ვიკიპედია kawiki https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98 MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია განხილვა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა პორტალი პორტალი განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 13186 5424225 5423496 2026-06-28T00:39:53Z Mehman 75871 შინაარსი შეიცვალა '{{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = თიბისი ბანკი | ლოგო = Tbc-logo-ka GE.svg | ტიპი = სააქციო საზოგადოება | დაფუძნდა = 1992 | მდებარეობა = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | წამყვანი <br/>ვახტანგ ბუცხრიკიძე...'-ით 5424225 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = თიბისი ბანკი | ლოგო = Tbc-logo-ka GE.svg | ტიპი = სააქციო საზოგადოება | დაფუძნდა = 1992 | მდებარეობა = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | წამყვანი <br/>ვახტანგ ბუცხრიკიძე<br /><small>(მთავარი აღმასრულებელი დირექტორი)</small> | დარგი = საბანკო-საფინანსო | პროდუქცია = საკრედიტო ბარათები, საცალო საბანკო მომსახურება, კორპორატიული საბანკო მომსახურება,ფინანსური მომსახურება, საინვესტიციო ბანკინგი, იპოთეკური სესხები, აქტივების მართვა | სუფთა მოგება = {{ზრდა}} 75 მილიონი აშშ დოლარი<ref>[http://www.tbcbank.ge/ir/storage/uploads/mxcontent/schema_f2/common/files/TBC%20Presentation%20Q4%202013.pdf Q4 2013 and FY 2013 Investor Presentation]</ref> | თანამშრომელი = 4,275 | შვილობილი = Bank Constanta, TBC Kredit, TBC Leasing, TBC Invest, TBC Broker, Real Estate Management Fund, TBC Pay, UFC, BSSC | საიტი= [http://www.tbcbank.ge tbcbank.ge] }} '''თიბისი ბანკი''' — ბანკი [[საქართველო]]ში, რომელიც ემსახურება მომხმარებელს ოთხ ბიზნეს სეგმენტში: კორპორატიული, საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესი და მიკრო.<ref name="tbc">[http://www.tbcbank.ge/ir/?site-lang=en&site-path=presentations/quarterly_presentations/ TBC Bank — Quarterly Presentations]</ref> ბანკი, ძირითადად, საქართველოში აწარმოებს საქმიანობას, თუმცა, მისი შვილობილი კომპანიები მოქმედებენ სხვა ქვეყნებშიც, მათ შორის „თიბისი კრედიტი“ — [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანში]] და „თიბისი ინვესტი“ – [[ისრაელი|ისრაელში]]. თიბისი ბანკის აქციონერთა შორისაა „საერთაშორისო საფინანსო კორპორაცია“ (IFC), [[ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი]] (EBRD), „Deutsche Investitions- und Entwicklungsgesellschaft“ (DEG) და „Nerlandese Financierings-Maatschappi Voor Ontwikkelingsladen N.V.“ (FMO), ბანკის 57% სააქციო კაპიტალით. სხვა საერთაშორისო ინსტიტუციონალური ინვესტორები, როგორებიცაა „J.P. Morgan Chase Bank, N.A.“ და „Ashmore Cayman SPC No. 2 Ltd.“ („Ashmore“), საერთო ჯამში ფლობენ ბანკის აქციების 10%-ს. ორი დამფუძნებელი აქციონერი ერთად ბანკის სააქციო კაპიტალის 26%-ს ფლობს, ხოლო დანარჩენი 7% მენეჯმენტს და მინორიტარულ აქციონერებს ეკუთვნით.<ref name="tbc" /> სახელი — „თიბისი ბანკი“, მის საწყის დასახელებასთან „თბილისის ბიზნეს ცენტრთან“ არის დაკავშირებული, რომელიც ჯერ კიდევ 1992 წელს დაარსდა. ამჟამად, „თიბისი ბანკი“ მისი ოფიციალურად რეგისტრირებული სახელია და არა საწყისი დასახელების აბრევიატურა.<ref>[https://tbcbankgroup.com/about-us თიბისი ბანკი]</ref> == ისტორია == თიბისი ბანკი [[1992|1992 წელს]] დაფუძნდა, [[მამუკა ხაზარაძე|მამუკა ხაზარაძისა]] და [[ბადრი ჯაფარიძე|ბადრი ჯაფარიძის]] მიერ. საწყისი კაპიტალი 500 [[ამერიკული დოლარი|დოლარს]] შეადგენდა. [[1993|1993 წლის]] [[20 იანვარი|20 იანვარს]], [[საქართველოს ეროვნული ბანკი|ეროვნულმა ბანკმა]] ზოგადი საბანკო მომსახურების ლიცენზია გასცა, ხოლო 1993 წლის მაისში საერთაშორისო ტრანზაქციების წარმოების ნებართვა გასცა. დამფუძნებლებმა, ბანკი მათი საკუთარი კომპანიის „თბილისის ბიზნეს ცენტრის“ მეშვეობით შექმნეს, რომელიც რამდენიმე საცალო სავაჭრო საწარმოს მოიცავდა. [[1995|1995 წელს]] ბანკს ჰყავდა 1 ფილიალი და 29 თანამშრომელი, ხოლო ჯამური აქტივები შეადგენდა 1,4 მილიონ აშშ დოლარს. [[2004|2004 წლის]] იანვარში, ბანკის შვილობილმა კომპანიამ, „თიბისი ლიზინგმა“ დაიწყო მუშაობა. == საქმიანობა == ===საბანკო მომსახურება=== ბანკის კორპორატიული საბანკო მომსახურება მოიცავს სესხების გაცემას, ანგარიშებსა და ვადიან ანაბრებს, უცხოური ვალუტის გაცვლის ოპერაციებს, ვაჭრობის დაფინანსებას და ესქრო ანგარიშებს. საბროკერო და სალიზინგო მომსახურებებს, ბანკი მომხმარებელს სთავაზობს შვილობილი კომპანიების – თიბისი ბროკერისა და თიბისი ლიზინგის – მეშვეობით. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საქართველოს ბანკები]] tdeas39hoqdcwe31wal2jmnr2k8h0j2 5424226 5424225 2026-06-28T00:40:06Z Mehman 75871 /* საქმიანობა */ 5424226 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = თიბისი ბანკი | ლოგო = Tbc-logo-ka GE.svg | ტიპი = სააქციო საზოგადოება | დაფუძნდა = 1992 | მდებარეობა = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | წამყვანი <br/>ვახტანგ ბუცხრიკიძე<br /><small>(მთავარი აღმასრულებელი დირექტორი)</small> | დარგი = საბანკო-საფინანსო | პროდუქცია = საკრედიტო ბარათები, საცალო საბანკო მომსახურება, კორპორატიული საბანკო მომსახურება,ფინანსური მომსახურება, საინვესტიციო ბანკინგი, იპოთეკური სესხები, აქტივების მართვა | სუფთა მოგება = {{ზრდა}} 75 მილიონი აშშ დოლარი<ref>[http://www.tbcbank.ge/ir/storage/uploads/mxcontent/schema_f2/common/files/TBC%20Presentation%20Q4%202013.pdf Q4 2013 and FY 2013 Investor Presentation]</ref> | თანამშრომელი = 4,275 | შვილობილი = Bank Constanta, TBC Kredit, TBC Leasing, TBC Invest, TBC Broker, Real Estate Management Fund, TBC Pay, UFC, BSSC | საიტი= [http://www.tbcbank.ge tbcbank.ge] }} '''თიბისი ბანკი''' — ბანკი [[საქართველო]]ში, რომელიც ემსახურება მომხმარებელს ოთხ ბიზნეს სეგმენტში: კორპორატიული, საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესი და მიკრო.<ref name="tbc">[http://www.tbcbank.ge/ir/?site-lang=en&site-path=presentations/quarterly_presentations/ TBC Bank — Quarterly Presentations]</ref> ბანკი, ძირითადად, საქართველოში აწარმოებს საქმიანობას, თუმცა, მისი შვილობილი კომპანიები მოქმედებენ სხვა ქვეყნებშიც, მათ შორის „თიბისი კრედიტი“ — [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანში]] და „თიბისი ინვესტი“ – [[ისრაელი|ისრაელში]]. თიბისი ბანკის აქციონერთა შორისაა „საერთაშორისო საფინანსო კორპორაცია“ (IFC), [[ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი]] (EBRD), „Deutsche Investitions- und Entwicklungsgesellschaft“ (DEG) და „Nerlandese Financierings-Maatschappi Voor Ontwikkelingsladen N.V.“ (FMO), ბანკის 57% სააქციო კაპიტალით. სხვა საერთაშორისო ინსტიტუციონალური ინვესტორები, როგორებიცაა „J.P. Morgan Chase Bank, N.A.“ და „Ashmore Cayman SPC No. 2 Ltd.“ („Ashmore“), საერთო ჯამში ფლობენ ბანკის აქციების 10%-ს. ორი დამფუძნებელი აქციონერი ერთად ბანკის სააქციო კაპიტალის 26%-ს ფლობს, ხოლო დანარჩენი 7% მენეჯმენტს და მინორიტარულ აქციონერებს ეკუთვნით.<ref name="tbc" /> სახელი — „თიბისი ბანკი“, მის საწყის დასახელებასთან „თბილისის ბიზნეს ცენტრთან“ არის დაკავშირებული, რომელიც ჯერ კიდევ 1992 წელს დაარსდა. ამჟამად, „თიბისი ბანკი“ მისი ოფიციალურად რეგისტრირებული სახელია და არა საწყისი დასახელების აბრევიატურა.<ref>[https://tbcbankgroup.com/about-us თიბისი ბანკი]</ref> == ისტორია == თიბისი ბანკი [[1992|1992 წელს]] დაფუძნდა, [[მამუკა ხაზარაძე|მამუკა ხაზარაძისა]] და [[ბადრი ჯაფარიძე|ბადრი ჯაფარიძის]] მიერ. საწყისი კაპიტალი 500 [[ამერიკული დოლარი|დოლარს]] შეადგენდა. [[1993|1993 წლის]] [[20 იანვარი|20 იანვარს]], [[საქართველოს ეროვნული ბანკი|ეროვნულმა ბანკმა]] ზოგადი საბანკო მომსახურების ლიცენზია გასცა, ხოლო 1993 წლის მაისში საერთაშორისო ტრანზაქციების წარმოების ნებართვა გასცა. დამფუძნებლებმა, ბანკი მათი საკუთარი კომპანიის „თბილისის ბიზნეს ცენტრის“ მეშვეობით შექმნეს, რომელიც რამდენიმე საცალო სავაჭრო საწარმოს მოიცავდა. [[1995|1995 წელს]] ბანკს ჰყავდა 1 ფილიალი და 29 თანამშრომელი, ხოლო ჯამური აქტივები შეადგენდა 1,4 მილიონ აშშ დოლარს. [[2004|2004 წლის]] იანვარში, ბანკის შვილობილმა კომპანიამ, „თიბისი ლიზინგმა“ დაიწყო მუშაობა. == საქმიანობა == ბანკის კორპორატიული საბანკო მომსახურება მოიცავს სესხების გაცემას, ანგარიშებსა და ვადიან ანაბრებს, უცხოური ვალუტის გაცვლის ოპერაციებს, ვაჭრობის დაფინანსებას და ესქრო ანგარიშებს. საბროკერო და სალიზინგო მომსახურებებს, ბანკი მომხმარებელს სთავაზობს შვილობილი კომპანიების – თიბისი ბროკერისა და თიბისი ლიზინგის – მეშვეობით. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საქართველოს ბანკები]] nmffhibrcr2sv8ohtg7941qxm37sadn 0 13203 5424114 4890422 2026-06-27T16:53:38Z ნანა1962 171202 5424114 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Buckingham Palace, London - April 2009.jpg|thumb|300px|ბაკინგემის სასახლე და ვიქტორიას მემორიალი]] '''ბაკინგემის სასახლე''', ''ბუკინგემის სასახლე'' ({{lang-en|Buckingham Palace}}) — [[ინგლისის მონარქების სია|ბრიტანეთის მონარქის]] ოფიციალური რეზიდენცია [[ლონდონი|ლონდონში]]. „ბაკინგემის სასახლე“ ან მოკლედ — „სასახლე“ გახდა [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთის]] სამეფო ოჯახის მიერ პრესისთვის გაკეთებული განცხადებების წყაროს სინონიმი. სასახლე სახელმწიფო ღონისძიებათა და სამეფო დღესასწაულების გამართვის ადგილია. აქ ცხოვრობენ სამეფოში ოფიციალური ვიზიტით მყოფი სხვა სახელმწიფოთა მეთაურები. სასახლის წინ მდებარე მოედანი ხშირად ბრიტანელთა აზრის მასობრივი გამოხატვის მთავარი ადგილია ხოლმე. თავიდან სასახლეს ''ბაკინგემის სახლი'' ერქვა, რადგან ის ბაკინგემის ჰერცოგისთვის აშენდა [[1703]] წელს. 1762 წელს მეფე [[ჯორჯ III]]-მ შენობა იყიდა და საკუთარ კერძო რეზიდენციად გადააქცია. მომდევნო 75 წელიწადის განმავლობაში სახლი მნიშვნელოვნად გაფართოვდა არქიტექტორების — [[ჯონ ნეში]]სა და [[ედვარდ ბლორი]]ს მიერ: ცენტრალური ეზოს გარშემო აიგო სამი დამატებითი ფრთა. 1837 წელს ბაკინგემის სასახლე ბრიტანეთის მონარქის ოფიციალური სამეფო რეზიდენცია გახდა [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|დედოფალ ვიქტორიას]] კორონაციის შემდეგ. ბოლო მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ცვლილებები XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში გაკეთდა. სასახლეს მიემატა ვრცელი ფრთა, რომლის ფასადი აღმოსავლეთ მდელოსკენ გადის. მარმარილოს თაღი [[ჰაიდ-პარკი|ჰაიდ-პარკში]] გადაიტანეს [[გამომსვლელთა კუთხე|გამომსვლელთა კუთხის]] მახლობლად. 1913 წელს აღმოსავლეთის მთავარი ფასადი პორტლანდის ქვით მოაპირკეთეს. სწორედ ამ ცვლილებამ მისცა ბაკინგემს ახლანდელი „საზოგადოებრივი სახე“, რისი ყველაზე ცნობილი სიმბოლოა ბაკინგემის სასახლის აივანი. [[ლონდონი|ლონდონის]] კერძო ბაღებს შორის უდიდესია ბაკინგემის სასახლის ბაღი. მისი თავდაპირველი დიზაინი ეკუთვნის კეპებილიტი ბრაუნს (ლანსელოტ ბრაუნი), მოგვიანებით, იგი უილიამ ტაუნსენდ ვილტონმა და ჯონ ნეშმა გადააკეთეს. 1828 წელს დასრულდა ხელოვნური ტბის დიზაინი, რომელსაც წყლით ამარაგებს [[ჰაიდ-პარკი|ჰაიდ-პარკში]] არსებული სერპანტინის ტბა. == ლიტერატურა == * Blaikie, Thomas (2002). ''You look awfully like the Queen: Wit and Wisdom from the House of Windsor''. London: Harper Collins. ISBN 0-00-714874-7. * Goring, O.G. (1937). ''From Goring House to Buckingham Palace''. London:Ivor Nicholson & Watson. * Harris, John; de Bellaigue, Geoffrey; & Miller, Oliver (1968). ''Buckingham Palace''. London: Nelson. ISBN 0-17-141011-4. * Healey, Edma (1997). ''The Queen's House: A Social History of Buckingham Palace''. London: Penguin Group. ISBN 0-7181-4089-3. == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons category|Buckingham Palace}} {{Wikivoyage}} * [http://www.royal.gov.uk/TheRoyalResidences/BuckinghamPalace/BuckinghamPalace.aspx Buckingham Palace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180725122812/http://www.royal.gov.uk/theroyalresidences/buckinghampalace/buckinghampalace.aspx |date=2018-07-25 }} * [http://www.royal.gov.uk/virtualtours/Flash%20Panoramas/ Directory of Buckingham Palace's rooms for virtual navigation (high and low resolution)] [[კატეგორია:ლონდონი]] [[კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს სასახლეები]] [[კატეგორია:სამეფო რეზიდენციები]] rhgwj6xqt0q0qn20yhry8uh2whtnshu 0 37986 5424227 5334594 2026-06-28T00:41:12Z Mehman 75871 5424227 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}}{{რეკლამა}}{{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = საქართველოს ბანკი | ლოგო = Bank of Georgia logo.png | ლოგოს_ზომა = | ლოგოს_ტიტრი = | სურათი = Bank-of-georgia-hq.jpg | სურათის_ზომა = | სურათის_ტიტრი = | ყოფილი_სახელწოდება = | ტიპი = [[სააქციო საზოგადოება]] | დევიზი = | დაფუძნდა = 1994 | დაიხურა = | დამაარსებელი = | მდებარეობა = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | მფლობელი = [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]] | წამყვანი = | პარტნიორი = | დარგი = საბანკო-საფინანსო | პროდუქცია = საკრედიტო ბარათები, საცალო საბანკო მომსახურება, კორპორატიული საბანკო მომსახურება,ფინანსური მომსახურება, საინვესტიციო ბანკინგი, იპოთეკური სესხები, აქტივების მართვა | შემოსავალი = {{decrease}} 2,553.0[[ქართული ლარი|₾]]&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR>{{cite web|url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|title=Annual Results 2023|publisher=Bank of Georgia|accessdate=15 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315145426/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|archivedate=15 მარტი 2024}}</ref> | საწარმოო შემოსავალი = {{increase}} 1,656.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | სუფთა მოგება = {{decrease}} 1,397.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | თანამშრომელი = | შვილობილი = | ფილიალი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | საიტი = }}'''საქართველოს ბანკი''' — [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]]ს შვილობილი კომპანია, რომელიც [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]] დაფუძნებული ჰოლდინგია. საქართველოს ბანკი [[ლონდონის საფონდო ბირჟა|ლონდონის საფონდო ბირჟის]] პრემიუმ სეგმენტშია წარმოდგენილი.<ref>{{cite web|title=Company Overview of Bank of Georgia Group PLC|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=171806553|publisher=Bloomberg|accessdate=30 June 2017}}</ref> საქართველოს ბანკის ჯგუფი [[FTSE 100]] ინდექსის შემადგენლობაშია.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref><ref name="MarketScreener">{{cite web |title=IG, Lion Finance promoted to FTSE 100; easyJet, Hikma relegated |url=https://www.marketscreener.com/news/ig-lion-finance-promoted-to-ftse-100-easyjet-hikma-relegated-ce7e5fdad881f320 |website=marketscreener.com |publisher=MarketScreener |access-date=9 March 2026}}</ref><ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/company-page BANK OF GEORGIA GROUP PLC] London Stock Exchange</ref> ჯგუფის აქციონერებს შორის არიან მსოფლიოში უმსხვილესი ფინანსური ინსტიტუტები, როგორებიცაა: JP Morgan, BlackRock, The Vanguard Group, Schroders, Norges Bank Investment Management (წამყვანი საპენსიო ფონდი) და ა. შ. საქართველოს ბანკის საქმიანობა სამ ძირითად ბიზნესსეგმენტს მოიცავს.<ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/our-story Bank of Georgia Group PLC]</ref> 1. საცალო საბანკო (RB) მომსახურება, რომელიც ასევე მოიცავს Mass Retail-სა და Premium Banking-ს; 2. მცირე და საშუალო ბიზნესის მიმართულება (SME); 3. კორპორაციული საბანკო მომსახურება (CB). საქართველოს ბანკი ქვეყნის შიდა საბანკო სექტორის ერთ-ერთი მთავარი მოთამაშეა. იგი ჯამურად საბანკო სექტორის აქტივების 40%-ს ფლობს.<ref>[https://gfmag.com/award/award-winners/worlds-best-digital-banks-2023-round-1/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 1]</ref> == ისტორია == საქართველოს ბანკი 1994 წელს დაარსდა, იმ დროს, როდესაც საქართველოში საბანკო ინდუსტრია თითქმის არ არსებობდა. 1996 წელს საქართველოს ბანკმა ქვეყანაში პირველმა შემოიტანა პლასტიკური ბარათი, რასაც შემდეგ, 1998 წელს, პირველი ბანკომატი მოჰყვა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref><ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=249 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 249]</ref> 2003 წელს საქართველოს ბანკმა ქვეყანაში პირველი SMS ბანკინგის სერვისი წარადგინა და საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტებისგან, მათ შორის IFC და EBRD-ისგან, საკრედიტო რესურსები მოიპოვა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref> 2006 წელს საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟაზე აქციები განათავსა. ეს იყო პირველი საერთაშორისო საჯარო განთავსება (IPO) საქართველოდან. აქციების განთავსებას მოჰყვა პირველი ევრობონდის გამოშვება და ახალი საერთაშორისო პარტნიორობები, მათ შორის პარტნიორობა [[American Express]]-თან. საქართველოს ბანკმა წარადგინა საცალო პროდუქტების ნაკრებები და დაიწყო ინფრასტრუქტურული განახლებები, განსაკუთრებით - დიჯიტალიზაციის მიმართულებით.<ref>[https://www.reuters.com/article/financial-bank-of-georgia-idUKNOA42721320061124/ Bank of Georgia IPO to raise 83 million pounds]</ref> 2006 წელს, საქართველოს ბანკმა ქვეყნის მასშტაბით თვითმომსახურების ტერმინალების (ე.წ. pay Box) ქსელი შექმნა. 2007 წელს საქართველოს ბანკმა გამოუშვა 200 მილიონ აშშ დოლარის ღირებულების ევრობონდი - რაც საქართველოდან პირველი საერთაშორისო ობლიგაციის შეთავაზება იყო.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |title=Bank of Georgia Announces The Successful Closing Of Its Debut Eurobond Transaction |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240717191244/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |archivedate=2024-07-17 }}</ref> 2009 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა პრემიუმ საბანკო მომსახურება - [[SOLO]], რომელიც მაღალშემოსავლიან მომხმარებელთა სეგმენტზეა ორიენტირებული.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/reports/annual/4/download წლიური მოხსენება]</ref> საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟის პრემიუმ ლისტინგში 2012 წლის აპრილში გადაინაცვლა. 2012 წლის 15 ივნისს კი FTSE 100 ინდექსის შემადგენლობაშიც შევიდა.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref> 2014 წელს, საქართველოს ბანკმა ტაო პრივატ ბანკი შეიძინა, რომელიც იმ მომენტისთვის საქართველოში სიდიდით მე-9 ბანკი იყო.<ref>[https://agenda.ge/en/news/2014/2785#gsc.tab=0 Bank of Georgia buys local arm of Ukraine’s PrivatBank]</ref> 2018 წელს საქართველოს ბანკმა 500 მილიონი ლარის ღირებულების ევროობლიგაციები გამოუშვა. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ქართულმა კომპანიამ საერთაშორისო ობლიგაციები ადგილობრივ ვალუტაში განათავსა.<ref>[https://www.ebrd.com/work-with-us/projects/psd/georgia-capital-eurobond.html Georgia Capital Eurobond]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკში ხელმძღვანელობა შეიცვალა და ახალი აღმასრულებელი დირექტორი და მმართველი გუნდი დაინიშნა. ბანკის ახალი სტრატეგიის მიხედვით, ციფრულ ტრანსფორმაციას, მომხმარებლებისა და თანამშრომლების გამოცდილების გაუმჯობესებას მეტი პრიორიტეტი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |title=Bank of Georgia appoints Archil Gachechiladze as Chief Executive |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240812123144/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |archivedate=2024-08-12 }}</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკმა მომხმარებლებს [[Apple Pay]]-ით გადახდა შესთავაზა. [[ფაილი:Bank-of-georgia.jpg|მინი|280პქ|საქართველოს ბანკის ყოფილი შენობა თავისუფლების მოედანზე. თბილისი]] 2020 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა დიზაინ სისტემა - წინასწარ გამზადებული ვიზუალური ელემენტების პლატფორმა და წესების სახელმძღვანელო. 2022 წელს საქართველოს ბანკმა სკოლის მოსწავლეებისთვის საქართველოში პირველი ფინანსური მობილური აპლიკაცია - [[SCoolApp|sCoolApp]] შექმნა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf |title=Fourth Quarter and Full Year 2022 Preliminary Results |access-date=2024-03-25 |archive-date=2023-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107030323/https://www.bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf }}</ref> 2023 წელს, საქართველოს ბანკი ტექნოლოგიური განვითარების კუთხით ახალ საფეხურზე გადავიდა და პირველი ბიზნეს მენეჯერი შექმნა. ეს ინოვაციური პლატფორმა საშუალებას აძლევს ბიზნესებს, აწარმოონ მომხმარებელთა ანალიტიკაზე დაფუძნებული კამპანიები, შეიმუშაონ მომხმარებელზე მორგებული შეთავაზებები, მართონ გადახდები, გაზარდონ გაყიდვები და ბიზნესის ზრდისთვის საინტერესო ტენდენციები აღმოაჩინონ. საქართველოს ბანკის ბიზნეს მენეჯერი ხელოვნურ ინტელექტსა და ჭკვიან ალგორითმებს ეფუძნება.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> იმავე წელს საქართველოს ბანკმა პარტნიორი ბიზნესებს Ads Manager წარუდგინა, რაც მათ აძლევს შესაძლებლობას, შექმნან პერსონალიზებული შეთავაზებები, როგორიცაა ქეშბექი, ლოიალობის ქულების კამპანიები ან ფასდაკლებები, რაც მათ, მთლიანობაში, საქართველოს ბანკის 1,3 მილიონზე მეტ მომხმარებელთან აძლევს წვდომას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> 2023 წელს პარტნიორი ბიზნესების სწრაფი ზრდის ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს ბანკმა API მენეჯერი დანერგა, რომელიც კომპანიებისთვის საინტერესო, ყოვლისმომცველ საბანკო მომსახურებას ერთ სივრცეში უყრის თავს. API მენეჯერის მეშვეობით, კომპანიები გადახდის მეთოდებთან, ბიზნეს ინტერნეტ ბანკინგის სერვისებთან და API ფუნქციებთან დაკავშირებით იღებენ ინფორმაციას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> საქართველოს ბანკის გაციფრულების პროცესში მიღწეული წარმატებები მსოფლიოს მასშტაბითაა აღიარებული. საქართველოს ბანკი ქვეყანაში 2023 წლის საუკეთესო ფინანსურ ინსტიტუტად 12 ნომინაციაში დასახელდა, ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის მასშტაბით კი 8 კატეგორიაში.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref>  2024 წლის თებერვალში, საქართველოს ბანკმა [[სომხეთი]]ს წამყვანი ბანკის, [[ამერიაბანკი]]ს 100-პროცენტიანი წილი შეიძინა დაახლოებით 303,6 მილიონ დოლარად.<ref>{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/business/city-buying-spree-continues-as-londonlisted-bank-of-georgia-swoops-for-ameriabank-b1140109.html|title=City buying spree continues as London-listed Bank of Georgia swoops for Ameriabank|date=19 February 2024|newspaper=The Evening Standard|access-date=19 February 2024}}</ref> ==ჯილდოები== *საუკეთესო ციფრული ბანკი მომხმარებლებისთვის  *საუკეთესო მობილბანკი  *საუკეთესო ბიზნეს მობილბანკი  *საუკეთესო ინოვაცია და ტრანსფორმაცია მომხმარებლებისთვის  *საუკეთესო ბიზნეს ინოვაცია და ტრანსფორმაცია  *საუკეთესო ბანკი მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის *საუკეთესო ციფრული პროდუქტების შეთავაზებები მომხმარებლებისთვის *საუკეთესო ბანკი მომხმარებლებისთვის გადახდებისა და ციფრული ტრანზაქციების მიმართულებით  *საუკეთესო ბანკი  UX დიზაინის მიმართულებით *საუკეთესო ბანკო სამომხმარებლო დაკრედიტების მიმართულებით *საუკეთესო ბანკი ვაჭრობის დაფინანსების სერვისებისთვის *საუკეთესო ღია ბანკიგის API სერვისები საქართველოში ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის მასშტაბით კი საქართველოს ბანკი 2023 წლის გამარჯვებული შემდეგ ქვე-კატეგორიებში გახდა:<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref> *საუკეთესო მობილბანკი  *საუკეთესო ბიზნეს მობილბანკი *საუკეთესო ინოვაცია და ტრანსფორმაცია მომხმარებლებისთვის *საუკეთესო ბიზნეს ინოვაცია და ტრანსფორმაცია  *საუკეთესო ბანკი სამომხმარებლო დაკრედიტების მიმართულებით *საუკეთესო ბანკი ვაჭრობის დაფინანსებაში *საუკეთესო ბანკი მომხმარებლებისთვის გადახდებისა და ციფრული ტრანზაქციების მიმართულებით *საუკეთესო ციფრული პროდუქტების შეთავაზებები მომხმარებლებისთვის *2023 წელს Global Finance-მა ხელოვნური ინტელექტის დარგში, ქართულ ენაზე სამეტყველო ტექნოლოგიების განვითარების კუთხით, ტოპ ინოვატორად დაასახელა.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref> *2023 წელს Global Finance-მა ტოპ ინოვატორად დაასახელა ელ. კომერციაში გადახდის მენეჯერის შექმნისთვის. *Global Finance-მა ბანკი ტოპ ინოვატორად დაასახელა მცირე და საშუალო ბიზნესებისთვის Api.bog.ge-ის შექმნისთვის. *2023 წლის Euromoney-ის დაჯილდოებაზე დასახელდა საქართველოში საუკეთესო ბანკად ციფრული გადაწყვეტებისთვის. *2023 წლის Euromoney-ის დაჯილდოებაზე დასახელდა საუკეთესო ბანკად კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობისთვის (CSR) საქართველოში. *2024 წელს Euromoney-ის Global Private Banking Awards ის მიერ საქართველოს ბანკი საქართველოში საუკეთესო კერძო ბანკად დასახელდა. ==პროდუქტები და საბანკო მომსახურება== 2023 წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრის]] მდგომარეობით, საქართველოს ბანკი ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკია [[საქართველო]]ში სესხების მოცულობის (19,5 მილიარდი ლარი) და დეპოზიტების ჯამური მოცულობის (20,3 მილიარდი ლარი) მიხედვით. საქართველოს ბანკი მოიცავს სამ ბიზნეს მიმართულებას — საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესს და კორპორაციულ საბანკო მომსახურებას. ;საცალო ბანკინგი საცალო ბანკინგი (RB) მოიცავს Mass Retail -სა და Premium Banking-ს. საცალო საბანკო მიმართულებაში შედის სამომხმარებლო სესხები, იპოთეკური სესხები, ოვერდრაფტები, საკრედიტო ბარათები და სხვა საკრედიტო პროდუქტები. ასევე გადარიცხვები, ანგარიშსწორება, დეპოზიტები და სხვა. ;მცირე და საშუალო ბიზნესი SME საბანკო მიმართულებით, ბანკი ემსახურება მცირე და საშუალო მეწარმეებს და აძლევს წვდომას ფინანსურ და დამატებითი ღირებულების სერვისებზე, როგორებიცაა ბიზნეს სესხი, გადახდები და ფინანსური კონსულტაცია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> 2022 წელს, [[Global Finance]]-მა საქართველოს ბანკი SME ბიზნესებისთვის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესო ბანკად დაასახელა.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-banks-2022-central-eastern-europe/ World’s Best Banks 2022: Central And Eastern Europe]</ref> ;კორპორაციული საბანკო მომსახურება საქართველოს ბანკი, კორპორაციული საბანკო მიმართულებით, საქართველოში არსებულ მსხვილ კორპორატიულ ბიზნესებს ემსახურება და წვდომას აძლევს ისეთ ფინანსურ პროდუქტებზე როგორიცაა: სესხები, გადარიცხვები, ანგარიშსწორება და სხვა საკრედიტო სერვისები. ბანკი ასევე ქმნის ვაჭრობის დაფინანსების სერვისებს, უზრუნველყოფს დოკუმენტური ოპერაციების მხარდაჭერას. ბანკი მართავს შემნახველ და ვადიან ანაბრებს კორპორაციული და ინსტიტუციური მომხმარებლებისთვის.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> ==ESG & CSR== 2021 წელს საქართველოს ბანკმა ფორმალური გარემოსდაცვითი, სოციალური და მმართველობის (ESG) არსებითი შეფასება მოახდინა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2021/#page=99 წლიური მოხსენება 2021, გვ. 99]</ref> 2023 წელს კი ბანკში ESG & Sustainability-ს მიმართულება შეიქმნა. ბანკს გაცხადებული აქვს უწყვეტი მისწრაფება მდგრადი ბიზნეს პრაქტიკების დანერგვისადმი, შესაბამისად, აქტიურად მუშაობს [[კლიმატის ცვლილება|კლიმატის ცვლილების]] სამოქმედო სტრატეგიის დახვეწაზე და ESG-თან დაკავშირებული პოლიტიკის, პრაქტიკისა და გამჭვირვალობის გაუმჯობესებაზე.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=155 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 155]</ref> საერთაშორისო საფინანსო კომპანიის MSCI-ის ESG-ის რეიტინგში, საქართველოს ბანკი გლობალურად, ყველაზე მაღალი ქულების (AA) დიაპაზონში მოხვდა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=92 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 92]</ref> საქართველოს ბანკი აქტიურადაა ჩართული იმ სათემო პროექტებისა და ინიციატივების მხარდაჭერაში, რომლებიც კრიტიკული სოციალური საჭიროებების მოგვარებას ეხება. ინიციატივები ორიენტირებულია სამ ძირითად მიზანზე: განათლების, დასაქმებისა და ბიზნესის მხარდაჭერაზე. ყოველწლიურად საქართველოს ბანკი მხარს უჭერს 40-ზე მეტ პროექტს.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=90 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 90]</ref> განათლების სფეროში საქართველოს ბანკი სტუდენტებს სხვადასხვა სასტიპენდიო პროგრამით უჭერს მხარს და აფინანსებს, მათ შორისაა საერთაშორისო პროგრამები: Fulbright Graduate Student Programme, Chevening Scholarship Program და Miami ad Europe School-ის სასტიპენდიო პროგრამა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2020/#page=123 წლიური მოხსენება 2020, გვ. 123]</ref> ბანკის ერთ-ერთი მთავარი CSR მიმართულება საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებაა. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკი ქმნის იდეათეკებს - საქართველოს საჯარო სკოლებში მრავალფუნქციურ ბიბლიოთეკებს, რაც რეგიონებში მცხოვრები მოსწავლეებისთვის წიგნებსა და ტექნოლოგიებზე ხელმისაწვდომობის ამაღლებას ემსახურება. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკმა 22 იდეათეკა გახსნა, მათი უმეტესობა მდებარეობს მაღალმთიან, ეთნიკური უმცირესობებით დასახლებულ სოფლებში.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |title=Disclaimer – forward looking statements |accessdate=2024-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240326220556/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |archivedate=2024-03-26 }}</ref> 2018 წლიდან, საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=139 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 139]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი|საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორი გახდა. 2022 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|ფეხბურთის ეროვნული ფედერაციის]] გენერალური სპონსორი გახდა.<ref>[https://gff.ge/under21/%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%98-%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%a5%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%97%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%a1/ მემორანდუმი საქართველოს ბანკთან] საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია</ref> 2022 წლის დასაწყისში საქართველოს ბანკი საქართველოს [[საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია|კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის]] მთავარი სპონსორი გახდა. 2022 წელს კი [[თბილისი|თბილისმა]] წარმატებით უმასპინძლა [[ევრობასკეტი 2022|ევრობასკეტის]] ჯგუფურ ეტაპს.<ref>[http://gbf.ge/en/news/saqarthvelos-banki-saqarthvelos-kalathburthis-erovnuli-phederatsiis-mthavari-partnioria საქართველოს ბანკი საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის მთავარი პარტნიორია]</ref> ==სქოლიო== <references responsive="" /> == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Bank of Georgia|საქართველოს ბანკი}} *[http://www.bog.ge საქართველოს ბანკი]<br /> *[http://www.gse.ge/Stocks/data3.asp?Code=GEB საქართველოს ბანკის აქციის (GEB) ფასი საქართველოს საფონდო ბირჟაზე] [[კატეგორია:საქართველოს ბანკები]] [[კატეგორია:საქართველოს ბანკი]] 4s3mnj0ak12623q97mp0wsfeak8e9xr 5424228 5424227 2026-06-28T00:42:53Z Mehman 75871 /* ისტორია */ 5424228 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}}{{რეკლამა}}{{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = საქართველოს ბანკი | ლოგო = Bank of Georgia logo.png | ლოგოს_ზომა = | ლოგოს_ტიტრი = | სურათი = Bank-of-georgia-hq.jpg | სურათის_ზომა = | სურათის_ტიტრი = | ყოფილი_სახელწოდება = | ტიპი = [[სააქციო საზოგადოება]] | დევიზი = | დაფუძნდა = 1994 | დაიხურა = | დამაარსებელი = | მდებარეობა = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | მფლობელი = [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]] | წამყვანი = | პარტნიორი = | დარგი = საბანკო-საფინანსო | პროდუქცია = საკრედიტო ბარათები, საცალო საბანკო მომსახურება, კორპორატიული საბანკო მომსახურება,ფინანსური მომსახურება, საინვესტიციო ბანკინგი, იპოთეკური სესხები, აქტივების მართვა | შემოსავალი = {{decrease}} 2,553.0[[ქართული ლარი|₾]]&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR>{{cite web|url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|title=Annual Results 2023|publisher=Bank of Georgia|accessdate=15 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315145426/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|archivedate=15 მარტი 2024}}</ref> | საწარმოო შემოსავალი = {{increase}} 1,656.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | სუფთა მოგება = {{decrease}} 1,397.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | თანამშრომელი = | შვილობილი = | ფილიალი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | საიტი = }}'''საქართველოს ბანკი''' — [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]]ს შვილობილი კომპანია, რომელიც [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]] დაფუძნებული ჰოლდინგია. საქართველოს ბანკი [[ლონდონის საფონდო ბირჟა|ლონდონის საფონდო ბირჟის]] პრემიუმ სეგმენტშია წარმოდგენილი.<ref>{{cite web|title=Company Overview of Bank of Georgia Group PLC|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=171806553|publisher=Bloomberg|accessdate=30 June 2017}}</ref> საქართველოს ბანკის ჯგუფი [[FTSE 100]] ინდექსის შემადგენლობაშია.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref><ref name="MarketScreener">{{cite web |title=IG, Lion Finance promoted to FTSE 100; easyJet, Hikma relegated |url=https://www.marketscreener.com/news/ig-lion-finance-promoted-to-ftse-100-easyjet-hikma-relegated-ce7e5fdad881f320 |website=marketscreener.com |publisher=MarketScreener |access-date=9 March 2026}}</ref><ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/company-page BANK OF GEORGIA GROUP PLC] London Stock Exchange</ref> ჯგუფის აქციონერებს შორის არიან მსოფლიოში უმსხვილესი ფინანსური ინსტიტუტები, როგორებიცაა: JP Morgan, BlackRock, The Vanguard Group, Schroders, Norges Bank Investment Management (წამყვანი საპენსიო ფონდი) და ა. შ. საქართველოს ბანკის საქმიანობა სამ ძირითად ბიზნესსეგმენტს მოიცავს.<ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/our-story Bank of Georgia Group PLC]</ref> 1. საცალო საბანკო (RB) მომსახურება, რომელიც ასევე მოიცავს Mass Retail-სა და Premium Banking-ს; 2. მცირე და საშუალო ბიზნესის მიმართულება (SME); 3. კორპორაციული საბანკო მომსახურება (CB). საქართველოს ბანკი ქვეყნის შიდა საბანკო სექტორის ერთ-ერთი მთავარი მოთამაშეა. იგი ჯამურად საბანკო სექტორის აქტივების 40%-ს ფლობს.<ref>[https://gfmag.com/award/award-winners/worlds-best-digital-banks-2023-round-1/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 1]</ref> == ისტორია == საქართველოს ბანკი [[1994|1994 წელს]] დაარსდა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref><ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=249 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 249]</ref> 2003 წელს საქართველოს ბანკმა ქვეყანაში პირველი SMS ბანკინგის სერვისი წარადგინა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref> 2006 წელს საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟაზე აქციები განათავსა.<ref>[https://www.reuters.com/article/financial-bank-of-georgia-idUKNOA42721320061124/ Bank of Georgia IPO to raise 83 million pounds]</ref> 2006 წელს, საქართველოს ბანკმა ქვეყნის მასშტაბით თვითმომსახურების ტერმინალების (ე.წ. pay Box) ქსელი შექმნა. 2007 წელს საქართველოს ბანკმა გამოუშვა 200 მილიონ აშშ დოლარის ღირებულების ევრობონდი.