵan sáne = 2019-jıl 30-aprel | arxivsáne = 2018-jıl 8-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20181208211629/https://www.foxsportsasia.com/football/la-liga/992349/lionel-messi-misses-out-worlds-best-playmaker-2018-second-real-madrid-star/| url-status = dead}}</ref>. Onıń topsız háreketleniwi hám qorǵanıw juwapkershilikleri de karerası dawamında azaydı; maydanda az jer qaplap, onıń ornına energiyasın qısqa tezleniw ushın saqlap, ol óz nátiyjeliligin, qozǵalısın hám poziciyalıq oyının jaqsılay aldı, sonday-aq bulshıq et jaraqatlarınan qashıp, belgili bir máwsim dawamında turaqlı túrde kóp sanlı oyınlarda qatnasıwǵa múmkinshilik aldı. Shınında da, erte karerasında jaraqat alıwǵa beyim bolsa da, keyinirek ol topsız az juwırıw arqalı jaraqat alıw múmkinshiligin azayttı, sonday-aq qatań dieta, shınıǵıw rejimi hám uyqı kestesin qabıl etiw arqalı jaraqat alıw múmkinshiligin kemeytti<ref>{{Web deregi | url = https://www.goal.com/en/news/1717/editorial/2012/10/23/3468661/how-messi-went-from-injury-prone-teenager-to-bionic-man| bet = How Messi went from injury-prone teenager to bionic man| jumıs = [[Goal (website)|Goal]]| baspaxana = Footballco| familiya = Hayward| at = Ben| sáne = 2012-jıl 23-oktyabr | qaralǵan sáne = 2019-jıl 7-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190707062037/https://www.goal.com/en/news/1717/editorial/2012/10/23/3468661/how-messi-went-from-injury-prone-teenager-to-bionic-man/| arxivsáne = 2019-jıl 7-iyul | url-status = dead}}</ref>.
=== Taktikalıq jaylasıw ===
[[Fayl:Argentina team in St. Petersburg (cropped) Messi.jpg|thumb|upright=0.7|Kóp tárepleme hújimshi retinde, Messi kóbinese klassikalıq 10-nomer poziciyasında oynaydı.]]
Taktikalıq jaqtan, Messi erkin hújim poziciyasında oynaydı; kóp tárepleme oyınshı retinde, ol qanattıń ekewinde de yamasa maydannıń orayı arqalı hújim etiwge qábiletli. Balalıq waqtında onıń súyikli poziciyası eki soqqı beriwshiniń artındaǵı pleymeyker bolǵan, bul Argentina futbolında «enganche» dep ataladı, biraq ol Ispaniyadaǵı karerasın shep qanat hújimshisi yamasa shep jaq hújimshi retinde basladı. Birinshi komanda debyutinde, menedjer Frank Raykard onı oń qanatqa kóshirdi; bul poziciyadan ol qorǵanıwdı jarıp ótip maydannıń ortasına ańsat kirip, shep ayaǵı menen dárwazaǵa soqqı beriwi múmkin edi, komandalaslarına kóbinese pas beriwdiń ornına. Gvardiola hám keyingi menedjerler dáwirinde, ol kóbinese jalǵan toǵızınshı nomer rolinde oynadı; oraylıq hújimshi yamasa jalǵız soqqı beriwshi retinde jaylasıp, ol orayda erkin háreket etti, kóbinese maydannıń orayına tereń kirip, qorǵawshılardı ózine tarttı, usılayınsha [[Pas beriw (futbol)|pas beriw]] ushın bos orınlar jaratıw, basqa komandalaslarınıń topsız hújimlik juwırıwları, Messidiń óz dribling juwırıwları yamasa Xavi hám Inesta menen kombinaciyalar islew ushın.
Luis Enrikeniń basshılıǵında Messi dáslebinde menedjerdiń 4–3–3 formaciyasında óz karerasınıń baslanıw dáwirine tán bolǵan oń qanat poziciyasında oynawǵa qayttı<ref>{{cite news |first=Andy |last=West |title=Motivated Lionel Messi Transforms Barcelona's Hopes for Trophy Treble |work=BBC Sport |date=19 March 2015 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/31956028 |access-date=11 August 2015 |archive-date=19 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150919015618/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/31956028 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/05/21/how-luis-suarez-moved-lionel-messi-onto-barcelona-wing-to-become/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2016/05/21/how-luis-suarez-moved-lionel-messi-onto-barcelona-wing-to-become/ |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |title=How Luis Suarez moved Lionel Messi onto Barcelona's wing and became the best centre-forward on the planet |newspaper=The Telegraph |first=Alistair |last=Tweedale |date=21 May 2016 |access-date=30 June 2018}}{{cbignore}}</ref>, al keyingi máwsimlerde ol kóbirek tereńirek, erkin pleymeykerlik wazıypasında qollanıla basladı<ref>{{Web deregi | url = http://www.uefa.com/memberassociations/association=esp/news/newsid=2236364.html| bet = In focus: Messi's changing role| baspaxana = UEFA| at = Richard| familiya = Martin| sáne = 2015-jıl 19-aprel | qaralǵan sáne = 2016-jıl 8-noyabr | arxivsáne = 2016-jıl 18-aprel | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160418233636/http://www.uefa.com/memberassociations/association=esp/news/newsid=2236364.html| url-status = dead}}</ref><ref name="improvement">{{Web deregi | url = http://www.skysports.com/football/news/11833/11105832/barcelona8217s-improvement-under-ernesto-valverde-examined| bet = Barcelona's improvement under Ernesto Valverde examined| baspaxana = Sky Sports| first1 = Guillem| last1 = Balagué| author-link1 = Guillem Balagué| first2 = Nick| last2 = Wright| first3 = Adam| last3 = Smith| sáne = 2017-jıl 30-oktyabr | qaralǵan sáne = 2018-jıl 30-iyun | arxivsáne = 2018-jıl 30-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180630213931/http://www.skysports.com/football/news/11833/11105832/barcelona8217s-improvement-under-ernesto-valverde-examined| url-status = live}}</ref>. Menedjer Ernesto Valverdeniń basshılıǵında Messi túrli wazıypalarda oynadı. Ol waqtı-waqtı menen tereńirek poziciyada da qollanıldı, ol jerden ayıp maydanshasına arqasınan juwırıwlar qıla alatuǵın edi<ref>{{Web deregi | url = http://www.squawka.com/en/news/barcelona-top-scorer-lionel-messi-explains-how-has-role-has-developed-under-valverde/1019375#bEStu6B25LqTkjvv.97| bet = Barcelona top-scorer Lionel Messi explains how has role has developed under Valverde| jumıs = Squawka| at = Cady| familiya = Siregar| sáne = 2018-jıl 7-mart | qaralǵan sáne = 2018-jıl 13-avgust | arxivsáne = 2018-jıl 15-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180715155510/http://www.squawka.com/en/news/barcelona-top-scorer-lionel-messi-explains-how-has-role-has-developed-under-valverde/1019375#bEStu6B25LqTkjvv.97| url-status = live}}</ref>, hátte oń qanatta<ref>{{Web deregi | url = http://www.squawka.com/en/news/dembele-is-going-nowhere-five-things-learned-from-barcelonas-super-cup-win-v-sevilla/1053044| bet = Dembele is going nowhere: Five things learned from Barcelona's Super Cup win v Sevilla| jumıs = Squawka| at = Muhammad| familiya = Butt| sáne = 2018-jıl 12-avgust | qaralǵan sáne = 2018-jıl 13-avgust | arxivsáne = 2018-jıl 13-avgust | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180813114311/http://www.squawka.com/en/news/dembele-is-going-nowhere-five-things-learned-from-barcelonas-super-cup-win-v-sevilla/1053044| url-status = live}}</ref> yaki jalǵan toǵızlıq poziciyasında da<ref>{{Cite news |url=http://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/08/21/599a9d8de5fdeae2358b457b.html |title=Valverde returns Messi to the False 9 role |newspaper=Marca |date=21 August 2017 |access-date=13 August 2018 |archive-date=14 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814001634/http://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/08/21/599a9d8de5fdeae2358b457b.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/09/11/59b650a3e2704e62408b4611.html |title=Valverde recycles Messi |newspaper=Marca |first=Sergi |last=Sanz |date=11 November 2017 |access-date=13 August 2018 |archive-date=13 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180813210327/http://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/09/11/59b650a3e2704e62408b4611.html |url-status=live}}</ref> qollanıldı, biraq ol 4–2–3–1 formaciyasında kóbirek hújimge baǵdarlanǵan ortalıq poziciyada<ref name="improvement" /> yaki 4–4–2 formaciyasında ekinshi hújimshi sıpatında da qollanıldı, onda oǵan jáne bir márte tereńge túsip, yarım qorǵawshılar menen baylanısıw, komandasınıń hújim oyınların shólkemlestiriw hám óziniń hújim sherigi Luis Suares ushın imkaniyatlar jaratıw huqıqı berildi.<ref>{{Web deregi | url = https://www.thescore.com/news/1461884| bet = 3 ways Barcelona could line up with Coutinho| jumıs = The Score| at = Michael J.| familiya = Chandler| sáne = 2018-jıl 6-yanvar | qaralǵan sáne = 2018-jıl 30-iyun | arxivsáne = 2021-jıl 6-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210706113716/https://www.thescore.com/news/1461884| url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.thetimes.com/world/europe/article/dissected-how-the-new-barca-play-and-where-theres-hope-for-chelsea-rpwl0wbn5 |title=Dissected: How the new Barcelona play – and why there's hope for Chelsea |newspaper=The Times |first=Tom |last=Clarke |date=19 February 2018 |access-date=30 June 2018 |archive-date=30 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180630185857/https://www.thetimes.co.uk/article/dissected-how-the-new-barca-play-and-where-theres-hope-for-chelsea-rpwl0wbn5 |url-status=live}}</ref>, Argentina milliy komandasında Messi uqsas túrde aldıńǵı liniyanıń qálegen jerinde oynadı. Túrli menedjerlerdiń basshılıǵında ol oń qanatta, jalǵan toǵızlıq poziciyasında, taza hújimshi sıpatında, basqa hújimshi menen birge járdemshi wazıypada yaki tereńirek, erkin kreativ wazıypada klassikalıq 10-nomer pleymeyker yaki hújimshi yarım qorǵawshı sıpatında hújimshilerdiń artında qollanıldı<ref>{{Web deregi | at = Michael| familiya = Cox| bet = Lionel Messi Showing Some Promising Signs in a New Argentina Role| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2014-jıl 13-noyabr | url = http://www.espnfc.com/blog/tactics-and-analysis/67/post/2144957/argentina-national-team-lionel-messi-showing-some-promising-signs-in-a-new-argentina-role| qaralǵan sáne = 2015-jıl 13-avgust | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924013602/http://www.espnfc.com/blog/tactics-and-analysis/67/post/2144957/argentina-national-team-lionel-messi-showing-some-promising-signs-in-a-new-argentina-role| url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2016/jun/18/argentina-copa-america-lionel-messi-tactics |title=Argentina's great tactical dilemma: where should Lionel Messi play? |newspaper=The Guardian |first=Martin |last=Mazur |date=18 June 2016 |access-date=4 July 2018 |archive-date=4 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180704213019/https://www.theguardian.com/football/2016/jun/18/argentina-copa-america-lionel-messi-tactics |url-status=live}}</ref>.
== Qabıl etiw ==
Messi óz áwladınıń eki eń jaqsı oyınshısınıń biri sıpatında keń túrde tán alınadı, portugaliyalı hújimshi [[Krishtianu Ronaldu]] menen birge.<ref name="RonaldoRivalry">Various sources:
* {{Web deregi | url = http://www.goal.com/story/messi-ronaldo-the-future/index.html| bet = A future without Messi and Ronaldo| jumıs = [[Goal (website)|Goal]]| qaralǵan sáne = 2018-jıl 8-iyun | familiya = Macdonald| at = Paul| arxivsáne = 2020-jıl 29-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20201029200613/https://www.goal.com/story/messi-ronaldo-the-future/index.html| url-status = live}}
* {{Web deregi | familiya = Staunton| at = Peter| url = http://www.goal.com/story/messi-ronaldo-changing-face-of-football/index.html| bet = Messi and Ronaldo: Changing the face of football| jumıs = [[Goal (website)|Goal]]| qaralǵan sáne = 2018-jıl 8-iyun | arxivsáne = 2019-jıl 4-avgust | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190804214954/http://www.goal.com/story/messi-ronaldo-changing-face-of-football/index.html| url-status = live}}
* {{Web deregi | url = https://www.eurosport.co.uk/football/whoever-wins-the-ballon-d-or-the-messi-ronaldo-duopoly-is-coming-to-an-end_sto5054730/story.shtml| bet = Whoever wins the Ballon d'Or, the Messi-Ronaldo duopoly is coming to an end| jumıs = [[Eurosport]]| sáne = 2016-jıl 11-yanvar | qaralǵan sáne = 2018-jıl 8-iyun | familiya = Haugstad| at = Thore| arxivsáne = 2021-jıl 20-yanvar | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210120014411/https://www.eurosport.co.uk/football/whoever-wins-the-ballon-d-or-the-messi-ronaldo-duopoly-is-coming-to-an-end_sto5054730/story.shtml| url-status = live}}</ref> Ol sonday-aq sport tariyxındaǵı eń ullı futbolshılardıń biri dep esaplanadı.<ref name="goat">
Various sources:
* {{Web deregi | bet = Why Lionel Messi is the best male athlete of all time| baspaxana = [[BBC Sport]]| sáne = 2022-jıl 13-dekabr | url = https://www.bbc.com/sport/football/63964902| qaralǵan sáne = 2025-jıl 26-fevral | url-status = live| arxivsáne = 2024-jıl 2-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240902160444/https://www.bbc.com/sport/football/63964902}}
* {{Web deregi | familiya = Lane| at = Barnaby| sáne = 2022-jıl 18-dekabr | bet = Lionel Messi cements status as soccer GOAT as Argentina wins thrilling World Cup final| url = https://www.businessinsider.com/lionel-messi-cements-status-as-goat-argentina-win-world-cup-2022-12| qaralǵan sáne = 2022-jıl 20-dekabr | jumıs = [[Business Insider]]| arxivsáne = 2024-jıl 24-fevral | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240224021804/https://www.businessinsider.com/lionel-messi-cements-status-as-goat-argentina-win-world-cup-2022-12| url-status = live}}
* {{Web deregi | familiya = McIntyre| at = Doug| sáne = 2022-jıl 18-dekabr | bet = Lionel Messi Cements His Goat Status With A Little Help From His Friends| url = https://www.foxsports.com/stories/soccer/lionel-messi-cements-his-goat-status-with-a-little-help-from-his-friends| qaralǵan sáne = 2023-jıl 20-yanvar | jumıs = Fox Sports| arxivsáne = 2023-jıl 4-aprel | arxivurl = https://web.archive.org/web/20230404023500/https://www.foxsports.com/stories/soccer/lionel-messi-cements-his-goat-status-with-a-little-help-from-his-friends| url-status = live}}
* {{Web deregi | familiya = O'Hanlon| at = Ryan| bet = Why Lionel Messi is the best male athlete of all time| baspaxana = [[ESPN]]| sáne = 2022-jıl 16-dekabr | url = https://www.espn.com/sports/soccer/insider/story/_/id/35259622/lionel-messi-world-cup-proves-best-male-athlete-ever| qaralǵan sáne = 2025-jıl 26-fevral | url-status = live| arxivsáne = 2022-jıl 18-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20221218003939/https://www.espn.com/sports/soccer/insider/story/_/id/35259622/lionel-messi-world-cup-proves-best-male-athlete-ever}}
* {{Web deregi | last1 = Robinson| first1 = Joshua| last2 = Clegg| first2 = Jonathan| bet = Messi's Argentina Beats France to Win the World Cup| baspaxana = [[The Wall Street Journal]]| sáne = 2022-jıl 19-dekabr | url = https://www.wsj.com/articles/argentina-france-world-cup-messi-mbappe-11671386377| qaralǵan sáne = 2025-jıl 26-fevral | url-status = live| arxivsáne = 2024-jıl 9-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20241009060605/https://www.wsj.com/articles/argentina-france-world-cup-messi-mbappe-11671386377}}
* {{Web deregi | familiya = Robson| at = James| bet = Messi wins World Cup to push claim to be soccer's GOAT| baspaxana = [[Associated Press]]| sáne = 2022-jıl 18-dekabr | url = https://apnews.com/article/lionel-messi-wins-world-cup-final-is-he-the-goat-0bf74af4ef88ea1e6b3eadce375ebb4a| qaralǵan sáne = 2024-jıl 7-oktyabr | url-status = live| arxivsáne = 2024-jıl 3-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240703140046/https://apnews.com/article/lionel-messi-wins-world-cup-final-is-he-the-goat-0bf74af4ef88ea1e6b3eadce375ebb4a}}
* {{Web deregi | familiya = Smith| at = Rory| bet = For Messi, and Argentina, the (Extra) Wait Is Worth It| jumıs = [[The New York Times]]| sáne = 2022-jıl 18-dekabr | url = https://www.nytimes.com/2022/12/18/sports/soccer/messi-world-cup-win.html| qaralǵan sáne = 2025-jıl 26-fevral | url-status = live| arxivsáne = 2024-jıl 22-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20241122063447/https://www.nytimes.com/2022/12/18/sports/soccer/messi-world-cup-win.html}}</ref>
Jasóspirim waqtındaǵı ájayıp talant iyesi bolǵan Messi 20 jasqa tolmastan burın dúnyanıń eń jaqsı oyınshılarınıń qatarınan orın aldı<ref>{{Web deregi | bet = Messi: I'm Not the Best| baspaxana = FIFA| sáne = 2007-jıl 31-may | url = https://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/529/475/index.html| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924214113/http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/529/475/index.html| url-status = dead| arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | qaralǵan sáne = 2015-jıl 21-iyul }}</ref>. Komandalası Ronaldino 2005-jılǵı «Altın toptı» jeńip alǵannan keyin kóp ótpesten, ol óziniń 18 jasar shákirtin názerde tutıp: «Men hátte «Barsa»daǵı eń jaqsı oyınshı emespen», - dep aytqan edi<ref>{{Web deregi | at = Phil| familiya = Ball| bet = Britain v Spain (Sort Of)| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2006-jıl 23-fevral | url = http://www.espnfc.com/story/359600| qaralǵan sáne = 2015-jıl 17-avgust | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924135558/http://www.espnfc.com/story/359600| url-status = live}}</ref>. Tórt jıldan keyin, Messi rekordlı ayırmashılıq menen óziniń birinshi «Altın tobın» jeńip alǵannan keyin, onıń oyınshı sıpatındaǵı qábiletleri haqqındaǵı ashıq dodalasıwı zamanagóy futboldaǵı onıń statusınan asıp, tariyxtaǵı eń ullı oyınshılardıń biri bolıw ıtimalına kóshken edi<ref>{{Cite news |first=Phil |last=Minshull |title=Is Messi the Greatest Ever? |work=BBC Sport |date=30 March 2010 |url=https://www.bbc.co.uk/blogs/philminshull/2010/03/is_messi_the_greatest_ever.html |access-date=17 August 2015 |archive-date=9 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025354/https://www.bbc.co.uk/blogs/philminshull/2010/03/is_messi_the_greatest_ever.html |url-status=live}}</ref>. Bul ideyanıń dáslepki jaqlawshılarınan biri onıń sol waqıttaǵı [[FC Barcelona|«Barselona»]] treneri Pep Gvardiola edi, ol 2009-jıldıń avgustında-aq Messidi ózi kórgen eń jaqsı oyınshı dep járiyalaǵan<ref>{{Cite news |title=Messi Es el Mejor Jugador que Veré Jamás |trans-title=Messi Is the Best Player I Have Ever Seen |newspaper=El Mundo | til =es |date=29 August 2009 |url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2009/08/29/futbol/1251499664.html |access-date=17 August 2015 |archive-date=22 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322125856/https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2009/08/29/futbol/1251499664.html |url-status=live}}</ref>. Keyingi jıllarda bul pikir tájriybeli qánigeler, trenerler, burınǵı hám házirgi oyınshılar arasında keńirek tán alındı<ref>{{Cite news |title=Lionel Messi: Is the Barcelona and Argentina Star the Greatest Player Ever? |newspaper=The Daily Telegraph |date=29 May 2011 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/lionel-messi/8545361/Lionel-Messi-is-the-Barcelona-and-Argentina-star-the-greatest-player-ever.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/lionel-messi/8545361/Lionel-Messi-is-the-Barcelona-and-Argentina-star-the-greatest-player-ever.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |access-date=17 August 2015}}{{cbignore}}</ref>. «Barsa»nıń ekinshi márte úsh tituldı jeńip alǵan máwsimniń aqırına kelip, Messidi barlıq waqıtlardıń eń ullı futbolshılarınıń biri sıpatındaǵı kózqaras kontinental Evropanıń kópshilik ıqlasbentleri hám tájriybeli qánigeleri arasında ayqın kózqarasqa aylandı<ref name="Telegraph 2016">{{Cite news |agency=Agence France-Presse |title=Magical Messi Grabs Hat-trick in Copa America as Argentina Romp into Quarters |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |date=11 June 2016 |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/06/11/magical-messi-grabs-hat-trick-in-copa-america-as-argentina-romp/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2016/06/11/magical-messi-grabs-hat-trick-in-copa-america-as-argentina-romp/ |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |access-date=29 June 2016}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite news |first=Pete |last=Jenson |title=Lionel Messi: Is the Barcelona Forward the Greatest of Them All? |newspaper=The Independent |date=30 May 2015 |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/lionel-messi-is-the-barcelona-forward-the-greatest-of-them-all-10287066.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220614/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/lionel-messi-is-the-barcelona-forward-the-greatest-of-them-all-10287066.html |archive-date=14 June 2022 |url-status=live |access-date=17 August 2015}}</ref>.
Messi karerası dawamında Argentina menen úlkenler dárejesinde xalıqaralıq turnirde jeńiske erispegeni sebepli sınshılar tárepinen sınǵa alındı<ref name="laughable">{{Web deregi | at = John| familiya = Tilghman| bet = Maradona vs. Messi: A Laughable Comparison| url = https://bleacherreport.com/articles/508097-maradona-vs-messi-a-laughable-comparison?search_query=John%20Tilghman| jumıs = Bleacher Report| qaralǵan sáne = 2019-jıl 1-may | sáne = 2010-jıl 4-noyabr | arxivsáne = 2019-jıl 1-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190501160742/https://bleacherreport.com/articles/508097-maradona-vs-messi-a-laughable-comparison%3Fsearch_query%3DJohn%2520Tilghman| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | at = Dan| familiya = Cairns| bet = How Does Lionel Messi Stack up against Football Legends?| baspaxana = BBC Newsbeat| sáne = 2013-jıl 8-yanvar | url = https://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/20943498/how-does-lionel-messi-stack-up-against-football-legends| qaralǵan sáne = 2015-jıl 17-avgust | arxivsáne = 2020-jıl 11-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20201111212413/http://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/20943498/how-does-lionel-messi-stack-up-against-football-legends| url-status = live}}</ref><ref name="Lea">{{Web deregi | familiya = Lea| at = Greg| url = https://www.fourfourtwo.com/features/why-messi-vs-maradona-debate-flawed-and-always-will-be| bet = Why the Messi vs Maradona debate is flawed (And always will be)| sáne = 2016-jıl 22-iyun | qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-oktyabr | arxivsáne = 2024-jıl 1-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20241001173300/https://www.fourfourtwo.com/features/why-messi-vs-maradona-debate-flawed-and-always-will-be| url-status = live}}</ref>. Biraq onıń keyin ala 2021-jılǵı Amerika Kubogındaǵı hám 2022-jılǵı FIFA Jáhán Kubogındaǵı jeńisleri onıń aqırı klub hám mámleket dárejesindegi barlıq joqarı dárejedegi trofeylerdi jeńip alıwına alıp keldi, bul jetiskenlik kópshilik tájriybeli qánigelerdiń pikirinshe Messidiń miyrasın bekkemledi.
=== Krishtianu Ronaldu menen salıstırıw ===
[[Fayl:Cristiano Ronaldo and Lionel Messi - Portugal vs Argentina, 9th February 2011.jpg|thumb|upright|Messi karerasınıń kóp bóleginde [[Krishtianu Ronaldu]] (shepte) menen salıstırıldı.]]
Zamanagóy zamanlaslarınıń arasında Messi kóbinese Krishtianu Ronaldu menen salıstırıladı hám qarama-qarsı qoyıladı, kópshilik onı kareralıq básekilesi dep esaplaydı. Ekewi de kóp sanlı jeke sıylıqlarǵa eristi, klub hám mámleket ushın onlaǵan trofeylerdi jeńip aldı hám tariyxtaǵı eń kóp gol urǵan eki oyınshı bolıp tabıladı. Messi ayırım waqıtlarda qanday da bir qarsılasıwdı biykar etkenine qaramastan<ref>{{Cite news |title=Barcelona's Lionel Messi Blames Media for Inventing Rivalry with Real Madrid's Cristiano Ronaldo |newspaper=The Daily Telegraph |date=15 August 2012 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/9478241/Barcelonas-Lionel-Messi-blames-media-for-inventing-rivalry-with-Real-Madrids-Cristiano-Ronaldo.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/9478241/Barcelonas-Lionel-Messi-blames-media-for-inventing-rivalry-with-Real-Madrids-Cristiano-Ronaldo.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |access-date=17 August 2015}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Web deregi | at = Ben| familiya = Snowball| bet = Lionel Messi: Cristiano Ronaldo Is Not My Rival| jumıs = Eurosport| baspaxana = TNT Sports International| sáne = 2015-jıl 11-iyun | url = http://www.eurosport.co.uk/football/lionel-messi-cristiano-ronaldo-is-not-my-rival_sto4779011/story.shtml| qaralǵan sáne = 2015-jıl 17-avgust | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924004853/http://www.eurosport.co.uk/football/lionel-messi-cristiano-ronaldo-is-not-my-rival_sto4779011/story.shtml| url-status = live}}</ref>, olar dúnyanıń eń jaqsı oyınshısı bolıw maqsetinde bir-birine básekiles dep keń túrde iseniledi<ref name="Overtaken">{{cite news |first=Andy |last=West |title=Real Madrid v Barcelona: Has Ronaldo Overtaken Messi? |work=BBC Sport |date=22 March 2014 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/26651301 |access-date=10 August 2015 |archive-date=24 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150824045031/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/26651301 |url-status=live}}</ref>. Tájriybeli qánigeler dawam etip atırǵan básekini bokstaǵı Muxammed Ali – Djo Freyzer básekisi, avtosporttaǵı Prost – Senna básekisi hám tennistegi Federer – Nadal hám Borg – Makenroy arasındaǵı básekilesler sıyaqlı ótken sport básekileri menen salıstırdı.<ref>Various sources:
* {{cite news |last=Hunter |first=Graham |url=https://www.espn.com/sports/soccer/news/_/id/5842703/el-clasico-all-ronaldo-vs-messi |title=The game's best rivalry |date=28 November 2010 |access-date=30 September 2014 |work=ESPN |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006150207/http://espn.go.com/sports/soccer/news/_/id/5842703/el-clasico-all-ronaldo-vs-messi |archive-date=6 October 2014}}
* {{Web deregi | bet = Messi v Ronaldo| jumıs = Sky Sports| baspaxana = Sky Group| sáne = 2011-jıl 17-oktyabr | url = http://www.skysports.com/news/21227/7235124/messi-v-ronaldo| arxivurl = https://web.archive.org/web/20141006105413/http://www.skysports.com/news/21227/7235124/messi-v-ronaldo| arxivsáne = 2014-jıl 6-oktyabr | url-status = dead}}
* {{cite news |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/the-special-two-g7dbcfsfgxt |title=The Special Two |date=21 December 2012 |access-date=13 October 2014 |work=The Times |url-access=subscription |archive-date=26 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150626225332/http://www.thetimes.co.uk/tto/opinion/leaders/article3637725.ece |url-status=live}}</ref>
Íqlasbentler de, tájriybeli qánigeler de eki oyınshınıń jeke qábiletlerin turaqlı túrde dodalasadı<ref>{{Cite news |first=Chris |last=Mendes |title=World Cup 2014: Cristiano Ronaldo's Personal Duel with Lionel Messi Is Affecting His Performances for Portugal |newspaper=The Daily Telegraph |date=24 June 2014 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/cristiano-ronaldo/10923614/World-Cup-2014-Cristiano-Ronaldos-personal-duel-with-Lionel-Messi-is-affecting-his-performances-for-Portugal.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/cristiano-ronaldo/10923614/World-Cup-2014-Cristiano-Ronaldos-personal-duel-with-Lionel-Messi-is-affecting-his-performances-for-Portugal.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |access-date=17 August 2015}}{{cbignore}}</ref>. Messi dribling, pleymeykerlik, [[Pas beriw (futbol)|pas beriw]] hám gol urıw qábiletleriniń kombinaciyası ushın maqtaladı, al Ronaldu ózinniń ayrıqsha tezligi hám atletikligi, gol urıw sheberligi hám qıyın jaǵdaylardaǵı oyını ushın maqtawǵa ılayıq dep esaplanadı.<ref>
{{cite news |last=Smith |first=Ben |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17786045 |title=Barcelona's Messi v Real Madrid's Ronaldo |date=20 April 2012 |access-date=13 October 2014 |work=BBC Sport|publisher=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20120905081616/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17786045 |archive-date=5 September 2012 }}</ref><ref>{{cite news |last=Rice |first=Simon |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/lionel-messi-v-cristiano-ronaldo--worlds-greatest-players-locked-in-new-battle-8567328.html |title=Lionel Messi v Cristiano Ronaldo – world's greatest players locked in new battle |date=10 April 2013 |access-date=13 October 2014 |work=The Independent |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028195727/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/lionel-messi-v-cristiano-ronaldo--worlds-greatest-players-locked-in-new-battle-8567328.html |archive-date=28 October 2014 }}</ref> Olardıń oyın stillerinen tısqarı, dawlı pikirler olardıń túrli dene formalarına da baylanıslı – Ronaldunıń boyı 1,87 m (6 fut 1+1⁄2 dyuym) hám bulshıq etli dene formaǵa iye, al Messi bolsa kishirek dene ólshemine iye – hám Ronaldunıń ózine isenimliligi hám teatrlıq háreketleri Messidiń qarapayımlıǵına qarama-qarsı qoyıladı.<ref>Various sources:
* {{Cite news |first=Rob |last=Hughes |title=Ronaldo May Look Like the Best, but There Is Someone Better |newspaper=The New York Times |date=13 September 2011 |url=https://www.nytimes.com/2011/09/14/sports/soccer/14iht-soccer14.html?pagewanted=all&_r=1 |access-date=17 August 2015 |archive-date=1 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171001165502/http://www.nytimes.com/2011/09/14/sports/soccer/14iht-soccer14.html?pagewanted=all&_r=1 |url-status=live}}
* {{Web deregi | first1 = Pedro| last1 = Pinto| first2 = James| last2 = Montague| url = http://edition.cnn.com/2012/05/17/sport/football/football-champions-league-ronaldo-interview/| bet = Cristiano Ronaldo: I'm Better than Messi| baspaxana = CNN| sáne = 2012-jıl 29-may | qaralǵan sáne = 2015-jıl 17-avgust | arxivsáne = 2014-jıl 6-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20141006125456/http://edition.cnn.com/2012/05/17/sport/football/football-champions-league-ronaldo-interview/| url-status = live}}
* {{Cite news |first=Tim |last=Lewis |title=Cristiano Ronaldo: He's Got a God-Given Talent – and He Knows It |newspaper=The Guardian |date=24 November 2013 |url=https://www.theguardian.com/theobserver/2013/nov/24/cristiano-ronaldo-real-madrid-portugal-football |access-date=17 August 2015 |archive-date=6 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006163656/http://www.theguardian.com/theobserver/2013/nov/24/cristiano-ronaldo-real-madrid-portugal-football |url-status=live}}</ref> Jeke jetiskenliklerge kelsek, Messi Ronaldunıń besewine qarsı segiz «Altın toptı»<ref>{{Cite news |title=Ballons d'Or winners list |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/12/07/ballon-dor-winners-list/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2016/12/07/ballon-dor-winners-list/ |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |work=The Telegraph |date=2 April 2017}}{{cbignore}}</ref>, Ronaldunıń besewine qarsı segiz FIFAnıń eń jaqsı oyınshısı sıylıǵın hám Ronaldunıń tórtewine qarsı altı Evropa «Altın butsasın» jeńip aldı<ref>{{Web deregi | first1 = Sorin| last1 = Arotaritei| first2 = Roberto| last2 = Di Maggio| first3 = Karel| last3 = Stokkermans| bet = Golden Boot (Soulier d'Or) Awards| jumıs = [[RSSSF]]| url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/gboot.html| qaralǵan sáne = 2015-jıl 17-avgust | arxivsáne = 2023-jıl 1-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20230601072653/https://www.rsssf.org/miscellaneous/gboot.html| url-status = live}}</ref>. Maydannan tısqarı, Ronaldu aylıq, qáwenderler hám sociallıq media ıqlasbentleri boyınsha onıń tikkeley básekilesi bolıp tabıladı<ref name="50million">{{Web deregi | at = Kurt| familiya = Badenhausen| bet = Lionel Messi Reaches $50 Million-A-Year Deal With Barcelona| url = https://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2014/05/16/lionel-messi-agrees-to-new-50-million-a-year-deal-with-barcelona/| jumıs = Forbes| sáne = 2014-jıl 16-may | qaralǵan sáne = 2015-jıl 17-avgust | arxivsáne = 2014-jıl 6-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20141006091338/http://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2014/05/16/lionel-messi-agrees-to-new-50-million-a-year-deal-with-barcelona/| url-status = live}}</ref>.
Ronaldu qatnasqan komandalarǵa qarsı Messidiń óz-ara kórsetkishi klublar arasındaǵı rásmiy matchlarda 15 jeńis, 9 teń hám 10 jeńilisten, xalıqaralıq joldaslıq matchlarda bir jeńis hám bir jeńilisten hám klublar arasındaǵı joldaslıq matchta bir jeńisten ibarat. Ekewiniń birinshi rásmiy básekilesiwi 2008-jılı boldı, Ronaldunıń [[Manchester United|«Manchester Yunayted»]]<nowiki/>i 2007–08-jılǵı UEFA Chempionlar Ligasınıń yarım finalında Messidiń «Barselona»sı menen oynadı, onda Ronaldu hám «Manchester Yunayted» ulıwma 1–0 esabında aldıǵa shıqtı hám finalda jeńiske eristi.[286] Eki oyınshı hám olardıń komandaları kelesi jılǵı Chempionlar Ligasında jáne bir márte ushırastı, bul jolı finalda, Messi hám «Barselona» 2–0 esabında jeńiske eristi<ref>{{cite news |last=Rutledge |first=Lewis |url=http://www1.skysports.com/football/live/match/102148/report |title=Scholes seals final spot |date=29 April 2008 |access-date=30 September 2014 |work=Sky Sports |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006083710/http://www1.skysports.com/football/live/match/102148/report |archive-date=6 October 2014}}</ref>. Sonnan keyin Ronaldu «Barselona»nıń tiykarǵı básekilesi bolǵan «Real Madrid»ke ótti hám 2009–10-jıllardan 2017–18-jıllarǵa shekem Messi Ronaldu menen hár máwsim keminde eki márte «El Klasiko»da ushırastı, bul dúnyanıń eń kóp kórilgen jıllıq sport ilajlarınıń qatarına kiredi<ref>{{cite news |last=Lowe |first=Sid |author-link=Sid Lowe |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37583118/messi-ronaldos-most-memorable-clashes-champions-league-el-clasico |title=Messi and Ronaldo's most memorable clashes: From the Champions League to El Clasico |date=17 January 2023 |access-date=9 June 2023 |work=ESPN |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028173107/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37583118/messi-ronaldos-most-memorable-clashes-champions-league-el-clasico |url-status=live }}</ref>. Keyin Ronaldu 2018-jıldıń jazında «Yuventus»qa ótti; olardıń rásmiy matchtaǵı aqırǵı básekilesiwi 2020–21-jılǵı UEFA Chempionlar Ligasınıń gruppalıq basqıshında boldı, onda Ronaldunıń penaltiden urılǵan eki golı «Yuventus»qa Messiniń «Barselona»sı ústinen 3–0 esabında jeńiske erisiwge járdem berdi<ref>{{cite news |last1=Taylor |first1=Daniel |author-link1=Daniel Taylor (journalist)|last2=Jackson |first2=Jamie |url=https://www.theguardian.com/football/2009/jun/11/cristiano-ronaldo-manchester-united-real-madrid1 |title=Manchester United accept £80m Cristiano Ronaldo bid from Real Madrid |date=11 June 2009 |access-date=30 September 2014 |work=The Guardian |archive-date=23 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181123043733/https://www.theguardian.com/football/2009/jun/11/cristiano-ronaldo-manchester-united-real-madrid1 |url-status=live }}</ref>. Ronaldu «Real Madrid»ten «Yuventus»qa ketkennen keyin Messi: «Men Krishtianudı saǵındım. Onıń trofeylerdi jeńip atırǵanın kóriw biraz qıyın bolsa da, ol La Ligaǵa abıray berdi», - degen edi<ref>{{Web deregi | url = https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/585770| bet = Ronaldo brace, McKennie volley power Juventus past Messi's Barcelona| sáne = 2020-jıl 8-dekabr | jumıs = ESPN| qaralǵan sáne = 2023-jıl 2-mart | arxivsáne = 2023-jıl 2-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20230302191214/https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/585770| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/messi-i-miss-having-ronaldo-in-la-liga/16zbvevnd45i1e9rq6b7gom0r| sáne = 2019-jıl 29-mart | jumıs = [[The Sporting News]]| baspaxana = Sporting News Holdings| bet = Messi: I miss having Ronaldo in La Liga| qaralǵan sáne = 2024-jıl 25-iyun | arxivsáne = 2024-jıl 25-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240625174440/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/messi-i-miss-having-ronaldo-in-la-liga/16zbvevnd45i1e9rq6b7gom0r| url-status = live}}</ref>.
Messi 2022-jılǵı Jáhán Kubogında Argentinanı jeńiske alıp kelgennen keyin, bir qatar futbol sınshıları, kommentatorları hám oyınshıları Messi eki oyınshı arasındaǵı dodalawlardı sheshti dep pikir bildirdi<ref>{{Web deregi | familiya = Sharland| at = Pete| sáne = 2022-jıl 18-dekabr | bet = World Cup 2022 Final: Win Or Lose, Argentina Star Lionel Messi Has Settled The Goat Debate Forever| url = https://www.eurosport.com/football/world-cup/2022/world-cup-2022-final-win-or-lose-argentina-star-lionel-messi-has-settled-the-goat-debate-forever_sto9275487/story.shtml| qaralǵan sáne = 2023-jıl 19-yanvar | jumıs = Eurosport| arxivsáne = 2022-jıl 22-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20221222185828/https://www.eurosport.com/football/world-cup/2022/world-cup-2022-final-win-or-lose-argentina-star-lionel-messi-has-settled-the-goat-debate-forever_sto9275487/story.shtml| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | familiya = Usry| at = Rob| sáne = 2022-jıl 18-dekabr | bet = Lionel Messi puts the GOAT debate to rest with storybook World Cup win| url = https://www.sbnation.com/soccer/2022/12/18/23515312/lionel-messi-world-cup-who-is-soccer-football-goat-argentina| qaralǵan sáne = 2022-jıl 20-dekabr | jumıs = SBNation.com| arxivsáne = 2022-jıl 21-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20221221220741/https://www.sbnation.com/soccer/2022/12/18/23515312/lionel-messi-world-cup-who-is-soccer-football-goat-argentina| url-status = live}}</ref>. Ronaldunıń ózi bir jıldan keyin 36 rásmiy match hám 15 jıllıq «saxnanı bólisiwden» keyin Messi menen bolǵan básekiniń tamamlanǵanın hám «ótkenligin» járiyaladı<ref>{{Web deregi | bet = Cristiano Ronaldo: Lionel Messi rivalry now 'gone' says Portuguese great| url = https://www.bbc.co.uk/sport/football/66738794| jumıs = [[BBC Sport]]| qaralǵan sáne = 2023-jıl 11-sentyabr | sáne = 2023-jıl 7-sentyabr | arxivsáne = 2023-jıl 13-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20230913002953/https://www.bbc.co.uk/sport/football/66738794| url-status = live}}</ref>.
=== Diego Maradona menen salıstırıwlar ===
''«Men Argentina futbolında meniń ornımdı iyeleytuǵın oyınshını kórdim hám onıń atı Messi.»'' – Diego Maradona 2006-jıldıń fevral ayında 18 jaslı Messidi óz ornın basıwshı sıpatında járiyaladı.
Karerası dawamında Messi óz jerlesi Diego Maradona menen salıstırılıp keldi, ol da óz áwladınıń eń jaqsı oyınshısı hám sport tariyxındaǵı eń ullılarınıń biri dep esaplanadı<ref name="adept">{{Cite news |first=Jeré |last=Longman |title=Adept? Yes. Adored? Not Yet. |newspaper=The New York Times |date=12 July 2014 |url=https://www.nytimes.com/2014/07/13/sports/worldcup/world-cup-2014-in-argentina-lionel-messi-is-not-loved-as-much-as-diego-maradona.html |access-date=17 August 2015 |archive-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715030203/https://www.nytimes.com/2014/07/13/sports/worldcup/world-cup-2014-in-argentina-lionel-messi-is-not-loved-as-much-as-diego-maradona.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-100-greatest-footballers-ever-no1-diego-maradona |title=FourFourTwo's 100 Greatest Footballers EVER: No.1, Diego Maradona |magazine=[[FourFourTwo]] |last=Murray |first=Andrew |date=26 September 2017 |access-date=29 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929135411/https://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-100-greatest-footballers-ever-no1-diego-maradona |archive-date=29 September 2017 |url-status=dead}}</ref>. Oǵan olardıń qısqa boyları, kishkene, shep ayaqlı pleymeykerler sıpatındaǵı oyın stilleriniń uqsaslıǵı hám ekewiniń de Argentinadan shıqqanlıǵı sebep boldı<ref name="Daily">{{cite news |title=Maradona proclaims Messi as his successor |url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2006-02/25/content_523966.htm |agency=Reuters |newspaper=China Daily |date=25 February 2006 |access-date=28 December 2012 |quote="I have seen the player who will inherit my place in Argentine football and his name is Messi," Argentina's 1986 World Cup-winning captain was quoted as saying on Friday. |archive-date=7 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407203458/http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2006-02/25/content_523966.htm |url-status=live }}</ref>. Dáslebinde Messi tek «Jańa Maradona» laqabın alǵan kóplegen jas argentinalı oyınshılardıń biri edi, biraq onıń karerası alǵa ilgerlegen sayın Messi óziniń uqsaslıǵın barlıq burınǵı talabanlardan ozdı hám Maradonadan keyin Argentina dúnyaǵa keltirgen eń jaqsı oyınshı sıpatında ózin tastıyıqladı. Hátte Messi 18 jasta bolǵan waqıtta Maradona onı dúnyanıń eń jaqsı oyınshısı dep atap, óziniń ornın basıwshısı retinde járiyaladı. Messi hám Maradona 2008-jıldan 2010-jılǵı FIFA Jáhán Kubogına shekem Argentina milliy komandasında oyınshı hám menedjer sıpatında birge islesti, aqırǵısı burınǵısınıń sheberligine tereń tásirlengen edi<ref>{{cite news|title=Goal hero Messi spares a thought for Maradona |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=423095&cc=3888 |archive-url=https://archive.today/20130124150451/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=423095&cc=3888 |url-status=dead |archive-date=24 January 2013 |agency=Reuters |work=ESPN |date=19 April 2007 |access-date=28 December 2012 |quote=Barcelona-based daily Sport said 'Messi Superstar' on its front page while the Marca led with 'Messidona.'}}</ref>. Tap sol dáwirde Messige Maradona ataqlı túrde kiygen Argentinanıń 10-sanlı futbolkası berildi. Maradona Messige tilegin bildirip: «10-nomer seniki. Onı kiyiwge sennen jaqsı hesh kim joq», - dedi.
[[Fayl:Maradona vs england.jpg|thumb|right|Olardıń ólshemleri menen oyın stili uqsas bolǵanlıqtan, ekspertler menen onıń jerlesleri Messidi watanlası Diege Maradona menen bárhama salıstırdı.]]
Karerasınıń baslanıw hám orta dáwirlerinde Messi Argentina jámiyetinde Maradonaǵa qaraǵanda ádette tómen bahalandı. Bunıń bir bólegi Messidiń sol dáwirde milliy komanda menen turnirlerde tabısqa erise almawı hám kóringenshe bir qálipte bolmaǵan oyını menen baylanıslı edi – Maradona 1986-jılǵı FIFA Jáhán Kubogında Argentinanı ulıwma kórgizbeli oyın menen jeńiske alıp kelgeni belgili, bul Messiden de usını kútiwge tiykar jarattı. Sonday-aq Maradonadan ayırmashılıǵı, Messi heshqashan Argentina Primera Divizionında oynamadı, solay etip óz watanlasların onıń rawajlanıwın hám ózin kórsetiwin baqlaw imkaniyatınan ayırdı hám óziniń ayıbı bolmasa da, bunı [[La Liga]]da shet elde isledi. Argentinalılar sonday-aq jarlı kvartallardan shıqqan, otlı, ekstravert hám dawlı Maradonanı kóbirek jaqladı, olar bul qásiyetlerdi ózleriniń milliy qádiriyatlarına sáykes dep esapladı, al Rosarioda salıstırmalı túrde qarapayım ómir súrgen, juwas, introvert hám qarapayım Messige qaraǵanda. Bir neshe ekspertler, futbol ǵayratkerleri hám Maradonanıń ózi de milliy komanda ushın Messidiń jetekshilik qábiletlerin soraw astına alıw ushın bul temperamentke gúman keltiredi<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46279184 |title=Lionel Messi: Is Barcelona forward really cut out for captaincy? |work=BBC Sport |first=Andy |last=West |date=22 November 2018 |access-date=1 May 2019 |archive-date=26 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526082244/https://www.bbc.co.uk/sport/football/46279184 |url-status=live}}</ref><ref>{{Web deregi | url = http://www.espn.com/soccer/argentina/story/2889220/diego-maradona-says-lionel-messi-lacks-leadership-to-carry-a-team?src=com| bet = Diego Maradona: Lionel Messi lacks the leadership needed to carry a team| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2016-jıl 9-iyun | qaralǵan sáne = 2019-jıl 1-may | arxivsáne = 2019-jıl 1-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190501160742/http://www.espn.com/soccer/argentina/story/2889220/diego-maradona-says-lionel-messi-lacks-leadership-to-carry-a-team%3Fsrc%3Dcom| url-status = live}}</ref>. Sonıń menen bir qatarda, Messidiń «Albiseleste» futbolkasına bolǵan sırtqı ıqlasınıń jetispewshiligi, dáslebinde milliy gimndi aytpawǵa beyimligi hám emocionallıq kórinislerge qızıqpawı ótken waqıtlarda onıń haqıyqıy argentinalı emes, kóbirek katalonlı ekenligi haqqında jalǵan túsinik payda etti<ref name="Vickery">{{Cite news|title=Tim Vickery: Lionel Messi can now be recognised alongside Diego Maradona by Argentinians|url=https://www.skysports.com/watch/video/sports/football/12771189/tim-vickery-lionel-messi-can-now-be-recognised-alongside-diego-maradona-by-argentinians|access-date=20 December 2022|work=Sky Sports|archive-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221219124557/https://www.skysports.com/watch/video/sports/football/12771189/tim-vickery-lionel-messi-can-now-be-recognised-alongside-diego-maradona-by-argentinians|url-status=live}}</ref>. Degen menen 13 jasınan berli Barselonada jasaǵanına qaramastan, Messi xalıqaralıq jarıslarda Ispaniyanıń namısın qorǵaw variantın biykar etti hám: «Argentina – meniń elim, meniń shańaraǵım, meniń ózimdi kórsetiw usılım. Elimdegi adamlardı baxıtlı etiw ushın barlıq rekordlarımnan kesher edim», - dedi<ref>{{Cite news |title=Lionel Messi Vomits Because of Nerves, Says Argentina's Alejandro Sabella |newspaper=The Guardian |date=10 June 2014 |url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/10/lionel-messi-vomits-argentina-alejandro-sabella-world-cup |access-date=17 August 2015 |archive-date=25 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125222532/https://www.theguardian.com/football/2014/jun/10/lionel-messi-vomits-argentina-alejandro-sabella-world-cup |url-status=live}}</ref>.
[[Fayl:Pasión de Multitudes - 52579041250.jpg|thumb|right|2022-jılı Argentinanıń Jáhán Kubogındaǵı jeńisinen keyin Maradona hám Messidiń súwretleri salınǵan diywal.]]
Futbol jurnalisti Tim Vikeriniń aytıwınsha, 2019-jılı argentinalılar arasında Messi haqqındaǵı túsinik ózgergen, Messi «kóbirek gruppanıń bir bólegi, kóbirek argentinalı» bolıw ushın sanalı túrde háreket etken. Basqa ekspertler Messidiń 2019-jılǵı Amerika Kubogı dawamında komandalasları menen maydanda da, maydannan tısqarı da kóbirek sóylesiw arqalı, aqırı matchlar aldınan komanda menen milliy gimndi aytıw arqalı hám matchlardan keyin jurnalistler menen uzaq sóylesiw arqalı jetekshi sıpatında kóbirek talap qoyıwshı bolǵanın atap ótken, aqırǵısın ol «Barselona» ushın ádette qılmaytuǵın edi.<ref>Various sources:
* {{Cite news |title=Messi concludes his most influential year for Argentina |work=Marca |date=19 November 2019 |url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/11/19/5dd40e8546163fb5478b45ec.html |access-date=28 September 2024 |url-status=live |archive-date=1 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001171253/https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/11/19/5dd40e8546163fb5478b45ec.html }}
* {{Cite news |first=Tim |last=Vickery |title=Argentina exit the Copa America early but they've won something better: Messi is fired up again |work=[[ESPN]] |date=3 July 2019 |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37509915/messi-engagement |access-date=28 September 2024 |url-status=live |archive-date=1 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001171252/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37509915/messi-engagement }}
* {{Cite news |title=The New Messi: A protester and a leader |newspaper=LA Times |date=7 July 2019 |url=https://www.latimes.com/espanol/noticas-mas/articulo/2019-07-07/efe-4017829-15585528-20190707 |access-date=1 October 2024 |url-status=live |archive-date=1 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001172637/https://www.latimes.com/espanol/noticas-mas/articulo/2019-07-07/efe-4017829-15585528-20190707}}</ref> Messi hám Argentinanıń 2022-jılǵı Jáhán Kubogındaǵı jeńisinen keyin Vikeri Messiniń endi óz watanlasları tárepinen Maradona sıyaqlı húrmetke iye bolatuǵının sezdi. Burınǵı futbolshı, jurnalist Xorxe Valdano turnir dawamında Messidiń oyınında «Maradonalıq» tárepti kórgenin ayttı, al jerlesi Osvaldo Ardiles Messidiń sherek finalda Niderland komandasına qarsı provokaciyalıq háreketleri «Maradonanıń reakciyasına kóbirek uqsas» bolǵanın atap ótti, bul Messidi óz watanlaslarına jáne de jaqınlastırdı<ref name="ArdilesMessi">{{Cite news |first=Ben |last=Morse |title=Lionel Messi cements his legacy as the greatest with World Cup win |work=CNN |date=18 December 2022 |url=https://www.cnn.com/2022/12/18/football/lionel-messi-argentina-legacy-world-cup-final-spt-intl/index.html |access-date=28 September 2024 |url-status=live |archive-date=1 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001171247/https://www.cnn.com/2022/12/18/football/lionel-messi-argentina-legacy-world-cup-final-spt-intl/index.html }}</ref>. Messidiń ózi keyin Jáhán Kubogındaǵı jeńis «pútkil Argentina xalqın jeńip aldı. Búgin argentinalılardıń 95% yaki 100% meni jaqsı kóredi hám bul ájayıp sezim», - dep ayttı<ref>{{Web deregi | url = https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39008596/messi-world-cup-win-struggles-argentina-fans-love-me| bet = Messi on World Cup win: After struggles in Argentina, fans love me| sáne = 2023-jıl 1-dekabr | jumıs = ESPN| qaralǵan sáne = 2024-jıl 7-oktyabr | arxivsáne = 2024-jıl 18-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240718184721/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39008596/messi-world-cup-win-struggles-argentina-fans-love-me| url-status = live}}</ref>.
