Wikipedia kabwiki https://kab.wikipedia.org/wiki/Asebter_agejdan MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Media Uslig Mmeslay Amseqdac Amyannan umsqedac Wikipedia Amyannan n Wikipedia Tugna Amyannan n tugna MediaWiki Amyannan n MediaWiki Talɣa Amyannan n talɣa Tallat Amyannan n tallat Taggayt Amyannan n taggayt Awwur Amyannan uwwur Asenfaṛ Amyannan usenfaṛ TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet Imeɣrasen n Silitan 0 25506 116744 116740 2026-06-29T17:05:09Z Gurzil90x 14292 Arniɣ-d ayen ilaqen 116744 wikitext text/x-wiki [[Tugna:View from Circo Massimo Rome Italy.jpg|vignette|Taglizt n ugerram Jean-et-Paul, anda ttwaḥarzent tɣawsiwin-nsent.]] '''Imeɣrasen n Silitan''' (s tlatinit: ''Martyres Scillitani'') d yiwen n wegraw n 12 n yimasiḥiyen n Tefriqt n Ugafa, i ḥekmen fell-asen s lmut (s tukksa n yixfawen-nsen s useffud) ass n 17 Yulyu 180 S.Ɛ (Seld Ɛisa) di temdint n Qerṭaj. D nutni i d inagan imezwura akk yettwassnen n tmasiḥit di Tefriqt n Ugafa, yerna arruten n teɣdemt-nsen d yiwen seg yiḍrisen imezwura akk yettwajerden s tutlayt talatinit deg umezruy n tsekla tamasiḥit tafriqit. == Amezruy d waddad asertan == Di tallit-nni, Tamenkda taṛumanit tella tessekcem tamurt n Tefriqt n Ugafa daw lḥekma-s. Asɣan aṛumani yella yettḥettim ɣef yimezdaɣ ad d-fken iseflan i yiṛebbiten irumaniyen akked umnukal aṛumani. Ayagi yella yettili-d s umata deg yal '''afakan''' n temnaḍt, am wansayen n leqder aɣelnaw. Maca, imasiḥiyen n tallit-nni ugin ad d-fken iseflan-a, imi llan ttamnen s yiwen n Yakuc(Illu), ayen i ten-yerran d ixeṣṣamen n uwanek(ddula) aṛumani . Imeɣrasen-a llan d imezdaɣ n temdint n Silitan (Scillium), yiwet n temdint di temnaḍt taṛumanit n Tefriqt (ur iban ara mliḥ wemkan-is unṣib ar ass-a, maca anamek-is yezga-d di tmurt n Tunes n tura neɣ tama n usammer n Dzayer). == Azmaẓ di Qerṭaj == Azmaẓ neɣ taɣdemt n yimeɣrasen-a yella-d di temdint n Qerṭaj zdat unebdaḍ aṛumani (proconsul) isem-is Vigellius Saturninus. Aḍris n uzmaẓ-nsen (Acta martyrum) yeqqim-d ar ass-a, yefka-d inagan ɣef wayen yeḍran di tzeqqa n teɣdemt. Saturninus yeɛreḍ ad ten-iqenneɛ ad beddlen rray-nsen. Yenna-yasen belli adabu aṛumani ad asen-tsuref ma yella uɣalen-d ɣer ubrid n lejdud-nsen, fkan iseflan deg wafakan, yerna stɛerfen s udabu n umnukad. Maca yiwen seg-sen, isem-is Sfiraṭus (Speratus), i d-yemmeslayen s yisem n wegraw meṛṛa, yerra-yas-d s lḥis akked tezdeg:<blockquote>''"Nekkni ur nexdim ayen n diri, ur negzim awal ɣef yiwen, yerna ur neɛṣi ara lqanun n tmurt. Yal ass nettxelliṣ tiwsi-nteɣ, maca ur nettɛuzzu ara amnukad n ddunit-a. Nekkni nettabaɛ Akuc, win ur yezmir ad t-iwali yiwen s wallen n wemdan."''