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |title=Bank of Georgia Announces The Successful Closing Of Its Debut Eurobond Transaction |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240717191244/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |archivedate=2024-07-17 }}</ref> 2009 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა პრემიუმ საბანკო მომსახურება - [[SOLO]].<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/reports/annual/4/download წლიური მოხსენება]</ref> საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟის პრემიუმ ლისტინგში 2012 წლის აპრილში გადაინაცვლა. 2012 წლის 15 ივნისს კი FTSE 100 ინდექსის შემადგენლობაშიც შევიდა.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref> 2014 წელს, საქართველოს ბანკმა ტაო პრივატ ბანკი შეიძინა, რომელიც იმ მომენტისთვის საქართველოში სიდიდით მე-9 ბანკი იყო.<ref>[https://agenda.ge/en/news/2014/2785#gsc.tab=0 Bank of Georgia buys local arm of Ukraine’s PrivatBank]</ref> 2018 წელს საქართველოს ბანკმა 500 მილიონი ლარის ღირებულების ევროობლიგაციები გამოუშვა. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ქართულმა კომპანიამ საერთაშორისო ობლიგაციები ადგილობრივ ვალუტაში განათავსა.<ref>[https://www.ebrd.com/work-with-us/projects/psd/georgia-capital-eurobond.html Georgia Capital Eurobond]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკში ხელმძღვანელობა შეიცვალა და ახალი აღმასრულებელი დირექტორი და მმართველი გუნდი დაინიშნა. ბანკის ახალი სტრატეგიის მიხედვით, ციფრულ ტრანსფორმაციას, მომხმარებლებისა და თანამშრომლების გამოცდილების გაუმჯობესებას მეტი პრიორიტეტი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |title=Bank of Georgia appoints Archil Gachechiladze as Chief Executive |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240812123144/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |archivedate=2024-08-12 }}</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკმა მომხმარებლებს [[Apple Pay]]-ით გადახდა შესთავაზა. [[ფაილი:Bank-of-georgia.jpg|მინი|280პქ|საქართველოს ბანკის ყოფილი შენობა თავისუფლების მოედანზე. თბილისი]] 2020 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა დიზაინ სისტემა - წინასწარ გამზადებული ვიზუალური ელემენტების პლატფორმა და წესების სახელმძღვანელო. 2022 წელს საქართველოს ბანკმა სკოლის მოსწავლეებისთვის საქართველოში პირველი ფინანსური მობილური აპლიკაცია - [[SCoolApp|sCoolApp]] შექმნა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf |title=Fourth Quarter and Full Year 2022 Preliminary Results |access-date=2024-03-25 |archive-date=2023-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107030323/https://www.bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf }}</ref> 2023 წელს, საქართველოს ბანკი ტექნოლოგიური განვითარების კუთხით ახალ საფეხურზე გადავიდა და პირველი ბიზნეს მენეჯერი შექმნა. ეს ინოვაციური პლატფორმა საშუალებას აძლევს ბიზნესებს, აწარმოონ მომხმარებელთა ანალიტიკაზე დაფუძნებული კამპანიები, შეიმუშაონ მომხმარებელზე მორგებული შეთავაზებები, მართონ გადახდები, გაზარდონ გაყიდვები და ბიზნესის ზრდისთვის საინტერესო ტენდენციები აღმოაჩინონ. საქართველოს ბანკის ბიზნეს მენეჯერი ხელოვნურ ინტელექტსა და ჭკვიან ალგორითმებს ეფუძნება.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> იმავე წელს საქართველოს ბანკმა პარტნიორი ბიზნესებს Ads Manager წარუდგინა, რაც მათ აძლევს შესაძლებლობას, შექმნან პერსონალიზებული შეთავაზებები, როგორიცაა ქეშბექი, ლოიალობის ქულების კამპანიები ან ფასდაკლებები, რაც მათ, მთლიანობაში, საქართველოს ბანკის 1,3 მილიონზე მეტ მომხმარებელთან აძლევს წვდომას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> 2023 წელს პარტნიორი ბიზნესების სწრაფი ზრდის ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს ბანკმა API მენეჯერი დანერგა, რომელიც კომპანიებისთვის საინტერესო, ყოვლისმომცველ საბანკო მომსახურებას ერთ სივრცეში უყრის თავს. API მენეჯერის მეშვეობით, კომპანიები გადახდის მეთოდებთან, ბიზნეს ინტერნეტ ბანკინგის სერვისებთან და API ფუნქციებთან დაკავშირებით იღებენ ინფორმაციას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> საქართველოს ბანკის გაციფრულების პროცესში მიღწეული წარმატებები მსოფლიოს მასშტაბითაა აღიარებული. საქართველოს ბანკი ქვეყანაში 2023 წლის საუკეთესო ფინანსურ ინსტიტუტად 12 ნომინაციაში დასახელდა, ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის მასშტაბით კი 8 კატეგორიაში.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref>  2024 წლის თებერვალში, საქართველოს ბანკმა [[სომხეთი]]ს წამყვანი ბანკის, [[ამერიაბანკი]]ს 100-პროცენტიანი წილი შეიძინა დაახლოებით 303,6 მილიონ დოლარად.<ref>{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/business/city-buying-spree-continues-as-londonlisted-bank-of-georgia-swoops-for-ameriabank-b1140109.html|title=City buying spree continues as London-listed Bank of Georgia swoops for Ameriabank|date=19 February 2024|newspaper=The Evening Standard|access-date=19 February 2024}}</ref> ==ჯილდოები== *საუკეთესო ციფრული ბანკი მომხმარებლებისთვის  *საუკეთესო მობილბანკი  *საუკეთესო ბიზნეს მობილბანკი  *საუკეთესო ინოვაცია და ტრანსფორმაცია მომხმარებლებისთვის  *საუკეთესო ბიზნეს ინოვაცია და ტრანსფორმაცია  *საუკეთესო ბანკი მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის *საუკეთესო ციფრული პროდუქტების შეთავაზებები მომხმარებლებისთვის *საუკეთესო ბანკი მომხმარებლებისთვის გადახდებისა და ციფრული ტრანზაქციების მიმართულებით  *საუკეთესო ბანკი  UX დიზაინის მიმართულებით *საუკეთესო ბანკო სამომხმარებლო დაკრედიტების მიმართულებით *საუკეთესო ბანკი ვაჭრობის დაფინანსების სერვისებისთვის *საუკეთესო ღია ბანკიგის API სერვისები საქართველოში ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის მასშტაბით კი საქართველოს ბანკი 2023 წლის გამარჯვებული შემდეგ ქვე-კატეგორიებში გახდა:<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref> *საუკეთესო მობილბანკი  *საუკეთესო ბიზნეს მობილბანკი *საუკეთესო ინოვაცია და ტრანსფორმაცია მომხმარებლებისთვის *საუკეთესო ბიზნეს ინოვაცია და ტრანსფორმაცია  *საუკეთესო ბანკი სამომხმარებლო დაკრედიტების მიმართულებით *საუკეთესო ბანკი ვაჭრობის დაფინანსებაში *საუკეთესო ბანკი მომხმარებლებისთვის გადახდებისა და ციფრული ტრანზაქციების მიმართულებით *საუკეთესო ციფრული პროდუქტების შეთავაზებები მომხმარებლებისთვის *2023 წელს Global Finance-მა ხელოვნური ინტელექტის დარგში, ქართულ ენაზე სამეტყველო ტექნოლოგიების განვითარების კუთხით, ტოპ ინოვატორად დაასახელა.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref> *2023 წელს Global Finance-მა ტოპ ინოვატორად დაასახელა ელ. კომერციაში გადახდის მენეჯერის შექმნისთვის. *Global Finance-მა ბანკი ტოპ ინოვატორად დაასახელა მცირე და საშუალო ბიზნესებისთვის Api.bog.ge-ის შექმნისთვის. *2023 წლის Euromoney-ის დაჯილდოებაზე დასახელდა საქართველოში საუკეთესო ბანკად ციფრული გადაწყვეტებისთვის. *2023 წლის Euromoney-ის დაჯილდოებაზე დასახელდა საუკეთესო ბანკად კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობისთვის (CSR) საქართველოში. *2024 წელს Euromoney-ის Global Private Banking Awards ის მიერ საქართველოს ბანკი საქართველოში საუკეთესო კერძო ბანკად დასახელდა. ==პროდუქტები და საბანკო მომსახურება== 2023 წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრის]] მდგომარეობით, საქართველოს ბანკი ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკია [[საქართველო]]ში სესხების მოცულობის (19,5 მილიარდი ლარი) და დეპოზიტების ჯამური მოცულობის (20,3 მილიარდი ლარი) მიხედვით. საქართველოს ბანკი მოიცავს სამ ბიზნეს მიმართულებას — საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესს და კორპორაციულ საბანკო მომსახურებას. ;საცალო ბანკინგი საცალო ბანკინგი (RB) მოიცავს Mass Retail -სა და Premium Banking-ს. საცალო საბანკო მიმართულებაში შედის სამომხმარებლო სესხები, იპოთეკური სესხები, ოვერდრაფტები, საკრედიტო ბარათები და სხვა საკრედიტო პროდუქტები. ასევე გადარიცხვები, ანგარიშსწორება, დეპოზიტები და სხვა. ;მცირე და საშუალო ბიზნესი SME საბანკო მიმართულებით, ბანკი ემსახურება მცირე და საშუალო მეწარმეებს და აძლევს წვდომას ფინანსურ და დამატებითი ღირებულების სერვისებზე, როგორებიცაა ბიზნეს სესხი, გადახდები და ფინანსური კონსულტაცია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> 2022 წელს, [[Global Finance]]-მა საქართველოს ბანკი SME ბიზნესებისთვის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესო ბანკად დაასახელა.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-banks-2022-central-eastern-europe/ World’s Best Banks 2022: Central And Eastern Europe]</ref> ;კორპორაციული საბანკო მომსახურება საქართველოს ბანკი, კორპორაციული საბანკო მიმართულებით, საქართველოში არსებულ მსხვილ კორპორატიულ ბიზნესებს ემსახურება და წვდომას აძლევს ისეთ ფინანსურ პროდუქტებზე როგორიცაა: სესხები, გადარიცხვები, ანგარიშსწორება და სხვა საკრედიტო სერვისები. ბანკი ასევე ქმნის ვაჭრობის დაფინანსების სერვისებს, უზრუნველყოფს დოკუმენტური ოპერაციების მხარდაჭერას. ბანკი მართავს შემნახველ და ვადიან ანაბრებს კორპორაციული და ინსტიტუციური მომხმარებლებისთვის.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> ==ESG & CSR== 2021 წელს საქართველოს ბანკმა ფორმალური გარემოსდაცვითი, სოციალური და მმართველობის (ESG) არსებითი შეფასება მოახდინა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2021/#page=99 წლიური მოხსენება 2021, გვ. 99]</ref> 2023 წელს კი ბანკში ESG & Sustainability-ს მიმართულება შეიქმნა. ბანკს გაცხადებული აქვს უწყვეტი მისწრაფება მდგრადი ბიზნეს პრაქტიკების დანერგვისადმი, შესაბამისად, აქტიურად მუშაობს [[კლიმატის ცვლილება|კლიმატის ცვლილების]] სამოქმედო სტრატეგიის დახვეწაზე და ESG-თან დაკავშირებული პოლიტიკის, პრაქტიკისა და გამჭვირვალობის გაუმჯობესებაზე.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=155 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 155]</ref> საერთაშორისო საფინანსო კომპანიის MSCI-ის ESG-ის რეიტინგში, საქართველოს ბანკი გლობალურად, ყველაზე მაღალი ქულების (AA) დიაპაზონში მოხვდა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=92 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 92]</ref> საქართველოს ბანკი აქტიურადაა ჩართული იმ სათემო პროექტებისა და ინიციატივების მხარდაჭერაში, რომლებიც კრიტიკული სოციალური საჭიროებების მოგვარებას ეხება. ინიციატივები ორიენტირებულია სამ ძირითად მიზანზე: განათლების, დასაქმებისა და ბიზნესის მხარდაჭერაზე. ყოველწლიურად საქართველოს ბანკი მხარს უჭერს 40-ზე მეტ პროექტს.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=90 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 90]</ref> განათლების სფეროში საქართველოს ბანკი სტუდენტებს სხვადასხვა სასტიპენდიო პროგრამით უჭერს მხარს და აფინანსებს, მათ შორისაა საერთაშორისო პროგრამები: Fulbright Graduate Student Programme, Chevening Scholarship Program და Miami ad Europe School-ის სასტიპენდიო პროგრამა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2020/#page=123 წლიური მოხსენება 2020, გვ. 123]</ref> ბანკის ერთ-ერთი მთავარი CSR მიმართულება საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებაა. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკი ქმნის იდეათეკებს - საქართველოს საჯარო სკოლებში მრავალფუნქციურ ბიბლიოთეკებს, რაც რეგიონებში მცხოვრები მოსწავლეებისთვის წიგნებსა და ტექნოლოგიებზე ხელმისაწვდომობის ამაღლებას ემსახურება. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკმა 22 იდეათეკა გახსნა, მათი უმეტესობა მდებარეობს მაღალმთიან, ეთნიკური უმცირესობებით დასახლებულ სოფლებში.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |title=Disclaimer – forward looking statements |accessdate=2024-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240326220556/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |archivedate=2024-03-26 }}</ref> 2018 წლიდან, საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=139 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 139]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი|საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორი გახდა. 2022 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|ფეხბურთის ეროვნული ფედერაციის]] გენერალური სპონსორი გახდა.<ref>[https://gff.ge/under21/%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%98-%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%a5%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%97%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%a1/ მემორანდუმი საქართველოს ბანკთან] საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია</ref> 2022 წლის დასაწყისში საქართველოს ბანკი საქართველოს [[საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია|კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის]] მთავარი სპონსორი გახდა. 2022 წელს კი [[თბილისი|თბილისმა]] წარმატებით უმასპინძლა [[ევრობასკეტი 2022|ევრობასკეტის]] ჯგუფურ ეტაპს.<ref>[http://gbf.ge/en/news/saqarthvelos-banki-saqarthvelos-kalathburthis-erovnuli-phederatsiis-mthavari-partnioria საქართველოს ბანკი საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის მთავარი პარტნიორია]</ref> ==სქოლიო== <references responsive="" /> == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Bank of Georgia|საქართველოს ბანკი}} *[http://www.bog.ge საქართველოს ბანკი]<br /> *[http://www.gse.ge/Stocks/data3.asp?Code=GEB საქართველოს ბანკის აქციის (GEB) ფასი საქართველოს საფონდო ბირჟაზე] [[კატეგორია:საქართველოს ბანკები]] [[კატეგორია:საქართველოს ბანკი]] igtgybinkfuomb33m053htmonv94pk3 5424229 5424228 2026-06-28T00:43:10Z Mehman 75871 /* ისტორია */ 5424229 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}}{{რეკლამა}}{{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = საქართველოს ბანკი | ლოგო = Bank of Georgia logo.png | ლოგოს_ზომა = | ლოგოს_ტიტრი = | სურათი = Bank-of-georgia-hq.jpg | სურათის_ზომა = | სურათის_ტიტრი = | ყოფილი_სახელწოდება = | ტიპი = [[სააქციო საზოგადოება]] | დევიზი = | დაფუძნდა = 1994 | დაიხურა = | დამაარსებელი = | მდებარეობა = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | მფლობელი = [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]] | წამყვანი = | პარტნიორი = | დარგი = საბანკო-საფინანსო | პროდუქცია = საკრედიტო ბარათები, საცალო საბანკო მომსახურება, კორპორატიული საბანკო მომსახურება,ფინანსური მომსახურება, საინვესტიციო ბანკინგი, იპოთეკური სესხები, აქტივების მართვა | შემოსავალი = {{decrease}} 2,553.0[[ქართული ლარი|₾]]&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR>{{cite web|url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|title=Annual Results 2023|publisher=Bank of Georgia|accessdate=15 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315145426/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|archivedate=15 მარტი 2024}}</ref> | საწარმოო შემოსავალი = {{increase}} 1,656.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | სუფთა მოგება = {{decrease}} 1,397.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | თანამშრომელი = | შვილობილი = | ფილიალი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | საიტი = }}'''საქართველოს ბანკი''' — [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]]ს შვილობილი კომპანია, რომელიც [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]] დაფუძნებული ჰოლდინგია. საქართველოს ბანკი [[ლონდონის საფონდო ბირჟა|ლონდონის საფონდო ბირჟის]] პრემიუმ სეგმენტშია წარმოდგენილი.<ref>{{cite web|title=Company Overview of Bank of Georgia Group PLC|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=171806553|publisher=Bloomberg|accessdate=30 June 2017}}</ref> საქართველოს ბანკის ჯგუფი [[FTSE 100]] ინდექსის შემადგენლობაშია.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref><ref name="MarketScreener">{{cite web |title=IG, Lion Finance promoted to FTSE 100; easyJet, Hikma relegated |url=https://www.marketscreener.com/news/ig-lion-finance-promoted-to-ftse-100-easyjet-hikma-relegated-ce7e5fdad881f320 |website=marketscreener.com |publisher=MarketScreener |access-date=9 March 2026}}</ref><ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/company-page BANK OF GEORGIA GROUP PLC] London Stock Exchange</ref> ჯგუფის აქციონერებს შორის არიან მსოფლიოში უმსხვილესი ფინანსური ინსტიტუტები, როგორებიცაა: JP Morgan, BlackRock, The Vanguard Group, Schroders, Norges Bank Investment Management (წამყვანი საპენსიო ფონდი) და ა. შ. საქართველოს ბანკის საქმიანობა სამ ძირითად ბიზნესსეგმენტს მოიცავს.<ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/our-story Bank of Georgia Group PLC]</ref> 1. საცალო საბანკო (RB) მომსახურება, რომელიც ასევე მოიცავს Mass Retail-სა და Premium Banking-ს; 2. მცირე და საშუალო ბიზნესის მიმართულება (SME); 3. კორპორაციული საბანკო მომსახურება (CB). საქართველოს ბანკი ქვეყნის შიდა საბანკო სექტორის ერთ-ერთი მთავარი მოთამაშეა. იგი ჯამურად საბანკო სექტორის აქტივების 40%-ს ფლობს.<ref>[https://gfmag.com/award/award-winners/worlds-best-digital-banks-2023-round-1/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 1]</ref> == ისტორია == საქართველოს ბანკი [[1994|1994 წელს]] დაარსდა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref><ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=249 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 249]</ref> 2003 წელს საქართველოს ბანკმა ქვეყანაში პირველი SMS ბანკინგის სერვისი წარადგინა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref> 2006 წელს საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟაზე აქციები განათავსა.<ref>[https://www.reuters.com/article/financial-bank-of-georgia-idUKNOA42721320061124/ Bank of Georgia IPO to raise 83 million pounds]</ref> 2006 წელს, საქართველოს ბანკმა ქვეყნის მასშტაბით თვითმომსახურების ტერმინალების (ე.წ. pay Box) ქსელი შექმნა. 2007 წელს საქართველოს ბანკმა გამოუშვა 200 მილიონ აშშ დოლარის ღირებულების ევრობონდი.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |title=Bank of Georgia Announces The Successful Closing Of Its Debut Eurobond Transaction |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240717191244/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |archivedate=2024-07-17 }}</ref> 2009 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა პრემიუმ საბანკო მომსახურება „SOLO“.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/reports/annual/4/download წლიური მოხსენება]</ref> საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟის პრემიუმ ლისტინგში 2012 წლის აპრილში გადაინაცვლა. 2012 წლის 15 ივნისს კი FTSE 100 ინდექსის შემადგენლობაშიც შევიდა.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref> 2014 წელს, საქართველოს ბანკმა ტაო პრივატ ბანკი შეიძინა, რომელიც იმ მომენტისთვის საქართველოში სიდიდით მე-9 ბანკი იყო.<ref>[https://agenda.ge/en/news/2014/2785#gsc.tab=0 Bank of Georgia buys local arm of Ukraine’s PrivatBank]</ref> 2018 წელს საქართველოს ბანკმა 500 მილიონი ლარის ღირებულების ევროობლიგაციები გამოუშვა. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ქართულმა კომპანიამ საერთაშორისო ობლიგაციები ადგილობრივ ვალუტაში განათავსა.<ref>[https://www.ebrd.com/work-with-us/projects/psd/georgia-capital-eurobond.html Georgia Capital Eurobond]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკში ხელმძღვანელობა შეიცვალა და ახალი აღმასრულებელი დირექტორი და მმართველი გუნდი დაინიშნა. ბანკის ახალი სტრატეგიის მიხედვით, ციფრულ ტრანსფორმაციას, მომხმარებლებისა და თანამშრომლების გამოცდილების გაუმჯობესებას მეტი პრიორიტეტი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |title=Bank of Georgia appoints Archil Gachechiladze as Chief Executive |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240812123144/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |archivedate=2024-08-12 }}</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკმა მომხმარებლებს [[Apple Pay]]-ით გადახდა შესთავაზა. [[ფაილი:Bank-of-georgia.jpg|მინი|280პქ|საქართველოს ბანკის ყოფილი შენობა თავისუფლების მოედანზე. თბილისი]] 2020 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა დიზაინ სისტემა - წინასწარ გამზადებული ვიზუალური ელემენტების პლატფორმა და წესების სახელმძღვანელო. 2022 წელს საქართველოს ბანკმა სკოლის მოსწავლეებისთვის საქართველოში პირველი ფინანსური მობილური აპლიკაცია - [[SCoolApp|sCoolApp]] შექმნა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf |title=Fourth Quarter and Full Year 2022 Preliminary Results |access-date=2024-03-25 |archive-date=2023-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107030323/https://www.bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf }}</ref> 2023 წელს, საქართველოს ბანკი ტექნოლოგიური განვითარების კუთხით ახალ საფეხურზე გადავიდა და პირველი ბიზნეს მენეჯერი შექმნა. ეს ინოვაციური პლატფორმა საშუალებას აძლევს ბიზნესებს, აწარმოონ მომხმარებელთა ანალიტიკაზე დაფუძნებული კამპანიები, შეიმუშაონ მომხმარებელზე მორგებული შეთავაზებები, მართონ გადახდები, გაზარდონ გაყიდვები და ბიზნესის ზრდისთვის საინტერესო ტენდენციები აღმოაჩინონ. საქართველოს ბანკის ბიზნეს მენეჯერი ხელოვნურ ინტელექტსა და ჭკვიან ალგორითმებს ეფუძნება.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> იმავე წელს საქართველოს ბანკმა პარტნიორი ბიზნესებს Ads Manager წარუდგინა, რაც მათ აძლევს შესაძლებლობას, შექმნან პერსონალიზებული შეთავაზებები, როგორიცაა ქეშბექი, ლოიალობის ქულების კამპანიები ან ფასდაკლებები, რაც მათ, მთლიანობაში, საქართველოს ბანკის 1,3 მილიონზე მეტ მომხმარებელთან აძლევს წვდომას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> 2023 წელს პარტნიორი ბიზნესების სწრაფი ზრდის ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს ბანკმა API მენეჯერი დანერგა, რომელიც კომპანიებისთვის საინტერესო, ყოვლისმომცველ საბანკო მომსახურებას ერთ სივრცეში უყრის თავს. API მენეჯერის მეშვეობით, კომპანიები გადახდის მეთოდებთან, ბიზნეს ინტერნეტ ბანკინგის სერვისებთან და API ფუნქციებთან დაკავშირებით იღებენ ინფორმაციას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> საქართველოს ბანკის გაციფრულების პროცესში მიღწეული წარმატებები მსოფლიოს მასშტაბითაა აღიარებული. საქართველოს ბანკი ქვეყანაში 2023 წლის საუკეთესო ფინანსურ ინსტიტუტად 12 ნომინაციაში დასახელდა, ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის მასშტაბით კი 8 კატეგორიაში.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref>  2024 წლის თებერვალში, საქართველოს ბანკმა [[სომხეთი]]ს წამყვანი ბანკის, [[ამერიაბანკი]]ს 100-პროცენტიანი წილი შეიძინა დაახლოებით 303,6 მილიონ დოლარად.<ref>{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/business/city-buying-spree-continues-as-londonlisted-bank-of-georgia-swoops-for-ameriabank-b1140109.html|title=City buying spree continues as London-listed Bank of Georgia swoops for Ameriabank|date=19 February 2024|newspaper=The Evening Standard|access-date=19 February 2024}}</ref> ==ჯილდოები== *საუკეთესო ციფრული ბანკი მომხმარებლებისთვის  *საუკეთესო მობილბანკი  *საუკეთესო ბიზნეს მობილბანკი  *საუკეთესო ინოვაცია და ტრანსფორმაცია მომხმარებლებისთვის  *საუკეთესო ბიზნეს ინოვაცია და ტრანსფორმაცია  *საუკეთესო ბანკი მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის *საუკეთესო ციფრული პროდუქტების შეთავაზებები მომხმარებლებისთვის *საუკეთესო ბანკი მომხმარებლებისთვის გადახდებისა და ციფრული ტრანზაქციების მიმართულებით  *საუკეთესო ბანკი  UX დიზაინის მიმართულებით *საუკეთესო ბანკო სამომხმარებლო დაკრედიტების მიმართულებით *საუკეთესო ბანკი ვაჭრობის დაფინანსების სერვისებისთვის *საუკეთესო ღია ბანკიგის API სერვისები საქართველოში ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის მასშტაბით კი საქართველოს ბანკი 2023 წლის გამარჯვებული შემდეგ ქვე-კატეგორიებში გახდა:<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref> *საუკეთესო მობილბანკი  *საუკეთესო ბიზნეს მობილბანკი *საუკეთესო ინოვაცია და ტრანსფორმაცია მომხმარებლებისთვის *საუკეთესო ბიზნეს ინოვაცია და ტრანსფორმაცია  *საუკეთესო ბანკი სამომხმარებლო დაკრედიტების მიმართულებით *საუკეთესო ბანკი ვაჭრობის დაფინანსებაში *საუკეთესო ბანკი მომხმარებლებისთვის გადახდებისა და ციფრული ტრანზაქციების მიმართულებით *საუკეთესო ციფრული პროდუქტების შეთავაზებები მომხმარებლებისთვის *2023 წელს Global Finance-მა ხელოვნური ინტელექტის დარგში, ქართულ ენაზე სამეტყველო ტექნოლოგიების განვითარების კუთხით, ტოპ ინოვატორად დაასახელა.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref> *2023 წელს Global Finance-მა ტოპ ინოვატორად დაასახელა ელ. კომერციაში გადახდის მენეჯერის შექმნისთვის. *Global Finance-მა ბანკი ტოპ ინოვატორად დაასახელა მცირე და საშუალო ბიზნესებისთვის Api.bog.ge-ის შექმნისთვის. *2023 წლის Euromoney-ის დაჯილდოებაზე დასახელდა საქართველოში საუკეთესო ბანკად ციფრული გადაწყვეტებისთვის. *2023 წლის Euromoney-ის დაჯილდოებაზე დასახელდა საუკეთესო ბანკად კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობისთვის (CSR) საქართველოში. *2024 წელს Euromoney-ის Global Private Banking Awards ის მიერ საქართველოს ბანკი საქართველოში საუკეთესო კერძო ბანკად დასახელდა. ==პროდუქტები და საბანკო მომსახურება== 2023 წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრის]] მდგომარეობით, საქართველოს ბანკი ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკია [[საქართველო]]ში სესხების მოცულობის (19,5 მილიარდი ლარი) და დეპოზიტების ჯამური მოცულობის (20,3 მილიარდი ლარი) მიხედვით. საქართველოს ბანკი მოიცავს სამ ბიზნეს მიმართულებას — საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესს და კორპორაციულ საბანკო მომსახურებას. ;საცალო ბანკინგი საცალო ბანკინგი (RB) მოიცავს Mass Retail -სა და Premium Banking-ს. საცალო საბანკო მიმართულებაში შედის სამომხმარებლო სესხები, იპოთეკური სესხები, ოვერდრაფტები, საკრედიტო ბარათები და სხვა საკრედიტო პროდუქტები. ასევე გადარიცხვები, ანგარიშსწორება, დეპოზიტები და სხვა. ;მცირე და საშუალო ბიზნესი SME საბანკო მიმართულებით, ბანკი ემსახურება მცირე და საშუალო მეწარმეებს და აძლევს წვდომას ფინანსურ და დამატებითი ღირებულების სერვისებზე, როგორებიცაა ბიზნეს სესხი, გადახდები და ფინანსური კონსულტაცია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> 2022 წელს, [[Global Finance]]-მა საქართველოს ბანკი SME ბიზნესებისთვის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესო ბანკად დაასახელა.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-banks-2022-central-eastern-europe/ World’s Best Banks 2022: Central And Eastern Europe]</ref> ;კორპორაციული საბანკო მომსახურება საქართველოს ბანკი, კორპორაციული საბანკო მიმართულებით, საქართველოში არსებულ მსხვილ კორპორატიულ ბიზნესებს ემსახურება და წვდომას აძლევს ისეთ ფინანსურ პროდუქტებზე როგორიცაა: სესხები, გადარიცხვები, ანგარიშსწორება და სხვა საკრედიტო სერვისები. ბანკი ასევე ქმნის ვაჭრობის დაფინანსების სერვისებს, უზრუნველყოფს დოკუმენტური ოპერაციების მხარდაჭერას. ბანკი მართავს შემნახველ და ვადიან ანაბრებს კორპორაციული და ინსტიტუციური მომხმარებლებისთვის.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> ==ESG & CSR== 2021 წელს საქართველოს ბანკმა ფორმალური გარემოსდაცვითი, სოციალური და მმართველობის (ESG) არსებითი შეფასება მოახდინა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2021/#page=99 წლიური მოხსენება 2021, გვ. 99]</ref> 2023 წელს კი ბანკში ESG & Sustainability-ს მიმართულება შეიქმნა. ბანკს გაცხადებული აქვს უწყვეტი მისწრაფება მდგრადი ბიზნეს პრაქტიკების დანერგვისადმი, შესაბამისად, აქტიურად მუშაობს [[კლიმატის ცვლილება|კლიმატის ცვლილების]] სამოქმედო სტრატეგიის დახვეწაზე და ESG-თან დაკავშირებული პოლიტიკის, პრაქტიკისა და გამჭვირვალობის გაუმჯობესებაზე.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=155 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 155]</ref> საერთაშორისო საფინანსო კომპანიის MSCI-ის ESG-ის რეიტინგში, საქართველოს ბანკი გლობალურად, ყველაზე მაღალი ქულების (AA) დიაპაზონში მოხვდა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=92 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 92]</ref> საქართველოს ბანკი აქტიურადაა ჩართული იმ სათემო პროექტებისა და ინიციატივების მხარდაჭერაში, რომლებიც კრიტიკული სოციალური საჭიროებების მოგვარებას ეხება. ინიციატივები ორიენტირებულია სამ ძირითად მიზანზე: განათლების, დასაქმებისა და ბიზნესის მხარდაჭერაზე. ყოველწლიურად საქართველოს ბანკი მხარს უჭერს 40-ზე მეტ პროექტს.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=90 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 90]</ref> განათლების სფეროში საქართველოს ბანკი სტუდენტებს სხვადასხვა სასტიპენდიო პროგრამით უჭერს მხარს და აფინანსებს, მათ შორისაა საერთაშორისო პროგრამები: Fulbright Graduate Student Programme, Chevening Scholarship Program და Miami ad Europe School-ის სასტიპენდიო პროგრამა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2020/#page=123 წლიური მოხსენება 2020, გვ. 123]</ref> ბანკის ერთ-ერთი მთავარი CSR მიმართულება საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებაა. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკი ქმნის იდეათეკებს - საქართველოს საჯარო სკოლებში მრავალფუნქციურ ბიბლიოთეკებს, რაც რეგიონებში მცხოვრები მოსწავლეებისთვის წიგნებსა და ტექნოლოგიებზე ხელმისაწვდომობის ამაღლებას ემსახურება. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკმა 22 იდეათეკა გახსნა, მათი უმეტესობა მდებარეობს მაღალმთიან, ეთნიკური უმცირესობებით დასახლებულ სოფლებში.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |title=Disclaimer – forward looking statements |accessdate=2024-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240326220556/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |archivedate=2024-03-26 }}</ref> 2018 წლიდან, საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=139 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 139]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი|საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორი გახდა. 2022 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|ფეხბურთის ეროვნული ფედერაციის]] გენერალური სპონსორი გახდა.<ref>[https://gff.ge/under21/%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%98-%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%a5%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%97%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%a1/ მემორანდუმი საქართველოს ბანკთან] საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია</ref> 2022 წლის დასაწყისში საქართველოს ბანკი საქართველოს [[საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია|კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის]] მთავარი სპონსორი გახდა. 2022 წელს კი [[თბილისი|თბილისმა]] წარმატებით უმასპინძლა [[ევრობასკეტი 2022|ევრობასკეტის]] ჯგუფურ ეტაპს.<ref>[http://gbf.ge/en/news/saqarthvelos-banki-saqarthvelos-kalathburthis-erovnuli-phederatsiis-mthavari-partnioria საქართველოს ბანკი საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის მთავარი პარტნიორია]</ref> ==სქოლიო== <references responsive="" /> == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Bank of Georgia|საქართველოს ბანკი}} *[http://www.bog.ge საქართველოს ბანკი]<br /> *[http://www.gse.ge/Stocks/data3.asp?Code=GEB საქართველოს ბანკის აქციის (GEB) ფასი საქართველოს საფონდო ბირჟაზე] [[კატეგორია:საქართველოს ბანკები]] [[კატეგორია:საქართველოს ბანკი]] cx0z479c5bnrm0ic1b5ce2fta3ovy6k 5424230 5424229 2026-06-28T00:44:30Z Mehman 75871 არაენციკლოპედიური ინფორმაცია / რეკლამა 5424230 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}}{{რეკლამა}}{{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = საქართველოს ბანკი | ლოგო = Bank of Georgia logo.png | ლოგოს_ზომა = | ლოგოს_ტიტრი = | სურათი = Bank-of-georgia-hq.jpg | სურათის_ზომა = | სურათის_ტიტრი = | ყოფილი_სახელწოდება = | ტიპი = [[სააქციო საზოგადოება]] | დევიზი = | დაფუძნდა = 1994 | დაიხურა = | დამაარსებელი = | მდებარეობა = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | მფლობელი = [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]] | წამყვანი = | პარტნიორი = | დარგი = საბანკო-საფინანსო | პროდუქცია = საკრედიტო ბარათები, საცალო საბანკო მომსახურება, კორპორატიული საბანკო მომსახურება,ფინანსური მომსახურება, საინვესტიციო ბანკინგი, იპოთეკური სესხები, აქტივების მართვა | შემოსავალი = {{decrease}} 2,553.0[[ქართული ლარი|₾]]&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR>{{cite web|url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|title=Annual Results 2023|publisher=Bank of Georgia|accessdate=15 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315145426/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|archivedate=15 მარტი 2024}}</ref> | საწარმოო შემოსავალი = {{increase}} 1,656.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | სუფთა მოგება = {{decrease}} 1,397.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | თანამშრომელი = | შვილობილი = | ფილიალი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | საიტი = }}'''საქართველოს ბანკი''' — [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]]ს შვილობილი კომპანია, რომელიც [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]] დაფუძნებული ჰოლდინგია. საქართველოს ბანკი [[ლონდონის საფონდო ბირჟა|ლონდონის საფონდო ბირჟის]] პრემიუმ სეგმენტშია წარმოდგენილი.<ref>{{cite web|title=Company Overview of Bank of Georgia Group PLC|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=171806553|publisher=Bloomberg|accessdate=30 June 2017}}</ref> საქართველოს ბანკის ჯგუფი [[FTSE 100]] ინდექსის შემადგენლობაშია.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref><ref name="MarketScreener">{{cite web |title=IG, Lion Finance promoted to FTSE 100; easyJet, Hikma relegated |url=https://www.marketscreener.com/news/ig-lion-finance-promoted-to-ftse-100-easyjet-hikma-relegated-ce7e5fdad881f320 |website=marketscreener.com |publisher=MarketScreener |access-date=9 March 2026}}</ref><ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/company-page BANK OF GEORGIA GROUP PLC] London Stock Exchange</ref> ჯგუფის აქციონერებს შორის არიან მსოფლიოში უმსხვილესი ფინანსური ინსტიტუტები, როგორებიცაა: JP Morgan, BlackRock, The Vanguard Group, Schroders, Norges Bank Investment Management (წამყვანი საპენსიო ფონდი) და ა. შ. საქართველოს ბანკის საქმიანობა სამ ძირითად ბიზნესსეგმენტს მოიცავს.<ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/our-story Bank of Georgia Group PLC]</ref> 1. საცალო საბანკო (RB) მომსახურება, რომელიც ასევე მოიცავს Mass Retail-სა და Premium Banking-ს; 2. მცირე და საშუალო ბიზნესის მიმართულება (SME); 3. კორპორაციული საბანკო მომსახურება (CB). საქართველოს ბანკი ქვეყნის შიდა საბანკო სექტორის ერთ-ერთი მთავარი მოთამაშეა. იგი ჯამურად საბანკო სექტორის აქტივების 40%-ს ფლობს.<ref>[https://gfmag.com/award/award-winners/worlds-best-digital-banks-2023-round-1/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 1]</ref> == ისტორია == საქართველოს ბანკი [[1994|1994 წელს]] დაარსდა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref><ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=249 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 249]</ref> 2003 წელს საქართველოს ბანკმა ქვეყანაში პირველი SMS ბანკინგის სერვისი წარადგინა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref> 2006 წელს საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟაზე აქციები განათავსა.