== Kópshilik mádeniyatta ==
=== Ataqlılıq ===
[[Fayl:Lionel MESSI Florent TORCHUT.jpg|right|thumb|Messidiń maydandaǵı tabısları oǵan bir neshe paydalı qáwenderlik shártnamaların, sonday-aq keń túrdegi tán alınıw hám ataqlılıq alıp keldi.]]
Messi 2011, 2012 hám 2023-jılları dúnyanıń eń tásirli 100 adamınıń jıllıq dizimi Time 100 qatarına kirdi<ref>{{cite magazine |first=Thierry |last=Henry |title=The 2011 Time 100: Lionel Messi, God of the Field |magazine=Time |date=21 April 2011 |url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2066367_2066369_2066498,00.html |access-date=22 August 2015 |archive-date=17 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190417164323/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2066367_2066369_2066498,00.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine |first=Mia |last=Hamm |title=The World's 100 Most Influential People 2012: Lionel Messi |magazine=Time |date=18 April 2012 |url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2112092,00.html |access-date=22 August 2015 |archive-date=2 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202010654/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2112092,00.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Federer |first1=Roger |title=The 100 Most Influential People of 2023: Lionel Messi |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269893/lionel-messi/ |access-date=22 April 2023 |magazine=Time |date=13 April 2023 |archive-date=22 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422015245/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269893/lionel-messi/ |url-status=live}}</ref>. 15 xalıqaralıq bazarda 2014-jılı ótkerilgen sorawnamaǵa muwapıq, respondentlerdiń 87% dúnya júzi boyınsha Messidi tanıǵan, olardıń 78% oǵan jaqsı kózqarasta bolǵan, bul onı dúnya júzi boyınsha ekinshi eń kóp ataqlı oyınshı qıldı (Krishtianu Ronaldudan keyin) hám barlıq zamanagóy oyınshılardıń eń unamlısı qıldı<ref>{{Web deregi | at = Chris| familiya = Borg| bet = Ballon D'Or: Lionel Messi vs. Cristiano Ronaldo – Battle of the Brands| baspaxana = CNN| sáne = 2014-jıl 2-dekabr | url = http://edition.cnn.com/2014/12/01/sport/football/lionel-messi-cristiano-ronaldo-barcelona-real-madrid-ballon-dor-marketing-merchandise-facebook/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2016-jıl 29-yanvar | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160129232450/http://edition.cnn.com/2014/12/01/sport/football/lionel-messi-cristiano-ronaldo-barcelona-real-madrid-ballon-dor-marketing-merchandise-facebook/| url-status = live}}</ref><ref>{{cite press release |title=Top 10 Most Marketable Footballers in the World |publisher=Repucom |date=28 May 2014 |url=http://repucom.net/wp-content/uploads/Top-10-Most-Marketable-Football-Players.pdf |access-date=22 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140630024625/http://repucom.net/wp-content/uploads/Top-10-Most-Marketable-Football-Players.pdf |archive-date=30 June 2014 |url-status=live}}</ref>. World Press Photo Argentinanıń Germaniyaǵa qarsı finaldaǵı jeńilisinen keyin Messidiń Jáhán Kubogı trofeyine qarap turǵan súwreti bolǵan «Aqırǵı Oyın»dı 2014-jıldıń eń jaqsı sport súwreti sıpatında tańladı<ref>{{Web deregi | bet = World Cup final photo of Lionel Messi eyeing trophy wins prize| jumıs = ESPN| sáne = 2015-jıl 12-fevral | url = https://www.espn.com/soccer/league-name/story/2295953/headline| qaralǵan sáne = 2021-jıl 11-avgust | arxivsáne = 2021-jıl 11-avgust | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210811182214/https://www.espn.com/soccer/league-name/story/2295953/headline| url-status = live}}</ref>. Terri Gibson onıń oyın kórsetip atırǵan qalaǵa bolǵan ekonomikalıq tásiri haqqında onı «turistlerdiń itibarın tartatuǵın obekt» dep atadı<ref>{{cite news |title=Gibson: Messi is a tourist attraction |url=https://www.skysports.com/watch/video/sports/football/12377402/gibson-messi-is-a-tourist-attraction |access-date=10 August 2021 |agency=Sky Sports |archive-date=10 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810122423/https://www.skysports.com/watch/video/sports/football/12377402/gibson-messi-is-a-tourist-attraction |url-status=live}}</ref>.
Onıń [[Facebook]]taǵı ıqlasbentleriniń sanı jámiyetlik ǵayraykerler arasında eń kópleriniń biri bolıp tabıladı: 2011-jıldıń aprel ayında iske qosılǵannan keyin jeti saat ishinde Messidiń Facebook betinde derlik jeti million jazılıwshı bolǵan, al 2023-jıldıń iyul ayına kelip onıń 114 millionnan aslam jazılıwshısı bolǵan, bul sportshılar arasında Ronaldudan keyingi ekinshi eń joqarı kórsetkish<ref>{{Web deregi | bet = Messi Joins Facebook, Nets 7 m Followers| baspaxana = ESPN| sáne = 2011-jıl 6-aprel | url = http://www.espnfc.com/story/903705/lionel-messi-joins-facebook-nets-7m-followers| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924140146/http://www.espnfc.com/story/903705/lionel-messi-joins-facebook-nets-7m-followers| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | at = Karissa| familiya = Giuliano| bet = The 10 Most Popular Celebrities on Facebook| baspaxana = CNBC| sáne = 2015-jıl 9-iyun | url = https://www.cnbc.com/2015/06/09/the-10-most-popular-celebrities-on-facebook.html| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2020-jıl 3-avgust | arxivurl = https://web.archive.org/web/20200803071710/https://www.cnbc.com/2015/06/09/the-10-most-popular-celebrities-on-facebook.html| url-status = live}}</ref>. Onıń [[Instagram]]da 500 millionnan aslam jazılıwshısı bar, bul jeke tulǵalar hám sportshılar arasında Ronaldudan keyingi ekinshi eń joqarı kórsetkish<ref>{{cite news |title=Lionel Messi Sets Instagram Record With World Cup Victory Post |url=https://sports.yahoo.com/lionel-messi-sets-instagram-record-200520111.html |access-date=20 December 2022 |work=Yahoo Sports |archive-date=20 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220145226/https://sports.yahoo.com/lionel-messi-sets-instagram-record-200520111.html |url-status=dead}}</ref>. Onıń 2022-jıldıń 18-dekabr kúngі Jáhán Kubogın bayramlawǵa arnalǵan postı Instagramda 75 millionnan aslam layk penen eń kóp layk jıynaǵan post bolıp tabıladı<ref>{{Web deregi | familiya = Madhok| at = Diksha| bet = Lionel Messi's World Cup photos are most-liked Instagram post ever| url = https://www.cnn.com/2022/12/21/business/messi-most-liked-instagram-post-intl-hnk/index.html| sáne = 2022-jıl 21-dekabr | qaralǵan sáne = 2022-jıl 23-dekabr | jumıs = CNN| arxivsáne = 2024-jıl 15-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240715083718/https://www.cnn.com/2022/12/21/business/messi-most-liked-instagram-post-intl-hnk/index.html| url-status = live}}</ref>.
2023-jıldıń 20-martında Jáhán Kubogındaǵı jeńisinen keyin Buenos-Ayreske qaytıw waqtında Messi hám onıń shańaraǵı keshki awqatqa shıqqanda júzlegen ıqlasbentler tárepinen qorshap alındı. Messi hám onıń shańaraǵı qay jerde ekenligi haqqında xabar tarqalǵanda, restoran kóp ótpesten ózleriniń Jáhán Kubogın jeńip alǵan kapitanın bir názer salıp kóriwge úmit etken jergilikli turǵınlar tárepinen qorshaldı. Messidi tańǵı saatlarda óziniń mashinasına qaytarıw ushın policiya járdemi talap etildi<ref>{{Web deregi | familiya = Garcia| at = Adriana| sáne = 2023-jıl 21-mart | bet = Lionel Messi mobbed after adoring Argentina fans lay siege outside Buenos Aires restaurant| url = https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37637346/lionel-messi-mobbed-adoring-argentina-fans-lay-siege-buenos-aires-restaurant| qaralǵan sáne = 2024-jıl 15-oktyabr | jumıs = ESPN}}</ref>. I2023-jıldıń aprel ayında Messi Hindistannıń Kerala shtatındaǵı 200 jıllıq Trissur Puram festivalında kórsetildi<ref>{{cite news |last=PTI |date=1 May 2023 |title=Kerala's iconic Thrissur Pooram held in full grandeur featuring Lionel Messi during 'Kudamattam |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/sport/football/iconic-thrissur-pooram-held-in-full-grandeur-messi-featured-during-kudamattam/article66799414.ece |access-date=3 May 2023 |issn=0971-751X |archive-date=3 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503092256/https://www.thehindu.com/sport/football/iconic-thrissur-pooram-held-in-full-grandeur-messi-featured-during-kudamattam/article66799414.ece |url-status=live}}</ref>. Festival waqtında Kudamattam saltanatı dawamında áshekóylengen pillerdiń ústinde Jáhán Kubogı trofeyin uslap turǵan Messidiń jaqtılandırılǵan kesilgen súwretleri bar zontikler kórsetildi<ref>{{Web deregi | sáne = 2023-jıl 2-may | bet = Lionel Messi steals the show at Kerala's Iconic Thrissur Pooram| url = https://www.timesnownews.com/sports/football/lionel-messi-steals-the-show-at-keralas-iconic-thrissur-pooram-article-99922391| qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-may | jumıs = TimesNow| arxivsáne = 2023-jıl 3-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20230503161127/https://www.timesnownews.com/sports/football/lionel-messi-steals-the-show-at-keralas-iconic-thrissur-pooram-article-99922391| url-status = live}}</ref>. 2023-jıldıń dekabr ayında Messidiń 2022-jılǵı Jáhán Kubogında kiygen bir toplam futbolkaları aukcionda 7,8 million dollarǵa satıldı<ref>{{cite news |last1=Roush |first1=Ty |title=Lionel Messi's World Cup Jerseys Sell For $7.8 Million At Auction — Falling Short Of Two Most Valuable Jerseys Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/tylerroush/2023/12/14/lionel-messis-world-cup-jerseys-sell-for-78-million-at-auction---falling-short-of-two-most-valuable-jerseys-of-all-time/ |access-date=16 December 2023 |work=Forbes |date=14 December 2023}}</ref>.
2024-jıldıń 4-fevral kúni Gonkong stadionında «Inter Mayami» Gonkong ligası oyınshılarına qarsı shıqqan kórgizbeli match dawamında Messi pútkil oyın dawamında awısıqta otırdı, bunıń aqıbetinde Gonkong hám Qıtayda úlken narazılıqqa sebep boldı<ref>{{cite news |author1=鄭惟仁 |title=梅西香港友誼賽全程坐板凳 球迷噓聲高喊退票 |url=https://news.pts.org.tw/article/679778 |access-date=5 February 2024 |work=公視新聞網 |date=5 February 2024 |archive-date=5 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205055928/https://news.pts.org.tw/article/679778 |url-status=live }}</ref>. Messidiń reklama roligi bul regionlarda efirden alındı<ref name=":10">{{cite news |date=15 February 2024 |title=美斯遭央視連環封殺 《天下足球》片頭及天氣預報廣告畫面被刪 |trans-title=CCTV's sports programme removes Messi's scenes |url=https://www.hk01.com/%E5%8D%B3%E6%99%82%E4%B8%AD%E5%9C%8B/991017/%E7%BE%8E%E6%96%AF%E9%81%AD%E5%A4%AE%E8%A6%96%E9%80%A3%E7%92%B0%E5%B0%81%E6%AE%BA-%E5%A4%A9%E4%B8%8B%E8%B6%B3%E7%90%83-%E7%89%87%E9%A0%AD%E5%8F%8A%E5%A4%A9%E6%B0%A3%E9%A0%90%E5%A0%B1%E5%BB%A3%E5%91%8A%E7%95%AB%E9%9D%A2%E8%A2%AB%E5%88%AA?utm_source=web_push&utm_medium=referral&utm_campaign=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215130206/https://www.hk01.com/%E5%8D%B3%E6%99%82%E4%B8%AD%E5%9C%8B/991017/%E7%BE%8E%E6%96%AF%E9%81%AD%E5%A4%AE%E8%A6%96%E9%80%A3%E7%92%B0%E5%B0%81%E6%AE%BA-%E5%A4%A9%E4%B8%8B%E8%B6%B3%E7%90%83-%E7%89%87%E9%A0%AD%E5%8F%8A%E5%A4%A9%E6%B0%A3%E9%A0%90%E5%A0%B1%E5%BB%A3%E5%91%8A%E7%95%AB%E9%9D%A2%E8%A2%AB%E5%88%AA |archive-date=15 February 2024 |access-date=15 February 2024 |work=HK01 | til =zh-HK}}</ref>, al basqaları qıtay sociallıq media paydalanıwshılarınıń basımına qaramastan efirde qaldı<ref>{{Web deregi | familiya = 許祺安| sáne = 2024-jıl 10-fevral | bet = 美斯得罪了中國?2023年訪華旋風到今官媒狠批 14億市場凍過水?| trans-title = Messi no longer welcomed in China?| url = https://www.hk01.com/%E4%B8%AD%E5%9C%8B%E8%A7%80%E5%AF%9F/989951/%E7%BE%8E%E6%96%AF%E5%BE%97%E7%BD%AA%E4%BA%86%E4%B8%AD%E5%9C%8B-2023%E5%B9%B4%E8%A8%AA%E8%8F%AF%E6%97%8B%E9%A2%A8%E5%88%B0%E4%BB%8A%E5%AE%98%E5%AA%92%E7%8B%A0%E6%89%B9-14%E5%84%84%E5%B8%82%E5%A0%B4%E5%87%8D%E9%81%8E%E6%B0%B4| url-status = live| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240214153151/https://www.hk01.com/%E4%B8%AD%E5%9C%8B%E8%A7%80%E5%AF%9F/989951/%E7%BE%8E%E6%96%AF%E5%BE%97%E7%BD%AA%E4%BA%86%E4%B8%AD%E5%9C%8B-2023%E5%B9%B4%E8%A8%AA%E8%8F%AF%E6%97%8B%E9%A2%A8%E5%88%B0%E4%BB%8A%E5%AE%98%E5%AA%92%E7%8B%A0%E6%89%B9-14%E5%84%84%E5%B8%82%E5%A0%B4%E5%87%8D%E9%81%8E%E6%B0%B4| arxivsáne = 2024-jıl 14-fevral | qaralǵan sáne = 2024-jıl 14-fevral | jumıs = HK01| til = zh-HK}}</ref><ref>{{Web deregi | sáne = 2024-jıl 9-fevral | bet = 美斯風波︱內地掀抵制潮 官媒籲冷靜弄清楚合同細節| trans-title = Boycott Messi on Chinese trend; state-run media urge for calm| url = https://www.stheadline.com/realtime-china/3315776/%E7%BE%8E%E6%96%AF%E9%A2%A8%E6%B3%A2%E5%85%A7%E5%9C%B0%E6%8E%80%E6%8A%B5%E5%88%B6%E6%BD%AE-%E5%AE%98%E5%AA%92%E7%B1%B2%E5%86%B7%E9%9D%9C%E5%BC%84%E6%B8%85%E6%A5%9A%E5%90%88%E5%90%8C%E7%B4%B0%E7%AF%80| url-status = live| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240214153103/https://www.stheadline.com/realtime-china/3315776/%E7%BE%8E%E6%96%AF%E9%A2%A8%E6%B3%A2%E5%85%A7%E5%9C%B0%E6%8E%80%E6%8A%B5%E5%88%B6%E6%BD%AE-%E5%AE%98%E5%AA%92%E7%B1%B2%E5%86%B7%E9%9D%9C%E5%BC%84%E6%B8%85%E6%A5%9A%E5%90%88%E5%90%8C%E7%B4%B0%E7%AF%80| arxivsáne = 2024-jıl 14-fevral | qaralǵan sáne = 2024-jıl 14-fevral | jumıs = Sing Tao Daily| til = zh-HK}}</ref><ref>{{Web deregi | familiya = | bet = 當初高調找梅西代言…大陸這家快遞公司慘掃颱風尾 遭陸網遷怒抵制| trans-title = Chinese company boycotted over Messi ad| url = https://udn.com/news/story/7332/7765880| url-status = live| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240214153235/https://udn.com/news/story/7332/7765880| arxivsáne = 2024-jıl 14-fevral | qaralǵan sáne = 2024-jıl 14-fevral | jumıs = UDN| til = zh-TW}}</ref>. Sonıń menen bir qatarda, Qıtay Futbol Associaciyası 8-fevral kúni bolǵan waqıya sebepli Argentina Futbol Associaciyası menen óz sherikligin waqtınsha toqtattı<ref>{{cite news |title=中国足协停止与阿根廷足协合作,梅西3月中国行面临泡汤 |website=羊城晚报 |url=https://sports.ycwb.com/2024-02/08/content_52493682.htm |archive-date=5 March 2024 |access-date=14 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240305010202/https://sports.ycwb.com/2024-02/08/content_52493682.htm |url-status=live }}</ref>.
=== Baylıq hám qáwenderler ===
Messi 2009-jıldan 2014-jılǵa shekemgi altı jıldıń besewinde dúnyanıń eń kóp haqı tólenetuǵın futbolshısı boldı; ol 2013-jılı 41 million evro, al 2014-jılı 65 million evro kiris penen 40 million evrodan asatuǵın birinshi oyınshı boldı hám 50–60 million evrolıq upaylardan da joqarı boldı<ref>{{Web deregi | at = Roberto| familiya = Notarianni| bet = Messi, la (Très) Bonne Paie| trans-title = Messi, the (Very) Good Payroll| magazine = France Football| sáne = 2015-jıl 25-mart | url = http://www.francefootball.fr/news/Messi-la-tres-bonne-paie/545838| qaralǵan sáne = 2015-jıl 10-avgust | arxivsáne = 2020-jıl 25-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20201025022721/https://www.francefootball.fr/news/Messi-la-tres-bonne-paie/545838| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | at = Jamie| familiya = Rainbow| bet = Stat of the Day: Top 20 Best Paid Players and Coaches| jumıs = World Soccer| sáne = 2014-jıl 18-mart | url = http://www.worldsoccer.com/news/stat-day-top-20-best-paid-players-coaches-350260| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2021-jıl 2-fevral | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210202210754/https://www.worldsoccer.com/news/stat-day-top-20-best-paid-players-coaches-350260| url-status = live}}</ref>. Messi Forbes jurnalınıń dúnyanıń eń kóp haqı tólenetuǵın sportshıları diziminde Krishtianu Ronaldudan keyingi ekinshi orındı iyeledi, 2015–16-jılları aylıq hám qáwenderliklerden 81 million dollar tabıs taptı<ref>{{Web deregi | bet = Cristiano Ronaldo first footballer to top Forbes rich list of highest-earning athletes| url = http://www.skysports.com/football/news/11095/10307782/cristiano-ronaldo-first-footballer-to-top-forbes-rich-list-of-highest-earning-athletes| baspaxana = Sky Sports| sáne = 2016-jıl 8-iyun | at = Ben| familiya = Reynolds| qaralǵan sáne = 2016-jıl 9-iyun | arxivsáne = 2016-jıl 10-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160610125422/http://www.skysports.com/football/news/11095/10307782/cristiano-ronaldo-first-footballer-to-top-forbes-rich-list-of-highest-earning-athletes| url-status = live}}</ref>. 2018-jılı ol bir kalendar jılında aylıq, bonuslar hám qáwenderlerden ulıwma 126 million evro (154 million dollar) tabıs penen 100 million evrolıq etalonnan asatuǵın birinshi oyınshı boldı<ref>{{Web deregi | url = https://www.francefootball.fr/news/Lionel-messi-devance-largement-cristiano-ronaldo-au-classement-des-joueurs-les-mieux-payes-au-monde/895372| bet = "Lionel Messi devance largement Cristiano Ronaldo au classement des joueurs les mieux payés au monde"| qaralǵan sáne = 2018-jıl 3-iyun | arxivsáne = 2020-jıl 20-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20201120075640/https://www.francefootball.fr/news/Lionel-messi-devance-largement-cristiano-ronaldo-au-classement-des-joueurs-les-mieux-payes-au-monde/895372| url-status = live}}</ref>. Forbes onı 2019-jılı dúnyanıń eń kóp aylıq alatuǵın sportshısı dep atadı<ref>{{cite news |title=Lionel Messi edges out Cristiano Ronaldo to head Forbes top 100 highest paid athletes |url=https://www.bbc.co.uk/sport/48602166 |access-date=12 June 2019 |work=BBC Sport |archive-date=8 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108013901/https://www.bbc.co.uk/sport/48602166 |url-status=live}}</ref>. 2008-jıldan baslap ol «Barselona»nıń eń kóp aylıq alatuǵın oyınshısı boldı, keyingi bes jıl dawamında onıń aylıǵı basqıshpa-basqısh 7,8 million evrodan 13 million evroǵa kóbeydi<ref>{{cite news |first=Keyvan Antonio |last=Heydari |title=Messi: Amazing Talent in a Reluctant Star |newspaper=The New York Times | sáne =26 May 2009 |url=http://goal.blogs.nytimes.com/2009/05/26/messi-amazing-talent-in-a-reluctant-star/?_r=0 |access-date=24 July 2015 |archive-date=23 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171223043122/https://goal.blogs.nytimes.com/2009/05/26/messi-amazing-talent-in-a-reluctant-star/?_r=0 |url-status=live}}</ref>. 2017-jılı jańa shártnamaǵa qol qoyıp, ol háptesine 667 000 dollar aylıq aldı, al «Barselona» oǵan shártnamaǵa qol qoyǵanı ushın 60 million dollar bonus tóledi<ref name="Forbes2017">{{Web deregi | url = https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2017/11/25/lionel-messi-signs-new-barcelona-contract-set-to-become-worlds-highest-paid-footballer/| bet = "Lionel Messi Signs New Barcelona Contract, Set To Become World's Highest-Paid Footballer"| jumıs = [[Forbes]]| qaralǵan sáne = 2017-jıl 17-dekabr | arxivsáne = 2021-jıl 31-yanvar | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210131144425/https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2017/11/25/lionel-messi-signs-new-barcelona-contract-set-to-become-worlds-highest-paid-footballer/| url-status = live}}</ref>. Onıń satıp alıw shárti 835 million dollar (700 million evro) etip belgilendi. 2020-jılı Messi Ronaldudan keyin karerası dawamında 1 milliard dollardan aslam tabıs tapqan ekinshi futbolshı, sonday-aq komandalıq sport túrlerinde ekinshi sportshı boldı<ref>{{Web deregi | url = https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2020/09/14/the-worlds-highest-paid-soccer-players-2020-messi-wins-mbappe-rises/#7601f0671cff| bet = World's Highest-Paid Soccer Players: Messi Wins, Mbappe Rises| jumıs = Forbes| qaralǵan sáne = 2020-jıl 22-sentyabr | arxivsáne = 2020-jıl 27-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20200927010615/https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2020/09/14/the-worlds-highest-paid-soccer-players-2020-messi-wins-mbappe-rises/#7601f0671cff| url-status = live}}</ref>.
[[Fayl:Hinchas de Messi.jpg|thumb|left|[[Adidas]] tárepinen támiyinlengen Messidiń Argentina futbolkası 2022-jılǵı Jáhán Kubogı dawamında pútkil dúnya júzinde satılıp tawsıldı<ref name="Arg sales">{{cite news |title=Lionel Messi's Argentina jerseys are sold out worldwide |url=https://edition.cnn.com/2022/12/19/business/adidas-leo-messi-jerseys/index.html |access-date=6 May 2023 |agency=CNN | sáne =19 December 2022 |archive-date=15 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715083816/https://edition.cnn.com/2022/12/19/business/adidas-leo-messi-jerseys/index.html |url-status=live}}</ref>.]]
Aylıq hám bonuslardan tısqarı, Messidiń kóp paydası qáwenderliklerden keledi; SportsPro 2010-jılı óz izertlewlerin baslaǵannan berli onı hár jılı dúnyanıń eń kóp satılatuǵın sportshılarınıń biri sıpatında atap ótti<ref>{{Web deregi | at = Michael| familiya = Long| bet = The World's 50 Most Marketable 2015| jumıs = SportsPro| sáne = 2015-jıl 20-may | url = http://www.sportspromedia.com/most_marketable| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2016-jıl 10-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160610032555/http://www.sportspromedia.com/most_marketable| url-status = dead}}</ref>. Onıń 2006-jıldan berli tiykarǵı qáwenderi [[Adidas]] bolıp tabıladı. «Barselona»nıń eń perspektivalı jas oyınshısı sıpatında ol 14 jasınan baslap Nike penen shártnamaǵa qol qoyǵan edi, biraq olar sudta onıń imidj huqıqlarına bolǵan qarsılasınıń talabın tabıslı túrde biykar etkennen keyin Adidasqa ótti. Messi ózin olardıń eń belgili brend qáwenderi retinde tastıyıqladı; 2008-jıldan baslap onıń uzaq múddetli Adidas F50 butsalarınıń qoltamǵalı kollekciyası boldı, al 2015-jılı Adidas butsalarınıń óziniń Adidas Messi dep atalǵan qosımsha brendin alǵan birinshi futbolshı boldı<ref>{{Web deregi | bet = Retrospect: Adidas F50 Messi Collection| baspaxana = Soccer Bible| sáne = 2015-jıl 18-mart | url = http://www.soccerbible.com/performance/football-boots/2015/03/retrospect-adidas-f50-messi-collection/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 11-dekabr | arxivsáne = 2020-jıl 16-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20201016202850/https://www.soccerbible.com/performance/football-boots/2015/03/retrospect-adidas-f50-messi-collection/| url-status = live}}</ref><ref>{{cite press release |title=Backed by Messi |publisher=Adidas |date=25 September 2015 |url=http://news.adidas.com/GB/Latest-News/Backed-by-Messi/s/1aafb738-30fe-4810-a7e4-6b808c0e6353 |access-date=11 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222143641/http://news.adidas.com/GB/Latest-News/Backed-by-Messi/s/1aafb738-30fe-4810-a7e4-6b808c0e6353 |archive-date=22 December 2015 |url-status=dead}}</ref>. 2017-jıldan berli ol Adidas Nemezizdiń eń sońǵı versiyasın kiyip júr<ref>{{cite news |title=adidas Football Launches Nemeziz 17+ 360 Agility |url=https://www.soccerbible.com/performance/football-boots/2017/05/adidas-football-launches-nemeziz/ |access-date=12 July 2019 |work=Soccer Bible |archive-date=16 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116044234/https://www.soccerbible.com/performance/football-boots/2017/05/adidas-football-launches-nemeziz/ |url-status=live}}</ref>. 2015-jılı Messidiń atı hám nomeri jazılǵan «Barselona» futbolkası pútkil dúnya júzinde eń kóp satılǵan replika futbolka boldı<ref>{{cite news |title=Leo Messi's Barcelona Shirt Is the Most Sold Worldwide, Cristiano Ronaldo 2nd |url=https://bleacherreport.com/articles/2609501-leo-messis-barcelona-shirt-is-the-most-sold-worldwide-cristiano-ronaldo-2nd |access-date=4 January 2019 |work=Bleacher Report |archive-date=6 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190606142534/https://bleacherreport.com/articles/2609501-leo-messis-barcelona-shirt-is-the-most-sold-worldwide-cristiano-ronaldo-2nd |url-status=live}}</ref>. 2022-jılǵı Jáhán Kubogında Adidas Messidiń 10-sanlı Argentina futbolkasın pútkil dúnya júzinde satılıp tawsıldı.
[[Fayl:ECUADOR VS ARGENTINA (36956136633).jpg|thumb|right|Ózine tilekles bolǵannan keyin Messi kóbinese goldı bayramlaw waqtında hár qolınıń bir barmaǵın aspanǵa qarap kórsetіp, marhum ájesine baǵıshlaydı<ref name="Dedication">{{cite news |last=Matchett |first=Karl |title=The Story Behind Lionel Messi's 5 Most Iconic Barcelona Celebrations |url=http://bleacherreport.com/articles/2705366-the-story-behind-lionel-messis-5-most-iconic-barcelona-celebrations |work=Bleacher Report |date=25 April 2017 |access-date=18 December 2017 |archive-date=8 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210208120724/https://bleacherreport.com/articles/2705366-the-story-behind-lionel-messis-5-most-iconic-barcelona-celebrations |url-status=live}}</ref>. Onıń goldı bayramlawı FIFA video oyınlar seriyasında kórsetilgen.]]
Kommerciyalıq birlik sıpatında Messidiń brendi, Ronaldu hám Devid Bekxem sıyaqlı bálkim kóbirek abıraylı oyınshılardan ayırmashılıǵı, tek ǵana onıń oyınshı sıpatındaǵı talantlarına hám jetiskenliklerine tiykarlanǵan. Solay etip, karerasınıń basında ol tiykarınan Adidas, Pepsi hám Konami sıyaqlı sportqa baǵdarlanǵan marketingti qollanatuǵın kompaniyalar menen qáwenderlik shártnamalarına iye boldı<ref name="Fourth">{{Web deregi | bet = The World's Fourth Most Marketable Athlete – Lionel Messi| jumıs = SportsPro| sáne = 2011-jıl 27-may | url = http://www.sportspromedia.com/notes_and_insights/the_worlds_4th_most_marketable_athlete_-_lionel_messi| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2016-jıl 17-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160517142514/http://www.sportspromedia.com/notes_and_insights/the_worlds_4th_most_marketable_athlete_-_lionel_messi| url-status = dead}}</ref><ref>{{Web deregi | at = Kurt| familiya = Badenhausen| bet = Lionel Messi Voted Soccer's Best, But Sponsors Stay Away| jumıs = Forbes| sáne = 2011-jıl 10-yanvar | url = https://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2011/01/10/lionel-messi-voted-soccers-best-but-sponsors-stay-away/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 11-dekabr | arxivsáne = 2021-jıl 30-yanvar | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210130015401/https://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2011/01/10/lionel-messi-voted-soccers-best-but-sponsors-stay-away/| url-status = live}}</ref>. 2010-jıldan baslap, oyınshı sıpatındaǵı jetiskenlikleriniń ósiwi menen birge onıń marketinglik tartıw kúshi keńeydi, bul Dolce & Gabbana hám Audemars Piguet sıyaqlı lyuks brendleri menen uzaq múddetli qáwenderlik shártnamalarına alıp keldi<ref>{{cite press release |title=Lionel Messi and Dolce & Gabbana: An Assist in Style |publisher=Dolce & Gabbana |url=http://www.dolcegabbana.com/binaries/content/assets/DG/leo-messi/press-release/dolce-and-gabbana-leo-messi-press-release-eng.pdf |access-date=22 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827002248/http://www.dolcegabbana.com/binaries/content/assets/DG/leo-messi/press-release/dolce-and-gabbana-leo-messi-press-release-eng.pdf |archive-date=27 August 2017 |url-status=dead}}</ref>. Messi Gillette, Turkish Airlines, Ooredoo hám Tata Motors sıyaqlı basqa da kompaniyalardıń globallıq brend elshisi bolıp tabıladı<ref>{{Web deregi | at = Oliver| familiya = Millerchip| bet = Messi to Front New Gillette Campaign| jumıs = SportsPro| sáne = 2014-jıl 3-fevral | url = http://www.sportspromedia.com/news/messi_to_front_new_gillette_campaign| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2021-jıl 10-fevral | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210210072634/https://www.sportspromedia.com/news/messi_to_front_new_gillette_campaign| url-status = live}}</ref><ref>{{cite press release |title=Argentine Soccer Star Leo Messi Named Global Brand Ambassador for Turkish Airlines |work=Reuters |date=6 December 2012 |url=https://www.reuters.com/article/2012/12/06/idUS192613+06-Dec-2012+BW20121206 |access-date=22 August 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924172433/http://www.reuters.com/article/2012/12/06/idUS192613+06-Dec-2012+BW20121206 |archive-date=24 September 2015}}</ref><ref>{{Web deregi | at = Ian| familiya = McPherson| bet = Messi Cashes in with Qatari Contract| jumıs = SportsPro| sáne = 2013-jıl 28-fevral | url = http://www.sportspromedia.com/news/messi_cashes_in_with_qatari_contract| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924120222/http://www.sportspromedia.com/news/messi_cashes_in_with_qatari_contract| url-status = live}}</ref><ref>{{cite news |title=Lionel Messi Is Global Brand Ambassador for Tata Motors |work=Firstpost |date=3 November 2015 |url=http://www.firstpost.com/business/tata-motors-ropes-in-lionel-messi-as-global-brand-ambassador-2492172.htmlv |access-date=18 November 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015131146/https://uk.sports.yahoo.com/blogs/world-of-sport/the-best-sports-photo-of-the-year-goes-to---lionel-messi-and--the-final-game--183718601.html |archive-date=15 October 2015}}</ref>. Messi Konami kompaniyasınıń Pro Evolution Soccer video oyınlar seriyasınıń júzi boldı hám PES 2009, PES 2010, PES 2011 hám PES 2020 oyınlarınıń muqabalarında kórsetildi. Keyin ol qarsılas kompaniya EA Sports penen shártnamaǵa qol qoyıp, olardıń FIFA seriyasınıń júzine aylandı hám FIFA 13ten FIFA 16ǵa shekem qatarınan muqabalarda kórsetildi<ref>{{cite magazine |title=Lionel Messi to Star on Cover of EA Sports FIFA for Fourth Straight Year |magazine=Sports Illustrated |date=15 June 2015 |url=https://www.si.com/extra-mustard/2015/06/15/lionel-messi-fifa-16-cover |access-date=22 August 2015 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230051843/https://www.si.com/extra-mustard/2015/06/15/lionel-messi-fifa-16-cover |url-status=live}}</ref>.
2013-jılı Messi qatnasqan Turkish Airlines aviakompaniyasınıń reklaması, onda ol Kobi Brayant penen selfi jarısına túsedi, 2013-jılı [[YouTube]]ta eń kóp kórilgen reklama boldı, 137 million kóriwge iye boldı hám YouTubetıń shólkemlestirilgenin belgilew ushın 2005–15-jıllıqtıń eń jaqsı reklaması dep tańlandı<ref>{{cite news |first=Kaitlyn |last=Krasselt |title=Cannes to Cannes: YouTube's Most Viewed Ads |work=USA Today |date=21 June 2014 |url=https://www.usatoday.com/story/money/business/2014/06/21/cannes-youtube-top-ads/10891397/ |access-date=22 August 2015 |archive-date=29 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129201018/https://www.usatoday.com/story/money/business/2014/06/21/cannes-youtube-top-ads/10891397/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine |first=Laura |last=Lorenzetti |title=YouTube Users Say This Is the 'Ad of the Decade' |magazine=Time |date=3 June 2015 |url=https://time.com/3908087/youtube-ad-of-the-decade/ |access-date=22 August 2015 |archive-date=20 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150720195139/http://time.com/3908087/youtube-ad-of-the-decade/ |url-status=live}}</ref>. 2021-jıl iyun ayında Messi Hard Rock Cafe brendiniń elshisi bolıw ushın bes jıllıq kelisimge qol qoydı. Ol bılay dedi: «Sport hám muzıka meniń ómirimniń ajıralmas bólegi. Muzıka ápsanaları menen birge islesiw tariyxına iye brend penen sheriklik etken birinshi sportshı bolıw men ushın úlken mártebe»<ref>[https://www.prnewswire.com/news-releases/hard-rock-international-begins-year-long-50th-anniversary-celebration-by-announcing-partnership-with-lionel-messi-301310207.html "Hard Rock International Begins Year-Long 50th Anniversary Celebration By Announcing Partnership With Lionel Messi"] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230521113021/https://www.prnewswire.com/news-releases/hard-rock-international-begins-year-long-50th-anniversary-celebration-by-announcing-partnership-with-lionel-messi-301310207.html |date=21 May 2023 }}. PR Newswire. Retrieved 11 June 2021</ref>.
2022-jıl may ayında Messi Saudiya Arabiyasınıń turizm elshisi sıpatında tanıstırıldı. Saudiya Arabiyasınıń insan huqıqları boyınsha jaman kórsetkishleri sebepli, Messi bul roli ushın sınǵa alındı, bul Saudiyanıń sport arqalı aqlanıwǵa urınıwı sıpatında kórildi<ref>{{Web deregi | url = https://www.theguardian.com/football/2022/may/12/lionel-messi-saudi-arabia-deal-tourism| bet = Lionel Messi earned $122m last year. He still felt the need to take Saudi money| qaralǵan sáne = 2022-jıl 12-may | jumıs = The Guardian| at = Karim| familiya = Zidan| sáne = 2022-jıl 12-may | arxivsáne = 2022-jıl 12-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20220512143419/https://www.theguardian.com/football/2022/may/12/lionel-messi-saudi-arabia-deal-tourism| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://www.vice.com/en/article/xgy8dk/lionel-messi-saudi-arabia-tourism-ambassador-sportswashing| bet = Messi Is Accused of Being the Face of a Blood-Soaked Regime| qaralǵan sáne = 2022-jıl 20-iyun | jumıs = VICE| at = Rimal| familiya = Farukh| sáne = 2022-jıl 20-iyun | arxivsáne = 2022-jıl 20-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20220620130330/https://www.vice.com/en/article/xgy8dk/lionel-messi-saudi-arabia-tourism-ambassador-sportswashing| url-status = live}}</ref>.
=== Qayırqomlıq ===
Óz karerası dawamında Messi ǵamxorsız balalarǵa baǵdarlanǵan qayırqomlıq islerine qatnasıp keldi, bul qábilet onıń óz balalıǵında ushıraǵan medicinalıq qıyınshılıqlarınan kelip shıqqan. 2004-jıldan baslap ol Birlesken Milletler Shólkeminiń Balalar Fondına (UNICEF) óz waqıtın hám qarjısın jumsap keldi, bul shólkem menen Barselona [[Futbol klubı|klubınıń]] da tıǵız baylanısı bar<ref name="Leo Messi: Goodwill Ambassador">{{Web deregi | bet = Leo Messi: Goodwill Ambassador| jumıs = UNICEF| sáne = 2012-jıl 25-may | url = http://www.unicef.org/people/people_52964.html| qaralǵan sáne = 2015-jıl 25-avgust | arxivsáne = 2016-jıl 4-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160304002825/http://www.unicef.org/people/people_52964.html| url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news |first1=Iain |last1=Rogers |first2=Justin |last2=Palmer |title=Barcelona Extend UNICEF Shirt Deal to 2016 |work=Reuters |date=12 November 2013 |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-spain-barcelona-unicef-idUSBRE9AB0NZ20131112 |access-date=25 August 2015 |archive-date=24 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151124194912/http://www.reuters.com/article/2013/11/12/us-soccer-spain-barcelona-unicef-idUSBRE9AB0NZ20131112}}</ref>. Messi 2010-jıl mart ayında tayınlanǵannan berli UNICEFtiń Jaqsı Niyet Elshisi bolıp xızmet etpekte, tórt aydan soń shólkem ushın óziniń birinshi missiyasın orınlap, Gaitige sapar etti, 2010-jılǵı Gaiti jer silkiniwi izinen el balalarınıń awır jaǵdayına jámiyetshiliktiń itibarın qaratıw ushın. Sonnan berli ol AIV infekciyasınıń aldın alıw, bilimlendiriw hám imkaniyatı sheklengen balalardı sociallıq qorǵawǵa baǵdarlanǵan UNICEF kampaniyalarına qatnasıp keldi<ref>{{Web deregi | sáne = 2015-jıl 14-may | bet = Leo Messi Activity Highlights| url = http://www.unicef.org/people/people_52965.html| url-status = dead| arxivurl = https://web.archive.org/web/20180907144838/https://www.unicef.org/people/people_52965.html| arxivsáne = 2018-jıl 7-sentyabr | qaralǵan sáne = 2021-jıl 30-iyul | baspaxana = UNICEF}}</ref>. 2013-jıl noyabr ayında ulınıń birinshi tuwılǵan kúnin belgilew ushın, Messi hám Tiago qolaysız sharayattaǵı balalar arasında ólimshilik dárejesi haqqında xabardarlıqtı arttırıwǵa baǵdarlanǵan jámiyetlik kampaniyanıń bir bólegi boldı<ref>{{cite press release |title=Leo Messi's Son Turns One and Celebrates with UNICEF |publisher=UNICEF |date=28 October 2013 |url=http://www.unicef.org/media/media_70751.html|access-date=30 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810091152/https://www.unicef.org/media/media_70751.html|archive-date=10 August 2014}}</ref>.
[[Fayl:Lionel Messi 31mar2007.jpg|thumb|upright|left|Messi (2007-jılǵı súwrette) 2004-jıldan berli UNICEF penen birge islesedi hám 2010-jıldan berli UNICEFtiń Jaqsı Niyet Elshisi bolıp xızmet etedi.]]
UNICEF penen islesiwden tısqarı, Messi óziniń qayırqomlıq shólkemi, Leo Messi Fondın shólkemlestirdi, bul fond balalardıń densawlıqtı saqlaw, bilimlendiriw hám sportqa qoljetimliligin qollap-quwatlaydı<ref>{{Web deregi | bet = Lionel Messi Fast Facts| baspaxana = CNN| sáne = 2015-jıl 25-iyun | url = http://edition.cnn.com/2014/07/08/world/europe/lionel-messi-fast-facts/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 25-avgust | arxivsáne = 2021-jıl 9-yanvar | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210109181514/https://edition.cnn.com/2014/07/08/world/europe/lionel-messi-fast-facts/| url-status = live}}</ref>. Ol 2007-jılı Messiniń Bostondaǵı awır nawqas balalar emlewxanasına saparınan keyin shólkemlestirildi, bul tájiriybe oǵan sonshelli tásir etkeni sonsha, ol óz tabısınıń bir bólegin jámiyetke qayta investiciyalawǵa qarar etti. Óz fondı arqalı Messi izertlew grantların berdi, medicinalıq oqıtıwdı qarjılandırdı hám Argentina, Ispaniya hám dúnyanıń basqa jerlerindegi medicinalıq oraylar hám joybarlardıń rawajlanıwına investiciya kirgizdi<ref>{{Cite news |title=Ooredoo, Messi Foundation Continue Expansion: Three New Mobile Health Clinics Launched in Algeria |newspaper=Arab Times |date=3 August 2015 |url=http://www.arabtimesonline.com/ooredoo-messi-foundation-continue-expansion/ |access-date=25 August 2015 |archive-date=23 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923174559/http://www.arabtimesonline.com/ooredoo-messi-foundation-continue-expansion/ |url-status=live}}</ref>. Óziniń global «Messi hám dosları» futbol matchları sıyaqlı jeke qarjı jıynaw iskerliginen tısqarı, onıń fondı ol menen qollap-quwatlaw kelisimlerinde atın baylanıstırǵan túrli kompaniyalardan finanslıq járdem aladı, bunda Adidas olardıń tiykarǵı qáwenderi bolıp esaplanadı<ref>{{Web deregi | bet = 'Lionel Messi and Friends' Soccer Tour Is One of Many Causes Argentine Superstar Supports| baspaxana = New England Sports Network| sáne = 2012-jıl 22-iyun | url = http://nesn.com/2012/06/lionel-messi-and-friends-soccer-tour-is-one-of-many-causes-argentine-superstar-supports/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2021-jıl 11-yanvar | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210111100702/https://nesn.com/2012/06/lionel-messi-and-friends-soccer-tour-is-one-of-many-causes-argentine-superstar-supports/| url-status = live}}</ref><ref>{{Web deregi | bet = Partners| baspaxana = Leo Messi Foundation| url = http://www.fundacionleomessi.org/nuestros-partners/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 25-avgust | arxivsáne = 2018-jıl 18-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180318214259/http://www.fundacionleomessi.org/nuestros-partners/| url-status = dead}}</ref>. Onıń salmaǵı 25 kg (55 funt) bolǵan hám 5,3 million dollarǵa bahalanǵan altınnan jasalǵan shep ayaǵınıń nusqası 2011-jılǵı Toxoku jer silkiniwi hám cunamiden jábirlengenler ushın qarjı jıynaw maqsetinde 2013-jılı Yaponiyada satıwǵa shıǵarıldı<ref>{{Web deregi | bet = Messi's Left Foot – Yours for $5.25 Million| baspaxana = CNN| sáne = 2013-jıl 6-mart | url = http://edition.cnn.com/2013/03/06/sport/football/football-leo-messi-golden-foot/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2018-jıl 15-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180915085802/https://edition.cnn.com/2013/03/06/sport/football/football-leo-messi-golden-foot/| url-status = live}}</ref>.
Messi sonday-aq Argentinada jas futbolshılarǵa investiciya kirgizgen: ol ózi tuwılǵan Rosario qalası rayonında jaylasqan «Sarmiento» futbol klubın finanslıq jaqtan qollap-quwatlaydı, 2013-jılı olardıń obektlerin qayta ońlawǵa hám hár qanday hawa rayına shıdamlı maydanlardı ornatıwǵa wáde bergen, hám Nyuells Old Boyz hám onıń básekilesi Rosario Sentral klublarında, sonday-aq Buenos-Ayrestegi River Pleyt hám Boka Xuniors klublarında birneshe jas oyınshılardıń basqarıwın qarjılandıradı. Onıń balalıǵındaǵı klubı Nyuells Old Boyzda ol 2012-jılı olardıń jaslar akademiyası ushın klub stadionı ishinde jańa sport zal hám jataqxana qurılısın qarjılandırdı. Onıń Nyuellstegi burınǵı jaslar treneri Ernesto Vekkio jas oyınshılar ushın talant izlewshi sıpatında Leo Messi Fondı tárepinen jumısqa alınǵan. 2016-jıl 7-iyunde Messi La Razón gazetasına qarsı jábirlik isin jeńip shıqtı hám 65 000 evro muǵdarında zıyan óndirip aldı, bul qarjını ol «Shegarasız shıpakerler» (Médecins Sans Frontières) qayırqomlıq shólkemine sawǵa etti<ref>{{Cite news |url=http://www.espnfc.com/spanish-primera-division/story/2887818/argentinas-lionel-messi-wins-libel-case-and-donates-damages-to-charity |title=Argentina's Lionel Messi wins libel case, donates damages to charity |work=ESPN |date=7 June 2016 |access-date=1 September 2016 |archive-date=18 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818095407/http://www.espnfc.com/spanish-primera-division/story/2887818/argentinas-lionel-messi-wins-libel-case-and-donates-damages-to-charity |url-status=live}}</ref>. Messi koronavirustıń tarqalıwına qarsı gúresiw ushın 1 million evro (1,1 million dollar) muǵdarında qayırqomlıq járdem kórsetti<ref>{{Cite news |title=Messi, Guardiola donate $1.08 million each to coronavirus battle |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-soccer-spain/messi-guardiola-donate-1-08-million-each-to-coronavirus-battle-idUSKBN21B3HV |work=Reuters |date=25 March 2020 |access-date=25 March 2020 |archive-date=7 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210107173426/https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-soccer-spain/messi-guardiola-donate-1-08-million-each-to-coronavirus-battle-idUSKBN21B3HV |url-status=live}}</ref>. Bul qarjı Barselonadaǵı Clinic Barcelona emlewxanası hám onıń tuwılǵan jeri Argentina arasında bólistirildi<ref>{{Web deregi | url = https://www.wfsb.com/cristiano-ronaldo-and-lionel-messi-donate-to-hospitals-in-fight-against-coronavirus/article_1c669479-5ee2-5bb5-8ebd-77b9af3f36e2.html| bet = Cristiano Ronaldo and Lionel Messi donate to hospitals in fight against coronavirus| at = Matias| familiya = Grez| jumıs = WFSB| qaralǵan sáne = 2020-jıl 8-aprel | arxivsáne = 2020-jıl 8-aprel | arxivurl = https://web.archive.org/web/20200408025857/https://www.wfsb.com/cristiano-ronaldo-and-lionel-messi-donate-to-hospitals-in-fight-against-coronavirus/article_1c669479-5ee2-5bb5-8ebd-77b9af3f36e2.html| url-status = dead}}</ref>. Soǵan qosımsha, Messi óziniń Barselona FK komandalasları menen birge 2020-jılǵı koronaviruslıq ayrıqsha jaǵday waqtında aylıq miynet haqılarınıń 70% azaytılatuǵının hám klubtıń barlıq xızmetkerleriniń miynet haqıların tolıq támiyinlew ushın klubqa qosımsha úles qosatuǵının járiyaladı<ref>{{Web deregi | url = https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2020/03/30/lionel-messis-coronavirus-wage-cut-could-cost-him-50-million/| bet = Lionel Messi's Coronavirus Wage Cut Could Cost Him $50 Million| at = Christina| familiya = Settimi| jumıs = Forbes| qaralǵan sáne = 2020-jıl 8-aprel | arxivsáne = 2020-jıl 20-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20200620003356/https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2020/03/30/lionel-messis-coronavirus-wage-cut-could-cost-him-50-million/| url-status = live}}</ref>.
2016-jıl noyabr ayında, Argentina Futbol Associaciyası ekonomikalıq daǵdarıs sebepli FIFAnıń ayrıqsha jaǵdaylar komiteti tárepinen basqarılıp turǵan waqıtta, milliy komandanıń qáwipsizlik xızmetiniń úsh xızmetkeri Messige altı ay dawamında aylıq almaǵanın aytqanı xabarlandı. Ol aralasıp, sol úsh xızmetkerdiń aylıqların tólep berdi<ref>{{Cite news |title=Argentina federation to have affairs managed by emergency FIFA panel |work=ESPN | sáne =24 June 2016 |url=http://www.espnfc.com/blog/fifa/243/post/2901179/argentina-federation-to-have-affairs-managed-by-emergency-fifa-panel |access-date=19 November 2016 |archive-date=19 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119121357/http://www.espnfc.com/blog/fifa/243/post/2901179/argentina-federation-to-have-affairs-managed-by-emergency-fifa-panel |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |title=Messi paid the salaries of Argentina's security team |newspaper=Marca |location=Spain |date=18 November 2016 |url=http://www.marca.com/en/football/barcelona/2016/11/18/582f53b822601d46758b4610.html |access-date=19 November 2016 |archive-date=9 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109153942/https://www.marca.com/en/football/barcelona/2016/11/18/582f53b822601d46758b4610.html |url-status=live}}</ref>. 2021-jıl fevral ayında Messi Kataloniya Milliy Kórkem Óner Muzeyine (Museu Nacional d'Art de Catalunya) óziniń Barselona ushın 644-golın urıp, [[Pelé|Peleniń]] bir klub ushın eń kóp gol urıw rekordın jańartqanda kiygen Adidas ayaq kiyimin sawǵa etti; bul ayaq kiyim keyinirek aprel ayında muzey tárepinen onkologiyalıq keselligi bar balalarǵa járdem beriw ushın qayırqomlıq aukcionına qoyıldı hám 125 000 funt sterlingke satıldı<ref>{{Web deregi | familiya = Sport| sáne = 2021-jıl 12-fevral | bet = Adidas and Messi donate boots to Art Museum to be auctioned in April| url = https://www.sport.es/en/news/barca/adidas-and-messi-donate-boots-to-art-museum-to-be-auctioned-in-april-11514617| qaralǵan sáne = 2021-jıl 13-fevral | jumıs = Sport| arxivsáne = 2021-jıl 12-fevral | arxivurl = https://web.archive.org/web/20210212114929/https://www.sport.es/en/news/barca/adidas-and-messi-donate-boots-to-art-museum-to-be-auctioned-in-april-11514617| url-status = live}}</ref>.