</blockquote>Saturninus yefka-yasen kraḍ(tlata) wussan n usirem akken ad xemmemen u ad uɣalen ɣer webrid n temnekda, maca ugin ad rren awal. Dɣa, imi qqimen tṭfen deg liman-nsen, yefka-d lamer akken ad ten-nɣen s useffud. == Isemmawen n Yimeɣrasen == Agraw-a yella yebna ɣef 12 n yimdanen (sa n yirgazen d semmus n tlawin). Isemmawen-nsen ttwekkiden-d belli llan d ineṣliyen n Tefriqt n Ugafa; kra deg-sen d isemmawen ilatiniyen (i d-ikecmen s waṭas ɣer Tmazɣa di tallit-nni), wiyaḍ d isemmawen ipuniqiyen/imaziɣen: * '''Irgazen:''' ** Speratus (Sfiraṭus) ** Nartzalus ** Cittinus ** Veturius ** Felix ** Aquilinus ** Laetantius * '''Tilawin:''' ** Januaria ** Generosa ** Vestia ** Donata ** Secunda t3076pyeuwaj67xtnjddbbz35984u5s 116745 116744 2026-06-29T19:48:27Z Gurzil90x 14292 Arniɣ-d ayen ilaqen 116745 wikitext text/x-wiki [[Tugna:View from Circo Massimo Rome Italy.jpg|vignette|Taglizt n ugerram Jean-et-Paul, anda ttwaḥarzent tɣawsiwin-nsent.]] '''Imeɣrasen n Silitan''' (s tlatinit: ''Martyres Scillitani'') d yiwen n wegraw n 12 n yimasiḥiyen n Tefriqt n Ugafa, i ḥekmen fell-asen s lmut (s tukksa n yixfawen-nsen s useffud) ass n 17 Yulyu 180 S.Ɛ (Seld Ɛisa) di temdint n Qerṭaj. D nutni i d inagan imezwura akk yettwassnen n tmasiḥit di Tefriqt n Ugafa, yerna arruten n teɣdemt-nsen d yiwen seg yiḍrisen imezwura akk yettwajerden s tutlayt talatinit deg umezruy n tsekla tamasiḥit tafriqit. == Amezruy d waddad asertan == Di tallit-nni, Tamenkda taṛumanit tella tessekcem tamurt n Tefriqt n Ugafa daw lḥekma-s. Asɣan aṛumani yella yettḥettim ɣef yimezdaɣ ad d-fken iseflan i yiṛebbiten irumaniyen akked umnukal aṛumani. Ayagi yella yettili-d s umata deg yal '''afakan''' n temnaḍt, am wansayen n leqder aɣelnaw. Maca, imasiḥiyen n tallit-nni ugin ad d-fken iseflan-a, imi llan ttamnen s yiwen n Yakuc(Illu), ayen i ten-yerran d ixeṣṣamen n uwanek(ddula) aṛumani . Imeɣrasen-a llan d imezdaɣ n temdint n Silitan (Scillium), yiwet n temdint di temnaḍt taṛumanit n Tefriqt (ur iban ara mliḥ wemkan-is unṣib ar ass-a, maca anamek-is yezga-d di tmurt n Tunes n tura neɣ tama n usammer n Dzayer). == Azmaẓ di Qerṭaj == Azmaẓ neɣ taɣdemt n yimeɣrasen-a yella-d di temdint n Qerṭaj zdat unebdaḍ aṛumani (proconsul) isem-is Vigellius Saturninus. Aḍris n uzmaẓ-nsen (Acta martyrum) yeqqim-d ar ass-a, yefka-d inagan ɣef wayen yeḍran di tzeqqa n teɣdemt. Saturninus yeɛreḍ ad ten-iqenneɛ ad beddlen rray-nsen. Yenna-yasen belli adabu aṛumani ad asen-tsuref ma yella uɣalen-d ɣer ubrid n lejdud-nsen, fkan iseflan deg wafakan, yerna stɛerfen s udabu n umnukad. Maca yiwen seg-sen, isem-is Sfiraṭus (Speratus), i d-yemmeslayen s yisem n wegraw meṛṛa, yerra-yas-d s lḥis akked tezdeg:<blockquote>''"Nekkni ur nexdim ayen n diri, ur negzim awal ɣef yiwen, yerna ur neɛṣi ara lqanun n tmurt. Yal ass nettxelliṣ tiwsi-nteɣ, maca ur nettɛuzzu ara amnukad n ddunit-a. Nekkni nettabaɛ Akuc, win ur yezmir ad t-iwali yiwen s wallen n wemdan."''</blockquote>Saturninus yefka-yasen kraḍ(tlata) wussan n usirem akken ad xemmemen u ad uɣalen ɣer webrid n temnekda, maca ugin ad rren awal. Dɣa, imi qqimen tṭfen deg liman-nsen, yefka-d lamer akken ad ten-nɣen s useffud. == Isemmawen n Yimeɣrasen == Agraw-a yella yebna ɣef 12 n yimdanen (sa n yirgazen d semmus n tlawin). Isemmawen-nsen ttwekkiden-d belli llan d ineṣliyen n Tefriqt n Ugafa; kra deg-sen d isemmawen ilatiniyen (i d-ikecmen s waṭas ɣer Tmazɣa di tallit-nni), wiyaḍ d isemmawen ipuniqiyen/imaziɣen: * '''Irgazen:''' ** Speratus (Sfiraṭus) ** Nartzalus ** Cittinus ** Veturius ** Felix ** Aquilinus ** Laetantius * '''Tilawin:''' ** Januaria ** Generosa ** Vestia ** Donata ** Secunda == Inumak imezruyanen d tsekla == Tadyant n yimeɣrasen n Silitan tesɛa azal ameqqran deg umezruy n Tmazɣa d umezruy n wesɣan s umata: # '''Tanezayt n tsekla:''' Aḍris n uzmaẓ-nsen d win i d amezwaru akk yettwajerden s talatinit i d-yewwḍen ɣur-neɣ seg temnaḍt n Tefriqt n Ugafa. Yettwabna ɣef tɣuriwin tinṣibin n teɣdemt taṛumanit, yerna d aḍris i d-yettmuddun isallen yeṣfan war zyadat. # '''Tanebbaṭ n Tmasiḥit:''' Ayagi yessebgan-d belli deg useggas n 180 S.Ɛ., tamasiḥit tella tessaweḍ yakan ɣer tuddar d temdinin n daxel n tmurt n Yimaziɣen, ur teqqim ara kan di Qerṭaj neɣ di temdinin timeqqranin n yiri n yilel. # '''Tugzi n umezruy d tebɣest:''' Tadyant-a tella d lsas ɣef wacu i d-tebna tmasiḥit tafriqit d tebɣest n Yimaziɣen mgal aḥettem aṛumani. D awliwal i d-yefkan sdeffir-s imusnawen imeqqranen ara yessrewten ugar deg taɣult-a, am [[Tertulyan|Tertullian]], [[Kupriyan]], d [[Agerram Augustin (Saint Augustin)|Augustinus]]. S timeɣrest n yimdanen-a, yebda yettwassen yidles amasiḥi di Tefriqt n Ugafa, d ayen i d-yeǧǧan later lqayen deg tmeddurt n Yimaziɣen i d-yewwin abrid ugin leɛwayed yessexdam ubarani akken ad iseddu tamurt. ka9n5w9360j7zp1fa031odo61rkpi4s Taryanit 0 25507 116746 2026-06-30T09:54:32Z Gurzil90x 14292 Amagrad amaynut 116746 wikitext text/x-wiki '''Taryanit''' d amussu asɣanan d tesnillut (tesnakuca) deg tmasiḥit i d-ibanen deg tazwara n lqern wis 4. Tella-d sɣur yiwen uqissis (udem asɣanan) iwumi qqaṛen '''Aryus''' (Arius, 250–336), i yellan d amceggaɛ deg temdint n Skendriya (Alexandrie) di tmurt n Maṣer. 208jmukxkp6od7c7gow2li8i6ogvbiw 116747 116746 2026-06-30T09:58:21Z Gurzil90x 14292 Arniɣ-d ayen ilaqen 116747 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Ariusz.JPG|vignette|Tamudemt n Aryus.]] '''Taryanit''' d amussu asɣanan d tesnillut (tesnakuca) deg tmasiḥit i d-ibanen deg tazwara n lqern wis 4. Tella-d sɣur yiwen uqissis (udem asɣanan) iwumi qqaṛen '''Aryus''' (Arius, 250–336), i yellan d amceggaɛ deg temdint n Skendriya (Alexandrie) di tmurt n Maṣer. rtso0mjbh79m5ipasw2jm41qi54gt72 116749 116747 2026-06-30T10:26:46Z Gurzil90x 14292 Arniɣ-d ayen ilaqen 116749 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Ariusz.JPG|vignette|Tamudemt n Aryus.]] '''Taryanit''' d amussu asɣanan d tesnillut (tesnakuca) deg tmasiḥit i d-ibanen deg tazwara n lqern wis 4. Tella-d sɣur yiwen uqissis (udem asɣanan) iwumi qqaṛen '''[[Aryus]]''' (Arius, 250–336), i yellan d amceggaɛ deg temdint n Skendriya (Alexandrie) di tmurt n Maṣer. jro0fcwdvywxewib4vp347j7j0vgcqj Aryus 0 25508 116748 2026-06-30T10:23:33Z Gurzil90x 14292 Amagrad amaynut 116748 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Ariusz.JPG|vignette|Tamudemt n Aryus]] '''Aryus''' (s tlatinit: Arius, s tegrikit: Areios), ilul gar iseggasen n 250 d 256, yemmut deg useggas n 336, d aqessis amasiḥi, d amussnaw n tesnakuct, yedder deg temdint n Aleksandriya deg Maṣer. D netta i d amesnulfu n tmuɣli tamsɣant i wumi qqaren Taryanit, yegla-d s wuguren imeqqranen deg umezruy n tmesgida tamsiḥit tamezwarut. htc7yfo429aar36270w2uoxqb3dvhyq