<ref>[https://www.reuters.com/article/financial-bank-of-georgia-idUKNOA42721320061124/ Bank of Georgia IPO to raise 83 million pounds]</ref> 2006 წელს, საქართველოს ბანკმა ქვეყნის მასშტაბით თვითმომსახურების ტერმინალების (ე.წ. pay Box) ქსელი შექმნა. 2007 წელს საქართველოს ბანკმა გამოუშვა 200 მილიონ აშშ დოლარის ღირებულების ევრობონდი.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |title=Bank of Georgia Announces The Successful Closing Of Its Debut Eurobond Transaction |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240717191244/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |archivedate=2024-07-17 }}</ref> 2009 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა პრემიუმ საბანკო მომსახურება „SOLO“.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/reports/annual/4/download წლიური მოხსენება]</ref> საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟის პრემიუმ ლისტინგში 2012 წლის აპრილში გადაინაცვლა. 2012 წლის 15 ივნისს კი FTSE 100 ინდექსის შემადგენლობაშიც შევიდა.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref> 2014 წელს, საქართველოს ბანკმა ტაო პრივატ ბანკი შეიძინა, რომელიც იმ მომენტისთვის საქართველოში სიდიდით მე-9 ბანკი იყო.<ref>[https://agenda.ge/en/news/2014/2785#gsc.tab=0 Bank of Georgia buys local arm of Ukraine’s PrivatBank]</ref> 2018 წელს საქართველოს ბანკმა 500 მილიონი ლარის ღირებულების ევროობლიგაციები გამოუშვა. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ქართულმა კომპანიამ საერთაშორისო ობლიგაციები ადგილობრივ ვალუტაში განათავსა.<ref>[https://www.ebrd.com/work-with-us/projects/psd/georgia-capital-eurobond.html Georgia Capital Eurobond]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკში ხელმძღვანელობა შეიცვალა და ახალი აღმასრულებელი დირექტორი და მმართველი გუნდი დაინიშნა. ბანკის ახალი სტრატეგიის მიხედვით, ციფრულ ტრანსფორმაციას, მომხმარებლებისა და თანამშრომლების გამოცდილების გაუმჯობესებას მეტი პრიორიტეტი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |title=Bank of Georgia appoints Archil Gachechiladze as Chief Executive |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240812123144/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |archivedate=2024-08-12 }}</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკმა მომხმარებლებს [[Apple Pay]]-ით გადახდა შესთავაზა. [[ფაილი:Bank-of-georgia.jpg|მინი|280პქ|საქართველოს ბანკის ყოფილი შენობა თავისუფლების მოედანზე. თბილისი]] 2020 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა დიზაინ სისტემა - წინასწარ გამზადებული ვიზუალური ელემენტების პლატფორმა და წესების სახელმძღვანელო. 2022 წელს საქართველოს ბანკმა სკოლის მოსწავლეებისთვის საქართველოში პირველი ფინანსური მობილური აპლიკაცია - [[SCoolApp|sCoolApp]] შექმნა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf |title=Fourth Quarter and Full Year 2022 Preliminary Results |access-date=2024-03-25 |archive-date=2023-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107030323/https://www.bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf }}</ref> 2023 წელს, საქართველოს ბანკი ტექნოლოგიური განვითარების კუთხით ახალ საფეხურზე გადავიდა და პირველი ბიზნეს მენეჯერი შექმნა. ეს ინოვაციური პლატფორმა საშუალებას აძლევს ბიზნესებს, აწარმოონ მომხმარებელთა ანალიტიკაზე დაფუძნებული კამპანიები, შეიმუშაონ მომხმარებელზე მორგებული შეთავაზებები, მართონ გადახდები, გაზარდონ გაყიდვები და ბიზნესის ზრდისთვის საინტერესო ტენდენციები აღმოაჩინონ. საქართველოს ბანკის ბიზნეს მენეჯერი ხელოვნურ ინტელექტსა და ჭკვიან ალგორითმებს ეფუძნება.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> იმავე წელს საქართველოს ბანკმა პარტნიორი ბიზნესებს Ads Manager წარუდგინა, რაც მათ აძლევს შესაძლებლობას, შექმნან პერსონალიზებული შეთავაზებები, როგორიცაა ქეშბექი, ლოიალობის ქულების კამპანიები ან ფასდაკლებები, რაც მათ, მთლიანობაში, საქართველოს ბანკის 1,3 მილიონზე მეტ მომხმარებელთან აძლევს წვდომას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> 2023 წელს პარტნიორი ბიზნესების სწრაფი ზრდის ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს ბანკმა API მენეჯერი დანერგა, რომელიც კომპანიებისთვის საინტერესო, ყოვლისმომცველ საბანკო მომსახურებას ერთ სივრცეში უყრის თავს. API მენეჯერის მეშვეობით, კომპანიები გადახდის მეთოდებთან, ბიზნეს ინტერნეტ ბანკინგის სერვისებთან და API ფუნქციებთან დაკავშირებით იღებენ ინფორმაციას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> საქართველოს ბანკის გაციფრულების პროცესში მიღწეული წარმატებები მსოფლიოს მასშტაბითაა აღიარებული. საქართველოს ბანკი ქვეყანაში 2023 წლის საუკეთესო ფინანსურ ინსტიტუტად 12 ნომინაციაში დასახელდა, ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის მასშტაბით კი 8 კატეგორიაში.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref>  2024 წლის თებერვალში, საქართველოს ბანკმა [[სომხეთი]]ს წამყვანი ბანკის, [[ამერიაბანკი]]ს 100-პროცენტიანი წილი შეიძინა დაახლოებით 303,6 მილიონ დოლარად.<ref>{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/business/city-buying-spree-continues-as-londonlisted-bank-of-georgia-swoops-for-ameriabank-b1140109.html|title=City buying spree continues as London-listed Bank of Georgia swoops for Ameriabank|date=19 February 2024|newspaper=The Evening Standard|access-date=19 February 2024}}</ref> ==პროდუქტები და საბანკო მომსახურება== 2023 წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრის]] მდგომარეობით, საქართველოს ბანკი ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკია [[საქართველო]]ში სესხების მოცულობის (19,5 მილიარდი ლარი) და დეპოზიტების ჯამური მოცულობის (20,3 მილიარდი ლარი) მიხედვით. საქართველოს ბანკი მოიცავს სამ ბიზნეს მიმართულებას — საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესს და კორპორაციულ საბანკო მომსახურებას. ;საცალო ბანკინგი საცალო ბანკინგი (RB) მოიცავს Mass Retail -სა და Premium Banking-ს. საცალო საბანკო მიმართულებაში შედის სამომხმარებლო სესხები, იპოთეკური სესხები, ოვერდრაფტები, საკრედიტო ბარათები და სხვა საკრედიტო პროდუქტები. ასევე გადარიცხვები, ანგარიშსწორება, დეპოზიტები და სხვა. ;მცირე და საშუალო ბიზნესი SME საბანკო მიმართულებით, ბანკი ემსახურება მცირე და საშუალო მეწარმეებს და აძლევს წვდომას ფინანსურ და დამატებითი ღირებულების სერვისებზე, როგორებიცაა ბიზნეს სესხი, გადახდები და ფინანსური კონსულტაცია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> 2022 წელს, [[Global Finance]]-მა საქართველოს ბანკი SME ბიზნესებისთვის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესო ბანკად დაასახელა.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-banks-2022-central-eastern-europe/ World’s Best Banks 2022: Central And Eastern Europe]</ref> ;კორპორაციული საბანკო მომსახურება საქართველოს ბანკი, კორპორაციული საბანკო მიმართულებით, საქართველოში არსებულ მსხვილ კორპორატიულ ბიზნესებს ემსახურება და წვდომას აძლევს ისეთ ფინანსურ პროდუქტებზე როგორიცაა: სესხები, გადარიცხვები, ანგარიშსწორება და სხვა საკრედიტო სერვისები. ბანკი ასევე ქმნის ვაჭრობის დაფინანსების სერვისებს, უზრუნველყოფს დოკუმენტური ოპერაციების მხარდაჭერას. ბანკი მართავს შემნახველ და ვადიან ანაბრებს კორპორაციული და ინსტიტუციური მომხმარებლებისთვის.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> ==ESG & CSR== 2021 წელს საქართველოს ბანკმა ფორმალური გარემოსდაცვითი, სოციალური და მმართველობის (ESG) არსებითი შეფასება მოახდინა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2021/#page=99 წლიური მოხსენება 2021, გვ. 99]</ref> 2023 წელს კი ბანკში ESG & Sustainability-ს მიმართულება შეიქმნა. ბანკს გაცხადებული აქვს უწყვეტი მისწრაფება მდგრადი ბიზნეს პრაქტიკების დანერგვისადმი, შესაბამისად, აქტიურად მუშაობს [[კლიმატის ცვლილება|კლიმატის ცვლილების]] სამოქმედო სტრატეგიის დახვეწაზე და ESG-თან დაკავშირებული პოლიტიკის, პრაქტიკისა და გამჭვირვალობის გაუმჯობესებაზე.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=155 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 155]</ref> საერთაშორისო საფინანსო კომპანიის MSCI-ის ESG-ის რეიტინგში, საქართველოს ბანკი გლობალურად, ყველაზე მაღალი ქულების (AA) დიაპაზონში მოხვდა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=92 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 92]</ref> საქართველოს ბანკი აქტიურადაა ჩართული იმ სათემო პროექტებისა და ინიციატივების მხარდაჭერაში, რომლებიც კრიტიკული სოციალური საჭიროებების მოგვარებას ეხება. ინიციატივები ორიენტირებულია სამ ძირითად მიზანზე: განათლების, დასაქმებისა და ბიზნესის მხარდაჭერაზე. ყოველწლიურად საქართველოს ბანკი მხარს უჭერს 40-ზე მეტ პროექტს.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=90 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 90]</ref> განათლების სფეროში საქართველოს ბანკი სტუდენტებს სხვადასხვა სასტიპენდიო პროგრამით უჭერს მხარს და აფინანსებს, მათ შორისაა საერთაშორისო პროგრამები: Fulbright Graduate Student Programme, Chevening Scholarship Program და Miami ad Europe School-ის სასტიპენდიო პროგრამა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2020/#page=123 წლიური მოხსენება 2020, გვ. 123]</ref> ბანკის ერთ-ერთი მთავარი CSR მიმართულება საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებაა. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკი ქმნის იდეათეკებს - საქართველოს საჯარო სკოლებში მრავალფუნქციურ ბიბლიოთეკებს, რაც რეგიონებში მცხოვრები მოსწავლეებისთვის წიგნებსა და ტექნოლოგიებზე ხელმისაწვდომობის ამაღლებას ემსახურება. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკმა 22 იდეათეკა გახსნა, მათი უმეტესობა მდებარეობს მაღალმთიან, ეთნიკური უმცირესობებით დასახლებულ სოფლებში.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |title=Disclaimer – forward looking statements |accessdate=2024-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240326220556/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |archivedate=2024-03-26 }}</ref> 2018 წლიდან, საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=139 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 139]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი|საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორი გახდა. 2022 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|ფეხბურთის ეროვნული ფედერაციის]] გენერალური სპონსორი გახდა.<ref>[https://gff.ge/under21/%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%98-%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%a5%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%97%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%a1/ მემორანდუმი საქართველოს ბანკთან] საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია</ref> 2022 წლის დასაწყისში საქართველოს ბანკი საქართველოს [[საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია|კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის]] მთავარი სპონსორი გახდა. 2022 წელს კი [[თბილისი|თბილისმა]] წარმატებით უმასპინძლა [[ევრობასკეტი 2022|ევრობასკეტის]] ჯგუფურ ეტაპს.<ref>[http://gbf.ge/en/news/saqarthvelos-banki-saqarthvelos-kalathburthis-erovnuli-phederatsiis-mthavari-partnioria საქართველოს ბანკი საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის მთავარი პარტნიორია]</ref> ==სქოლიო== <references responsive="" /> == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Bank of Georgia|საქართველოს ბანკი}} *[http://www.bog.ge საქართველოს ბანკი]<br /> *[http://www.gse.ge/Stocks/data3.asp?Code=GEB საქართველოს ბანკის აქციის (GEB) ფასი საქართველოს საფონდო ბირჟაზე] [[კატეგორია:საქართველოს ბანკები]] [[კატეგორია:საქართველოს ბანკი]] 20smcccbcm2ep4fn7behbrwjiedbssw 5424231 5424230 2026-06-28T00:45:04Z Mehman 75871 5424231 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}}{{რეკლამა}}{{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = საქართველოს ბანკი | ლოგო = Bank of Georgia logo.png | ლოგოს_ზომა = | ლოგოს_ტიტრი = | სურათი = Bank-of-georgia-hq.jpg | სურათის_ზომა = | სურათის_ტიტრი = | ყოფილი_სახელწოდება = | ტიპი = [[სააქციო საზოგადოება]] | დევიზი = | დაფუძნდა = 1994 | დაიხურა = | დამაარსებელი = | მდებარეობა = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | მფლობელი = [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]] | წამყვანი = | პარტნიორი = | დარგი = საბანკო-საფინანსო | პროდუქცია = საკრედიტო ბარათები, საცალო საბანკო მომსახურება, კორპორატიული საბანკო მომსახურება,ფინანსური მომსახურება, საინვესტიციო ბანკინგი, იპოთეკური სესხები, აქტივების მართვა | შემოსავალი = {{decrease}} 2,553.0[[ქართული ლარი|₾]]&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR>{{cite web|url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|title=Annual Results 2023|publisher=Bank of Georgia|accessdate=15 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315145426/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/earnings/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q23%20and%20FY23%20Results.pdf|archivedate=15 მარტი 2024}}</ref> | საწარმოო შემოსავალი = {{increase}} 1,656.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | სუფთა მოგება = {{decrease}} 1,397.3₾&nbsp;მილიონი<small> (2023)</small><ref name=AR/> | თანამშრომელი = | შვილობილი = | ფილიალი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | საიტი = }}'''საქართველოს ბანკი''' — [[საქართველოს ბანკის ჯგუფი]]ს შვილობილი კომპანია, რომელიც [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]] დაფუძნებული ჰოლდინგია. საქართველოს ბანკი [[ლონდონის საფონდო ბირჟა|ლონდონის საფონდო ბირჟის]] პრემიუმ სეგმენტშია წარმოდგენილი.<ref>{{cite web|title=Company Overview of Bank of Georgia Group PLC|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=171806553|publisher=Bloomberg|accessdate=30 June 2017}}</ref> საქართველოს ბანკის ჯგუფი [[FTSE 100]] ინდექსის შემადგენლობაშია.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref><ref name="MarketScreener">{{cite web |title=IG, Lion Finance promoted to FTSE 100; easyJet, Hikma relegated |url=https://www.marketscreener.com/news/ig-lion-finance-promoted-to-ftse-100-easyjet-hikma-relegated-ce7e5fdad881f320 |website=marketscreener.com |publisher=MarketScreener |access-date=9 March 2026}}</ref><ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/company-page BANK OF GEORGIA GROUP PLC] London Stock Exchange</ref> ჯგუფის აქციონერებს შორის არიან მსოფლიოში უმსხვილესი ფინანსური ინსტიტუტები, როგორებიცაა: JP Morgan, BlackRock, The Vanguard Group, Schroders, Norges Bank Investment Management (წამყვანი საპენსიო ფონდი) და ა. შ. საქართველოს ბანკის საქმიანობა სამ ძირითად ბიზნესსეგმენტს მოიცავს.<ref>[https://www.londonstockexchange.com/stock/BGEO/bank-of-georgia-group-plc/our-story Bank of Georgia Group PLC]</ref> 1. საცალო საბანკო (RB) მომსახურება, რომელიც ასევე მოიცავს Mass Retail-სა და Premium Banking-ს; 2. მცირე და საშუალო ბიზნესის მიმართულება (SME); 3. კორპორაციული საბანკო მომსახურება (CB). საქართველოს ბანკი ქვეყნის შიდა საბანკო სექტორის ერთ-ერთი მთავარი მოთამაშეა. იგი ჯამურად საბანკო სექტორის აქტივების 40%-ს ფლობს.<ref>[https://gfmag.com/award/award-winners/worlds-best-digital-banks-2023-round-1/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 1]</ref> == ისტორია == საქართველოს ბანკი [[1994|1994 წელს]] დაარსდა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref><ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=249 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 249]</ref> 2003 წელს საქართველოს ბანკმა ქვეყანაში პირველი SMS ბანკინგის სერვისი წარადგინა.<ref>[https://bankofgeorgia.ge/ka/about საქართველოს ბანკი დღეს]</ref> 2006 წელს საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟაზე აქციები განათავსა.<ref>[https://www.reuters.com/article/financial-bank-of-georgia-idUKNOA42721320061124/ Bank of Georgia IPO to raise 83 million pounds]</ref> 2006 წელს, საქართველოს ბანკმა ქვეყნის მასშტაბით თვითმომსახურების ტერმინალების (ე.წ. pay Box) ქსელი შექმნა. 2007 წელს საქართველოს ბანკმა გამოუშვა 200 მილიონ აშშ დოლარის ღირებულების ევრობონდი.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |title=Bank of Georgia Announces The Successful Closing Of Its Debut Eurobond Transaction |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240717191244/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/jsc-bank-of-georgia-announces-the-successful-closing-of-its-debut-eurobond-transaction-65.pdf |archivedate=2024-07-17 }}</ref> 2009 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა პრემიუმ საბანკო მომსახურება „SOLO“.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/reports/annual/4/download წლიური მოხსენება]</ref> საქართველოს ბანკმა ლონდონის საფონდო ბირჟის პრემიუმ ლისტინგში 2012 წლის აპრილში გადაინაცვლა. 2012 წლის 15 ივნისს კი FTSE 100 ინდექსის შემადგენლობაშიც შევიდა.<ref name="lseg">{{cite web |title=FTSE UK Index Series –Quarterly Review March 2026 |url=https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-uk-index-series-review-march-2026 |website=lseg.com |publisher=LSEG: Financial Markets Infrastructure and Data |access-date=9 March 2026}}</ref> 2014 წელს, საქართველოს ბანკმა ტაო პრივატ ბანკი შეიძინა, რომელიც იმ მომენტისთვის საქართველოში სიდიდით მე-9 ბანკი იყო.<ref>[https://agenda.ge/en/news/2014/2785#gsc.tab=0 Bank of Georgia buys local arm of Ukraine’s PrivatBank]</ref> 2018 წელს საქართველოს ბანკმა 500 მილიონი ლარის ღირებულების ევროობლიგაციები გამოუშვა. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ქართულმა კომპანიამ საერთაშორისო ობლიგაციები ადგილობრივ ვალუტაში განათავსა.<ref>[https://www.ebrd.com/work-with-us/projects/psd/georgia-capital-eurobond.html Georgia Capital Eurobond]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკში ხელმძღვანელობა შეიცვალა და ახალი აღმასრულებელი დირექტორი და მმართველი გუნდი დაინიშნა. ბანკის ახალი სტრატეგიის მიხედვით, ციფრულ ტრანსფორმაციას, მომხმარებლებისა და თანამშრომლების გამოცდილების გაუმჯობესებას მეტი პრიორიტეტი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |title=Bank of Georgia appoints Archil Gachechiladze as Chief Executive |accessdate=2024-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240812123144/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20appoints%20Archil%20Gachechiladze%20as%20Chief%20Executive.pdf |archivedate=2024-08-12 }}</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკმა მომხმარებლებს [[Apple Pay]]-ით გადახდა შესთავაზა. [[ფაილი:Bank-of-georgia.jpg|მინი|280პქ|საქართველოს ბანკის ყოფილი შენობა თავისუფლების მოედანზე. თბილისი]] 2020 წელს საქართველოს ბანკმა შექმნა დიზაინ სისტემა - წინასწარ გამზადებული ვიზუალური ელემენტების პლატფორმა და წესების სახელმძღვანელო. 2022 წელს საქართველოს ბანკმა სკოლის მოსწავლეებისთვის საქართველოში პირველი ფინანსური მობილური აპლიკაცია - [[SCoolApp|sCoolApp]] შექმნა.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf |title=Fourth Quarter and Full Year 2022 Preliminary Results |access-date=2024-03-25 |archive-date=2023-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107030323/https://www.bankofgeorgiagroup.com/storage/news/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%204Q22%20and%20FY22%20Results.pdf }}</ref> 2023 წელს, საქართველოს ბანკი ტექნოლოგიური განვითარების კუთხით ახალ საფეხურზე გადავიდა და პირველი ბიზნეს მენეჯერი შექმნა. ეს ინოვაციური პლატფორმა საშუალებას აძლევს ბიზნესებს, აწარმოონ მომხმარებელთა ანალიტიკაზე დაფუძნებული კამპანიები, შეიმუშაონ მომხმარებელზე მორგებული შეთავაზებები, მართონ გადახდები, გაზარდონ გაყიდვები და ბიზნესის ზრდისთვის საინტერესო ტენდენციები აღმოაჩინონ. საქართველოს ბანკის ბიზნეს მენეჯერი ხელოვნურ ინტელექტსა და ჭკვიან ალგორითმებს ეფუძნება.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> იმავე წელს საქართველოს ბანკმა პარტნიორი ბიზნესებს Ads Manager წარუდგინა, რაც მათ აძლევს შესაძლებლობას, შექმნან პერსონალიზებული შეთავაზებები, როგორიცაა ქეშბექი, ლოიალობის ქულების კამპანიები ან ფასდაკლებები, რაც მათ, მთლიანობაში, საქართველოს ბანკის 1,3 მილიონზე მეტ მომხმარებელთან აძლევს წვდომას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> 2023 წელს პარტნიორი ბიზნესების სწრაფი ზრდის ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს ბანკმა API მენეჯერი დანერგა, რომელიც კომპანიებისთვის საინტერესო, ყოვლისმომცველ საბანკო მომსახურებას ერთ სივრცეში უყრის თავს. API მენეჯერის მეშვეობით, კომპანიები გადახდის მეთოდებთან, ბიზნეს ინტერნეტ ბანკინგის სერვისებთან და API ფუნქციებთან დაკავშირებით იღებენ ინფორმაციას.<ref>[https://gfmag.com/award/best-financial-innovations-2023/ Best Financial Innovations 2023]</ref> საქართველოს ბანკის გაციფრულების პროცესში მიღწეული წარმატებები მსოფლიოს მასშტაბითაა აღიარებული. საქართველოს ბანკი ქვეყანაში 2023 წლის საუკეთესო ფინანსურ ინსტიტუტად 12 ნომინაციაში დასახელდა, ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის მასშტაბით კი 8 კატეგორიაში.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-digital-banks-2023-round-2-global-regional-winners/ World’s Best Digital Banks 2023—Round 2]</ref>  2024 წლის თებერვალში, საქართველოს ბანკმა [[სომხეთი]]ს წამყვანი ბანკის, [[ამერიაბანკი]]ს 100-პროცენტიანი წილი შეიძინა დაახლოებით 303,6 მილიონ დოლარად.<ref>{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/business/city-buying-spree-continues-as-londonlisted-bank-of-georgia-swoops-for-ameriabank-b1140109.html|title=City buying spree continues as London-listed Bank of Georgia swoops for Ameriabank|date=19 February 2024|newspaper=The Evening Standard|access-date=19 February 2024}}</ref> ==პროდუქტები და საბანკო მომსახურება== 2023 წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრის]] მდგომარეობით, საქართველოს ბანკი ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკია [[საქართველო]]ში სესხების მოცულობის (19,5 მილიარდი ლარი) და დეპოზიტების ჯამური მოცულობის (20,3 მილიარდი ლარი) მიხედვით. საქართველოს ბანკი მოიცავს სამ ბიზნეს მიმართულებას — საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესს და კორპორაციულ საბანკო მომსახურებას. ;საცალო ბანკინგი საცალო ბანკინგი (RB) მოიცავს Mass Retail -სა და Premium Banking-ს. საცალო საბანკო მიმართულებაში შედის სამომხმარებლო სესხები, იპოთეკური სესხები, ოვერდრაფტები, საკრედიტო ბარათები და სხვა საკრედიტო პროდუქტები. ასევე გადარიცხვები, ანგარიშსწორება, დეპოზიტები და სხვა. ;მცირე და საშუალო ბიზნესი SME საბანკო მიმართულებით, ბანკი ემსახურება მცირე და საშუალო მეწარმეებს და აძლევს წვდომას ფინანსურ და დამატებითი ღირებულების სერვისებზე, როგორებიცაა ბიზნეს სესხი, გადახდები და ფინანსური კონსულტაცია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> 2022 წელს, [[Global Finance]]-მა საქართველოს ბანკი SME ბიზნესებისთვის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში საუკეთესო ბანკად დაასახელა.<ref>[https://gfmag.com/banking/worlds-best-banks-2022-central-eastern-europe/ World’s Best Banks 2022: Central And Eastern Europe]</ref> ;კორპორაციული საბანკო მომსახურება საქართველოს ბანკი, კორპორაციული საბანკო მიმართულებით, საქართველოში არსებულ მსხვილ კორპორატიულ ბიზნესებს ემსახურება და წვდომას აძლევს ისეთ ფინანსურ პროდუქტებზე როგორიცაა: სესხები, გადარიცხვები, ანგარიშსწორება და სხვა საკრედიტო სერვისები. ბანკი ასევე ქმნის ვაჭრობის დაფინანსების სერვისებს, უზრუნველყოფს დოკუმენტური ოპერაციების მხარდაჭერას. ბანკი მართავს შემნახველ და ვადიან ანაბრებს კორპორაციული და ინსტიტუციური მომხმარებლებისთვის.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=37 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 37]</ref> ==ESG & CSR== 2021 წელს საქართველოს ბანკმა ფორმალური გარემოსდაცვითი, სოციალური და მმართველობის (ESG) არსებითი შეფასება მოახდინა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2021/#page=99 წლიური მოხსენება 2021, გვ. 99]</ref> 2023 წელს კი ბანკში ESG & Sustainability-ს მიმართულება შეიქმნა. ბანკს გაცხადებული აქვს უწყვეტი მისწრაფება მდგრადი ბიზნეს პრაქტიკების დანერგვისადმი, შესაბამისად, აქტიურად მუშაობს [[კლიმატის ცვლილება|კლიმატის ცვლილების]] სამოქმედო სტრატეგიის დახვეწაზე და ESG-თან დაკავშირებული პოლიტიკის, პრაქტიკისა და გამჭვირვალობის გაუმჯობესებაზე.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=155 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 155]</ref> საერთაშორისო საფინანსო კომპანიის MSCI-ის ESG-ის რეიტინგში, საქართველოს ბანკი გლობალურად, ყველაზე მაღალი ქულების (AA) დიაპაზონში მოხვდა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=92 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 92]</ref> საქართველოს ბანკი აქტიურადაა ჩართული იმ სათემო პროექტებისა და ინიციატივების მხარდაჭერაში, რომლებიც კრიტიკული სოციალური საჭიროებების მოგვარებას ეხება. ინიციატივები ორიენტირებულია სამ ძირითად მიზანზე: განათლების, დასაქმებისა და ბიზნესის მხარდაჭერაზე. ყოველწლიურად საქართველოს ბანკი მხარს უჭერს 40-ზე მეტ პროექტს.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=90 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 90]</ref> განათლების სფეროში საქართველოს ბანკი სტუდენტებს სხვადასხვა სასტიპენდიო პროგრამით უჭერს მხარს და აფინანსებს, მათ შორისაა საერთაშორისო პროგრამები: Fulbright Graduate Student Programme, Chevening Scholarship Program და Miami ad Europe School-ის სასტიპენდიო პროგრამა.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2020/#page=123 წლიური მოხსენება 2020, გვ. 123]</ref> ბანკის ერთ-ერთი მთავარი CSR მიმართულება საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებაა. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკი ქმნის იდეათეკებს - საქართველოს საჯარო სკოლებში მრავალფუნქციურ ბიბლიოთეკებს, რაც რეგიონებში მცხოვრები მოსწავლეებისთვის წიგნებსა და ტექნოლოგიებზე ხელმისაწვდომობის ამაღლებას ემსახურება. 2020 წლიდან საქართველოს ბანკმა 22 იდეათეკა გახსნა, მათი უმეტესობა მდებარეობს მაღალმთიან, ეთნიკური უმცირესობებით დასახლებულ სოფლებში.<ref>{{Cite web |url=https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |title=Disclaimer – forward looking statements |accessdate=2024-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240326220556/https://bankofgeorgiagroup.com/storage/toolkit/Bank%20of%20Georgia%20Group%20PLC%202Q23%20%26%201H23%20Results%20Presentation.pdf |archivedate=2024-03-26 }}</ref> 2018 წლიდან, საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორია.<ref>[https://bankofgeorgiagroup.com/storage/misc/reports/report2022/#page=139 წლიური მოხსენება 2022, გვ. 139]</ref> 2019 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი|საქართველოს პარაოლიმპიური კომიტეტი]]ს გენერალური სპონსორი გახდა. 2022 წელს საქართველოს ბანკი [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|ფეხბურთის ეროვნული ფედერაციის]] გენერალური სპონსორი გახდა.<ref>[https://gff.ge/under21/%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%98-%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%a5%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%97%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%a1/ მემორანდუმი საქართველოს ბანკთან] საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია</ref> 2022 წლის დასაწყისში საქართველოს ბანკი საქართველოს [[საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია|კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის]] მთავარი სპონსორი გახდა. 2022 წელს კი [[თბილისი|თბილისმა]] წარმატებით უმასპინძლა [[ევრობასკეტი 2022|ევრობასკეტის]] ჯგუფურ ეტაპს.<ref>[http://gbf.ge/en/news/saqarthvelos-banki-saqarthvelos-kalathburthis-erovnuli-phederatsiis-mthavari-partnioria საქართველოს ბანკი საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის მთავარი პარტნიორია]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Bank of Georgia|საქართველოს ბანკი}} *[http://www.bog.ge საქართველოს ბანკი]<br /> *[http://www.gse.ge/Stocks/data3.asp?Code=GEB საქართველოს ბანკის აქციის (GEB) ფასი საქართველოს საფონდო ბირჟაზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საქართველოს ბანკები]] [[კატეგორია:საქართველოს ბანკი]] 2t043g9aiwnm9jv5uraqy4stzriq8xr 0 59214 5424261 3714771 2026-06-28T04:44:25Z ნანა1962 171202 5424261 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მმართველი |სახელი = აფონსუ III |ორიგინალური სახელი = Afonso III |სურათი = Afonso III.jpg |წარწერა = <!-- პირველი თანამდებობა --> |ქვეყანა = [[პორტუგალიის სამეფო|პორტუგალიის და ალგარვი]]ს |თანამდებობა = [[მეფე]] |რიგი = |კორონაცია = |მმართველობის დასაწყისი = [[4 იანვარი]] [[1248]] |მმართველობის დასასრული = [[16 თებერვალი]] [[1279]] |პრეზიდენტი = |ვიცე-პრეზიდენტი = |წინამორბედი = [[სანშუ II]] |მემკვიდრე = [[დინიშ I (პორტუგალია)|დინიშ I]] <!-- პირადი მონაცემები --> |სხვა წოდებები = |პრეზიდენტი = |რეგენტი = |მონარქი = |სულთანი = |ვიცე-პრეზიდენტი = |პარტია = |დაბადების თარიღი = [[5 მაისი]] [[1210]] |დაბადების ადგილი = [[კოიმბრა]], [[პორტუგალიის სამეფო]] |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი|1279|2|16}} |გარდაცვალების ადგილი = [[კოიმბრა]], [[პორტუგალიის სამეფო]] |ქორწინება = [[მატილდა II ბულონელი]]<br/>[[ბეატრის კასტილიელი (1242-1303)|ბეატრის კასტილიელი]] |შვილები = [[დინიშ I (პორტუგალია)|დინიშ I, პორტუგალიის მეფე]] |სრული სახელი = |დინასტია = [[ბურგუნდიული დინასტია (პორტუგალია)|ბურგუნდიული დინასტია]] |მამა = [[აფონსუ II]] |დედა = [[ურაკა კასტილიელი]] |რელიგია = |ხელმოწერა = }} '''აფონსუ III''' ({{lang-pt|Afonso III;}} დ. [[1210]] — გ. [[16 თებერვალი]], [[1279]]) — [[პორტუგალიის სამეფო|პორტუგალიის]] მეფე [[ბურგუნდიული დინასტია (პორტუგალია)|ბურგუნდიელთა]] დინასტიიდან [[1248]]–1279 წლებში. [[აფონსუ II (პორტუგალია)|აფონსუ II]]-ს და [[ურაკა კასტილიელი]]ს ვაჟი. იქორწინა [[1235]] წელს მატილდაზე, [[რენო დე მარტინი]]ს ასულზე და [[1254]] წელს [[ბეატრისა გუსმანი]], [[ალფონსო X (კასტილია)|ალფონსო X]]-ს, [[კასტილია|კასტილიის]] მეფის უკანონო შვილზე. [[1245]] წლიდან, როდესაც აფონსუს უფროსი ძმა [[სანშუ II (პორტუგალია)|სანშუ II]] გადააყენეს და იგი ფაქტობრივად მმართავდა ქვეყანას. [[1248]] წელს კი კორტესებმა იგი ოფიციალურად მეფედ აღიარეს. მან განაახლა [[არაბები|არაბებთან]] ომი და დაიპყრო მთელი [[ალგარვი]]. აფონსუ ზრუნავდა მიწათმოქმედების განვითარებაზე, დაპყრობილ ტერიტორიებზე ასახლებდა ქრისტიან კოლონისტებს და ქმნიდა ახალ დასახლებებს. ძალაუფლების გამყარების შემდეგ, მან დაიწყო სასულიერო პირების უფლებების შეზღუდვა. [[ეპისკოპოსი|ეპისკოპოსები]] ჩიოდნენ, რომ იგი ითვისებს ეკლესიის მამულებს, ართმევს შემოსავლებს და აიძულებს სასულიერო პირებს დაემორჩილონ საერო სამართალს. [[რომის პაპი]] [[გრიგოლ IX]] დაემუქრა აფონსუს ეკლესიისგან განკვეთით. აფონსუ არწმუნებდა პაპს, რომ პატივს სცემს მას, მაგრამ აგრძელებდა თავის პოლიტიკას. [[1277]] წლამდე მას გასდიოდა ეს პოლიტიკა, მაგრამ ბოლოს იგი განკვეთეს ეკლესიისგან. მხოლოდ სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე, 1279 წელს შეურიგდა იგი სასულიერო პირებს, და დაპირდა 1245 წელს მიცემული დაპირებების შესრულებას. == რესურსები ინტერნეტში == * Рыжов, K. (1999). ''Энциклопедия - Все монархи мира - Западная Европа''. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0374-X {{პორტუგალიის მეფეები}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1210]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 16 თებერვალი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1279]] s6yfrp7qf04xtbtrs63nlj80c3c3vqc 0 72693 5424298 5421315 2026-06-28T11:41:23Z Surprizi 14671 5424298 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|Surprizi]].|22|06|2026}} {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = ირმის ნახტომი | სურათი = ESO-VLT-Laser-phot-33a-07.jpg |წარწერა=„ირმის ნახტომი“ ცის კამარაზე | აღმომჩენი = | აღმოჩენის თარიღი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb; Sbc; SB(rs)bc<ref name=ssr100_1_129 /><ref name=:01 /> | დახრილობა = {{Dec|−29|00|28.1699}}<ref name="Petrov" /> | სხივის სიჩქარე = | z = | z_შეცდომა = | მანძილი = {{ly|25,881-26,996|7.935-8.277}}<ref name="ehtc_6"/><ref name="idrani"/><ref name="gravity_2019"/> | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|17|45|40.03599}}<ref name="Petrov"/> | ბრუნვის სიჩქარე = | ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა = | ვარსკვლავიერი სიდიდე = |ვარსკვლავები= 100-400 მრდ<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> | ხილული ზომები = {{ly|87,400 ± 3,600|26.8 ± 1.1}}<br />{{small|(''დიამეტრი; [[გალაქტიკა#იზოფოტალური დიამეტრი|D₂₅ იზოფოტი]]'')}} | თანავარსკვლავედი = მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი | რადიუსი = {{kly|50|16}} | მასა = {{val|1.15|e=12|u=}}<ref name="SA-20190308" /><ref name="ARX-20190208" /><ref name="Kafle2012" /> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = |ეფექტური რადიუსი={{val|5.75|0.38|ul=კპს}}<ref name=":0001" /> |H I მასშტაბის სიგრძე={{kly|228|70}}<ref name=kalberla/> |თხელი დისკო={{ly|718-1,470|220-450}}<ref name="bland"/> |სქელი დისკო={{Kly|8.5 ± 1.6|2.6 ± 0.5}}<ref name="bland" /> |იმპულსის მომენტი=~{{val|1|e=67|u=J s}}<ref name=":0002" /> |label1=მზის [[გალაქტიკური წელი|გალაქტიკური ბრუნვის პერიოდი]]|data1={{val|212|e=6|ul=წ}}<ref name="newview"/> | label2 = [[სიმჭიდროვის ტალღის თეორია|სპირალური დისკოს ბრუნვის პერიოდი]] | data2 = {{val|220|-|360|e=6|ul=წ}}<ref name=rotation_pattern_speeds /> | label3 = [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა|ტოტიანი სპირალური გალაქტიკის ბრუნვის პერიოდი]] | data3 = {{val|160|-|180|e=6|ul=წ}}<ref name="structure"/> | label4 = სიჩქარე CMB ათვლის სისტემასთან მიმართებაში | data4 = {{val|552.2|5.5|u=km/s}}<ref name=COBE1993 /> | label5 = [[მეორე კოსმოსური სიჩქარე]] (მზიდან) | data5 = {{val|550|u=კმ/წმ}}<ref name="Kafle2014" /> | label6 = ბნელი მატერიის სიმკვრივე (მზესთან) | data6 = {{val|0.0088|0.0024|0.0018}} ''M''_☉პს{{sup|−3}} ({{val|0.35|0.08|0.07}} გევ&nbsp;სმ⁻³)<ref name="Kafle2014" /> }} '''ირმის ნახტომი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> აგრეთვე ცნობილი როგორც '''ხარის ნავალი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''იერუსალიმის გზა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დათვისფეხა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''ცის-იკანკლედი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დევის ნამუხლარი'''<ref name="ენციკლოპედია"/> ({{lang-la|Via Lactea}}; {{lang-el|Γαλαξίας|galaxias|რძიანი გზა}}) — [[გალაქტიკა]], რომელშიც სხვა ვარსკვლავურ სისტემებთან ერთად შედის ჩვენი [[მზის სისტემა]]ც. ირმის ნახტომი არის ტოტიანი (ბარიანი) სპირალური გალაქტიკა D₂₅ იზოფოტალური დიამეტრით, რომელიც შეფასებულია 87,400 ± 3,600 სინათლის წლით (26.8 ± 1.1 კილოპარსეკი), ხოლო სპირალური მკლავების სისქე დაახლოებით 1000 სინათლის წელია (კიდევ უფრო მეტი ტოტის ხაზთან). ბოლოდროინდელი სიმულაციების საფუძველზე, ბნელი მატერიის არე, რომელიც ასევე შეიცავს ზოგიერთ ხილულ ვარსკვლავს, შეიძლება გაგრძელდეს თითქმის 2 მილიონი სინათლის წლის დიამეტრამდე (613 კპს).