2021-jılǵı Amerika Kubogı aldınan Messi Qıtaydıń Sinovac Biotech farmacevtikalıq firmasına (onıń direktorları Messige bolǵan húrmetin bildirgen) qoltańbası qoyılǵan úsh futbolkanı sawǵa etti, bul arqalı Sinovac kompaniyasınıń COVID-19 ǵa qarsı 50 000 doza CoronaVac vakcinasın alıw hám sol arqalı Qubla Amerikanıń barlıq futbolshıların vakcinalaw úmitinde boldı<ref name="Vac">{{Web deregi | url = https://www.theguardian.com/football/2021/apr/14/lionel-messi-helps-obtain-50000-covid-vaccines-for-south-american-players| bet = Lionel Messi helps obtain 50,000 Covid vaccines for South American players| familiya = Uki| at = Goni| sáne = 2021-jıl 14-aprel | jumıs = The Guardian| qaralǵan sáne = 2021-jıl 16-aprel }}</ref>. Urugvay prezidenti Luis Lakale Poudıń qatnasıwı menen dúzilgen bul kelisim, regionda vakcinanıń keń tarqalǵan jetispewshiligin esapqa alǵanda, futbolshılarǵa ústinlik beriw jobası ayırım bir kelispewshiliklerdi keltirip shıǵardı, Kanelones qalası meri Yamandu Orsi: «Prezident Amerika Kubogı ushın vakcinalawda KONMEBOL menen birge islesiwdi kórsetkenindey, dál sonday itibardı Kaneloneske de qarata alatuǵın edi», - dep atap ótti.
2025-jıl yanvar ayında Messi dúnya júzindegi balalar ushın densawlıqtı saqlaw hám bilimlendiriw baǵdarlamaların qollap-quwatlawǵa qosqan úlesi ushın Prezident Jo Bayden tárepinen Amerika Qurama Shtatlarınıń eń joqarı puqaralıq sıylıǵı bolǵan Prezident Erkinlik Medalı menen sıylıqlandı<ref name="PMOF">{{Web deregi | url = https://bidenwhitehouse.archives.gov/briefing-room/statements-releases/2025/01/04/president-biden-announces-recipients-of-the-presidential-medal-of-freedom-3/| bet = President Biden Announces Recipients of the Presidential Medal of Freedom| baspaxana = [[The White House]]| sáne = 2025-jıl 4-yanvar | qaralǵan sáne = 2025-jıl 4-yanvar }}</ref>. Ol jumıs kestesindegi sáykessizlikler sebepli ilajǵa qatnasa almadı, biraq bul sıylıq ushın minnetdarshılıǵın bildirip hám keyinirek Prezident Bayden menen ushırasıwǵa úmit etetuǵının aytıp xat jiberdi<ref>{{Web deregi | familiya = Deen| at = Safid| bet = Lionel Messi unable to attend Presidential Medal of Freedom ceremony. Here's why.| url = https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2025/01/04/heres-why-messi-did-not-attend-presidential-medal-of-freedom-ceremony/77457448007/| jumıs = [[USA Today]]| qaralǵan sáne = 2025-jıl 7-yanvar | sáne = 2025-jıl 4-yanvar | arxivsáne = 2025-jıl 6-yanvar | arxivurl = https://web.archive.org/web/20250106132734/https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2025/01/04/heres-why-messi-did-not-attend-presidential-medal-of-freedom-ceremony/77457448007/| url-status = live}}</ref>.
=== Jámiyetlik kórkem óner ===
[[Fayl: Street art of Lionel Messi in Barcelona (2023).jpg|thumb|right|upright|Messidi súwretleytuǵın kóplegen kóshe kórkem óner úlgileriniń biri.]]
Messi súwretlengen kóshe kórkem óneri hám jámiyetlik diywal súwretler pútkil dúnyada turaqlı sızıladı. Virusqa aylanǵan belgili kórkem óner shıǵarmalarınıń biri – bul «Futboldıń Sikstin kapellası», bul Leonardo Da Vinchidiń «Adamnıń jaratılıwı» shıǵarmasınıń parodiyası bolıp, onda Messi hám Diego Maradona, sonday-aq basqa da belgili argentinalı futbolshılar súwretlengen. Bul shıǵarma [[Buenos-Ayres]]tiń Barrakas rayonındaǵı «Sportivo Pereyra» klubında kórgizbege qoyılǵan<ref>{{cite news|last=|first=|title=Argentina tiene una réplica futbolera de la Capilla Sixtina|url=http://www.voydeviaje.com.ar/argentina/argentina-tiene-una-replica-futbolera-de-la-capilla-sixtina|date=3 May 2018|access-date=6 July 2020|work=Voy de Viaje|location=Córdoba, Argentina|number=}}</ref>.
Messige uqsas birneshe jámiyetlik músinler ornatılǵan. Madam Tyusso muzeyi Messidiń birinshi mum músinin 2012-jılı Uembli stadionında ashtı<ref>{{cite news |title=Lionel Messi's Madame Tussauds Waxwork Unveiled At Wembley |url=https://www.huffingtonpost.co.uk/2012/09/19/lionel-messis-madame-tussauds-waxwork-unveiled_n_1896126.html |access-date=12 July 2023 |work=Huffington Post |archive-date=12 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230712184457/https://www.huffingtonpost.co.uk/2012/09/19/lionel-messis-madame-tussauds-waxwork-unveiled_n_1896126.html |url-status=live}}</ref>. 2016-jıl iyun ayında ol xalıqaralıq komandadan birinshi márte ketiwin járiyalaǵannan keyin, birneshe kúnnen soń onı qaytıwǵa kóndiriw maqsetinde [[Buenos-Ayres]]te Messidiń qola esteligi ornatıldı. Argentinanıń Jáhán chempionatındaǵı jeńisinen birneshe ay ótkennen soń, 2023-jıl mart ayında Paragvaydıń Luke qalasındaǵı [[CONMEBOL|KONMEBOL]] keńsesiniń sırtında Messidiń Jáhán kubogın uslap turǵan adam boyınday esteligi ashıldı. Bul estelik [[Pelé|Pele]] hám Maradonanıń estelikleri qatarında turadı.
=== Ǵalaba xabar quralları ===
Kinorejissyor Aleks de la Iglesianıń «Messi» atlı hújjetli filminiń premerası 2014-jıl avgust ayında 71-Veneciya xalıqaralıq kinofestivalında bolıp ótti<ref>{{Web deregi | at = Andrew| familiya = Barker| bet = Venice Film Review: 'Messi'| jumıs = Variety| sáne = 2014-jıl 27-avgust | url = https://variety.com/2014/film/festivals/venice-film-review-messi-1201292498/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 22-avgust | arxivsáne = 2020-jıl 14-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20201214204931/https://variety.com/2014/film/festivals/venice-film-review-messi-1201292498/| url-status = live}}</ref>. Messidiń karerasına, onıń Argentina milliy futbol komandası menen birgeliktegi jetiskenlikleri hám qıyınshılıqlarına, hám 2022-jılǵı FIFA Jáhán Kubogı menen ertektegidey juwmaqlanıwına arnalǵan «Messidiń Jáhán Kubogı: Ápsananıń Kóteriliwi» atlı biografiyalıq hújjetli serial 2024-jıl 21-fevralda Apple TV+ kanalında efirge shıqtı<ref>{{Web deregi | sáne = 2023-jıl 6-iyun | bet = Apple TV+ scores with documentary series featuring legendary football champion Lionel Messi and his FIFA World Cup career, culminating in his dramatic Qatar 2022 win| url = https://www.apple.com/tv-pr/news/2023/06/apple-tv-scores-with-documentary-series-featuring-legendary-football-champion-lionel-messi-and-his-fifa-world-cup-career-culminating-in-his-dramatic-qatar-2022-win/| qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-fevral | jumıs = [[Apple TV+|Apple.com]]| arxivsáne = 2024-jıl 21-fevral | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240221185342/https://www.apple.com/tv-pr/news/2023/06/apple-tv-scores-with-documentary-series-featuring-legendary-football-champion-lionel-messi-and-his-fifa-world-cup-career-culminating-in-his-dramatic-qatar-2022-win/| url-status = live}}</ref>.
=== Biznes baslamaları ===
2024-jıl 4-iyunda Messi Amerikanıń sport hám energetikalıq ishimlikler brendi Más+ shıǵarılıwın járiyaladı<ref name="SafidDeen2024">{{Web deregi | last1 = Deen| first1 = Safid| bet = Lionel Messi debuts new drink Mas+: How to get Messi's new drink online and in stores| url = https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/06/04/mas-by-messi-how-to-buy-new-lionel-messi-drink-online-and-in-stores/73971194007/| jumıs = [[USA Today]]| qaralǵan sáne = 2024-jıl 16-iyul | sáne = 2024-jıl 4-iyun }}</ref>. Messi bul ishimlikti óziniń talaplarına sáykes keletuǵın, dámi jaqsı hám densawlıqqa paydalı gidrataciya usılın taba almaǵanı ushın jarattı<ref name="CNWYahoo">{{Web deregi | bet = The World's Greatest Soccer Star Lionel Messi Unveils His Next-Generation Hydration Drink to Canadians – Más+ by Messi – Created to Inspire Everyone to Feel Like a Champion in Every Part of Life| url = https://finance.yahoo.com/news/worlds-greatest-soccer-star-lionel-120000539.html| jumıs = [[Yahoo! Finance]]| baspaxana = CNW Group| qaralǵan sáne = 2024-jıl 17-iyul | sáne = 2024-jıl 17-iyul }}</ref>. Ishimliktiń 2024-jıl 13-iyunda Mayamide (Florida) debyut islewi haqqında aldın-ala xabar berildi. Ertesine ol Qubla Floridadaǵı Publix hám Walmart dúkanlarında satıwǵa shıǵarıldı hám Gopuff arqalı jetkerip beriw ushın qoljetimli boldı<ref name="SafidDeen2024" /> Más+ White Claw Hard Seltzer tiykarın salıwshısı Mark Entoni menen baylanıslı.<ref name="JessicaBroadbent2024">{{Web deregi | last1 = Broadbent| first1 = Jessica| bet = Will Mas+ by Messi stand the test of time?| url = https://www.just-drinks.com/explainer/will-mas-by-messi-stand-the-test-of-time/?cf-view| jumıs = JustDrinks.com| qaralǵan sáne = 2024-jıl 16-iyul | sáne = 2024-jıl 14-iyun }}</ref>.
Sol jıldıń aqırında, 2024-jıl 19-sentyabrde, Messi óziniń tuwılǵan qalasınıń atı menen atalǵan 525 Rosario atlı prodyuserlik kompaniyasın iske túsiretuǵının járiyaladı. Keńseleri Mayami hám [[Los-Andjeles]]te jaylasqan bul kompaniya pútkil dúnyadaǵı sportshılar ushın filmler, sport ilajları hám brendlengen reklama roliklerin islep shıǵarıw ushın shólkemlestirildi. Bul 2024-jıldıń basında «Messidiń Jáhán Kubogı: Ápsananıń Kóteriliwi» filmin birgelikte islep shıǵarǵan Smuggler Entertainment penen birlesken kárxana boladı<ref>{{Web deregi | at = Lizzy| familiya = Becherano| bet = Lionel Messi launches production company named 525 Rosario| jumıs = ESPN| sáne = 2024-jıl 19-sentyabr | url = https://www.espn.com/soccer/story/_/id/41328798/lionel-messi-launches-production-company-named-525-rosario}}</ref>.
== Jeke ómiri ==
=== Shańaraǵı hám qarım-qatnasları ===
2008-jıldan baslap Messi Antonela Rokkucco menen qarım-qatnasta bolıp, aqırında 2017-jıldıń 30-iyun kúni ózleriniń tuwılǵan qalası Rosarioda oǵan úylendi<ref>{{Cite news |url=http://usahint.com/sports/lionel-messis-wife-absence-world-cup-759/ |title=Lionel Messi's wife explains her absence at World Cup opener that left him broken hearted |work=USAHint |date=21 June 2018 |access-date=21 June 2018 |archive-date=1 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180701061408/http://usahint.com/sports/lionel-messis-wife-absence-world-cup-759/ |url-status=dead}}</ref><ref>{{Web deregi | url = http://www.independent.ie/style/weddings/lionel-messi-marries-stunning-childhood-sweetheart-antonella-roccuzzo-in-argentine-home-town-35883938.html| bet = Lionel Messi marries stunning childhood sweetheart Antonella Roccuzzo in Argentine home town| qaralǵan sáne = 2017-jıl 1-iyul | newspaper = Irish Independent| sáne = July 2017 | arxivsáne = 2017-jıl 1-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20170701102939/http://www.independent.ie/style/weddings/lionel-messi-marries-stunning-childhood-sweetheart-antonella-roccuzzo-in-argentine-home-town-35883938.html| url-status = live}}</ref>. Ol Rokkucconı bes jasınan berli tanıydı, sebebi ol Messidiń balalıq dáwirindegi eń jaqın dostı, futbolshı Lukas Skalyanıń aqlıq qarındası<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-40454654 |title=Argentina hosts Lionel Messi's 'wedding of the century' |access-date=1 July 2017 |work=BBC News |archive-date=30 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170630232429/http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-40454654 |url-status=live}}</ref>. Olar bir jıl qarım-qatnasların jasırın saqlaǵannan keyin, Messi 2009-jıldıń yanvar ayında bergen intervyude birinshi ret óz romantikalıq qatnasların tastıyıqladı, al bir ay ótkennen soń Barselona-Espanol derbisinen keyin Sitjestegi karnaval waqtında bunı járiyaladı<ref>{{Cite news |first=Amy |last=Francombe |title=Antonela Roccuzzo — the first lady of Argentinean football |url=https://www.standard.co.uk/insider/antonella-roccuzzo-lionel-messi-wife-b1048246.html |date=19 December 2022 |access-date=19 January 2022 |work=Evening Standard |archive-date=19 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219183820/https://www.standard.co.uk/insider/antonella-roccuzzo-lionel-messi-wife-b1048246.html |url-status=live}}</ref>.
Messi menen Rokkucconıń úsh ulı bar. Hayalınıń birinshi ekiqabatlıǵın belgilew ushın Messi 2012-jıldıń 2-iyunında Argentinanıń Ekvadordı 4-0 esabında jeńgen oyınında gol urǵannan keyin toptı kóyleginiń astına qoydı, eki hápteden soń intervyude ekiqabatlıqtı tastıyıqladı<ref>{{Web deregi | bet = Messi Shares Baby Joy| baspaxana = beIN Sports| sáne = 2012-jıl 17-iyun | url = http://www.beinsports.tv/news/title/messi-shares-baby-joy/article/3my803vek9sw1ky0beeucau3b}}{{dead link|date=February 2024|bot=medic}}</ref>. Tyago 2012-jıldıń 2-noyabrinde Barselonada tuwıldı<ref>{{Web deregi | bet = Messi Junior Named Thiago| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2012-jıl 2-noyabr | url = http://www.espnfc.com/story/1211817/messi-becomes-a-father-son-named-thiago| qaralǵan sáne = 2015-jıl 25-avgust | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924134241/http://www.espnfc.com/story/1211817/messi-becomes-a-father-son-named-thiago| url-status = live}}</ref>. 2015-jıldıń aprel ayında Messi jáne bir perzentli bolatuǵının tastıyıqladı<ref>{{Web deregi | bet = Lionel Messi's Wife Expecting Second Child, Barcelona Star Says| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2015-jıl 30-aprel | url = http://www.espnfc.com/barcelona/story/2426028/lionel-messis-wife-expecting-second-child-barca-star-says| qaralǵan sáne = 2015-jıl 25-avgust | arxivsáne = 2015-jıl 24-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150924002551/http://www.espnfc.com/barcelona/story/2426028/lionel-messis-wife-expecting-second-child-barca-star-says| url-status = live}}</ref>. 2017-jıldıń oktyabr ayında hayalı úshinshi perzentke ekiqabat ekenin járiyaladı<ref>{{Cite news |url=http://www.espnfc.com/blog/the-toe-poke/65/post/3230393/lionel-messi-and-wife-antonella-roccuzzo-expecting-their-third-child |title=Lionel Messi and wife Antonella Roccuzzo expecting their third child |publisher=ESPN FC |date=15 October 2017 |access-date=16 October 2017 |archive-date=27 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327112235/http://www.espnfc.com/blog/the-toe-poke/65/post/3230393/lionel-messi-and-wife-antonella-roccuzzo-expecting-their-third-child |url-status=live}}</ref>. Messi hám onıń shańaraǵı katolikler bolıp tabıladı<ref>{{Web deregi | last1 = Lisi| first1 = Clemente| bet = A Messi situation: Examining the faith of the world's greatest soccer player| url = https://religionunplugged.com/news/2020/9/16/lionel-messi-examining-the-faith-of-the-worlds-greatest-soccer-player| qaralǵan sáne = 2022-jıl 18-dekabr | jumıs = [[Religion Unplugged]]| sáne = 2020-jıl 16-sentyabr | arxivsáne = 2022-jıl 18-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20221218055412/https://religionunplugged.com/news/2020/9/16/lionel-messi-examining-the-faith-of-the-worlds-greatest-soccer-player| url-status = live}}</ref>.
Messi óziniń jaqın shańaraq aǵzaları, ásirese anası Seliya menen tıǵız qatnasta, anasınıń júzin ol óziniń shep iynine tatuirovka etken. Onıń kásiplik isleri tiykarınan shańaraqlıq biznes sıpatında basqarıladı: ákesi Xorxe 14 jasınan berli onıń agenti bolıp keledi, al ájaǵası Rodrigo onıń kúndelikli kestesi hám reklaması menen shuǵıllanadı. Onıń anası hám ekinshi aǵası Matias onıń qayırqomlıq shólkemi, Leo Messi Fondın basqaradı hám Rosariodaǵı jeke hám kásiplik máselelerge qaraydı.
13 jasında Ispaniyaǵa ketkennen berli Messi óziniń tuwılǵan qalası Rosario menen tıǵız baylanısların saqlap keldi, hátte ózine tán Rosario akcentin de saqlaǵan. Ol shańaraǵınıń eski úyine iyelik etiwdi dawam etpekte, ol kópten berli bos tursa da; ol anası ushın eksklyuziv turaq jay imaratında pentxaus kvartirasın, sonday-aq qala sırtında shańaraqlıq qorǵanın saqlaydı. Bir márte ol Buenos-Ayreste milliy komanda menen shınıǵıwda bolǵanında, ol shınıǵıwdan soń dárhal shańaraǵı menen keshki awqattı jew ushın Rosarioǵa mashinada úsh saatlıq jol júrdi, olar menen túnep qaldı hám erteńine shınıǵıwǵa úlgeriw ushın Buenos-Ayreske qaytıp keldi. Messi Rosariodaǵı kishkene topar isenimli adamları menen telefon hám SMS arqalı kúndelikli baylanısta boladı, olardıń kópshiligi Nyuells Old Boyz klubındaǵı «87-jılǵı Mashina» komandasınıń burınǵı aǵzaları. Ol Barselonaǵa ótkennen keyin klub penen qatnasıqları jaman bolǵan, biraq 2012-jılǵa kelip olardıń ashıq kelispewshiligi juwmaqlandı, Nyuells Messi menen baylanısların qabıl etti, hátte onıń jańa tuwılǵan ulına klub aǵzalıq kartasın da berdi<ref>{{Web deregi | at = Chris| familiya = Wright| bet = After Just 72 Hours on the Planet, Thiago Messi Signs for Newell's Old Boys| baspaxana = ESPN FC| sáne = 2012-jıl 5-noyabr | url = http://www.espnfc.com/blog/the-toe-poke/65/post/1850358/after-just-72-hours-on-the-planet-thiago-messi-signs-for-newells-old-boys| qaralǵan sáne = 2015-jıl 25-avgust | arxivsáne = 2016-jıl 26-yanvar | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160126182132/http://www.espnfc.com/blog/the-toe-poke/65/post/1850358/after-just-72-hours-on-the-planet-thiago-messi-signs-for-newells-old-boys| url-status = live}}</ref>. Messi kópten berli óziniń oyınshılıq karerasın Nyuellste juwmaqlaw ushın Rosarioǵa qaytıwdı rejelestirgen<ref>{{Web deregi | bet = Lionel Messi reaffirms desire to return to Newell's Old Boys before retirement| url = https://www.espn.com.au/football/argentina/story/2943890/lionel-messi-reaffirms-desire-to-return-to-newells-old-boys-before-retirement| jumıs = ESPN FC| sáne = 2016-jıl 5-sentyabr | qaralǵan sáne = 2022-jıl 20-may | arxivsáne = 2022-jıl 20-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20220520090716/https://www.espn.com.au/football/argentina/story/2943890/lionel-messi-reaffirms-desire-to-return-to-newells-old-boys-before-retirement| url-status = live}}</ref>. Messi úsh puqaralıqqa iye, óytkeni ol Argentina, Italiya hám Ispaniya puqarası bolıp esaplanadı<ref>{{Cite news |last1=Montes |first1=Silvia |title=Leo Messi, llamado a votar en las próximas elecciones italianas |url=https://as.com/tikitakas/2019/05/04/portada/1556974023_395209.html |access-date=20 August 2022 |work=Diario AS |date=4 May 2019 | til =es |archive-date=20 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820190043/https://as.com/tikitakas/2019/05/04/portada/1556974023_395209.html |url-status=live}}</ref>.
=== Salıq aldawshılıǵı ===
Messidiń finanslıq isleri 2013-jılı salıq tólewden qashıw gúmani menen tergewge alındı. 2007- hám 2009-jıllar aralıǵındaǵı qáwenderlik tabıslarına baylanıslı 4,1 million evro muǵdarındaǵı salıqtan qashıw ushın Urugvay hám Belizdegi ofshor kompaniyalarınan paydalanılǵan. 2012-jılı dúzilgen Panamadaǵı baylanıssız qabıqlı kompaniya keyinnen Panama Papers maǵlıwmatlarınıń aǵıp shıǵıwında Messilerge tiyisli ekenligi anıqlandı. Gúmanlanǵan sxemadan xabarsız ekenin aytqan Messi 2013-jıldıń avgust ayında ıqtıyarlı túrde 5,1 million evro qarızdı tóledi. 2016-jıldıń 6-iyulında Messi hám onıń ákesi ekewi de salıq aldawshılıǵında ayıplı dep tabıldı hám olarǵa 21 aylıq shártli túrde qamaw jazası berildi hám sáykesinshe 1,7 million evro hám 1,4 million evro shtraf tólewge buyırıldı<ref>{{cite magazine |url=https://www.si.com/planet-futbol/2016/07/06/lionel-messi-tax-fraud-prison-jail-sentence |title=Messi, father guilty of tax fraud, given suspended 21-month sentences |magazine=Sports Illustrated |date=6 July 2016 |access-date=6 July 2016 |archive-date=7 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160707152733/http://www.si.com/planet-futbol/2016/07/06/lionel-messi-tax-fraud-prison-jail-sentence |url-status=live}}</ref>. Húkim shıǵarıwshı sudyaǵa ol bılay dedi: «Men tek futbol oynadım. Men shártnamalarǵa qol qoydım, sebebi men ákeme hám advokatlarǵa isengenmen hám biz usı nárselerdi olar óz moynına aladı dep sheshken edik.»<ref>{{Cite news |url=http://www.espnfc.com/spanish-primera-division/story/2884966/barcelonas-lionel-messi-in-tax-court-i-played-football-and-trusted-my-dad |title=Barcelona's Lionel Messi in tax court: I played football and trusted my father |work=ESPN FC |date=2 June 2016 |access-date=18 December 2022 |archive-date=27 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327112233/http://www.espnfc.com/spanish-primera-division/story/2884966/barcelonas-lionel-messi-in-tax-court-i-played-football-and-trusted-my-dad |url-status=live}}</ref>
== Derekler ==
{{Derekler}}
__BÖLİDİMÖNDEMEW__
[[Kategoriya:Alfavit boyınsha futbolshılar]]
[[Kategoriya:1987-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:24-iyunda tuwılǵanlar]]
ly285tb8koolydu2ktm7qgp5jicnrbp
Wikipedia:Administratorlardı saylaw
4
9131
265083
265013
2026-07-21T10:06:03Z
Kvazimodo
10433
/* Kandidatlar / Candidates */ Dawıs beriw juwmaqlandı.
265083
wikitext
text/x-wiki
{{Administraciya}}
{{arxivler|
<center>[[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2008|2008]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2014|2014]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2015|2015]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2022|2022]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2023|2023]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2024|2024]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2025|2025]]
<inputbox>
type=fulltext
prefix=Wikipedia:Administratorlardı saylaw/
width=20
searchbuttonlabel=Arzalardı izlew
</inputbox></center>
}}
{{Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Talaplar}}
== Kandidattı saylawǵa qoyıwǵa mısal ==
<pre>
== [[Paydalanıwshı:Kandidat atı|Kandidat atı]] ==
Kommentariy
==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# {{Qollayman}} Kommentariy. ~~~~
==== Qarsı / Oppose ====
# {{Qarsıman}} Kommentariy. ~~~~
==== Nátiyje / Result ====
</pre>
== Kandidatlar / Candidates ==
=== [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([https://xtools.wmcloud.org/ec/kaa.wikipedia.org/Kvazimodo úlesim]) ===
Assalawma áleykum! Meniń joybarda bir jıl waqıtsha alǵan administratorlıq statusım bir hápteden soń tawsıladı. Usı bir jıl dawamında joybarımızda kóplegen administratorlıq jumıslardı isledi ([https://xtools.wmcloud.org/adminstats/kaa.wikipedia.org/2025-07-21/2026-07-13 silteme]). <small>Usı waqıtqa shekem islegen jumıslarımnıń eń jemislisi — [[User:JigildikBot|JigildikBot]]tı programmalasıtrıp ([https://xtools.wmcloud.org/ec/kaa.wikipedia.org/JigildikBot úlesi]), joybarǵa ákelgenim boldı. «Insansız Wikipedia» uranı astında jumıs islep, Wikipediamız san jaǵınan ósip kelmekte.</small>
Ózińizge málim, házirgi waqıtta joybarda [[Arnawlı:ActiveUsers|aktiv paydalanıwshılar]] (redaktorlar) derlik joq. Sol sebepli, joybardıń turaqlı islewin hám qáwipsizligin támiyinlew ushın eń bolmaǵanda [[Wikipedia:Administratorlar|administratorlardıń]] aktiv bolıwı júdá áhmiyetli dep esaplayman. Saytta vandalizm háreketleri júdá kóp bolmasa da, waqtı-waqtı menen ushırasıp turadı. [[Arnawlı:Aqırǵı ózgerisler|Aqırǵı ózgerisler]] betin hámme waqıt turaqlı túrde baqlap, bunday jaǵdaylardı hárdayım qadaǵalap hám joybardı, múmkin bolǵanınsha, qorǵap kiyatırman.
Qaraqalpaqsha Wikipedianıń bunnan bılay da turaqlı rawajlanıwına úles qosıwdı dawam ettiriw ushın sizlerdiń dawısıńızdı hám qollap-quwatlawıńızdı kútip qalaman. Bul saparı global adminlerden ([[m:Stewards|styuardlar]]) turaqlı administratorlıq beriwin sorap kóremen.
Húrmet penen, --[[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Kvazimodo|talqılaw]]) 14:40, 2026-jıl 13-iyul (UTC).
==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Srajatdin Usnatdinov|talqılaw]]) 15:04, 2026-jıl 13-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Inosham|Inosham]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Inosham|talqılaw]]) 15:16, 2026-jıl 13-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Bekan88|Bekan88]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bekan88|talqılaw]]) 18:16, 2026-jıl 13-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Ayxan Dáryabay qızı|talqılaw]]) 06:11, 2026-jıl 14-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Gozzalina|Gozzalina]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Gozzalina|talqılaw]]) 17:37, 2026-jıl 15-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Doniyor Yóldoshev|talqılaw]]) 15:12, 2026-jıl 17-iyul (UTC)
==== Qarsı / Oppose ====
==== Nátiyje / Result ====
[[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] 2 jılǵa waqıtsha administrator etip saylandı / [[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] is granted a temporary adminship for 2 years.
== Aldınǵı nátiyjeler / Previous results ==
{{-}}
{{Talqılaw joqarı}}
== [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] ==
Assalawma áleykum! Qaraqaqalpaqsha Wikipedianıń aktiv paydalanıwshıları. Men Doniyor Yóldoshev atı astında 3 jıl 3 ay waqıttan beri qaraqalpaqsha wikipediaǵa úles qosıp kiyatırman. Ótken jılı noyabr ayında adminstrator bolǵan edim, házirde búl waqıt óz juwmaǵına jettı. Usı waqıtqa shekem 2200 den aslam ózgeris kirittim. Qaraqalpaqsha wikipediadaǵı maqalalardıń sapasın elede asırıw, enciklopediyalıq áhmiyetke iye bolmaǵan maqalalardı óshiriw, tereńlikti kúsheytiw hámde kaawiki rawajlanıwı ushın konferenciyalar shólkemlestiriw hám grantlar alıw maqsetinde adminstratorlıqqa óz kandidatımdı jáne bir márte qoydım. Eger meni Adminstator bolıwǵa ılayıq kórseńiz maǵan dawıs beriń.
==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Gozzalina|Gozzalina]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Gozzalina|talqılaw]]) 16:22, 2025 j. dekabrdiń 11 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Bekan88|Bekan88]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bekan88|talqılaw]]) 18:31, 2025 j. dekabrdiń 11 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Kuwanishbek|Kuwanishbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Kuwanishbek|talqılaw]]) 13:14, 2025 j. dekabrdiń 15 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Aysabirlijol|Aysabirlijol]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Aysabirlijol|talqılaw]])[[Paydalanıwshı:Aysabirlijol|Aysabirlijol]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Aysabirlijol|talqılaw]]) 19:58, 2025 j. dekabrdiń 15 (UTC)
==== Qarsı / Oppose ====
# {{Qarsıman}}
Qaraqalpaqsha Wikipedianıń eki jılǵa jaqın waqıttan beri turaqlı túrde hár kúni iskerlik kórsetip kiyatırǵan paydalanıwshısı retinde tómendegilerdi atap ótpekshimen:
Paydalanıwshı [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2024#Doniyor Yóldoshev|bir jıl aldın jámiyettiń qararı menen waqıtsha administrator bolıp saylanǵan edi]] ([https://xtools.wmcloud.org/ec-rightschanges/kaa.wikipedia.org/Doniyor%20Y%C3%B3ldoshev ekinshi retke]). Endi bul múddet juwmaqlanǵannan soń administratorlıq wákilligin jańalaw ushın jáne múrájat etpekte. Biraq, ótken bir jıllıq administratorlıǵı (aldınǵı 6 ay múddetinen soń) dawamında qosılǵan úles hám ámelge asırılǵan jumıslardı esapqa alǵanda, administratorlıq wazıypaların orınlaw boyınsha [https://xtools.wmcloud.org/adminstats/kaa.wikipedia.org/2024-11-09/2025-11-09 jeterli nátiyje kórsete almadı].
Administratorlıq qurallar (betlerdi óshiriw, qorǵaw, bloklaw, úlgilerdi redaktorlaw hám basqalar (bulardan bizde házirshe betlerdi óshiriw jumısı bar)) derlik paydalanılmadı, sol 1 jıl administratorlıq múddeti dawamında (eger usı múrájat qabıl etilip, administratorlıq eki jılǵa berilse, belsendilik dárejesiniń tómenlew itimallıǵı bar dep esaplayman) jámi [https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=all&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-10-02&limit=1000 150den aslam redaktorlaw ámelge asırdı] (aqırǵı [https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=all&tagfilter=&start=2025-10-21&end=2025-11-09&limit=1000 10 kúndi esapqa almaǵanda]; adminlik huqıqın alıw boyınsha aqırǵı 2 ay úzliksiz aktiv bolıw májbúrliligi bar). Bul redaktorlawlardıń úlken bólimi de «[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=1&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 Talqılaw]» hám «[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=3&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 Paydalanıwshı talqılawı]» atlar kópligine (namepace), yaǵnıy jańa dizimnen ótken paydalanıwshılarǵa «Xosh keldińiz» degen xabardı jazıw hám maqalanıń talqılaw betin ashıwǵa baylanıslı. Álbette, bunday qosımshalar jámiyet ushın paydalı bolsa da, biraq olar administratorlıq huqıqın talap etetuǵın jumıslar esaplanbaydı.
Administratordıń tiykarǵı wazıypası Wikipedianıń tártibin saqlaw, enciklopediyalıq qunǵa iye bolmaǵan maqalalardı saplastırıw, betlerdi qorǵaw, qaǵıydalardıń buzılıwına qarsı gúresiw hám joybardıń ulıwma sapasın arttırıwdan ibarat. Administratorlıq huqıqı tek ǵana texnikalıq status emes, al juwapkershilik, isenim hám belsene qatnasıwdı talap etetuǵın rol esaplanadı.
Qaraqalpaqsha Wikipedia sıyaqlı kishi jámiyetlerde (bizde adminlik alıw ańsatlaw) adminlik bayraǵı bul wazıypalardı shın mánisinde óz moynına alıwǵa tayar hám belsendi paydalanıwshılarda bolıwı joybardıń rawajlanıwı ushın júdá paydalı bolıp esaplanadı. Biraq paydalanıwshı maqalanıń sapasın jaqsılaw, enciklopediyalıq qunǵa iye bolmaǵan kontentti tazalaw yamasa Wikipedianıń tereńligin arttırıw boyınsha jumıs islemegen.
[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=3&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 Jańa paydalanıwshılardı kútip alıw] hám [[m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants/Applications 2025/MG-08|Wikipedianıń sırtında fizikalıq túrde hár qıylı úgit-násiyatlaw ilajların shólkemlestiriw]] maqtawǵa ılayıq (<u>'''hám men olardı tereń qádirleymen'''</u>) bolsa da, onıń administratorlıq statusın dawam ettiriwdi talap etpeydi. Sonıń ushın administratorlıq wákilligin sozıwdı maqul kórmeymen.
Paydalanıwshınıń úlesi bahalı bolıwına qaramastan, házirgi waqıtta administratorlıq juwapkershiligin saqlap qalıw ushın jeterli dárejede emes. Talaban aldaǵı waqıtta ele de belsendi bolıp, sońıraq qaytadan óz kandidaturasın qoyıwı maqsetke muwapıq boladı dep esaplayman.
Eger administratorlıq statusı kerek bolsa, aldaǵı waqıtta belsendirek bolıp, tiykarǵı hám úlgi atlar kópliginde (main) kóbirek redaktorlaw islep, paydalanıwshılardıń isenimine kiriwin sorayman. Yamasa global adminlerden 3 ayǵa waqtınsha beriliwin iltiman etemen. Bul pikirler aldaǵı waqıtta joybarda administartor bolǵısı keletuǵınlar ushın da usınıs bolıp tabıladı. Sonlıqtan, durıs túsinesiz degen úmittemen. Tereń húrmet penen qaraqalpaqsha Wikipedianıń ápiwayı paydalanıwshısı --[[Paydalanıwshı:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Janabaevazizbek|talqılaw]]) 20:30, 2025 j. dekabrdiń 11 (UTC)!
'''English'''
As a user who has been actively contributing to the Karakalpak Wikipedia almost every day for nearly two years, I would like to note the following:
The user in question was temporarily elected as an administrator [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2024#Doniyor Yóldoshev|one year ago]] ([https://xtools.wmcloud.org/ec-rightschanges/kaa.wikipedia.org/Doniyor%20Y%C3%B3ldoshev for the second time]) by the community. Now, as this term has expired, they are applying again to renew their adminship. However, considering their activity during the past year of adminship (after the previous 6-month term), they [https://xtools.wmcloud.org/adminstats/kaa.wikipedia.org/2024-11-09/2025-11-09 have not shown sufficient results] in fulfilling administrative duties.
The administrative tools (such as deleting pages, protecting pages, blocking users, editing protected templates, etc. — in our case, mainly page deletion) were almost never used. During this one-year term, the user made [https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=all&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-10-02&limit=1000 around 150 edits in total] (excluding the last 2 months, when there is usually increased activity before a re-nomination). A large portion of these edits were in the “[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=1&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 Talk]” and “[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=3&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 User talk]” namespace, where they welcomed new users by leaving “Welcome” messages. While such actions are certainly helpful for community growth, they are not considered part of the administrative responsibilities that require admin rights.
The main tasks of an administrator are maintaining order in Wikipedia, deleting or improving non-encyclopedic pages, protecting content, combating policy violations, and improving the overall quality of the project. Adminship is not merely a technical status but also a role that demands responsibility, trust, and active participation.
In small communities like the Karakalpak Wikipedia (where obtaining adminship is relatively easier), the admin flag should ideally be held by users who are truly ready to take on these responsibilities and actively work on improving the project. However, this user has not been engaged in improving article quality, removing non-encyclopedic content, or increasing Wikipedia’s depth.
If you need administrator status, I ask you to be more active in the future, edit more in the plural of main and template namespaces, and gain the trust of users. Or I ask global administrators to temporarily appoint him as administrator for three months. These thoughts are also a suggestion for those who want to become project administrators in the future. Therefore, I hope you understand. With deep respect, a regular user of the Karakalpak Wikipedia --[[Paydalanıwshı:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Janabaevazizbek|talqılaw]]) 20:30, 2025 j. dekabrdiń 11 (UTC)!
==== Biytárep / Neutral ====
==== Nátiyje / Result ====
[[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] 1 jılǵa waqıtsha administrator etip saylandı / [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] is granted a temporary adminship for 1 year.
{{Talqılaw tómen}}
jm6bqus3d5c1mol20umfgnwul70bnio
265086
265083
2026-07-21T10:10:21Z
Kvazimodo
10433
Aldınǵı saylaw nátiyjeleri [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2026]] betine arxivlendi.
265086
wikitext
text/x-wiki
{{Administraciya}}
{{arxivler|
<center>[[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2008|2008]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2014|2014]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2015|2015]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2022|2022]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2023|2023]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2024|2024]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2025|2025]]
<inputbox>
type=fulltext
prefix=Wikipedia:Administratorlardı saylaw/
width=20
searchbuttonlabel=Arzalardı izlew
</inputbox></center>
}}
{{Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Talaplar}}
== Kandidattı saylawǵa qoyıwǵa mısal ==
<pre>
== [[Paydalanıwshı:Kandidat atı|Kandidat atı]] ==
Kommentariy
==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# {{Qollayman}} Kommentariy. ~~~~
==== Qarsı / Oppose ====
# {{Qarsıman}} Kommentariy. ~~~~
==== Nátiyje / Result ====
</pre>
== Kandidatlar / Candidates ==
== Aldınǵı nátiyjeler / Previous results ==
{{-}}
{{Talqılaw joqarı}}
=== [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([https://xtools.wmcloud.org/ec/kaa.wikipedia.org/Kvazimodo úlesim]) ===
Assalawma áleykum! Meniń joybarda bir jıl waqıtsha alǵan administratorlıq statusım bir hápteden soń tawsıladı. Usı bir jıl dawamında joybarımızda kóplegen administratorlıq jumıslardı isledi ([https://xtools.wmcloud.org/adminstats/kaa.wikipedia.org/2025-07-21/2026-07-13 silteme]). <small>Usı waqıtqa shekem islegen jumıslarımnıń eń jemislisi — [[User:JigildikBot|JigildikBot]]tı programmalasıtrıp ([https://xtools.wmcloud.org/ec/kaa.wikipedia.org/JigildikBot úlesi]), joybarǵa ákelgenim boldı. «Insansız Wikipedia» uranı astında jumıs islep, Wikipediamız san jaǵınan ósip kelmekte.</small>
Ózińizge málim, házirgi waqıtta joybarda [[Arnawlı:ActiveUsers|aktiv paydalanıwshılar]] (redaktorlar) derlik joq. Sol sebepli, joybardıń turaqlı islewin hám qáwipsizligin támiyinlew ushın eń bolmaǵanda [[Wikipedia:Administratorlar|administratorlardıń]] aktiv bolıwı júdá áhmiyetli dep esaplayman. Saytta vandalizm háreketleri júdá kóp bolmasa da, waqtı-waqtı menen ushırasıp turadı. [[Arnawlı:Aqırǵı ózgerisler|Aqırǵı ózgerisler]] betin hámme waqıt turaqlı túrde baqlap, bunday jaǵdaylardı hárdayım qadaǵalap hám joybardı, múmkin bolǵanınsha, qorǵap kiyatırman.
Qaraqalpaqsha Wikipedianıń bunnan bılay da turaqlı rawajlanıwına úles qosıwdı dawam ettiriw ushın sizlerdiń dawısıńızdı hám qollap-quwatlawıńızdı kútip qalaman. Bul saparı global adminlerden ([[m:Stewards|styuardlar]]) turaqlı administratorlıq beriwin sorap kóremen.
Húrmet penen, --[[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Kvazimodo|talqılaw]]) 14:40, 2026-jıl 13-iyul (UTC).
==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Srajatdin Usnatdinov|talqılaw]]) 15:04, 2026-jıl 13-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Inosham|Inosham]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Inosham|talqılaw]]) 15:16, 2026-jıl 13-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Bekan88|Bekan88]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bekan88|talqılaw]]) 18:16, 2026-jıl 13-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Ayxan Dáryabay qızı|talqılaw]]) 06:11, 2026-jıl 14-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Gozzalina|Gozzalina]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Gozzalina|talqılaw]]) 17:37, 2026-jıl 15-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Doniyor Yóldoshev|talqılaw]]) 15:12, 2026-jıl 17-iyul (UTC)
==== Qarsı / Oppose ====
==== Nátiyje / Result ====
[[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] 2 jılǵa waqıtsha administrator etip saylandı / [[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] is granted a temporary adminship for 2 years.
{{Talqılaw tómen}}
bqwe9ebcpmoyvc6vqqt4fobplisew83
265087
265086
2026-07-21T10:10:50Z
Kvazimodo
10433
qosımshalar
265087
wikitext
text/x-wiki
{{Administraciya}}
{{arxivler|
<center>[[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2008|2008]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2014|2014]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2015|2015]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2022|2022]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2023|2023]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2024|2024]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2025|2025]] – [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2026|2026]]
<inputbox>
type=fulltext
prefix=Wikipedia:Administratorlardı saylaw/
width=20
searchbuttonlabel=Arzalardı izlew
</inputbox></center>
}}
{{Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Talaplar}}
== Kandidattı saylawǵa qoyıwǵa mısal ==
<pre>
== [[Paydalanıwshı:Kandidat atı|Kandidat atı]] ==
Kommentariy
==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# {{Qollayman}} Kommentariy. ~~~~
==== Qarsı / Oppose ====
# {{Qarsıman}} Kommentariy. ~~~~
==== Nátiyje / Result ====
</pre>
== Kandidatlar / Candidates ==
== Aldınǵı nátiyjeler / Previous results ==
{{-}}
{{Talqılaw joqarı}}
=== [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([https://xtools.wmcloud.org/ec/kaa.wikipedia.org/Kvazimodo úlesim]) ===
Assalawma áleykum! Meniń joybarda bir jıl waqıtsha alǵan administratorlıq statusım bir hápteden soń tawsıladı. Usı bir jıl dawamında joybarımızda kóplegen administratorlıq jumıslardı isledi ([https://xtools.wmcloud.org/adminstats/kaa.wikipedia.org/2025-07-21/2026-07-13 silteme]). <small>Usı waqıtqa shekem islegen jumıslarımnıń eń jemislisi — [[User:JigildikBot|JigildikBot]]tı programmalasıtrıp ([https://xtools.wmcloud.org/ec/kaa.wikipedia.org/JigildikBot úlesi]), joybarǵa ákelgenim boldı. «Insansız Wikipedia» uranı astında jumıs islep, Wikipediamız san jaǵınan ósip kelmekte.</small>
Ózińizge málim, házirgi waqıtta joybarda [[Arnawlı:ActiveUsers|aktiv paydalanıwshılar]] (redaktorlar) derlik joq. Sol sebepli, joybardıń turaqlı islewin hám qáwipsizligin támiyinlew ushın eń bolmaǵanda [[Wikipedia:Administratorlar|administratorlardıń]] aktiv bolıwı júdá áhmiyetli dep esaplayman. Saytta vandalizm háreketleri júdá kóp bolmasa da, waqtı-waqtı menen ushırasıp turadı. [[Arnawlı:Aqırǵı ózgerisler|Aqırǵı ózgerisler]] betin hámme waqıt turaqlı túrde baqlap, bunday jaǵdaylardı hárdayım qadaǵalap hám joybardı, múmkin bolǵanınsha, qorǵap kiyatırman.
Qaraqalpaqsha Wikipedianıń bunnan bılay da turaqlı rawajlanıwına úles qosıwdı dawam ettiriw ushın sizlerdiń dawısıńızdı hám qollap-quwatlawıńızdı kútip qalaman. Bul saparı global adminlerden ([[m:Stewards|styuardlar]]) turaqlı administratorlıq beriwin sorap kóremen.
Húrmet penen, --[[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Kvazimodo|talqılaw]]) 14:40, 2026-jıl 13-iyul (UTC).
==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Srajatdin Usnatdinov|talqılaw]]) 15:04, 2026-jıl 13-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Inosham|Inosham]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Inosham|talqılaw]]) 15:16, 2026-jıl 13-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Bekan88|Bekan88]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bekan88|talqılaw]]) 18:16, 2026-jıl 13-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Ayxan Dáryabay qızı|talqılaw]]) 06:11, 2026-jıl 14-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Gozzalina|Gozzalina]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Gozzalina|talqılaw]]) 17:37, 2026-jıl 15-iyul (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Doniyor Yóldoshev|talqılaw]]) 15:12, 2026-jıl 17-iyul (UTC)
==== Qarsı / Oppose ====
==== Nátiyje / Result ====
[[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] 2 jılǵa waqıtsha administrator etip saylandı / [[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] is granted a temporary adminship for 2 years.
{{Talqılaw tómen}}
1b7hs5xkwqjutr3ld16xr1bmtbwdcqj
Úlgi:Bayraqlastırıw/Ispaniya
10
9665
265081
55887
2026-07-21T09:52:03Z
CommonsDelinker
163
Replacing Flag_of_the_First_Spanish_Republic.svg with [[File:Flag_of_Spain_(1873–1874).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]]).
265081
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|bayraqlastırıw/bayraq</noinclude>}}}
| alias = Ispaniya
| flag alias = Flag of Spain.svg
| flag alias-1506 = Flag of New Spain.svg
| flag alias-1701 = Bandera de España 1701-1748.svg
| flag alias-1748 = Bandera de España 1748-1785.svg
| flag alias-1785 = Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg
| flag alias-1873 = Flag of Spain (1873–1874).svg
| flag alias-1931 = Flag of the Second Spanish Republic.svg
| flag alias-1938 = Flag of Spain under Franco 1938 1945.svg
| flag alias-1945 = Flag of Spain 1945 1977.svg
| flag alias-1977 = Flag of Spain (1977 - 1981).svg
| flag alias-sawda = Flag of Spain (civil variant).svg
| flag alias-Kolumb = Flag of Christopher Columbus.svg
| flag alias-koloniyalıq = Flag of New Spain.svg
| flag alias-sawda-koloniyalıq = Burgundy merchant 1762.svg
| flag alias-Kastiliya-i-Leon = Bandera de la Corona de Castilla y Leon.svg
| flag alias-sawda-1785 = BandMercante1785.svg
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1506
| var2 = 1701
| var3 = 1748
| var4 = 1785
| var5 = 1873
| var6 = 1931
| var7 = 1938
| var8 = 1945
| var9 = 1977
| var10 = sawda
| var11 = Kolumb
| var12 = koloniyalıq
| var13 = sawda-koloniyalıq
| var14 = Kastiliya-i-Leon
| var15 = sawda-1785
</noinclude>
| redir1 = ESP
| ólshem = {{{ólshem|}}}
}}
89koh78q8elh1lu3v80szvcxcopbhea
Úlgi:Bayraqlastırıw/Kabo-Verde
10
9673
265084
55896
2026-07-21T10:08:21Z
CommonsDelinker
163
Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu
265084
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|bayraqlastırıw/bayraq</noinclude>}}}
| alias = Kabo-Verde
| flag alias = Flag of Cape Verde (10-17).svg
| flag alias-1975 = Flag of Cape Verde (1975–1992).svg
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1975
</noinclude>
| redir1 = CPV
| ólshem = {{{ólshem|}}}
}}
evjaxc3sz756inpi4edyaftilb42cqw
Úlgi:Bayraqlastırıw/Shveciya
10
10151
265096
92661
2026-07-21T15:14:40Z
CommonsDelinker
163
Replacing Naval_Ensign_of_Sweden.svg with [[File:Naval_ensign_of_Sweden.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR6|Criterion 6]].).