<ref name=croswell2020 /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომს რამდენიმე თანამგზავრი-გალაქტიკა გააჩნია და შედის [[ადგილობრივი ჯგუფი|გალაქტიკათა ადგილობრივ ჯგუფში]], რომელიც თავის მხრივ [[ქალწულის ზეგროვა|ქალწულის ზეგროვის]] ნაწილს წარმოადგენს, ის კი თავად [[ლანიაკეა]]ს ზეგროვის კომპონენტია.<ref name=":001" /><ref name=":002" /> ვარაუდობენ, რომ იგი შეიცავს 100-400 მილიარდ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]]<ref name=":003" /><ref name=":004" /> და სულ მცირე ამდენივე [[პლანეტა]]ს.<ref name="Nature-20120111" /><ref name="Space-20130102"/> მზის სისტემა მდებარეობს გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27 000 [[სინათლის წელი|სინათლის წლის]] (8.3 კპს) რადიუსში,<ref name="Gillessen2016" /> [[ორიონის მკლავი]]ს შიდა კიდეზე, რომელიც გაზისა და მტვრის სპირალური ფორმის კონცენტრაციაა. ყველაზე შიდა 10 000 სინათლის წლის ვარსკვლავები ქმნიან ამობურცულობას და ერთ ან მეტ ტოტს, რომლებიც გამოსხივდება ამობურცულობიდან. გალაქტიკური ცენტრი არის ინტენსიური რადიოწყარო, რომელიც ცნობილია, როგორც [[მშვილდოსანი A*]], ზემასიური [[შავი ხვრელი]] 4,100 (± 0.034) მილიონი მზის მასით.<ref name="NYT-20220131"/><ref name="ARX-20220128"/> ირმის ნახტომის უძველესი ვარსკვლავები თითქმის ისეთივე ძველია, როგორც თავად სამყარო და, სავარაუდოდ, [[დიდი აფეთქება|დიდი აფეთქების]] ბნელი საუკუნეების შემდეგ მალევე ჩამოყალიბდნენ.<ref name="HD_140283_(arXiv)"/> [[1610]] წელს [[გალილეო გალილეი]]მ პირველად თავისი ტელესკოპით სინათლის ზოლი ცალკეულ ვარსკვლავებად დაყო. 1920-იანი წლების დასაწყისამდე ასტრონომების უმეტესობა ფიქრობდა, რომ ირმის ნახტომი სამყაროს ყველა ვარსკვლავს შეიცავდა.<ref name=":005" /> [[1920]] წელს ასტრონომებს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისს]] შორის გამართული დიდი დებატების შემდეგ,<ref name="shapley_curtis" /> [[ედუინ ჰაბლი]]ს მიერ [[1923]] წელს ჩატარებულმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი გალაქტიკიდან მხოლოდ ერთ-ერთი იყო. ==მითოლოგია== {{მთავარი|ირმის ნახტომი მითოლოგიაში}} ბაბილონურ ეპიკურ პოემა „ენუმა ელიში“, ირმის ნახტომი შექმნილია პირველყოფილი მარილიანი წყლის დრაკონის, ტიამატის, მოკვეთილი კუდისგან, რომელიც ბაბილონის ეროვნულმა ღმერთმა, მარდუქმა, ცაში დასვა მისი მოკვლის შემდეგ.<ref name=":006"/><ref name=":007"/> ოდესღაც ითვლებოდა, რომ ეს ამბავი ეფუძნებოდა შუმერულ ძველ ვერსიას, რომელშიც ტიამატი ნიპურის ენლილმა მოკლა,<ref name=":008"/><ref name="Lambert1964"/> მაგრამ ახლა ითვლება, რომ ეს მხოლოდ ბაბილონელი პროპაგანდისტების გამოგონებაა, რომელთა მიზანი იყო მარდუკის შუმერულ ღვთაებებზე უპირატესად წარმოჩენა.<ref name="Lambert1964" /> ბულგარულად ცნობილია „ჩალის“, „სალმატას“ სახელითაც: ღარიბი კაცი გოდრით სვინის (ნათლიის) ჩალას იპარავს. გოდორი ძირგავარდნილი აღმოჩნდა, ჩალა გზაში ებნევა. დილით სვინა კარზე მოადგება, ქურდობას საყვედურობს. კაცი თავს იმართლებს. მაშინ სვინა წყევლის: ამ გზაზე დაფენილ ჩალას ცეცხლი წაეკიდოს და არასოდეს ჩაქრეს, რომ შენი ქურდობა მოგაგონოსო. ჩალას ცეცხლი წაეკიდა და ასე გაჩნდა ცაზე თეთრი ზოლი.{{Sfn-2|„მითოლოგიური ლექსიკონი“|1983|გვ=228-229}} ==ვიზუალური მხარე== [[ფაილი:Milky Way Night Sky Black Rock Desert Nevada.jpg|მინი|მაქსიმალურად ბნელი ადგილიდან დანახული ირმის ნახტომი]] ირმის ნახტომი დედამიწიდან ჩანს, როგორც თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, დაახლოებით 30° სიგანის, რომელიც ღამის ცაზე რკალისებურად არის გამოკვეთილი.<ref name=pasachoff1994 /> მიუხედავად იმისა, რომ მთელ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით დანახული ყველა ცალკეული ვარსკვლავი ირმის ნახტომის გალაქტიკის ნაწილია, ტერმინი „ირმის ნახტომი“ შემოიფარგლება სინათლის ამ ზოლით.<ref name=":009"/><ref name=":010"/> სინათლე წარმოიქმნება გალაქტიკური სიბრტყის მიმართულებით განლაგებული ვარსკვლავებისა და სხვა მასალის გროვისაგან. ზოლის გარშემო უფრო კაშკაშა რეგიონები ჩანს როგორც რბილი ვიზუალური ლაქები, რომლებიც ცნობილია, როგორც [[ვარსკვლავთგროვა]]. მათგან ყველაზე თვალსაჩინოა [[დიდი მშვილდოსნის ვარსკვლავთგროვა]], გალაქტიკის ცენტრალური ამოზნექილი ნაწილი.<ref name=":011"/> ზოლის შიგნით არსებული ბნელი რეგიონები, როგორიცაა დიდი ნაპრალი და ქვანახშირის ტომარა, არის ადგილები, სადაც [[კოსმოსური მტვერი]] ბლოკავს შორეული ვარსკვლავების სინათლეს. სამხრეთ ნახევარსფეროს ხალხები, მათ შორის ინკები და ავსტრალიელი აბორიგენები, ამ რეგიონებს ბნელ ღრუბლების თანავარსკვლავედებად მიიჩნევდნენ.<ref name=":012"/> ცის ის არეალი, რომელსაც ირმის ნახტომი ფარავს, [[აცილების ზონა]]ს უწოდებენ.<ref name=":013"/> ირმის ნახტომს შედარებით დაბალი ზედაპირული სიკაშკაშე აქვს. მისი ხილვადობა შეიძლება მნიშვნელოვნად შემცირდეს ფონური სინათლის გამო, როგორიცაა სინათლის დაბინძურება ან მთვარის შუქი. ირმის ნახტომის ხილვადობისთვის ცა უნდა იყოს დაახლოებით 20.2 მაგნიტუდაზე მუქი კვადრატულ წამში.<ref name=":014"/> ის უნდა იყოს ხილული, თუ ზღვრული მაგნიტუდა დაახლოებით +5.1 ან მეტია და აჩვენებს დიდ დეტალებს +6.1-ზე.<ref name="steinicke_sakiel2007" /> ეს ართულებს ირმის ნახტომის დანახვას კაშკაშა განათებული ურბანული ან გარეუბნული ტერიტორიებიდან, მაგრამ ძალიან თვალსაჩინოა სოფლის ტერიტორიებიდან დანახვისას, როდესაც მთვარე ჰორიზონტს ქვემოთაა. ხელოვნური ღამის ცის სიკაშკაშის რუკები აჩვენებს, რომ დედამიწის მოსახლეობის ერთ მესამედზე მეტს არ შეუძლია ირმის ნახტომის დანახვა სახლებიდან სინათლის დაბინძურების გამო.<ref name=":015"/> დედამიწიდან დანახვისას, ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყის ხილული რეგიონი იკავებს ცის იმ ნაწილს, რომელიც მოიცავს 30 თანავარსკვლავედს. გალაქტიკური ცენტრი მდებარეობს [[მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი]]ს მიმართულებით, სადაც ირმის ნახტომი ყველაზე კაშკაშაა. მშვილდოსნიდან, თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, როგორც ჩანს, გადის გალაქტიკურ ანტიცენტრში, [[მეეტლის თანავარსკვლავედი|მეეტლის თანავარსკვლავედში]]. შემდეგ ზოლი ცის გარშემო აგრძელებს მოძრაობას, უკან მშვილდოსნამდე, ცას ორ დაახლოებით თანაბარ ნახევარსფეროდ ყოფს.<ref name=":016"/> გალაქტიკური სიბრტყე [[ეკლიპტიკა|ეკლიპტიკის]] მიმართ (ცაში მზის გზა) დაახლოებით 60°-ით არის დახრილი. ის ციური ეკვატორის მიმართ 63°-იანი კუთხითაა დახრილი.<ref name=":017"/> ===შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვება=== ირმის ნახტომის სინათლის ზოლისა და მისი გალაქტიკური ცენტრის დაკვირვებისთვის საჭიროა შემდეგი პირობები:<ref name=":018"/> *თვალების ადაპტაცია ბნელ ცაზე (30 წუთი); *დამზერის ადგილის ადგილობრივი სინათლით მინიმალური დაბინძურება (ბორთლის სკალით 4 ან უფრო დაბალი); *დაბალი მთვარის შუქი ან საერთოდ მისი არ ყოფნა (ახალი მთვარის 5-დღიანი ფანჯრის დროს); *ნისლისა და ტენიანობის დაბალი დონე; *სწორედ შერჩეული წლის დრო იმ ნახევარსფეროსთვის, საიდანაც აკვირდებით; *ღამის სწორი დრო; სხვა ციური ობიექტების მსგავსად, ღამის ცაზე ის ამოდის და ეშვება. ხედვის სწორი მიმართულება: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, ის სამხრეთით მდებარეობს, მშვილდოსანსა და მორიელს შორის. სამხრეთ ნახევარსფეროში, ის კილსა და კენტავრთან ახლოსაა. ==კვლევის ისტორია== ===უძველესი, შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვებები=== „მეტეოროლოგიაში“ [[არისტოტელე]] (ძვ. წ. 384-322) აცხადებს, რომ ბერძენმა ფილოსოფოსებმა [[ანაქსაგორა]]მ (დაახლ. ძვ. წ. 500-428) და [[დემოკრიტე]]მ (ძვ. წ. 460-370) ივარაუდეს, რომ ირმის ნახტომი არის ვარსკვლავების ნათება, რომლებიც პირდაპირ არ ჩანს დედამიწის ჩრდილის გამო, მაშინ როცა სხვა ვარსკვლავები მზისგან იღებენ სინათლეს, მაგრამ მათი ნათება მზის სხივებით არის დაფარული.<ref name=":019"/> თავად არისტოტელე თვლიდა, რომ ირმის ნახტომი დედამიწის ზედა ატმოსფეროს ნაწილი იყო, ვარსკვლავებთან ერთად, და რომ ის ვარსკვლავების წვის თანმდევი პროდუქტი იყო, რომელიც არ იფანტებოდა ატმოსფეროში მისი უკიდურესი მდებარეობის გამო და ქმნიდა მის დიდ წრეს. მისი თქმით, ირმის ნახტომის გალაქტიკის რძისფერი იერსახე [[დედამიწის ატმოსფერო]]ს გარდატეხის გამოა.<ref name="What does your image show"/><ref name="Montada" /><ref name=":020"/> ნეოპლატონისტმა ფილოსოფოსმა [[ოლიმპიოდორე უმცროსი|ოლიმპიოდორე უმცროსმა]] (დაახლ. 495–570 წწ.) გააკრიტიკა ეს შეხედულება და ამტკიცებდა, რომ თუ ირმის ნახტომი მთვარეზე ქვემთვარის ფორმის იქნებოდა, ის დედამიწაზე სხვადასხვა დროსა და ადგილას განსხვავებულად უნდა ჩანდეს და რომ მას [[პარალაქსი]] უნდა ჰქონდეს, რაც მას არ აქვს. მისი აზრით, ირმის ნახტომი ციურია. ამ იდეამ მოგვიანებით მუსლიმურ სამყაროზე დიდ გავლენა იქონია.<ref name="heidarzadeh2008" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ალ-ბირუნი]]მ (973–1048) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „ნისლიანი ვარსკვლავების ბუნების უთვალავი ფრაგმენტების ერთობლიობაა“.<ref name="mactutor_albirundi" /> [[ალ-ანდალუსია|ანდალუსიელმა]] ასტრონომმა ავემპასემ (გარდაიცვალა 1138 წელს) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა, მაგრამ დედამიწის ატმოსფეროში უწყვეტ გამოსახულებას წარმოადგენდა, რის დასტურადაც მოიყვანა იუპიტერისა და მარსის შეერთების დაკვირვება [[1106]] ან [[1107]] წლებში.<ref name="Montada" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ნასირ ალ-დინ ტუსი]]მ (1201–1274) თავის ნაშრომში „თადკირა“ დაწერა: „ირმის ნახტომი, ანუ გალაქტიკა, შედგება ძალიან დიდი რაოდენობით პატარა, მჭიდროდ დაჯგუფებული ვარსკვლავებისგან, რომლებიც, მათი კონცენტრაციისა და სიმცირის გამო, ღრუბლიან ლაქებს ჰგვანან. ამის გამო, მას რძის ფერს ადარებდნენ“.<ref name="ragep1993" /> იბნ ქაიმ ალ-ჯავზიამ (1292–1350) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „უამრავი პაწაწინა ვარსკვლავია, რომლებიც ერთად არიან შეკრებილნი უძრავი ვარსკვლავების სფეროში“.<ref name="Livingston" /> ===დაკვირვებები ტელესკოპებით=== [[ფაილი:Herschel-Galaxy.png|მინი|ირმის ნახტომის ფორმა, რომელიც უილიამ ჰერშელის მიერ 1785 წელს ვარსკვლავების დათვლის მიხედვით იქნა გამოტანილი. მზის სისტემა ცენტრთან ახლოს იყო ნავარაუდები]] ირმის ნახტომის, როგორც მრავალი ვარსკვლავისგან შემდგარი სისტემის, დადასტურება [[1610]] წელს გაჩნდა, როდესაც [[გალილეო გალილეი]]მ [[ოპტიკური ტელესკოპი]] გამოიყენა ირმის ნახტომის შესასწავლად და აღმოაჩინა, რომ ის უამრავი მკრთალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა.<ref name=":021"/> [[1755]] წლის ტრაქტატში [[იმანუელ კანტი|იმანუელ კანტმა]], [[ტომას რაიტი]]ს ვარაუდის არასწორად ინტერპრეტაციისას, რომ ირმის ნახტომს ბუშტის ფორმა ჰქონდა, ვარაუდობდა (სწორად), რომ ირმის ნახტომი შესაძლოა უზარმაზარი რაოდენობის ვარსკვლავებისგან შემდგარი მბრუნავი სხეული ყოფილიყო, რომლებიც ერთმანეთთან შეკავებულია მზის სისტემის მსგავსი გრავიტაციული ძალებით, მაგრამ გაცილებით დიდ მასშტაბებში.<ref name=Sanders-2013/>  შედეგად მიღებული ვარსკვლავების დისკო, შიგნიდან ჩვენი პერსპექტივიდან ცაზე ზოლად იქნებოდა დანახული. რაიტმა და კანტმა ასევე ივარაუდეს, რომ ღამის ცაზე ხილული ნისლეულებიდან ზოგიერთი შესაძლოა თავად ცალკეული „გალაქტიკები“ ყოფილიყო, ჩვენის მსგავსი.<ref name=Sanders-2013/> კანტი როგორც ირმის ნახტომს, ასევე „[[გალაქტიკური ნისლეულები|გალაქტიკურ ნისლეულებს]]“ „კუნძულოვან სამყაროებს“ უწოდებდა, ტერმინი, რომელიც 1930-იან წლებამდეც აქტუალური იყო.<ref name="our_galaxy" /> ირმის ნახტომის ფორმისა და მასში მზის პოზიციის აღწერის პირველი მცდელობა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1785]] წელს განახორციელა, ხილული ცის სხვადასხვა რეგიონში ვარსკვლავების რაოდენობის ფრთხილად დათვლით. მან შექმნა ირმის ნახტომის ფორმის დიაგრამა, მზის სისტემის ცენტრთან ახლოს მდებარეობით.<ref name=Sanders-2013/> [[1845]] წელს ლორდ როსმა ააგო ახალი ტელესკოპი და შეძლო ინდივიდუალური წერტილოვანი წყაროების გარჩევა იმ დროისთვის ბნელ შესქელებებში, რომლებიც ნისლეულების სახელითაა ცნობილი და ასევე სპირალური სტრუქტურის იდენტიფიცირება იმაში, რაც დღეს [[მორევი (გალაქტიკა)|მორევის გალაქტიკის]] (M51) სახელითაა ცნობილი.<ref name=abbey /><ref name=":022"/><ref name=":023"/><ref name=":024"/><ref name=":025"/><ref name=":026"/><ref name=":027"/> [[1904]] წელს, ვარსკვლავების საკუთარი მოძრაობების შესწავლისას, [[იაკობუს კაპტეინი|იაკობუს კაპტეინმა]] განაცხადა, რომ ეს შემთხვევითი არ იყო, როგორც იმ დროს ითვლებოდა; ვარსკვლავები შეიძლებოდა დაიყოს ორ ნაკადად, რომლებიც თითქმის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობდნენ.<ref name=":028"/><ref name=":029"/> მოგვიანებით გაირკვა, რომ კაპტეინის მონაცემები იყო ირმის ნახტომის ბრუნვის პირველი მტკიცებულება,<ref name=":030"/><ref name=":031"/> რამაც საბოლოოდ [[ბერტილ ლინდბლადი]]სა და [[იან ჰენდრიკ ოორტი|იან ოორტის]] მიერ გალაქტიკური ბრუნვის აღმოჩენამდე მიიყვანა. [[1917]] წელს, [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისმა]] დააკვირდა ანდრომედას ახალ ვარსკვლავ S-ს დიდი ანდრომედას ნისლეულში (მესიეს ობიექტი 31). ფოტოგრაფიული ჩანაწერების ძიებისას მან კიდევ 11 ახალი ვარსკვლავი აღმოაჩინა. კერტისმა შენიშნა, რომ ეს ახალი ვარსკვლავიერები, საშუალოდ, 10 სიდიდით უფრო მკრთალი იყო, ვიდრე ირმის ნახტომში მომხდარი. შედეგად, მან შეძლო მანძილის 150,000 პარსეკის შეფასება. ის გახდა „სამყაროების კუნძულის“ ჰიპოთეზის მომხრე, რომლის მიხედვითაც სპირალური ნისლეულები დამოუკიდებელი გალაქტიკები იყო.<ref name=":032"/><ref name=pasp100_6 /> [[1920]] წელს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და ჰებერ კერტისს შორის გაიმართა დიდი დებატები ირმის ნახტომის ბუნების, სპირალური ნისლეულების და სამყაროს ზომების შესახებ. დიდი ანდრომედას ნისლეულის გარე გალაქტიკის არსებობის შესახებ თავისი მტკიცების დასასაბუთებლად, კერტისმა აღნიშნა ირმის ნახტომში მტვრის ღრუბლების მსგავსი ბნელი ზოლების გაჩენა, ასევე [[დოპლერის ეფექტი|დოპლერის მნიშვნელოვანი წანაცვლება]].<ref name=weaver /> კამათი საბოლოოდ გადაჭრა [[ედუინ ჰაბლი|ედუინ ჰაბლმა]] 1920-იანი წლების დასაწყისში [[მაუნტ ვილსონის ობსერვატორია|მაუნტ ვილსონის ობსერვატორიის]] 2.5 მეტრიანი ჰუკერის ტელესკოპის გამოყენებით. ამ ახალი ტელესკოპის სინათლის შეგროვების ძალით, მან შეძლო ასტრონომიული ფოტოების გადაღება, რომლებიც ზოგიერთი სპირალური ნისლეულის გარე ნაწილებს ცალკეული ვარსკვლავების კოლექციებად ყოფდა. მან ასევე შეძლო ზოგიერთი ცეფეიდური ცვლადის იდენტიფიცირება, რომელთა გამოყენებაც შეეძლო ნისლეულებამდე მანძილის შესაფასებლად. მან აღმოაჩინა, რომ ანდრომედას ნისლეული მზიდან 275 000 პარსეკის დაშორებით მდებარეობს, რაც ძალიან შორსაა იმისთვის, რომ ირმის ნახტომის ნაწილი ყოფილიყო.<ref name=jrasc83_6 /><ref name=apj69_103 /> ===დაკვირვებები თანამგზავრებით=== [[ევროპის კოსმოსური სააგენტო]]ს [[კოსმოსური ხომალდი]] [[Gaia]] მილიარდი ვარსკვლავის პარალაქსის განსაზღვრით მანძილის შეფასებას იძლევა და ირმის ნახტომის რუკას ქმნის.<ref name=":033"/><ref name=":034"/> Gaia-ს მონაცემები შეფასებულია, როგორც „ტრანსფორმაციული“. შეფასებულია, რომ Gaia-მ დაკვირვებული ვარსკვლავების რაოდენობა 1990-იან წლებში დაახლოებით 2 მილიონიდან 2 მილიარდამდე გაზარდა. მან სივრცის გაზომვადი მოცულობა რადიუსში 100-ჯერ და სიზუსტით 1000-ჯერ გაზარდა.<ref name="Skibba"/> [[2020]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ დაასკვნა, რომ Gaia-მ გალაქტიკის მერყევი მოძრაობა აღმოაჩინა, რაც შესაძლოა გამოწვეული იყოს „დისკოს ბრუნვის ღერძის არასფერული ჰალოს მთავარ ღერძთან მიმართებაში არასწორი განლაგებით, ან ჰალოში დაგროვილი მატერიით, რომელიც გვიანი დაცემის დროს იქნა მიღებული, ან ახლომდებარე, ურთიერთქმედი თანამგზავრული გალაქტიკებიდან და მათი თანმდევი მოქცევით“.<ref name=":035"/> [[2024]] წლის აპრილში გამოქვეყნდა საწყისი კვლევები და მასთან დაკავშირებული რუკები, რომლებიც ირმის ნახტომის მაგნიტურ ველებს მოიცავდა.<ref name="NYT-20240419"/> ==ასტროგრაფია== ===მზის მდებარეობა და სამეზობლო=== {{მთავარი|დედამიწის მდებარეობა}} მზე მდებარეობს [[ორიონის მკლავი]]ს შიდა კიდესთან ახლოს, ადგილობრივი ბუშტის ადგილობრივ ვარსკვლავთშორის ღრუბელში, [[რედკლიფის ტალღა]]სა და გაყოფილი ხაზოვანი სტრუქტურების (ყოფილი [[გოულდის სარტყელი]]) შორის.<ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020"/> გილესენის და სხვების (2016) მიერ Sgr A*-ის გარშემო ვარსკვლავური ორბიტების შესწავლის საფუძველზე დადგინდა, რომ მზე გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27.14 ± 0.46 ათასი სინ. წელი (8.32 ± 0.14 კპს)<ref name="Gillessen2016" /> მანძილზე მდებარეობს. ბოელმა და სხვებმა (2016) მნიშვნელობა კიდევ უფრო შეამცირეს — 25.64 ± 0.46 ათასი სინ. წელი (7.86 ± 0.14 კპს), ასევე ვარსკვლავის ორბიტის ანალიზის გამოყენებით.<ref name="boehle2016" /> მზე ამჟამად გალაქტიკური დისკოს ცენტრალური სიბრტყის 5-30 პარსეკით (16-98 სინ. წელი) ზემოთ ან ჩრდილოეთით მდებარეობს.<ref name=majaess2009 /> ადგილობრივ მკლავსა და პერსევსის მკლავს შორის მანძილი დაახლოებით 2000 პარსეკია (6500 სინ. წელი).<ref name="fn9" /> მზე და შესაბამისად, მზის სისტემა, მდებარეობს ირმის ნახტომის გალაქტიკურ სასიცოცხლო ზონაში.<ref name="mullen-2001"/><ref name="sundin-2006"/> მზიდან 15 პარსეკის (49 სინ. წელი) რადიუსის მქონე სფეროს შიგნით დაახლოებით 208 ვარსკვლავია, რომელთა აბსოლუტური სიდიდე 8.5-ზე მეტია, რაც იძლევა ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 69 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 2360 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი კაშკაშა ვარსკვლავების სიიდან). მეორეს მხრივ, მზიდან 5 პარსეკის (16 სინ. წელი) რადიუსში არის 64 ცნობილი ვარსკვლავი (ნებისმიერი სიდიდის, 4 [[ყავისფერი ჯუჯა|ყავისფერი ჯუჯის]] გარდა), რაც იძლევა დაახლოებით ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 8.2 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 284 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი ვარსკვლავების სიიდან). ეს ასახავს იმ ფაქტს, რომ გაცილებით მეტი მკრთალი ვარსკვლავია, ვიდრე კაშკაშა: მთელ ცაზე დაახლოებით 500 ვარსკვლავია, რომლებიც აშკარა სიდიდე 4-ზე კაშკაშაა, მაგრამ 15.5 მილიონი ვარსკვლავია კაშკაშა, ვიდრე აშკარა სიდიდე 14.<ref name=":036"/> მზის გზის მწვერვალი, ანუ მზის მწვერვალი, არის მიმართულება, რომლითაც მზე მოძრაობს ირმის ნახტომში ადგილობრივი უძრაობის სტანდარტის გავლით. მზის გალაქტიკური მოძრაობის ზოგადი მიმართულებაა ვარსკვლავი დენებისკენ, გედის თანავარსკვლავედთან ახლოს, გალაქტიკური ცენტრის მიმართულებით დაახლოებით 90 ცის გრადუსიანი კუთხით. მზის ორბიტა ირმის ნახტომის გარშემო, სავარაუდოდ, დაახლოებით ელიფსური იქნება, გალაქტიკური სპირალური მკლავებიდან გამომდინარე პერტურბაციებით და არაერთგვაროვანი მასის განაწილებით. გარდა ამისა, მზე გალაქტიკურ სიბრტყეში დაახლოებით 2.7-ჯერ გადის ორბიტაზე.<ref name=":037"/> ეს ძალიან ჰგავს იმას, თუ როგორ მუშაობს მარტივი ჰარმონიული ოსცილატორი წევის ძალის გარეშე. ბოლო დრომდე ითვლებოდა, რომ ეს რხევები ემთხვეოდა დედამიწაზე მასობრივი სიცოცხლის ფორმების გადაშენების პერიოდებს.<ref name="extinction" /> CO მონაცემებზე დაყრდნობით მზის სპირალურ სტრუქტურაში ტრანზიტის ეფექტების ხელახალი ანალიზით კორელაცია ვერ იქნა ნაპოვნი.<ref name="overholt_etal" /> მზის სისტემას ირმის ნახტომის ერთი ორბიტის (გალაქტიკური წელიწადი) დასასრულებლად დაახლოებით 240 მილიონი წელი სჭირდება,<ref name="sparke_gallagher" /> ამიტომ, ითვლება, რომ მზემ თავისი სიცოცხლის განმავლობაში 18-20 ორბიტა და ადამიანების წარმოშობის დღიდან 1/1250 ბრუნი დაასრულა. მზის სისტემის ორბიტული სიჩქარე ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო დაახლოებით 220 კმ/წმ ანუ სინათლის სიჩქარის 0.073%-ია. მზე [[ჰელიოსფერო]]ში 84,000 კმ/სთ სიჩქარით მოძრაობს. ამ სიჩქარით, მზის სისტემას დაახლოებით 1,400 წელი სჭირდება 1 სინათლის წლის მანძილის გასავლელად, ანუ 8 დღე 1 [[ასტრონომიული ერთეული]]ს გასავლელად.<ref name=garlick2002 /> მზის სისტემა მიემართება ზოდიაქოს თანავარსკვლავედის მორიელის მიმართულებით, რომელიც [[ეკლიპტიკა]]ს მიჰყვება.<ref name=":038"/> ===გალაქტიკური კვადრანტები=== {{მთავარი|გალაქტიკური კვადრანტი}} [[File:Galactic longitude.JPG|thumb|მზის მდებარეობის დიაგრამა ირმის ნახტომში; კუთხეები წარმოადგენს გრძედებს გალაქტიკურ კოორდინატთა სისტემაში]] გალაქტიკური კვადრანტი, ან ირმის ნახტომის კვადრანტი, ირმის ნახტომის ოთხი წრიული სექტორიდან ერთ-ერთს აღნიშნავს. ასტრონომიაში, გალაქტიკური კვადრანტების გამოყოფა [[გალაქტიკური კოორდინატთა სისტემა|გალაქტიკურ კოორდინატთა სისტემაზეა]] დაფუძნებული, რომელშიც მზე კოორდინატთა სისტემის საწყის წერტილად მოიაზრებს.<ref>{{Citation |last1=Blaauw |first1=A. |title=The new I. A. U. system of galactic coordinates (1958 revision) |date=1960 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=121 |issue=2 |pages=123–131 |bibcode=1960MNRAS.121..123B |doi=10.1093/mnras/121.2.123 |display-authors=1 |last2=Gum |first2=C. S. |last3=Pawsey |first3=J. L. |last4=Westerhout |first4=G. |doi-access=free}}</ref> კვადრანტებს გააჩნიათ თავისი რიგითი ნომერი — მაგალითად, „პირველი გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name="toolsofradio">{{Citation |last1=Wilson |first1=Thomas L. |title=Tools of Radio Astronomy |date=2009 |url=https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426084004/https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |url-status=live |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-85121-9 |display-authors=1 |archive-date=April 26, 2016 |last2=Rohlfs |first2=Kristen |last3=Hüttemeister |first3=Susanne|bibcode=2009tra..book.....W }}</ref> „მეორე გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name=NASAAD131K>{{cite journal |bibcode=2004A&A...418..131K |doi=10.1051/0004-6361:20034530 |author=Kiss, Cs |author2=Moór, A. |author3=Tóth, L. V. |title=Far-infrared loops in the 2nd Galactic Quadrant |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=418 |date=April 2004 |arxiv=astro-ph/0401303 |pages=131–141|s2cid=7825138|url=https://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2004/16/aa0530.pdf|access-date=August 17, 2010}}</ref> ან „ირმის ნახტომის მესამე კვადრანტი“.<ref name="Lampton1997">{{Cite journal |author=Lampton, M. |author2=Lieu, R. |author3=Schmitt, J. H. M. M. |author4=Bowyer, S. |author5=Voges, W. |author6=Lewis, J. |author7=Wu, X. |display-authors=1 |date=February 1997 |title=An All-Sky Catalog of Faint Extreme Ultraviolet Sources |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=108 |issue=2 |pages=545–557 |bibcode=1997ApJS..108..545L |doi=10.1086/312965 |doi-access=free}}</ref> ჩრდილოეთ გალაქტიკური პოლუსიდან — 0° (ნულოვანი გრადუსი), რომელიც მზიდან იწყება და გალაქტიკური ცენტრის გავლით გადის, რიგითობით შემდეგი კვადრანტებია: ::{| ! გალაქტიკური<br />კვადრანტი<br /> &nbsp; ! გალაქტიკური<br />გრძედი<br />[[გალაქტიკური გრძედი|(ℓ)]] ! &nbsp; <br />წყარო<br /> &nbsp; |- !align="center"|1-ლი |align="right" | 0° ≤ ℓ ≤ 90° &nbsp; |align="center"|<ref name="vanWoerden-Strom-2006">{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=Hugo |last2=Strom |first2=Richard G. |date=June 2006 |title=The beginnings of radio astronomy in the Netherlands |url=http://www.astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |volume=9 |issue=1 |pages=3–20 |bibcode=2006JAHH....9....3V |doi=10.3724/SP.J.1440-2807.2006.01.01 |s2cid=16816839 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100919025431/http://astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |archive-date=September 19, 2010}}</ref> |- !align="center"|მე-2 |align="right" |&nbsp; 90° ≤ ℓ ≤ 180° |align="center"|<ref name=NASAAD131K /> |- !align="center"|მე-3 |align="right" |180° ≤ ℓ ≤ 270° |align="center"|<ref name="Lampton1997" /> |- !align="center"|მე-4<br /> &nbsp; |align="right" |270° ≤ ℓ ≤ 360°<br />(360° ≅ 0°) |align="center"|<ref name="toolsofradio" /><br /> &nbsp; |} გალაქტიკური გრძედით (ℓ) საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით ზრდით (დადებითი ბრუნვა), როგორც ეს გალაქტიკური ცენტრის ჩრდილოეთიდან ჩანს (ხედვის წერტილი, რომელიც რამდენიმე ასეული ათასი სინათლის წლის მანძილზეა) დედამიწა ბერენიკეს თანავარსკვლავედის მიმართულებით); თუ გალაქტიკური ცენტრის სამხრეთიდან დააკვირდებით (მოქანდაკის თანავარსკვლავედში მსგავსი მანძილით დაშორებული ხედვის წერტილიდან), ℓ საათის ისრის მიმართულებით გაიზრდებოდა (უარყოფითი ბრუნვა). ==ზოგადი მახასიათებლები== ===ზომა=== ირმის ნახტომი [[ადგილობრივი ჯგუფი]]ს ორი უდიდესი გალაქტიკიდან ერთ-ერთია (მეორე [[ანდრომედეს გალაქტიკა]]ა). თუმცა, მისი გალაქტიკური დისკოს ზომა და ის, თუ რამდენად განსაზღვრავს ის იზოფოტალურ დიამეტრს, ბოლომდე შესწავლილი არ არის.<ref name="Lopez2018" /> ვარაუდობენ, რომ გალაქტიკაში ვარსკვლავების მნიშვნელოვანი ნაწილი 26 კილოპარსეკის (80,000 სინ. წლის) დიამეტრშია და რომ გარე დისკოს მიღმა ვარსკვლავების რაოდენობა მკვეთრად მცირდება ძალიან დაბალ ნიშნულამდე, ექსპონენციალური დისკოს ექსტრაპოლაციის მიმართ შიდა დისკოს მასშტაბის სიგრძესთან მიმართებაში.<ref name=arxiv0909.3857 /><ref name="Lopez2018" /> ასტრონომიაში გალაქტიკის ზომის დასადგენად რამდენიმე მეთოდი გამოიყენება და თითოეულით შესაძლებელია მიღებულ იქნას განსხვავებული შედეგები. ყველაზე ხშირად გამოყენებული მეთოდია D₂₅ სტანდარტი — [[იზოფოტი]], სადაც B-დიაპაზონში (სინათლის 445 ნმ ტალღის სიგრძე, ხილული სპექტრის ლურჯ დიაპაზონში) გალაქტიკის ფოტომეტრული სიკაშკაშე 25 მაგ/არკწმ²-ს აღწევს.<ref name="Dimensions">{{Cite web |title=Dimensions of Galaxies |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927170330/http://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |archive-date=September 27, 2022 |access-date=August 22, 2022 |website=ned.ipac.caltech.edu}}</ref> 1997 წლის გუდვინის და სხვების შეფასებით, ცეფეიდური ცვლადი ვარსკვლავების განაწილება 17 სხვა სპირალურ გალაქტიკაში შედარდა ირმის ნახტომის ვარსკვლავებთან და მოდელირებული იქნა მათი ზედაპირის სიკაშკაშესთან დამოკიდებულება. ამან მოგვცა ირმის ნახტომის იზოფოტალური დიამეტრი 26.8 ± 1.1 კილოპარსეკის ტოლი (87,400 ± 3,600 სინ. წელი), იმის გათვალისწინებით, რომ ექსპონენციალური დისკო წარმოადგენს გალაქტიკურ დისკოს და გალაქტიკის ცენტრალური ზედაპირის სიკაშკაშის (μ₀) 22.1 ± 0.3 B-მაგ/არკწმ^-2 და დისკოს მასშტაბის სიგრძეს (h) 5.0 ± 0.5 კპს (16,300 ± 1,600 სინ. წელს) მიღებით.<ref name="Average">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704216 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=The Milky Way is just an average spiral |date=April 22, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref><ref name="Goodwin">{{Cite journal |last1=Goodwin |first1=S. P. |last2=Gribbin |first2=J. |last3=Hendry |first3=M. A. |date=August 1998 |title=The relative size of the Milky Way |journal=The Observatory |volume=118 |pages=201–208 |bibcode=1998Obs...118..201G}}</ref><ref name="Castro">{{Cite journal |last1=Castro-Rodríguez |first1=N. |last2=López-Corredoira |first2=M. |last3=Sánchez-Saavedra |first3=M. L. |last4=Battaner |first4=E. |year=2002 |title=Warps and correlations with intrinsic parameters of galaxies in the visible and radio |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=391 |issue=2 |pages=519–530 |arxiv=astro-ph/0205553 |bibcode=2002A&A...391..519C |doi=10.1051/0004-6361:20020895 |s2cid=17813024}}</ref> ეს ანდრომედეს გალაქტიკის იზოფოტალურ დიამეტრზე მნიშვნელოვნად მცირეა და ოდნავ ნაკლებია გალაქტიკების საშუალო იზოფოტალურ ზომებზე, რომლებიც 28.3 კპს-ს (92,000 სინ. წელს) შეადგენს.<ref name="Goodwin" /> ნაშრომში ასკვნიან, რომ ირმის ნახტომი და ანდრომედეს გალაქტიკა არ იყო ზედმეტად დიდი სპირალური გალაქტიკები და არც ისინი იყვნენ ცნობილ უდიდესთა შორის (თუ პირველი არ იყო ყველაზე დიდი), როგორც ადრე ფართოდ იყო გავრცელებული მოსაზრების თანახმად, არამედ არიან საშუალო ზომის ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკები.<ref name="Goodwin_Hubble">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704289 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=New Determination of the Hubble Parameter Using the Principle of Terrestrial Mediocrity |date=April 30, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref> ირმის ნახტომის შედარებითი ფიზიკური მასშტაბის შესადარებლად, თუ მზის სისტემა ნეპტუნამდე მონეტის ზომის იქნებოდა (24.3 მმ), ირმის ნახტომი დაახლოებით იქნებოდა შეერთებული შტატების ჩრდილო-სამხრეთის უდიდესი ხაზი.<ref>{{Cite web |title=How Big is Our Universe: How far is it across the Milky Way? |url=http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130305005817/http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |archive-date=March 5, 2013 |access-date=March 13, 2013 |website=NASA-Smithsonian Education Forum on the Structure and Evolution of the Universe, at the Harvard Smithsonian Center for Astrophysics}}</ref> [[1978]] წლის კიდევ უფრო ძველი კვლევა ირმის ნახტომის უფრო დაბალ დიამეტრს, დაახლოებით 23 კპს-ს (75,000 სინ. წელს) აჩვენებდა.<ref name="Goodwin" /> [[2015]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღნიშნული იყო, რომ არსებობს ვარსკვლავების რგოლისებრი ძაფი, სახელწოდებით Triangulum-Andromeda Ring (TriAnd Ring), რომელიც შედარებით ბრტყელი გალაქტიკური სიბრტყის ზემოთ და ქვემოთ ტალღოვანია. როგორც ვარაუდობენ, ერთფეროვანი რგოლის გარდა, ძირითადად დისკოს რხევებისა და ირმის ნახტომის გარშემო შემოხვევის შედეგია, დიამეტრით მინიმუმ 50 კპს (160,000 სინ. წელს),<ref>{{Cite journal |last1=Newberg |first1=Heidi Jo |last2=Xu |first2=Yan |last3=Carlin |first3=Jeffrey L. |last4=Liu |first4=Chao |last5=Deng |first5=Licai |last6=Li |first6=Jing |last7=Schoenrich |first7=Ralph |last8=Yanny |first8=Brian |display-authors=1 |date=March 1, 2015 |title=Rings and Radial Waves in the Disk of the Milky Way |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=801 |issue=2 |page=105 |arxiv=1503.00257 |bibcode=2015ApJ...801..105X |doi=10.1088/0004-637X/801/2/105 |s2cid=119124338}}</ref> რომელიც შესაძლოა თავად ირმის ნახტომის გარე დისკოს ნაწილი იყოს, შესაბამისად, ვარსკვლავური დისკო ამ ზომამდე გაზრდით უფრო დიდი ხდება.<ref name="rpi2015" /> 2018 წლის უფრო ბოლოდროინდელმა ნაშრომმა გარკვეულწილად უარყო ეს ჰიპოთეზა და დაადასტურა დასკვნა, რომ ერთფეროვანი რგოლი, A13 და TriAnd Ring წარმოადგენდნენ ვარსკვლავურ ზედმეტ სიმკვრივეს, რომლებიც საკმაოდ გამოდევნილი იყო მთავარი ვარსკვლავური დისკოდან, ხოლო RR Lyrae ვარსკვლავების სიჩქარის დისპერსია უფრო მაღალი აღმოჩნდა და თავსებადი იყო ჰალოს წევრობასთან.<ref name="allyson">{{Cite journal |last1=Sheffield |first1=Allyson A. |last2=Price-Whelan |first2=Adrian M. |last3=Tzanidakis |first3=Anastasios |last4=Johnston |first4=Kathryn V. |last5=Laporte |first5=Chervin F. P. |last6=Sesar |first6=Branimir |year=2018 |title=A Disk Origin for the Monoceros Ring and A13 Stellar Overdensities |journal=The Astrophysical Journal |volume=854 |issue=1 |page=47 |arxiv=1801.01171 |bibcode=2018ApJ...854...47S |doi=10.3847/1538-4357/aaa4b6 |s2cid=118932403 |doi-access=free}}</ref> კიდევ ერთმა 2018 წლის კვლევამ გამოავლინა დისკოსებრი ვარსკვლავების ძალიან სავარაუდო არსებობა გალაქტიკური ცენტრიდან 26–31.5 კპს (84,800–103,000 სინ. წელზე) ან შესაძლოა კიდევ უფრო შორს, მნიშვნელოვნად მაღლა, დაახლოებით 13–20 კპს (40,000–70,000 სინ. წელზე), რაც ოდესღაც დისკოს ვარსკვლავური სიმკვრივის მკვეთრ კლებად მიიჩნეოდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოსალოდნელი იყო, რომ ამ ზღვარს გადააჭარბებდა ან არცერთი ვარსკვლავი არ იქნებოდა, გარდა იმ ვარსკვლავებისა, რომლებიც გალაქტიკური ჰალოს ძველ პოპულაციას მიეკუთვნებიან.<ref name="Lopez2018">{{Cite journal |last1=López-Corredoira |first1=M. |last2=Allende Prieto |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Wang |first4=H. |last5=Liu |first5=C. |last6=Deng |first6=L. |date=April 9, 2018 |title=Disk stars in the Milky Way detected beyond 25 kpc from its center |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2018/04/aa32880-18/aa32880-18.html |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=612 |pages=L8 |arxiv=1804.03064 |bibcode=2018A&A...612L...8L |doi=10.1051/0004-6361/201832880 |s2cid=59933365}}</ref><ref name="nbcnews1" /><ref>{{Cite web |author=Elizabeth Howell |date=July 2, 2018 |title=It Would Take 200,000 Years at Light Speed to Cross the Milky Way |url=https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416141212/https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |archive-date=April 16, 2020 |access-date=May 31, 2020 |website=Space.com}}</ref> [[2020]] წლის კვლევამ იწინასწარმეტყველა, რომ ირმის ნახტომის ბნელი მატერიის ჰალოს კიდი დაახლოებით 292 ± 61 კპს (952,000 ± 199,000 სინ. წელი) იქნებოდა, რაც 584 ± 122 კპს (1.905 ± 0.3979 სინ. წელი) დიამეტრს ნიშნავს.<ref name="croswell2020" /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავური დისკოს სისქე ასევე დაახლოებით 1.35 კპს-მდე (4000 სინ. წელი) მერყეობს.<ref name="ask-astro" /><ref name="Rix_Bovy">{{Cite journal |last1=Rix |first1=Hans-Walter |last2=Bovy |first2=Jo |date=2013 |title=The Milky Way's Stellar Disk |journal=The Astronomy and Astrophysics Review |volume=21 |article-number=|arxiv=1301.3168 |bibcode=2013A&ARv..21...61R |doi=10.1007/s00159-013-0061-8 |s2cid=117112561}}</ref> ===მასა=== [[File:Milky way profile.svg|thumb|ირმის ნახტომის სქემატური პროფილი. აბრევიატურები: GNP/GSP: გალაქტიკური ჩრდილოეთი და სამხრეთი პოლუსები]] ირმის ნახტომის მასა მზის მასაზე დაახლოებით 0.88 ტრილიონჯერ მეტია ({{val|8.8|e=11|ul=}} მზის მასა), გალაქტიკის განსაზღვრისთვის გამოიყენება 200 კპს-ის ზღვარი.<ref>{{Cite journal |last1=Bobylev |first1=V. V. |last2=Baykova |first2=A. T. |date=August 2023 |title=Modern Estimates of the Mass of the Milky Way |url=https://www.researchgate.net/publication/375619138 |journal=Astronomy Reports |language=en |volume=67 |issue=8 |pages=812–823 |doi=10.1134/S1063772923080024 |bibcode=2023ARep...67..812B |issn=1063-7729}}</ref> ირმის ნახტომის მასის შეფასებები განსხვავდება გამოყენებული მეთოდისა და მონაცემების მიხედვით. შეფასების დიაპაზონის ქვედა ზღვარი არის {{val|5.8|e=11|ul=}} მზის მასა (''M''_☉), რაც გარკვეულწილად ნაკლებია ანდრომედეს გალაქტიკაზე.<ref name="Karachentsevetal2006" /><ref name="mass" /><ref name="galmass" /> 2009 წელს Very Long Baseline Array-ის გამოყენებით ჩატარებულმა გაზომვებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის გარე კიდეზე მდებარე ვარსკვლავებისთვის სიჩქარე 254 კმ/წმ-ს აღწევს.<ref name=nrao20090105 /> რადგან ორბიტული სიჩქარე დამოკიდებულია ორბიტის რადიუსში არსებულ მთლიან მასაზე, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომი უფრო მასიურია, დაახლოებით ტოლი ანდრომედას გალაქტიკის მასისა, რომელიც მისი ცენტრიდან 160,000 სინ. წელი (49 კპს) რადიუსში {{val|7|e=11|ul=}} ''M''_☉-ია.<ref name="reid2009" /> 2010 წელს ჰალო ვარსკვლავების რადიალური სიჩქარის გაზომვის შედეგად დადგინდა, რომ 80 კილოპარსეკში მოთავსებული მასა {{val|7|e=11|ul=}} ''M''_☉-ია.<ref name="gnedin2010" /> 2014 წელს ჩატარებულ კვლევაში, მთელი ირმის ნახტომის მასა შეფასებულია {{val|8.5|e=11|ul=}} ''M''_☉-ად,<ref name="Jorge Peñarrubia2014">{{Cite journal |last1=Peñarrubia |first1=Jorge |last2=Ma |first2=Yin-Zhe |last3=Walker |first3=Matthew G. |last4=McConnachie |first4=Alan |display-authors=1 |year=2014 |title=A dynamical model of the local cosmic expansion |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=433 |issue=3 |pages=2204–2222 |arxiv=1405.0306 |bibcode=2014MNRAS.443.2204P |doi=10.1093/mnras/stu879 |doi-access=free |s2cid=119295582}}</ref> მაგრამ ეს ანდრომედას გალაქტიკის მასის მხოლოდ ნახევარია.<ref name="Jorge Peñarrubia2014" /> ირმის ნახტომის 2019 წლის მასის ბოლოდროინდელი შეფასება {{val|1.29|e=12|ul=}} ''M''_☉-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Grand |first1=Robert J J. |last2=Deason |first2=Alis J. |last3=White |first3=Simon D M. |last4=Simpson |first4=Christine M. |last5=Gómez |first5=Facundo A. |last6=Marinacci |first6=Federico |last7=Pakmor |first7=Rüdiger |year=2019 |title=The effects of dynamical substructure on Milky Way mass estimates from the high-velocity tail of the local stellar halo |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters |volume=487 |issue=1 |pages=L72–L76 |arxiv=1905.09834 |bibcode=2019MNRAS.487L..72G |doi=10.1093/mnrasl/slz092 |doi-access=free |s2cid=165163524}}</ref> როგორც ჩანს, ირმის ნახტომის მასის დიდი ნაწილი ბნელი მატერიაა, მატერიის უცნობი და უხილავი ფორმა, რომელიც გრავიტაციულად ურთიერთქმედებს ჩვეულებრივ მატერიასთან. ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის ჰალო შედარებით თანაბრად არის გაფანტული გალაქტიკური ცენტრიდან ას კილოპარსეკზე (კპს) მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის მათემატიკური მოდელები ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის მასა {{val|1|-|1.5|e=12|ul=}} ''M''_☉-ია.<ref name=McMillan2011 /><ref name=McMillan2016 /><ref>{{Cite journal |last=Slobodan Ninković |date=April 2017 |title=Mass Distribution and Gravitational Potential of the Milky Way |journal=Open Astronomy |volume=26 |issue=1 |pages=1–6 |bibcode=2017OAst...26....1N |doi=10.1515/astro-2017-0002 |doi-access=free}}</ref> 2013 და 2014 წლების კვლევები მიუთითებს მასის დიაპაზონზე, რომელიც მერყეობს {{val|4.5|e=12|ul=}} ''M''_☉<ref>{{Cite journal |last1=Phelps |first1=Steven |last2=Nusser |first2=Adi |last3=Desjacques |first3=Vincent |display-authors=1 |date=October 2013 |title=The Mass of the Milky Way and M31 Using the Method of Least Action |journal=The Astrophysical Journal |volume=775 |issue=2 |pages=102–113 |arxiv=1306.4013 |bibcode=2013ApJ...775..102P |doi=10.1088/0004-637X/775/2/102 |s2cid=21656852 |id=102}}</ref>-დან {{val|8|e=11|ul=}} ''M''_☉-მდე.<ref name=Kafle2014/> შედარებისთვის, ირმის ნახტომში არსებული ყველა ვარსკვლავის საერთო მასა შეფასებულია {{val|4.6|e=10|ul=}} ''M''_☉<ref name="Licquia2013">{{Cite journal |last1=Licquia |first1=Timothy |last2=Newman |first2=J. |date=2013 |title=Improved Constraints on the Total Stellar Mass, Color, and Luminosity of the Milky Way |journal=American Astronomical Society, AAS Meeting #221, #254.11 |volume=221 |pages=254.11 |bibcode=2013AAS...22125411L}}</ref>-დან {{val|6.43|e=10|ul=}} ''M''_☉-მდე.<ref name="McMillan2011" /> ვარსკვლავების გარდა, არსებობს ვარსკვლავთშორისი აირიც, რომელიც მასის მიხედვით 90%-ით წყალბადს და 10%-ით ჰელიუმს შეიცავს,<ref name="ism1" /> წყალბადის ორი მესამედი ატომური ფორმითაა, ხოლო დარჩენილი ერთი მესამედი მოლეკულური წყალბადის სახითაა.<ref name="ism2" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავთშორისი აირის მასა მისი ვარსკვლავების მთლიანი მასის 10%-დან<ref name="ism2">{{Cite web |title=Lecture Seven: The Milky Way: Gas |url=http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708011238/http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-date=July 8, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> 15%-მდე<ref name="ism1">{{Cite web |title=The Interstellar Medium |url=http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419065745/http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-date=April 19, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> ტოლია. ვარსკვლავთშორისი მტვერი გაზის მთლიანი მასის დამატებით 1%-ს შეადგენს.<ref name="ism1" /> [[2019]] წლის მარტში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა დაახლოებით 39.5 კპს (130,000 სინ. წელი) რადიუსში {{val|1.54|e=12|ul=}} მზის მასაა, რაც ორჯერ მეტია, ვიდრე ადრე ჩატარებულ კვლევებში იყო განსაზღვრული, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკის მასის დაახლოებით 90% ბნელი მატერიაა.<ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref><ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> [[2023]] წლის სექტემბერში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა მხოლოდ {{val|2.06|e=11|ul=}} მზის მასაა, რაც წინა კვლევების მასის მხოლოდ მეათედია. მასა განისაზღვრა კოსმოსური ხომალდის Gaia-ს მონაცემებით.<ref name="aA-20230927">{{cite journal | last1=Jiao | first1=Y.-J. | last2=Hammer | first2=F. | last3=Wang | first3=H.-F. | last4=Wang | first4=J.-L. | last5=Amram | first5=P. | last6=Chemin | first6=L. | last7=Yang | first7=Y.-B. | title=Detection of the Keplerian decline in the Milky Way rotation curve | journal=Astronomy & Astrophysics | publisher=EDP Sciences | date=September 27, 2023 | volume=678 | pages=A208 | issn=0004-6361 | doi=10.1051/0004-6361/202347513 | doi-access=free | arxiv=2309.00048 | bibcode=2023A&A...678A.208J }}</ref> ===ბრუნვის მრუდი=== ირმის ნახტომში ვარსკვლავები და გაზი მისი ცენტრის გარშემო დიფერენციალურად ბრუნავენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ბრუნვის პერიოდი მდებარეობის მიხედვით იცვლება. როგორც ეს სპირალური გალაქტიკებისთვისაა დამახასიათებელი, ირმის ნახტომში ვარსკვლავების უმეტესობის ორბიტული სიჩქარე ძლიერ არ არის დამოკიდებული ცენტრიდან მათ დაშორებაზე. ცენტრალური ამოზნექილიდან ან გარე რგოლიდან მოშორებით, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტული სიჩქარე 200-დან 220 კმ/წმ-მდეა.<ref>{{Cite journal |last1=Camarillo |first1=Tia |last2=Dredger |first2=Pauline |last3=Ratra |first3=Bharat |date=May 4, 2018 |title=Median Statistics Estimate of the Galactic Rotational Velocity |journal=Astrophysics and Space Science |volume=363 |issue=12 |page=268 |arxiv=1805.01917 |bibcode=2018Ap&SS.363..268C |doi=10.1007/s10509-018-3486-8 |s2cid=55697732}}</ref> შესაბამისად, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტული პერიოდი დაახლოებით პროპორციულია გავლილი ტრაექტორიის სიგრძისა. ეს განსხვავდება მზის სისტემაში არსებული სიტუაციისგან, სადაც ორსხეულიანი გრავიტაციული დინამიკა დომინირებს და სხვადასხვა ორბიტას მნიშვნელოვნად განსხვავებული სიჩქარეები აქვს. ბრუნვის მრუდი (ნაჩვენებია ფიგურაზე) აღწერს ამ ბრუნვას. თუ ირმის ნახტომი შეიცავდა მხოლოდ ვარსკვლავებში, გაზსა და სხვა ბარიონულ (ჩვეულებრივ) მატერიაში დაფიქსირებულ მასას, ბრუნვის სიჩქარე შემცირდებოდა ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. თუმცა, დაკვირვებული მრუდი შედარებით ბრტყელია, რაც მიუთითებს დამატებით მასაზე, რომლის პირდაპირ აღმოჩენა ელექტრომაგნიტური გამოსხივებით შეუძლებელია. ეს შეუსაბამობა ბნელ მატერიას მიეწერება.<ref name=Koupelis_Kuhn2007 /> ირმის ნახტომის ბრუნვის მრუდი ემთხვევა სპირალური გალაქტიკების უნივერსალურ ბრუნვის მრუდს, რაც გალაქტიკებში ბნელი მატერიის არსებობის საუკეთესო მტკიცებულებაა. ალტერნატიულად, ასტრონომთა უმცირესობა ვარაუდობს, რომ გრავიტაციის კანონის მოდიფიკაციამ შეიძლება ახსნას დაკვირვებული ბრუნვის მრუდი.<ref name="Schneider_p413">{{Cite book |last=Peter Schneider |url=https://books.google.com/books?id=uP1Hz-6sHaMC&q=rotation+Milky+way&pg=PA100 |title=Extragalactic Astronomy and Cosmology |date=2006 |publisher=Springer |isbn=978-3-540-33174-2 |page=413 |access-date=October 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143010/https://www.google.com/books/edition/Extragalactic_Astronomy_and_Cosmology/uP1Hz-6sHaMC?hl=en&gbpv=1&bsq=rotation+Milky+way&pg=PA100&printsec=frontcover |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> ===თავისებური სიჩქარე=== მიუხედავად იმისა, რომ სპეციალური ფარდობითობა აცხადებს, რომ სივრცეში არ არსებობს „სასურველი“ ინერციული საცნობარო სისტემა, რომლითაც შეიძლება ირმის ნახტომის შედარება, ირმის ნახტომს აქვს სიჩქარე კოსმოლოგიური საცნობარო სისტემების მიმართ.<ref>{{Cite web |date=July 21, 2017 |title=Ned Wright's Cosmology Tutorial pt. 1 |url=https://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmo_01.htm |access-date=May 19, 2025 |website=www.astro.ucla.edu}}</ref> ერთ-ერთი ასეთი საცნობარო სისტემაა ჰაბლის ნაკადი, გალაქტიკური გროვების აშკარა მოძრაობები სივრცის გაფართოების გამო. ცალკეულ გალაქტიკებს, მათ შორის ირმის ნახტომს, აქვთ თავისებური სიჩქარეები საშუალო ნაკადთან მიმართებაში. ამრიგად, ირმის ნახტომის ჰაბლის ნაკადთან შესადარებლად, უნდა გავითვალისწინოთ საკმარისად დიდი მოცულობა, რათა სამყაროს გაფართოება დომინირებდეს ლოკალურ, შემთხვევით მოძრაობებზე. საკმარისად დიდი მოცულობა ნიშნავს, რომ ამ მოცულობაში გალაქტიკების საშუალო მოძრაობა ტოლია ჰაბლის ნაკადის. ასტრონომები თვლიან, რომ ირმის ნახტომი ამ ლოკალური თანამოძრავი საცნობარო სისტემის მიმართ დაახლოებით 630 კმ/წმ (1,400,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს.<ref>{{cite web |title=The Velocity of Our Galaxy: the End of a 40-Year Mystery |url=https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |website=CEA/The Knowledge Factory |access-date=May 5, 2022 |language=en |date=January 31, 2017 |archive-date=June 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602152114/https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=The Milky Way is being pushed through space by a void called the Dipole Repeller |url=https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |magazine=Wired UK |access-date=May 5, 2022 |archive-date=January 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106104313/https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |url-status=live }}</ref> ირმის ნახტომი დიდი მიმზიდველისა და სხვა გალაქტიკური გროვების, მათ შორის მის უკან მდებარე შაპლის ზეგროვის, ზოგადი მიმართულებით მოძრაობს.<ref>{{Cite journal |last1=Kocevski |first1=D. D. |last2=Ebeling |first2=H. |doi=10.1086/503666 |title=On the origin of the Local Group's peculiar velocity |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2006-07-10_645_2/page/1043 |journal=The Astrophysical Journal |volume=645 |issue=2 |pages=1043–1053 |year=2006 |arxiv=astro-ph/0510106 |bibcode=2006ApJ...645.1043K |s2cid=2760455 }}</ref> ლოკალური ჯგუფი, გრავიტაციულად დაკავშირებული გალაქტიკების გროვა, რომელიც სხვათა შორის შეიცავს ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას, არის ზეგროვის ნაწილი, რომელსაც ადგილობრივი ზეგროვა ეწოდება და რომლის ცენტრი ქალწულის გროვასთან ახლოსაა: მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ჰაბლის ნაკადის ფარგლებში ერთმანეთს 967 კმ/წმ (2,160,000 მილი/სთ) სიჩქარით შორდებიან, ეს სიჩქარე ნაკლებია, ვიდრე მოსალოდნელი იყო 16.8 მილიონი ცალი მანძილის გათვალისწინებით, რაც ადგილობრივ ჯგუფსა და ქალწულის გროვას შორის გრავიტაციული მიზიდულობის გამოა.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.newast.2005.08.008 |title=Mass determination of groups of galaxies: Effects of the cosmological constant |date=2006 |author=Peirani, S |journal=New Astronomy |volume=11 |issue=4 |pages=325–330 |last2=Defreitaspacheco |first2=J |arxiv=astro-ph/0508614 |bibcode=2006NewA...11..325P|s2cid=685068 }}</ref> კიდევ ერთი საცნობარო სისტემა კოსმოსური მიკროტალღური ფონის (CMB) მეშვეობით არის წარმოდგენილი, რომელშიც CMB-ის ტემპერატურა ყველაზე ნაკლებად არის დამახინჯებული დოპლერის წანაცვლებით (ნულოვანი დიპოლური მომენტი). ირმის ნახტომი ამ სისტემასთან მიმართებაში მოძრაობს 552 ± 6 კმ/წმ (1,235,000 ± 13,000 მილი/სთ)<ref name="COBE1993" /> სიჩქარით, 10.5 მარჯვნივ ასცენციისკენ, −24°-იანი დახრილობისკენ (J2000 ეპოქა, ჰიდრას ცენტრთან ახლოს). ეს მოძრაობა დაკვირვებულია ისეთი თანამგზავრების მიერ, როგორიცაა კოსმოსური ფონის მკვლევარი (COBE) და ვილკინსონის მიკროტალღური ანიზოტროპიის ზონდი (WMAP), როგორც დიპოლური წვლილი CMB-ში, რადგან CMB სისტემაში წონასწორობაში მყოფი ფოტონები მოძრაობის მიმართულებით ლურჯად გადაინაცვლებენ, ხოლო საპირისპირო მიმართულებით წითლად გადაინაცვლებენ.<ref name="COBE1993" /> ==შემადგენლობა== [[ფაილი:Galactic Cntr full cropped.jpg|მინი|2MASS ინფრაწითელი ტელესკოპით დანახული გალაქტიკური ცენტრი — გამოსახულების კაშკაშა არე, ფოტოს მარცხენა ზედა ნაწილში]] ირმის ნახტომი შეიცავს 100-დან 400 მილიარდ ვარსკვლავამდე<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> და სულ მცირე ამდენივე პლანეტას.<ref name=villard20120111 /> ზუსტი ციფრი დამოკიდებული იქნება ძალიან დაბალი მასის მქონე ვარსკვლავების რაოდენობის დათვლაზე, რომელთა აღმოჩენაც რთულია, განსაკუთრებით მზიდან 300 ლიზე (90 პროცენტი) მეტი მანძილის დაშორებით. შედარებისთვის, მეზობელი ანდრომედას გალაქტიკა შეიცავს დაახლოებით ერთ ტრილიონ (1012) ვარსკვლავს.<ref name=young2006 /> ირმის ნახტომი შეიძლება შეიცავდეს ათი მილიარდ თეთრ ჯუჯას, მილიარდ ნეიტრონულ ვარსკვლავს და ას მილიონ ვარსკვლავურ შავ ხვრელს.<ref>Napiwotzki, R. (2009). The galactic population of white dwarfs. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 172, No. 1, p. 012004). IOP Publishing.</ref><ref>{{Cite web |title=NASA – Neutron Stars |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908042354/https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |archive-date=September 8, 2018 |access-date=April 5, 2018 |website=NASA |language=en}}</ref> ვარსკვლავებს შორის სივრცეს ავსებს გაზისა და მტვრის დისკო, რომელსაც ვარსკვლავთშორისი გარემო ეწოდება. ამ დისკს აქვს რადიუსის მინიმუმ მსგავსი სიგრძე ვარსკვლავებთან შედარებით,<ref name=science312_1773 /> ხოლო გაზის ფენის სისქე მერყეობს ასობით სინათლის წლიდან ცივი გაზისთვის ათასობით სინათლის წლამდე თბილი გაზისთვის.<ref name=araa28_215 /><ref name=apj702_1472 /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავების დისკს არ აქვს ბასრი კიდე, რომლის მიღმაც ვარსკვლავები არ არის. პირიქით, ვარსკვლავების კონცენტრაცია მცირდება ირმის ნახტომის ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. ცენტრიდან დაახლოებით 40 000 სინათლის წლის (13 კპს) რადიუსის მიღმა, კუბურ პარსეკში ვარსკვლავების რაოდენობა რადიუსთან ერთად გაცილებით სწრაფად მცირდება.<ref name=arxiv0909.3857 /> გალაქტიკურ დისკს გარს აკრავს ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფერული გალაქტიკური ჰალო, რომელიც უფრო გარეთ ვრცელდება, მაგრამ ზომით შეზღუდულია ირმის ნახტომის ორი თანამგზავრის, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების ორბიტებით, რომელთა გალაქტიკურ ცენტრთან ყველაზე ახლოს მიახლოება დაახლოებით 180 000 ლი (55 კპს) მანძილია.<ref name=mnras371_1_108 /> ამ მანძილზე ან მის მიღმა, ჰალო ობიექტების უმეტესობის ორბიტები მაგელანის ღრუბლებით იქნება დარღვევული. შესაბამისად, ასეთი ობიექტები, სავარაუდოდ, ირმის ნახტომის მიმდებარე ტერიტორიიდან გამოიტყორცნება. ირმის ნახტომის ინტეგრირებული აბსოლუტური ვიზუალური სიდიდე დაახლოებით −20.9-ის ტოლია.<ref name=coffey /><ref name="Karachentsev2004">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Karachentseva |first2=Valentina E. |last3=Huchtmeier |first3=Walter K. |last4=Makarov |first4=Dmitry I. |date=2003 |title=A Catalog of Neighboring Galaxies |journal=The Astronomical Journal |volume=127 |issue=4 |pages=2031–2068 |bibcode=2004AJ....127.2031K |doi=10.1086/382905 |doi-access=free}}</ref> როგორც გრავიტაციული მიკროლინზირების, ასევე პლანეტების ტრანზიტის დაკვირვებები მიუთითებს, რომ შესაძლოა ვარსკვლავებთან დაკავშირებული პლანეტების რაოდენობა იმდენივე იყოს, რამდენიც ირმის ნახტომში ვარსკვლავების რაოდენობაა,<ref name="Nature-20120111" /><ref name=borenstein2011 /> ხოლო მიკროლინზირების გაზომვები მიუთითებს, რომ ვარსკვლავებთან დაკავშირებული არ არის დაკავშირებული უფრო მეტი მოხეტიალე პლანეტა, ვიდრე ვარსკვლავი.<ref>{{Cite journal |last1=Sumi |first1=T. |last2=Kamiya |first2=K. |last3=Bennett |first3=D. P. |last4=Bond |first4=I. A. |last5=Abe |first5=F. |last6=Botzler |first6=C. S. |last7=Fukui |first7=A. |last8=Furusawa |first8=K. |last9=Hearnshaw |first9=J. B. |last10=Itow |first10=Y. |last11=Kilmartin |first11=P. M. |last12=Korpela |first12=A. |last13=Lin |first13=W. |last14=Ling |first14=C. H. |last15=Masuda |first15=K. |display-authors=1 |year=2011 |title=Unbound or distant planetary mass population detected by gravitational microlensing |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2011-05-19_473_7347/page/349 |journal=Nature |volume=473 |issue=7347 |pages=349–352 |arxiv=1105.3544 |bibcode=2011Natur.473..349S |doi=10.1038/nature10092 |pmid=21593867 |s2cid=4422627 |last16=Matsubara |first16=Y. |last17=Miyake |first17=N. |last18=Motomura |first18=M. |last19=Muraki |first19=Y. |last20=Nagaya |first20=M. |last21=Nakamura |first21=S. |last22=Ohnishi |first22=K. |last23=Okumura |first23=T. |last24=Perrott |first24=Y. C. |last25=Rattenbury |first25=N. |last26=Saito |first26=To. |last27=Sako |first27=T. |last28=Sullivan |first28=D. J. |last29=Sweatman |first29=W. L. |last30=Tristram |first30=P. J. |last31=Udalski |first31=A. |last32=Szymański |first32=M. K. |last33=Kubiak |first33=M. |last34=Pietrzyński |first34=G. |last35=Poleski |first35=R. |last36=Soszyński |first36=I. |last37=Wyrzykowski |first37=Ł. |last38=Ulaczyk |first38=K.}}</ref><ref name=nasa20110526 /> ირმის ნახტომი საშუალოდ შეიცავს მინიმუმ ერთ პლანეტას თითო ვარსკვლავზე, რაც იწვევს 100-400 მილიარდ პლანეტას, კეპლერის კოსმოსური ობსერვატორიის მიერ ხუთპლანეტიანი ვარსკვლავური სისტემის, კეპლერ-32-ის, 2013 წლის იანვარში ჩატარებული კვლევის თანახმად.<ref name="Space-20130102" /> კეპლერის მონაცემების 2013 წლის იანვარში ჩატარებული სხვა ანალიზით დადგინდა, რომ ირმის ნახტომში დედამიწის ზომის მინიმუმ 17 მილიარდი ეგზოპლანეტაა.<ref name="Space-Billions">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=17 Billion Earth-Size Alien Planets Inhabit Milky Way |url=http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006095334/http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |archive-date=October 6, 2014}}</ref> 2013 წლის ნოემბერში, კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებზე დაყრდნობით, ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომში მზის მსგავსი ვარსკვლავებისა და წითელი ჯუჯების სასიცოცხლო ზონებში შესაძლოა დედამიწის ზომის 40 მილიარდამდე პლანეტა მოძრაობდეს.<ref name="NYT-20131104">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 4, 2013 |title=Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105023653/http://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |archive-date=November 5, 2013}}</ref><ref name="PNAS-20131031">{{Cite journal |last1=Petigura |first1=Eric A. |last2=Howard |first2=Andrew W. |last3=Marcy |first3=Geoffrey W. |date=October 31, 2013 |title=Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars |url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2013-11-26_110_48/page/19273 |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |volume=110 |issue=48 |pages=19273–19278 |arxiv=1311.6806 |bibcode=2013PNAS..11019273P |doi=10.1073/pnas.1319909110 |pmc=3845182 |pmid=24191033 |doi-access=free}}</ref><ref name="nov2013_planet_estimate" /> ​​ამ სავარაუდო პლანეტებიდან 11 მილიარდი შესაძლოა მზის მსგავსი ვარსკვლავების გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="LATimes-20131104">{{Cite news |last=Khan |first=Amina |date=November 4, 2013 |title=Milky Way may host billions of Earth-size planets |work=[[Los Angeles Times]] |url=https://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105,0,2673237.story |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106030558/http://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105%2C0%2C2673237.story |archive-date=November 6, 2013}}</ref> 2016 წლის კვლევის თანახმად, უახლოესი ეგზოპლანეტა შესაძლოა 4.2 სინათლის წლის დაშორებით იყოს და წითელი ჯუჯა პროქსიმა კენტავრის გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="Planet-Alpha-Centauri">{{Cite journal |last1=Anglada-Escudé |first1=Guillem |last2=Amado |first2=Pedro J. |last3=Barnes |first3=John |last4=Berdiñas |first4=Zaira M. |last5=Butler |first5=R. Paul |last6=Coleman |first6=Gavin A. L. |last7=de la Cueva |first7=Ignacio |last8=Dreizler |first8=Stefan |last9=Endl |first9=Michael |last10=Giesers |first10=Benjamin |last11=Jeffers |first11=Sandra V. |last12=Jenkins |first12=James S. |last13=Jones |first13=Hugh R. A. |last14=Kiraga |first14=Marcin |last15=Kürster |first15=Martin |display-authors=3 |year=2016 |title=A terrestrial planet candidate in a temperate orbit around Proxima Centauri |url=https://www.nature.com/articles/nature19106 |url-status=live |journal=Nature |volume=536 |issue=7617 |pages=437–440 |arxiv=1609.03449 |bibcode=2016Natur.536..437A |doi=10.1038/nature19106 |pmid=27558064 |s2cid=4451513 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003204853/https://www.nature.com/articles/nature19106 |archive-date=October 3, 2021 |access-date=September 11, 2021 |last16=López-González |first16=María J. |last17=Marvin |first17=Christopher J. |last18=Morales |first18=Nicolás |last19=Morin |first19=Julien |last20=Nelson |first20=Richard P. |last21=Ortiz |first21=José L. |last22=Ofir |first22=Aviv |last23=Paardekooper |first23=Sijme-Jan |last24=Reiners |first24=Ansgar |last25=Rodríguez |first25=Eloy |last26=Rodríguez-López |first26=Cristina |last27=Sarmiento |first27=Luis F. |last28=Strachan |first28=John P. |last29=Tsapras |first29=Yiannis |last30=Tuomi |first30=Mikko |first31=Mathias |last31=Zechmeister}}</ref> ასეთი დედამიწის ზომის პლანეტები შესაძლოა გაზის გიგანტებზე მრავალრიცხოვანი იყოს,<ref name="Nature-20120111" /> თუმცა მათი მცირე ზომის გამო დიდ მანძილზე აღმოჩენა უფრო რთულია. ეგზოპლანეტების გარდა, ასევე აღმოჩენილია „ეგზოკომეტები“, მზის სისტემის მიღმა არსებული კომეტები, რომლებიც შესაძლოა ირმის ნახტომშიც გავრცელებული იყოს.<ref name="Space-Exocomets">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title='Exocomets' Common Across Milky Way Galaxy |url=http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916085824/http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |archive-date=September 16, 2014}}</ref> უფრო ახლახანს, 2020 წლის ნოემბერში, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში სავარაუდოდ 300 მილიონზე მეტი სასიცოცხლო ეგზოპლანეტა არსებობს.<ref name="NYT-20201105">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 5, 2020 |title=Looking for Another Earth? Here Are 300 Million, Maybe – A new analysis of data from NASA's Kepler spacecraft increases the number of habitable exoplanets thought to exist in this galaxy. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=November 5, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105164943/https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |archive-date=November 5, 2020}}</ref> სამყაროს სხვა, უფრო შორეულ გალაქტიკებთან შედარებით, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ნეიტრინოების სიკაშკაშე საშუალოზე დაბალია, რაც ჩვენს გალაქტიკას „ნეიტრინოების უდაბნოდ“ აქცევს.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Ke |last2=Gallagher |first2=John S. |last3=Halzen |first3=Francis |date=February 2024 |title=The Milky Way revealed to be a neutrino desert by the IceCube Galactic plane observation |url=https://www.nature.com/articles/s41550-023-02128-0 |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=241–246 |doi=10.1038/s41550-023-02128-0 |issn=2397-3366|arxiv=2306.17275 |bibcode=2024NatAs...8..241F }}</ref> ==სტრუქტურა== [[File:Milky Way side view.png|thumb|ირმის ნახტომის საერთო სტრუქტურის სხვადასხვა ელემენტები]] ირმის ნახტომი შედგება ზოლის ფორმის ბირთვის რეგიონისგან, რომელიც გარშემორტყმულია გაზის, მტვრისა და ვარსკვლავების დეფორმირებული დისკოთი.<ref>{{Cite web |title=The Milky Way is warped |url=https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015954/https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |archive-date=February 7, 2019 |access-date=February 22, 2019 |website=phys.org}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Xiaodian |last2=Wang |first2=Shu |last3=Deng |first3=Licai |last4=de Grijs |first4=Richard |last5=Liu |first5=Chao |last6=Tian |first6=Hao |date=February 4, 2019 |title=An intuitive 3D map of the Galactic warp's precession traced by classical Cepheids |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=3 |issue=4 |pages=320–325 |arxiv=1902.00998 |bibcode=2019NatAs...3..320C |doi=10.1038/s41550-018-0686-7 |issn=2397-3366 |s2cid=119290364}}</ref> ირმის ნახტომში მასის განაწილება ძალიან ჰგავს ჰაბლის კლასიფიკაციის Sbc ტიპს, რომელიც წარმოადგენს სპირალურ გალაქტიკებს შედარებით სუსტად დახვეული მკლავებით.<ref name=ssr100_1_129 /> ასტრონომებმა პირველად 1960-იან წლებში დაიწყეს ვარაუდი, რომ ირმის ნახტომი არის ზოლიანი სპირალური გალაქტიკა და არა ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკა.<ref>Gerard de Vaucouleurs (1964), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D Interpretation of velocity distribution of the inner regions of the Galaxy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203053710/http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Peters, W.L. III. (1975), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P Models for the inner regions of the Galaxy. I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203185645/http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Hammersley, P. L.; Garzon, F.; Mahoney, T.; Calbet, X. (1994), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H Infrared Signatures of the Inner Spiral Arms and Bar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203062819/http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H |date=February 3, 2019 }}</ref> ეს ვარაუდები დადასტურდა სპიცერის კოსმოსური ტელესკოპის 2005 წლის დაკვირვებებით, რომლებმაც აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის ცენტრალური ზოლი უფრო დიდი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref name="fn3" /> ===გალაქტიკის ცენტრი=== {{მთავარი|მშვილდოსანი A*}} მზე გალაქტიკური ცენტრიდან 25,000–28,000 ლი-სინათლის (7.7–8.6 კპს) დაშორებით მდებარეობს. ეს მნიშვნელობა შეფასებულია გეომეტრიული მეთოდების გამოყენებით ან შერჩეული ასტრონომიული ობიექტების გაზომვით, რომლებიც სტანდარტულ სანთლებს წარმოადგენენ, სხვადასხვა ტექნიკით, რომლებიც ამ სავარაუდო დიაპაზონში სხვადასხვა მნიშვნელობებს იძლევა.<ref name="apj692_2_1075" /><ref name=boehle2016 /><ref name=Gillessen2016 /><ref name=ReideaSgrb2009 /><ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /> შიდა რამდენიმე კილოპარსეკში (დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის რადიუსი) ძირითადად ძველი ვარსკვლავების მკვრივი კონცენტრაციაა დაახლოებით სფეროიდულ ფორმაში, რომელსაც ამობურცულობა ეწოდება.<ref name="Galactic bulge" /> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომს არ აქვს ამობურცულობა წინა გალაქტიკებს შორის შეჯახებისა და შერწყმის გამო და რომ მის ნაცვლად მას მხოლოდ ფსევდო ამობურცულობა აქვს, რომელიც მისი ცენტრალური ზოლით არის წარმოქმნილი.<ref name=apjl_1_l72 /> თუმცა, ლიტერატურაში არსებობს დაბნეულობა ზოლში არასტაბილურობით შექმნილი (არაქისის ნაჭუჭის) ფორმის სტრუქტურასა და შესაძლო ამობურცულობას შორის, რომლის მოსალოდნელი ნახევრად სინათლის რადიუსი 0.5 კპს-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Ciambur |first1=Bogdan C. |last2=Graham |first2=Alister W. |last3=Bland-Hawthorn |first3=Joss |year=2017 |title=Quantifying the (X/peanut)-shaped structure of the Milky Way – new constraints on the bar geometry |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=471 |issue=4 |page=3988 |arxiv=1706.09902 |bibcode=2017MNRAS.471.3988C |doi=10.1093/mnras/stx1823 |doi-access=free |s2cid=119376558}}</ref> გალაქტიკის ცენტრი აღინიშნება ინტენსიური რადიოწყაროთი, სახელწოდებით Sagittarius A* (გამოითქმის როგორც Sagittarius A-ვარსკვლავი). ცენტრის გარშემო მატერიის მოძრაობა მიუთითებს, რომ Sagittarius A* მალავს მასიურ, კომპაქტურ ობიექტს.<ref name="Jones2004" /> მასის ეს კონცენტრაცია საუკეთესოდ აიხსნება, როგორც სუპერმასიური შავი ხვრელი<ref name="apj692_2_1075" /><ref name="apj689_2_1044" /> (SMBH), რომლის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 4.1–4.5 მილიონჯერ მეტია.<ref name="apj689_2_1044" /> SMBH-ის აკრეციის სიჩქარე შეესაბამება არააქტიურ გალაქტიკურ ბირთვს, რომელიც წელიწადში 1×10−5 M☉-ით არის შეფასებული.<ref name="wang13" /> დაკვირვებები მიუთითებს, რომ არსებობს SMBH-ები, რომლებიც მდებარეობს ნორმალური გალაქტიკების უმეტესობის ცენტრთან ახლოს.<ref name="blandford1999" /><ref name="frolov_zelnikov2011" /> ირმის ნახტომის ზოლის ბუნება აქტიურად განიხილება, მისი ნახევარსიგრძისა და ორიენტაციის შეფასებით, რომელიც 1-დან 5 კპს-მდე (3,000–16,000 ლი) და დედამიწიდან გალაქტიკის ცენტრისკენ ხედვის ხაზთან მიმართებაში 10–50 გრადუსს მოიცავს.<ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /><ref name="Cabrera-Lavers08" /> ზოგიერთი ავტორი მიიჩნევს, რომ ირმის ნახტომს ორი განსხვავებული ზოლი აქვს, ერთი მეორეში ჩაფლული.<ref name="nishiyama06" /> თუმცა, RR Lyrae ტიპის ვარსკვლავები არ აკვირდებიან თვალსაჩინო გალაქტიკურ ზოლს.<ref name="majaess10" /><ref name="alcock98" /><ref name="kunder08" /> ზოლი შესაძლოა გარშემორტყმული იყოს რგოლით, რომელსაც „5 კპს რგოლი“ ეწოდება და რომელიც შეიცავს ირმის ნახტომში არსებული მოლეკულური წყალბადის დიდ ნაწილს, ასევე ირმის ნახტომის ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობის უმეტეს ნაწილს. ანდრომედას გალაქტიკიდან დანახვისას, ეს იქნებოდა ირმის ნახტომის ყველაზე კაშკაშა მახასიათებელი.<ref name="fn14" /> ბირთვიდან რენტგენის გამოსხივება ემთხვევა ცენტრალური ზოლის გარშემო არსებულ მასიურ ვარსკვლავებს<ref name="wang13">{{Cite journal |last1=Wang |first1=Q.D. |last2=Nowak |first2=M.A. |last3=Markoff |first3=S.B. |last4=Baganoff |first4=F.K. |last5=Nayakshin |first5=S. |last6=Yuan |first6=F. |last7=Cuadra |first7=J. |last8=Davis |first8=J. |last9=Dexter |first9=J. |last10=Fabian |first10=A.C. |last11=Grosso |first11=N. |last12=Haggard |first12=D. |last13=Houck |first13=J. |last14=Ji |first14=L. |last15=Li |first15=Z. |year=2013 |title=Dissecting X-ray-Emitting Gas Around the Center of Our Galaxy |url=https://archive.org/details/sim_science_2013-08-30_341_6149/page/981 |journal=Science |volume=341 |issue=6149 |pages=981–983 |arxiv=1307.5845 |bibcode=2013Sci...341..981W |doi=10.1126/science.1240755 |pmid=23990554 |s2cid=206550019 |last16=Neilsen |first16=J. |last17=Porquet |first17=D. |last18=Ripple |first18=F. |last19=Shcherbakov |first19=R.V.}}</ref> და გალაქტიკურ ქედს.<ref name="nature318_267">{{Cite journal |last1=Bhat, C. L. |last2=Kifune, T. |last3=Wolfendale, A. W. |date=November 21, 1985 |title=A cosmic-ray explanation of the galactic ridge of cosmic X-rays |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1985-11-21_318_6043/page/267 |journal=Nature |volume=318 |issue=6043 |pages=267–269 |bibcode=1985Natur.318..267B |doi=10.1038/318267a0 |s2cid=4262045}}</ref> 2023 წლის ივნისში, ნაოკო კურაჰაში ნილსონის ხელმძღვანელობით ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ გამოიყენეს ახალი კასკადური ნეიტრინო ტექნიკა,<ref>{{Cite journal |last=Wright |first=Katherine |date=2023 |title=Milky Way Viewed through Neutrinos |journal=Physics |publisher=Physics 16, 115 (June 29, 2023) |volume=16 |article-number=|bibcode=2023PhyOJ..16..115W |doi=10.1103/Physics.16.115 |quote=Kurahashi Neilson first came up with the idea to use cascade neutrinos to map the Milky Way in 2015. |doi-access=free}}</ref> რათა პირველად დაედგინათ ნეიტრინოების გამოყოფა ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყიდან, რითაც შეიქმნა ირმის ნახტომის პირველი ნეიტრინო ხედი.<ref name="NYT-20230629">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=June 29, 2023 |title=Neutrinos Build a Ghostly Map of the Milky Way – Astronomers for the first time detected neutrinos that originated within our local galaxy using a new technique. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |url-status=live |access-date=June 30, 2023 |archive-url=https://archive.today/20230629182106/https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |archive-date=June 29, 2023}}</ref><ref name="SCI-20230629">{{Cite journal |last=IceCube Collaboration |date=June 29, 2023 |title=Observation of high-energy neutrinos from the Galactic plane |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |url-status=live |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=380 |issue=6652 |pages=1338–1343 |arxiv=2307.04427 |doi=10.1126/science.adc9818 |pmid=37384687 |bibcode=2023Sci...380.1338I |hdl=2013/ULB-DIPOT:oai:dipot.ulb.ac.be:2013/360407 |s2cid=259287623 |archive-url=https://archive.today/20230630042539/https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |archive-date=June 30, 2023 |access-date=June 30, 2023}}</ref> ====გამა სხივები და რენტგენის სხივები==== 1970 წლიდან, სხვადასხვა გამა-სხივების აღმოჩენის მისიებმა აღმოაჩინეს 511 კევ გამა-სხივები, რომლებიც გალაქტიკური ცენტრის ზოგადი მიმართულებიდან მოდის. ეს გამა-სხივები წარმოიქმნება პოზიტრონების (ანტიელექტრონების) ელექტრონებთან ანიჰილაციის შედეგად. 2008 წელს აღმოჩნდა, რომ გამა-სხივების წყაროების განაწილება დაბალი მასის რენტგენის ორმაგი სისტემების განაწილებას წააგავს, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს რენტგენის ორმაგი სისტემები პოზიტრონებს (და ელექტრონებს) აგზავნიან ვარსკვლავთშორის სივრცეში, სადაც ისინი ანელებენ და ანიჰილაციას უკეთებენ.