265096
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|bayraqlastırıw/bayraq</noinclude>}}}
| alias = Shveciya
| border-1520 =frameless
| border-1650 =frameless
| border-1815 =frameless
| border-ВМС =frameless
| flag alias = Flag of Sweden.svg
| flag alias-1520 = Flag of Sweden (1562–1650).svg
| flag alias-1650 = Naval ensign of Sweden.svg
| flag alias-1815 = Swedish and Norwegian naval ensign 1815–1844.svg
| flag alias-1844 = Swedish civil ensign (1844–1905).svg
| flag alias-ÁTK = Naval ensign of Sweden.svg
| variant = {{{variant|}}}
| var1 = 1520
| var2 = 1650
| var3 = 1815
| var4 = 1844
| var5 = ÁTK
| redir1 = SWE
| ólshem = {{{ólshem|}}}
}}
2top45oxdldm3m6ix31kpd17g0d303r
Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi
4
23879
265064
265048
2026-07-20T12:01:26Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265064
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:24786}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 4 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4510}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 5 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4232}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2550}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 9 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 10 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 11 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 12 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 13 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 14 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 15 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 16 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 17 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 18 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 19 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 20 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 21 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 22 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 23 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 24 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 25 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 26 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:370}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 27 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 28 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 29 || [[User:Begdullaman|<span style="color:gray">Begdullaman</span>]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}}
|-
| 30 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|<span style="color:gray">Nurlibek Urgenichbaev</span>]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}}
|-
| 31 || [[User:Qareken Balasi|<span style="color:gray">Qareken Balasi</span>]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 32 || [[User:BEGJIGIT|<span style="color:gray">BEGJIGIT</span>]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}}
|-
| 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|<span style="color:gray">Saxibjamal Esemuratova</span>]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}}
|-
| 34 || [[User:Pirnazarova|<span style="color:gray">Pirnazarova</span>]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}}
|-
| 35 || [[User:Holder|<span style="color:gray">Holder</span>]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}}
|-
| 36 || [[User:Miracle0302|<span style="color:gray">Miracle0302</span>]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}}
|-
| 37 || [[User:Begjigit|<span style="color:gray">Begjigit</span>]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}}
|-
| 38 || [[User:Kmoksy|<span style="color:gray">Kmoksy</span>]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}}
|-
| 39 || [[User:AbzalM|<span style="color:gray">AbzalM</span>]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}}
|-
| 40 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 41 || [[User:NurkaArzay|<span style="color:gray">NurkaArzay</span>]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}}
|-
| 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|<span style="color:gray">Gúlxan Medetbekovna</span>]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}}
|-
| 43 || [[User:Bakhit|<span style="color:gray">Bakhit</span>]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}}
|-
| 44 || [[User:Melek jurnalist|<span style="color:gray">Melek jurnalist</span>]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}}
|-
| 45 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 46 || [[User:Jannazarova Sh|<span style="color:gray">Jannazarova Sh</span>]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}}
|-
| 47 || [[User:Jámiy|<span style="color:gray">Jámiy</span>]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}}
|-
| 48 || [[User:İmmortalance|<span style="color:gray">İmmortalance</span>]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}}
|-
| 49 || [[User:Romaine|<span style="color:gray">Romaine</span>]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}}
|-
| 50 || [[User:Kagansky|<span style="color:gray">Kagansky</span>]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
{{/end}}
icavmbclcsq8g1n3y867tixsbbww7te
265092
265064
2026-07-21T12:01:25Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265092
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:24793}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 4 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4510}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 5 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4234}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2550}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 9 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 10 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 11 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 12 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 13 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 14 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 15 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 16 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 17 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 18 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 19 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 20 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 21 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 22 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 23 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 24 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 25 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 26 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:370}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 27 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 28 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 29 || [[User:Begdullaman|<span style="color:gray">Begdullaman</span>]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}}
|-
| 30 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|<span style="color:gray">Nurlibek Urgenichbaev</span>]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}}
|-
| 31 || [[User:Qareken Balasi|<span style="color:gray">Qareken Balasi</span>]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 32 || [[User:BEGJIGIT|<span style="color:gray">BEGJIGIT</span>]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}}
|-
| 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|<span style="color:gray">Saxibjamal Esemuratova</span>]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}}
|-
| 34 || [[User:Pirnazarova|<span style="color:gray">Pirnazarova</span>]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}}
|-
| 35 || [[User:Holder|<span style="color:gray">Holder</span>]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}}
|-
| 36 || [[User:Miracle0302|<span style="color:gray">Miracle0302</span>]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}}
|-
| 37 || [[User:Begjigit|<span style="color:gray">Begjigit</span>]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}}
|-
| 38 || [[User:Kmoksy|<span style="color:gray">Kmoksy</span>]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}}
|-
| 39 || [[User:AbzalM|<span style="color:gray">AbzalM</span>]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}}
|-
| 40 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 41 || [[User:NurkaArzay|<span style="color:gray">NurkaArzay</span>]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}}
|-
| 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|<span style="color:gray">Gúlxan Medetbekovna</span>]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}}
|-
| 43 || [[User:Bakhit|<span style="color:gray">Bakhit</span>]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}}
|-
| 44 || [[User:Melek jurnalist|<span style="color:gray">Melek jurnalist</span>]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}}
|-
| 45 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 46 || [[User:Jannazarova Sh|<span style="color:gray">Jannazarova Sh</span>]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}}
|-
| 47 || [[User:Jámiy|<span style="color:gray">Jámiy</span>]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}}
|-
| 48 || [[User:İmmortalance|<span style="color:gray">İmmortalance</span>]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}}
|-
| 49 || [[User:Romaine|<span style="color:gray">Romaine</span>]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}}
|-
| 50 || [[User:Kagansky|<span style="color:gray">Kagansky</span>]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
{{/end}}
dpjhiq7yr6pwat2mzzw4wswnexgtxtz
265108
265092
2026-07-22T12:01:45Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265108
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:24794}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 4 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4510}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 5 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4236}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2550}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 9 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 10 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 11 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 12 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 13 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 14 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 15 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 16 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 17 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 18 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 19 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 20 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 21 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 22 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 23 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 24 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 25 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 26 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:370}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 27 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 28 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 29 || [[User:Begdullaman|<span style="color:gray">Begdullaman</span>]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}}
|-
| 30 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|<span style="color:gray">Nurlibek Urgenichbaev</span>]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}}
|-
| 31 || [[User:Qareken Balasi|<span style="color:gray">Qareken Balasi</span>]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 32 || [[User:BEGJIGIT|<span style="color:gray">BEGJIGIT</span>]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}}
|-
| 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|<span style="color:gray">Saxibjamal Esemuratova</span>]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}}
|-
| 34 || [[User:Pirnazarova|<span style="color:gray">Pirnazarova</span>]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}}
|-
| 35 || [[User:Holder|<span style="color:gray">Holder</span>]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}}
|-
| 36 || [[User:Miracle0302|<span style="color:gray">Miracle0302</span>]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}}
|-
| 37 || [[User:Begjigit|<span style="color:gray">Begjigit</span>]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}}
|-
| 38 || [[User:Kmoksy|<span style="color:gray">Kmoksy</span>]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}}
|-
| 39 || [[User:AbzalM|<span style="color:gray">AbzalM</span>]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}}
|-
| 40 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 41 || [[User:NurkaArzay|<span style="color:gray">NurkaArzay</span>]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}}
|-
| 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|<span style="color:gray">Gúlxan Medetbekovna</span>]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}}
|-
| 43 || [[User:Bakhit|<span style="color:gray">Bakhit</span>]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}}
|-
| 44 || [[User:Melek jurnalist|<span style="color:gray">Melek jurnalist</span>]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}}
|-
| 45 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 46 || [[User:Jannazarova Sh|<span style="color:gray">Jannazarova Sh</span>]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}}
|-
| 47 || [[User:Jámiy|<span style="color:gray">Jámiy</span>]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}}
|-
| 48 || [[User:İmmortalance|<span style="color:gray">İmmortalance</span>]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}}
|-
| 49 || [[User:Romaine|<span style="color:gray">Romaine</span>]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}}
|-
| 50 || [[User:Kagansky|<span style="color:gray">Kagansky</span>]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
{{/end}}
ohleh14ktom19hkn06t90xs6c81ptep
DreamBooth
0
24934
265077
214382
2026-07-20T22:52:08Z
CommonsDelinker
163
Removing [[:c:File:Demonstration_of_DreamBooth_AI_model_fine-tuning_for_Stable_Diffusion_using_Jimmy_Wales_training_data_from_Wikimedia_Commons.png|Demonstration_of_DreamBooth_AI_model_fine-tuning_for_Stable_Diffusion_using_Jimmy_Wales_training_data_from_
265077
wikitext
text/x-wiki
'''DreamBooth''' – bul bar bolǵan tekstten súwretke modellerin názik sazlaw arqalı jekeletistiriw ushın qollanılatuǵın [[tereń oqıtıw]] generativ modeli. Ol 2022-jılı [[Google|Google Research]] hám [[Boston universiteti|Boston Universiteti]] izertlewshileri tárepinen islep shıǵıldı. Dáslep Googledıń óz Imagen tekstten súwretke modeli járdeminde islep shıǵılǵan DreamBooth ámelge asırıwları basqa tekstten súwretke modellerine qollanılıwı múmkin, bul jerde ol modelge bir obyektiń úsh-bes súwretinde oqıtılǵannan keyin dálirek sazlanǵan hám jekelestirilgen nátiyjeler jaratıwǵa múmkinshilik beredi<ref>{{Web deregi | url = https://www.itmedia.co.jp/news/articles/2209/01/news041.html| bet = 愛犬の合成画像を生成できるAI 文章で指示するだけでコスプレ 米Googleが開発| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220831232021/https://www.itmedia.co.jp/news/articles/2209/01/news041.html| arxivsáne = 2022-jıl 31-avgust | avtor = Yuki Yamashita| sáne = 2022-jıl 1-sentyabr | til = ja| jumıs = ITmedia Inc.| citata = 米Google Researchと米ボストン大学の研究チームが開発した...数枚の被写体画像とテキスト入力を使って、与えられた被写体が溶け込んだ新たな合成画像を作成する被写体駆動型Text-to-Imageモデルだ。}}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://theconversation.com/ai-image-generation-is-advancing-at-astronomical-speeds-can-we-still-tell-if-a-picture-is-fake-191674| bet = AI image generation is advancing at astronomical speeds. Can we still tell if a picture is fake?| arxivurl = https://web.archive.org/web/20221030101412/https://theconversation.com/ai-image-generation-is-advancing-at-astronomical-speeds-can-we-still-tell-if-a-picture-is-fake-191674| arxivsáne = 2022-jıl 30-oktyabr | avtor = Brendan Murphy| sáne = 2022-jıl 13-oktyabr | jumıs = The Conversation| citata = Recently, Google has released Dream Booth, an alternative, more sophisticated method for injecting specific people, objects or even art styles into text-to-image AI systems.}}</ref>.
== Texnologiya ==
Aldınnan oqıtılǵan tekstten súwretke diffuziya modelleri, kóbinese túrli súwret shıǵarıw tipleriniń keń túrliligin usına alatuǵın bolsa da, azǵana belgili obektlerdiń súwretlerin jaratıw ushın talap etiletuǵın anıqlıqqa iye emes, hám belgili obektlerdi túrli jaǵdaylarda hám kontekstlerde súwretlew qábileti sheklengen. DreamBooth ámelge asırıwların iske qosıw ushın qollanılatuǵın metodologiya diffuziya modeliniń tolıq UNet komponentin belgili bir obyektti súwretleytuǵın birneshe súwret (ádette 3-5) járdeminde dál sazlawdı óz ishine aladı. Súwretler obyektiń tiyisli bolǵan klassınıń atın, sonday-aq unikal identifikatorı bar tekstli usınıslar menen juplastırıladı. Mısalı, [Nissan R34 GTR] avtomobiliniń fotosúwreti, bunda «avtomobil» klass bolıp tabıladı; modeldiń dáslepki klass ushın aldınnan oqıtılǵan maǵlıwmatlarına tiykarlanıp obyektiń túrli nusqaların jaratıwın xoshametlew ushın klassqa tán aldınǵı saqlaw joǵaltıwı qollanıladı. Kiris súwretler toplamınan alınǵan tómen anıqlıqtaǵı hám joqarı anıqlıqtaǵı súwretler juplıǵı super-anıqlıq komponentlerin dál sazlaw ushın qollanıladı, bul obyektiń mayda detallarınıń saqlanıwına múmkinshilik beredi.
== Qollanıw ==
DreamBooth Stable Diffusion sıyaqlı modellerdi dál sazlaw ushın qollanılıwı múmkin, bunda ol Stable Diffusionniń belgili jeke adamlardıń súwretlerin jetkilikli dárejede jarata almawı sıyaqlı ulıwma kemshilikti jeńilletiwi múmkin<ref name="yahoojpn">{{Web deregi | url = https://news.yahoo.co.jp/articles/9b10970e584f1a43e8cbb8e1b9d7b9d21bc88941| bet = まさに「世界変革」──この2カ月で画像生成AIに何が起きたのか?| arxivurl = https://web.archive.org/web/20221026053204/https://news.yahoo.co.jp/articles/9b10970e584f1a43e8cbb8e1b9d7b9d21bc88941| arxivsáne = 2022-jıl 26-oktyabr | avtor = Ryo Shimizu| sáne = 2022-jıl 26-oktyabr | til = ja| jumıs = Yahoo! News Japan| citata = Stable Diffusionは、一般に個人の写真や特定の人物を出すのが苦手だが、自分のペットや友人の写真をわずかな枚数から学習させる「Dreambooth」という技術が開発され、これも話題を呼んだ。ただし、Dreamboothでは、巨大なGPUメモリが必要になり、個人ユーザーが趣味の範囲で買えるGPUでは事実上実行不可能なのがネックとされていた。}}</ref>. Biraq, bunday qollanıw jaǵdayı VRAM-ǵa júdá talapshań bolǵanlıqtan, hobbist paydalanıwshılar ushın qımbatqa túsedi. Ásirese, DreamBoothtıń Stable Diffusion ushın beyimlesiwi 2022-jılı Ruis hám basqalar tárepinen járiyalanǵan dáslepki maqalada kórsetilgen texnologiyaǵa tiykarlanǵan [[Biypul hám ashıq kodlı programmalıq támiynat|biypul hám ashıq kodlı]] proekt retinde shıǵarıldı<ref>{{Web deregi | url = https://arstechnica.com/information-technology/2022/12/thanks-to-ai-its-probably-time-to-take-your-photos-off-the-internet/| bet = AI image generation tech can now create life-wrecking deepfakes with ease| arxivurl = https://web.archive.org/web/20221212103750/https://arstechnica.com/information-technology/2022/12/thanks-to-ai-its-probably-time-to-take-your-photos-off-the-internet/| arxivsáne = 2022-jıl 12-dekabr | avtor = Benj Edwards| sáne = 2022-jıl 9-dekabr | jumıs = [[Ars Technica]]| citata = But not long after its announcement, someone adapted the Dreambooth technique to work with Stable Diffusion and released the code freely as an open source project.}}</ref>. Jaman niyetli adamlar DreamBoothtı zıyanlı maqsetlerde adastırıwshı súwretler jaratıw ushın qollanıwı múmkinligi hám onıń ashıq kodlı tábiyatı hár kimge bul texnologiyanı qollanıwǵa yamasa hátte jetilistiriwler kirgiziwge múmkinshilik bergenligi haqqında alańlawlar bildirildi<ref>{{Web deregi | url = https://www.thestar.com/business/technology/2022/12/01/these-ai-images-look-just-like-me-what-does-that-mean-for-the-future-of-deepfakes.html| bet = These AI images look just like me. What does that mean for the future of deepfakes?| arxivurl = https://web.archive.org/web/20221208215554/https://www.thestar.com/business/technology/2022/12/01/these-ai-images-look-just-like-me-what-does-that-mean-for-the-future-of-deepfakes.html| arxivsáne = 2022-jıl 8-dekabr | avtor = Kevin Jiang| sáne = 2022-jıl 1-dekabr | jumıs = [[Toronto Star]]| citata = For example, DreamBooth could be used to copy signatures or official signage to fake documents, create misleading photos or videos of politicians, manufacture revenge porn of individuals and more... A specific issue with DreamBooth and Stable Diffusion is that they’re open source, Gupta continued. Unlike centralized AI-generation models that can impose regulations and barriers to image creation, the decentralized models like DreamBooth mean anyone can access and improve on the technology.}}</ref>. Bunnan tısqarı, súwretshiler DreamBoothtı adam súwretshileri menen baylanıslı belgili bir kórkem óner stillerin imitaciya qılıwǵa arnalǵan model tekseriw noqatların oqıtıw etikasınan qáweterlerin bildirdi; sonday sınshılardıń biri – Disney hám Penguin Random House ushın súwretshi bolǵan Holli Mengert, onıń kórkem óner stili DreamBooth arqalı tekseriw noqatı modeline oqıtılǵan hám onıń kelisimisiz onlayn bólisilgen<ref>{{Web deregi | url = https://www.ft.com/content/24f07261-f95d-4bb3-8aa4-3799f1f75e52| bet = Will AI replace human workers?| avtor = Isabel Berwick| sáne = 2022-jıl 14-dekabr | jumıs = [[Financial Times]]| citata = Illustrator Hollie Mengert, whose artwork was used to train an AI model without her consent, spoke publicly against the practice of training AI models on artists’ work without permission.}}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://dtf.ru/life/1436360-generativnye-neyroseti-i-etika-poyavilas-model-kopiruyushchaya-stil-konkretnogo-hudozhnika| bet = Генеративные нейросети и этика: появилась модель, копирующая стиль конкретного художника| arxivurl = https://web.archive.org/web/20221109094612/https://dtf.ru/life/1436360-generativnye-neyroseti-i-etika-poyavilas-model-kopiruyushchaya-stil-konkretnogo-hudozhnika| arxivsáne = 2022-jıl 9-noyabr | sáne = 2022-jıl 9-noyabr | til = ru| jumıs = [[:ru:DTF|DTF]]| citata = Так, совсем недавно известная художница и иллюстратор Холли Менгерт стала своеобразным датасетом для новой нейросети (не давая на то согласия)... «В первую очередь мне показалось бестактным то, что моё имя фигурировало в этом инструменте. Я ничего о нём не знала и меня об этом не спрашивали. А если бы меня спросили, можно ли это сделать, я бы не согласилась».}}</ref>.
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Google]]
__BÖLİDİMÖNDEMEW__
fu44vhp1dh8nlds7or2tnr5hg5t71xn
Wikipedia:Jańalıqlar
4
25033
265089
255383
2026-07-21T10:13:28Z
Kvazimodo
10433
/* Iyul */ qosımshalar
265089
wikitext
text/x-wiki
{{Sociallıq menyu}}
----
{{Qısqartpa|[[WP:JR]]}}
<div style="text-align:center;"><span style="font-size:150%; color:#1560BD">[[FAyl:Megaphone.svg|100px]] '''Jańalıqlar'''</span>
''Jańalıqlarǵa xosh keldińiz. Wikipediaǵa baylanıslı jańalıqlardı usı jerden alasız.''
</div><br>
-----
== 2026 ==
=== Iyul ===
* [[21-iyul]] — [[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] eki jılǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
* [[13-iyul]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada maqalalar sanı '''15.000''' ǵa jetti.
* [[10-iyul]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada redaktorlawlar sanı '''250.000''' ǵa jetti.
=== Mart ===
* [[12-mart]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada sáne formatı ózgertildi.
* [[12-mart]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada redaktorlawlar sanı '''200.000''' ǵa jetti.
* [[12-mart]] — Qaraqalpaqsha Wikipedianıń tereńligi '''20''' ǵa jetti.
=== Yanvar ===
* [[17-yanvar]] — [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] bir jılǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
* [[7-yanvar]] — Qaraqalpaqsha Wikipediadan dizimnen ótken paydalanıwshılar sanı '''15.000''' ǵa jetti.
* [[4-yanvar]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada betler sanı '''30.000''' ǵa jetti.
== 2025 ==
=== Dekabr ===
* [[4-dekabr]] — [[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] bir jılǵa waqtınsha interfeys administratorı bolıp saylandı.
=== Noyabr ===
* [[6-noyabr]] — «Module» hám «Module talk» atlar kópligi «Modul» hám «Modul talqılawı» bolıp ózgerdi.
* [[3-noyabr]] — [[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] bot bayraǵın aldı.
=== Avgust ===
* [[13-avgust]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada redaktorlawlar sanı '''150.000''' ǵa jetti.
* [[11-avgust]] — Qaraqalpaqsha Wikipedianıń tereńligi '''10''' ǵa jetti.
=== Iyul ===
* [[25-iyul]] — Qaraqalpaqsha Wikipedianıń barlıq betlerinde paydalanılǵan sózler sanı '''3.000.000''' ǵa jetti.
* [[21-iyul]] — [[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] bir jılǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
* [[19-iyul]] — [[Paydalanıwshı:JigildikBot|JigildikBot]] bot bayraǵın aldı.
=== Iyun ===
* [[5-iyun]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada redaktorlawlar sanı '''120.000''' ǵa jetti.
* [[4-iyun]] — [[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] altı ayǵa waqtınsha interfeys administratorı bolıp saylandı.
=== May ===
* [[14-may]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada maqalalar sanı '''10.000''' ǵa jetti.
=== Mart ===
* [[19-mart]] — «Portal» atlar kópligi ashıldı.
* [[3-mart]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada betler sanı '''20.000''' ǵa jetti.
=== Yanvar ===
* [[26-yanvar]] — [[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] altı ayǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
* [[22-yanvar]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada redaktorlawlar sanı '''100.000''' ǵa jetti.
* [[20-yanvar]] — [[Paydalanıwshı:Qaraqalpaqpan|Qaraqalpaqpan]] eki jılǵa waqtınsha interfeys administrator bolıp saylandı.
* [[20-yanvar]] — [[Paydalanıwshı:Qaraqalpaqpan|Qaraqalpaqpan]] eki jılǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
== 2024 ==
=== Noyabr ===
* [[26-aprel]] — [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] bir jılǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
=== Aprel ===
* [[25-aprel]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada maqalalar sanı '''5.000''' ǵa jetti.
* [[26-aprel]] — [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] altı ayǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
== 2023 ==
=== Sentyabr ===
* [[22-sentyabr]] — [[Paydalanıwshı:Qaraqalpaqpan|Qaraqalpaqpan]] bir jılǵa waqtınsha interfeys administrator bolıp saylandı.
=== Iyul ===
* [[31-iyul]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada betler sanı '''10.000''' ǵa jetti.
=== Aprel ===
* [[25-aprel]] — [[Paydalanıwshı:Qaraqalpaqpan|Qaraqalpaqpan]] bes ayǵa waqtınsha interfeys administrator bolıp saylandı.
=== Mart ===
* [[23-mart]] — [[Paydalanıwshı:Qaraqalpaqpan|Qaraqalpaqpan]] altı ayǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
=== Yanvar===
* [[5-yanvar]] — [[Paydalanıwshı:QRNKS|QRNKS]] waqtınsha administrator bolıp saylandı.
== 2022 ==
=== Dekabr ===
* [[17-dekabr]] — [[Paydalanıwshı:Qaraqalpaqpan|Qaraqalpaqpan]] úsh ayǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
* [[9-dekabr]] — [[Paydalanıwshı:Inosham|Inosham]] úsh ayǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
* [[6-dekabr]] — [[Paydalanıwshı:PirjanovNurlan|PirjanovNurlan]] úsh ayǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
=== Sentyabr ===
* [[4-sentyabr]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada maqalalar sanı '''2.000''' ǵa jetti.
* [[6-sentyabr]] — [[Paydalanıwshı:PirjanovNurlan|PirjanovNurlan]] úsh ayǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
=== May ===
* [[23-may]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada dizimnen ótken paydalanıwshılar sanı '''10.000''' boldı.
== 2021 ==
=== Febral ===
* [[12-fevral]] — [[Paydalanıwshı:Qarahat|Qarahat]] [[m:Admin activity review/2020/Data#K (done)|belsendi bolmaǵanlıqtan]] administratorlıqtan túsirildi.
== 2015 ==
=== May ===
* [[20-may]] — [[Paydalanıwshı:Рахман3|Рахман3]] óz qálewi menen administratorlıqtan túsirildi.
=== Yanvar ===
* [[31-yanvar]] — [[Paydalanıwshı:Рахман3|Рахман3]] waqtınsha administrator bolıp saylandı.
== 2014 ==
=== Avgust ===
* [[14-avgust]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada maqalalar sanı '''1.000''' ǵa jetti.
== 2009 ==
=== Aprel ===
* [[4-aprel]] — Qaraqalpaqsha Wikipediada betler sanı '''1.000''' ǵa jetti.
== 2008 ==
=== Iyun ===
* [[18-iyun]] — [[Paydalanıwshı:AlefZet|AlefZet]] bir ayǵa waqtınsha administrator bolıp saylandı.
=== May ===
* [[26-may]] — Qaraqalpaqsha Wikipedia saytı ashıldı.
[[Kategoriya:Wikipedia:Xabarlasıw]]
2ou9bgxaansnza5fjtk8tpvkzn313qs
Napoleon urısları
0
25549
265098
214840
2026-07-21T15:17:14Z
CommonsDelinker
163
Replacing Naval_Ensign_of_Sweden.svg with [[File:Naval_ensign_of_Sweden.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR6|Criterion 6]].).
265098
wikitext
text/x-wiki
{{Qurallı soqlıǵısıw infoqutısı
|soqlıǵısıw ataması = Napoleon urısları
|bólim =
|súwret = Napoleonic Wars.jpg
|súwret ataması = Saat strelkası boyınsha: Austerlic janındaǵı sawash; Fridlandiya sawashı; F.Goya gravyuralarınan biri «Urıs apatları»; Napoleon janıp atırǵan Moskvadan sheginedi; Rus áskerleri Parijge kirip keledi (1814); Vaterloo sawashı, Leypcig sawashı, Napoleon Esling sawashınan keyin qaytıs bolǵan Jann Lannǵa aza tutadı; Olxeyros qorǵanı; Napoleon Berlinge kirip baradı (1806);
|sáne = [[1803|1803-jıl]] [[18-may]] — [[1815|1815-jıl]] [[8-iyul]] (12 jıl, 1 ay hám 20 kún)
|orın = [[Evropa]], [[Atlantika okeanı]], [[Hind okeanı]]
|sebep = Revolyuciyalıq urıslar dáwirindegi qarama-qarsılıqlardıń sheshilmegenligi, Napoleon Bonaparttıń hákimiyatqa keliwi hám onıń kelisimsiz sırtqı siyasatı
|nátiyje = Koaliciyanıń jeńisi<br>• [[Vena kongressi]]<br>(1814-1815)<br>• [[Parij tınıshlıq shártnaması (1815)|Parij tınıshlıq shártnaması]] (1815)
{{collapsible list|title={{center|Tolıǵıraq:}}|
''Franciya ushın:''
* Birinshi imperiyanıń qulawı hám Burbonlar restavraciyası (1814; 1815-1830-jıllar)
* Bonapartlar aldınǵı dinastiyalar paydasına barlıq taxtlardan ayırıldı, Napoleon súrgin etildi
* Franciya Ullı mámleket statusınan ayırılıp, 1792-jıl shegaralarına qaytarıldı hám kompensaciya tólewge májbúr etildi; 1818-jılǵa shekem Franciyanıń basıp alınıwı
''globallıq:''
* Evropadaǵı kóplegen mámleketlerde Napoleon kodeksi qabıl etilgen
* Xalıqaralıq qatnasıqlardıń Vena sisteması ornatıldı
* Muqaddes Rim imperiyasınıń tarqalıwı, Bavariya, Saksoniya, Toskana, Prussiya, Avstriya, Ispaniya, Genuya hám Veneciyanıń gárezsizligi
}}
|statusı =
|ózgerisler =
|qarsılas1 = [[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|21px]] [[Britaniya imperiyası]]<br>[[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|21px]] [[Avstriya imperiyası]] <small>(1804-1805, 1809, 1813-1815)</small><br>[[Fayl:Flag of Russia.svg|21px]] [[Rossiya imperiyası]]<br>[[Fayl:Flag of Prussia (1892-1918).svg|21px]] [[Prussiya patshalıǵı|Prussiya]] <small>(1806—1807, 1812—1815)</small><br>[[Fayl:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|21px]] [[Ispaniya imperiyası|Ispaniya]] <small> (1808—1815)</small><br>[[Fayl:Flag of Portugal (1707).svg|21px]] [[Portugaliya patshalıǵı|Portugaliya]] <small>(1807—1808, 1809, 1810—1811, 1813—1814)</small><br>[[Fayl:Naval ensign of Sweden.svg|21px]] [[Shveciya]] <small>(1805—1810, 1812—1814)→</small>[[Fayl:Jack of Sweden and Norway (1844–1905).svg|21px]] [[Shveciya-Norvegiya uniyası]]<br>[[Fayl:Flag of the Kingdom of Naples.svg|21px]] [[Neapol patshalıǵı|Neapol]] <small>(1806, 1815)</small><br>[[Fayl:Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg|21px]] [[Siciliya patshalıǵı|Siciliya]]<br>[[Fayl:Flag of Milan.svg|21px]] [[Milan gercoglıgı]]<br>[[Fayl:Flag of the Grand Duchy of Tuscany (1840).svg|21px]] [[Toskana ullı gercoglıgı]]<br>[[Fayl:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|21px]] [[Muqaddes Rim imperiyası|MRI]] <small>(1792—1805)</small><br>[[Fayl:Flag of Most Serene Republic of Venice.svg|21px]] [[Veneciya respublikası]]<br>[[Sardoniya patshalıǵı]]<br>[[Fayl:Flag of Genoa.svg|21px]] [[Genuya]]<br>[[Fayl:Flag of the Papal States (1808-1870).svg|21px]] [[Papa wálayatı]]<br>[[Fayl:Flag of the Netherlands.svg|21px]] [[Niderlandiya patshalıǵı|Niderlandiya]] <small>(1815)</small>
|qarsılas2 = [[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Birinshi Franciya imperiyası|Franciya]]<br>[[Fayl:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|21px]] [[Ispaniya]] <small>(1796—1802, 1804—1808)</small><br>[[Fayl:Flag of Denmark.svg|21px]] [[Daniya-Norvegiya uniyası]]
----
[[Fayl:Flag of Russia.svg|21px]] [[Rossiya imperiyası]] <small>(1807—1812)</small><br>[[Fayl:Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|21px]] [[Prussiya (patshalıq)|Prussiya]] <small>(1807—1812)</small><br>[[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|21px]] [[Avstriya imperiyası]] <small>(1809—1813)</small><br>[[Fayl:Naval ensign of Sweden.svg|21px]] [[Shveciya]] <small>(1810—1812)</small>
----
[[Fayl:Flag of the United States (1795-1818).svg|21px]] [[AQSh]] <small>(1812—1815)</small>
|qarsılas3 =
|qarsılas4 =
|komandir1 = [[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|21px]] [[Georg III]]<br>[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|21px]] [[Artur Uelsli Vellington]]<br>[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|21px]] [[Goracio Nelson]]<br>[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|21px]] [[Tomas Pikton]]<br>[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|21px]] [[Jon Mur]]<br>[[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|21px]] [[Franc II]]<br>[[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|21px]] [[Karl Teshenlı|Ercgercog Karl]]<br>[[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|21px]] [[Karl Filipp cu Shvarcenberg]]<br>[[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|21px]] [[Karl Mak]]<br>[[Fayl:Russian Imperial Standart 1730.png|21px]] [[Pavel I]]<br>[[Fayl:Russian Imperial Standart 1730.png|21px]] [[Aleksandr I]]<br>[[Fayl:Flag of Russia.svg|21px]] [[Mixail Kutuzov]]<br>[[Fayl:Flag of Russia.svg|21px]] [[Mixail Bogdanovich Barklay-de-Tolli]]<br>[[Fayl:Flag of Russia.svg|21px]] [[Pyotr Bagratyon]]<br>[[Fayl:Flag of Russia.svg|21px]] [[Pyotr Vitgenshteyn]]<br>[[Fayl:Flag of Russia.svg|21px]] [[Levin Avgust von Bennigsen]]<br>[[Fayl:Naval ensign of Sweden.svg|21px]] [[Gustav IV Adolf]]<br>[[Fayl:Naval ensign of Sweden.svg|21px]][[Fayl:Jack of Sweden and Norway (1844–1905).svg|21px]] [[Karl XIII]]<br>[[Fayl:Naval ensign of Sweden.svg|21px]][[Fayl:Jack of Sweden and Norway (1844–1905).svg|21px]] [[Karl XIV Yuxan]]<br>[[Fayl:Flag of Portugal (1707).svg|21px]] [[Juan VI]]<br>[[Fayl:Flag of Portugal (1707).svg|21px]] [[Uilyam Karr Beresford]]<br>[[Fayl:Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg|21px]][[Fayl:Flag of the Kingdom of Naples.svg|21px]] [[Ferdinand I (Eki Siciliya patshası)|Ferdinand I]]<br>[[Fayl:Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|21px]] [[Fridrix Vilgelm III]]<br>[[Fayl:Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|21px]] [[Gebxard Leberext Blyuxer]]<br>[[Fayl:Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|21px]] [[Karl Vilgelm Ferdinand Braunshveyglı]]<br>[[Fridrix Lyudvig Gogenloe-Ingelfingen|Fridrix Lyudvig Gogenloe]]<br>[[Fayl:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|21px]] [[Ferdinand VII]]<br>[[Fayl:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|21px]] [[Fransisko Xavyer Kastanyos]]<br>[[Fayl:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|21px]] [[Migel Rikardo de Alava]]<br>[[Fayl:Royal Standard of the King of France.svg|21px]] [[Lyudovik XVIII]]<br>[[Fayl:Flag of the Netherlands.svg|21px]] [[Villem I]]<br>[[Fayl:Flag of the Netherlands.svg|21px]] [[Villem II|Shahzada Villem]]
|komandir2 = [[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Fayl:Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg|21px]] [[Napoleon I Bonapart|Napoleon I]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Nikola Jan de Dyo Sult|Nikola Sult]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Lui Nikola Davu]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Andre Massena]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Mishel Ney]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Fayl:Flag of the Kingdom of Naples (1811).svg|21px]] [[Ioaxim Myurat]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Jan Lann]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Loran de Guvion Sen-Sir]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|21px]] [[Pyer-Sharl de Vilnyov]]<br>[[Fayl:Statenvlag.svg|21px]] [[Lyudovik Bonapart]]<br>[[Fayl:Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg|21px]] [[Ejen de Bogarne]]<br>[[Fayl:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|21px]] [[Karl IV (Ispaniya patshası)|Karl IV]]<br>[[Fayl:Flag of the Kingdom of Naples (1811).svg|21px]] [[Fayl:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|21px]] [[Jozef Bonapart]]<br>[[Fayl:State flag of Saxony before 1815.svg|21px]] [[Fayl:Flag of Poland.svg|21px]] [[Fridrix Avgust I (Saksoniya patshası)|Fridrix Avgust III (I)]]<br>[[Fayl:Flag of Poland.svg|21px]] [[Yuzef Ponyatovskiy]]<br>[[Fayl:Flag of Bavaria (striped).svg|21px]] [[Maksimilian I (Bavariya patshası)|Maksimilian I]]<br>[[Fayl:Flag of the Kingdom of Westphalia.svg|21px]] [[Jerom Bonapart]]<br>[[Fayl:Flag of Württemberg before 1809.svg|21px]] [[Fridrix I (Vyurtemberg patshası)|Fridrix I]]<br>[[Fayl:Flag of Denmark.svg|21px]] [[Frederik VI]]
|komandir3 =
|komandir4 =
|kúshler1 =
|kúshler2 =
|kúshler3 =
|kúshler4 =
|shıǵınlar1 = 1 800 000 — 2 000 000
|shıǵınlar2 = 1 400 000 — 1 800 000
|shıǵınlar3 =
|shıǵınlar4 =
|ulıwma shıǵınlar =
|puqaralıq shıǵınlar =
|commons =
|eskertiw =
}}
'''Napoleon urısları''' ({{lang-fr|Guerres napoléoniennes}}) — [[Napoleon I Bonapart|Napoleon Bonapart]] [[Franciya|Franciyada]] [[Francuz konsulatı|birinshi konsul]] hám [[Francuzlar imperatorı|imperator]] sıpatında húkimdarlıq etken dáwirde Evropadaǵı túrli mámleketlerdıń Napoleon Bonapartqa qarsı bir qatar urısları. Olar [[Antifrancuz koaliciyalar|bes koaliciyalıq urıslar]] (1805-1815) hám eki óz aldına kelispewshilik — [[Pireney urısları|Pireney urısı]] (1808-1814) hám [[Franciya-Rossiya urısı|1812-jılǵı Rossiya kampaniyasınan]] ibarat edi. Keńirek mániste Napoleon urısları qatarına [[Ekinshi Italiya kampaniyası|Ekinshi Italiya kampaniyasın]] da kirgiziw múmkin. [[Birinshi Italiya kampaniyası|Birinshi Italiya]] hám [[Mısır kampaniyası|Mısır urısların]] Napoleon urıslarına kirgiziw máselesi tartıslı. Derlik pútkil kontinental Evropanı qamtıp alǵan global urıs [[Ullı francuz revolyuciyası]] sebepli baslanǵan [[Francuz revolyuciyalıq urısları|Revolyuciyalıq urıslardıń]] (1792-1802) nızamlı dawamı boldı. Keminde 3 million adam Napoleon urısları qurbanı boldı.
Revolyuciyalıq urıslarda jeńiske erisken bolsa da, jas respublika hám Evropanıń eski feodallıq-monarxiyalıq mámleketleri ortasındaǵı qarama-qarsılıqlar sheshilmedi. Bularǵa Franciya gegemonligin hám óziniń avtoritar hákimiyatın bekkemlewdi gózlegen Bonaparttıń jeke maqsetleri qosıldı. 1804-jılı ol respublikanı biykarlaydı hám imperiya járiyalaydı, biraq bul qarama-qarsılıqlar óz áhmiyetin joǵaltpaydı.
Tap sol 1804-jılı Napaleon óziniń áyyemgi dushpanı bolǵan [[Napoleonnıń Angliyaǵa bastırıp kiriw rejesi|Angliyaǵa bastırıp kiriwge]] tayarlıq kóredi, biraq Ullı Britaniya pul subsidiyaları esesine [[Úshinshi koaliciya urısı|Franciya hám Avstriyaǵa qarsı jańa urısqa]] iytermeleydi. Basqınshılıq biykar etiledi, La-Mansh arqalı ótiw ushın toplanǵan áskerler kontinentte urıs júrgiziwge májbúr boladi. Usı waqıttan baslap Napoleon imperiyasın saplastırıw hám Franciya revolyuciyası waqtında awdarıp taslanǵan Burbonlar hákimiyatın tiklew maqsetinde 10 jıl dawam etken derlik úzliksiz áskeriy háreketler dáwiri baslanadı.
Soǵan qaramastan, 1805-1812-jılları Napoleon bir qatar tabıslı áskeriy atlanıslardı ámelge asırıp, koaliciyalarǵa qarsı sheberlik penen gúres alıp bardı hám Evropada ústemlikke eristi. Sonıń menen birge, Ispaniyada [[Pireney urısları|jergilikli partizanlar hám Britaniya áskerlerine qarsı]] nemquraydılıq penen ótetuǵın, biraq Imperiya resursların azaytıwshı urıs baslanıp ketkeninde, ol jeńiliske ushıradı.
1812-jılı Napoleon [[Franciya-Rossiya urısı|Rossiyaǵa bastırıp kirip]], derlik barlıq Evropa mámleketleri kontingentlerinen yarım millionlıq armiya jıynadı, biraq jeńiliske ushiradı. [[Ullı armiya|Ullı armiyanıń]] derlik tolıq joq etiliwi 1805-1812-jıllardaǵı urıslarda jeńilgen Evropa mámleketlerınıń urısqa kiriwine alıp keldi. Olar [[Altınshı koaliciya urısı|altınshı koaliciyaǵa]] birlesti. Sheberlik penen qarsılıq kórsetkenine qaramastan ([[Napoleonnıń altı kúnlik urısı|Napoleonnıń altı kúnlik urısına]] qarań), Napoleon jeńiliske ushıradı, taxtınan waz keship, Elba atawına súrgin etiwge májbúr boladı.
1815-jılı Napoleon [[Júz kún|Franciya taxtın qaytıp alıwǵa háreket etti]], biraq [[Vaterloo sawashı|Vaterloo janındaǵı jeńilis]] [[Napoleonnıń ekinshi taxttan waz keshiwi|Napoleonnıń ekinshi márte taxttan waz keshiwine]] hám ekinshi mártebe súrgin etiliwine, endi ádewir uzaǵıraq bolgan [[Muqaddes Elena atawı|Muqaddes Elena atawına]] súrgin etiliwine alıp keldi hám ol jerde 1821-jılı qaytıs boldı.
== Tariyxı ==
Hákimiyatqa iye bolǵan Napoleon (1799-jılı) Franciyaǵa qarsı turǵan koaliciya onshelli bekkem bolmasa da, oni jekkelenip qalǵan halda kórdi. Francuz áskerleri [[Reyn]] artına shegindi; Italiyada burınǵı jenislerdiń barlıq nátiyjeleri joǵaltıldı; Cizalpin respublikası tarqalıp, Partenopiya respublikasında monarxiyalıq restavraciya júz berdi; Rim respublikası da quladı. Tek Shveycariyada ǵana francuzlardıń isleri jaqsıraq barar edi hám birlesken Avstriya-Rossiya armiyası ol jerden respublika armiyasın qısıp shıǵara almadı.
Awqamlaslar ortasında payda bolǵan kelispewshilikler [[Rossiya imperiyası|Rossiyanıń]] koaliciyadan shıǵıwına alıp keldi, hátte imperator [[Pavel I]] Franciyada «biyǵárezlik [[Francuz konsulatı|konsullıq]] penen almastırılǵannan» keyin Franciya menen jaqınlasa basladı hám Napoleon rus tutqınların pul tólemesten, qayta kiyingen hám qural-jaraqlı halda watanına jiberdi. Napoleon basqarıwdı qolına alıwı máttal, Angliya patshası hám Avstriya imperatorına ashıq xat jazıp, olardı urıstı toqtatıwǵa hám qan tógiwdi toqtatıwǵa shaqırdı; biraq olar Napoleonnan [[Burbonlar|Burbonlardı]] tiklewdi hám Franciyanı burınǵı shegaralarına qaytarıwdı talap etti.
Avstriyanıń kelispewshilikti tınısh jol menen sheshiwden bas tartıwı Napoleondı hújimge ótiwge májbúr etti. [[1800|1800-jıldıń]] báhárinde Franciya armiyası [[Ekinshi Italiya kampaniyası|Italiyaǵa jáne bastırıp kirdi]], Sen-Bernar arqalı bastırıp kirgen armiyaǵa Birinshi konsul basshılıq etti. [[Marengo sawashı (1800)|Marengodaǵı jeńis]] (14-iyun) Avstriyanı ([[Alessandriya|Alessandriyada]]) pitim dúziwge májbúr etti hám [[Lombardiya|Lombardiyanı]] jáne Franciya ıqtıyarına berdi. [[Jan Viktor Moro|Moro]] basshılıǵındaǵı basqa bir francuz armiyası [[Shvabiya (gercoglik)|Shvabiya]] hám [[Bavariya kurfyurshiligi|Bavariyaǵa]] bastırıp kirdi hám [[Gogenlinden sawashı|Gogenlindengı]] (3-dekabr) jeńisinen keyin [[Vena|Venanıń]] ózine qáwip saldı. Avstriya 1801-jıl 9-fevralda [[Lyunevil pitimi|Lyunevilde pitim]] dúziwge májbúr boldı, bul pitim «Kampo-Formi» shártlerin tastıyıqladı. Reyn hám Ech Franciyanıń shegaraları dep tán alındı; Lombardiya Italiya respublikasına aylandı. Reyn dáryasınıń shep jaǵasındaǵı jerlerden ayırılıp qalǵan imperiya ámeldarları sekulyarizaciyalanǵan shirkew iyelikleri hám saplastırılǵan imperiya qalaları esabınan sıylıq alıwı kerek edi. Lyunevil tınıshlıǵı Napoleonǵa Italiya hám Germaniyanıń kóp bólimlerine óz qálewi boyinsha iyelik etiw imkaniyatın jarattı. Napoleon Italiya respublikasınıń [[Lyon|Lyonda]] shaqırılǵan wákilleri tárepinen saylanıwına baylanıslı, júdá keń hákimiyat penen, taza dekorativ konstituciya tiykarında usı respublikanıń prezidenti boldı hám úlken armiyaǵa basshılıq etiw huqıqına iye boldı. Modena gercogı óziniń jer-múlklerine iyelik etti; Toskana ullı gercogı óziniń Italiya jer-múlklerinen bas tarttı hám Toskana Etruriya patshalıǵı ataǵı menen Parma gercogıne berildi.
Germaniyada «Imperiya delegaciyasınıń juwmaqlawshı qararı» dep atalıwshı 1803-jıl 28-fevralda nemec episkoplıqları, abbatlıqları hám erkin qalaları arasında ótkerilgen sawdadan keyin jer iyeliklerin jańadan bólistiriw ámelge asırıldı. Bunda birinshi konsul basshilıq etti, ásirese, Franciya menen jaqın awqam dúzgen Bavariya kóp jeniske eristi. Baden margrafınıń múlkleri kóbeytildi, ol bir waqıttıń ózinde kurfyurst dárejesine kóterildi. Vyurtemberg, Gessen-Kassel, Gessen-Darmshtadt, Nassau, Gannover hám basqa knyazlıqlar ózleriniń burınǵı iyeliklerine úlken ústemeler alıp, joǵaltqanı ushın sıylıqlandı. Diniy iyeliklerden tek bir ǵana, júdá qısqarǵan Maync arxiyepiskoplıǵı saqlanıp qalǵan; yarım júz imperiya qalalarınan tek ǵana altawı — Gamburg, Bremen, Lyubek, Frankfurt, Nyurnberg hám Augsburg ózlerinin aldınǵı ornın saqlap qalǵan.
Franciya menen nemec mámleketleri hám Rossiyadan tısqarı, Ispaniya hám Portugaliya, 1802-jılı bolsa Amiyen shártnaması boyinsha Angliya da jarastı. Biraq, bul aqırǵı tınıshlıq tez arada buzıldı.
== Napoleon urıslarınıń baslanıwı ==
Angliya 1803-jıldıń báhárinde tınıshlıq shártnamasın biykar etti hám Franciyaǵa urıs járiyaladı, bul arqalı Evropada qısqa waqıtqa ornalasqan tınıshlıqtı jáne buzıp jiberdi. 1803-jıl mayda Birinshi konsul inglis patshasına tiyisli Gannoverdi iyelew ushın Vezerge qaray francuz armiyasın háreketke keltirdi; iyunda jergilikli basqarıwdıń qorqaqlıǵı aqıbetinde francuz armiyası Elbaǵa shekem bolǵan pútkil mámleketti iyelep alıwı hám Gannover armiyası tarqatıp jiberiliwi haqqında Birinshi konsul menen shártnama dúziwge asıqqanı sebepli kurfyurshılıq Franciya qol astına ótti.
== Úshinshi koaliciya (1805) ==
{{tiykarǵı|Úshinshi koaliciya urısı}}
Napoleon imperator tajın qabıl etiwi aldınan Emgrisn gercogı qaytıs bolıwı, Italiya, Germaniya, Ispaniya hám Gollandiyada Franciya tásiriniń kúsheyiwi basqa mámleketlerdi de qattı qáweterge saldı. Italiya respublikası [[Italiya patshalıǵı (1805—1814)|patshalıqqa]] aylandırıldı hám 1805-jl martta Milanda temir taj kiygen Napoleon patsha dep járiyalandı. Ol Ispaniya menen júdá tıǵız awqam dúzdi, bul shártnama boyınsha tárepler bir-birine aqshalay, áskeriy basqınshılıq waqtında bolsa flot hám armiya menen járdem beriw minnetlemesin aldı. Gollandiyada Napoleon áste-aqırın óziniń tuwısqanlarınan biriniń paydasına monarxiyanı engiziwge tayarlıq kórdi
Angliya bas ministrı [[Uilyam Pitt-kishi|Uilyam Pitt]] Bulonda toplanǵan armiya menen Napoleon [[La-Mansh|La-Manshti]] kesip ótip, atawǵa hújim qılıwınan qorqıp, intriga hám kóndiriwler, sonday-aq, úlken muǵdardaǵı aqshalay qarjılar menen kontinentten júdá abıraylı awqamlaslardı óz tárepine tarttı. Angliyaga [[Rossiya imperiyası|Rossiya]], [[Avstriya imperiyası|Avstriya]], [[Shveciya]] hám [[Neapol patshalıǵı|Neapol]] qosıldı. Franciyaǵa qarsı kúshli koaliciya dúzip, Angliya óz awqamlaslarına aqshalay subsidiya tólew minnetlemesin aldı (hár 100 000 ásker ushın — 1 250 000 funt sterling).
[[Fayl:Trafalgar Crepin mg 0578.jpg|250px|left|thumb|Trafalgar sawashı]]
Jańa koaliciya [[Prussiya (patshalıq)|Prussiyanı]] da óz tárepine tartıwǵa háreket etti, biraq ol irlilip qaldı hám hár qıylı jaǵdaylar ushın qurallanıp, biytárep bolıp qalıwdı maqul kórdi; óziniń eki túrli minez-qulqı menen ol francuzlar imperatorınıń narazılıǵına ushıradı.
Awqamlaslar yarım millionnan aslam ásker Franciyaǵa tórt tárepten hújim etiwi rejesin dúzdi. Tiykarǵı soqqını general [[Mixail Kutuzov|Kutuzov]] basshılıǵındaǵı birlesken rus-avstriya armiyası beriwi kerek edi. Bul armiya qubla Germaniya jerlerinen ótip, Franciyanıń orayına bastırıp kiriwi kerek edi.
Napoleonnıń awhalı umitsiz sıyaqlı kórindi, onıń bunday [[ullı armiyası]] hám kerekli resursları joq edi. Biraq, Angliyaǵa bastırıp kiriw rejesin keyinge qaldırıp, Bonapart ózine tán kúsh-ǵayrat penen jańa kampaniya rejesin ámelge asırıwǵa kiristi. Bulondaǵı lager qısqa waqıt ishinde saplastırıldı hám ullı armiya shıǵıs shegaraǵa qaray qozǵaldı. Napoleon tárepinen ámelge asırılǵan ayrıqsha ilajlar nátiyjesinde La-Mansh boyında armiya bar ekenligi haqqında gáp-sózler hám jalǵan xabarlar tarqatıldı; sonday-aq, Bonapart gazetalardıń áskerler háreketi haqqındaǵı maǵlıwmatlardı basıp shıǵarıwdı qadaǵan etti hám mámleket shegaraların japtı. 1805-jıldıń 25-sentyabrinde armiya 28 kúnde 500 kilometrden aslam aralıqtı basıp ótip, Reyn shegarasına shıqtı. Strasburgta Napoleon dushpan áskerlerınıń háreketleri haqqında maǵliwmat alıp, Avstriya armiyasınıń avangardi Bavariyada húkimdar bolǵan [[Ulm]] qorǵanın iyelew ushın baslı kúshlerden ádewir uzaqlasıp, túsiniksiz túrde batısqa uzaqlasıp ketkenin kóredi. Qubla Germaniya knyazları tárepinen járdem kórsetiwge wáde berip, Napoleon kútilmegende óz áskerlerin Germaniyaǵa qaray háreket ettirdi, ol jerde áskerlerdiń bir bólimi neytral Prussiya iyelikleri arqalı ótti hám ol jerde Baden, Vyurtemberg, Bavariya, Gessen, Nassau hám basqalardıń járdemshi korpusları menen bekkemlendi. Bonapart ájayıp hám túskinlikke salıwshı manyovrdi ámelge asırıp, óz korpusları menen avstriyalılardı qorshap aldı. [[20-oktyabr]] kúni Ulm qalasında bekitip qoyılǵan hám Vena menen baylanısı kesilgen jetpis mıńlıq Avstriya armiyası [[Ulm sawashı|Ulm janındaǵı sawashtan]] keyin táslim boldı. Napoleonnıń bul úlken tabısı inglis flotınıń ispan-francuz flotı ústinen [[Trafalgar sawashı|Trafalgardaǵı belgili jeńisi]] ([[21-oktyabr]]) menen tamamlandı.