<ref>{{Cite journal |last=Georg Weidenspointner |display-authors=etal |date=January 10, 2008 |title=An asymmetric distribution of positrons in the Galactic disk revealed by γ-rays |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2008-01-10_451_7175/page/159 |journal=Nature |volume=451 |issue=7175 |pages=159–162 |bibcode=2008Natur.451..159W |doi=10.1038/nature06490 |pmid=18185581 |s2cid=4333175}}</ref><ref name="NASA-2008">{{Cite web |date=January 9, 2008 |title= Satellite Explains Giant Cloud of Antimatter |url=https://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506215302/http://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |archive-date=May 6, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=NASA |first1=Bob |last1=Naeye |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Antimatter Clouds and Fountains – NASA Press Release 97-83 |url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190307/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |archive-date=July 9, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=HEASARC |date=April 28, 1997 }}</ref> დაკვირვებები განხორციელდა როგორც NASA-ს, ასევე ESA-ს თანამგზავრების მიერ. 1970 წელს, გამა-სხივების დეტექტორებმა აღმოაჩინეს, რომ გამოსხივების რეგიონი დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის დიამეტრის იყო, მზის სიკაშკაშით დაახლოებით 10,000-ჯერ მეტი სიკაშკაშით.<ref name="NASA-2008" /> 2010 წელს, ფერმის გამა-სხივური კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემების გამოყენებით, ირმის ნახტომის ბირთვის ჩრდილოეთით და სამხრეთით აღმოაჩინეს მაღალი ენერგიის გამა-გამოსხივების ორი გიგანტური სფერული ბუშტი. თითოეული ბუშტის დიამეტრი დაახლოებით 25,000 სინათლის წელია (7.7 კპს) (ანუ გალაქტიკის სავარაუდო დიამეტრის დაახლოებით 1/4); ისინი სამხრეთ ნახევარსფეროს ღამის ცაზე გრუსამდე და ქალწულამდეა გადაჭიმული.<ref name=overbye2010 /><ref name=sz2010 /> შემდგომში, პარკსის ტელესკოპით რადიოსიხშირეებზე დაკვირვებებმა გამოავლინა პოლარიზებული გამოსხივება, რომელიც ფერმის ბუშტებთანაა დაკავშირებული. ეს დაკვირვებები საუკეთესოდ შეიძლება იქნას განმარტებული, როგორც მაგნიტიზებული ნაკადი, რომელიც გამოწვეულია ვარსკვლავების ფორმირებით ირმის ნახტომის ცენტრალურ 640 ლიში (200 პროცენტი) ვარსკვლავებში.<ref>{{Cite journal |last1=Carretti |first1=E. |last2=Crocker |first2=R. M. |last3=Staveley-Smith |first3=L. |last4=Haverkorn |first4=M. |last5=Purcell |first5=C. |last6=Gaensler |first6=B. M. |last7=Bernardi |first7=G. |last8=Kesteven |first8=M. J. |last9=Poppi |first9=S. |year=2013 |title=Giant magnetized outflows from the centre of the Milky Way |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2013-01-03_493_7430/page/66 |journal=Nature |volume=493 |issue=7430 |pages=66–69 |arxiv=1301.0512 |bibcode=2013Natur.493...66C |doi=10.1038/nature11734 |pmid=23282363 |s2cid=4426371}}</ref> მოგვიანებით, 2015 წლის 5 იანვარს, NASA-მ განაცხადა, რომ მშვილდოსანი A*-დან დააფიქსირა რენტგენის აფეთქება, რომელიც ჩვეულებრივზე 400-ჯერ უფრო კაშკაშა იყო, რაც რეკორდული მაჩვენებელი იყო. უჩვეულო მოვლენა შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო შავ ხვრელში ჩავარდნილი ასტეროიდის დაშლით ან მშვილდოსანი A*-ში ჩამდინარე გაზში მაგნიტური ველის ხაზების ჩახლართვით.<ref name="NASA-20150105">{{Cite web |last1=Chou |first1=Felicia |last2=Anderson |first2=Janet |last3=Watzke |first3=Megan |date=January 5, 2015 |title=Release 15-001 – NASA's Chandra Detects Record-Breaking Outburst from Milky Way's Black Hole |url=http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106100532/http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |archive-date=January 6, 2015 |access-date=January 6, 2015 |website=[[NASA]]}}</ref> ===სპირალური მკლავები=== გალაქტიკური ზოლის გრავიტაციული გავლენის გარეთ, ირმის ნახტომის დისკოში ვარსკვლავთშორისი სივრცისა და ვარსკვლავების სტრუქტურა ორგანიზებულია ოთხ სპირალურ მკლავად.<ref name="churchwell09" /> სპირალური მკლავები, როგორც წესი, შეიცავს ვარსკვლავთშორისი გაზისა და მტვრის უფრო მაღალ სიმკვრივეს, ვიდრე გალაქტიკური საშუალო, ასევე ვარსკვლავთწარმოქმნის უფრო დიდ კონცენტრაციას, რასაც აკვირდებიან H II რეგიონები<ref name="TaylorCordes" /><ref name="russeil03" /> და მოლეკულური ღრუბლები.<ref>{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Hartmann |first2=D. |last3=Thaddeus |first3=P. |year=2001 |title=The Milky Way in molecular clouds: A new complete CO survey |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2001-02-01_547_2/page/n279 |journal=The Astrophysical Journal |volume=547 |issue=2 |pages=792–813 |arxiv=astro-ph/0009217 |bibcode=2001ApJ...547..792D |doi=10.1086/318388 |s2cid=118888462}}</ref> ირმის ნახტომის სპირალური სტრუქტურა გაურკვეველია და ამჟამად არ არსებობს კონსენსუსი მისი მკლავების ბუნებაზე.<ref name=two_arms /> იდეალური ლოგარითმული სპირალური ნიმუშები მხოლოდ უხეშად აღწერს მზის მახლობლად არსებულ მახასიათებლებს,<ref name="russeil03" /><ref name="majaess09b" /> რადგან გალაქტიკებს ხშირად აქვთ მკლავები, რომლებიც იტოტებიან, ერწყმიან, მოულოდნელად იხვევიან და ხასიათდებიან გარკვეული ხარისხის არარეგულარობით.<ref name="majaess10" /><ref name="majaess09b" /><ref name="lepine10" /> მზის შესაძლო სცენარი ტოტოვან / ლოკალურ მკლავში<ref name="russeil03" /> ხაზს უსვამს ამ საკითხს და მიუთითებს, რომ ასეთი მახასიათებლები, სავარაუდოდ, უნიკალური არ არის და არსებობს ირმის ნახტომის სხვა ადგილებშიც.<ref name="majaess09b" /> მკლავების დახრილობის კუთხის შეფასებები დაახლოებით 7°-დან 25°-მდე მერყეობს.<ref name="science312_1773" /><ref name="Drimmel2000" /> ვარაუდობენ, რომ არსებობს ოთხი სპირალური მკლავი, რომლებიც იწყება ირმის ნახტომის გალაქტიკის ცენტრის მახლობლად.<ref>{{Cite journal |last1=Sanna |first1=A. |last2=Reid |first2=M. J. |last3=Dame |first3=T. M. |last4=Menten |first4=K. M. |last5=Brunthaler |first5=A. |year=2017 |title=Mapping spiral structure on the far side of the Milky Way |url=https://archive.org/details/science_2017-10-13_358_6360/page/227 |journal=Science |volume=358 |pages=227–230 |arxiv=1710.06489 |bibcode=2017Sci...358..227S |doi=10.1126/science.aan5452 |pmid=29026043 |s2cid=206660521 |number=6360}}</ref> მათ შემდეგი სახელები აქვთ, ხოლო გამოსახულებაზე მკლავების პოზიციებია ნაჩვენები: [[ფაილი:Milky Way Spiral Arm Georgian.svg|thumb|right|260px|გალაქტიკის მკლავები]] {|class="wikitable" |- !ფერი !მკლავი |- |style="background-color: #00BFBF"| |[[პერსევსის მკლავი]] (Perseus Arm) |- |style="background-color: #0000FF"| |[[გედის მკლავი]] (Norma-Cygnus Arm) |- |style="background-color: #008000"| |[[ცენტავრის მკლავი]] (Scutum-Crux Arm) |- |style="background-color: #FF0000"| |[[მშვილდოსანის მკლავი]] (Sagittarius Arm) |- |colspan="2" style="text-align:center;"|''არსებობს ორი მცირე მკლავი, მათ შორის:'' |- |style="background-color: #996600"| |[[ორიონის მკლავი]] (Orion Arm; სადაც ჩვენი [[მზის სისტემა]] მდებარეობს) |} ორ სპირალურ მკლავს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავს და კილიტა-მშვილდოსნის მკლავს, მზის ორბიტაზე, ირმის ნახტომის ცენტრის მახლობლად, ტანგენსური წერტილები აქვს. თუ ეს მკლავები გალაქტიკურ დისკოში ვარსკვლავების საშუალო სიმკვრივესთან შედარებით ვარსკვლავების სიმკვრივეს ჭარბად შეიცავს, მისი აღმოჩენა შესაძლებელი იქნება ტანგენსურ წერტილთან ახლოს ვარსკვლავების დათვლით. ახლო ინფრაწითელი სინათლის ორმა კვლევამ, რომელიც ძირითადად წითელი გიგანტების მიმართ მგრძნობიარეა და მტვრის გადაშენებაზე გავლენას არ ახდენს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავში პროგნოზირებული ჭარბი რაოდენობა აღმოაჩინა, მაგრამ არა კილიტა-მშვილდოსნის მკლავში: სკუტუმ-კენტავრის მკლავი დაახლოებით 30%-ით მეტ წითელ გიგანტს შეიცავს, ვიდრე სპირალური მკლავის არარსებობის შემთხვევაში იქნებოდა მოსალოდნელი.<ref name="Drimmel2000" /><ref name="Benjamin2005" /> ეს დაკვირვება იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომს მხოლოდ ორი მთავარი ვარსკვლავური მკლავი აქვს: პერსევსის მკლავი და სკუტუმ-კენტავრის მკლავი. დანარჩენი მკლავები ჭარბ გაზს შეიცავს, მაგრამ არა ჭარბ ძველ ვარსკვლავებს.<ref name=two_arms /> 2013 წლის დეკემბერში ასტრონომებმა აღმოაჩინეს, რომ ახალგაზრდა ვარსკვლავებისა და ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონების განაწილება ემთხვევა ირმის ნახტომის ოთხმხრივ სპირალურ აღწერას.<ref>{{Cite press release |title=Massive stars mark out Milky Way's 'missing' arms |date=December 17, 2013 |publisher=University of Leeds |url=http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131218150156/http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |archive-date=December 18, 2013 |place=Leeds, UK}}</ref><ref>{{Cite news |last=Westerholm |first=Russell |date=December 18, 2013 |title=Milky Way Galaxy has four arms, reaffirming old data and contradicting recent research |work=University Herald |url=http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |url-status=live |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219010711/http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |archive-date=December 19, 2013}}</ref><ref name="urquart2013">{{Cite journal |last1=Urquhart |first1=J. S. |last2=Figura |first2=C. C. |last3=Moore |first3=T. J. T. |last4=Hoare |first4=M. G. |last5=Lumsde |first5=S. L. |last6=Mottram |first6=J. C. |last7=Thompson |first7=M. A. |last8=Oudmaijer |first8=R. D. |display-authors=4 |date=January 2014 |title=The RMS Survey: Galactic distribution of massive star formation |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=437 |issue=2 |pages=1791–1807 |arxiv=1310.4758 |bibcode=2014MNRAS.437.1791U |doi=10.1093/mnras/stt2006 |doi-access=free |s2cid=14266458}}</ref> ამრიგად, ირმის ნახტომს, როგორც ჩანს, აქვს ორი სპირალური მკლავი, როგორც ძველი ვარსკვლავები და ოთხი სპირალური მკლავი, როგორც აირისა და ახალგაზრდა ვარსკვლავები. ამ აშკარა შეუსაბამობის ახსნა გაურკვეველია.<ref name="urquart2013" /> 3 კპს-ის თითქმის მკლავი (ასევე ცნობილია, როგორც გაფართოების 3 კპს მკლავი ან უბრალოდ 3 კპს მკლავი) აღმოაჩინეს 1950-იან წლებში ასტრონომ ვან ვორდენმა და მისმა თანამშრომლებმა HI-ის (ატომური წყალბადის) 21 სანტიმეტრიანი რადიოგაზომვების მეშვეობით.<ref>{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=H. |last2=Rougoor |first2=G. W. |last3=Oort |first3=J. H. |display-authors=1 |date=1957 |title=Expansion d'une structure spirale dans le noyau du Système Galactique, et position de la radiosource Sagittarius&nbsp;A |journal=Comptes Rendus de l'Académie des Sciences |language=fr |volume=244 |pages=1691–1695 |bibcode=1957CRAS..244.1691V}}</ref><ref name="Dame">{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Thaddeus |first2=P. |year=2008 |title=A New Spiral Arm of the Galaxy: The Far 3-Kpc Arm |journal=The Astrophysical Journal |volume=683 |issue=2 |pages=L143–L146 |arxiv=0807.1752 |bibcode=2008ApJ...683L.143D |doi=10.1086/591669 |s2cid=7450090}}</ref> აღმოჩნდა, რომ ის ცენტრალური ამოზნექილიდან 50 კმ/წმ-ზე მეტი სიჩქარით ფართოვდება. ის მდებარეობს მეოთხე გალაქტიკურ კვადრანტში, მზიდან დაახლოებით 5.2 კპს-ის და გალაქტიკური ცენტრიდან 3.3 კპს-ის დაშორებით. შორეული 3 კპს მკლავი 2008 წელს ასტრონომმა ტომ დეიმმა (ასტროფიზიკის ცენტრი | ჰარვარდი და სმითსონიანი) აღმოაჩინა. ის მდებარეობს პირველ გალაქტიკურ კვადრანტში, გალაქტიკური ცენტრიდან 3 კპს (დაახლოებით 10,000 ლი) მანძილზე.<ref name="Dame" /><ref>{{Cite news |date=June 3, 2008 |title=Milky Way's Inner Beauty Revealed |publisher=Center for Astrophysics {{!}} Harvard & Smithsonian |url=http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |url-status=live |access-date=July 7, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130705045749/http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |archive-date=July 5, 2013}}</ref> 2011 წელს გამოქვეყნებული სიმულაციით ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომმა შესაძლოა სპირალური მკლავის სტრუქტურა მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსურ გალაქტიკასთან განმეორებითი შეჯახების შედეგად მიიღო.<ref>{{Cite web |last=Matson |first=John |date=September 14, 2011 |title=Star-Crossed: Milky Way's Spiral Shape May Result from a Smaller Galaxy's Impact |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000625/http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |archive-date=December 3, 2013 |access-date=July 7, 2015 |website=Scientific American}}</ref> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომი შეიცავს ორ განსხვავებულ სპირალურ ნიმუშს: შიდა ნიმუშს, რომელიც სწრაფად ბრუნავს მშვილდოსნის მკლავით და გარე ნიმუშს, რომელიც ქმნიან კარინასა და პერსევსის მკლავებით, რომელთა ბრუნვის სიჩქარე უფრო დაბალია და მკლავები მჭიდროდ არის შეხვეული. ამ სცენარში, რომელიც სხვადასხვა სპირალური მკლავების დინამიკის რიცხვითი სიმულაციებით არის მინიშნებული, გარე ნიმუშს გარე ფსევდორგოლის ფორმირება მოუწევს,<ref name=pseudoring2 /> და ორი ნიმუშს ერთმანეთთან დაკავშირებული ექნება გედის მკლავი.<ref name=pseudoring /> მთავარი სპირალური მკლავების გარეთ მდებარეობს ერთფეროვანი რგოლი (ანუ გარე რგოლი), გაზისა და ვარსკვლავების რგოლი, რომელიც მილიარდობით წლის წინ სხვა გალაქტიკებიდან მოწყვეტილია. თუმცა, სამეცნიერო საზოგადოების რამდენიმე წევრმა ცოტა ხნის წინ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი პოზიცია და დაადასტურა, რომ ერთფეროვანი რგოლის სტრუქტურა სხვა არაფერია, თუ არა ირმის ნახტომის გაბერილი და დეფორმირებული სქელი დისკოოს მიერ წარმოქმნილი ჭარბი სიმკვრივე.<ref>{{Cite arXiv |eprint=1207.2749 |class=astro-ph.GA |first1=M. |last1=Lopez-Corredoira |first2=A. |last2=Moitinho |title=Comments on the "Monoceros" affair |date=July 2012 |last3=Zaggia |first3=S. |last4=Momany |first4=Y. |last5=Carraro |first5=G. |last6=Hammersley |first6=P. L. |last7=Cabrera-Lavers |first7=A. |last8=Vazquez |first8=R. A. |display-authors=1}}</ref> ირმის ნახტომის დისკოს სტრუქტურა „S“-ის მრუდის გასწვრივ არის დეფორმირებული.<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |author-link=Deborah Byrd |date=February 5, 2019 |title=The Milky Way is warped |url=https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206010840/https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |archive-date=February 6, 2019 |access-date=February 6, 2019 |website=[[EarthSky]]}}</ref> === ჰალო === გალაქტიკური დისკო გარშემორტყმულია ძველი ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფეროიდული ჰალოთი, რომელთა 90% გალაქტიკური ცენტრიდან 100 000 სინათლის წლის (30 კპს) რადიუსში მდებარეობს.<ref name=harris2003 /> თუმცა, რამდენიმე გლობალური გროვები უფრო შორსაც აღმოაჩინეს, როგორიცაა PAL 4 და AM 1 გალაქტიკური ცენტრიდან 200 000 სინათლის წელზე მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის გროვების დაახლოებით 40% რეტროგრადულ ორბიტაზეა, რაც ნიშნავს, რომ ისინი ირმის ნახტომის ბრუნვის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობენ.<ref name=aaa313_119 /> გლობალურ გროვებს შეუძლიათ ირმის ნახტომის გარშემო როზეტისებრი ორბიტების გაყოლა, ვარსკვლავის გარშემო პლანეტის ელიფსური ორბიტისგან განსხვავებით.<ref name=apj522 /> მიუხედავად იმისა, რომ დისკო შეიცავს მტვერს, რომელიც ხედვას ზოგიერთ ტალღის სიგრძეზე აფერხებს, ჰალოს კომპონენტი ამას არ აკეთებს. აქტიური ვარსკვლავთწარმოქმნა ხდება დისკოში (განსაკუთრებით სპირალურ მკლავებში, რომლებიც მაღალი სიმკვრივის არეალებს წარმოადგენენ), მაგრამ არ ხდება ჰალოში, რადგან ვარსკვლავებად კოლაფსირებისთვის ცოტა ცივი გაზია.<ref name="sparke_gallagher" /> ღია გროვებიც ძირითადად დისკზეა განლაგებული.<ref name="aj108">{{Cite journal |last1=Janes, K.A. |last2=Phelps, R.L. |date=1980 |title=The galactic system of old star clusters: The development of the galactic disk |journal=The Astronomical Journal |volume=108 |pages=1773–1785 |bibcode=1994AJ....108.1773J |doi=10.1086/117192 |doi-access=free}}</ref> 21-ე საუკუნის დასაწყისში აღმოჩენებმა ირმის ნახტომის სტრუქტურის შესახებ ჩვენს გაგებას ახალი განზომილებები შესძინა. ანდრომედას გალაქტიკის (M31) დისკოს (M31) გაცილებით უფრო შორს გავრცელების აღმოჩენით, ვიდრე ადრე ეგონათ,<ref name="fn5" /> აშკარა ხდება ირმის ნახტომის დისკოს უფრო შორს გაფართოების შესაძლებლობა და ამას ადასტურებს გედის მკლავის გარე მკლავის გაფართოების<ref name="mcclure-griffiths" /><ref name="fn6" /> და სკუტუმ-კენტავრის მკლავის მსგავსი გაფართოების აღმოჩენის მტკიცებულებები.<ref>{{Cite journal |last1=T.M. Dame |last2=P. Thaddeus |date=2011 |title=A Molecular Spiral Arm in the Far Outer Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=734 |issue=1 |page=L24 |arxiv=1105.2523 |bibcode=2011ApJ...734L..24D |doi=10.1088/2041-8205/734/1/l24 |s2cid=118301649}}</ref> მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკის აღმოჩენით მოხდა გალაქტიკური ნარჩენების ლენტის აღმოჩენა, რადგან ჯუჯა გალაქტიკის პოლარული ორბიტა და მისი ურთიერთქმედება ირმის ნახტომთან მას ანადგურებს. 2004 წელს, ირმის ნახტომის გარშემო სიბრტყის ორბიტაზე მოძრავი გალაქტიკური ნარჩენების რგოლის აღმოჩენის შემდეგ, თავდაპირველად ითვლებოდა, რომ ნარჩენები დიდი ძაღლის ჯუჯა გალაქტიკის სახელით ცნობილი სისტემის ნაშთი იყო.<ref>{{Cite journal |last1=Martin |first1=N. F. |last2=Ibata |first2=R. A. |last3=Bellazzini |first3=M. |last4=Irwin |first4=M. J. |last5=Lewis |first5=G. F. |last6=Dehnen |first6=W. |date=2004 |title=A dwarf galaxy remnant in Canis Major: the fossil of an in-plane accretion on to the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=348 |issue=1 |pages=12–23 |doi=10.1111/j.1365-2966.2004.07331.x|doi-access=free |arxiv=astro-ph/0311010 |bibcode=2004MNRAS.348...12M }}</ref> სხვა მეცნიერები თვლიდნენ, რომ ეს გალაქტიკური დეფორმაციის შედეგი იყო,<ref>{{Cite journal |last1=Momany |first1=Y. |last2=Zaggia |first2=S. R. |last3=Bonifacio |first3=P. |last4=Piotto |first4=G. |last5=Angeli |first5=F. De |last6=Bedin |first6=L. R. |last7=Carraro |first7=G. |date=July 1, 2004 |title=Probing the Canis Major stellar over-density as due to the Galactic warp |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2004/26/aagd202/aagd202.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=421 |issue=2 |pages=L29–L32 |doi=10.1051/0004-6361:20040183 |arxiv=astro-ph/0405526 |bibcode=2004A&A...421L..29M |issn=0004-6361|hdl=11577/2467288 |hdl-access=free }}</ref> ეს მოსაზრება 2021 წლის მონაცემებითაც დადასტურდა.<ref>{{Cite journal |last1=Carballo-Bello |first1=Julio A |last2=Martínez-Delgado |first2=David |last3=Corral-Santana |first3=Jesús M |last4=Alfaro |first4=Emilio J |last5=Navarrete |first5=Camila |last6=Vivas |first6=A Katherina |last7=Catelan |first7=Márcio |date=December 31, 2020 |title=A revised view of the Canis Major stellar overdensity with DECam and Gaia: new evidence of a stellar warp of blue stars |url=https://academic.oup.com/mnras/article/501/2/1690/5923573 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=501 |issue=2 |pages=1690–1700 |doi=10.1093/mnras/staa2655 |issn=0035-8711 |doi-access=free|arxiv=2009.01855 }}</ref> ჩრდილოეთის ცის Sloan Digital Sky Survey აჩვენებს უზარმაზარ, დიფუზურ სტრუქტურას (გაშლილი სავსე მთვარის ზომაზე დაახლოებით 5000-ჯერ დიდი ფართობით), რომელიც, როგორც ჩანს, არ შეესაბამება ამჟამინდელ მოდელებს. ვარსკვლავების კრებული თითქმის პერპენდიკულარულად ამოდის ირმის ნახტომის სპირალური მკლავების სიბრტყის მიმართ. სავარაუდო ინტერპრეტაციაა, რომ ჯუჯა გალაქტიკა ერწყმის ირმის ნახტომს. ამ გალაქტიკას სავარაუდოდ ქალწულის ვარსკვლავური ნაკადი ეწოდება და მდებარეობს ქალწულის მიმართულებით, დაახლოებით 30 000 სინათლის წლის (9 კპს) დაშორებით.<ref name=apj673_2_864 /> ====აირისებრი ჰალო==== ვარსკვლავური ჰალოს გარდა, ჩანდრას რენტგენის ობსერვატორიამ, XMM-ნიუტონმა და სუზაკუმ წარმოადგინეს მტკიცებულება, რომ არსებობს ასევე აირისებრი ჰალო, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით ცხელ აირს. ეს ჰალო ასობით ათასი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული, გაცილებით შორს, ვიდრე ვარსკვლავური ჰალო და ახლოსაა დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მანძილთან. ამ ცხელი ჰალოს მასა თითქმის უდრის თავად ირმის ნახტომის მასას.<ref name="chandra_hotgas">{{Cite web |last=Boen |first=Brooke |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Brooke Boen}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gupta |first1=A. |last2=Mathur |first2=S. |last3=Krongold |first3=Y. |last4=Nicastro |first4=F. |last5=Galeazzi |first5=M. |year=2012 |title=A Huge Reservoir of Ionized Gas Around the Milky Way: Accounting for the Missing Mass? |journal=The Astrophysical Journal |volume=756 |issue=1 |page=L8 |arxiv=1205.5037 |bibcode=2012ApJ...756L...8G |doi=10.1088/2041-8205/756/1/L8 |s2cid=118567708}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 24, 2012 |title=Galactic Halo: Milky Way is Surrounded by Huge Halo of Hot Gas |url=http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029155611/http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |archive-date=October 29, 2012 |website=Smithsonian Astrophysical Observatory}}</ref> ამ ჰალოს გაზის ტემპერატურა 1-დან 2,5 მილიონ კ-მდე (1,8 და 4,5 მილიონი °F) მერყეობს.<ref>{{Cite web |last=Communications |first=Discovery |title=Our Galaxy Swims Inside a Giant Pool of Hot Gas |work=Discovery News |url=http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029004855/http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |archive-date=October 29, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Discovery Communications}}</ref> შორეული გალაქტიკების დაკვირვებები მიუთითებს, რომ სამყაროს დაახლოებით ერთი მეექვსედ ნაკლები ბარიონული (ჩვეულებრივი) მატერია ჰქონდა, ვიდრე ბნელი მატერია, როდესაც ის სულ რაღაც რამდენიმე მილიარდი წლის იყო. თუმცა, ამ ბარიონების მხოლოდ დაახლოებით ნახევარია გათვალისწინებული თანამედროვე სამყაროში, ახლომდებარე გალაქტიკების, როგორიცაა ირმის ნახტომი, დაკვირვებების საფუძველზე.<ref name="Harrington_feature" /> თუ დადასტურდება დასკვნა, რომ ჰალოს მასა შედარებადია ირმის ნახტომის მასასთან, ეს შეიძლება იყოს ირმის ნახტომის გარშემო დაკარგული ბარიონების ვინაობა.<ref name="Harrington_feature">{{Cite news |last1=J.D. Harrington |last2=Janet Anderson |last3=Peter Edmonds |date=September 24, 2012 |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |work=NASA |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012}}</ref> ==ფორმირება== ===ისტორია=== ირმის ნახტომი დაიწყო, როგორც ერთი ან რამდენიმე მცირე ჭარბი სიმკვრივე სამყაროში მასის განაწილებაში, დიდი აფეთქების შემდეგ მალევე, 13.61 მილიარდი წლის წინ.<ref name="PHYS-20170727">{{cite web |author=<!--Not stated--> |title=Milky Way's origins are not what they seem |url=https://phys.org/news/2017-07-milky.html |date=July 27, 2017 |work=[[Phys.org]] |access-date=July 27, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170727094803/https://phys.org/news/2017-07-milky.html |archive-date=July 27, 2017}}</ref><ref name="borah">{{Cite journal |last1=Borah |first1=Debasish |last2=Dutta |first2=Manoranjan |last3=Mahapatra |first3=Satyabrata |last4=Sahu |first4=Narendra |year=2022 |title=Boosted self-interacting dark matter and XENON1T excess |journal=Nuclear Physics B |volume=979 |article-number=|arxiv=2107.13176 |bibcode=2022NuPhB.97915787B |doi=10.1016/j.nuclphysb.2022.115787 |s2cid=236469147}}</ref><ref name="legassick">{{Cite arXiv |eprint=1509.02832 |class=astro-ph.GA |first=Daniel |last=Legassick |title=The Age Distribution of Potential Intelligent Life in the Milky Way |year=2015}}</ref> ამ ჭარბი სიმკვრივიდან ზოგიერთი წარმოადგენდა გლობულური გროვების საფუძველს, რომლებშიც წარმოიქმნა უძველესი დარჩენილი ვარსკვლავები იმ ტერიტორიაზე, რასაც ახლა ირმის ნახტომი ეწოდება. ირმის ნახტომში მატერიის თითქმის ნახევარი შესაძლოა სხვა შორეული გალაქტიკებიდან მომდინარეობდეს.<ref name="PHYS-20170727" /> ეს ვარსკვლავები და გროვები ახლა ირმის ნახტომის ვარსკვლავურ ჰალოს ქმნიან. პირველი ვარსკვლავების დაბადებიდან რამდენიმე მილიარდი წლის განმავლობაში, ირმის ნახტომის მასა საკმარისად დიდი იყო, რომ ის შედარებით სწრაფად ბრუნავდა. კუთხური იმპულსის შენარჩუნების გამო, ამან გამოიწვია აირისებრი ვარსკვლავთშორისი გარემოს კოლაფსი დაახლოებით სფეროიდული ფორმიდან დისკად. ამიტომ, ვარსკვლავების შემდგომი თაობები წარმოიქმნა ამ სპირალურ დისკში. დისკში შეინიშნება ახალგაზრდა ვარსკვლავების უმეტესობა, მათ შორის მზე.<ref name=ut20090527 /><ref name="Buser" /> პირველი ვარსკვლავების ჩამოყალიბების დაწყების შემდეგ, ირმის ნახტომი გაიზარდა როგორც გალაქტიკური შერწყმების გზით (განსაკუთრებით ირმის ნახტომის ზრდის ადრეულ ეტაპზე), ასევე გაზის აკრეციის გზით პირდაპირ გალაქტიკური ჰალოდან.<ref name="Buser" /> ამჟამად ირმის ნახტომი აგროვებს მასალას რამდენიმე პატარა გალაქტიკიდან, მათ შორის მისი ორი უდიდესი თანამგზავრი გალაქტიკიდან, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლებიდან, მაგელანის ნაკადის მეშვეობით. გაზის პირდაპირი აკრეცია შეინიშნება მაღალი სიჩქარის ღრუბლებში, როგორიცაა სმიტის ღრუბელი.<ref name=araa35_217 /><ref name=apj679_L21 /> კოსმოლოგიური სიმულაციები მიუთითებს, რომ 11 მილიარდი წლის წინ ის შეერწყა განსაკუთრებით დიდ გალაქტიკას, რომელსაც კრაკენი ეწოდება.<ref>{{Cite journal |last1=Kruijssen |first1=J M Diederik |last2=Pfeffer |first2=Joel L |last3=Chevance |first3=Mélanie |last4=Bonaca |first4=Ana |last5=Trujillo-Gomez |first5=Sebastian |last6=Bastian |first6=Nate |last7=Reina-Campos |first7=Marta |last8=Crain |first8=Robert A |last9=Hughes |first9=Meghan E |date=October 2020 |title=Kraken reveals itself – the merger history of the Milky Way reconstructed with the E-MOSAICS simulations |url=https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |url-status=live |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=498 |issue=2 |pages=2472–2491 |arxiv=2003.01119 |doi=10.1093/mnras/staa2452 |doi-access=free |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116101953/https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |archive-date=November 16, 2020 |access-date=November 15, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Monica |date=November 13, 2020 |title=Star Clusters reveal the "Kraken" in the Milky Way's Past |url=https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115190620/https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |archive-date=November 15, 2020 |access-date=November 15, 2020 |website=Sky and Telescope}}</ref> ირმის ნახტომის ისეთი თვისებები, როგორიცაა ვარსკვლავური მასა, კუთხური იმპულსი და მეტალურობა მის უკიდურეს რეგიონებში, მიუთითებს, რომ ბოლო 10 მილიარდი წლის განმავლობაში მას არ განუცდია შერწყმა დიდ გალაქტიკებთან. ბოლო დროს დიდი შერწყმების ეს არარსებობა უჩვეულოა მსგავსი ტიპის სპირალურ გალაქტიკებს შორის. მის მეზობელს, ანდრომედას გალაქტიკას, როგორც ჩანს, უფრო ტიპური ისტორია აქვს, რომელიც შედარებით დიდ გალაქტიკებთან შედარებით ბოლოდროინდელი შერწყმებით არის ჩამოყალიბებული.<ref>{{Cite journal |last1=Yin, J. |last2=Hou |first2=J.L |last3=Prantzos |first3=N. |last4=Boissier |first4=S. |last5=Chang |first5=R. X. |last6=Shen |first6=S. Y. |last7=Zhang |first7=B. |display-authors=4 |date=2009 |title=Milky Way versus Andromeda: a tale of two disks |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=505 |issue=2 |pages=497–508 |arxiv=0906.4821 |bibcode=2009A&A...505..497Y |doi=10.1051/0004-6361/200912316 |s2cid=14344453}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hammer, F. |last2=Puech |first2=M. |last3=Chemin |first3=L. |last4=Flores |first4=H. |last5=Lehnert |first5=M. D. |display-authors=4 |date=2007 |title=The Milky Way, an Exceptionally Quiet Galaxy: Implications for the Formation of Spiral Galaxies |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2007-06-10_662_1/page/322 |journal=The Astrophysical Journal |volume=662 |issue=1 |pages=322–334 |arxiv=astro-ph/0702585 |bibcode=2007ApJ...662..322H |doi=10.1086/516727 |s2cid=18002823}}</ref> ბოლოდროინდელი კვლევების თანახმად, ირმის ნახტომი, ისევე როგორც ანდრომედას გალაქტიკა, გალაქტიკის ფერ-სიდიდის დიაგრამაზე „მწვანე ველში“ მდებარეობს, რეგიონში, რომელიც დასახლებულია გალაქტიკებით, რომლებიც გარდამავალ პერიოდში არიან „ლურჯი ღრუბლიდან“ (გალაქტიკები, რომლებიც აქტიურად ქმნიან ახალ ვარსკვლავებს) „წითელ თანმიმდევრობამდე“ (გალაქტიკები, რომლებიც არ ქმნიან ვარსკვლავებს). მწვანე ველის გალაქტიკებში ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობა შენელდება, რადგან მათ ვარსკვლავთშორის გარემოში ვარსკვლავთწარმოქმნის გაზი ამოეწურათ. მსგავსი თვისებების მქონე სიმულირებულ გალაქტიკებში, ვარსკვლავთწარმოქმნა, როგორც წესი, დაახლოებით ხუთი მილიარდი წლის განმავლობაში ჩაქრება, რაც ითვალისწინებს ვარსკვლავთწარმოქმნის ტემპის მოსალოდნელ, მოკლევადიან ზრდას ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას შორის შეჯახების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Mutch, S.J. |last2=Croton |first2=D.J. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2011 |title=The Mid-life Crisis of the Milky Way and M31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=736 |issue=2 |page=84 |arxiv=1105.2564 |bibcode=2011ApJ...736...84M |doi=10.1088/0004-637X/736/2/84 |s2cid=119280671}}</ref> ირმის ნახტომის მსგავსი სხვა გალაქტიკების გაზომვები მიუთითებს, რომ ის ერთ-ერთი ყველაზე წითელი და კაშკაშა სპირალური გალაქტიკაა, რომელიც ჯერ კიდევ ახალ ვარსკვლავებს ქმნის და ის ოდნავ უფრო ლურჯია, ვიდრე ყველაზე ლურჯი წითელი თანმიმდევრობის გალაქტიკები.<ref>{{Cite journal |last1=Licquia, T. |last2=Newman |first2=J.A. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2012 |title=What Is The Color Of The Milky Way? |journal=American Astronomical Society |volume=219 |pages=252.08 |bibcode=2012AAS...21925208L}}</ref> ===ასაკი და კოსმოლოგიური ისტორია=== გლობულური გროვები ირმის ნახტომის უძველეს ობიექტებს შორისაა, რაც ირმის ნახტომის ასაკის უფრო დაბალ ზღვარს აწესებს. ირმის ნახტომში ცალკეული ვარსკვლავების ასაკის შეფასება შესაძლებელია ისეთი ხანგრძლივი რადიოაქტიური ელემენტების, როგორიცაა თორიუმ-232 და ურანი-238, სიმრავლის გაზომვით, შემდეგ კი შედეგების მათი თავდაპირველი სიმრავლის შეფასებასთან შედარებით, ტექნიკით, რომელსაც ნუკლეოკოსმოქრონოლოგია ეწოდება. ეს მაჩვენებლები CS 31082-001-ისთვის დაახლოებით 12.5 ± 3 მილიარდი წელია<ref>{{Cite journal |last=Cayrel |display-authors=etal |date=2001 |title=Measurement of stellar age from uranium decay |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-02-08_409_6821/page/691 |journal=Nature |volume=409 |issue=6821 |pages=691–692 |arxiv=astro-ph/0104357 |bibcode=2001Natur.409..691C |doi=10.1038/35055507 |pmid=11217852 |s2cid=17251766}}</ref> და BD +17° 3248-ისთვის 13.8 ± 4 მილიარდი წელი.<ref>{{Cite journal |last1=Cowan |first1=J. J. |last2=Sneden |first2=C. |last3=Burles |first3=S. |last4=Ivans |first4=I. I. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Truran |first6=J. W. |last7=Lawler |first7=J. E. |last8=Primas |first8=F. |author8-link=Francesca Primas|last9=Fuller |first9=G. M. |last10=Pfeiffer |first10=B. |last11=Kratz |first11=K. L. |display-authors=9 |year=2002 |title=The Chemical Composition and Age of the Metal-poor Halo Star BD +17o3248 |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2002-06-20_572_2/page/861 |journal=The Astrophysical Journal |volume=572 |issue=2 |pages=861–879 |arxiv=astro-ph/0202429 |bibcode=2002ApJ...572..861C |doi=10.1086/340347 |s2cid=119503888}}</ref> თეთრი ჯუჯას ფორმირების შემდეგ, ის იწყებს რადიაციულად გაგრილებას და მისი ზედაპირის ტემპერატურა თანდათან ეცემა. ამ თეთრი ჯუჯებიდან ყველაზე ცივი ტემპერატურის გაზომვით და მათი მოსალოდნელ საწყის ტემპერატურასთან შედარებით, შესაძლებელია ასაკის შეფასება. ამ ტექნიკით, გლობულური გროვების M4 ასაკი შეფასდა 12.7 ± 0.7 მილიარდი წლით. ამ გროვებიდან ყველაზე ძველის ასაკის შეფასებით, საუკეთესოდ შესაფერისი ასაკი 12.6 მილიარდი წელია, ხოლო 95%-იანი სანდოობის ზედა ზღვარი - 16 მილიარდი წელი.<ref name=science299_5603_65 /> 2018 წლის ნოემბერში ასტრონომებმა სამყაროს ერთ-ერთი უძველესი ვარსკვლავის აღმოჩენის შესახებ განაცხადეს. დაახლოებით 13.5 მილიარდი წლის ასაკის 2MASS J18082002-5104378 B არის პაწაწინა ულტრალითონებით ღარიბი (UMP) ვარსკვლავი, რომელიც თითქმის მთლიანად დიდი აფეთქების შედეგად გამოყოფილი მასალებისგან შედგება და შესაძლოა, ერთ-ერთი პირველი ვარსკვლავი იყოს. ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ამ ვარსკვლავის აღმოჩენა იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკა შესაძლოა, სულ მცირე, 3 მილიარდი წლით უფროსი იყოს, ვიდრე აქამდე ეგონათ.<ref name="EA-20181105">{{Cite news |last=Johns Hopkins University |author-link=Johns Hopkins University |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang |work=[[EurekAlert!]] |url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106132235/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="JHU-20181105">{{Cite news |last=Rosen |first=Jill |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang – The newly discovered star's composition indicates that, in a cosmic family tree, it could be as little as one generation removed from the Big Bang |publisher=[[Johns Hopkins University]] |url=https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106021959/https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="ApJ-20181105">{{Cite journal |last1=Schlaufman |first1=Kevin C. |last2=Thompson |first2=Ian B. |last3=Casey |first3=Andrew R. |date=November 5, 2018 |title=An Ultra Metal-poor Star Near the Hydrogen-burning Limit |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=867 |page=98 |arxiv=1811.00549 |bibcode=2018ApJ...867...98S |doi=10.3847/1538-4357/aadd97 |s2cid=54511945 |doi-access=free |number=2}}</ref> ირმის ნახტომის ჰალოში რამდენიმე ცალკეული ვარსკვლავი აღმოაჩინეს, რომელთა გაზომილი ასაკი სამყაროს 13.80 მილიარდ წლიან ასაკთან ძალიან ახლოსაა. 2007 წელს, გალაქტიკურ ჰალოში არსებული ვარსკვლავის, HE 1523-0901-ის, ასაკი დაახლოებით 13,2 მილიარდი წლის შეფასდა. როგორც იმ დროს ირმის ნახტომში ცნობილი უძველესი ობიექტი, ამ გაზომვამ ირმის ნახტომის ასაკს უფრო დაბალი ზღვარი დააწესა.<ref name="frebel" /> ეს შეფასება გაკეთდა ძალიან დიდი ტელესკოპის ულტრაიისფერი-ვიზუალური ეშელის სპექტროგრაფის გამოყენებით, რათა გაზომილიყო თორიუმის და R-პროცესით შექმნილი სხვა ელემენტების არსებობით გამოწვეული სპექტრული ხაზების ფარდობითი სიძლიერე. ხაზების სიძლიერე იძლევა სხვადასხვა ელემენტარული იზოტოპების სიჭარბეს, საიდანაც ვარსკვლავის ასაკის შეფასება შესაძლებელია ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით.<ref name="frebel" /> კიდევ ერთი ვარსკვლავი, HD 140283, შეფასებულია 13,7 ± 0,7 მილიარდი წლით, 12,2 ± 0,6 მილიარდი წლით,<ref name=creevey>{{cite journal |bibcode=2015A&A...575A..26C |title=Benchmark stars for Gaia Fundamental properties of the Population&nbsp;II star HD&nbsp;140283 from interferometric, spectroscopic, and photometric data |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=575 |pages=A26 |last1=Creevey|first1=O. L. |last2=Thévenin |first2=F. |last3=Berio |first3=P. |last4=Heiter |first4=U. |last5=von Braun |first5=K. |last6=Mourard |first6=D. |last7=Bigot |first7=L. |last8=Boyajian |first8=T.S. |last9=Kervella |first9=P. |last10=Morel |first10=P. |last11=Pichon |first11=B. |last12=Chiavassa |first12=A. |last13=Nardetto |first13=N. |last14=Perraut |first14=K. |last15=Meilland |first15=A. |last16=Mc Alister |first16=H. A. |last17=Ten Brummelaar |first17=T.A. |last18=Farrington |first18=C. |last19=Sturmann |first19=J. |last20=Sturmann |first20=L. |last21=Turner |first21=N. |year=2015 |arxiv=1410.4780 |doi=10.1051/0004-6361/201424310|s2cid=18003446 }}</ref> ან 12,0 ± 0,5 მილიარდი წლით.