Bul waqıtta óziniń biytárepligi buzılǵanınan ashıwı kelgen Prussiya koaliciyaǵa qosıldı, biraq kesh boldı. 13-noyabrde francuzlar Vena qalasın iyelep, Avstriya hám Rossiya áskerlerin Moraviyaǵa qısıp kirgizdi hám ol jerde 2-dekabrde, Napoleon taxtqa otırǵanına bir jıl tolǵan kúni Austerlic qalası átirapında ataqlı «<nowiki/>[[Austerlic sawashı|úsh imperator sawashı]]<nowiki/>» bolip ótti. Francuzlardıń jeńisi tolıq boldı, Kutuzov basshılıǵındaǵı birlesken rus-avstriya armiyası Napoleon tárepinen qıyratıldı. Erteńine sawash nátiyjelerinen shokqa túsken imperator [[Franc II|Franc]] Bonapart ordasına keldi. Ol endi hesh qashan Franciya menen urısqa kirmewge wáde berip, Napoleonnan xorlıq penen kelisim soradı, jenimpaz bolsa keń peyillik penen kelisim berdi. Bul waqıtta imperator [[Aleksandr I|Aleksandr]] óziniń qıyratılǵan armiyası menen Avstriyadan Rossiya shegaralarına shekem masqara túrde sheginip baratır edi. Francuzlardıń jeńisi pútkil Evropanı lárzege saldı.
Bul waqıtta Angliyada koaliciyanıń jeńisin kútip, Evropadan kelgen xabarlardı asıǵıslıq penen kútti. Kóp ótpey Angliyaǵa awqamlas armiyanıń qıyratılǵanı haqqında ayanıshlı xabar keldi. Austerlicte jeńilgeninen xabar tapqan [[Uilyam Pitt-kishi|Uilyam Pitt]]: «Evropanıń bul kartasın jıynap taslań, ol bizge jáne 10 jıl kerek bolmaydı» degen boljawlı sózlerdi ayttı. Awqamlaslardıń jeńilgenligi haqqındaǵı xabar Ullı Britaniya bas ministrın jıynap, onıń denesine qorqınıshlı soqqı berdi, kóp uzamay koaliciyanıń bas qáwenderi Uilyam Pitt qaytıs boldı. Solay etip, Evropa mámleketlerınıń francuzlarǵa qarsı bolǵan úshinshi koaliciyası tamamlandı.
26-dekabr kúni Avstriya Franciya menen [[Presburg pitimi|Presburg pitimin]] dúzip, Gabsburglar monarxiyasın qubla-batıs Germaniya, Tirol hám Veneciya wálayatındaǵı jerlerinen ayırıp tasladı (birinshiler Baden hám Vyurtemberg arasında bólinip alındı, Tirol Bavariyaǵa, Veneciya wálayatı Italiya patshalıǵına qosıldı), [[Muqaddes Rim imperiyası|Muqaddes Rim imperiyasın]] pútkilley saplastırdı hám Neapol hám Gollandiya patshalıq tajların Napoleon ájaǵalarına berdi.
Austerlic jeńisi hám Presburg pitimi ortasında Napoleon ózine Prussiya patshası tárepinen jiberilgen wákil Gaugvicti Franciya tárepine ótkeriwge eristi, ol Austerlicten soń jeniske eriskenlerge óz húkimetiniń talapların qoyıwǵa júreksinbedi, hátte onın razılıǵısız da Napoleon menen Shyonbrunda shártnama dúzdi (15-dekabr). [[Prussiya]] Franciya menen awqamǵa kirdi, oǵan Reynnıń oń jaǵasındaǵı Klev gercogliginıń bir bólimin, Vezel qorǵanın berdi hám frankon knyazliklerinen waz keshti; sonıń menen birge, ol inglislerdi óz portlarına kirgizbewge minnetledi, bunıń ushın Gannoverdi basıp aldı. Prussiya patshası bul kelisimge razı boldı, biraq Gannoverdi iyelep atırıp, ulıwma pitim dúzilgenge shekem onı óz qorǵawı astında alatuǵının bildirdi. Bunday bayanat [[Fridrix Vilgelm III]] nıń koaliciyadan pútkilley ajıralmaw niyetin kórgen Napoleonnıń ashıwın keltirdi.
Bavariya patshalıqqa aylandı, jana patsha óz qızın Napoleonnıń ógey balası shahzada [[Ejen de Bogarne|Evgeniy Bogarnege]] berdi. Vyurtemberg te patshalıqqa aylandırıldı hám bir qansha waqıt ótkennen keyin Nyurnberg malikasına Napoleonnıń inisi Iyeronim úylendi. Ullı gercoglıqqa aylanǵan Baden de úlkeydi; ullı gercogtıń aqlıǵı imperator hayal Jozefinanıń jiyeni Stefaniya Bogarne menen nekeden ótti. Bavariya tárepinen berilgen Berg hám Prussiyadan satıp alınǵan Klyove qalalarınan Napoleon óziniń kúyewi Myurat ushın jana ullı gercoglik dúzdi. 1707-jıldan Prussiya patshası knyazlik etken Nevshatel marshal Bertyege berildi. Napoleonnıń dayısı kardinal Fesh Maync arxiyepiskopı, imperiya arxiyepiskolinıń koadyutri hám miyrasxorı dep járiyalandı. Avstriya Zalcburg arxiyepiskoplıǵın aldı, onıń ornına burınǵı Toskaniya ullı gercogı Vyursburgti aldı. Bul ózgerisler Bavariya, Vyurtemberg, Baden hám basqa mámleketlerde úlken ózgerisler hám ishki qatnasıqlarda — orta ásirlerdegi jer iyeleri lawazımlarınıń joq etiliwi, kóplegen dvoryanlıq jeńilliklerdiń biykar etiliwi, diyqanlardıń awhalınıń jeńillestiriliwi, diniy keńpeyilliktiń kúsheyiwi, ruwxanıylardıń hákimiyatınıń shekleniwi, kóplegen monastırlardıń joq etiliwi, hár qıylı administrativlik, sud, finanslıq, áskeriy hám bilimlendiriw reformaları, Napoleon kodeksiniń engiziliwi menen birge alıp barıldı.
1806-jıl 12-iyulde Napoleon hám kóplegen german húkimdarları (Bavariya, Vyurtemberg, Baden, Darmshtadt, Klyove-Berg, Nassau hám basqalar) ortasında shártnama dúzildi, oǵan muwapıq bul húkimdarlar óz ara Reyn awqamına kirdi, bul awqam Napoleon protektoratı astında hám ol ushin alpıs mıń ásker uslap turiw minnetlemesi menen ataldı. Awqamnıń dúziliwi jańa mediatizaciya, yaǵnıy mayda tikkeley (immediat) iyelik etiwshilerdiń iri húkimdarlardıń joqarı hákimiyatına boysınıwı menen birge alıp barıldı. 1806-1803-jıllarda sekulyarizaciya qanday tásir kórsetken bolsa, 1806-jıldaǵı mediatizaciya Germaniyada da sonday tásir kórsetti: Parij jáne hár qıylı qayır-saqawatlar tarqatıw orayına aylandı, bul jerde nemec knyazları ózleriniń mediatizaciyasınıń aldın alıw ushın, basqaları bolsa ózgelerdiń múlkleriniń paydasına mediatizaciya etiw ushın barlıq múmkin bolǵan qurallardı iske saldı.
Franciyaǵa Liguriya respublikası (Genuya) hám Etruriya patshalıǵı qosıp alındı. Pressburg pitimi dúzilgen kúnniń erteńine-aq Napoleon ápiwayı dekret penen «Neapolda Burbonlar dinastiyası patshalıq etiwdi toqtattı» dep járiyaladı, sebebi Neapol burınǵı shártnamaǵa qarama-qarsı túrde koaliciyaǵa qosıldı hám inglis-rus floti menen kelgen áskerlerdi túsiriwge ruqsat berdi. Franciya armiyasınıń Neapolǵa háreketi ol jerdegi saraydı Siciliyaǵa qashıwǵa májbúr etti hám Napoleon iyelegen Neapol patshalıǵın óziniń inisi Jozefke berdi. Benevent hám Pontekorvo Taleyran hám Bernadottqa ijara gercoglıgı sıpatında berildi. Burınǵı Veneciya iyeliklerinde de Napoleon gercog titulı menen birlestirilgen, úlken dáramat keltiretuǵın hám francuz ámeldarları hám marshallarına shaǵım etetuǵin ádewir sanlı lenlerdi shólkemlestirdi. Napoleonnıń qarındası Eliza (kúyewi Bachchiokki boyınsha) Lukka, keyin Massa hám Karraranı aldı, Etruriya patshalıǵı joq etilgennen keyin Toskana húkimdarı etip tayınlandı. Napoleon basqa bir qarındası [[Polina Bonapart|Paulina Borgezege]] de iyelik etiwdi tapsırdı. Italiya patshalıǵı, Lukka, Toskana hám Neapolda kóplegen francuz tártipleri engizildi. Gollandiyada Napoleonnıń inisi [[Lyudovik Bonapart|Lyudovik]] húkimdarlıq etip basladı.
== Tórtinshi koaliciya (1806-1807) ==
{{tiykarǵı|Tórtinshi koaliciya urısı}}
[[Fayl:Gros, Napoleon at Eylau.jpg|300px|left|thumb|A. J. Gro. «Preysish-Eylau sawash maydanında Napoleon»]]
Franciya barǵan sayın kúsheyip, Evropada kúshler teńsalmaqlıǵı buzilip bardı. Avstriya menen pitim dúzilgennen keyin Bonapart Rossiya hám Angliya menen pitim haqqında sóylesiwlerdi baslaydı. Biraq Napoleonnıń tınıshlıqqa umtılıwına qaramastan, sóylesiwler nátiyje bermedi hám boslıqqa túsip qaldı, sebebi Austerlictegi jeńilisten qorlanǵan úshinshi koaliciya qatnasıwshıları ózlerin utılǵanlar sıpatında kórsetiwdi qálemedi. Evropa monarxları Napoleonnıń triumfin hám Franciya respublikasınıń Evropada ústemligin kóre almadı, sol sebepli 1806-jıldıń gúzinde diplomatiyalıq jaǵday keskinlesti. Parijge Berlinnen qáweterli maǵlıwmatlar kele basladı. Prussiyada patriotlıq hám áskeriy kóterilis baslanıp, ol pútkil mámleketti qamtıdı; patsha, húkimet hám áskeriy basshılıqlar London hám Peterburg penen jáne jaqınlasıwǵa kiristi.
Rus imperatorı Aleksandr [[Austerlic sawashı|Austerlic]] ushın ósh alıwdı qáledi hám Prussiya urıs baslasa hár qanday járdem kórsetiwdi wáde etip, Prussiya patshasın urısqa hár tárepleme iytermeledi. Prussiya Gollandiyanıń jasırın qosılıwınan narazı edi. Aqırında, Berlinde Napoleon Angliya menen tınıshlıq sóylesiwleri júrgiziwge urınıp, Prussiya óz múlki sıpatında qarap kiyatırǵan Gannoverdi Angliyaǵa qaytarıp beriwge tayar ekenligin de bilip aldı. Biraq, Berlindegi qáweterli xabarlarǵa qaramastan, Napoleon jáne urıstı qálemey, sóylesiwlerdiń jaqsı nátiyjege alıp keliwine úmit etti. Biraq, 1806-jıl 15-sentyabrde Angliya, Rossiya hám Prussiya francuzlarǵa qarsı tórtinshi koaliciyanı dúzgennen keyin tınıshlıqqa bolǵan úmitler joq boldı. Angliya jáne koaliciyalardıń janlı kúshine qáwenderlik etti.
Prussiya patshası on kún ishinde Germaniya qublasın francuz áskerlerinen tazalawdı hám Reyn awqamın tarqatıp jiberiwdi talap etip, ultimatum beriwge qarar etti. Sonday-aq, Prussiya «Arqa awqam» dúziwge de kelisim berdi. Napoleon bul ultimatumdı biykarladı hám Franciyaǵa qaytıp kiyatırǵan armiya korpuslarınıń sheginiwin toqtatıwdı buyırdı.
[[Fayl:Napoleon friedland.jpg|200px|right|thumb|Oras Verne. «Napoleon I Fridland urıs maydanında» (1836)]]
Prussiyanıń mobilizaciyalıq kúshleri úlken bolip, 250 000 áskerge jettı. Biraq, 1806-jıldıń gúzinde prusslar tek 170 000 adamdı kórsete aldı, olar úsh armiyaǵa quralǵan edi. Napoleon qol astında 180 000 adam bar edi, sonıń ushın ol hújimge ótiwge qarar etti.
Birinshi sawashta-aq ([[Zaalfeld sawashı|Zaalfeldte]], 1806-jıl 10-oktyabrde) prusslar jeńiliske ushıradı, onnan keyin birneshe kún ótkennen keyin (14oktyabrde) bir waqıttıń ózinde eki sawashta — [[Yena hám Auershtedt sawashları|Yena hám Auershtedtte]] tolıq qıyratıladı. Auershtedt sawashında Prussiya armiyasınıń bas komandiri Braunshveyg gercogı qaytıs boldı. Prussiya patshası bul áhmiyetli waqıtta basshılıqtı óz qolina alıwǵa batına almadı. Bul jeńisler Elbaǵa shekem bolǵan pútkil Germaniyanı Napoleon hákimiyatına berdi. Prussiya patshası shıǵıs shegaralarǵa qaray qashtı hám ámelde sonnan keyin ullı Prussiya armiyası joq boldı. Yena jeńisinen eki hápte ótkennen keyin, Napoleon Berlinge kirip bardı (27-oktyabr) hám ol jerde [[kontinental blokada]] haqqında belgili Berlin dekretin shıǵardı. Kóp ótpey Shtetin, Kyustrin, Magdeburglar táslim boldı. Prussiya menen awqamlas bolǵan hám ózin biytáreplik penen qutqarıwdı oylaǵan Gessenlı kurfyurst óz iyeliginen qashıp ketiwge májbúr boldı. Meklenburg hám Oldenburg qalaları da francuzlar tárepinen iyelengen edi. Saksoniya kurfyurstı Fridrix Avgust patsha ataǵın alıp, basqa da sakson gercogları menen birge Reyn awqamına qosıldı (dekabr ayınıń birinshi yarımında). Prussiya sarayı uzaqlasıp ketken Kyonigsbergten [[Fridrix Vilgelm III|Fridrix-Vilgelm III]] Aleksandrdan járdemge keliwdi hám tezirek urısqa kiriwdi ótinish etti. Francuzlardıń Visladan ótiwine tosqınlıq etiw ushın Rossiya eki armiyanı járdemge jiberdi. Napoleon polyaklarǵa múrájat etip, olardı ǵárezsizlik ushınbgúreske shaqırdı. 1807-jılı 2-yanvarda Varshavaǵa irkinishsiz kirip bardı. 1806—1807-jıllardıń qısında Visla boyında bir qatar qatań sawashlar boldı; olardıń ishinde [[Preysish-Eylau sawashı|Preysish-Eylau janındaǵı sawash]] Napoleonǵa usı waqıtqa shekem onıń quralları menen birge alıp barıp júrgen ayqın tabıslardı bermedi. Francuzlar [[Gdansk|Dancigtı]] basıp alǵannan (1807-jıl 24-may) hám [[Fridland sawashı|Fridland]] janında ruslardıń jáne bir jeniliske ushiraǵanınan (14-iyun) keyin, francuzlar Kenigsbergti iyeleydi hám hátte rus shegarasına qáwip tuwdıradı; 7-9-iyul kúnleri [[Neman]] dáryası ortasındaǵı pavilonda Franciya hám Rossiya imperatorlarınıń ushırasıwı menen birge [[Tilzit pitimi]] bolip ótti.
Tilzit shártnaması shártlerine muwapıq, [[Prussiya]] óz múlklerinıń yarımınan ayırıldı. Rech Pospolitanıń ekinshi hám úshinshi bólimleri arqalı Prussiyaǵa tiyisli bolǵan Polsha jerlerinen [[Varshava gercoglıgı|Varshava Ullı gercoglıgı]] dúzildi. Rossiya menen dushpanlıqtı qálemegen Napoleon óziniń jaqsı niyeti sıpatında Belostok wálayatın Rossiyaǵa berdi. Prussiyadan [[Reyn]] hám [[Elba]] aralıǵındaǵı barlıq jerler tartıp alındı, Gessen, Braunshveyg hám qubla Gannover kurfyurshiligi menen birge Vestfal patshalıǵın dúzdi, onıń basshılıǵına Napoleonnıń inisi Ieronim qoyıldı, ol da Reyn awqamına qosıldı. Bunnan tısqarı, Prussiya úlken kontribuciya tólewi, aqırǵı tólemge shekem francuz garnizonların óz esabınan saqlap turiwi hám Franciya ushın paydalı bolǵan shártlerge (máselen, áskeriy jollar haqqında) ámel etiwi kerek edi. Bul urıstan keyin Napoleon Germaniyanıń tolıq húkimdarına aylandı. Kóplegen orınlarda revolyuciya hám Napoleonnıń shólkemlestiriwshilik xızmetiniń jemisi bolǵan francuz tártipleri engizilip, jergilikli húkimdarlardıń despotizmi hálsirey basladı. Tilzit pitiminen keyin Erfurt qalasın Napoleon Reyn awqamı áskerleri ushın toplanıw punkti sıpatında ózinde qaldırdı. Imperator Aleksandr I Franciyanıń batısta húkimdar bolıwına razı bolıp, shıǵısta da sonday húkimdarlıqtı qáledi. Eki imperatordıń Angliyaǵa qarsı awqamı dúzildi, onıń sawdasına Napoleon [[Kontinental blokada|kontinental sistema]] menen soqqı beriwge umtıldı. Eki mámleket usı waqıtqa shekem Angliya menen awızbirshilikte háreket etip kiyatırǵan Shveciya, Daniya hám Portugaliyadan kontinental sistemaǵa qosılıwdı talap etiwdi ózlerine minnetlemeler etip aldı. Buǵan Angliya óz flotına Franciya yamasa oǵan awqamlas mámleketler portlarınan shıqqan neytral kemelerdi basıp alıw haqqında buyrıqlar menen juwap berdi.
Shveciya francuzlarǵa qarsı koaliciyanıń eń qırsıq aǵzalarınan biri edi; burbonlar isine sadıq bolǵan shved patshası [[Gustav IV Adolf|Gustav IV]] hátte Bonaparttıń imperatorlıq titulın tán alıwdı da qálemedi. Awqamlaslar tárepinen taslap ketilgen Shveciya Tilzit pitiminen keyin Arqa Germaniyadaǵı óz iyeliklerin qorǵawǵa shaması kelmedi, olar francuzlar tárepinen basıp alındı. 1808-jılı bolsa [[Rossiya-Shveciya urısı|Rossiya Shveciyaǵa urıs]] járiyaladı hám Finlandiyanı basıp alıp, onıń aymaǵına bastırıp kirdi. Urıs dáwirinde Shveciya mámleketlik seymı taxtqa [[Karl XIII]] atı menen atası Gustav IV di, onıń ornına Bernadotti sayladı. Jańa patsha dáwirinde Shveciya kontinental sistemaǵa qosıldı.
Franciya da, Angliya da [[Daniya|Daniyanı]] óz tárepine tartıw ushın neytrallıqtı saqlawdı oyladı: barlıq másele [[Eressun|Zund]] arqalı anglichan kemelerınıń erkin ótiwine múmkinshilik beriliwinde edi. Angliya dushpannan ozıp ketiw maqsetinde Zundti kúsh penen iyelep aldı, [[Kopengagen|Kopengagendi]] bombaladı, Daniya floti hám áskeriy zapasların iyeledi. Bunnan keyin Daniya Angliya agressiyasınan qapa bolip, oǵan urıs járiyaladı hám kontinental blokadaǵa qosıldı.
[[Fayl:Escena de la Guerra del Francès.jpg|thumb|[[Pireneya urısları]]]]
[[1807|1807-jıl]] [[1796|1796-jıldan]] Franciya menen awqamlas bolǵan [[Ispaniya|Ispaniyanıń]] járdeminde Napoleon [[Lissabon]] húkimetinen kontinental sistemaǵa qosılıwdı talap etti. Lissabonda bul talaptı qabıl etpegenlikten, inglislerdi ózleriniń awqamlasları hám portugal xalqınıń ázeliy dosları dep esaplaǵan Napoleon húkimetke basım ótkeriw ushin [[Jan Andosh Jyuno|Jyuno]] basshılıǵında armiya korpusın jiberiwge qarar etti. Biraq, francuzlardıń jaqınlasıp kiyatırǵanınan xabar tapqan Portugaliya patsha sarayı hám patsha óz janına qáwip salıp, Braziliyaǵa qashtı. Tez arada Jyuno tınıshlıq penen Lissabondı iyeledi hám Parijden buyrıq kúte basladı. Sol waqitta Napoleon hám Ispaniya monarxı Portugaliyanı onıń koloniyaları menen bóliw haqqında shártnama dúzdi hám 1807-jıl 18-noyabrde «Monitor» «<nowiki/>[[Bragansa (dinastiya)|Bragans úyi]] húkimdarlıq etiwdi toqtattı» dep járiyaladı.
1807-jılǵa kelip Ispaniya Evropanıń ullı mámleketlerinen biri bolmay qaldı, onıń dańqı álle qashan joǵaldı, mámleket barlıq tarawlarda awır krizisti basınan ótkerdi. Mámlekette házirge shekem orta ásirlerdegi arxaikalıq nızamlar hám [[Ispaniya inkviziciyası|muqaddes inkviziciya]] islep turǵan. Taxtta hayalına ǵárezli bolǵan ázzi patsha bar edi, mámleketti bolsa onıń ashıǵı Manuel Godoy basqarǵan. Onıń Ispaniyanıń ishki islerine aralasıwı mámlekettegi awhaldı jáne de keskinlestirdi. Sonnan keyin Napoleon jaǵdaydı óz qolina alıwǵa qarar etti hám patsha shańaraǵın Franciyaǵa mirát etti. Patsha hám imperator Bayonnada ushırasıp, ol jerde [[Karl IV (Ispaniya patshası)|Karl IV]] [[Jozef Bonapart]] paydasına bas tartqanı haqqındaǵı hújjetke qol qoyadı. Bunnan keyin Franciya konstituciyası tiykarında birinshi Ispaniya konstituciyası bolǵan Bayon konstituciyası tastıyıqlandı. Solay etip, Napoleon Ispaniya taxtına óziniń úlken aǵası [[Jozef Bonapart|Jozefdi]] otırǵızıp, oǵan tiyisli [[Neapol patshalıǵı|Neapol patshalıǵın]] óziniń kúyewi [[Ioaxim Myurat|Myuratqa]] tapsırdı (1808).
1808-jıl fevralda francuz áskerlerı Rimdı basıp aldı, keyin ala Rim Papa wálayatı menen birge Franciyaǵa qosıp alındı.
1808-jıl 17-sentyabr — 14-oktyabrde [[Erfurt|Erfurtta]] Franciya hám Rossiya imperatorlarınıń [[Erfurt kongressı|belgili ushırasıwı]] bolip ótti, bul olardıń doslıǵınıń ayqın dáliyli bolip xızmet etiwi kerek edi. Erfurt syezdinde Reyn awqamı húkimdarları Napoleonǵa qullıq etti. Erfurtta Tilzit awqamı jáne bir márte bekkemlendi hám eki imperator óz ara kelisimsiz uliwma dushpanlar menen pitim dúzbewge minnetleme aldı. Bunnan tısqarı, kelisiwshi táreplerdin kelisim dúzilgen waqıtta óz qollarında bolatuǵın jerlerdi saqlap qalıwı tiykarında Angliyaǵa pitim usınısı menen múrájáát etiwge qarar etildi. Angliya bul usınıstı biykarladı hám Ispaniyada baslanıp ketken [[Pireneya urısları|kóterilisti]] qollap-quwatlay basladı, bul bolsa 1808-jıldıń qısında Napoleondı kóterilisshilerge qarsı jeke ózi júris júrgiziwge májbúr etti.
== Besinshi koaliciya (1808-1809) ==
{{tiykarǵı|Besinshi koaliciya urısı}}
[[Fayl:Europe map Napoleon 1811.svg|thumb|1811-jılı Napoleon imperiyası hám onıń satellitlerı]]
Usı waqıtta [[Avstriya]] xalıq hám partizanlar urısı bolıp atırǵan Ispaniyanıń úlgisi menen óz baxtın jana urısta sınap kóriwge qarar etti. Franciya hám Avstriya imperatorı armiyanı reformalap, Napoleon menen urıspaw haqqında bergen wádesin buzip, 1809-jıl aprelde jana urıs járiyaladı hám barlıq áskeriy kúshlerin Bavariya, Italiya hám Varshava Ullı gercoglıgıne qaray háreketke keltirdi. Biraq Napoleon waqıyalardıń bunday burılıwına tayar edi hám Reyn awqamı áskerlerınıń járdeminde hújimdi qaytarıp, may ayınıń ortalarında [[Vena|Venada]] boldı. [[Gabsburglar monarxiyası]], shaması, joq bolıwı kerek edi: vengerler ózlerinıń burınǵı gárezsizligin tiklewge hám jańa patsha saylawǵa shaqırılıp atır edi. Tez arada francuzlar Dunaydı kesip ótip, 5-6-iyul kúnleri [[Vagram sawashı|Vagramda]] ayqın jeńiske eristi, onnan keyin Vena yamasa [[Shenbrun pitimi|Shenbrun pitiminıń]] (14-oktyabr) dáslepkisi bolǵan [[Cnaym sawashı|Cnaym pitimi]] (12-iyul) dúzildi. Avstriya [[Zalcburg]] hám ayırım qońsı jerlerdi — Bavariya paydasına, batıs Galiciya hám shıǵıs [[Galiciya|Galiciyanıń]] bir bólimi menen [[Krakov]] paydasına — Varshava hám Rossiya Ullı gercoglıgı paydasına hám, aqırında, qubla-batıstaǵı jerlerdi (Karintiyanıń bir bólimi, Krayna, Triyest, Friul hám t.b.) Dalmaciya, Istriya hám Ragoza menen birgelikte Napoleon húkimdarlıǵı astında Illiriyanı payda etken. Sonıń menen birge, Vena húkimeti kontinental sistemaǵa ekinshi márte qosılıw minnetlemesin aldı. Bul urıs Tirolda xalıq kóterilisi menen belgilendi, ol Vena pitimi dúzilgennen keyin tınıshlandı hám Bavariya, Illiriya hám Italiya patshalıǵı ortasında bólinip alındı.
1809-jıl 16-mayda Shyonbrunda Napoleon papanıń dúnyalıq hákimiyatın biykar etiwshi pármanǵa qol qoydı: Shirkew wálayatı Franciyaǵa qosıp alındı, Rim imperiyanıń ekinshi qalası dep járiyalandı.
1810-jıl iyulde Napoleon kontinental sistemaǵa ázzi ámel etken óz inisi [[Lyudovik Bonapart|Lyudovikten]] narazı bolip, Gollandiyanı Franciyaǵa qosıp aldı; [[Gamburg]], [[Bremen]] hám [[Lyubek]], Oldenburg gercoglıgı hám Elba hám Reyn aralıǵındaǵı basqa jerler, Shveycariyanıń Vale kantoni hám Simplon arqalı taw jolı qosıp alındı.
== Birinshi imperiyanıń qúdireti ==
[[Fayl:Europe map 1812-14 in Rus.png|thumb|1812-1814-jıllarda Evropa kartası]]
Franciya imperiyası en úlken kólemge iye bolıp, vassal hám awqamlas mámleketler menen birgelikte pútkil batıs Evropanı óz ishine aldı. Onıń quramına Franciyadan basqa Belgiya, Gollandiya hám Germaniya arqasınıń [[Baltik teńizi|Baltik teńizine]] shekemgi [[Reyn]], [[Ems]], [[Vezer]] hám [[Elba (dárya)|Elba]] dáryalarınıń quyar jerleri kirgen, sonlıqtan Franciya shegarası [[Berlin|Berlinden]] tek eki júz shaqırım qashıqlıqta edi; onnan keyin [[Vezel|Vezelden]] [[Bazel|Bazelge]] shekemgi Reynniń shep jaǵası, házirgi Shveycariyanıń ayırım bólimleri, aqırında [[Pyemont]], [[Toskana]] hám [[Papa wálayatı]] kirgen. Arqa hám orta Italiyanıń bir bólegin Napoleon húkimdar bolǵan Italiya patshalıǵı, onnan arı Adriatika teńiziniń ekinshi tárepindegi Balkan yarım atawında Napoleon iyeligindegi Illiriya quraǵan.
Napoleon imperiyası arqadan da, qubladan da Shveycariya hám [[Reyn awqamı|Reyn awqamın]] óz ishine alıp, onıń orayında francuz imperatorına tiyisli [[Erfurt]] qalası jaylasqan edi. Reyn awqamı hám Illiriya menen shegaralas bolǵan kúshli qısqarǵan Prussiya hám Avstriya: birinshisi — shıǵısta, ekinshisi — arqada Napoleon protektoratı astında bolǵan hám Rossiyaǵa qarsı Franciya avanposti sıpatında kóterilgen [[Varshava gercoglıgı|Varshava Ullı gercoglıgıne]] iye edi. Aqırında, [[Neapol patshalıǵı|Neapolda]] Napoleonnıń kúyewi [[Ioaxim Myurat|Ioaxim I (Myurat)]], Ispaniyada onıń inisi [[Jozef Bonapart|Jozef]] húkimdarlıq etti. Daniya 1807-jıldan baslap Napoleon menen awqamda edi. Franciyanıń qarsılasları tek Angliya hám Rossiya bolıp qaldı, olardıń biri teńizde, ekinshisi qurǵaqlıqta edi. Óziniń flotı menen kúshli bolǵan Angliya Napoleonǵa qarsı gúresti dawam ettirdi.
Uliwma alǵanda, Napoleon siyasatı sanaat hám awıl xojalıǵı óndirisiniń ósiwine, baylıqtı saqlaw hám kóbeytiwge járdem berdi, biraq júdá kóp qarjılar áskeriy maqsetlerge sarplandı. 1804-jılı Franciyada «<nowiki/>[[Napoleon kodeksi|Puqaralıq kodeksi]]<nowiki/>» (nızamlar toplamı) qabıl etilip, ol úlken hám mayda múlklerdi hárqanday basqınshılıqlardan qorǵawdı názerde tutqan. Keyin ala ol barlıq Evropa mámleketleri nizam shiǵarıwshıları ushın úlgi bolip xizmet etti. Álbette, puqaralıq kodeksiniń jaratılıwı ulıwma Evropa kólemindegi waqıya boldı hám Franciya nızamshılıǵınıń keń tarqalıwına sebep boldı. Birewler onı «házirgi civilizaciyalı dúnyanıń kodeksi» dep ataydı, Franciya «óziniń puqaralıq kodeksi menen jámiyetlik dúzimniń eń jaqsı formasın ornatqan» dep esaplaydı. Franciya usınday jollar menen urıs waqtında tógilgen qan ushın insaniyattı sıylıqladı hám házirgi áwladqa tiygizilgen jawızlıqlardı keleshek áwladlar ushın támiyinlegen úlken jaqsılıqları menen bir qansha qapladı. Sol waqıtta Napoleon húkimdarlıǵı Evropada revolyuciya isledi hám usı mániste Napoleon [[Ullı francuz revolyuciyası|Ullı francuz revolyuciyasınıń]] tiykarǵı ideyalıq dawamshısı edi.
== Britaniyalılardıń Franciya koloniyaların basıp alıwı ==
1802-jıl 17-oktyabrde-aq Britaniya húkimeti Vest-Indiyaǵa, Gollandiya Gvianası hám Jaqsı úmit burınına burınǵı urısta olardan tartıp alınǵan koloniyalardı francuzlar hám Niderlandiyanıń Batava respublikasına tapsırmaw haqqında buyrıq jiberdi. Bul buyrıq Jaqsı Úmit burınına jetip barǵan waqıtta ol niderlandlarǵa tapsırılǵan edi, biraq buyrıqtı alıp kelgen inglis kemesınıń komandiri hiylekerlik penen bekinislerdi qaytadan qolǵa kirgizdi.
1804-jıl mayda inglis eskadrası Gollandiya Gvianasın iyeledi.
1806-jılı yanvarda inglisler Jaqsı úmit burının pútkilley iyeledi. Keyin Ispaniyanıń Franciya menen awqamlasıwı nátiyjesinde inglisler Ispaniyanıń Rio-de-La-Plata patshalıǵına bastırıp kirip, Buenos-Ayresti basıp aldı, biraq bir neshe aydan keyin jergilikli xalıq tárepinen quwıp shıǵarıldı. Kelesi jılı olar jáne payda boldı, biraq jáne jeńildi hám boysınıwǵa májbúr boldı.
1808-jılı inglisler Vest-Indiyada Franciyanıń Dezirad hám Mari-Galant atawların (Gvadelupa atawı janında) iyeledi, biraq olardıń Sen-Marten atawın iyelewge urınıw nátiyjesiz qaldı.
1809-jıl yanvarda inglisler hám olardıń awqamlası bolǵan portugallar Franciyanıń Gvianası, 24-fevralda Martinika, 7-iyulde bolsa Gaiti atawındaǵı Santo-Domingo basıp alındı. 1809-jıl iyulde inglisler Franciyanıń Senegal mámleketin iyeledi.
1810-jıl 6-fevralda inglis eskadrası Gvadelupani, 1810-jıl 9-iyulde inglis eskadrası Reyunon atawın, 14-avgustta bolsa inglisler Il-de-Francedegi Gran-Portqa kiriw jolın qorǵap turǵan Pass atawın iyeledi. 1810-jıl 3-dekabrde Il-de-France táslim boldı.
1811-jıl avgustta inglis armiyası Niderlandiyanıń shıǵıs Hindstanındaǵı Yava qalasına kelip túsedi, ol 1810-jılı Niderlandiya Napoleon imperiyası quramına kirgizilgennen keyin Franciyanıń koloniyasına aylanadi. General-gubernator Yan Villem Yansens birneshe hápte dawamında golland, francuz hám jergilikli bólimlerge súyenip qarsılıq kórsetti, biraq jeńilisten keyin boysınıwǵa májbúr boldı.
== Franciya-Rossiya urısı (1812) hám Altınshı koaliciya (1813-1814) ==
{{tiykarǵı|Franciya-Rossiya urısı|Altınshı koaliciya urısı}}
1812-jıldan baslap Napoleon áskeriy qúdiretiniń páseyiwi baslanadı, onı Portugaliya hám Ispaniyada Franciya qurallarınıń ámelge asırılmay qalıwı tayarlap qoydı ([[Pireney urısları|Pireney yarım atawındaǵı urısqa]] qarań). Napoleon armiyasınan asırılǵan [[Franciya-Rossiya urısı|1812-jılǵı Rossiya kampaniyası]] Evropa mámleketlerine hálsiregen Franciyaǵa jáne hújim qılıw imkaniyatın berdi. Eń qúdiretli [[Antifrancuz koaliciyalar|altınshı koaliciya]] Bonaparttıń qanı qurıǵan armiyasına topıldı. Awqamlaslar kóp sanlı insan resurslarınan paydalanıp, úlken qıyınshılıq penen Napoleondı Germaniyadan qısıp shıǵarıwǵa eristi (1813). Keyin urıs Franciya aymaǵında dawam etti hám dushpan armiyasınıń Parijge kiriwine jol qoyǵan marshal [[Ogyust Frederik Lui Marmon|Marmonnıń]] satqınlıǵınan keyin Napoleon óz erki menen taxttan ketiw haqqındaǵı aktke (1814) qol qoydı.
== Jetinshi koaliciya (1815) ==
{{tiykarǵı|Jetinshi koaliciya urısı}}
Napoleon urıslarınıń aqırǵı epizodi ataqlı [[Vaterloo sawashı]] menen «<nowiki/>[[Júz kún]]<nowiki/>» dáwiriniń áskeriy atlanıs boldı. Bul urıslardıń nátiyjesi [[Birinshi Franciya imperiyası|Birinshi imperiya]] dáwirine juwmaq bolǵan [[Parij tınıshlıq shártnaması (1815)|Parij tınıshlıq shártnamasına]] qol qoyılıwı boldı.
== Juwmaqları ==
{{tiykarǵı|Vena kongressi|Burbonlar restavraciyası}}
Vena kongressi: Maqseti hám qatnasıwshıları: Kongress feodallıq-absolyutistlik monarxiyalardı tiklew hám Evropanıń jana shegaraların belgilewge qaratılǵan edi. Onda Osmaniyler imperiyasınan basqa barlıq Evropa mámleketleri qatnastı. Tiykarǵı sheshimler: Avstriya Niderlandiyasın jana Niderlandiya patshalıǵı quramına qosıw, Italiyada Gabsburglardı tiklew, Norvegiyanı Shveciyaǵa beriw, Germaniya awqamın dúziw. Polshadaǵı ózgerisler Varshava gercoglıgınıń bir bólimi Polsha patshalıǵı sıpatında Rossiya imperiyası quramına kirdi, basqa aymaqlar Prussiyaǵa qaytarıldı. Shveycariyanıń neytralitetı: Shveycariyanıń ekonomikalıq rawajlanıwı hám áskeriy kelispewshiliklerden qorǵalıwına járdem bergen xalıqaralıq tán alınıwı. Parij tınıshlıq shártnaması: Qatnasıwshıları: Rossiya, Ullı Britaniya, Avstriya, Prussiya hám Franciya. Aymaqlıq ózgerisler: Franciya ayırım jaǵdaylar menen 1790-jılǵı shegaralarına qaytıp keldi. Kontribuciya: Franciya 700 mln frank tólewge minnetlendi hám waqtınsha okkupaciyalawǵa kelisti. Kórkem óner dóretpelerin qaytarıw: Franciya urlanǵan kórkem óner hám ádebiyat dóretpelerin qaytarıp beriwi kerek edi. Burbonlar restavraciyası (1814-1830): Keńislik hám baslanıwı: Napoleonnıń bas tartıwı 1814-jılı Napoleon I taxttan waz keshiwge májbúr boldı hám Elba atawına quwǵınǵa jiberildi. Burbonlardıń qaytıp keliwi: Qatl etilgen Lyudovik XVI nıń inisi Lyudovik XVIII Franciya taxtına qayta tiklendi. Vena kongressi hám territoriyalıq ózgerisler: Vena kongressi (1814-1815): Kongresstiń tiykarǵı maqseti Napoleon urıslarınan keyin Evropada turaqlılıq hám tártipti tiklew edi. Franciya shegaraları Franciya revolyuciyalıq hám Napoleon dáwirindegi barlıq aymaqlıq qolǵa kirgiziwlerden waz keship, 1792-jılǵı shegaralarına qaytıp keldi.
== Siyasiy tásirler ==
Napoleon urısları Evropada túpkilikli ózgerisler alıp keldi, biraq reakcion kúshler qaytıp keldi hám [[Burbonlar restavraciyası|Burbonlar úyin Franciya taxtına tikledi]]. Napoleon Batis Evropanıń kópshilik bólimin bir húkimdarlıqqa ótkeriwge erisken edi. Evropanıń kópshilik mámleketlerinde Franciya imperiyasındaǵı boysındırıw Franciya revolyuciyasınıń kóplegen liberal ózgesheliklerin, sonıń ishinde, demokratiya, sudlarda tiyisli process, krepostnoy huqıqınıń biykar etiliwi, katolik shirkewi hákimiyatınıń qısqarıwı hám monarxlarǵa konstituciyalıq sheklewler qoyılıwın talap etiwdi alıp keldi. Sawda hám sanaattıń rawajlanıwı menen orta klaslardıń dawısınıń artıwı, qayta tiklengen Evropa monarxları revolyuciyadan aldınǵı absolyutizmdi qayta tiklewdi qıyınlastırdı hám Napoleon húkimdarlıǵı dáwirinde ámelge asırılǵan reformalardıń kópshiligin saqlap qalıwǵa májbúr boldı. Institucionallıq miyraslar házirgi kúnge shekem puqaralıq huqıq túrinde, anıq belgilengen huqıq kodeksleri Napoleon kodeksiniń máńgilik miyrası bolıp qalmaqta.
[[Fayl:Europe 1815 map en.png|thumb|upright=1.4|1815-jılǵı Vena kongressi tárepinen belgilengen Evropanıń milliy shegaraları]]
Franciyanıń Evropanıń basqa iri mámleketlerınıń hár qıylı birlesken kúshleri hám aqır-aqıbetinde olardıń barlıǵı menen jigirma jıldan aslam dawam etken turaqlı urısı aqır-aqıbetinde óz nátiyjesin berdi. Napoleon urıslarınıń aqırına kelip, Franciya [[Lyudovik XIV]] dáwirinen beri bolǵanınday, kontinental Evropada húkimdarlıq roline iye bolmadı, sebebi Vena kongressi tiykarǵı kúshlerdiń óz ara teńsalmaqlılıǵın támiyinlew hám tınıshlıq boliwi ushın olardıń ólshemlerin ózgertiw arqalı «kúshler teńsalmaqlılıǵın» jarattı. Usı múnásibet penen Prussiya óziniń burınǵı shegaraların qayta tikledi, sonday-aq, Polsha hám Saksoniyanıń úlken bólegin aldı. Júdá keńeygen Prussiya turaqlı Ullı mámleketke aylandı. Prussiyanıń itibarın batısqa hám Franciyaǵa tartıw maqsetinde kongress Prussiyaǵa Reyn hám Vestfaliyani da berdi. Bul sanaat rayonları XIX ásirde agrar Prussiyanı sanaat jetekshisine aylandırdı. Ullı Britaniya en áhmiyetli ekonomikalıq kúshke aylandı hám onıń Patshalıq teńiz flotı XX ásirge shekem pútkil dúnyada sózsiz teńiz ústinligine iye boldı.
Napoleon dáwirinen keyin milliylik salıstırmalı jańa háreket bolip, áhmiyetli orınǵa iye boldı. Bul keleshektegi Evropa tariyxınıń kópshilik baǵdarın qáliplestirdi. Onıń rawajlanıwı ayırım mámleketlerdiń baslanıwı hám basqalarınıń tamamlanıwın belgiledi, sebebi Napoleon dáwirinen keyingi júz jılda Evropa kartası keskin ózgerdi. Feodallar hám aristokratiya tárepinen basqarıw keń túrde kelip shıǵıw hám mádeniyat birligine tiykarlanǵan milliy ideyalar menen almastırıldı. Bonaparttıń Evropa ústinen húkimdarlıǵı qala-mámleketler, patshalıqlar hám knyazliklerdi birlestiriw proccesin baslaw arqalı Germaniya hám Italiya milliy mámleketlerine tiykar salıw ushın tuqımlardı septi. Urıs aqırında Daniya Norvegiyanı Shveciyaǵa beriwge májbúr boldı, tiykarınan Finlyandiyanı joǵaltqanı ushın kompensaciya sıpatında, koaliciyanıń basqa aǵzaları buǵan kelisim berdi, biraq 1814-jıl 17-mayda Norvegiya óz konstituciyasına qol qoyganlıǵı sebepli Shveciya Shveciya-Norvegiya urısın baslap jiberdi (1814). Urıs 1814-jıldıń 26-iyul — 14-avgust aralıǵında qısqa dawam etti hám Norvegiyanı Shveciya menen jeke awqamǵa kirgizgen Shveciyanıń jeńisi boldı. 1905-jılı awqam tınısh jol menen tarqatıldı. Franciyaǵa qarsı bufer mámleket sıpatında dúzilgen Niderlandiya Birlesken Patshalıǵı 1830-jılı Belgiya ǵárezsizligi menen tez tarqalıp ketti<ref>{{Cite book |last1=Gingras |first1=Yves |url=https://books.google.com/books?id=yqyJ5mYmxSUC&q=The+united+kingdom+of+the+netherlands+buffer+state&pg=PA69 |title=Les Transformations des Universités du Xiiie Au Xxie Siècle |last2=Roy |first2=Lyse |year=2006 |isbn=978-2-7605-1914-5 |access-date=2 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210715013939/https://books.google.com/books?id=yqyJ5mYmxSUC&q=The+united+kingdom+of+the+netherlands+buffer+state&pg=PA69 |archive-date=15 July 2021 |url-status=live}}</ref>.
[[Fayl:Jura de la Independencia en la Plaza de Armas de Santiago.jpg|thumb|Qubla Amerikadaǵı birneshe Ispaniya aymaqlarınan biri bolǵan Chili 1818-jılı ǵárezsizlik Deklaraciyasın járiyaladı]]
Latın Amerikası koloniyalarınıń Ispaniya hám Portugaliyadan gárezsizlik alıwında Napoleon urısları da tiykarǵı rol oynadı. Qarama-qarsılıq, ásirese Trafalgar sawashınan keyin Ispaniyanıń abırayı hám áskeriy qúdiretin tómenletedi. Ispan Amerikasında kóplep kóterilisler bolip, olar ǵárezsizlik urıslarına alıp keldi. Portugaliya Amerikasında Braziliya úlken avtonomiyaǵa iye boldı, sebebi ol házir Portugaliya imperiyasınıń orayı bolip xizmet etti hám siyasiy jaqtan Patshalıq dárejesine kóterildi. Bul waqıyalar 1820-jılı Portugaliya liberal revolyuciyasına hám 1822-jılı Braziliya ǵárezsizligine de óz úlesin qosti{{sfn|Keen|Haynes|2012|loc=chpt. 8}}.
Vena kongressinen keyingi salıstırmalı transatlantik tınıshlıq ásirinde «insaniyat tariyxındaǵı eń úlken kontinentler aralıq migraciya» júz berdi{{sfn|Keeling|1999|p=39}}, ol «Napoleon urısları payda etken plotinanıń bosatılıwınan keyin immigraciyanıń úlken kóteriliwi» menen baslandı<ref>{{cite book|last=Scott|first=Franklin D.|title=The Peopling of America: Perspectives of Immigration|year=1984|page=24}} {{cite book|last=Hansen|first=Marcus|title=The Atlantic Migration|year=1940|pages=79–106|postscript=,}} termed this a "new beginning" for American immigration. For further background context, see {{Web deregi | bet = North Atlantic, 1815–19| url = http://www.business-of-migration.com/migration-processes/other-time-periods/north-atlantic-1815-19/| url-status = live| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150627182355/http://www.business-of-migration.com/migration-processes/other-time-periods/north-atlantic-1815-19/| arxivsáne = 2015-jıl 27-iyun | qaralǵan sáne = 2015-jıl 3-iyun | baspaxana = Migration as a travel business}}</ref>. AQSh xalqına salıstırǵanda immigraciya aǵımı rekord dárejege kóterildi (1850-51-jılları 1,6 procentke shekem){{sfn|Keeling|2007|pages=267–268}}, sebebi 1815-1914-jılları 30 million evropalılar Amerika Qurama Shtatlarına kóship keldi{{sfn|Jones|1992|pp=78–79|ps=: Jons bwl migraciyanı «ásir ájayıplarınıń biri» dep ataǵan edi.}}.
Vena kongressinen jáne bir koncepciya — birden-bir Evropa payda boldı. Jeńilgennen keyin Napoleon erkin hám tınısh «Evropa birlespesi» haqqındaǵı ármanı ámelge aspay qalǵanınan ókinish bildirdi. Bunday Evropa birlespesi basqarıw, ólshew sisteması, valyuta hám Puqaralıq kodeksindegi birdey principlerge iye boladı. Bir yarım ásir ótkennen keyin hám eki jáhán urısınan keyin bul ideyalardan bir neshshesi [[Evropa Awqamı]] kórinisinde qayta payda boldı.
== Derekler ==
[[Kategoriya:Napoleon urısları|*]]
[[Kategoriya:Rossiya imperiyası urısları]]
[[Kategoriya:Evropa urısları]]
5gkn5e1mh8to7okoatqh6vxsi6rnsdg
Úshinshi koaliciya urısı
0
25748
265099
125883
2026-07-21T15:20:08Z
CommonsDelinker
163
Replacing Naval_Ensign_of_Sweden.svg with [[File:Naval_ensign_of_Sweden.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR6|Criterion 6]].).
265099
wikitext
text/x-wiki
{{Qurallı soqlıǵısıw infoqutısı
|soqlıǵısıw ataması = Úshinshi koaliciya urısı
|bólim = [[Napoleon urısları]]
|súwret = Austerlitz-baron-Pascal.jpg
|súwret ataması =
|sáne = [[1805|1805-jıl]] [[25-sentyabr]] — [[26-dekabr]] (3 ay hám 1 kún)
|orın = [[Oraylıq Evropa]], [[Italiya]], [[Dalmaciya]], [[Atlantika okeanı]]
|sebep =
|nátiyje = Úshinshi koaliciyanıń tolıq qıyratılıwı: Presburg pitimi
|statusı =
|ózgerisler =
|qarsılas1 = [[Fayl:Flag of Russia.svg|22px]] [[Rossiya imperiyası]]<br>• [[Fayl:Flag of the Septinsular Republic.svg|22px]] Jeti Birlesken Atawlar Respublikası<br>[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|22px]] [[Britaniya imperiyası]]<br>[[Fayl:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|22px]] [[Muqaddes Rim imperiyası]]<br>• [[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|22px]] [[Avstriya imperiyası]]<br>[[Fayl:Naval ensign of Sweden.svg|22px]] [[Shveciya|Shveciya patshalıǵı]]<br>[[Fayl:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg|22px]] [[Neapol patshalıǵı]]<br>[[Fayl:Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg|22px]] [[Siciliya patshalıǵı]]<br>[[Fayl:Flag of the Prince-Bishopric of Montenegro.svg|22px]] [[Chernogoriya knyazlik-episkoplik]]
|qarsılas2 = [[Fayl:Flag of France.svg|22px]] [[Birinshi Franciya imperiyası|Franciya imperiyası]]<br>[[Fayl:Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg|22px]] [[Italiya patshalıǵı]]<br>[[Fayl:Statenvlag.svg|22px]] [[Batava respublikası]]<br>[[Fayl:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|22px]] [[Ispaniya imperiyası]]<br>[[Fayl:Flag of the Electorate of Bavaria.svg|22px]] [[Bavariya kurfyurshiligi]]<br>[[Fayl:Flag of Württemberg before 1809.svg|22px]] [[Vyurtemberg kurfyurshiligi]]<br>[[Fayl:Banner of Baden (3^2).svg|22px]] [[Baden kurfyurshiligi]]<br>[[Fayl:Early Swiss cross.svg|22px]] [[Shveycariya]]<br>[[Fayl:Etrurian Kingdom and War Flag with lesser coat of arms.svg|22px]] [[Etruriya patshalıǵı]]<br>[[Fayl:Flaga Rzeczypospolitej Obojga Narodow ogolna.svg|22px]] [[Polsha legionları]]
|qarsılas3 =
|qarsılas4 =
|komandir1 = [[Fayl:Russian Imperial Standart 1730.png|22px]] [[Aleksandr I]]<br>[[Fayl:Flag of Russia.svg|22px]] [[Mixail Kutuzov]]<br>[[Fayl:Flag of Russia.svg|22px]] [[Pyotr Bagratyon]]<br>[[Fayl:Naval ensign of Russia.svg|22px]] [[Dmitriy Senyavin]]<br>[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|22px]] [[Goracio Nelson]] †<br>[[Fayl:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|22px]] [[Franc II]]<br>[[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|22px]] [[Karl Teshenlı|ercgercog Karl]]<br>[[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|22px]] ercgercog Ferdinand<br>[[Fayl:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|22px]] [[Karl Mak]]
|komandir2 = [[Fayl:Imperial Standard of Napoléon I.svg|22px]] [[Napoleon I Bonapart|Napoleon I]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|22px]] [[Ioaxim Myurat]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|22px]] [[Andre Massena]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|22px]] [[Pyer-Sharl de Vilnyov]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|22px]] [[Jan Lann]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|22px]] [[Nikola Jan de Dyo Sult|N.Sult]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|22px]] [[Loran de Guvion Sen-Sir]]<br>[[Fayl:Flag of France.svg|22px]] [[Jak Loriston]]<br>[[Fayl:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|22px]] [[Federiko Gravina]]
|komandir3 =
|komandir4 =
|kúshler1 =
|kúshler2 =
|kúshler3 =
|kúshler4 =
|shıǵınlar1 =
|shıǵınlar2 =
|shıǵınlar3 =
|shıǵınlar4 =
|ulıwma shıǵınlar =
|puqaralıq shıǵınlar =
|commons =
|eskertiw =
}}
'''Úshinshi koaliciya urısı''' ({{lang-fr|Guerre de la Troisième Coalition}}) — bir tárepten [[Birinshi Franciya imperiyası|Franciya]], [[Ispaniya]], [[Bavariya kurfyurshiligi|Bavariya]] hám [[Italiya patshalıǵı (1805—1814)|Italiya]] hám ekinshi tárepten [[Avstriya imperiyası]], [[Rossiya imperiyası|Rossiya]], [[Ullı Britaniya hám Irlandiya Birlesken patshalıǵı|Ullı Britaniya]], [[Shveciya]] hám [[Neapol patshalıǵı|Neapol patshalıǵın]] óz ishine alǵan Úshinshi [[Antifrancuz koaliciyalar|antifrancuz koaliciyası]] arasındaǵı urıs.
Britaniya [[Amyen pitimi|Amyen pitiminiń]] buzılıwınan keyin Franciya menen urısıp atırǵan hám de [[Pressburg pitimi|Pressburg pitiminen]] keyin Franciya menen urıstan qalǵan birden-bir mámleket bolip qalǵan edi. 1803-jıldan 1805-jılǵa shekem Britaniya turaqlı túrde Franciya basqınshılıǵı qáwpi astında turdı. Patshalıq áskeriy-teńiz floti bolsa 1805-jıl oktyabrdegi [[Trafalgar sawashı|Trafalgar sawashında]] óziniń teńiz ustinligin tastıyıqladı.
Úshinshi koaliciyanıń ózi 1804-05-jılları tolıq ámelge astı, sebebi Napoleonnıń Italiya hám Germaniyadaǵı háreketleri (ásirese, gersog d'Engienniń qamaqqa alınıwı hám óltiriliwi) Avstriya hám Rossiyanı Franciyaǵa qarsı Britaniyaǵa qosılıwǵa iytermeledi. Urıs kontinentte anıqlanar edi hám Franciyanıń tez jeńisin belgilep beretuǵın tiykarǵı qurǵaqlıq operaciyaları [[Ulm kampaniyası]], 1805-jıldıń avgust ayınıń aqırınan oktyabr ayınıń ortasına shekem dawam etken Ullı armiyanıń Avstriyanıń pútkil armiyasın qolǵa kirgizgen úlken manyovrı hám dekabr ayınıń basında [[Austerlic sawashı|Austerlic sawashında]] Rossiyanıń [[Aleksandr I]] basshılıǵındaǵı Avstriya-Rossiya birlesken armiyası ústinen Franciyanıń sheshiwshi jeńisin óz ishine aladı. Austerlic úshinshi koaliciyanı nátiyjeli túrde saplastırdı, biraq keyin ala Neapolǵa qarsı kishkene bir tárepleme atlanıs boldı, bul da Kampo-Teneze sawashında Franciyanıń anıq jeńisine alıp keldi.
1805-jılı 26-dekabrde Avstriya hám Franciya Avstriyanı urıstan hám koaliciyadan shıǵaratuǵın, eki mámleket arasında Campo Formio hám Lunevil haqqındaǵı aldınǵı shártnamalardı bekkemleytuǵın Pressburg shártnamasına qol qoydı. Shártnama Avstriyanıń Italiyadaǵ jerlerin Franciyaǵa hám Germaniyadaǵı jerlerin Napoleonnıń nemec awqamlaslarına beriwin tastıyıqladı, jeńilgen Gabsburglarǵa 40 million frank muǵdarında kontribuciya tólewdi belgiledi hám jeńilgen rus áskerlerine qural-jaraqları menen dushpan aymaqları arqalı erkin ótiwge hám óz jerlerine qaytiwǵa ruxsat berdi. Austerlictegi jeńis Napoleondı 63 mıń adamnan ibarat armiya dúziwge wáde bergen Germaniya klient-mámleketlerinen ibarat Reyn konfederaciyasın dúziwge iytermeledi. Sol waqıyalardıń tikkeley nátiyjesi sıpatında 1806-jılı [[Franc II]] imperatorlıq taxtınan waz keship, Franc I Avstriya imperatorı bolǵanı sebepli [[Muqaddes Rim imperiyası]] da joq boldı. Biraq bul jetiskenlikler materikte turaqlı tınıshlıq ornatpadı. Austerlic Rossiya hám flotı Siciliyanı francuz basqınshılıǵınan qorǵap turǵan Ullı Britaniyanı urıstı toqtatıwǵa shaqırmaǵan edi. Bul waqıtta Prussiyanıń [[Oraylıq Evropa|Oraylıq Evropada]] Franciyanıń tásiri artıp baratırǵanınan qáweterleniwi 1806-jılı [[Tórtinshi koaliciya urısı|Tórtinshi koaliciya urısın]] keltirip shıǵardı.
== Baslanıwı ==
=== Amyennen úshinshi koaliciyaǵa shekem ===
1802-jıldıń mart ayında Franciya hám Awqamshılar arasındaǵı áskeriy háreketler toqtadı. Biraq, Evropanıń jetekshi siyasatshıları ushın, ásirese Napoleonǵa, Ekinshi koaliciya urısın juwmaqlaǵan Lunéville (1801) hám Amyen (1802) tınıshlıq shártnamaları turaqlı sheshim emesligi anıq edi. Napoleon basqarǵan Franciya hám Ullı Britaniya arasındaǵı kerginlik 1802-jıldıń ekinshi yarımınan baslap qaytadan kúsheyip ketti. Buǵan Napoleonnıń Karib teńizinde aktiv rol oynaǵanı sebep boldı. Sonıń menen birge, onıń Mısır hám Jaqın Shıǵısqa qaytadan qızıǵıwshılıq bildirgenligin kórsetiwshi belgiler de bar edi. Francuz gazetalarında 10 000 adam Mısırdı qaytadan basıp alıw ushın jeterli boladı degen xabarlar payda boldı. Italiyada Napoleon Cisalpin Respublikasın Italiya Respublikasına aylandırıp, ózin prezident etip belgilegennen keyin óz tásirin kúsheytti. Ol Pyemonttı Franciyaǵa qosıp aldı. Amyen tınıshlıq shártnamasına qaramastan, Francuz armiyası Niderlandiyadan shıǵarılmadı; kerisinshe, Bataviya Respublikasına Francuz modeline tiykarlanǵan jańa konstituciya berildi. Gelveciya Respublikası da Franciyaǵa tıǵız baylanıslı edi. Napoleon bul mámleketke Mediaciyalıq Akt arqalı jańa federalistlik konstituciya bergen edi. Sonıń menen birge, bul mámleket eliw jıl dawamında ózin Franciyaǵa siyasiy jaqtan baylanıstırıwǵa májbúr boldı.
Tınıshlıq shártnamasına muwapıq, Ullı Britaniya Ceylon hám Trinidaddan basqa basıp alınǵan barlıq aymaqlardı burınǵı iyelerine qaytarıp beriwi kerek edi. Minorka — Ispaniyaǵa hám Malta — St.Djon ordenıne. Bunin esesine Franciya Mısır hám Neapoldan shıǵıp, Portugaliya hám Ion atawlarının gárezsizligine kepillik beriwi kerek edi{{sfn|Chandler|1966|pp=319–320}}. Napoleonnıń Levantqa jáne de kirip barıwınıń aldın alıw ushın Ullı Britaniyaǵa Malta hám óz flotın Jer Orta teńizinde saqlap qalıw zárúr edi. Rossiyanıń Maltaǵa bolǵan qızıǵıwshılıǵı Napoleonǵa Britaniya hám Rossiyanı bir-birine qarsı qoyıwǵa umit etken urıs ushın ideal imkaniyat jarattı. Napoleon 1803-jılı 13-martta Britaniya elshisi lord Uitvortqa Amyen shártnaması shártlerin tolıq ámelge asırıwdan bas tartqanın sınǵa alǵanda, tikkeley emes urıs penen qáwip salǵan edi. Uitvort Londonǵa qaytıp keldi hám aradan kóp waqıt ótpey, 18-may kúni Ullı Britaniya Franciyaǵa urıs járiyaladı{{sfn|Rodger|2004|p=528}}{{sfn|Schneid|2005|p=57}}.
== Derekler ==
ni644gil6vaar06eljgn4fnv6dcab14
Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha botlar dizimi
4
26380
265066
265050
2026-07-20T12:01:29Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265066
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119176}}]]
|-
| 2 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]]
|-
| 3 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3767}}]]
|-
| 4 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]]
|-
| 5 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]]
|-
| 6 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]]
|-
| 7 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1692}}]]
|-
| 8 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]]
|-
| 9 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]]
|-
| 10 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]]
|-
| 11 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1156}}]]
|-
| 12 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]]
|-
| 13 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 14 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]]
|-
| 15 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]]
|-
| 16 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]]
|-
| 17 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]]
|-
| 18 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]]
|-
| 19 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]]
|-
| 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:549}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]]
|-
| 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:388}}]]
|-
| 23 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]]
|-
| 24 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 25 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]]
|-
| 26 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]]
|-
| 27 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]]
|-
| 28 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]]
|-
| 29 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 30 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 31 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]]
|-
| 32 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]]
|-
| 33 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]]
|-
| 34 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]]
|-
| 35 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]]
|-
| 36 || [[User:BOTijo|<span style="color:gray">BOTijo</span>]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]]
|-
| 37 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]]
|-
| 38 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]]
|-
| 39 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]]
|-
| 40 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]]
|-
| 42 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]]
|-
| 43 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]]
|-
| 44 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]]
|-
| 45 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]]
|-
| 46 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]]
|-
| 47 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 48 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
|-
| 49 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}
9ve8225irvs9ms9kosi4b59eok50h7v
265094
265066
2026-07-21T12:01:27Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265094
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119176}}]]
|-
| 2 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]]
|-
| 3 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3772}}]]
|-
| 4 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]]
|-
| 5 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]]
|-
| 6 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]]
|-
| 7 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1694}}]]
|-
| 8 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]]
|-
| 9 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]]
|-
| 10 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]]
|-
| 11 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1159}}]]
|-
| 12 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]]
|-
| 13 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 14 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]]
|-
| 15 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]]
|-
| 16 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]]
|-
| 17 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]]
|-
| 18 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]]
|-
| 19 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]]
|-
| 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:558}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]]
|-
| 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:388}}]]
|-
| 23 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]]
|-
| 24 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 25 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]]
|-
| 26 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]]
|-
| 27 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]]
|-
| 28 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]]
|-
| 29 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 30 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 31 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]]
|-
| 32 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]]
|-
| 33 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]]
|-
| 34 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]]
|-
| 35 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]]
|-
| 36 || [[User:BOTijo|<span style="color:gray">BOTijo</span>]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]]
|-
| 37 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]]
|-
| 38 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]]
|-
| 39 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]]
|-
| 40 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]]
|-
| 42 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]]
|-
| 43 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]]
|-
| 44 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]]
|-
| 45 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]]
|-
| 46 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]]
|-
| 47 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 48 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
|-
| 49 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}
hz28ahabr511kpa1uzc28m5v89iu3xp
265110
265094
2026-07-22T12:01:48Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265110
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119176}}]]
|-
| 2 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]]
|-
| 3 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3776}}]]
|-
| 4 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]]
|-
| 5 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]]
|-
| 6 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]]
|-
| 7 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1695}}]]
|-
| 8 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]]
|-
| 9 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]]
|-
| 10 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]]
|-
| 11 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1162}}]]
|-
| 12 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]]
|-
| 13 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 14 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]]
|-
| 15 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]]
|-
| 16 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]]
|-
| 17 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]]
|-
| 18 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]]
|-
| 19 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:562}}]]
|-
| 20 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]]
|-
| 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:388}}]]
|-
| 23 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]]
|-
| 24 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 25 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]]
|-
| 26 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]]
|-
| 27 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]]
|-
| 28 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]]
|-
| 29 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 30 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 31 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]]
|-
| 32 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]]
|-
| 33 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]]
|-
| 34 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]]
|-
| 35 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]]
|-
| 36 || [[User:BOTijo|<span style="color:gray">BOTijo</span>]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]]
|-
| 37 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]]
|-
| 38 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]]
|-
| 39 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]]
|-
| 40 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]]
|-
| 42 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]]
|-
| 43 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]]
|-
| 44 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]]
|-
| 45 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]]
|-
| 46 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]]
|-
| 47 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 48 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
|-
| 49 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}
gq4sf8sizwwe2xerv86ktwhazk9st63
Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi (botlar menen birge)
4
27432
265065
265049
2026-07-20T12:01:28Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265065
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119176}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:24786}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 4 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 5 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 6 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4510}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 7 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 8 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4232}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 9 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3767}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}}
|-
| 10 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 11 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 12 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 13 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2550}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 14 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 15 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 16 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1692}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 17 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 18 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 19 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 20 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 21 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 22 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1156}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 23 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 24 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 25 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 26 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 27 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 28 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 29 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 30 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 31 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 32 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 33 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 34 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 35 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 36 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 37 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 38 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 39 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:549}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 40 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 41 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 42 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 43 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 44 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 45 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 46 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 47 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:388}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 48 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:370}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 49 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 50 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
{{/end}}
7fkyars8hvdimu4gdtlvz4n7y00ws4m
265093
265065
2026-07-21T12:01:26Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265093
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119176}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:24793}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 4 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 5 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 6 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4510}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 7 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 8 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4234}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 9 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3772}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}}
|-
| 10 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 11 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 12 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 13 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2550}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 14 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 15 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 16 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1694}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 17 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 18 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 19 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 20 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 21 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 22 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1159}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 23 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 24 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 25 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 26 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 27 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 28 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 29 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 30 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 31 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 32 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 33 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 34 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 35 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 36 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 37 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 38 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 39 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:558}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 40 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 41 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 42 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 43 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 44 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 45 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 46 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 47 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:388}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 48 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:370}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 49 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 50 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
{{/end}}
kjx3infy4krn59ejf989cs88llwerpl
265109
265093
2026-07-22T12:01:47Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265109
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119176}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:24794}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 4 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 5 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 6 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4510}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 7 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 8 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4236}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 9 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3776}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}}
|-
| 10 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 11 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 12 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 13 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2550}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 14 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 15 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 16 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1695}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 17 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 18 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 19 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 20 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 21 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 22 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1162}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 23 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 24 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 25 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 26 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 27 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 28 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 29 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 30 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 31 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 32 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 33 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 34 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 35 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 36 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 37 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 38 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:562}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 39 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 40 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 41 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 42 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 43 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 44 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 45 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 46 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 47 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:388}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 48 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:370}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 49 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 50 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
{{/end}}
bmzy2rlwu665ms8csamcza00qwh4zq1
Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv
4
32530
265088
181491
2026-07-21T10:11:23Z
Kvazimodo
10433
qosımshalar
265088
wikitext
text/x-wiki
<div style="float:right; margin-right:10%"><inputbox>
type=fulltext
prefix=Wikipedia:Administratorlardı saylaw/
width=40
searchbuttonlabel=Arxiv boyınsha izlew
</inputbox></div>
[[Wikipedia:Administratorlardı saylaw]] betiniń arxivi:
* [[/2008|2008]]
* [[/2014|2014]]
* [[/2015|2015]]
* [[/2022|2022]]
* [[/2023|2023]]
* [[/2024|2024]]
* [[/2025|2025]]
* [[/2026|2026]]
on35wwi9046w6k4r4ygyqapnqs5s9ja
Ragnar Lothbrok (Vikingler)
0
34258
265101
215512
2026-07-21T18:40:18Z
CommonsDelinker
163
Replacing Yaas_art.jpg with [[File:Drawing_of_Travis_Fimmel_as_Ragnar_Lothbrok.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name)).
265101
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 120%"
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |'''Ragnar Lothbrok'''
|-
| colspan="2" style="text-align: center; font-size: 88%" |«[[Vikingler (teleserial)|Vikingler]]» qaharmanı
|-
| colspan="2" style="text-align: center" |[[Fayl:Drawing of Travis Fimmel as Ragnar Lothbrok.jpg|200px]]
|-
| colspan="2" style="text-align: center; font-size: 88%" |''Ragnardıń súwreti''
|- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)"
|-
|'''Birinshi kóriniwi'''
|«Passag máresimleri» ({{lang-en|«Rites of Passage»}}; 2013)
|-
|'''Aqırǵı kóriniwi'''
|«Barlıq perishteler» ({{lang-en|[[All His Angels]]}}; 2016)
|-
|'''Jaratqan'''
|[[Michael Hirst]]
|-
|'''Tiykarında'''
|[[Ragnar Lodbrok]]
|-
|'''Janlandırǵan'''
|[[Travis Fimmel]]
|-
! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Dúnyadaǵı maǵlıwmatlar <span class="plainlinks" style="font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;"></span>
|-
|'''Laqabı'''
|Northmen korolı
|-
|'''Tema'''
|[[Kattegat]] yarlı <br/> [[Danimarka]] koroli
|-
|Kásibi
|diyqan
|-
|Ómirlik joldas(lar)ı
|Lagertha<br/>[[Aslaug]]
|-
|}
'''Ragnar «Lotbrok» Sigurdsson''' — Kanadanıń «[[History (Kanada telekanalı)|History]]» telekanalı tárepinen jaratılǵan [[Vikinkler (teleserial)|«Vikinkler»]] tariyxıy drama serialınıń bas qaharmanı. Onı [[Travis Fimmel]] sáwlelendiredi hám bul obraz [[Angliya|Angliya]]daǵı [[Anglosaksonlar|anglosakson]] awıllarına shabıwıl jasaǵan IX ásirdegi viking diyqanı hám jawıngeri [[Ragnar Lodbrok]]qa tiykarlanǵan.
Dáslepki tórt máwsim dawamında Ragnar óz watanındaǵı diyqannan Angliyanıń qatal viking jawıngerine hám Earl (Yarl) dárejesine, keyinirek bolsa [[Horik I|Korol Xorik]]tiń óliminden keyin Daniya koroline aylanıw jolın basıp ótedi. Ol qaytıs bolǵannan keyin, serial onıń ullarına itibar qaratadı.
== Rawajlanıwı ==
Serial jaratıwshıları Ragnardıń roline aktyor izlegende, sáykes aktyordı tabıwda qıyınshılıqlarǵa dus keldi. Serialdıń produserleri, tiykarınan, Skandinaviya hám Angliya aktyorların qarastırdı. Serial jaratıwshısı [[Maykl Herst (jazıwshı)|Maykl Herst]] intervyusinde onıń hayalı «Ragnar roli ushın tańlawǵa gúmanlanıp, onı sáykes aktyor kelgenshe biraz kútiwge kóndirgenin» ayttı. Birneshe kúnnen keyin Trevis Fimmel óziniń kasting videosın jiberdi hám olar onı bul rolge qabıllawǵa qarar etti<ref>{{Web deregi | url = https://screenrant.com/vikings-things-you-didnt-know-about-ragnar/| bet = Vikings: 10 Things You Didn't Know About Ragnar| jumıs = [[Screen Rant]]| sáne = 2021-jıl 31-may }}</ref>.
Serialdı islep shıǵıw basqıshında Maykl Herst dáslep serialdıń tek bir máwsimnen ibarat bolıwın hám Ragnardıń birinshi máwsimniń aqırında óliwin qálegen. Herst: «Serialdı jazıp atırǵanımda Ragnar birinshi máwsimniń aqırında óledi dep oylaǵan edim, biraq biz onı túsirip baslaǵanda, máwsimniń aqırına kelip Ragnardıń jolı jańadan baslanıp atırǵanın túsindim»<ref>{{Web deregi | url = https://metro.co.uk/2020/07/28/vikings-travis-fimmels-ragnar-lothbrok-originally-different-death-season-one-13048668/| bet = Vikings creator reveals Ragnar's original death... In season one| sáne = 2020-jıl 28-iyul }}</ref>, — dedi. Ragnar tórtinshi máwsimde qaytıs boladı. Herst hám Fimmel «[[All His Angels]]» epizodındaǵı Ragnardıń sońǵı sóylegen sózi boyınsha tartısqanların esleydi. Fimmel dáslep buǵan ózin qolaysız sezdi, biraq bul sózlerdiń onıń ulları ushın áhmiyeti hám tásiri bar ekenine isendi: «Men hám Maykl balaları onıń ne degenin qalay biletuǵınlıǵı haqqında sóylestik. Bul barlıǵı olar ushın, onıń ózi buǵan isenbeydi»<ref>{{cite magazine|url=http://ew.com/tv/2016/12/28/vikings-death-all-his-angels-season-4-episode-15/|last=Franich|first=Darren|title=''Vikings'' creator and star talk about the shocking 'All His Angels'|magazine=[[Entertainment Weekly]]|date=December 28, 2016|access-date=September 29, 2021}}</ref>. Screen Rant saytı Hersttiń Ragnardı beyimlestiriwdegi miynetin joqarı bahalap: «Herst Ragnardıń tariyxıy hám mifologiyalıq gúrrińlerine tiykarlanǵan quramalı obrazdı jaratıwda ájayıp jumıs isledi»<ref>{{Web deregi | at = Lauren| familiya = Hughes| bet = Vikings: 10 Things You Didn't Know About Ragnar| jumıs = [[Screen Rant]]| url = https://screenrant.com/vikings-things-you-didnt-know-about-ragnar/| sáne = 2021-jıl 31-may | qaralǵan sáne = 2022-jıl 10-dekabr }}</ref>, — dep jazdı.
== Qaharman tariyxı ==
=== 1-máwsim ===
{{main|Vikingler (1-máwsim)}}
[[Fayl:Travis Fimmel by Gage Skidmore.jpg|thumb|150px|[[Travis Fimmel]]]]
Ragnar hám onıń ájaǵası Rollo Baltıq boyı jerlerindegi urıstan qaytadı. Bul urıs dáwirinde Ragnardıń kózine [[Odin]] qudayı hám onıń [[Valkiriya|valkiriyaları]] kórinedi. Ragnar ulı Bjornnıń [[Kámeletlik máresimi|er jetkenin tastıyıqlaw]] máresimi ushın onı [[Kattegat]]qa alıp baradı. Keyinirek olar jasırınsha jańa túrdegi [[Drakkar|longship]] qurıp júrgen Flokiǵa baradı. Ragnardıń jáne bir ret Odinniń jaǵada turǵanın kórgeni haqqında túsi boladı. Bul Ragnardı óz rejesin baslawǵa isendiredi. ıqtıyarlı adamlardı jıynap, Ragnar, Rollo hám Floki ruxsatsız batısqa qaray jol aladı. Ragnar Lagertanı ózi menen birge alıp ketpedi dep oǵan qarsılıq bildiredi. Teńizde keme dúbeleyge dus keledi, Floki bunı [[Tor|Tor]]dıń óz kemesiniń batpaytuǵınlıǵın dálillep atırǵanı dep túsinedi. Angliya jaǵalawında, [[Lindisfarne]] monastrı qasında olar jerge túsedi hám onı [[Lindisfarne#Vikingler|talaydı]]. Olar monaxlardıń kópshiligin óltirip, jas Atelstandı tutqınǵa aladı, Ragnar onı ólimnen qorǵaydı. Ragnardıń jawıngerleri Kattegatqa jeńis penen qaytadı, biraq Earl barlıq baylıqtı alıp (konfiskaciya etip), hár adamǵa tek bir bólekten ǵana qaldıradı. Atelstannıń diniy isenimi Ragnardı hayran qaldıradı, degen menen ol [[Nortumbriya korolligi]] haqqında áhmiyetli maǵlıwmatlar jıynaydı. Bul jańa maǵlıwmatlar tiykarında Earl Haraldson Angliyaǵa taǵı bir shabıwılǵa ruxsat beredi. Endi oǵan Lagerta hám Earldiń ájaǵası Knut qosıladı, Ragnar Atelstandı diyqanshılıqqa hám balalarına qarap turıwǵa qaldıradı. Vikingler Angliya topıraǵına ayaq basqanda, olardı jergilikli sherif hám birneshe jawınger kútip alıp, olar jańadan kelgen «sawdagerlerdi» Korol Elle menen ushırasıwǵa shaqıradı. Ragnar razı boladı, biraq onıń jawıngerleriniń gúmansırawı Nortumbriyalılar qırǵın etilgen urısqa alıp keledi. Vikingler Nortumbriyanıń [[Hexham]] awılın azǵana qan tógis penen talaydı, sebebi awıllılar sol waqıtta diniy máresimge jıynalǵan edi. Jaǵada vikingler Korol Elle tárepinen jiberilgen Lord Wigea basqarǵan Nortumbriya áskerlerin jeńedi hám Kattegatqa qaytadı. Ol jerde Earl Haraldson Knuttı óltirdi dep Ragnardı qamaqqa aladı hám onı [[Ting (jıynalıs)|Ting jıynalısında]] sudlaydı. Earl Rollonı Ragnarǵa qarsı kórsetpe beriw ushın satıp almaqshı boladı, biraq Rollo buǵan razı bolmaydı hám Ragnar aqlanadı. Jawıngerler Atelstan hám Ragnardıń balaları menen bayramlap atırǵanda, olarǵa qurallı adamlar hújim jasaydı. Ragnardıń adamları jeńiske erisse de, onıń joldası Erik óltiriledi. Earl Haraldsonnıń adamları Ragnardıń awılına hújim jasaǵanda, Ragnar, Lagerta, Atelstan hám balalar keme menen zorǵa qashıp qutıladı. Ragnar awır jaralanadı hám Atelstan onı batıp ketiwden qutqaradı. Shańaraq Flokidiń úyinde jasırınadı, ol jerde keme ustası hám onıń súyiklisi Helga Ragnardı emleydi. Earl Ragnardıń dostların gúzetip atırǵanın bilgen Rollo, Haraldsonǵa óz xızmetin usınadı. Haraldson Ragnardıń qayda ekenin biliw ushın Rollonı tutqınǵa alıp qınaydı, biraq nátiyje shıqpaydı. Ragnar Floki arqalı Earlǵa jekpe-jekke shaqırıw jiberedi. Earl qabıl etedi hám olar jekpe-jekte ushırasadı, nátiyjede Ragnar Haraldsondı óltiredi. Ragnar jańa Earl bolǵannan keyin, óziniń ólgen dushpanı ushın [[Skandinaviya jerlew dástúri|teńizde órtew máresimin]] isleydi. Kelesi qıs dáwirinde Lagerta hámiledar boladı hám Siggi Rollonıń qorǵawın hám onıń Earlǵa (yaǵnıy ózine) turmısqa shıǵıw usınısın qabıl etedi. Báhár kelgende, Ragnardıń úsh kemesi [[Tayn dáryası]] boylap júzedi. Baxıtsız Wigeanı jılanlar bar shuqırǵa ılaqtırǵannan keyin, Korol Elle jawıngerler menen urısqa tayarlanadı. Vikingler bekkem lager quradı, túnde Nortumbriya áskerlerine hújim jasaydı hám Aethelwulftı tutqınǵa aladı. Korol menen ushırasıwda Ragnar vikinglerdiń ketiwi ushın [[Danegeld|tólem retinde]] 2000 funt altın hám gúmis talap etedi. Elle razı boladı, biraq bir vikingniń xristian dininde [[Shoqınıw máresimi|shoqınıwın]] talap etedi hám Flokidiń gázebine qaramastan, Rollo razı boladı. Tólem tólewdiń ornına Elle óz adamlarına Ragnardıń lagerine hújim jasawdı buyıradı, biraq olar qan tógisli tosqınlıqqa ushıraydı. Rollo óz qudaylarına ele de sadıq ekenin dálillew ushın birneshe saksonlardı ózi jalǵız óltiredi. Ragnar Aethelwulftıń denesin Elleǵa jibergennen keyin, korol aqırı tólemdi tóleydi, biraq vikinglerdiń ketiwin gúzetip turıp, Ragnardan ósh alıwǵa ant ishedi. Bul waqıtta Skandinaviyada Lagerta Ragnardıń ornına húkimdarlıq etip, Sigginiń xızmet usınısın qabıl etedi hám balasınan ayırıladı. Lagerta ul tuwa almaǵanlıǵı sebepli, Ragnar óz shańaraǵın hám adamların [[Upsaladaǵı ibadatxana|Upsaladaǵı ibadatxana]]ǵa alıp baradı. Ol [[Horik I|Korol Xorik]]ke sadıqlıq antın beredi, korol bolsa Ragnarǵa onıń jerlerine kóz tigip júrgen Yarl Borgqa elshi bolıp barıwdı tapsıradı. Siggi Rollonı óziniń rawajlanıwına itibar bermegenligi hám basqa hayallar menen jatqanı ushın urısadı. Ragnardıń [[Götaland]]daǵı Yarl Borgtaǵı elshiligi áwmetsiz tawsıladı, sebebi Korol Xorik dawlı jerler boyınsha kelisim sheshimin biykarlaydı. Óziniń ambiciyaları hám kúnshilligi tásirinde Rollo Ragnarǵa qarsı Borgtı qollap-quwatlawǵa razı boladı.
Kattegatta kesellik kóp adamdı óltiredi, olardıń arasında Lagertanıń qızı Gyda hám Siggidiń qızı da bar. Lagerta palshıdan (seer) Ragnar hám óziniń keleshegi haqqında soraydı, biraq palshı tek baxıtsızlıqtı kórip turǵanı ushın juwap bermeydi. Jolda ketip baratıp, Ragnar málika Aslaug penen tanısadı hám oǵan ashıq boladı, olar birge boladı; keyinirek málika Ragnardan boyında bar ekenin aytadı.
== Qosımsha qarań ==
* [[Vikingler hám Vikingler: Valhalla qaharmanları dizimi]]
== Derekler ==
{{Derekler}}
{{Vikingler (teleserial)}}
[[Kategoriya:Dramalıq teleseriallardaǵı erkek qaharmanlar]]
[[Kategoriya:2013-jılı payda bolǵan tele-qaharmanlar]]
[[Kategoriya:Haqıyqıy adamlarǵa tiykarlanǵan toqıma qaharmanlar]]
[[Kategoriya:Toqıma izertlewshi-sayaxatshılar]]
[[Kategoriya:Toqıma korollar]]
[[Kategoriya:Toqıma adam óltiriwshiler]]
[[Kategoriya:Toqıma óltirilgen adamlar]]
[[Kategoriya:Toqıma norvegiyalılar]]
[[Kategoriya:Toqıma putqa tabınıwshılar]]
[[Kategoriya:Televideniedegi toqıma qılıshpazlar]]
[[Kategoriya:Vikingler (teleserial)]]
[[Kategoriya:Toqıma diyqanlar]]
qiabdrrtnikg8ezdjs6wwmgmv6v0u0u
Kinshasa
0
35656
265079
228016
2026-07-21T03:38:12Z
CommonsDelinker
163
Removing [[:c:File:Stade_des_martyrs_0332_Kinshasa_(8756673901).jpg|Stade_des_martyrs_0332_Kinshasa_(8756673901).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Stade des martyrs 0332 Kinshasa (8
265079
wikitext
text/x-wiki
{{Xalıq punkti infoqutısı
|atı=Kinshasa
|negizgi atı={{lang|ln|Kinsásá}}
|túri=paytaxt qala
|súwret={{Multiple image
|border = infobox
|total_width = 290
| perrow = 1/2/3/3/2/1
|caption_align = center
| image1 = La Gombe, Kinshasa, RDC (cropped).jpg
| caption1 = [[Gombe (Kinshasa)|Gombe]] rayonına kórinis
| image2 = BOT 039.jpg
| caption2 = [[Kinshasa botanika baǵı]]
| image3 =
| caption3 = [[Stade des Martyrs]] stadionı
| image4 =
| caption4 = [[Limete minarası]]
|image5 = Académie Beaux Arts Kinshasa 2.JPG
|caption5 = [[Kórkem óner akademiyası (Kinshasa)|Kórkem óner akademiyası]]
| image6 = Kinshasa - Mausolée de Laurent Désiré Kabila (2, cropped).jpg
| caption6 = [[Laurent-Désiré Kabila]] mavzoleyi
| image7 = Kinshasa Financial center.jpg
| caption7 = [[Kinshasa finans orayı]]
| image8 = Giraffes at Nsele Park in Kinshasa, DR Congo.jpg
| caption8 = [[Nsele oypatlıǵı baǵı]]
| image9 = Preĝejo de Sankta Anna en Kinŝaso 01.jpg
| caption9 = [[Áwliye Anna shirkewi]]
| image11 = Immeuble du Gouvernement.jpg
| caption11 = [[Húkimet binası (Kinshasa)|Húkimet binası]]
| image12 = KINSHA 01.jpg
| caption12 = 2023-jılı [[Kongo (dárya)|Kongo dáryasınan]] [[Gombe (Kinshasa)|Gombe]]ge kórinis
}}
|bayraq=Flag of Kinshasa, DRC.svg
|gerb=Coat of arms of Kinshasa.svg
|mámleket=[[Kongo Demokratiyalıq Respublikası]]
|jer maydanı=9965
|xalıq sanı=18,552,800<ref>{{Web deregi | familiya = Institut National De La Statistique| bet = Projections demographiques 2019–25 (in French)| url = http://ins.mkbco.pro/Portals/0/OpenContent/Files/19197/TROIKA_-_Projections_demographiques_2019-25.xlsx| qaralǵan sáne = 2020-jıl 23-sentyabr | arxivsáne = 2020-jıl 2-iyul | arxivurl = https://web.archive.org/web/20200702122410/http://ins.mkbco.pro/Portals/0/OpenContent/Files/19197/TROIKA_-_Projections_demographiques_2019-25.xlsx| url-status = dead}}</ref>
|sanalǵan jıl=2021
|xalıq tıǵızlıǵı=1462
|waqıt zonası=+01:00
}}
'''Kinshasa''' (/kɪnˈʃɑːsə/; {{Langx|ln|Kinsásá}}), burın 1881-1966-jılları Leopoldvil dep atalǵan (niderlandsha: Leopoldstad) — [[Kongo Demokratiyalıq Respublikası]]nıń paytaxtı hám eń iri qalası. Kinshasa — dúnyanıń eń tez ósip baratırǵan megapolislerinen biri bolıp, 2026-jılı 18,5 million xalıq jasaydı<ref>''[https://worldpopulationreview.com/world-cities/kinshasa-population Kinshasa Population 2024]'', World population review 30 May 2024</ref>. KDRdaǵı xalıq eń tıǵız jaylasqan qala, xalıq sanı boyınsha úshinshi qala hám [[Afrika]]daǵı úshinshi iri metropoliya, dúnyadaǵı xalıq sanı boyınsha jetinshi qala ([[Qıtay]]dan tısqarıdaǵı eń xalıq sanı) hám xalıq sanı boyınsha tórtinshi paytaxt qala. Ol DRCnıń<ref name="Cécile B. Vigouroux & Salikoko S. Mufwene-2008">{{Cite book|last=Cécile B. Vigouroux & Salikoko S. Mufwene|url=https://books.google.com/books?id=Le_8WMk1Pr4C&q=french%20lingala%20kinshasa&pg=PA103|title=Globalization and Language Vitality: Perspectives from Africa, pp. 103 & 109|year=2008|publisher=A&C Black|isbn=9780826495150|access-date=25 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005104851/https://books.google.com/books?id=Le_8WMk1Pr4C&lpg=PA111&dq=french%20lingala%20kinshasa&pg=PA103|archive-date=5 October 2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://fr.euronews.com/next/2023/07/06/conference-risque-pays-2023-le-climat-des-affaires-s-ameliore-en-rdc| bet = Conférence Risque Pays 2023 : le climat des affaires s'améliore en RDC| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230830093909/https://fr.euronews.com/next/2023/07/06/conference-risque-pays-2023-le-climat-des-affaires-s-ameliore-en-rdc| arxivsáne = 2023-jıl 30-avgust | familiya = Chignac| at = François| sáne = 2023-jıl 6-iyul | til = fr| qaralǵan sáne = 2023-jıl 30-avgust | jumıs = euronews| url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news|last=Rouaud|first=Pierre Olivier|date=25 July 2022|title=RD Congo: les fortes prévisions de croissance confortées par le FMI|language=French|work=Classe-export.com|url=https://classe-export.com/index.php/pays/afrique/62036-rd-congo-les-fortes-previsions-de-croissance-confortees-par-le-fmi/|access-date=30 August 2023|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830093921/https://classe-export.com/index.php/pays/afrique/62036-rd-congo-les-fortes-previsions-de-croissance-confortees-par-le-fmi/|url-status=live}}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://congocheck.net/faux-le-magazine-forbes-na-pas-publie-un-classement-du-top-10-des-meilleurs-villes-de-la-rdc-en-2023/| bet = Faux, le magazine Forbes n'a pas publié un classement du "Top 10 des meilleurs villes de la RDC en 2023"| arxivurl = https://web.archive.org/web/20231230062747/https://congocheck.net/faux-le-magazine-forbes-na-pas-publie-un-classement-du-top-10-des-meilleurs-villes-de-la-rdc-en-2023/| arxivsáne = 2023-jıl 30-dekabr | familiya = Kaseso| at = Joel Machozi| sáne = 2023-jıl 27-may | til = fr-FR| qaralǵan sáne = 2023-jıl 30-avgust | jumıs = Congocheck.net| url-status = live}}</ref> jetekshi ekonomikalıq, siyasiy hám mádeniy orayı bolıp, óndiris<ref>{{Cite news|date=13 September 2013|title=Congo-Kinshasa: Les industries manufacturières affichent une bonne croissance|language=French|work=AllAfrica|url=https://fr.allafrica.com/stories/201309131353.html|access-date=19 October 2023}}</ref>, telekommunikaciya<ref>{{Web deregi | url = https://hal.science/hal-03119515/document| bet = Analyse du marché des télécommunications mobiles en République Démocratique du Congo: Dynamique du marché et stratégies des acteurs| arxivurl = https://web.archive.org/web/20231220160311/https://hal.science/hal-03119515/document| arxivsáne = 2023-jıl 20-dekabr | familiya = Syosyo| at = Crispin Malingumu| sáne = 2015 | til = French| qaralǵan sáne = 2023-jıl 19-oktyabr | jumıs = hal.science| url-status = live}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Tuema|first=Jacques Kiambu Di|date=5 December 2009|title=Déréglementation des services de télécommunications en République Démocratique du Congo et inégale répartition des ressources|url=https://www.cairn.info/revue-d-economie-regionale-et-urbaine-2009-5-page-975.htm|journal=Revue d'Économie Régionale & Urbaine|language=French|issue=2009/5|pages=975–994|doi=10.3917/reru.095.0975|access-date=19 October 2023|archive-date=20 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231220160311/https://www.cairn.info/revue-d-economie-regionale-et-urbaine-2009-5-page-975.htm|url-status=live|url-access=subscription}}</ref>, bank hám oyın-zawıq sıyaqlı bir neshe sanaat tarmaqların óz ishine aladı<ref>{{Web deregi | url = https://actualite.cd/2021/05/27/la-culture-et-le-divertissement-au-congo| bet = La culture et le divertissement au Congo| arxivurl = https://web.archive.org/web/20231213132013/https://actualite.cd/2021/05/27/la-culture-et-le-divertissement-au-congo| arxivsáne = 2023-jıl 13-dekabr | sáne = 2021-jıl 27-may | til = fr| jumıs = Actualite.cd| qaralǵan sáne = 2023-jıl 19-oktyabr }}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://www.memoireonline.com/04/17/9762/Les-fondements-de-lemergence-economique-de-la-Republique-Democratique-du-Congo--defis-et-pe.html| bet = Les fondements de l'émergence économique de la République Démocratique du Congo: défis et perspectives| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230901122128/https://www.memoireonline.com/04/17/9762/Les-fondements-de-lemergence-economique-de-la-Republique-Democratique-du-Congo--defis-et-pe.html| arxivsáne = 2023-jıl 1-sentyabr | avtor = Luzonzo| at = Merseign| sáne = 2016 | til = French| baspaxana = Université Catholique du Congo| qaralǵan sáne = 2023-jıl 1-sentyabr }}</ref>. Qalada, sonday-aq, Xalıq sarayı, Millet sarayı, Kassaciya sudı, Konstituciyalıq sud, Afrika Awqamı qalası, Mramor sarayı, «Sheyitler» stadionı, Húkimet úyi, Kinshasa finans orayı hám basqa da milliy basqarma hám agentlikler sıyaqlı DRCnıń áhmiyetli institucional imaratları jaylasqan<ref>{{Web deregi | url = https://www.mediacongo.net/article-actualite-71641_quelle_est_la_nature_juridique_de_l_autorite_du_ministre_de_la_justice_sur_le_parquet.html| bet = Actualité {{!}} Quelle est la nature juridique de l'autorité du ministre de la Justice sur le Parquet ?| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230830095413/https://www.mediacongo.net/article-actualite-71641_quelle_est_la_nature_juridique_de_l_autorite_du_ministre_de_la_justice_sur_le_parquet.html| arxivsáne = 2023-jıl 30-avgust | sáne = 2020-jıl 6-iyul | til = French| jumıs = www.mediacongo.net| qaralǵan sáne = 2023-jıl 30-avgust }}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://www.rfi.fr/fr/afrique/20201125-en-rdc-le-difficile-acc%C3%A8s-%C3%A0-la-justice-pour-les-femmes-victimes-de-viols| bet = En RDC, le difficile accès à la justice pour les femmes victimes de viols| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230830095409/https://www.rfi.fr/fr/afrique/20201125-en-rdc-le-difficile-acc%C3%A8s-%C3%A0-la-justice-pour-les-femmes-victimes-de-viols| arxivsáne = 2023-jıl 30-avgust | sáne = 2020-jıl 25-noyabr | til = fr| jumıs = RFI| qaralǵan sáne = 2023-jıl 30-avgust }}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://www.politico.cd/encontinu/2019/01/28/felix-tshisekedi-sinstalle-dans-une-modeste-villa-a-la-cite-de-lua.html/34471/| bet = Félix Tshisekedi s'installe dans "une modeste" villa à la cité de l'UA| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230830093921/https://www.politico.cd/encontinu/2019/01/28/felix-tshisekedi-sinstalle-dans-une-modeste-villa-a-la-cite-de-lua.html/34471/| arxivsáne = 2023-jıl 30-avgust | avtor = Rédaction| at = La| sáne = 2019-jıl 28-yanvar | til = fr-FR| jumıs = Politico.cd| qaralǵan sáne = 2023-jıl 30-avgust }}</ref>.
== Atalıwı ==
Kinshasa atamasınıń kelip shıǵıwı haqqında bir qansha teoriyalar bar. [[Antropologiya|Antropolog]] hám [[etnolog]] Paul Raymaekerstiń pikirinshe, bul atama Kikongo hám Kihumbu tilleriniń qosındısınan kelip shıqqan<ref name="Kinyamba-2015a2">{{Web deregi | url = https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| bet = Monographie de la ville de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230327044324/https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| arxivsáne = 2023-jıl 27-mart | sáne = 2015 | til = French| betler = 9–28| baspaxana = Institut Congolais de Recherche en Développement et Etudes Stratégiques (ICREDES)| qaralǵan sáne = 2023-jıl 4-avgust | last1 = Kinyamba| first1 = S. Shomba| last2 = Nsenda| first2 = F. Mukoka| last3 = Nonga| first3 = D. Olela| last4 = Kaminar| first4 = T.M.| last5 = Mbalanda| first5 = W. .| publication-place = Kinshasa, Democratic Republic of the Congo| url-status = live}}</ref>. «Ki (n)» prefiksi tóbe yamasa elatlı aymaq, «Nsasa» yamasa «Nshasa» bolsa duz salınǵan qalta mánisin bildiredi. Raymakerstiń pikirinshe, Kinshasa tómengi Kongo (házirgi Kongo Oraylıq provinciyası) hám Qubla Atlantika okeanı xalqı joqarı Kongodan (házirgi Shopo provinciyası) alıp kelingen temir, qullar hám pil súyegi sıyaqlı tovarlarǵa duz almasatuǵın áhmiyetli sawda orayı bolǵan<ref name="Kinyamba-2015a">{{Web deregi | url = https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| bet = Monographie de la ville de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230327044324/https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| arxivsáne = 2023-jıl 27-mart | avtor = Kinyamba| at = S. Shomba| sáne = 2015 | til = French| betler = 9–28| baspaxana = Institut Congolais de Recherche en Développement et Etudes Stratégiques (ICREDES)| qaralǵan sáne = 2023-jıl 4-avgust }}</ref>. Biraq, antropolog, táriyxshı hám izertlewshi Xendrik van Morsel Bateke balıqshıları dárya boyında jergilikli xalıq penen balıqtı maniokqa almastırǵan hám bul almastırıw ornı «Ulio» dep atalǵan degen pikirdi usınıs etedi<ref name="Kinyamba-2015a" />.Tekede «birja» — «Utsaya», «birja ornı» — «Incaya». Solay etip, at Ulio dan Intsayaǵa ózgergen, keyinirek Kikongo tásiri astında Kintsayaǵa aylanıp, aqır-aqıbetinde Kinshasaǵa aylanǵan<ref name="Kinyamba-2015a3">{{Web deregi | url = https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| bet = Monographie de la ville de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230327044324/https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| arxivsáne = 2023-jıl 27-mart | sáne = 2015 | til = French| betler = 9–28| baspaxana = Institut Congolais de Recherche en Développement et Etudes Stratégiques (ICREDES)| qaralǵan sáne = 2023-jıl 4-avgust | last1 = Kinyamba| first1 = S. Shomba| last2 = Nsenda| first2 = F. Mukoka| last3 = Nonga| first3 = D. Olela| last4 = Kaminar| first4 = T.M.| last5 = Mbalanda| first5 = W. .| publication-place = Kinshasa, Democratic Republic of the Congo| url-status = live}}</ref>. Ńshasa atı menen de tanılǵan Kinshasa Kintambonıń kommerciyalıq bumınan aldın da barter júz bergen Malebo basseyniniń qubla jaǵasındaǵı tiykarǵı «almastırıw ornı» dep esaplanadı.
Nshasa ataması Teke tilindegi "tsaya" (tsaa) feyili hám "intsaya" (insaa) atamasınan kelip shıqqan dep esaplanadı. Tap usı jerde Teke dáldalshıları zombo hám kongo xalıqları alıp kelgen Evropa sawda zatlarına banunu qul sawdagerleriniń pil súyekleri hám qulların, kóbinese yanskiyler menen aljastırıp, almastırıp kelgen<ref name="">{{Web deregi | url = https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| bet = Monographie de la ville de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230327044324/https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| arxivsáne = 2023-jıl 27-mart | avtor = Kinyamba| at = S. Shomba| sáne = 2015 | til = French| betler = 9–28| baspaxana = Institut Congolais de Recherche en Développement et Etudes Stratégiques (ICREDES)| qaralǵan sáne = 2023-jıl 4-avgust }}</ref>. Hár qıylı teoriyalarǵa qaramastan, Genri Morton Stenli tárepinen 1874-1877-jılları [[Afrika]]nı Zanzibardan Bomaga kesip ótiw waqtında 1877-jılı 14-martta "Nshasa korolı"na barganı haqqında aytıp ótkenindey, Kinshasanıń táriyxıy atı Nshasa bolǵanı belgili.
== Tariyxı ==
[[Fayl:Stanley_Founding_of_Congo_Free_State_186_View_of_Leopoldville_Station_and_Port_1884_The_Baptist_Mission_on_the_summit_of_Leopold_Hill.jpg|solğa|nobaý|Leopoldvill stanciyası hám portınıń kórinisi (1884)]]
[[Fayl:Bateke_Village,_Kinshasa_-_Starr,_Frederick,_Congo_natives_-_an_ethnographic_album_(1912).png|solğa|nobaý|Kinshassa awılı (1912)]]
Koloniyallıqqa shekemgi dáwirde bul aymaqta Tio Pachalıǵınıń bir bólegi bolǵan Ntamo hám Ntsaasa atlı eki sawda orayları jaylasqan<ref name=":7">{{Cite book|last=Vansina|first=Jan|url=http://archive.org/details/tiokingdomofmidd0000vans|title=The Tio kingdom of the Middle Congo, 1880-1892|date=1973|publisher=London, New York, Oxford University Press for the International African Institute|others=Internet Archive|isbn=978-0-19-724189-9|chapter=The Great Congo Trade}}</ref>.
Qala 1881-jılı Genri Morton Stenli tárepinen sawda shaqapshası sıpatında shólkemlestirilgen<ref>Roman Adrian Cybriwsky, ''Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture'', ABC-CLIO, USA, 2013, p. 144</ref>. Ol Stenliniń jumıs beriwshisi [[Belgiya|Belgiyalı]]lar patshası Leopold II húrmetine Leopoldvill dep atalǵan. Keyin ol Kongo basseyniniń kópshilik bólegin koloniya sıpatında emes, al óziniń jeke múlki sıpatında Kongo erkin mámleketi sıpatında basqarıwdı dawam ettiredi. Post Leopoldvillden tómendegi 300 kilometrden (190 milya) aslam teńizler dizbegi — Livingston sarqıraması ústindegi [[Kongo (dárya)|Kongo dáryası]]ndaǵı birinshi kemeler qatnaytuǵın port sıpatında rawajlandı. Dáslep, teńiz arqalı kelgen yamasa teńiz arqalı jiberilgen barlıq tovarlar Leopoldvil<ref name="britannica.com2">{{Cite encyclopedia|title=Kinshasa – national capital, Democratic Republic of the Congo|encyclopedia=britannica.com|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/318863/Kinshasa/9050/History|access-date=25 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018021639/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/318863/Kinshasa/9050/History|archive-date=18 October 2014|url-status=live}}</ref> hám Matadi arasında, teńizden tómendegi port hám teńizden 150 km uzaqlıqta júk tasıwshılar tárepinen alıp barılıwı kerek edi. 1898-jılı Matadi-Kinshasa tasıw temir jolınıń qurıp pitkeriliwi teńizdi aylanıp ótiwdiń alternativ jolın ashıp berdi hám Leopoldvil qalasınıń tez pát penen rawajlanıwına alıp keldi. 1914-jılı Matadiden Leopoldvilldegi dáryanıń joqarı bólimindegi paroxodlarǵa shiyki neft tasıw ushın qubır ótkerildi. [1] 1923-jılǵa kelip, qala [[Belgiya]] Kongosınıń paytaxtına aylandırıldı. 1923-jıl 1-iyuldegi Korollik pármanına muwapıq, Koloniyalar ministri Lui Franc tárepinen qol qoyıldı<ref name=>{{Web deregi | url = https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| bet = Monographie de la ville de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230327044324/https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| arxivsáne = 2023-jıl 27-mart | sáne = 2015 | til = French| betler = 9–28| baspaxana = Institut Congolais de Recherche en Développement et Etudes Stratégiques (ICREDES)| qaralǵan sáne = 2023-jıl 4-avgust | last1 = Kinyamba| first1 = S. Shomba| last2 = Nsenda| first2 = F. Mukoka| last3 = Nonga| first3 = D. Olela| last4 = Kaminar| first4 = T.M.| last5 = Mbalanda| first5 = W. .| publication-place = Kinshasa, Democratic Republic of the Congo| url-status = live}}</ref><ref name="britannica.com">{{Cite encyclopedia|title=Kinshasa – national capital, Democratic Republic of the Congo|encyclopedia=britannica.com|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/318863/Kinshasa/9050/History|access-date=25 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018021639/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/318863/Kinshasa/9050/History|archive-date=18 October 2014|url-status=live}}</ref>. 1929-jılı juwmaqlanǵan bul ózgeris, sol waqıtta iri sawda orayı sıpatında rawajlanıp kiyatırǵan Kinshasa menen aldınnan bar bolǵan Léopoldville-West elatlı mekeni arasında jaylasqan jańa administrativlik kvartaldıń payda bolıwına alıp keldi. Tańlap alınǵan orın Kalina (házirgi Gombe) dep atalıp, koloniyallıq hákimshilik oray sıpatında rawajlandı<ref>{{Cite journal|last1=Piette|first1=Valérie|date=2011|title=La Belgique au Congo ou la volonté d'imposer sa ville? L'exemple de Léopoldville|url=https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2011_num_89_2_8124|pages=610}}</ref>. Bunnan aldın Leopoldvil tek Kintambo hám Ngaliema qoltıǵı átirapında payda bolǵan házirgi Gombe kommunaların óz ishine alǵan "qala rayonı" dep belgilendi<ref name=" /><ref name="Luaka-2005">{{Web deregi | url = https://www.memoireonline.com/05/07/461/m_gestion-gouvernance-dechets-ville-province-kinshasa5.html| bet = La gestion et la gouvernance des déchets dans la ville-province de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240409114108/https://www.memoireonline.com/05/07/461/m_gestion-gouvernance-dechets-ville-province-kinshasa5.html| arxivsáne = 2024-jıl 9-aprel | avtor = Luaka| at = Evrard Nkenku| sáne = 2005 | til = fr| baspaxana = University of Kinshasa| qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-aprel }}</ref>. Keyin Kinshasa, Barumbu hám Lingvala kommunaları payda boldı. 1930-jılları bul kommunalarda tiykarınan Chanic, Filtisaf hám Utex [[Afrika]] xızmetkerleri jasaytuǵın edi<ref name="Luaka-2005" />.