<ref name=Tang>{{cite journal|journal= [[Research Notes of the AAS]]|volume= 5|issue=5|id=117|year= 2021|title= Revised Best Estimates for the Age and Mass of the Methuselah Star HD 140283 Using MESA and Interferometry and Implications for 1D Convection|author1= Jiangling Tang|author2= Meredith Joyce|page= 117|doi=10.3847/2515-5172/ac01ca|bibcode=2021RNAAS...5..117T|arxiv=2105.11311|s2cid= 235166094|doi-access= free}}</ref> დედამიწის ატმოსფერული დამახინჯების გამოსასწორებლად ადაპტური ოპტიკის გამოყენებით ჩატარებული დაკვირვებების თანახმად, გალაქტიკის ამოზნექილობაში მყოფი ვარსკვლავები დაახლოებით 12,8 მილიარდი წლისაა.<ref>{{Cite web |last=Specktor |first=Brandon |date=March 23, 2019 |title=Astronomers Find Fossils of Early Universe Stuffed in Milky Way's Bulge |url=https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323223957/https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |archive-date=March 23, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=Live Science}}</ref> გალაქტიკურ თხელ დისკოში ვარსკვლავების ასაკი ასევე შეფასდა ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით. თხელი დისკოში მყოფი ვარსკვლავების გაზომვები იძლევა შეფასებას, რომ თხელი დისკო 8,8 ± 1,7 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა. ეს გაზომვები ვარაუდობს, რომ გალაქტიკური ჰალოსა და თხელ დისკოს ფორმირებას შორის თითქმის 5 მილიარდი წლის შესვენება იყო.<ref name="del_Peloso" /> ათასობით ვარსკვლავის ქიმიური ხელმოწერების ბოლოდროინდელი ანალიზი მიუთითებს, რომ ვარსკვლავების ფორმირება შესაძლოა მნიშვნელოვნად შემცირდა დისკოს ფორმირების დროს, 10-დან 8 მილიარდი წლის წინ, როდესაც ვარსკვლავთშორისი გაზი ძალიან ცხელი იყო ახალი ვარსკვლავების წარმოსაქმნელად იმავე ტემპით, როგორც ადრე.<ref>Skibba, Ramon (2016), "Milky Way retired early from star making" (New Scientist, March 5, 2016), p.9</ref> ირმის ნახტომის გარშემო არსებული თანამგზავრი გალაქტიკები შემთხვევით არ არის განაწილებული, არამედ, როგორც ჩანს, უფრო დიდი სისტემის დაშლის შედეგად წარმოიქმნება, რაც წარმოქმნის რგოლის სტრუქტურას, რომლის დიამეტრი 500 000 სინათლის წელია, ხოლო სიგანე 50 000 სინათლის წელი.<ref>{{Cite journal |last=Lynden-Bell |first=D. |date=March 1, 1976 |title=Dwarf Galaxies and Globular Clusters in High Velocity Hydrogen Streams |url=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1976-03_174_3/page/695 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=174 |issue=3 |pages=695–710 |bibcode=1976MNRAS.174..695L |doi=10.1093/mnras/174.3.695 |issn=0035-8711 |doi-access=free}}</ref> გალაქტიკებს შორის ახლო შეჯახება, როგორც ეს ანდრომედას გალაქტიკის შემთხვევაში 4 მილიარდ წელიწადშია მოსალოდნელი, შეიძლება გაზის უზარმაზარი კუდები მოგლიჯოს, რომლებიც დროთა განმავლობაში შეიძლება გაერთიანდნენ და წარმოქმნან ჯუჯა გალაქტიკები რგოლში, მთავარი დისკოს მიმართ ნებისმიერი კუთხით.<ref>{{Cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C. M. |year=2005 |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |arxiv=astro-ph/0410421 |bibcode=2005A&A...431..517K |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |doi-access=free}}</ref> ==გალაქტიკათშორისი სამეზობლო== ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა გიგანტური სპირალური გალაქტიკების ბინარული სისტემაა, რომელიც მიეკუთვნება 50 მჭიდროდ დაკავშირებული გალაქტიკის ჯგუფს, რომელიც ცნობილია როგორც ლოკალური ჯგუფი და გარშემორტყმულია ლოკალური სიცარიელით, რომელიც თავად არის ლოკალური ფურცლის<ref name="apj676_1_184">{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Shaya |first2=Edward J. |last3=Karachentsev |first3=Igor D. |last4=Courtois |first4=Hélène M. |author-link4=Hélène Courtois |last5=Kocevski |first5=Dale D. |last6=Rizzi |first6=Luca |last7=Peel |first7=Alan |date=March 2008 |title=Our Peculiar Motion Away from the Local Void |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-03-20_676_1/page/184 |journal=The Astrophysical Journal |volume=676 |issue=1 |pages=184–205 |arxiv=0705.4139 |bibcode=2008ApJ...676..184T |doi=10.1086/527428 |s2cid=14738309}}</ref> და თავის მხრივ ქალწულის ზეგროვის ნაწილი. ქალწულის ზეგროვას გარშემო არის რამდენიმე სიცარიელე, რომლებიც მრავალი გალაქტიკისგან თავისუფალია, „ჩრდილოეთით“ მიკროსკოპიუმის სიცარიელე, „მარცხნივ“ მოქანდაკის სიცარიელე, „მარჯვნივ“ ბოეოტსის სიცარიელე და „სამხრეთით“ დიდი ვოიდი. ეს სიცარიელეები დროთა განმავლობაში იცვლის ფორმას და გალაქტიკებში ძაფისებრ სტრუქტურებს ქმნის. მაგალითად, ქალწულის ზეგროვა მიიზიდება დიდი მიმზიდველისკენ,<ref>{{cite web |last=Hadhazy |first=Adam |date=November 3, 2016 |url=https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |title=Why Nothing Really Matters |website=Discover Magazine |access-date=April 24, 2022 |archive-date=April 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424224846/https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |url-status=live }}</ref> რომელიც თავის მხრივ უფრო დიდი სტრუქტურის, ლანიაკეას, ნაწილს წარმოადგენს.<ref>{{cite journal |title=The Laniakea supercluster of galaxies |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_nature_2014-09-04_513_7516/page/71 |author=R. Brent Tully |author2=Helene Courtois |author3=Yehuda Hoffman |author4=Daniel Pomarède |date=September 2, 2014 |publication-date=September 4, 2014 |journal=Nature |volume=513 |number=7516 |pages=71–73 |bibcode=2014Natur.513...71T |arxiv=1409.0880 |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900|s2cid=205240232 }}</ref> ლოკალური ჯგუფის ორი პატარა გალაქტიკა და რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა ბრუნავს ირმის ნახტომის გარშემო. მათგან ყველაზე დიდია დიდი მაგელანის ღრუბელი, რომლის დიამეტრი 32,200 სინათლის წელია.<ref name=RC3>{{cite book | year=1991 | title=Third Reference Catalogue of Bright Galaxies | last1=De Vaucouleurs | first1=Gerard | last2=De Vaucouleurs | first2=Antoinette | last3=Corwin | first3=Herold G. | last4=Buta | first4=Ronald J. | last5=Paturel | first5=Georges | last6=Fouque | first6=Pascal | doi = 10.1007/978-1-4757-4363-0 | bibcode=1991rc3..book.....D | isbn=978-1-4757-4365-4 }}</ref> მას ჰყავს ახლო თანამგზავრი, პატარა მაგელანის ღრუბელი. მაგელანის ნაკადი არის ნეიტრალური წყალბადის გაზის ნაკადი, რომელიც ამ ორი პატარა გალაქტიკიდან ცის 100°-ზე ვრცელდება. ვარაუდობენ, რომ ნაკადი მაგელანის ღრუბლებიდან ირმის ნახტომთან მოქცევითი ურთიერთქმედების შედეგად იქნა გამოყვანილი.<ref>{{Cite journal |last1=Putman |first1=M. E. |last2=Staveley-Smith |first2=L. |last3=Freeman |first3=K. C. |last4=Gibson |first4=B. K. |last5=Barnes |first5=D. G. |title=The Magellanic Stream, High-Velocity Clouds, and the Sculptor Group |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2003-03-20_586_1/page/170 |doi=10.1086/344477 |journal=The Astrophysical Journal |volume=586 |issue=1 |pages=170–194 |year=2003 |arxiv=astro-ph/0209127 |bibcode=2003ApJ...586..170P|s2cid=6911875 }}</ref> ირმის ნახტომის გარშემო მოძრავი ჯუჯა გალაქტიკებიდან ზოგიერთია დიდი ძაღლის ჯუჯა (ყველაზე ახლოს), მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკა, მცირე დათვის ჯუჯა, მოქანდაკის ჯუჯა, სექსტანსის ჯუჯა, ღუმელის ჯუჯა და ლომ I ჯუჯა.<ref name=Koposov2015/> ირმის ნახტომის ყველაზე პატარა ჯუჯა გალაქტიკები მხოლოდ 500 სინათლის წლის დიამეტრისაა. ესენია კარინას ჯუჯა, დრაკონის ჯუჯა და ლომ II ჯუჯა. შესაძლოა, ჯერ კიდევ არსებობდეს აღმოუჩენელი ჯუჯა გალაქტიკები, რომლებიც დინამიურად დაკავშირებულია ირმის ნახტომთან, რასაც ადასტურებს 2015 წელს ღამის ცის შედარებით მცირე ნაწილში ირმის ნახტომის ცხრა ახალი თანამგზავრის აღმოჩენა.<ref name=Koposov2015>{{cite journal |title=Beasts of the Southern Wild. Discovery of a large number of Ultra Faint satellites in the vicinity of the Magellanic Clouds |author1=Sergey E. Koposov |author2=Vasily Belokurov |author3=Gabriel Torrealba |author4=N. Wyn Evans |date=March 10, 2015 |arxiv=1503.02079 |journal=The Astrophysical Journal |bibcode=2015ApJ...805..130K |doi=10.1088/0004-637X/805/2/130 |volume=805 |issue=2 |page=130|s2cid=118267222 }}</ref> ირმის ნახტომმა უკვე შთანთქა რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა, მაგალითად, ომეგა კენტავრის წინაპარი.<ref>{{cite journal |last1=Noyola |first1=E. |last2=Gebhardt |first2=K. |last3=Bergmann |first3=M. |title=Gemini and Hubble Space Telescope Evidence for an Intermediate-Mass Black Hole in ω Centauri |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-04-01_676_2/page/1008 |journal=The Astrophysical Journal |arxiv=0801.2782 |date=April 2008 |volume=676 |issue=2 |pages=1008–1015 |doi=10.1086/529002 |bibcode=2008ApJ...676.1008N|s2cid=208867075 }}</ref> 2005 წელს<ref>{{cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C.M. |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |arxiv=astro-ph/0410421 |date=February 2005 |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |bibcode=2005A&A...431..517K |s2cid=55827105 }}</ref> და 2012 წელს<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Pflamm-Altenburg |first2=J. |last3=Kroupa |first3=P. |title=The VPOS: a vast polar structure of satellite galaxies, globular clusters and streams around the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1204.5176 |date=June 2012 |volume=423 |issue=2 |pages=1109–1126 |doi=10.1111/j.1365-2966.2012.20937.x |doi-access=free |bibcode=2012MNRAS.423.1109P|s2cid=55501752 }}</ref> დამატებითი დადასტურებით, მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის თანამგზავრული გალაქტიკების უმეტესობა ძალიან დიდ დისკში მდებარეობს და ერთი მიმართულებით ბრუნავს. ეს მოულოდნელი იყო: სტანდარტული კოსმოლოგიის თანახმად, თანამგზავრული გალაქტიკები ბნელი მატერიის ჰალოებში უნდა წარმოიქმნას და ფართოდ გავრცელდეს, შემთხვევითი მიმართულებით მოძრაობდეს. ეს შეუსაბამობა ჯერ კიდევ არ არის ახსნილი.<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Famaey |first2=B. |last3=Jerjen |first3=H.|last4=Merritt |first4=D. |last5=Kroupa |first5=P. |last6=Dabringhausen |first6=J. |last7=Lueghausen |first7=F. |last8=Forbes |first8=D. |last9=Hensler |first9=G.|last10=Hammer |first10=F. |last11=Puech |first11=M.|last12=Fouquet |first12=S.|last13=Flores |first13=H.|last14=Yang |first14=Y. |title=Co-orbiting satellite galaxy structures are still in conflict with the distribution of primordial dwarf galaxies |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1406.1799 |date=August 2014 |volume=423 |issue=3 |pages=2362–2380 |doi=10.1093/mnras/stu1005 |doi-access=free |bibcode=2014MNRAS.442.2362P }}</ref> 2006 წლის იანვარში მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის დისკოში აქამდე აუხსნელი დეფორმაცია ახლა რუკაზეა დატანილი და აღმოჩნდა, რომ ეს არის ტალღა ან ვიბრაცია, რომელიც წარმოიქმნება დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მიერ ირმის ნახტომის გარშემო ბრუნვისას და იწვევს ვიბრაციებს მის კიდეებში გავლისას. ადრე, ეს ორი გალაქტიკა, რომლებიც ერთად ირმის ნახტომის მასის დაახლოებით 2%-ს შეადგენენ, ძალიან პატარად ითვლებოდა ირმის ნახტომზე გავლენის მოხდენისთვის. თუმცა, კომპიუტერულ მოდელში, ამ ორი გალაქტიკის მოძრაობა ქმნის ბნელი მატერიის კვალს, რომელიც აძლიერებს მათ გავლენას უფრო დიდ ირმის ნახტომზე.<ref name=berkeley20060109 /> ამჟამინდელი გაზომვები მიუთითებს, რომ ანდრომედას გალაქტიკა ირმის ნახტომს 100-დან 140 კმ/წმ-მდე (220,000-დან 310,000 მილი/სთ-მდე) სიჩქარით უახლოვდება. 4.3 მილიარდ წელიწადში შესაძლოა მოხდეს ანდრომედასა და ირმის ნახტომის შეჯახება, რაც დამოკიდებულია უცნობი გვერდითი კომპონენტების მნიშვნელობაზე გალაქტიკების ფარდობით მოძრაობაში. თუ ისინი შეეჯახებიან, ცალკეული ვარსკვლავების ერთმანეთთან შეჯახების შანსი უკიდურესად დაბალია,<ref name=wong20000414 /> მაგრამ ამის ნაცვლად, ორი გალაქტიკა გაერთიანდება და შექმნის ერთ ელიფსურ გალაქტიკას ან შესაძლოა დიდ დისკოსებრ გალაქტიკას<ref name="Ueda2014">{{cite journal |author=Junko Ueda |display-authors=etal |title=Cold molecular gas in merger remnants. I. Formation of molecular gas disks |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=214 |issue=1 |page=1 |bibcode=2014ApJS..214....1U |doi=10.1088/0067-0049/214/1/1 |arxiv=1407.6873 |year=2014|s2cid=716993 }}</ref> დაახლოებით ექვსი მილიარდი წლის განმავლობაში.<ref name="Schiavi">{{cite journal|last1=Schiavi|first1=Riccardo|last2=Capuzzo-Dolcetta|first2=Roberto|last3=Arca-Sedda|first3=Manuel|last4=Spera|first4=Mario|title=Future merger of the Milky Way with the Andromeda galaxy and the fate of their supermassive black holes|journal=Astronomy & Astrophysics|date=October 2020|volume=642|pages=A30|doi=10.1051/0004-6361/202038674|bibcode=2020A&A...642A..30S|arxiv=2102.10938|s2cid=224991193}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[გალაქტიკის ჰალო]] * [[ირმის ნახტომის სახელების სია]] * [[გალაქტიკა]] ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი=გელოვანი ა. | series=| სათაური=„მითოლოგიური ლექსიკონი“ | გამომცემლობა|ადგილი=თბილისი|წელი=1983| isbn=| edition=|page=|ბმული=|გამომცემლობა=|ref=„მითოლოგიური ლექსიკონი“}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=":0001" >{{Citation |last1=Lian |first1=Jianhui |title=The size of the Milky Way galaxy |date=June 28, 2024 |arxiv=2406.05604 |last2=Zasowski |first2=Gail |last3=Chen |first3=Bingqiu |last4=Imig |first4=Julie |last5=Wang |first5=Tao |last6=Boardman |first6=Nicholas |last7=Liu |first7=Xiaowei}}</ref> <ref name=kalberla>{{cite journal | last1=Kalberla | first1=Peter M.W. | last2=Kerp | first2=Jürgen | title=The H<small>I</small> Distribution of the Milky Way | journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics | volume=47 | issue=1 | date=2009-09-01 | issn=0066-4146 | doi=10.1146/annurev-astro-082708-101823 |bibcode=2009ARA&A..47...27K| pages=27–61 | url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-astro-082708-101823 | access-date=2025-10-23}}</ref> <ref name="bland">{{Cite journal |last1=Bland-Hawthorn |first1=Joss |last2=Gerhard |first2=Ortwin |year=2016 |title=The Galaxy in Context: Structural, Kinematic, and Integrated Properties |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=54 |pages=529–596 |arxiv=1602.07702 |bibcode=2016ARA&A..54..529B |doi=10.1146/annurev-astro-081915-023441 |s2cid=53649594}}</ref> <ref name=":0002" >{{Cite web |last=Karachentsev |first=Igor |title=Double Galaxies §&nbsp;7.1 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054350/https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 5, 2015 |website=ned.ipac.caltech.edu |publisher=Izdatel'stvo Nauka}}</ref> <ref name="newview">{{Cite web |date=April 1, 2020 |title=A New Map of the Milky Way |url=https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427183810/https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |archive-date=April 27, 2021 |access-date=August 10, 2022 |website=[[Scientific American]]}}</ref> <ref name="structure">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Juntai |last2=Zheng |first2=Xing-Wu |year=2020 |title=The bar and spiral arms in the Milky Way: Structure and kinematics |journal=Research in Astronomy and Astrophysics |volume=20 |issue=10 |page=159 |arxiv=2012.10130 |bibcode=2020RAA....20..159S |doi=10.1088/1674-4527/20/10/159 |s2cid=229005996}}</ref> <ref name="ენციკლოპედია">{{ქსე|5|225||არა}}</ref> <ref name=:01 >{{Cite web |last1=Frommert |first1=Hartmut |last2=Kronberg |first2=Christine |date=August 26, 2005 |title=Classification of the Milky Way Galaxy |url=http://messier.seds.org/more/mw_type.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531031937/http://messier.seds.org/more/mw_type.html |archive-date=May 31, 2015 |access-date=May 30, 2015 |website=SEDS}}</ref> <ref name="ehtc_6">{{Cite journal |last1=Event Horizon Telescope Collaboration |last2=Akiyama |first2=Kazunori |last3=Alberdi |first3=Antxon |last4=Alef |first4=Walter |last5=Algaba |first5=Juan Carlos |last6=Anantua |first6=Richard |last7=Asada |first7=Keiichi |last8=Azulay |first8=Rebecca |last9=Bach |first9=Uwe |last10=Baczko |first10=Anne-Kathrin |last11=Ball |first11=David |last12=Baloković |first12=Mislav |last13=Barrett |first13=John |last14=Bauböck |first14=Michi |last15=Benson |first15=Bradford A. |display-authors=1 |year=2022 |title=First Sagittarius A* Event Horizon Telescope Results. VI. Testing the Black Hole Metric |journal=The Astrophysical Journal |volume=930 |issue=2 |pages=L17 |bibcode=2022ApJ...930L..17E |doi=10.3847/2041-8213/ac6756 |s2cid=248744741 |doi-access=free |last16=Bintley |first16=Dan |last17=Blackburn |first17=Lindy |last18=Blundell |first18=Raymond |last19=Bouman |first19=Katherine L. |last20=Bower |first20=Geoffrey C. |last21=Boyce |first21=Hope |last22=Bremer |first22=Michael |last23=Brinkerink |first23=Christiaan D. |last24=Brissenden |first24=Roger |last25=Britzen |first25=Silke |last26=Broderick |first26=Avery E. |last27=Broguiere |first27=Dominique |last28=Bronzwaer |first28=Thomas |last29=Bustamante |first29=Sandra |last30=Byun |first30=Do-Young|arxiv=2311.09484 }}</ref> <ref name="idrani">{{Cite arXiv |eprint=2207.06034 |class=gr-qc |first1=Indrani |last1=Banerjee |first2=Subhadip |last2=Sau |title=Do shadows of SGR A* and M87* indicate black holes with a magnetic monopole charge? |last3=SenGupta |first3=Soumitra |year=2022}}</ref> <ref name="gravity_2019">{{Cite journal |last1=Abuter |first1=R. |last2=Amorim |first2=A. |last3=Bauböck |first3=M. |last4=Berger |first4=J. P. |last5=Bonnet |first5=H. |last6=Brandner |first6=W. |last7=Clénet |first7=Y. |last8=Coudé Du Foresto |first8=V. |last9=De Zeeuw |first9=P. T. |last10=Dexter |first10=J. |last11=Duvert |first11=G. |last12=Eckart |first12=A. |last13=Eisenhauer |first13=F. |last14=Förster Schreiber |first14=N. M. |last15=Garcia |first15=P. |display-authors=1 |year=2019 |title=A geometric distance measurement to the Galactic center black hole with 0.3% uncertainty |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=625 |pages=L10 |arxiv=1904.05721 |bibcode=2019A&A...625L..10G |doi=10.1051/0004-6361/201935656 |s2cid=119190574 |last16=Gao |first16=F. |last17=Gendron |first17=E. |last18=Genzel |first18=R. |last19=Gerhard |first19=O. |last20=Gillessen |first20=S. |last21=Habibi |first21=M. |last22=Haubois |first22=X. |last23=Henning |first23=T. |last24=Hippler |first24=S. |last25=Horrobin |first25=M. |last26=Jiménez-Rosales |first26=A. |last27=Jocou |first27=L. |last28=Kervella |first28=P. |last29=Lacour |first29=S. |last30=Lapeyrère |first30=V.}}</ref> <ref name="Petrov">{{Cite journal |last1=Petrov |first1=L. |last2=Kovalev |first2=Y. Y. |last3=Fomalont |first3=E. B. |last4=Gordon |first4=D. |year=2011 |title=The Very Long Baseline Array Galactic Plane Survey—VGaPS |journal=[[The Astronomical Journal]] |volume=142 |issue=2 |page=35 |arxiv=1101.1460 |bibcode=2011AJ....142...35P |doi=10.1088/0004-6256/142/2/35 |s2cid=121762178|issn=0004-6256 }}</ref> <ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref> <ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":001" >{{Cite web |title=Laniakea: Our home supercluster | date=September 3, 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904162040/http://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |archive-date=September 4, 2014 |publisher=YouTube}}</ref> <ref name=":002" >{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Courtois |first2=Hélène |last3=Hoffman |first3=Yehuda |last4=Pomarède |first4=Daniel |display-authors=1 |date=September 4, 2014 |title=The Laniakea supercluster of galaxies |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_nature_2014-09-04_513_7516/page/71 |journal=Nature |volume=513 |issue=7516 |pages=71–73 |arxiv=1409.0880 |bibcode=2014Natur.513...71T |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900 |s2cid=205240232}}</ref> <ref name=":003" >{{Cite web |title=Milky Way |url=http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302071454/http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-date=March 2, 2012 |publisher=[[BBC]]}}</ref> <ref name=":004" >{{Cite web |title=How Many Stars in the Milky Way? |url=http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125140109/http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |archive-date=January 25, 2016 |website=NASA Blueshift}}</ref> <ref name="Space-20130102">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=100 Billion Alien Planets Fill Our Milky Way Galaxy: Study |url=http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |date=January 2, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 3, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130103060601/http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |archive-date=January 3, 2013}}</ref> <ref name=":028">{{Cite book |last=Kapteyn |first=Jacobus Cornelius |title=Congress of Arts and Science, Universal Exposition, St. Louis, 1904 |date=1906 |publisher=Houghton, Mifflin and Co. |editor-last=Rogers |editor-first=Howard J. |volume=4 |location=Boston and New York |pages=396–425 |chapter=Statistical methods in stellar astronomy |access-date=February 6, 2020 |chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308053515/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} From pp. 419–420: "It follows that the one set of the stars must have a systematic motion relative to the other.&nbsp;... these two main directions of motion must be in reality diametrically opposite."</ref> <ref name=":029">{{cite journal |last1=Kapteyn |first1=J. C. |title=Star streaming |journal=Report of the Seventy-fifth Meeting of the British Association for the Advancement of Science, South Africa |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1905 |pages=257–265 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308042552/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |url-status=live }}</ref> <ref name=":030">{{Cite journal |last=Schwarzschild |first=K. |date=1907 |title=Ueber die Eigenbewegungen der Fixsterne |trans-title=On the proper motions of the fixed stars |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |url-status=live |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen (Reports of the Royal Society of Science at Göttingen) |language=de |volume=5 |pages=614–632 |bibcode=1907NWGot...5..614S |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142441/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |archive-date=March 8, 2021 |access-date=February 6, 2020}}</ref> <ref name=":031">{{cite journal |last1=Schwarzschild |first1=K. |title=Ueber die Bestimmung von Vertex und Apex nach der Ellipsoidhypothese aus einer geringeren Anzahl beobachteter Eigenbewegungen |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen |date=1908 |pages=191–200 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |trans-title=On the determination, according to the ellipsoid hypothesis, of the vertex and apex from a small number of observed proper motions |language=de |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308024321/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |url-status=live }}</ref> <ref name=":032">{{Cite journal |last=Curtis |first=Heber D. |date=1917 |title=Novae in spiral nebulae and the island universe theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=29 |issue=171 |pages=206–207 |bibcode=1917PASP...29..206C |doi=10.1086/122632 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":033">{{Cite web |date=September 14, 2016 |title=New Milky Way Map Is a Spectacular Billion-Star Atlas |url=http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915183426/http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science/ |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016}}</ref> <ref name=":034">{{Cite web |title=Gaia > Gaia DR1 |url=http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915091251/http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016 |website=www.cosmos.esa.int}}</ref> <ref name="Skibba">{{Cite journal |last=Skibba |first=Ramin |date=June 10, 2021 |title=A galactic archaeologist digs into the Milky Way's history |url=https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |url-status=live |journal=Knowable Magazine |doi=10.1146/knowable-060921-1 |s2cid=236290725 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804193831/https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |archive-date=August 4, 2022 |access-date=August 4, 2022 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":035">{{Cite journal |last1=Poggio |first1=E. |last2=Drimmel |first2=R. |last3=Andrae |first3=R. |last4=Bailer-Jones |first4=C. A. L. |last5=Fouesneau |first5=M. |last6=Lattanzi |first6=M. G. |last7=Smart |first7=R. L. |last8=Spagna |first8=A. |date=2020 |title=Evidence of a dynamically evolving Galactic warp |journal=Nature Astronomy |volume=4 |issue=6 |pages=590–596 |arxiv=1912.10471 |bibcode=2020NatAs...4..590P |doi=10.1038/s41550-020-1017-3 |s2cid=209444772}}</ref> <ref name="NYT-20240419">{{cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |title=The Dusty Magnets of the Milky Way |url=https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |date=April 19, 2024 |work=[[The New York Times]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240419104158/https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |archive-date=April 19, 2024 |access-date=April 19, 2024 }}</ref> <ref name="NYT-20220131">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |date=January 31, 2022 |title=An Electrifying View of the Heart of the Milky Way – A new radio-wave image of the center of our galaxy reveals all the forms of frenzy that a hundred million or so stars can get up to. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=February 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131224108/https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |archive-date=January 31, 2022}}</ref> <ref name="ARX-20220128">{{Cite journal |last=Heyood, I. |display-authors=et al. |date=January 28, 2022 |title=The 1.28 GHz MeerKAT Galactic Center Mosaic |journal=The Astrophysical Journal |volume=925 |issue=2 |page=165 |arxiv=2201.10541 |bibcode=2022ApJ...925..165H |doi=10.3847/1538-4357/ac449a |s2cid=246275657 |doi-access=free}}</ref> <ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020">{{Cite journal |last1=Alves |first1=João |last2=Zucker |first2=Catherine |last3=Goodman |first3=Alyssa A. |last4=Speagle |first4=Joshua S. |last5=Meingast |first5=Stefan |last6=Robitaille |first6=Thomas |last7=Finkbeiner |first7=Douglas P. |last8=Schlafly |first8=Edward F. |last9=Green |first9=Gregory M. |date=January 7, 2020 |title=A Galactic-scale gas wave in the Solar Neighborhood |journal=Nature |volume=578 |pages=237–239 |arxiv=2001.08748 |bibcode=2020Natur.578..237A |doi=10.1038/s41586-019-1874-z |pmid=31910431 |s2cid=210086520 |number=7794}}</ref> <ref name="mullen-2001">{{Cite news |last=Mullen, Leslie |date=May 18, 2001 |title=Galactic Habitable Zones |work=NAI Features Archive |agency=Nasa Astrobiology Institute |url=http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |access-date=May 9, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409002532/http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |archive-date=April 9, 2013}}</ref> <ref name="sundin-2006">{{Cite journal |last=Sundin |first=M. |year=2006 |title=The galactic habitable zone in barred galaxies |journal=International Journal of Astrobiology |volume=5 |issue=4 |pages=325–326 |bibcode=2006IJAsB...5..325S |doi=10.1017/S1473550406003065 |s2cid=122018103}}</ref> <ref name=":036">{{Cite web |title=Magnitude |url=http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080206074842/http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-date=February 6, 2008 |access-date=August 9, 2013 |publisher=National Solar Observatory{{snd}}Sacramento Peak}}</ref> <ref name=":037">{{Cite book |last1=Moore |first1=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |title=Patrick Moore's Data Book of Astronomy |last2=Rees |first2=Robin |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49522-6 |edition=2nd |page=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215095853/https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |archive-date=February 15, 2017 |url-status=live}}</ref> <ref name=":038">{{Cite web |date=April 8, 2011 |title=Solar System's 'Nose' Found; Aimed at Constellation Scorpius |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907130456/http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-date=September 7, 2015}}</ref> <ref name="HD_140283_(arXiv)">{{Cite journal |last1=Bond|first1=H.E. |last2=Nelan|first2=E. P. |last3=VandenBerg|first3=D. A. |last4=Schaefer|first4=G. H. |last5=Harmer|first5=D. |date=February 13, 2013 |title=HD 140283: A Star in the Solar Neighborhood that Formed Shortly After the Big Bang |journal=The Astrophysical Journal |volume=765 |issue=1 |pages=L12 |arxiv=1302.3180 |bibcode=2013ApJ...765L..12B |doi=10.1088/2041-8205/765/1/L12 |s2cid=119247629}}</ref> <ref name=":005" >{{Cite news |title=Milky Way Galaxy: Facts About Our Galactic Home |url=http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321063305/http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-date=March 21, 2017 |access-date=April 8, 2017 |work=Space.com}}</ref> <ref name="frebel">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Frebel |first1=A. |last2=Christlieb |first2=N. |last3=Norris |first3=J. E. |last4=Thom |first4=C. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Rhee |first6=J. |doi=10.1086/518122 |title=Discovery of HE 1523-0901, a strongly ''r''-process-enhanced metal-poor star with detected uranium |journal=The Astrophysical Journal |volume=660 |issue=2 |pages=L117 |year=2007 |bibcode=2007ApJ...660L.117F |arxiv=astro-ph/0703414 |s2cid=17533424 }}</ref> <!-- <ref name="Jankowski">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |first1=Connie |last1=Jankowski |title=Pioneers of Light and Sound |page=6 |isbn=978-0-7565-4306-8 |publisher=Compass Point Books |date=2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161120142012/https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |archive-date=November 20, 2016}}</ref> --> <ref name=pasachoff1994>{{cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |author-link=Jay Pasachoff |title=Astronomy: From the Earth to the Universe |publisher=Harcourt School |date=1994 |isbn=978-0-03-001667-7 |page=500}}</ref> <ref name=":006">{{Cite book |last=Brown |first=William P. |url=https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |title=The Seven Pillars of Creation: The Bible, Science, and the Ecology of Wonder |date=2010 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973079-7 |location=Oxford, England |page=25 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142933/https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":007">{{Cite book |last=MacBeath |first=Alastair |url=https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |title=Tiamat's Brood: An Investigation Into the Dragons of Ancient Mesopotamia |date=1999 |publisher=Dragon's Head |isbn=978-0-9524387-5-5 |page=41 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142947/https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":008">{{Cite book |last=James |first=E. O. |url=https://archive.org/details/theworshipoftheskygod/ |title=The Worship of the Sky-God: A Comparative Study in Semitic and Indo-European Religion |date=1963 |publisher=University of London Press |series=Jordan Lectures in Comparative Religion |location=London, England |pages=24, 27f}}</ref> <ref name="Lambert1964">{{Cite journal |last=Lambert |first=W. G. |date=1964 |title=E. O. James: The worship of the Skygod: A comparative study in Semitic and Indo-European religion. (School of Oriental and African Studies, University of London. Jordan Lectures in Comparative Religion, vi.) viii, 175 pp. London: University of London, the Athlone Press, 1963. 