== Geografiyası ==
[[Fayl:Fleuve_Congo_Kinshasa_8.JPG|nobaý|Ngaliema kommunasında Kongo dáryası boyında tań atıwı]]
=== Jaylasıwı ===
Kinshasa strategiyalıq jaqtan keń Malebo basseyniniń qubla jaǵasında jaylasqan bolıp, ortasha biyikligi 300 metrge jaqın bolǵan tegis, pás jerlerde keń yarım ay formasında 9965 kvadrat kilometr maydandı iyeleydi<ref>{{Cite book|last=PhD|first=Gutu Kia Zimi|url=https://books.google.com/books?id=3PMYEAAAQBAJ&dq=Kinshasa+Pool+Malebo+9,965&pg=PT26|title=Growing Trees in Urban Kinshasa: Shrub Vegetation in Residential Plots in Kinshasa|date=10 January 2021|location=Bloomington, Indiana, United States|publisher=AuthorHouse|isbn=978-1-6655-1262-6|language=en|access-date=2 May 2024|archive-date=25 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240525162456/https://books.google.com/books?id=3PMYEAAAQBAJ&dq=Kinshasa+Pool+Malebo+9,965&pg=PT26#v=onepage&q=Kinshasa%20Pool%20Malebo%209%2C965&f=false|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last=Iyenda|first=Guillaume|url=https://books.google.com/books?id=zhu8AAAAIAAJ&q=Kinshasa%20Pool%20Malebo%209,965|title=Households' Livelihoods and Survival Strategies Among Congolese Urban Poor: Alternatives to Western Approaches to Development|date=2007|publisher=Edwin Mellen Press|isbn=978-0-7734-5269-5|pages=69|language=en|access-date=2 May 2024|archive-date=25 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240525162457/https://books.google.com/books?id=zhu8AAAAIAAJ&q=Kinshasa%20Pool%20Malebo%209,965|url-status=live}}</ref>. Shıǵısta May-Ndombe, Kvilyu hám Kwango provinciyaları, qublada Kongo Oraylıq, arqa hám batısta Kongo Respublikası menen tábiyiy shegara bolgan Kongo dáryası menen shegaralasqan<ref name="Kinyamba-2015b">{{Web deregi | url = https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| bet = Monographie de la ville de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230327044324/https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| arxivsáne = 2023-jıl 27-mart | avtor = Kinyamba| at = S. Shomba| sáne = 2015 | til = Fr| betler = 9–12| baspaxana = Institut Congolais de Recherche en Développement et Etudes Stratégiques (ICREDES)| qaralǵan sáne = 2024-jıl 2-may }}</ref>.
[[Kongo (dárya)|Kongo dáryası]] [[Afrika]]da [[Nil]]den keyingi eń uzın dárya bolıp, materiktegi en úlken suw sarplawshı hám Kongo basseyniniń kóp bóliminde áhmiyetli transport jolı esaplanadı. Dárya barjaları Kinshasa hám Kisangani arasında hám birneshe tarmaqları boylap qatnaydı<ref>{{Cite news|last=Wachter|first=Sarah J.|date=19 June 2007|title=Giant dam projects aim to transform African power supplies|url=https://www.nytimes.com/2007/06/19/business/worldbusiness/19iht-rnrghydro.1.6204822.html}}</ref>. Ol sonday-aq, gidroenergetikanıń áhmiyetli deregi bolıp, Kinshasadan tómende [[Afrika]] xalqınıń shama menen yarımı ushın jeterli bolgan elektr energiyasın islep shıǵarıw imkaniyatına iye.
=== Hawa-rayı ===
Keppen klimat klassifikaciyası boyınsha, Kinshasa tropikalıq ıǵal hám qurǵaq klimatqa (Aw) iye. Onıń uzaq jawınlı máwsimi oktyabr-may aylarına tuwra keledi, qurǵaq máwsimi bolsa onsha úlken emes, iyun-sentyabr aylarına tuwra keledi. Kinshasa ekvatordan qublada jaylasqan, sonıń ushın onıń qurǵaq máwsimi iyun ayındaǵı qısqı quyash turıwı átirapında baslanadı. Bul arqa táreptegi [[Afrika]] qalalarına qarama-qarsı bolıp, olarda qurǵaq máwsim ádette dekabr aylarında baslanadı. Kinshasanıń qurǵaq máwsimi ıǵal máwsimine qaraǵanda biraz salqın boladı, biraq temperatura jıl dawamında salıstırmalı turaqlı boladı.{{Weather box|location=Kinshasa, Democratic Republic of the Congo|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=36|Feb record high C=36|Mar record high C=38|Apr record high C=37|May record high C=37|Jun record high C=37|Jul record high C=32|Aug record high C=33|Sep record high C=35|Oct record high C=35|Nov record high C=37|Dec record high C=34|Jan high C=30.6|Feb high C=31.3|Mar high C=32.0|Apr high C=32.0|May high C=31.1|Jun high C=28.8|Jul high C=27.3|Aug high C=28.9|Sep high C=30.6|Oct high C=31.1|Nov high C=30.6|Dec high C=30.1|year high C=30.4|Jan mean C=25.9|Feb mean C=26.4|Mar mean C=26.8|Apr mean C=26.9|May mean C=26.3|Jun mean C=24.0|Jul mean C=22.5|Aug mean C=23.7|Sep mean C=25.4|Oct mean C=26.2|Nov mean C=26.0|Dec mean C=25.6|year mean C=25.5|Jan low C=21.2|Feb low C=21.6|Mar low C=21.6|Apr low C=21.8|May low C=21.6|Jun low C=19.3|Jul low C=17.7|Aug low C=18.5|Sep low C=20.2|Oct low C=21.3|Nov low C=21.5|Dec low C=21.2|year low C=20.6|Jan record low C=18|Feb record low C=20|Mar record low C=18|Apr record low C=20|May record low C=18|Jun record low C=15|Jul record low C=10|Aug record low C=12|Sep record low C=16|Oct record low C=17|Nov record low C=18|Dec record low C=16|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=163|Feb precipitation mm=165|Mar precipitation mm=221|Apr precipitation mm=238|May precipitation mm=142|Jun precipitation mm=9|Jul precipitation mm=5|Aug precipitation mm=2|Sep precipitation mm=49|Oct precipitation mm=98|Nov precipitation mm=247|Dec precipitation mm=143|Jan precipitation days=12|Feb precipitation days=12|Mar precipitation days=14|Apr precipitation days=17|May precipitation days=12|Jun precipitation days=1|Jul precipitation days=0|Aug precipitation days=1|Sep precipitation days=6|Oct precipitation days=10|Nov precipitation days=16|Dec precipitation days=14|Jan humidity=83|Feb humidity=82|Mar humidity=81|Apr humidity=82|May humidity=82|Jun humidity=81|Jul humidity=79|Aug humidity=74|Sep humidity=74|Oct humidity=79|Nov humidity=83|Dec humidity=83|Jan sun=136|Feb sun=141|Mar sun=164|Apr sun=153|May sun=164|Jun sun=144|Jul sun=133|Aug sun=155|Sep sun=138|Oct sun=149|Nov sun=135|Dec sun=127|source 1=Climate-Data.org (temperature)<ref>{{Web deregi | bet = Climate: Kinshasa| url = http://en.climate-data.org/location/408/| url-status = live| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160509221132/http://en.climate-data.org/location/408/| arxivsáne = 2016-jıl 9-may | qaralǵan sáne = 2016-jıl 7-iyun | baspaxana = AmbiWeb GmbH}}</ref> Weatherbase (extremes)<ref name="Kinshasa-Kinshasa-Democratic-Republic-of-the-Congo">{{Web deregi | bet = KINSHASA, DEMOCRATIC REPUBLIC OF THE CONGO| url = http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=1246&cityname=Kinshasa-Kinshasa-Democratic-Republic-of-the-Congo| url-status = live| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160807212430/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=1246&cityname=Kinshasa-Kinshasa-Democratic-Republic-of-the-Congo| arxivsáne = 2016-jıl 7-avgust | qaralǵan sáne = 2016-jıl 7-iyun | baspaxana = Weatherbase}}</ref>|source 2=[[Danish Meteorological Institute]] (precipitation, sun, and humidity)<ref>{{Web deregi | bet = STATIONSNUMMER 64210| url = http://www.dmi.dk/dmi/tr01-17.pdf| url-status = unfit| arxivurl = https://web.archive.org/web/20130116071752/http://www.dmi.dk/dmi/tr01-17.pdf| arxivsáne = 2013-jıl 16-yanvar | qaralǵan sáne = 2016-jıl 7-iyun | baspaxana = [[Danish Meteorological Institute]]}}</ref>}}
=== Baǵları ===
Kinshasada hár qıylı park hám baǵlar bar:
[[Fayl:Nsele_Valley_Park,_Kinshasa,_DR_Congo.jpg|nobaý|Nsele Valley Park, Kinshasa, 2021-jıl oktyabr.]]
* Nsele Valley Park qaladaǵı en úlken qalalıq park bolıp esaplanadı<ref>{{Web deregi | url = https://parcdelavalleedelansele.com/le-parc/| bet = LE PARC – Parc de la Vallée de la N'sele| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230607155036/https://parcdelavalleedelansele.com/le-parc/| arxivsáne = 2023-jıl 7-iyun | jumıs = parcdelavalleedelansele.com| qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-iyul }}</ref>.
* [[Kongo (dárya)|Kongo dáryası]] boyında jaylasqan "Prezidental" parki háwiz, basseyn hám fontanlardan ibarat bolıp, "Jasıl teatr" mádeniy tamashalar ótkeriletuǵın orın esaplanadı.
* "Jardin zoologique"de hár túrli sút emiziwshiler, jer bawırlawshılar hám quslar ushırasadı.
* Jardin Botanique de Kinshasa botanika baǵı bolıp, onda hár túrli ósimlikler ósedi<ref>{{Web deregi | url = https://www.memoireonline.com/02/22/12699/m_Tfc-inventaire-dendrometrique-et-floristique-des-arbres-du-jardin-botanique-de-Kinshasa3.html| bet = Tfc: inventaire dendrométrique et floristique des arbres du jardin botanique de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230703005447/https://www.memoireonline.com/02/22/12699/m_Tfc-inventaire-dendrometrique-et-floristique-des-arbres-du-jardin-botanique-de-Kinshasa3.html| arxivsáne = 2023-jıl 3-iyul | avtor = Abanda| at = Samuel| sáne = 2020 | til = fr| baspaxana = [[University of Kinshasa]]| qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-iyul }}</ref>.
* Lola ya Bonobo — jetim bonobolar ushın dúnyadaǵı birden-bir zıyarat etiw ornı<ref>{{Web deregi | url = https://www.bonobos.org/| bet = Friends of Bonobos {{!}} We save bonobos and their Congo rainforest home| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230605183535/https://www.bonobos.org/| arxivsáne = 2023-jıl 5-iyun | til = en| jumıs = Bonobos| qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-iyul }}</ref>.
== Demografiyası ==
=== Xalqı ===
Kinshasa — [[Kongo Demokratiyalıq Respublikası]]ndaǵı xalıq eń kóp jasaytuģın qala. 2026-jıl yanvar jaǵdayına muwapıq, onıń metropoliten maydanı 18 552 800 adamdı quraydı<ref>{{Web deregi | url = https://worldpopulationreview.com/cities/dr-congo/kinshasa| bet = Kinshasa Population January 2026| til = en| qaralǵan sáne = 2025-jıl 24-iyun | jumıs = Worldpopulationreview.com}}</ref><ref>{{Web deregi | url = https://www.lesoir.be/670019/article/2025-04-18/le-congo-la-recherche-de-partenaires-belges-pour-un-ambitieux-projet-dextension| bet = Le Congo à la recherche de partenaires belges pour un ambitieux projet d'extension de Kinshasa| sáne = 2025-jıl 18-aprel | til = fr| qaralǵan sáne = 2025-jıl 24-iyun | trans-title = Congo seeks Belgian partners for ambitious Kinshasa expansion project| jumıs = [[Le Soir]]| publication-place = Brussels, Belgium}}</ref>, bul mámlekettiń xalıq eń tıǵız jaylasqan qalası, [[Afrika]]nıń úshinshi iri metropoliten aymaǵı hám dúnyada xalıq sanı boyınsha tórtinshi paytaxtqa aylandıradı.
Qala 1900-jıllardıń basınan baslap demografiyalıq tez ósiwdi basınan ótkerdi, bul awıllıq jerlerden kóshiriw, xalıqtıń tábiyǵıy kóbeyiwi hám siyasiy turaqsızlıq sebepli júz berdi. Xalqınıń sanı 1889 jıldaǵı 5 mıńnan 1910-jılı 10 mıńǵa, 1930-jılı 39530 adamǵa, jıllıq ósiwi 4700 adamǵa jetti<ref>{{Web deregi | url = https://www.universalis.fr/encyclopedie/kinshasa/3-la-population-et-les-activites/| bet = Kinshasa: La population et les activités| avtor = Encyclopædia Universalis| til = fr-FR| jumıs = [[Encyclopædia Universalis]]| qaralǵan sáne = 2025-jıl 24-iyun }}</ref><ref name="Kinyamba-2015c">{{Web deregi | url = https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| bet = Monographie de la ville de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230327044324/https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| arxivsáne = 2023-jıl 27-mart | avtor = Kinyamba| at = S. Shomba| sáne = 2015 | til = French| betler = 37| baspaxana = Institut Congolais de Recherche en Développement et Etudes Stratégiques (ICREDES)| qaralǵan sáne = 2023-jıl 4-avgust }}</ref>. 1935-1945-jılları urıs waqtında ekonomikalıq mobilizaciya sebepli ósiw dárejesi jılına 1,1% ten 1,5% ke kóterildi, 1940-jılları xalıqtıń sanı 50 000 nan 200 000 nan aslamģa kóbeydi. 1960-jılı [[Kongo Respublikası|Kongo]] ǵárezsizlikke eriskeninde, Kinshasa aymaǵı 5,5 mıń gektar, xalqı 400 mıń adam bolǵan. Keyingi on jıllıqlarda qala migraciyası, kelispewshilikler menen baylanıslı kóshiriwler hám jıllıq ósiw dárejesi 3,8% kóbeydi, xalıq sanı 1984-jılı 2,6 million adamǵa, 2005-jılı 5,3-7,3 million adamǵa, 2015-jılǵa kelip derlik 12 million adamǵa jetti<ref name="Kinyamba-2015c" />.
{| class="wikitable sortable" style="width:650px; margin-left:auto; margin-right:auto;"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em" |2015-jıldaǵı xalıq sanı
| style="width:37%; text-align:center; background:#ccf;" |'''Kommunalar'''
| style="width:21%; text-align:center; background:#ccf;" |'''Jer maydanı'''
'''(km<sup>2</sup>)<ref name="Kinyamba-2015g">{{Web deregi | url = https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| bet = Monographie de la ville de Kinshasa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230327044324/https://www.fsmtoolbox.com/assets/pdf/Monographie_de_la_ville_de_Kinshasa.pdf| arxivsáne = 2023-jıl 27-mart | avtor = Kinyamba| at = S. Shomba| sáne = 2015 | til = fr| betler = 40–41| baspaxana = Institut Congolais de Recherche en Développement et Etudes Stratégiques (ICREDES)| qaralǵan sáne = 2023-jıl 4-avgust }}</ref>'''
| style="width:21%; text-align:center; background:#ccf;" |'''Xalıq sanı<ref name="Kinyamba-2015g" />'''
| style="width:30%; text-align:center; background:#ccf;" |'''Tıǵızlıq'''
'''(km<sup>2</sup>)<ref name="Kinyamba-2015g" />'''
|- style="text-align:center;"
|Kimbanseke
|237.8
|2,631,205
|11,066
|- style="text-align:center;"
|Ngaliema
|224.3
|2,025,942
|9,032
|- style="text-align:center;"
|Masina
|69.7
|1,571,124
|22,532
|- style="text-align:center;"
|Ndjili
|11.4
|1,157,619
|106,721
|- style="text-align:center;"
|Kisenso
|16.6
|1,157,619
|69,736
|- style="text-align:center;"
|Lemba
|23.7
|1,120,992
|47,299
|- style="text-align:center;"
|Selembao
|23.2
|1,038,819
|44,815
|- style="text-align:center;"
|Limete
|67.6
|1,330,874
|15,294
|- style="text-align:center;"
|Kalamu
|6.6
|974,669
|146,787
|- style="text-align:center;"
|Bumbu
|5.3
|905,943
|170,933
|- style="text-align:center;"
|Matete
|4.9
|854,908
|175,186
|- style="text-align:center;"
|Mont Ngafula
|358.9
|718,197
|2,001
|- style="text-align:center;"
|Makala
|5.6
|698,495
|124,731
|- style="text-align:center;"
|Bandalungwa
|6.8
|934,821
|93,082
|- style="text-align:center;"
|Ngaba
|4
|539,135
|134,784
|- style="text-align:center;"
|Maluku
|7.948
|494,332
|62
|- style="text-align: center;"
|Ngiri-Ngiri
|3.4
|481,110
|141,503
|- style="text-align: center;"
|Kinshasa
|2.9
|453,632
|158,060
|- style="text-align: center;"
|Kasa-Vubu
|5
|437,824
|86,870
|- style="text-align: center;"
|Barumbu
|4.7
|413,628
|87,633
|- style="text-align: center;"
|Nsele
|898.8
|387,790
|431
|- style="text-align: center;"
|Kintambo
|2.7
|340,260
|125,096
|- style="text-align: center;"
|Lingwala
|2.9
|277,831
|96,469
|- style="text-align: center;"
|Gombe
|29.3
|89,080
|3,037
|- style="text-align:center;"
|'''Metropoliten''' '''Kinshasa'''
|'''9.965'''
|'''12,000,066'''
|'''1,200'''
|}
== Derekler ==
{{Derekler}}
=== Bibliografiya ===
* Nzuzi, Francis Lelo (2008). ''Kinshasa: Ville et Environnement''. Paris: L'Harmattan, September 2008. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-2-296-06080-7|<bdi>978-2-296-06080-7</bdi>]].
* Pain, Marc (1984). ''[http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:15877 Kinshasa: la ville et la cité].'' Paris: Orstom, Institut Français de Recherche Scientifique pour le Développement en Coopération.
== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Kinshasa}}
* [https://web.archive.org/web/20011027044821/http://www.kinshasa.cd/ Kinshasa qalasının rásmiy veb-saytı]
* [http://www.wdl.org/en/item/59 Belgiya Kongosı kartası] 1896-jılǵı Kinshasa kartası
* [https://www.opensocietyfoundations.org/voices/photo-exhibit-explores-life-urban-now Kinshasanıń 2013-2015-jıllardaǵı 21 fotosúwretinen ibarat slayd-shou] «Ashıq jámiyet tiykarları» saytında
* [https://www.youtube.com/watch?v=faJ1z7YUQMk Kinshasa: a travers le centre ville, 2015-jıl may] — Kinshasa kóshelerinen túsirilgen kadrlar
{{Afrika mámleketleri paytaxtları dizimi}}
{{Sırtqı siltemeler}}
[[Kategoriya:Kinshasa| ]]
[[Kategoriya:Kinshasanıń xalıq punktleri]]
[[Kategoriya:1881-jılı shólkemlestirilgen xalıq punktler]]
[[Kategoriya:Kongo Demokratiyalıq Respublikası qalaları]]
8u8nd867tus319fabk7kn4gmjybohb3
Hernán Cortés
0
35871
265115
215710
2026-07-23T00:39:45Z
InternetArchiveBot
9299
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
265115
wikitext
text/x-wiki
{{Mámleketlik isker infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Ernan Kortes
| negizgi atı = Hernán Cortés
| súwret = Retrato de Hernán Cortés.jpg
| súwret uzınlıǵı =
| súwret túsindirmesi = Kortes tárepinen Paolo Djovioǵa jiberilgen hám XVI ásirden berli onıń kóplegen súwretleri ushın úlgi bolıp xızmet etken XVIII ásirdegi portreti
| qatarlıq sanı = 1-shi
| lawazım = Jańa Ispaniya gubernatorı
| lawazımdaǵı atı =
| lawazımǵa kirisiw sánesi = 1521-jıl 13-avgust
| lawazımnan ketiw sánesi = 1521-jıl 24-dekabr
| monarx = [[Karl V (Ispaniya patshası)|Ispaniya patshası Karl I]]
| aldınǵısı = Lawazım jaratılǵan
| keyingisi = [[Kristobal de Tapiya]]
| lawazım_2 = Jańa Ispaniya gubernatorı
| lawazımǵa kirisiw sánesi_2 = 1521-jıl 30-dekabr
| lawazımnan ketiw sánesi_2 = 1524-jıl 12-oktyabr
| aldınǵısı_2 = Kristobal de Tapiya
| keyingisi_2 = Triumvirat:<br>[[Alonso de Estrada]]<br>[[Rodrigo de Albornoz]]<br>[[Alonso de Suaso]]
| lawazım_3 = Jańa Ispaniya gubernatorı
| lawazımǵa kirisiw sánesi_3 = 1526-jıl 25-iyun
| lawazımnan ketiw sánesi_3 = 1526-jıl 3-iyul
| aldınǵısı_3 = Alonso de Estrada<br>Rodrigo de Albornoz
| keyingisi_3 = [[Luis Ponse de Leon]]
| tuwılǵan waqtındaǵı atı = Ernando Kortes
| tuwılǵan sánesi =
| tuwılǵan ornı = [[Medelyin]], [[Kastiliya korolligi|Kastiliya]]
| qaytıs bolǵan sánesi =
| qaytıs bolǵan ornı = Kastilyexa-de-la-Kuesta, [[Ispaniya]]
| puqaralıǵı = Kastiliyalı
| qaytıs bolıw sebebi = [[Dizenteriya]] hám [[Plevrit]]
| belgili isleri = [[Actekler imperiyasınıń ispanlar tárepinen jaulap alınıwı|Actekler imperiyasın jaulap alıw]], [[Gondurastıń ispanlar tárepinen jaulap alınıwı|Gondurastı jaulap alıw]]
| kásibi = [[Konkistador]]
| ómirlik joldası = * [[Katalina Suares]] (1516–1522)<br/>
* [[Xuana de Suniga]] (1529-jıldan)
| qatnasıqları = [[La Malinche]]<br>[[Isabel Moktesuma]]
| balaları = Don [[Martin Kortes (Oaxaka oypatlıǵınıń 2-markizi)|Martin Kortes]], Dońa Mariya Kortes, Dońa Katalina Kortes, Dońa Xuana Kortes, [[Martin Kortes (Malincheniń ulı)|Martin Kortes]], [[Leonor Kortes Moktesuma]]
| qolı = Hernan Cortes Signature.svg
| áskeriy_tekst1 = Actekler imperiyasın jawlap alıw
* [[Otumba sawashı]]
* [[Tenochtitlannıń qulawı]]
}}
'''Hernán Cortés — ''' Oaxaka oypatınıń 1-markizi (1485 – 1547) XVI ásir baslarında Atstek imperiyasınıń qulawına sebepshi bolǵan hám házirgi [[Meksika]] materiginiń úlken bólegin Kastiliya koroli húkimdarlıǵına alıp kelgen ekspediciyaǵa basshılıq etken ispan konkistadorı, áskeriy sárkarda, sayaxatshı, general kapitan hám jazıwshı. Cortés [[Amerika]]da [[Ispaniya]]nı koloniyalastırıwdıń birinshi basqıshın baslaǵan ispan sayaxatshıları hám konkistadorları áwladınıń bir bólegi bolǵan.
[[Ispaniya]]nıń Medelin qalasında mayda dvoryanlar shańaraǵında tuwılǵan Cortés Jańa dúnyadaǵı qızıqlı waqıyalardı hám baylıqqa umtılıwdı tańladı. Ol Espanolaǵa, keyinirek [[Kuba]]ǵa barıp, ol jerde encomienda (belgili subektlerdiń miynet etiw huqıqı) aldı. Qısqa waqıt atawda shólkemlestirilgen ekinshi ispan qalashasınıń alkaldı (magistri) wazıypasın atqaradı. 1519-jılı ol qurǵaqlıqqa shólkemlestirilgen úshinshi ekspediciyanıń kapitanı etip saylandı. Onıń [[Kuba]] gubernatorı Diego Velaskes de Kuelyar menen dushpanlıǵı nátiyjesinde ekspediciya sońǵı waqıtta shaqırıp alındı, buyrıqqa bolsa Kortes itibar bermegen.
Kontinentke kelgen Cortés ayırım jergilikli xalıqlar menen basqalarına qarsı awqamlas bolıw strategiyasın tabıslı orınladı. Sonday-aq, awdarmashı sıpatında jergilikli hayal - donya Marinadan da paydalanǵan. Sońınan, onıń birinshi balasın tuwdı. [[Kuba]] gubernatori Cortésti qamaqqa alıw ushın elshilerdi jibergende, olar menen urısıp, qosımsha áskerlerden járdem sıpatında paydalanıp jeńip shıqtı<ref name="CC">{{Cite book|last=Hanson|first=Victor Davis|url=https://books.google.com/books?id=XGr16-CxpH8C|title=Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise to Western Power|date=2007|publisher=Knopf Doubleday Publishing Group|isbn=978-0-307-42518-8|language=en}}</ref>. Cortéstuwrıdan-tuwrı pachaǵa xat jazıp, kóterilis ushın jazalanıwdıń ornına tabısları ushın tán alınıwın soradı. Atstekler imperiyasın awdarıp taslagannan keyin, Cortéske del-Valle-de-Oaxaka markizi, onnan da abıraylıraq korol orınbasarı ataǵı joqarı dárejeli aqsúyek Antonio de Mendozaǵa berildi. 1541-jılı Cortés Ispaniyaga qaytıp keldi hám ol jerde altı jil ótkennen soń óz-ózinen qaytıs boldı.
== Atı ==
Óziniń belgili shıǵarmalarında Cortés ózin Hernando Cortés dep ataǵan. XX ásirge shekem kópshilik jazıwshılar onıń atın «Hernando» yamasa onıń ekvivalenti «Fernando» dep jazıwdı dawam ettirgen. Mısalı, William H. Prescottıń «Meksikanıń basıp alınıwı» (1843) degen shıǵarmasında ol Hernando Kortes dep atalǵan. Biraq, XX ásirde shártli jazılıwı áste-aqırın qısqarǵan «Hernán» formasına ótken. Házirgi zaman biografiyaları hám enciklopediyalarınıń kópshiligi onı «Hernán» dep ataydı{{Sfn|Martínez Martínez|2024}}.
== Fizikalıq kórinisi ==
[[Nemis]] xudojnigi Christoph Weiditz óziniń «Traxtenbux» kitabındaǵı illyustraciyasınan tısqarı, Hernán Cortéstiń tiri waqtında islengen úsh belgili portreti bar, biraq olardıń tek nusqaları saqlanıp qalǵan. Bul portretlerdiń hámmesinde Cortéstiń ómiriniń sońǵı jılları súwretlengen<ref name="Friede 1969">{{Cite journal|author1-link=Juan Friede|first=Juan|last=Friede|title=The Coat of Arms of Hernando Cortés|journal=The Quarterly Journal of the Library of Congress|year=1969|volume=26|issue=2|pages=64–69|url=https://www.jstor.org/stable/29781347|access-date=7 September 2022}}</ref>. Bernal Diaz del Castilo tárepinen jazılǵan Atstekler imperiyasınıń basıp alınıwı haqqındaǵı gúrrińde Ernan Kortestiń fizikalıq kórinisi haqqında tolıq maǵlıwmat berilgen:
{{Blockquote|Onıń boyı hám denesi kelisken, kelisken, juwan deneli, júziniń reńi azıraq sur, onsha quwanıshlı emes, al uzın júzi oǵan kóbirek jarasqan bolar edi. Onıń kózleri geyde muhabbatlı, geyde saldamlı hám saldamlı bolıp kórinedi. Onıń saqalı qara hám siyrek bolıp, sol waqıtları onıń shashları da saqalı sıyaqlı ósip turatuǵın bolǵan. Onıń omırawı biyik, arqası qudıqtay, qarnı kishkene, arıq edi<ref>{{Web deregi | at = Iván| familiya = Vélez| sáne = 2019-jıl 5-aprel | url = https://www.libertaddigital.com/cultura/historia/2019-04-06/ivan-velez-hechuras-de-hernan-cortes-87581/#:~:text=Era%20Fernando%20Cort%C3%A9s%20de%20buena,y%20en%20la%20paz%20tambi%C3%A9n.| bet = Hechuras de Hernán Cortés| jumıs = [[Libertad Digital]]}}</ref>|[[Bernal Díaz del Castillo]]}}
== Ómiri ==
Cortés shama menen 1485-jılı [[Kastiliya]] korolliginiń kambaǵal hám shólistan provinciyası bolǵan Estremadura shtatınıń Medellin qalasında tuwıladı. Onıń ákesi mártebeli ata-babalardan shıqqan, biraq ádewir dáwletli idalgo Martín Cortés bolǵan. Cortéstiń ákesin biletuǵın [[:en:Bartolomé_de_las_Casas|Bartolomé]] de las Casas onı «júdá kambaǵal hám ápiwayı skvayr, biraq eski xristian hám aytıwlarına qaraǵanda dvoryan» dep jazǵan edi{{sfn|Martínez Martínez|2024}}. Anası Catalína Pizarro bolǵan. Anası Leonor Sanchez Pizzaro arqalı Hernan Inklar imperiyasın basıp alıwshı Francisco Pizzaro menen uzaq tuwısqan bolǵan{{sfn|Martínez Martínez|2024}}.
Onıń biografi hám kapellanı [[:en:Francisco_López_de_Gómara|Francisco López de Gómara]]<nowiki/>nıń jazıwınsha, Cortés bala waqtında bozarǵan hám keselbent bolǵan. 14 jasında onı Salamancadaǵı ájaǵasına latın tilin úyreniwge jiberedi. Keyingi táriyxshılar bul jeke sabaq beriwdi Salamanca universitetinde oqıǵan waqıt dep túsinedi<ref>David A. Boruchoff, «Hernán Cortés», ''International Encyclopedia of the Social Sciences'', 2nd. ed. (2008), vol. 2, pp. 146–149 [http://www.encyclopedia.com/topic/Hernan_Cortes.aspx Hernán Cortés]</ref>.
Eki jıl ótkennen soń, Cortés [[Medellín]] qalasına qaytıp kelip, ata-anası onıń paydalı yuristlik kásipke iye bolıwına úmit etkenligin ashıwına saladı. Biraq, Salamancadaǵı sol eki jıl, onnan tısqarı, dáslep Valladolid te, sońınan [[:en:Hispaniola|Hispaniola]]<nowiki/>da notarius sıpatındaǵı uzaq oqıw hám tájiriybe dáwiri oǵan Castilenıń huqıqıy kodeksleri haqqında maǵlıwmat berdi. Soń, [[Meksika]]nı óziniń ruxsatsız basıp alıwın aqlaw ushın qollanıp kóredi<ref>Boruchoff, «Hernán Cortés», [http://www.encyclopedia.com/topic/Hernan_Cortes.aspx Hernán Cortés], ''Encyclopedia''</ref>.
Ómiriniń bul dáwirinde Cortés Gómara tárepinen ayawsız, menmen hám tentek sıpatında súwretlengen<ref>[http://www.thelatinlibrary.com/imperialism/notes/cortez.html Francisco López de Gómara, «Hernan Cortés»], The Latin Library</ref>. 16 jasar waqtında óziniń kishkene wálayat qalasındaǵı turmısınan qısılǵanın sezip, úyine qaytadı. Bul waqıtta Xristofor Kolumbtıń Jańa dúnyadaǵı qızıqlı ashılıwları haqqındaǵı xabarlar Ispaniyaǵa qaytıp kele basladı.
== Balaları ==
Don Hernán Cortéstiń nekesiz tuwılǵan balaları tómendegiler bolǵan:
* ''doña'' Catalina Pizarro, 1514-1515-jılları Santyago de [[Kuba]]da yamasa keyinirek [[Nueva]] [[Ispaniya]]da tuwılǵan, [[Kuba]]daǵı jergilikli hayal Leonor Pisarronıń qızı<ref>{{Web deregi | url = http://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/autoridad/140619| bet = Person - Pizarro, Catalina (ca.1514-?)| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210301051122/http://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/autoridad/140619| arxivsáne = 2021-jıl 1-mart | til = es-ES| qaralǵan sáne = 2025-jıl 16-iyul | jumıs = PARES| url-status = live}}</ref>. Doña Catalina basıp alıwshı hám enkomendero Juan de Salcedoǵa turmısqa shıqtı, onnan Pedro ismli balası boldı<ref>Robert Himmerich y Valencia, ''The Encomenderos of New Spain, 1521–1555'', pp. 147, 235</ref>.
* ''don'' Martín Cortés, 1522-jılı [[:en:Coyoacán|Coyoacán]]da tuwılǵan, doña Marinanıń (La Malinche) ulı, Birinshi Mestizo dep atalǵan; ol haqqında «Martin Kortestiń jańa dúnyası» jazılǵan; doña Bernaldina de Porrasqa úylengen hám eki perzenti bolǵan:
** ''doña'' Ana Cortés
** ''don'' Fernando Cortés, [[Verakrus]] qalasınıń bas sudyası. Bul áwladtıń áwladları házirgi kúnde [[Meksika]]da bar<ref>{{Web deregi | url = http://garyfelix.tripod.com/index59.htm| bet = The Genealogy of Mexico| jumıs = garyfelix.tripod.com| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-aprel }}</ref>.
* ''don'' Luis Cortés, 1525-jılı tuwılǵan, Trujillodan (Cáceres) tuwılǵan doña Antonia yamasa Elvira Hermosillodan tuwılǵan<ref>Robert Himmerich y Valencia, ''The Encomenderos of New Spain, 1521–1555'', Austin: University of Texas Press, 1991, p. 147</ref>.
* ''doña'' Leonor Cortés Moctezuma, 1527-jılı yamasa 1528-jılı Syudad-de-Meksikada tuwılǵan, atstekler knyazshası Tecuichpotzinniń qızı (shomılǵan Isabel). 1510-jılı 11-iyulde Tenochtitlanda tuwılǵan hám 1550-jılı 9-iyulde qaytıs bolǵan, Moktezuma II Xocoyotzinniń úlken nızamlı qızı hám hayalı donya Mariya Miahuaxuchitl; bask sawdageri hám kánshisi [[:en:Juan_de_Tolosa|Juan de Tolosa]]<nowiki/>ǵa turmısqa shıqqan<ref>Robert Himmerich y Valencia, ''The Encomenderos of New Spain, 1521–1555'', Austin: University of Texas Press, 1991, pp. 195–196.</ref>.
* ''doña'' María Cortés de Moctezuma, Atstek knyazshasınıń qızı; onıń tuwılǵanınan basqa hesh nárse bilinbegen, bálkim ol qanday da bir kemislik penen tuwılǵan bolsa kerek.
== Dáretiwshiligi ==
* Hernán Cortés («Fernando» atınıń [[italyan tili]]ndegi forması) - Antonio Vivaldi tárepinen 1733-jılı dóretilgen «Motezuma» operasınıń qaharmanı<ref>{{Citation |last=Chávez-Bárcenas |first=Ireri E. |title=Vivaldi's Motezuma: The Conquest of Mexico on the Venetian Operatic Stage |date=2017 |url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/new-world-in-early-modern-italy-14921750/vivaldis-motezuma-the-conquest-of-mexico-on-the-venetian-operatic-stage/F500A092C429FF5F1E3F478020F584D2 |work=The New World in Early Modern Italy, 1492–1750 |pages=288–308 |editor-last=Horodowich |editor-first=Elizabeth |access-date=2024-11-06 |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-12287-1 |editor2-last=Markey |editor2-first=Lia}}</ref>.
* 1816-jılı jazılǵan «Chapmenniń Gomerine birinshi názer» atlı qosıǵında [[:en:John_Keats|John Keats]] [[:en:Vasco_Núñez_de_Balboa|Vasco Núñez de Balboa]] ornına Cortésti Tınısh okeanın ashıwshısı sıpatında nadurıs táriyipleydi: «Yamasa iri Cortésdey, búrkit kózleri menen Tınısh okeanına qaradı»<ref>{{Web deregi | url = https://www.folger.edu/blogs/collation/chapmans-homer/| bet = On looking into Chapman's Homer once again| avtor = Wolfe| at = Jessica| sáne = 2018-jıl 12-iyun | baspaxana = [[Folger Shakespeare Library]]| qaralǵan sáne = 2025-jıl 23-avgust }}</ref>.
* Cortés 1980-jılı Gary Jennings tárepinen jazılǵan «Aztec» romanında [[antagonist]] sıpatında súwretlenedi<ref>{{Cite news|last=Disch|first=Thomas M.|date=November 30, 1980|title=Of Conquistadors and Kings|url=https://www.washingtonpost.com/archive/entertainment/books/1980/11/30/of-conquistadors-and-kings/f15071ff-b58b-424f-b5ac-8748e2d17755/|access-date=November 6, 2024|work=[[The Washington Post]]}}</ref>.
* Cortés 1947-jılı «Kastiliya kapitanı» táriyxıy waqıyalar filminde aktyor Cezar Romero tárepinen («Hernando Cortez») súwretlengen<ref>{{Jurnal deregi |last=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=March 1998 |title=Captain from Castile: A Hollywood Conquest |url=https://theasc.com/magazine/mar98/castille/pg2.htm |magazine=[[American Cinematographer]] |location=Los Angeles |publisher=[[American Society of Cinematographers]] |page=2 |access-date=November 6, 2024}}</ref>.
* «Cortez the Killer», 1974-jıldaǵı qosıq, Neil Young<ref>{{Web deregi | url = https://au.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-neil-young-songs-35283/cortez-the-killer-35381/| bet = 'Cortez the Killer'| sáne = 2021-jıl 15-dekabr | til = en-AU| jumıs = Rolling Stone Australia| qaralǵan sáne = 2024-jıl 6-noyabr }}</ref>.
* VII civilizaciyada Ispaniya imperiyası ushın arnawlı birlik sıpatında payda boladı<ref>{{Web deregi | url = https://civilization.2k.com/civ-vii/game-guide/civilizations/spain/| bet = SPAIN - EXPLORATION AGE CIVILIZATION| jumıs = civilization.2k.com| baspaxana = [[2K Games]]| qaralǵan sáne = 2025-jıl 12-iyun }}</ref>.
* Cortés, «The Road to El Dorado» (2000) - Meksikanıń ispanlar tárepinen basıp alınıwına qarsı súwretlengen multfilm<ref>{{Cite news|url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/library/film/033100road-film-review.html|work=[[The New York Times]]|title=They're Off on the (Animated) Road to El Dorado|first=Stephen|last=Holden|date=31 March 2000|access-date=28 July 2025}}</ref>.
== Derekler ==
{{Derekler}}
== Qosımsha oqıw ushın ==
=== Tiykarǵı ádebiyatlar ===
{{div col}}
* Cortés, Hernán. ''Letters'' – available as ''Letters from Mexico'' translated by Anthony Pagden. Yale University Press, 1986. {{ISBN|0-300-09094-3}}. Available [https://archive.org/details/cartasyrelacion01cortgoog online in Spanish] from an 1866 edition.
* Cortés, Hernán. ''Escritos sueltos de Hernán Cortés''. Biblioteca Histórica de la Iberia. vol 12. Mexico 1871.
* [[Bernal Díaz del Castillo|Díaz del Castillo, Bernal]]. ''The Conquest of New Spain'' – available as ''The Discovery and Conquest of Mexico: 1517–1521'' {{ISBN|0-306-81319-X}}
* [[Bernal Díaz del Castillo|Díaz del Castillo, Bernal]], [[David Carrasco|Carrasco, David]], Rolena. Adorno, Sandra Messinger Cypess, and Karen Vieira Powers. ''The History of the Conquest of New Spain.'' Albuquerque: University of New Mexico Press, 2008
* {{cite book|author=León-Portilla, Miguel (Ed.)|author-link=Miguel León-Portilla|year=1992|orig-year=1959|title=The Broken Spears: The Aztec Account of the Conquest of Mexico|others=[[Ángel María Garibay K.]] (Nahuatl-Spanish trans.), Lysander Kemp (Spanish-English trans.), Alberto Beltran (illus.)|edition=Expanded and updated|publisher=Beacon Press|isbn=978-0-8070-5501-4|url=https://archive.org/details/brokenspearsa00leon}} (textbook anthology of indigenous primary sources)
* [[Francisco López de Gómara|López de Gómara, Francisco]], ''Cortés: The Life of the Conqueror by His Secretary,'' Ed. and trans. Lesley Byrd Simpson. Berkeley: University of California Press 1964.
* López de Gómara, Francisco. ''Hispania Victrix; First and Second Parts of the General History of the Indies, with the whole discovery and notable things that have happened since they were acquired until the year 1551, with the conquest of Mexico and New Spain'' University of California Press, 1966
* Prescott, William H. [http://etext.virginia.edu/toc/modeng/public/PreConq.html ''History of the Conquest of Mexico, with a Preliminary View of Ancient Mexican Civilization, and the Life of the Conqueror, Hernando Cortes'']
* [http://members.tripod.com/~GaryFelix/HCwill.htm ''Last Will and Testament of Hernán Cortés'']
* [http://www.fordham.edu/halsall/mod/1520cortes.html Letter From Hernán Cortés to Charles the V]
* [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/kislak.74373.1 ''Hernán Cortés Power of Attorney,'' 1526] From the [https://www.loc.gov/rr/rarebook/ Rare Book and Special Collections Division] at the [[Library of Congress]]
* [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rosenwald.0654 Praeclara Ferdinandi Cortesii de noua maris oceani Hyspania narratio sacratissimo... 1524]. From the [https://www.loc.gov/rr/rarebook/ Rare Book and Special Collections Division] at the [[Library of Congress]]
* [[Cortesian documents|Documentos cortesianos]], a compilation by [[José Luis Martínez Rodríguez|José Luis Martínez]] of 16th century texts by Cortés or related to Cortés.<ref>{{Web deregi | familiya = Hernández| at = Jorge F.| sáne = 2016-jıl 11-may | bet = Documentos cortesianos, de José Luis Martínez| url = https://letraslibres.com/vuelta/documentos-cortesianos-de-jose-luis-martinez/| qaralǵan sáne = 2026-jıl 5-yanvar | jumıs = Letras Libres| til = es}}</ref>{{div col end|2}}
=== Qosımsha ádebiyatlar ===
{{div col}}
* {{Web deregi | familiya = Bennassar| at = Bartolomé| bet = Cortés, Hernán| url = https://historia-hispanica.rah.es/biografias/12255-hernan-cortes| jumıs = Real Academia de la Historia| sáne = 2022 | til = Spanish}}
* Boruchoff, David A. «Hernán Cortés.» ''International Encyclopedia of the Social Sciences'', 2nd. ed. (2008), vol. 2, pp. 146–149.
* Brooks, Francis J. «Motecuzoma Xocoyotl, Hernán Cortés, and Bernal Díaz del Castillo: The Construction of an Arrest.» ''[[Hispanic American Historical Review]]'' (1995): 149–183.
* Chamberlain, Robert S. «Two unpublished documents of Hernán Cortés and New Spain, 1519 and 1524.» ''[[Hispanic American Historical Review]]'' 19 (1939) 120–137.
* Chamberlain, Robert S. «La controversia entre Cortés y Velázquez sobre la gobernación de Nueva España, 1519–1522» in ''Anales de la Sociedad de Geografía e Historia de Guatemala'', vol XIX 1943.
* {{Cite EB1911|wstitle=Cortes, Hernan|volume=7|pages=205–207}}
* [[Howard F. Cline|Cline, Howard F.]] «Hernando Cortés and the Aztec indians in Spain.» ''The Quarterly Journal of the Library of Congress''. Vol. 26. No. 2. Library of Congress, 1969.
* Denhardt. Robert Moorman. «The equine strategy of Cortés.» ''[[Hispanic American Historical Review]]'' 18 (1938) 550–555.
* [[John Huxtable Elliott|Elliott, J.H.]], «The mental world of Hernán Cortés.» In ''Transactions of the Royal Historical Society''. Fifth Series (1967) 41–58.
* Frankl, Victor. «Hernán Cortés y la tradición de las Siete Partidas.» ''Revista de Historia de América'' 53–54 (1962) 9–74.
* Himmerich y Valencia, Robert. ''The Encomenderos of New Spain, 1521–1555,'' Austin: University of Texas Press 1991
* Jacobs, W.J. ''Hernando Cortés''. New York: Franklin Watts, Inc. 1974.
* [[Benjamin Keen|Keen, Benjamin]], ''The Aztecs Image in Western Thought'', New Brunswick: Rutgers University Press 1971.
* Konetzke, Richard. «Hernán Cortés como poblador de la Nueva España.» ''Estudios Cortesianos'', pp. 341–381. Madrid 1948.
* Levy, Buddy. ''Conquistador: Hernán Cortés, King Montezuma, and the Last Stand of the Aztecs''. 2008 {{ISBN|978-0-553-80538-3}}
* Lorenzana, Francisco Antonio. ''Viaje de Hernán Cortés a la Peninsula de Californias''. Mexico 1963
* MacNutt, F.A. ''Fernando Cortés and the Conquest of Mexico, 1485–1547''. New York and London 1909.
* Madariaga, Salvador de. ''Hernán Cortés, Conqueror of Mexico''. Mexico 1942.
* Marks, Richard Lee. ''Cortés: The Great Adventurer and the Fate of Aztec Mexico''. Alfred A. Knopf, 1993.
*{{Cite journal |last=Martínez Martínez |first=María del Carmen |date=2024 |title=Un abuelo bachiller: la ascendencia paterna de Hernando Cortés |url=https://revistadeindias.revistas.csic.es/index.php/revistadeindias/article/view/1710 |journal=Revista de Indias |volume=84 |issue=290 |pages=e007 |language=Spanish |doi=10.3989/revindias.2024.007 |issn=1988-3188|doi-access=free }}
* Mathes, W. Michael, ed. ''The Conquistador in California: 1535. The Voyage of Fernando Cortés to Baja California in Chronicles and Documents''. Vol. 31. Dawson's Book Shop, 1973.
* Maura, Juan Francisco.[https://web.archive.org/web/20130110000155/http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista7/NuevaEspa.htm «Cobardía, falsedad y opportunismo español: algunas consideraciones sobre la »verdadera« historia de la conquista de la Nueva España»] Lemir (Revista de literatura medieval y del Renacimiento) 7 (2003): 1–29.
* Medina, José Toribio. ''Ensayo Bio–bibliográfico sobre Hernán Cortés''. Introducción de Guillermo Feliú Cruz. Santiago de Chile 1952.
* Miller, Robert Ryal. «Cortés and the first attempt to colonize California.» ''Calif Hist QJ Calif Hist Soc'' 53.1 (1974): 4–16.
* Petrov, Lisa. ''For an Audience of Men: Masculinity, Violence and Memory in Hernán Cortés's Las Cartas de Relación and Carlos Fuentes's Fictional Cortés''. University of Wisconsin–Madison, 2004.
* [[John Leddy Phelan|Phelan, John Leddy]] ''The Millennial Kingdom of the Franciscans in the New World,'' chapter 3, «Hernán Cortés, the Moses of the New World», Berkeley: University of California Press, 2nd ed., revised, 1971, pp. 33–34.
* {{Cite book|title=Mexico and the Life of the Conqueror Fernando Cortes|last=[[William H. Prescott]]|publisher=[[Peter Fenelon Collier]]|year=1898|volume=2|location=New York}}
* Restall, Matthew. ''Seven Myths of the Spanish Conquest'' Oxford University Press (2003) {{ISBN|0-19-516077-0}}
* Silva, José Valerio. ''El legalismo de Hernán Cortés como instrumento de su conquista''. Mexico 1965.
* Stein, R.C. ''The World's Greatest Explorers: Hernando Cortés''. Illinois: Chicago Press Inc. 1991.
* [[Hugh Thomas (historian)|Thomas, Hugh]] (1993). ''Conquest: Cortés, Montezuma, and the Fall of Old Mexico'' {{ISBN|0-671-51104-1}}
* [[Tzvetan Todorov|Todorov, Tzvetan]]''The Conquest of America'' (1996) {{ISBN|0-06-132095-1}}
* Toro, Alfonso. ''Un crimen de Hernán Cortés. La muerte de Doña Catalina Xuárez Marcaida, estudio histórico y medico legal''. Mexico 1922
* Wagner, H.R. «The lost first letter of Cortés.» ''[[Hispanic American Historical Review]]''. 21 (1941) 669–672.
* [[Jon Manchip White|White, Jon Manchip]]. (1971) ''Cortés and the Downfall of the Aztec Empire'' {{ISBN|0-7867-0271-0}}
{{div col end|2}}
[[Kategoriya:Qubla Amerikadagi dvoryanlar]]
[[Kategoriya:Ispan-rim-katolikler]]
[[Kategoriya:Jańa Ispaniyadaǵı qalalardıń tiykarın salıwshıları]]
[[Kategoriya:Ispaniya generalları]]
[[Kategoriya:Ispan konkistadorları]]
tcn6847c6lei3ny1ae30o191nakk64r
Coto de Caza (Kaliforniya)
0
38268
265090
248002
2026-07-21T10:50:38Z
CommonsDelinker
163
Replacing Coto_De_Caza_Ranch_by_D_Ramey_Logan.jpg with [[File:Coto_De_Caza_Ranch_by_Don_Ramey_Logan.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:Special:PermanentLink/1234689896|FR1]]).
265090
wikitext
text/x-wiki
{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Coto de Caza
| negizgi atı =
| túri = xalıq punkti
| súwret = [[Fayl:Coto De Caza Ranch by Don Ramey Logan.jpg|300px]]
| gerb =
| bayraq =
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec =
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec =
| mámleket = {{AQSh}}
| region túri = shtat
| region = [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatı]]
| kestede region = Kaliforniya shtatı
| rayon túri = Okrug
| rayon = Orange (okrug){{!}}Orange okrugı
| basshı túri =
| jer maydanı = 20,058757
| teńiz qáddinen biyikligi = 709
| xalıq sanı = 14866
| sanalǵan jıl = 2010
| waqıt zonası = -8
| DST = bar
| telefon kodı =
| pochta indeksi =
| avtomobil kodı =
| identifikator túri = FIPS kodı
| sanlı identifikator = 06-16580
}}
'''Coto de Caza''' — [[Amerika Qurama Shtatları]]nıń [[Kaliforniya]] shtatında jaylasqan xalıq punkti.
== Geografiyası ==
Coto de Caza xalıq punktiniń maydanı — 20,058757 km². Statistikalıq kishi bólimniń shegaraları huqıqıy statusqa iye emes<ref>{{Web deregi | url = http://www.census.gov/geo/www/cob/pl_metadata.html#cdp| bet = Places Cartographic Boundary Files Descriptions and Metadata| baspaxana = [[Бюро переписи населения США|U.S. Census Bureau]]| til = en| qaralǵan sáne = 2010-jıl 13-aprel | arxivurl = https://web.archive.org/web/20130505044053/http://www.census.gov/geo/www/cob/pl_metadata.html#cdp| arxivsáne = 2013-jıl 5-may | deadlink = yes}}</ref>.
Teńiz qáddinen 709 m biyiklikte jaylasqan<ref>Атлас мира, ПКО «Картография» федеральной службы геодезии и картографии России, Москва, 2005.</ref>.
== Xalıq sanı ==
{{Xalıq sanı.wd||Keste}}
== Derekler ==
{{Derekler}}
== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Coto de Caza, California}}
* {{Cite book | title = Population of States and Counties of the United States:1790-1990 | year = 1996| author = M.F.Riche, B.Benton, P.J.Schneider | publisher = U.S Department of Commerce Bureau of the Census | page = 162| url = https://www.census.gov/population/www/censusdata/PopulationofStatesandCountiesoftheUnitedStates1790-1990.pdf}}
* {{Web deregi | url = http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml| baspaxana = [[AQSh Xalıqtı dizimge alıw byurosı]]| qaralǵan sáne = 2016-jıl 24-noyabr | bet = AmericanFactFinder| arxivurl = https://web.archive.org/web/20141121103639/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml| arxivsáne = 2014-jıl 21-noyabr }}
{{Sırtqı siltemeler}}
{{AQSh-geo-stub}}
[[Kategoriya:Kaliforniyada xalıq sanı boyınsha belgilengen xalıq punktleri]]
[[Kategoriya:Orange okrugındaǵı xalıqtı dizimge alıw orınları (Kaliforniya)]]
tag1pp0k800i765u7ixb7d1ohhvr9qd
Ladera Ranch (Kaliforniya)
0
39225
265091
248124
2026-07-21T11:44:02Z
CommonsDelinker
163
Replacing Ladera_Ranch_California_photo_D_Ramey_Logan.jpg with [[File:Ladera_Ranch_California_photo_Don_Ramey_Logan.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:Special:PermanentLink/1234689896|FR1]]).
265091
wikitext
text/x-wiki
{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Ladera Ranch
| negizgi atı =
| túri = xalıq punkti
| súwret = [[Fayl:Ladera Ranch California photo Don Ramey Logan.jpg|300px]]
| gerb =
| bayraq =
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec =
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec =
| mámleket = {{AQSh}}
| region túri = shtat
| region = [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatı]]
| kestede region = Kaliforniya shtatı
| rayon túri = Okrug
| rayon = Orange (okrug){{!}}Orange okrugı
| basshı túri =
| jer maydanı = 12,539189
| teńiz qáddinen biyikligi = 404
| xalıq sanı = 22980
| sanalǵan jıl = 2010
| waqıt zonası = -8
| DST = bar
| telefon kodı =
| pochta indeksi = 92694
| avtomobil kodı =
| identifikator túri = FIPS kodı
| sanlı identifikator = 06-39114
}}
'''Ladera Ranch''' — [[Amerika Qurama Shtatları]]nıń [[Kaliforniya]] shtatında jaylasqan xalıq punkti.
== Geografiyası ==
Ladera Ranch xalıq punktiniń maydanı — 12,539189 km². Statistikalıq kishi bólimniń shegaraları huqıqıy statusqa iye emes<ref>{{Web deregi | url = http://www.census.gov/geo/www/cob/pl_metadata.html#cdp| bet = Places Cartographic Boundary Files Descriptions and Metadata| baspaxana = [[Бюро переписи населения США|U.S. Census Bureau]]| til = en| qaralǵan sáne = 2010-jıl 13-aprel | arxivurl = https://web.archive.org/web/20130505044053/http://www.census.gov/geo/www/cob/pl_metadata.html#cdp| arxivsáne = 2013-jıl 5-may | deadlink = yes}}</ref>.
Teńiz qáddinen 404 m biyiklikte jaylasqan<ref>Атлас мира, ПКО «Картография» федеральной службы геодезии и картографии России, Москва, 2005.</ref>.
== Xalıq sanı ==
{{Xalıq sanı.wd||Keste}}
== Derekler ==
{{Derekler}}
== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Ladera Ranch, California}}
* {{Cite book | title = Population of States and Counties of the United States:1790-1990 | year = 1996| author = M.F.Riche, B.Benton, P.J.Schneider | publisher = U.S Department of Commerce Bureau of the Census | page = 162| url = https://www.census.gov/population/www/censusdata/PopulationofStatesandCountiesoftheUnitedStates1790-1990.pdf}}
* {{Web deregi | url = http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml| baspaxana = [[AQSh Xalıqtı dizimge alıw byurosı]]| qaralǵan sáne = 2016-jıl 24-noyabr | bet = AmericanFactFinder| arxivurl = https://web.archive.org/web/20141121103639/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml| arxivsáne = 2014-jıl 21-noyabr }}
{{Sırtqı siltemeler}}
{{AQSh-geo-stub}}
[[Kategoriya:Kaliforniyada xalıq sanı boyınsha belgilengen xalıq punktleri]]
[[Kategoriya:Orange okrugındaǵı xalıqtı dizimge alıw orınları (Kaliforniya)]]
1nr2hs9zijdymcofi4bihbj4k9l6b0w
MediaWiki:Recentchanges-legend-newpage
8
41501
265105
230045
2026-07-22T06:24:13Z
Kvazimodo
10433
qáte dúzetildi
265105
wikitext
text/x-wiki
[[Arnawlı:Taza betler|<u>J</u>ańa betler]]
kwgqnyh5dbfktyqzyarwt29wsuseshw
Elkenroth
0
43073
265111
262116
2026-07-22T13:07:59Z
InternetArchiveBot
9299
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
265111
wikitext
text/x-wiki
{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Elkenroth
| negizgi atı =
| túri = kommuna
| súwret = [[Fayl:Fruehling-elkenroth.jpg|300px]]
| gerb = DEU Elkenroth COA.svg
| bayraq =
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec =
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec =
| mámleket = {{GER}}
| region túri = Germaniya shtatları{{!}}Shtat
| region = Rhineland-Palatinate
| kestede region = Rheinland-Pfalz
| rayon túri = Rayon
| rayon = Altenkirchen (rayon)
| basshı túri = Burgomistr
| jer maydanı = 8,15
| xalıq sanı = 1814
| sanalǵan jıl = 2017
| waqıt zonası = +1
| DST = bar
| telefon kodı = 02747
| pochta indeksi = 57578
| avtomobil kodı = AK
| identifikator túri = Administrativlik birlik identifikaciya nomeri{{!}}Rásmiy kodı
| sanlı identifikator =
}}
'''Elkenroth''' — [[Germaniya]]nıń [[Rhineland-Palatinate]] shtatında jaylasqan kommuna bolıp tabıladı. Bul kommuna [[Altenkirchen (rayon)|Altenkirchen]] rayonı quramına kiredi.
== Xalqı ==
Kommuna xalqı 2017-jılǵı maǵlıwmat boyınsha 1814 adamdı quraǵan.
=== Keste kórinisinde ===
{{Xalıq sanı.wd||Keste}}
== Geografiyası ==
Jer maydanı — 8,15 km<sup>2</sup>. Teńiz qáddinen {{DDVM}} m biyiklikte jaylasqan.
== Derekler ==
{{Derekler}}
== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Elkenroth}}
* {{OSM baylanıs|421926}}
* [https://web.archive.org/web/20160622020125/http://www.vggebhardshain.de/index-elkenroth/index.htm Rásmiy saytı] {{in lang|de}}
{{Altenkirchen rayonı qalaları}}
{{Sırtqı siltemeler}}
{{Germaniya-geo-stub}}
[[Kategoriya:Altenkirchen (rayon)]]
[[Kategoriya:Rhineland-Palatinate municipalitetleri]]
alrrs1flsqsb8nj1uuuw85hiuu8mu70
Vladimir Putin
0
44575
265117
251209
2026-07-23T10:13:00Z
Ayxan Dáryabay qızı
14178
265117
wikitext
text/x-wiki
{{Mámleketlik isker infoqutısı
| atı = Vladimir Putin
| negizgi atı =
| súwret = Vladimir Putin (2017-01-17) (cropped).jpg
| súwret uzınlıǵı = 300px
| súwret túsindirmesi =
| qatarlıq sanı =
| lawazım = Rossiya Prezidenti
| bayraq =
| bayraq2 = Coat of Arms of the Russian Federation.svg
| lawazımdaǵı atı =
| lawazımǵa kirisiw sánesi =
| lawazımnan ketiw sánesi =
| prezident =
| aldınǵı isker =
| keyingi isker =
| lawazım_2 =
| bayraq_2 =
| bayraq2_2 =
| lawazımdaǵı atı_2 =
| lawazımǵa kirisiw sánesi_2 =
| lawazımnan ketiw sánesi_2 =
| premyer_2 =
| prezident_2 =
| senat baslıǵı_2 =
| aytılıwı =
| tuwılǵan waqtındaǵı atı =
| tuwılǵan sánesi = 1952.10.07
| tuwılǵan ornı = [[Sankt-Peterburg|Sank-Peterburg]]
| qaytıs bolǵan sánesi =
| qaytıs bolǵan ornı =
| qaytıs bolıw sebebi =
| jerlengen ornı =
| puqaralıǵı = {{RUS}}
| milleti = rus
| partiya =
| basqa partiya =
| boyı =
| ómirlik joldası =
| balaları =
| ákesi =
| anası =
| nekesiz zayıbı =
| qatnasıqları =
| tuwısqanları =
| jasaw ornı =
| dini =
| bilim alǵan jeri = 1). [[Sankt-Peterburg universiteti]];<br />2). [[:ru:Академия Федеральной службы безопасности России|KGB Joqarǵı Mektebi]];<br />3). [[:ru:Академия внешней разведки|KGB Razvedka mektebi]]
| qánigeligi =
| kásibi = yurist, razvedchik
| belgili isleri =
| aylıǵı =
| kabinet =
| komitetler =
| portfolio =
| ilimiy ataǵı =
| ataǵı =
| maǵlıwmatı =
| sıylıqları =
| blanka1 =
| tekst1 =
| blanka2 =
| tekst2 =
| blanka3 =
| tekst3 =
| blanka4 =
| tekst4 =
| blanka5 =
| tekst5 =
| qolı =
| sayt = http://kremlin.ru
| laqabı =
| tiyisliligi =
| armiya túri =
| xızmet etken jılları =
|áskeriy sıylıqları =
|áskeriy_blanka1 =
|áskeriy_tekst1 =
|áskeriy_blanka2 =
|áskeriy_tekst2 =
|áskeriy_blanka3 =
|áskeriy_tekst3 =
|áskeriy_blanka4 =
|áskeriy_tekst4 =
|áskeriy_blanka5 =
|áskeriy_tekst5 =
| modul =
| modul2 =
| modul3 =
| modul4 =
| modul5 =
| túsindirmeler =
| sáne =
| jıl =
| derek =
}}
'''Vladimir Vladimirovich Putin''' (1952-jıll 7-oktyabr, [[Leningrad wálayatı|Leningrad]]) — rossiyalı siyasatshı hám házirgi Rossiya prezidenti. Putin 1999-jıldan berli prezident yamasa bas ministr sıpatında úzliksiz jumıs alıp barmaqta: 1999-2000 hám 2008-2012-jıllar aralıǵında bas ministr, 2000-2008-jıldan hám 2012-jıldan berli prezident. Ol Iosif Stalinnen berli eń uzaq waqıt jumıs alıp barıp atırǵan rossiyalı yamasa sovet basshısı.
Putin 16 jıl dawamında SSSR MQK sırtqı razvedka oficeri bolıp isledi hám podpolkovnik bolıp, 1991-jılı octavkaǵa shıqqanınan keyin Sankt-Peterburgta óziniń siyasiy karerasın basladı. 1996-jılı ol prezident [[Boris Elcin]]niń hákimshiligine qosılıw ushın Moskvaǵa kóshti. Ol Federal qáwipsizlik xızmeti (FQX) direktorı, Rossiya Qáwipsizlik Keńesiniń xatkeri sıyaqlı lawazımlarda boldı hám 1999-jılı avgustta bas ministr etip tayınlandı.
Elcinniń octavkasınan keyin Putin prezident wazıypasın atqardı hám tórt ayǵa shamalas waqıt ishinde rásmiy túrde Prezident bolıp saylandı. Keyin ala ol 2004-jılı qayta saylandı. Konstituciyalıq sheklewler sebepli izbe-iz eki prezidentlik múddetke saylana almaǵan Putin [[Dmitriy Medvedev]] prezidentligi dáwirinde 2008-jıldan 2012-jılǵa shekem bas ministr lawazımın atqarǵan. Ol dawlı 2012-jılǵı saylawdan keyin prezidentlikke qaytıp keldi. 2021-jıl aprel ayındaǵı referendumnan keyin ol bir neshe konstituciyalıq dúzetiwlerge qol qoydı hám prezidentlik wákilligin 2036-jılǵa shekem sozıwshı, jáne eki márte qayta saylanıw imkaniyatın beriwshi ózgerislerdi tastıyıqladı.
Putin prezidentliginiń dáslepki jıllarında Rossiya ekonomikası jılına ortasha jeti procentke ósti, bul ekonomikalıq reformalar hám neft hám gaz bahasınıń bes esege ósiwine baylanıslı edi. Bunnan tısqarı, Putin Ekinshi Chechen urısında jeńiske erisip, regiondaǵı federal hákimiyattı tikledi. Prezident Dmitriy Medvedev dáwirinde bas ministr bolǵan Putin Gruziya menen urıstı, armiya hám policiya reformasın baqladı. 2014-jılı Putin basshılıǵı Ukrainaǵa tiyisli bolǵan Qırım aymaǵın annekciyaladı. Bul isti xalıqaralıq jámiyetshiliktiń kópshiligi tán almadı hám Rossiyaǵa sankciyalar saldı, nátiyjede mámlekette finanslıq krizis júz berdi. Ol sonday-aq Siriya puqaralıq urısı waqtında óz awqamlası [[Bashar al-Asad]]tı qollap-quwatlaw ushın Siriyaǵa áskeriy aralasıwǵa buyrıq berdi, nátiyjede Shıǵıs Jer Orta teńizinde turaqlı áskeriy-teńiz bazaların ornatıldı. Tórtinshi prezidentlik múddetinde, 2022-jıl fevralda Rossiya Ukraina jerine basıp kirdi. Bul is xalıqaralıq jámiyetshilik tárepinen sınǵa alındı hám keńeytilgen sankciyalar belgilendi. 2022-jıldıń sentyabrinde ol xalıqtı áskeriy xızmetke shaqırıp, Ukrainanıń tórt wálayatın Rossiyaǵa kúsh penen qosıp aldı. 2023-jıldıń mart ayında Xalıqaralıq jınayat sudı (XJS) Putindi urıs dáwirinde júz bergen áskeriy jınayatlar ushın qamaqqa alıwǵa buyrıq berdi.2023-jıldıń iyun ayında ol Vagner toparı kóterilisinen aman qaldı. 2024-jıldıń múddetke qayta saylandı. Putin hákimiyatı dáwirinde Rossiyanıń siyasiy sisteması avtoritar diktaturaǵa aylandı. Onıń hákimiyatı keń tarqalǵan korrupciya hám insan huqıqlarınıń buzılıwı, siyasiy oppoziciyanı repressiya etiwi, Rossiyadaǵı ǵárezsiz ǵalaba xabar qurallarına qarsı cenzura shólkemlestiriwi, sonday-aq, erkin hám ádil saylawlardıń joqlıǵı sıyaqlı ózgeshelikleri menen xarakterlenedi.
[[Kategoriya:Siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Rossiya siyasatshıları]]
[[Kategoriya:1952-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:7-oktyabrde tuwılǵanlar]]
l1e98v1p5yd4xpqvyuyoiulbj3elwwh
265118
265117
2026-07-23T10:48:12Z
Ayxan Dáryabay qızı
14178
265118
wikitext
text/x-wiki
{{Mámleketlik isker infoqutısı
| atı = Vladimir Putin
| negizgi atı =
| súwret = Vladimir Putin (2017-01-17) (cropped).jpg
| súwret uzınlıǵı = 300px
| súwret túsindirmesi =
| qatarlıq sanı =
| lawazım = Rossiya Prezidenti
| bayraq =
| bayraq2 = Coat of Arms of the Russian Federation.svg
| lawazımdaǵı atı =
| lawazımǵa kirisiw sánesi =
| lawazımnan ketiw sánesi =
| prezident =
| aldınǵı isker =
| keyingi isker =
| lawazım_2 =
| bayraq_2 =
| bayraq2_2 =
| lawazımdaǵı atı_2 =
| lawazımǵa kirisiw sánesi_2 =
| lawazımnan ketiw sánesi_2 =
| premyer_2 =
| prezident_2 =
| senat baslıǵı_2 =
| aytılıwı =
| tuwılǵan waqtındaǵı atı =
| tuwılǵan sánesi = 1952.10.07
| tuwılǵan ornı = [[Sankt-Peterburg|Sank-Peterburg]]
| qaytıs bolǵan sánesi =
| qaytıs bolǵan ornı =
| qaytıs bolıw sebebi =
| jerlengen ornı =
| puqaralıǵı = {{RUS}}
| milleti = rus
| partiya =
| basqa partiya =
| boyı =
| ómirlik joldası =
| balaları =
| ákesi =
| anası =
| nekesiz zayıbı =
| qatnasıqları =
| tuwısqanları =
| jasaw ornı =
| dini =
| bilim alǵan jeri = 1). [[Sankt-Peterburg universiteti]];<br />2). [[:ru:Академия Федеральной службы безопасности России|KGB Joqarǵı Mektebi]];<br />3). [[:ru:Академия внешней разведки|KGB Razvedka mektebi]]
| qánigeligi =
| kásibi = yurist, razvedchik
| belgili isleri =
| aylıǵı =
| kabinet =
| komitetler =
| portfolio =
| ilimiy ataǵı =
| ataǵı =
| maǵlıwmatı =
| sıylıqları =
| blanka1 =
| tekst1 =
| blanka2 =
| tekst2 =
| blanka3 =
| tekst3 =
| blanka4 =
| tekst4 =
| blanka5 =
| tekst5 =
| qolı =
| sayt = http://kremlin.ru
| laqabı =
| tiyisliligi =
| armiya túri =
| xızmet etken jılları =
|áskeriy sıylıqları =
|áskeriy_blanka1 =
|áskeriy_tekst1 =
|áskeriy_blanka2 =
|áskeriy_tekst2 =
|áskeriy_blanka3 =
|áskeriy_tekst3 =
|áskeriy_blanka4 =
|áskeriy_tekst4 =
|áskeriy_blanka5 =
|áskeriy_tekst5 =
| modul =
| modul2 =
| modul3 =
| modul4 =
| modul5 =
| túsindirmeler =
| sáne =
| jıl =
| derek =
}}
'''Vladimir Vladimirovich Putin''' (1952-jıll 7-oktyabr, [[Leningrad wálayatı|Leningrad]]) — rossiyalı siyasatshı hám házirgi Rossiya prezidenti. Putin 1999-jıldan berli prezident yamasa bas ministr sıpatında úzliksiz jumıs alıp barmaqta: 1999-2000 hám 2008-2012-jıllar aralıǵında bas ministr, 2000-2008-jıldan hám 2012-jıldan berli prezident. Ol Iosif Stalinnen berli eń uzaq waqıt jumıs alıp barıp atırǵan rossiyalı yamasa sovet basshısı.
Putin 16 jıl dawamında SSSR MQK sırtqı razvedka oficeri bolıp isledi hám podpolkovnik bolıp, 1991-jılı octavkaǵa shıqqanınan keyin Sankt-Peterburgta óziniń siyasiy karerasın basladı. 1996-jılı ol prezident [[Boris Elcin]]niń hákimshiligine qosılıw ushın Moskvaǵa kóshti. Ol Federal qáwipsizlik xızmeti (FQX) direktorı, Rossiya Qáwipsizlik Keńesiniń xatkeri sıyaqlı lawazımlarda boldı hám 1999-jılı avgustta bas ministr etip tayınlandı.
Elcinniń octavkasınan keyin Putin prezident wazıypasın atqardı hám tórt ayǵa shamalas waqıt ishinde rásmiy túrde Prezident bolıp saylandı. Keyin ala ol 2004-jılı qayta saylandı. Konstituciyalıq sheklewler sebepli izbe-iz eki prezidentlik múddetke saylana almaǵan Putin [[Dmitriy Medvedev]] prezidentligi dáwirinde 2008-jıldan 2012-jılǵa shekem bas ministr lawazımın atqarǵan. Ol dawlı 2012-jılǵı saylawdan keyin prezidentlikke qaytıp keldi. 2021-jıl aprel ayındaǵı referendumnan keyin ol bir neshe konstituciyalıq dúzetiwlerge qol qoydı hám prezidentlik wákilligin 2036-jılǵa shekem sozıwshı, jáne eki márte qayta saylanıw imkaniyatın beriwshi ózgerislerdi tastıyıqladı.
Putin prezidentliginiń dáslepki jıllarında Rossiya ekonomikası jılına ortasha jeti procentke ósti, bul ekonomikalıq reformalar hám neft hám gaz bahasınıń bes esege ósiwine baylanıslı edi. Bunnan tısqarı, Putin Ekinshi Chechen urısında jeńiske erisip, regiondaǵı federal hákimiyattı tikledi. Prezident Dmitriy Medvedev dáwirinde bas ministr bolǵan Putin Gruziya menen urıstı, armiya hám policiya reformasın baqladı. 2014-jılı Putin basshılıǵı Ukrainaǵa tiyisli bolǵan Qırım aymaǵın annekciyaladı. Bul isti xalıqaralıq jámiyetshiliktiń kópshiligi tán almadı hám Rossiyaǵa sankciyalar saldı, nátiyjede mámlekette finanslıq krizis júz berdi. Ol sonday-aq Siriya puqaralıq urısı waqtında óz awqamlası [[Bashar al-Asad]]tı qollap-quwatlaw ushın Siriyaǵa áskeriy aralasıwǵa buyrıq berdi, nátiyjede Shıǵıs Jer Orta teńizinde turaqlı áskeriy-teńiz bazaların ornatıldı. Tórtinshi prezidentlik múddetinde, 2022-jıl fevralda Rossiya Ukraina jerine basıp kirdi. Bul is xalıqaralıq jámiyetshilik tárepinen sınǵa alındı hám keńeytilgen sankciyalar belgilendi. 2022-jıldıń sentyabrinde ol xalıqtı áskeriy xızmetke shaqırıp, Ukrainanıń tórt wálayatın Rossiyaǵa kúsh penen qosıp aldı. 2023-jıldıń mart ayında Xalıqaralıq jınayat sudı (XJS) Putindi urıs dáwirinde júz bergen áskeriy jınayatlar ushın qamaqqa alıwǵa buyrıq berdi.2023-jıldıń iyun ayında ol Vagner toparı kóterilisinen aman qaldı. 2024-jıldıń múddetke qayta saylandı. Putin hákimiyatı dáwirinde Rossiyanıń siyasiy sisteması avtoritar diktaturaǵa aylandı. Onıń hákimiyatı keń tarqalǵan korrupciya hám insan huqıqlarınıń buzılıwı, siyasiy oppoziciyanı repressiya etiwi, Rossiyadaǵı ǵárezsiz ǵalaba xabar qurallarına qarsı cenzura shólkemlestiriwi, sonday-aq, erkin hám ádil saylawlardıń joqlıǵı sıyaqlı ózgeshelikleri menen xarakterlenedi.
== Shańaraǵı ==
Vladimir Putin 1952-jılı 7-oktyabrde [[Leningrad]] qalasında (házirgi [[Sankt-Peterburg|Sank-Peterburg]]) dúnyaǵa kelgen. Ol shańaraǵındaǵı 3 perzenttiń eń kishkenesi bolǵan. Ata-anası Vladimir Spiridonovich Putin (1911–1999) hám Mariya Ivanovna Putina (tuwılǵan jeri Shelomova; 1911–1998). Atası Spiridon Putin (1879–1965) [[Vladimir Lenin]] hám [[Yosif Stalin]]niń jeke aspazı bolǵan. Putin tuwılmastan burın onıń eki aǵası qaytıs bolǵan: 1930-jılı tuwılǵan Albert náresteliginde qaytıs bolsa, 1940-jılı tuwılǵan Viktor 1942-jılı Ekinshi Jer júzlik urısta Fashistlerdiń Leningradtı qamal qılǵanda difteriyadan qaytıs boladı.
Putinniń anası zavod jumısshısı bolsa, ákesi Sovet Áskeriy-teńiz kúshleriniń áskeri bolǵan, 1930-jıllardıń basında súńgiwshi qayıq flotında xızmet etken. Nacistler Germaniyasınıń Sovet Awqamına basıp kirgen waqtında
onıń ákesi [[NKVD]]nıń joq etiwshi batalonında xızmet etken. Keyin ol turaqlı ásker qatarına almastırılıp 1942-jılı awır jaraqat aladı. Putinniń dayı kempir apası 1941-jılı [[Tver wálayatı]]nda nemis áskerleri tárepinen óltiriledi hám jáne birneshe dayı aǵaları [[Ullı Watandarlıq Urıs]]ta xabarsız joqbolǵan.
[[Kategoriya:Siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Rossiya siyasatshıları]]
[[Kategoriya:1952-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:7-oktyabrde tuwılǵanlar]]
kb3ty533v3f01u398w84ixinv7x7om6
Dichtelbach
0
45325
265069
262024
2026-07-20T15:29:46Z
InternetArchiveBot
9299
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
265069
wikitext
text/x-wiki
{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Dichtelbach
| túri = kommuna
| súwret = [[Fayl:Dichtelbach02.jpg|300px]]
| gerb = DEU Dichtelbach COA.svg
| mámleket = {{GER}}
| region túri = Germaniya shtatları{{!}}Shtat
| region = Rhineland-Palatinate
| rayon túri = Rayon
| rayon = Rhein-Hunsrück-Kreis
| jer maydanı = 5,37
| xalıq sanı = 646
| sanalǵan jıl = 2017
| waqıt zonası = +1
| DST = bar
| telefon kodı = 06764
| pochta indeksi = 55494
| avtomobil kodı = SIM
}}
'''Dichtelbach''' — [[Germaniya]]nıń [[Rhineland-Palatinate]] shtatında jaylasqan kommuna bolıp tabıladı. Bul kommuna [[Rhein-Hunsrück-Kreis]] rayonı quramına kiredi.
== Xalqı ==
Kommuna xalqı 2017-jılǵı maǵlıwmat boyınsha 646 adamdı quraǵan.
=== Keste kórinisinde ===
{{Xalıq sanı.wd||Keste}}
== Geografiyası ==
Jer maydanı — 5,37 km<sup>2</sup>. Teńiz qáddinen {{DDVM}} m biyiklikte jaylasqan.
== Derekler ==
{{Derekler}}
== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Dichtelbach}}
* [https://web.archive.org/web/20220416035025/http://www.dichtelbach.de/ Rásmiy saytı] {{in lang|de}}
{{Rhein-Hunsrück-Kreis rayonı qalaları}}
{{Sırtqı siltemeler}}
{{Germaniya-geo-stub}}
[[Kategoriya:Rhein-Hunsrück-Kreis]]
[[Kategoriya:Rhineland-Palatinate municipalitetleri]]
0fwrqvzzgvw0cnzxdbg49kumfpzb3mn
Kenn
0
46222
265119
262664
2026-07-23T10:52:55Z
InternetArchiveBot
9299
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
265119
wikitext
text/x-wiki
{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Kenn
| túri = kommuna
| súwret = [[Fayl:Ortsgemeinde Kenn.jpg|300px]]
| gerb = DEU Kenn COA.svg
| mámleket = {{GER}}
| region túri = Germaniya shtatları{{!}}Shtat
| region = Rhineland-Palatinate
| rayon túri = Rayon
| rayon = Trier-Saarburg
| jer maydanı = 3,91
| xalıq sanı = 2607
| sanalǵan jıl = 2017
| waqıt zonası = +1
| DST = bar
| telefon kodı = 06502
| pochta indeksi = 54344
| avtomobil kodı = TR
}}
'''Kenn''' — [[Germaniya]]nıń [[Rhineland-Palatinate]] shtatında jaylasqan kommuna bolıp tabıladı. Bul kommuna [[Trier-Saarburg]] rayonı quramına kiredi.
== Xalqı ==
Kommuna xalqı 2017-jılǵı maǵlıwmat boyınsha 2607 adamdı quraǵan.
=== Keste kórinisinde ===
{{Xalıq sanı.wd||Keste}}
== Geografiyası ==
Jer maydanı — 3,91 km<sup>2</sup>. Teńiz qáddinen {{DDVM}} m biyiklikte jaylasqan.
== Derekler ==
{{Derekler}}
== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Kenn (Rhineland-Palatinate)}}
* {{OSM baylanıs|1255894}}
* [https://web.archive.org/web/20250208000656/http://www.kenn-mosel.de/ Rásmiy saytı] {{in lang|de}}
{{Trier-Saarburg rayonı qalaları}}
{{Sırtqı siltemeler}}
{{Germaniya-geo-stub}}
[[Kategoriya:Trier-Saarburg]]
[[Kategoriya:Rhineland-Palatinate municipalitetleri]]
okwr7yc2tn9e0ef2qnwrdokv7k4590e
Deesen
0
46571
265068
262005
2026-07-20T15:02:50Z
InternetArchiveBot
9299
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
265068
wikitext
text/x-wiki
{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Deesen
| túri = kommuna
| súwret = [[Fayl:Deesen5.jpg|300px]]
| gerb = DEU Deesen COA.svg
| mámleket = {{GER}}
| region túri = Germaniya shtatları{{!}}Shtat
| region = Rhineland-Palatinate
| rayon túri = Rayon
| rayon = Westerwaldkreis
| jer maydanı = 3,40
| xalıq sanı = 661
| sanalǵan jıl = 2017
| waqıt zonası = +1
| DST = bar
| telefon kodı = 02626
| pochta indeksi = 56237
| avtomobil kodı = WW
}}
'''Deesen''' — [[Germaniya]]nıń [[Rhineland-Palatinate]] shtatında jaylasqan kommuna bolıp tabıladı. Bul kommuna [[Westerwaldkreis]] rayonı quramına kiredi.
== Xalqı ==
Kommuna xalqı 2017-jılǵı maǵlıwmat boyınsha 661 adamdı quraǵan.
=== Keste kórinisinde ===
{{Xalıq sanı.wd||Keste}}
== Geografiyası ==
Jer maydanı — 3,40 km<sup>2</sup>. Teńiz qáddinen {{DDVM}} m biyiklikte jaylasqan.
== Derekler ==
{{Derekler}}
== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Deesen}}
* {{OSM baylanıs|532371}}
* [https://web.archive.org/web/20190913110032/https://www.deesen.de/ Rásmiy saytı] {{in lang|de}}
{{Westerwaldkreis rayonı qalaları}}
{{Sırtqı siltemeler}}
{{Germaniya-geo-stub}}
[[Kategoriya:Westerwaldkreis]]
[[Kategoriya:Rhineland-Palatinate municipalitetleri]]
myxbyswq75oryjm60ov17dfhb47qzod
Eazy-E
0
47632
265072
265055
2026-07-20T17:49:40Z
Kvazimodo
10433
265072
wikitext
text/x-wiki
'''Erik Linn Rayt''' ([[1964|1964-jıl]] [[7-sentyabr]] — [[1995|1995-jıl]] [[26-mart]]), professional saxnada '''Eazy-E''' atı menen belgili, [[West Coast hip-hop|Batıs jaǵa repi]] hám [[gangsta rap]] janrların rawajlandırǵan amerikalı rep atqarıwshısı. Ol [[N.W.A]] toparına basshılıq etken hám [[Ruthless Records]] muzıka studiyasınıń tiykarın salıwshısı bolǵan. Rayt, kóbinese, «Gangsta-reptiń atası» dep ataladı.
[[Kompton (Kalliforniya)|Kompton]]da tuwılǵan Rayt, 1987-jılı «Ruthless» studiyasına tiykar salıwǵa shekem birqansha huqıqıy mashqalalarǵa dus kelgen<ref>Vladislav Lyubovny, interview with Lonzo Williams, [https://m.youtube.com/watch?v=_uDnU3QYKfs&t=21s "Dre & Eazy were supposed to co-own Ruthless Records"], [[DJ Vlad|''DJVlad'']] @ YouTube, August 26, 2015.</ref>. Qısqa múddetli solistlik karyerasınan hám [[Ice Cube]] hám [[Dr. Dre]] menen jaqsı baylanıslarınan keyin, olar (hám [[Arabian Prince]]) sol jılı N.W.A toparın dúzdi, keyinirek olarǵa [[DJ Yella]] hám [[MC Ren]] qosıldı. Topar óziniń dáslepki shıǵarmaların ''[[N.W.A. and the Posse]]'' (1987) albomı menen basladı, onıń artınan olardıń birinshi studiyalıq albomı ''[[Straight Outta Compton]]'' (1989) jarıq kórdi. Shıqqan waqtında júdá kóp tartıslı jaǵdaylarǵa sebep bolǵan bul albom, házirgi kúnde tariyxtaǵı eń tásirli albomlardıń biri dep tanıladı. Topar óziniń ekinshi hám aqırǵı studiyalıq albomı ''[[Niggaz4Life]]''tı 1991-jılı shıǵardı, biraq kóp ótpey topar tarqalıp ketti.
N.W.A tarqalǵan dáwirde, kóbinese aqsha menen baylanıslı dawlar sebepli, Eazy-E 1989 hám 1991-jılları topardan ketken Ice Cube hám Dr. Dre menen keskin báseki basladı. Solistlik karyerasına qaytqan Eazy-E eki EP (kishi albom) shıǵardı<ref name="amg">{{web deregi | familiya =Huey| at = Steve| bet =Eazy-E Biography| url = {{AllMusic|class=artist|id=p33|pure_url=yes}}|website=Allmusic| jıl =2003| qaralǵan sáne = 2007-jıl 24-avgust }}</ref>, biraq ol kóbirek perde artındaǵı jumısları menen tanıldı, 1993-1994-jılları [[Bone Thugs-n-Harmony]] rep toparı menen birgelikte saxnaǵa shıǵıp, olardı milliy dárejede tanıttı.
2016-jılı Rayt (óliminen keyin) Ice Cube, Dr. Dre, MC Ren hám DJ Yella menen birgelikte, N.W.A muzıka toparınıń aǵzaları sıpatında [[Rok-n-roll dańq zalı]]na kiritildi<ref>{{web deregi |last1=Bowenbank |first1=Starr |last2=Cummings-Grady |first2=Mackenzie | bet =EVERY RAPPER IN THE ROCK & ROLL HALL OF FAME | url =https://www.billboard.com/photos/rappers-rock-and-roll-hall-of-fame-1235026443/10-tupac-shakur-1992-billboard-1240/ |website=Billboard.com | qaralǵan sáne = 2025-jıl 16-dekabr }}</ref>.
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:1964-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:1995-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:7-sentyabrde tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:26-martta qaytıs bolǵanlar]]
gyz8okmcp3ufs41ooq41s87voqhfm87
Paydalanıwshı talqılawı:Flummont
3
47649
265067
2026-07-20T13:25:22Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265067
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 13:25, 2026-jıl 20-iyul (UTC)
lqoln3zg5zft0ccrvz6d1p2r5bf9g6j
Paydalanıwshı talqılawı:Pataliputra!
3
47650
265070
2026-07-20T16:25:54Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265070
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 16:25, 2026-jıl 20-iyul (UTC)
pg7j1eqyl00qtzwgubvvlhp3t2977p3
Paydalanıwshı talqılawı:~2026-40771-92
3
47651
265071
2026-07-20T17:26:05Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265071
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 17:26, 2026-jıl 20-iyul (UTC)
dmugugs1ywjqks6wjmij3h6fize8jnn
Úlgi:Potd/2026-07-21
10
47652
265073
2026-07-20T18:21:44Z
Frhdkazan
4819
Taza bet jaratıldı: «STS-135 Atlantis' final tow back.jpg»
265073
wikitext
text/x-wiki
STS-135 Atlantis' final tow back.jpg
eqtwxi7sgwvf9mokxslkov24hoelvey
Paydalanıwshı talqılawı:Stewartforsyth
3
47653
265074
2026-07-20T18:26:17Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265074
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 18:26, 2026-jıl 20-iyul (UTC)
3rhwzdx1259n0u8jphg5mw4kr3t97w6
Úlgi:Motd/2026-07-21
10
47654
265075
2026-07-20T19:03:44Z
Frhdkazan
4819
Taza bet jaratıldı: «En-Apollo 11-article.ogg»
265075
wikitext
text/x-wiki
En-Apollo 11-article.ogg
asxju97q871nbohfsuqjxkos1asmcwk
Paydalanıwshı talqılawı:Costamiri
3
47655
265076
2026-07-20T22:26:59Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265076
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 22:26, 2026-jıl 20-iyul (UTC)
d8v4qulsxs0harlrl8t56wg33dfu2ae
Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2026
4
47656
265085
2026-07-21T10:08:54Z
Kvazimodo
10433
Arxivlendi
265085
wikitext
text/x-wiki
{{Talqılaw joqarı}}
== [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] ==
Assalawma áleykum! Qaraqaqalpaqsha Wikipedianıń aktiv paydalanıwshıları. Men Doniyor Yóldoshev atı astında 3 jıl 3 ay waqıttan beri qaraqalpaqsha wikipediaǵa úles qosıp kiyatırman. Ótken jılı noyabr ayında adminstrator bolǵan edim, házirde búl waqıt óz juwmaǵına jettı. Usı waqıtqa shekem 2200 den aslam ózgeris kirittim. Qaraqalpaqsha wikipediadaǵı maqalalardıń sapasın elede asırıw, enciklopediyalıq áhmiyetke iye bolmaǵan maqalalardı óshiriw, tereńlikti kúsheytiw hámde kaawiki rawajlanıwı ushın konferenciyalar shólkemlestiriw hám grantlar alıw maqsetinde adminstratorlıqqa óz kandidatımdı jáne bir márte qoydım. Eger meni Adminstator bolıwǵa ılayıq kórseńiz maǵan dawıs beriń.
==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Gozzalina|Gozzalina]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Gozzalina|talqılaw]]) 16:22, 2025 j. dekabrdiń 11 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Bekan88|Bekan88]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bekan88|talqılaw]]) 18:31, 2025 j. dekabrdiń 11 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Kuwanishbek|Kuwanishbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Kuwanishbek|talqılaw]]) 13:14, 2025 j. dekabrdiń 15 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Aysabirlijol|Aysabirlijol]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Aysabirlijol|talqılaw]])[[Paydalanıwshı:Aysabirlijol|Aysabirlijol]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Aysabirlijol|talqılaw]]) 19:58, 2025 j. dekabrdiń 15 (UTC)
==== Qarsı / Oppose ====
# {{Qarsıman}}
Qaraqalpaqsha Wikipedianıń eki jılǵa jaqın waqıttan beri turaqlı túrde hár kúni iskerlik kórsetip kiyatırǵan paydalanıwshısı retinde tómendegilerdi atap ótpekshimen:
Paydalanıwshı [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2024#Doniyor Yóldoshev|bir jıl aldın jámiyettiń qararı menen waqıtsha administrator bolıp saylanǵan edi]] ([https://xtools.wmcloud.org/ec-rightschanges/kaa.wikipedia.org/Doniyor%20Y%C3%B3ldoshev ekinshi retke]). Endi bul múddet juwmaqlanǵannan soń administratorlıq wákilligin jańalaw ushın jáne múrájat etpekte. Biraq, ótken bir jıllıq administratorlıǵı (aldınǵı 6 ay múddetinen soń) dawamında qosılǵan úles hám ámelge asırılǵan jumıslardı esapqa alǵanda, administratorlıq wazıypaların orınlaw boyınsha [https://xtools.wmcloud.org/adminstats/kaa.wikipedia.org/2024-11-09/2025-11-09 jeterli nátiyje kórsete almadı].
Administratorlıq qurallar (betlerdi óshiriw, qorǵaw, bloklaw, úlgilerdi redaktorlaw hám basqalar (bulardan bizde házirshe betlerdi óshiriw jumısı bar)) derlik paydalanılmadı, sol 1 jıl administratorlıq múddeti dawamında (eger usı múrájat qabıl etilip, administratorlıq eki jılǵa berilse, belsendilik dárejesiniń tómenlew itimallıǵı bar dep esaplayman) jámi [https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=all&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-10-02&limit=1000 150den aslam redaktorlaw ámelge asırdı] (aqırǵı [https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=all&tagfilter=&start=2025-10-21&end=2025-11-09&limit=1000 10 kúndi esapqa almaǵanda]; adminlik huqıqın alıw boyınsha aqırǵı 2 ay úzliksiz aktiv bolıw májbúrliligi bar). Bul redaktorlawlardıń úlken bólimi de «[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=1&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 Talqılaw]» hám «[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=3&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 Paydalanıwshı talqılawı]» atlar kópligine (namepace), yaǵnıy jańa dizimnen ótken paydalanıwshılarǵa «Xosh keldińiz» degen xabardı jazıw hám maqalanıń talqılaw betin ashıwǵa baylanıslı. Álbette, bunday qosımshalar jámiyet ushın paydalı bolsa da, biraq olar administratorlıq huqıqın talap etetuǵın jumıslar esaplanbaydı.
Administratordıń tiykarǵı wazıypası Wikipedianıń tártibin saqlaw, enciklopediyalıq qunǵa iye bolmaǵan maqalalardı saplastırıw, betlerdi qorǵaw, qaǵıydalardıń buzılıwına qarsı gúresiw hám joybardıń ulıwma sapasın arttırıwdan ibarat. Administratorlıq huqıqı tek ǵana texnikalıq status emes, al juwapkershilik, isenim hám belsene qatnasıwdı talap etetuǵın rol esaplanadı.
Qaraqalpaqsha Wikipedia sıyaqlı kishi jámiyetlerde (bizde adminlik alıw ańsatlaw) adminlik bayraǵı bul wazıypalardı shın mánisinde óz moynına alıwǵa tayar hám belsendi paydalanıwshılarda bolıwı joybardıń rawajlanıwı ushın júdá paydalı bolıp esaplanadı. Biraq paydalanıwshı maqalanıń sapasın jaqsılaw, enciklopediyalıq qunǵa iye bolmaǵan kontentti tazalaw yamasa Wikipedianıń tereńligin arttırıw boyınsha jumıs islemegen.
[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=3&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 Jańa paydalanıwshılardı kútip alıw] hám [[m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants/Applications 2025/MG-08|Wikipedianıń sırtında fizikalıq túrde hár qıylı úgit-násiyatlaw ilajların shólkemlestiriw]] maqtawǵa ılayıq (<u>'''hám men olardı tereń qádirleymen'''</u>) bolsa da, onıń administratorlıq statusın dawam ettiriwdi talap etpeydi. Sonıń ushın administratorlıq wákilligin sozıwdı maqul kórmeymen.
Paydalanıwshınıń úlesi bahalı bolıwına qaramastan, házirgi waqıtta administratorlıq juwapkershiligin saqlap qalıw ushın jeterli dárejede emes. Talaban aldaǵı waqıtta ele de belsendi bolıp, sońıraq qaytadan óz kandidaturasın qoyıwı maqsetke muwapıq boladı dep esaplayman.
Eger administratorlıq statusı kerek bolsa, aldaǵı waqıtta belsendirek bolıp, tiykarǵı hám úlgi atlar kópliginde (main) kóbirek redaktorlaw islep, paydalanıwshılardıń isenimine kiriwin sorayman. Yamasa global adminlerden 3 ayǵa waqtınsha beriliwin iltiman etemen. Bul pikirler aldaǵı waqıtta joybarda administartor bolǵısı keletuǵınlar ushın da usınıs bolıp tabıladı. Sonlıqtan, durıs túsinesiz degen úmittemen. Tereń húrmet penen qaraqalpaqsha Wikipedianıń ápiwayı paydalanıwshısı --[[Paydalanıwshı:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Janabaevazizbek|talqılaw]]) 20:30, 2025 j. dekabrdiń 11 (UTC)!
'''English'''
As a user who has been actively contributing to the Karakalpak Wikipedia almost every day for nearly two years, I would like to note the following:
The user in question was temporarily elected as an administrator [[Wikipedia:Administratorlardı saylaw/Arxiv/2024#Doniyor Yóldoshev|one year ago]] ([https://xtools.wmcloud.org/ec-rightschanges/kaa.wikipedia.org/Doniyor%20Y%C3%B3ldoshev for the second time]) by the community. Now, as this term has expired, they are applying again to renew their adminship. However, considering their activity during the past year of adminship (after the previous 6-month term), they [https://xtools.wmcloud.org/adminstats/kaa.wikipedia.org/2024-11-09/2025-11-09 have not shown sufficient results] in fulfilling administrative duties.
The administrative tools (such as deleting pages, protecting pages, blocking users, editing protected templates, etc. — in our case, mainly page deletion) were almost never used. During this one-year term, the user made [https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=all&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-10-02&limit=1000 around 150 edits in total] (excluding the last 2 months, when there is usually increased activity before a re-nomination). A large portion of these edits were in the “[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=1&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 Talk]” and “[https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Arnawl%C4%B1%3APaydalan%C4%B1wsh%C4%B1+%C3%BAlesi&target=Doniyor+Y%C3%B3ldoshev&namespace=3&tagfilter=&start=2024-11-09&end=2025-11-09&limit=1000 User talk]” namespace, where they welcomed new users by leaving “Welcome” messages. While such actions are certainly helpful for community growth, they are not considered part of the administrative responsibilities that require admin rights.
The main tasks of an administrator are maintaining order in Wikipedia, deleting or improving non-encyclopedic pages, protecting content, combating policy violations, and improving the overall quality of the project. Adminship is not merely a technical status but also a role that demands responsibility, trust, and active participation.
In small communities like the Karakalpak Wikipedia (where obtaining adminship is relatively easier), the admin flag should ideally be held by users who are truly ready to take on these responsibilities and actively work on improving the project. However, this user has not been engaged in improving article quality, removing non-encyclopedic content, or increasing Wikipedia’s depth.
If you need administrator status, I ask you to be more active in the future, edit more in the plural of main and template namespaces, and gain the trust of users. Or I ask global administrators to temporarily appoint him as administrator for three months. These thoughts are also a suggestion for those who want to become project administrators in the future. Therefore, I hope you understand. With deep respect, a regular user of the Karakalpak Wikipedia --[[Paydalanıwshı:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Janabaevazizbek|talqılaw]]) 20:30, 2025 j. dekabrdiń 11 (UTC)!
==== Biytárep / Neutral ====
==== Nátiyje / Result ====
[[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] 1 jılǵa waqıtsha administrator etip saylandı / [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] is granted a temporary adminship for 1 year.
{{Talqılaw tómen}}
qat7lieccxynkzp5zjaroinjvcydnuh
Úlgi:Potd/2026-07-22
10
47657
265095
2026-07-21T15:11:03Z
Frhdkazan
4819
Taza bet jaratıldı: «St. Georg - Mundelfingen - High altar 04.jpg»
265095
wikitext
text/x-wiki
St. Georg - Mundelfingen - High altar 04.jpg
qyu4p5q2pktdqjuc1n2fonjqwo8r3zz
Úlgi:Motd/2026-07-22
10
47658
265097
2026-07-21T15:15:03Z
Frhdkazan
4819
Taza bet jaratıldı: «Double encrier mécanique en métal - ID-0568-0448 - Musée Postes restantes - Mission Postale.webm»
265097
wikitext
text/x-wiki
Double encrier mécanique en métal - ID-0568-0448 - Musée Postes restantes - Mission Postale.webm
7nx60itmbhih1mg6ra6yhke9aqa7o73
Paydalanıwshı talqılawı:Paskwiki
3
47659
265100
2026-07-21T15:29:50Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265100
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 15:29, 2026-jıl 21-iyul (UTC)
6w47e1vg9v0u1iv1qqgwpucfb217hny
Paydalanıwshı talqılawı:Duodeca 12
3
47660
265102
2026-07-21T19:30:32Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265102
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 19:30, 2026-jıl 21-iyul (UTC)
q3vc6x7hfjmgrip9w51x0gmp0t2s0os
Paydalanıwshı talqılawı:~2026-40794-53
3
47661
265104
2026-07-22T03:31:56Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265104
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 03:31, 2026-jıl 22-iyul (UTC)
cmr1vx1e0u7fg9latz7bspyu6setxps
Paydalanıwshı talqılawı:LingRichardsson
3
47662
265106
2026-07-22T08:32:46Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265106
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 08:32, 2026-jıl 22-iyul (UTC)
4pg1ycw0m5515hcrs56blvjxsjfrfjr
Úlgi:Potd/2026-07-23
10
47663
265112
2026-07-22T17:15:36Z
Frhdkazan
4819
Taza bet jaratıldı: «024 Male green kingfisher in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg»
265112
wikitext
text/x-wiki
024 Male green kingfisher in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg
h03tdp1h2iy22zh5z5auoonn8yn6abk
Úlgi:Motd/2026-07-23
10
47664
265113
2026-07-22T17:18:45Z
Frhdkazan
4819
Taza bet jaratıldı: «(20260125 095550362) Potsdam church bell chimes.webm»
265113
wikitext
text/x-wiki
(20260125 095550362) Potsdam church bell chimes.webm
4yj34ddmwiqu7yyuybv4dck6obwhope
Paydalanıwshı talqılawı:Zhosticknomad
3
47665
265114
2026-07-22T20:34:49Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265114
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 20:34, 2026-jıl 22-iyul (UTC)
400w5ailruo3rj2an1hvtk8s2mr8pve
Paydalanıwshı talqılawı:~2026-39348-54
3
47666
265116
2026-07-23T09:37:09Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265116
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 09:37, 2026-jıl 23-iyul (UTC)
4gqjs7w0ox7ucpn5wy4ppxzzwqmio1s