25s. |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |location=London, England |publisher=University of London |volume=27 |issue=1 |pages=157–158 |doi=10.1017/S0041977X00100345}}</ref> <ref name=steinicke_sakiel2007>{{cite book |first1=Wolfgang |last1=Steinicke |first2=Richard |last2=Jakiel |title=Galaxies and how to observe them |series=Astronomers' observing guides |publisher=Springer |date=2007 |isbn=978-1-85233-752-0 |page=[https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei/page/94 94] |url=https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei |url-access=registration}}</ref> <ref name=":009">{{Cite book |last=Rey |first=H. A. |url=https://archive.org/details/stars00hare/page/145 |title=The Stars |date=1976 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-395-24830-0 |page=[https://archive.org/details/stars00hare/page/145 145]}}</ref> <ref name=":010">{{Cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |url=https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |title=The Cosmos: Astronomy in the New Millennium |last2=Filippenko |first2=Alex |publisher=Cambridge University Press |year=2013 |isbn=978-1-107-68756-1 |page=384 |access-date=December 18, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142950/https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":011">{{Cite journal |last=Crossen |first=Craig |date=July 2013 |title=Observing the Milky Way, part I: Sagittarius & Scorpius |journal=Sky & Telescope |language=en |volume=126 |issue=1 |page=24 |bibcode=2013S&T...126a..24C}}</ref> <ref name=":012">{{Cite book |last=Urton |first=Gary |title=At the Crossroads of the Earth and the Sky: An Andean Cosmology |date=1981 |publisher=Univ. of Texas Pr. |isbn=0-292-70349-X |series=Latin American Monographs |volume=55 |location=Austin |pages=102–4, 109–11 |author-link=Gary Urton}}</ref> <ref name=":013">{{Cite web |last=Starr |first=Michelle |date=July 14, 2020 |title=A Giant 'Wall' of Galaxies Has Been Found Stretching Across The Universe |url=https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205141100/https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |archive-date=February 5, 2021 |access-date=May 5, 2022 |website=ScienceAlert |language=en-gb}}</ref> <ref name=":014">{{Cite journal |last=Crumey |first=Andrew |date=2014 |title=Human contrast threshold and astronomical visibility |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=442 |issue=3 |pages=2600–2619 |arxiv=1405.4209 |bibcode=2014MNRAS.442.2600C |doi=10.1093/mnras/stu992 |doi-access=free |s2cid=119210885}}</ref> <ref name=":015">{{Cite journal |last1=Falchi |first1=Fabio |last2=Cinzano |first2=Pierantonio |last3=Duriscoe |first3=Dan |last4=Kyba |first4=Christopher C. M. |last5=Elvidge |first5=Christopher D. |last6=Baugh |first6=Kimberly |last7=Portnov |first7=Boris A. |last8=Rybnikova |first8=Nataliya A. |last9=Furgoni |first9=Riccardo |date=June 1, 2016 |title=The new world atlas of artificial night sky brightness |journal=Science Advances |language=en |volume=2 |issue=6 |article-number=|arxiv=1609.01041 |bibcode=2016SciA....2E0377F |doi=10.1126/sciadv.1600377 |issn=2375-2548 |pmc=4928945 |pmid=27386582}}</ref> <ref name=":016">{{Cite web |last=Miller |first=James |date=November 14, 2015 |title=Which Constellations Can Be Seen Along The Milky Way? |url=https://www.astronomytrek.com/which-constellation-can-be-seen-along-the-milky-way/ |access-date=August 13, 2024 |language=en-US}}</ref> <ref name=":017">{{Cite web |last= |first= |title=Galactic Plane {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/G/Galactic+Plane |access-date=July 9, 2025 |website=astronomy.swin.edu.au}}</ref> <ref name=":018">{{Cite web |last=Forecast |first=Milky Way |title=How to See the Milky Way: Complete Beginner's Guide |url=https://milkywayforecast.com/guides/how-to-see-milky-way |access-date=2026-04-26 |website=milkywayforecast.com |language=en}}</ref> <ref name="ask-astro">{{cite news |last1=Coffey |first1=Jeffrey |work=Universe Today |title=How big is the Milky Way? |url=http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |access-date=November 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130924002929/http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |archive-date=September 24, 2013}}</ref> <ref name="nbcnews1">{{cite press release |author=David Freeman |title=The Milky Way galaxy may be much bigger than we thought |url=https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |date=May 25, 2018 |publisher=[[CNBC]] |access-date=August 13, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180813182050/https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |archive-date=August 13, 2018 |url-status=live}}</ref> <ref name=":019">Aristotle with W. D. Ross, ed., ''The Works of Aristotle'' ... (Oxford, England: Clarendon Press, 1931), vol. III, ''Meteorologica'', E. W. Webster, trans., Book 1, Part 8, [https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft#page/n37/mode/2up/ pp. 39–40] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411091135/https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft|date=April 11, 2016}}: "(2) Anaxagoras, Democritus, and their schools say that the milky way is the light of certain stars ... shaded by the earth from the sun's rays."</ref> <ref name="What does your image show">{{Cite web |title=What does your image show |url=http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315164805/http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |archive-date=March 15, 2023 |access-date=October 20, 2022 |website=mo-www.harvard.edu}}</ref> <ref name=":020">{{Cite book |last1=Aristotle |url=http://archive.org/details/workstranslatedi03arisuoft |title=Works |translator1-first=William David |translator1-last=Ross |translator2-last=Smith |translator2-first=John Alexander |date=1931<!--Ignore the archive.org metadata. Pay attention to what's actually on the title page--> |location=Oxford |publisher=Clarendon Press <!--these people just digitized the archive.org copy: |others=Robarts – University of Toronto--> |page=345}}</ref> <ref name=":021">{{Cite web |title=Galileo Galilei - Biography |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Galileo/ |access-date=2026-04-29 |website=Maths History |language=en}}</ref> <ref name=Sanders-2013>{{Citation |title=The Discovery of the Milky Way Galaxy |date=2013 |work=Revealing the Heart of the Galaxy: The Milky Way and its Black Hole |pages=13–24 |editor-last=Sanders |editor-first=Robert H. |access-date=2026-04-29 |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/CBO9781139856546.002 |isbn=978-1-107-03918-6}}</ref> <ref name="rpi2015">{{cite press release |author=Mary L. Martialay |title=The Corrugated Galaxy{{snd}}Milky Way May Be Much Larger Than Previously Estimated |url=http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |date=March 11, 2015 |publisher=[[Rensselaer Polytechnic Institute]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313123405/http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |archive-date=March 13, 2015}}</ref> <ref name="croswell2020">{{cite news |url=https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |title=Astronomers have found the edge of the Milky Way at last |work=ScienceNews |first=Ken |last=Croswell |date=March 23, 2020 |access-date=March 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324214927/https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |archive-date=March 24, 2020 |url-status=live}}</ref> <ref name="dearson2020">{{cite journal |last=Dearson |first=Alis J. |arxiv=2002.09497 |title=The Edge of the Galaxy |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=2020 |volume=496 |issue=3 |pages=3929–3942 |doi=10.1093/mnras/staa1711 |doi-access=free |bibcode=2020MNRAS.496.3929D |s2cid=211259409 }}</ref> <ref name=villard20120111>{{cite news |first=Ray |last=Villard |title=The Milky Way Contains at Least 100 Billion Planets According to Survey |publisher=HubbleSite.org |date=January 11, 2012 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |access-date=January 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140723213047/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |archive-date=July 23, 2014}}</ref> <ref name=frommert_kronberg2005>{{cite web |last1=Frommert |first1=H. |last2=Kronberg |first2=C. |date=August 25, 2005 |url=http://messier.seds.org/more/mw.html |title=The Milky Way Galaxy |publisher=SEDS |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512093341/http://seds.org/MESSIER/more/mw.html |archive-date=May 12, 2007}}</ref> <ref name=young2006>{{cite magazine |last=Young |first=Kelly |date=June 6, 2006 |url=https://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |title=Andromeda Galaxy hosts a trillion stars |magazine=New Scientist |access-date=June 8, 2006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105061511/http://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |archive-date=January 5, 2011}}</ref> <ref name=wethington2010>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |title=How Many Stars are in the Milky Way? |first1=Nicholos |last1=Wethington |access-date=April 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327200757/http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |archive-date=March 27, 2010}}</ref> <ref name="science312_1773">{{Cite journal |last1=Levine |first1=E. S. |last2=Blitz |first2=L. |last3=Heiles |first3=C. |doi=10.1126/science.1128455 |title=The spiral structure of the outer Milky Way in hydrogen |url=https://archive.org/details/sim_science_2006-06-23_312_5781/page/1773 |journal=Science |volume=312 |issue=5781 |pages=1773–1777 |year=2006 |bibcode=2006Sci...312.1773L |arxiv=astro-ph/0605728 |pmid=16741076 |s2cid=12763199 }}</ref> <ref name=araa28_215>{{Cite journal |last1=Dickey |first1=J. M. |last2=Lockman |first2=F. J. |doi=10.1146/annurev.aa.28.090190.001243 |title=H I in the Galaxy |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=28 |pages=215–259 |year=1990 |bibcode=1990ARA&A..28..215D }}</ref> <ref name=apj702_1472>{{Cite journal |last1=Savage |first1=B. D. |last2=Wakker |first2=B. P. |doi=10.1088/0004-637X/702/2/1472 |title=The extension of the transition temperature plasma into the lower galactic halo |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-09-10_702_2/page/1472 |journal=The Astrophysical Journal |volume=702 |issue=2 |pages=1472–1489 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...702.1472S |arxiv=0907.4955|s2cid=119245570 }}</ref> <ref name="Nature-20120111">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cassan |first1=A. |last2=Kubas |first2=D. |last3=Beaulieu |first3=J. -P. |last4=Dominik |first4=M. |last5=Horne |first5=K. |last6=Greenhill |first6=J. |last7=Wambsganss |first7=J. |last8=Menzies |first8=J. |last9=Williams |first9=A. |last10=Jørgensen |doi=10.1038/nature10684 |first10=U. G. |last11=Udalski |first11=A. |last12=Bennett |first12=D. P. |last13=Albrow |first13=M. D. |last14=Batista |first14=V. |last15=Brillant |first15=S. |last16=Caldwell |first16=J. A. R. |last17=Cole |first17=A. |last18=Coutures |first18=C. |last19=Cook |first19=K. H. |last20=Dieters |first20=S. |last21=Prester |first21=D. D. |last22=Donatowicz |first22=J. |last23=Fouqué |first23=P. |last24=Hill |first24=K. |last25=Kains |first25=N. |last26=Kane |first26=S. |last27=Marquette |first27=J. -B. |last28=Martin |first28=R. |last29=Pollard |first29=K. R. |last30=Sahu |first30=K. C. |title=One or more bound planets per Milky Way star from microlensing observations |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2012-01-12_481_7380/page/167 |journal=Nature |volume=481 |issue=7380 |pages=167–169 |date=January 11, 2012 |pmid=22237108 |bibcode=2012Natur.481..167C |arxiv=1202.0903 |s2cid=2614136}}</ref> <ref name=borenstein2011>{{cite news |last=Borenstein |first=Seth |archive-date=February 22, 2011 |date=February 19, 2011 |archive-url=https://archive.today/20110222025002/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |title=Cosmic census finds crowd of planets in our galaxy |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Washington Post]] }}</ref> <ref name=nasa20110526>{{cite web |url=http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |title=Free-Floating Planets May be More Common Than Stars |date=February 18, 2011 |publisher=NASA's Jet Propulsion Laboratory |location=Pasadena, CA |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522090224/http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |archive-date=May 22, 2011 |quote=The team estimates there are about twice as many of them as stars. }}</ref> <ref name=arxiv0909.3857>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Sale |first1=S. E. |last2=Drew |first2=J. E. |last3=Knigge |first3=C. |last4=Zijlstra |first4=A. A. |last5=Irwin |first5=M. J. |last6=Morris |first6=R. A. H. |last7=Phillipps |first7=S. |last8=Drake |first8=J. J. |last9=Greimel |first9=R. |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15746.x |title=The structure of the outer Galactic disc as revealed by IPHAS early A stars |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=402 |issue=2 |pages=713–723 |year=2010 |doi-access=free |bibcode=2010MNRAS.402..713S |arxiv=0909.3857 |s2cid=12884630}}</ref> <ref name=mnras371_1_108>{{Cite journal |last1=Connors |first1=Tim W. |last2=Kawata |first2=Daisuke |last3=Gibson |first3=Brad K. |title=N-body simulations of the Magellanic stream |doi=10.1111/j.1365-2966.2006.10659.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=371 |issue=1 |pages=108–120 |year=2006 |doi-access=free |arxiv=astro-ph/0508390 |bibcode=2006MNRAS.371..108C |s2cid=15563258}}</ref> <ref name=coffey>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/the-universe/absolute-magnitude/ |title=Absolute Magnitude |first1=Jerry |last1=Coffey |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913181441/http://www.universetoday.com/41041/absolute-magnitude/ |archive-date=September 13, 2011 |date=May 11, 2017}}</ref> <ref name="Karachentsevetal2006">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=I. D. |last2=Kashibadze |first2=O. G. |doi=10.1007/s10511-006-0002-6 |title=Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field |url=https://archive.org/details/sim_astrophysics_january-march-2006_49_1/page/3 |journal=Astrophysics |volume=49 |issue=1 |pages=3–18 |year=2006 |bibcode=2006Ap.....49....3K |s2cid=120973010}}</ref> <ref name="mass">{{cite web |last1=Vayntrub |first1=Alina |date=2000 |url=http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |title=Mass of the Milky Way |work=The Physics Factbook |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813125916/http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |archive-date=August 13, 2014}}</ref> <ref name="galmass">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Battaglia |first1=G. |last2=Helmi |first2=A. |last3=Morrison |first3=H. |last4=Harding |first4=P. |last5=Olszewski |first5=E. W. |last6=Mateo |first6=M. |last7=Freeman |first7=K. C. |last8=Norris |first8=J. |last9=Shectman |first9=S. A. |title=The radial velocity dispersion profile of the Galactic halo: Constraining the density profile of the dark halo of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2005.09367.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |pages=433–442 |year=2005 |arxiv=astro-ph/0506102 |bibcode=2005MNRAS.364..433B |volume=364 |issue=2 |doi-access=free |s2cid=15562509}}</ref> <ref name=apjl_1_l72>{{Cite journal |last1=Shen |first1=J. |last2=Rich |first2=R. M. |last3=Kormendy |first3=J. |last4=Howard |first4=C. D. |last5=De Propris |first5=R. |last6=Kunder |first6=A. |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L72 |title=Our Milky Way As a Pure-Disk Galaxy{{snd}}A Challenge for Galaxy Formation |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L72–L76 |year=2010 |pmid= |pmc= |arxiv=1005.0385 |bibcode=2010ApJ...720L..72S |s2cid=118470423}}</ref> <ref name=nrao20090105>{{cite press release |first1=Dave |last1=Finley |first2=David |last2=Aguilar |title=Milky Way a Swifter Spinner, More Massive, New Measurements Show |publisher=National Radio Astronomy Observatory |date=January 5, 2009 |url=http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |access-date=January 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808002256/http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |archive-date=August 8, 2014}}</ref> <ref name="reid2009">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Moscadelli |first5=L. |last6=Xu |first6=Y. |last7=Zhang |first7=B. |last8=Sato |first8=M. |last9=Honma |first9=M. |title=Trigonometric parallaxes of massive star-forming regions. VI. Galactic structure, fundamental parameters, and noncircular motions |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-07-20_700_1/page/137 |doi=10.1088/0004-637X/700/1/137 |journal=The Astrophysical Journal |volume=700 |issue=1 |pages=137–148 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...700..137R |arxiv=0902.3913 |s2cid=11347166 }}</ref> <ref name="gnedin2010">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Brown |first2=W. R. |last3=Geller |first3=M. J. |last4=Kenyon |first4=S. J. |title=The mass profile of the Galaxy to 80 kpc |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L108 |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L108–L112 |year=2010 |bibcode=2010ApJ...720L.108G |arxiv=1005.2619 |s2cid=119245657}}</ref> <ref name=McMillan2011>{{Cite journal |last1=McMillan |first1=P. J. |title=Mass models of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18564.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=3 |pages=2446–2457 |date=July 2011 |doi-access=free |bibcode=2011MNRAS.414.2446M |arxiv=1102.4340 |s2cid=119100616}}</ref> <ref name="McMillan2016">{{cite journal |last1=McMillan |first1=Paul J. |title=The mass distribution and gravitational potential of the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=February 11, 2017 |volume=465 |issue=1 |pages=76–94 |doi=10.1093/mnras/stw2759 |doi-access=free |arxiv=1608.00971 |bibcode=2017MNRAS.465...76M |s2cid=119183093}}</ref> <ref name=ssr100_1_129>{{Cite journal |last1=Gerhard |first1=O. |title=Mass distribution in our Galaxy |journal=Space Science Reviews |volume=100 |issue=1/4 |pages=129–138 |doi=10.1023/A:1015818111633 |bibcode=2002SSRv..100..129G |arxiv=astro-ph/0203110 |year=2002 |s2cid=42162871}}</ref> <ref name="fn3">{{cite magazine |first=Maggie |last=McKee |title=Bar at Milky Way's heart revealed |magazine=New Scientist |date=August 16, 2005 |url=https://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.html |access-date=June 17, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009132952/http://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.htm#.VDaN5_l_uVA |archive-date=October 9, 2014}}</ref> <ref name="Galactic bulge">{{cite news |last1=Grant |first1=J. |last2=Lin |first2=B. |title=The Stars of the Milky Way |date=2000 |url=http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |publisher=Fairfax Public Access Corporation |access-date=May 9, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070611185732/http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |archive-date=June 11, 2007}}</ref> <ref name=ReideaSgrb2009>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Xu |first5=Y. |title=A trigonometric parallax of Sgr B2 |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-11-10_705_2/page/1548 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/1548 |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=1548–1553 |date=November 2009 |bibcode=2009ApJ...705.1548R |arxiv=0908.3637|s2cid=1916267 }}</ref> <ref name="vanhollebeke09">{{Cite journal |last1=Vanhollebeke |first1=E. |last2=Groenewegen |first2=M. A. T. |last3=Girardi |first3=L. |title=Stellar populations in the Galactic bulge. Modelling the Galactic bulge with TRILEGAL |doi=10.1051/0004-6361/20078472 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=498 |issue=1 |pages=95–107 |date=April 2009 |bibcode=2009A&A...498...95V |arxiv=0903.0946|s2cid=125177722 }}</ref> <ref name="majaess10">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. |date=March 2010 |page=55 |volume=60 |issue=1 |journal=Acta Astronomica |title=Concerning the Distance to the Center of the Milky Way and Its Structure |bibcode=2010AcA....60...55M |arxiv=1002.2743}}</ref> <ref name=Jones2004>{{cite book |title=An Introduction to Galaxies and Cosmology |pages=50–51 |publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-54623-2 |first1=Mark H. |last1=Jones |first2=Robert J. |last2=Lambourne |first3=David John |last3=Adams |url=https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |access-date=August 23, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143523/https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |url-status=live }}</ref> <ref name=boehle2016>{{cite journal |last1=Boehle |first1=A. |title=An Improved Distance and Mass Estimate for SGR A* from a Multistar Orbit Analysis |last2=Ghez |first2=A. M. |last3=Schödel |first3=R. |last4=Meyer |first4=L. |last5=Yelda |first5=S. |last6=Albers |first6=S. |last7=Martinez |first7=G. D. |last8=Becklin |first8=E. E. |last9=Do |first9=T.|last10=Lu|first10=J. R. |last11=Matthews |first11=K. |last12=Morris |first12=M. R. |last13=Sitarski |first13=B. |last14=Witzel |first14=G. |journal=The Astrophysical Journal |date=October 3, 2016 |volume=830 |issue=1 |page=17 |doi=10.3847/0004-637X/830/1/17 |arxiv=1607.05726 |bibcode=2016ApJ...830...17B |hdl=10261/147803 |s2cid=307657 |url=https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202115020/https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |archive-date=December 2, 2017 |url-status=live |doi-access=free }}</ref> <ref name="Gillessen2016">{{cite journal |last1=Gillessen |first1=Stefan |last2=Plewa |first2=Philipp |last3=Eisenhauer |first3=Frank |last4=Sari |first4=Re'em |last5=Waisberg |first5=Idel |last6=Habibi |first6=Maryam |last7=Pfuhl |first7=Oliver |last8=George |first8=Elizabeth |last9=Dexter |first9=Jason|last10=von Fellenberg|first10=Sebastiano |last11=Ott |first11=Thomas |last12=Genzel |first12=Reinhard |title=An Update on Monitoring Stellar Orbits in the Galactic Center |date=November 28, 2016 |arxiv=1611.09144 |doi=10.3847/1538-4357/aa5c41 |volume=837 |issue=1 |journal=The Astrophysical Journal |page=30 |bibcode=2017ApJ...837...30G|s2cid=119087402 |doi-access=free }}</ref> <ref name=apj692_2_1075>{{Cite journal |display-authors=1 |doi=10.1088/0004-637X/692/2/1075 |last1=Gillessen |first1=S. |last2=Eisenhauer |first2=F. |last3=Trippe |first3=S. |last4=Alexander |first4=T. |last5=Genzel |first5=R. |last6=Martins |first6=F. |last7=Ott |first7=T. |title=Monitoring stellar orbits around the massive black hole in the Galactic Center |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-02-20_692_2/page/1075 |journal=[[Astrophysical Journal]] |volume=692 |issue=2 |pages=1075–1109 |arxiv=0810.4674 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...692.1075G|s2cid=1431308 }}</ref> <ref name=apj689_2_1044>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ghez |first1=A. M. |last2=Salim |first2=S. |last3=Weinberg |first3=N. N. |last4=Lu |first4=J. R. |last5=Do |first5=T. |last6=Dunn |first6=J. K. |last7=Matthews |first7=K. |last8=Morris |first8=M. R. |last9=Yelda |first9=S. | last10=Becklin |doi=10.1086/592738 | first10=E. E. |last11=Kremenek |first11=T. |last12=Milosavljevic |first12=M. |last13=Naiman |first13=J. |title=Measuring distance and properties of the Milky Way's central supermassive black hole with stellar orbits |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-12-20_689_2/page/1044 |journal=The Astrophysical Journal |volume=689 |issue=2 |pages=1044–1062 |date=December 2008 |bibcode=2008ApJ...689.1044G |arxiv=0808.2870|s2cid=18335611 }}</ref> <ref name=blandford1999>{{cite conference |first=R. D. |last=Blandford |title=Origin and Evolution of Massive Black Holes in Galactic Nuclei |conference=Galaxy Dynamics, proceedings of a conference held at Rutgers University, ASP Conference Series |location=Rutgers University |date=August 8–12, 1998 |volume=182 |publication-date=August 1999 |bibcode=1999ASPC..182...87B |arxiv=astro-ph/9906025}}</ref> <ref name=frolov_zelnikov2011>{{cite book |first1=Valeri P. |last1=Frolov |first2=Andrei |last2=Zelnikov |title=Introduction to Black Hole Physics |publisher=Oxford University Press |date=2011 |pages=11, 36 |isbn=978-0-19-969229-3 |url=https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&pg=PA34 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810210832/https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&lpg=PA34 |archive-date=August 10, 2016}}</ref> <ref name="Cabrera-Lavers08">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cabrera-Lavers |first1=A. |last2=González-Fernández |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Hammersley |first4=P. L. |last5=López-Corredoira |first5=M. |title=The long Galactic bar as seen by UKIDSS Galactic plane survey |doi=10.1051/0004-6361:200810720 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=491 |issue=3 |pages=781–787 |date=December 2008 |bibcode=2008A&A...491..781C |arxiv=0809.3174|s2cid=15040792 }}</ref> <ref name="nishiyama06">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Nishiyama |first1=S. |last2=Nagata |first2=T. |last3=Baba |first3=D. |last4=Haba |first4=Y. |last5=Kadowaki |first5=R. |last6=Kato |first6=D. |last7=Kurita |first7=M. |last8=Nagashima |first8=C. |last9=Nagayama |first9=T. |doi=10.1086/429291 |title=A distinct structure inside the Galactic bar |journal=The Astrophysical Journal |volume=621 |issue=2 |pages=L105 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...621L.105N |arxiv=astro-ph/0502058 |s2cid=399710 }}</ref> <ref name="alcock98">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Alcock |first1=C. |last2=Allsman |first2=R. A. |last3=Alves |first3=D. R. |last4=Axelrod |first4=T. S. |last5=Becker |first5=A. C. |last6=Basu |first6=A. |last7=Baskett |first7=L. |last8=Bennett |first8=D. P. |last9=Cook |first9=K. H. |title=The RR Lyrae population of the Galactic Bulge from the MACHO database: mean colors and magnitudes |doi=10.1086/305017 |journal=The Astrophysical Journal |volume=492 |issue=2 |pages=190–199 |year=1998 |bibcode=1998ApJ...492..190A |doi-access=free }}</ref> <ref name="kunder08">{{Cite journal |last1=Kunder |first1=A. |last2=Chaboyer |first2=B. |doi=10.1088/0004-6256/136/6/2441 |title=Metallicity analysis of Macho Galactic Bulge RR0 Lyrae stars from their light curves |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2008-12_136_6/page/2441 |journal=The Astronomical Journal |volume=136 |issue=6 |pages=2441–2452 |year=2008 |bibcode=2008AJ....136.2441K |arxiv=0809.1645|s2cid=16046532 }}</ref> <ref name="Drimmel2000">{{cite journal |last1=Drimmel |first1=R. |title=Evidence for a two-armed spiral in the Milky Way |journal=Astronomy & Astrophysics |date=2000 |volume=358 |pages=L13–L16 |bibcode=2000A&A...358L..13D |arxiv=astro-ph/0005241}}</ref> <ref name="fn14">{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=September 12, 2005 |url=http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |title=Introduction: Galactic Ring Survey |publisher=Boston University |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713165515/http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |archive-date=July 13, 2007}}</ref> <ref name="COBE1993">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Kogut |first1=Alan |last2=Lineweaver |first2=C. |last3=Smoot |first3=G. F. |last4=Bennett |first4=C. L. |last5=Banday |first5=A. |last6=Boggess |first6=N. W. |last7=Cheng |first7=E. S. |last8=De Amici |first8=G. |last9=Fixsen |first9=D. J. | last10=Hinshaw | first10=G. |last11=Jackson |first11=P. D. |last12=Janssen |first12=M. |last13=Keegstra |first13=P. |last14=Loewenstein |first14=K. |last15=Lubin |first15=P. |last16=Mather |first16=J. C. |last17=Tenorio |first17=L. |last18=Weiss |first18=R. |last19=Wilkinson |first19=D. T. | last20=Wright | first20=E. L. |title=Dipole anisotropy in the COBE differential microwave radiometers first-year sky maps |doi=10.1086/173453 |journal=The Astrophysical Journal |volume=419 |pages=1–6 |bibcode=1993ApJ...419....1K |arxiv=astro-ph/9312056 |date=December 10, 1993|s2cid=209835274 }}</ref> <ref name="TaylorCordes">{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. H. |last2=Cordes |first2=J. M. |doi=10.1086/172870 |title=Pulsar distances and the galactic distribution of free electrons |journal=The Astrophysical Journal |volume=411 |page=674 |year=1993 |bibcode=1993ApJ...411..674T|doi-access=free }}</ref> <ref name="Benjamin2005">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Benjamin |first1=R. A. |last2=Churchwell |first2=E. |last3=Babler |first3=B. L. |last4=Indebetouw |first4=R. |last5=Meade |first5=M. R. |last6=Whitney |first6=B. A. |last7=Watson |first7=C. |last8=Wolfire |first8=M. G. |last9=Wolff |first9=M. J. |last10=Ignace |first10=R. |last11=Bania |first11=T. M. |last12=Bracker |first12=S. |last13=Clemens |first13=D. P. |last14=Chomiuk |first14=L. |last15=Cohen |first15=M. |last16=Dickey |first16=J. M. |last17=Jackson |first17=J. M. |last18=Kobulnicky |first18=H. A. |last19=Mercer |first19=E. P. |last20=Mathis |first20=J. S. |last21=Stolovy |first21=S. R. |last22=Uzpen |first22=B. |doi=10.1086/491785 |title=First GLIMPSE results on the stellar structure of the Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=630 |issue=2 |pages=L149–L152 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...630L.149B |arxiv=astro-ph/0508325 |s2cid=14782284}}</ref> <ref name="russeil03">{{Cite journal |last1=Russeil |first1=D. |doi=10.1051/0004-6361:20021504 |title=Star-forming complexes and the spiral structure of our Galaxy |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=397 |pages=133–146 |year=2003 |bibcode=2003A&A...397..133R |doi-access=free}}</ref> <ref name="churchwell09">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Churchwell |first1=E. |last2=Babler |first2=B. L. |last3=Meade |first3=M. R. |last4=Whitney |first4=B. A. |last5=Benjamin |first5=R. |last6=Indebetouw |first6=R. |last7=Cyganowski |first7=C. |last8=Robitaille |first8=T. P. |last9=Povich |first9=M. |doi=10.1086/597811 |title=The Spitzer/GLIMPSE surveys: a new view of the Milky Way |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=121 |issue=877 |pages=213–230 |year=2009 |bibcode=2009PASP..121..213C |s2cid=15529740}}</ref> <ref name="majaess09b">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |journal=The Journal of the American Association of Variable Star Observers |title=Searching Beyond the Obscuring Dust Between the Cygnus-Aquila Rifts for Cepheid Tracers of the Galaxy's Spiral Arms |date=2009 |volume=37 |issue=2 |page=179 |bibcode=2009JAVSO..37..179M |arxiv=0909.0897}}</ref> <ref name="lepine10">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lépine |first1=J. R. D. |last2=Roman-Lopes |first2=A. |last3=Abraham |first3=Z. |last4=Junqueira |first4=T. C. |last5=Mishurov |first5=Y. N. |title=The spiral structure of the Galaxy revealed by CS sources and evidence for the 4:1 resonance |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18492.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=2 |pages=1607–1616 |year=2011 |doi-access=free |arxiv=1010.1790 |bibcode=2011MNRAS.414.1607L |s2cid=118477787}}</ref> <ref name=two_arms>{{cite conference |last1=Benjamin |first1=R. A. |title=The Spiral Structure of the Galaxy: Something Old, Something New... |work=Massive Star Formation: Observations Confront Theory |date=2008 |publisher=Astronomical Society of the Pacific Conference Series |volume=387 |editor=Beuther, H. |editor2=Linz, H. |editor3=Henning, T. |page=375 |bibcode=2008ASPC..387..375B}}<br />See also {{cite news |url=http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |title=New Images: Milky Way Loses Two Arms |work=Space.com |access-date=June 4, 2008 |date=June 3, 2008 |last1=Bryner |first1=Jeanna |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080604114615/http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |archive-date=June 4, 2008}}</ref> <ref name=harris2003>{{cite web |first=William E. |last=Harris |date=February 2003 |url=http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |format=text |title=Catalog of Parameters for Milky Way Globular Clusters: The Database |publisher=SEDS |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309172430/http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |archive-date=March 9, 2012}}</ref> <ref name=aaa313_119>{{cite journal |display-authors=1 |last1=Dauphole |first1=B. |last2=Geffert |first2=M. |last3=Colin |first3=J. |last4=Ducourant |first4=C. |last5=Odenkirchen |first5=M. |last6=Tucholke |first6=H.-J. |title=The kinematics of globular clusters, apocentric distances and a halo metallicity gradient |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=313 |pages=119–128 |date=September 1996 |bibcode=1996A&A...313..119D}}</ref> <ref name=apj522>{{Cite journal |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Lee |first2=H. M. |last3=Ostriker |first3=J. P. |doi=10.1086/307659 |title=Effects of Tidal Shocks on the Evolution of Globular Clusters |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1999-09-10_522_2/page/935 |journal=The Astrophysical Journal |volume=522 |issue=2 |pages=935–949 |year=1999 |bibcode=1999ApJ...522..935G |arxiv=astro-ph/9806245 |s2cid=11143134 }}</ref> <ref name="fn5">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ibata |first1=R. |last2=Chapman |first2=S. |last3=Ferguson |first3=A. M. N. |last4=Lewis |first4=G. |last5=Irwin |first5=M. |last6=Tanvir |first6=N. |doi=10.1086/491727 |title=On the accretion origin of a vast extended stellar disk around the Andromeda Galaxy |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2005-11-20_634_1/page/287 |journal=The Astrophysical Journal |volume=634 |issue=1 |pages=287–313 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...634..287I |arxiv=astro-ph/0504164 |s2cid=17803544 }}</ref> <ref name="fn6">{{cite web |url=http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |title=Outer Disk Ring? |publisher=SolStation |access-date=May 10, 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070602133503/http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |archive-date=June 2, 2007}}</ref> <ref name="mcclure-griffiths">{{Cite journal |last1=McClure-Griffiths |first1=N. M. |last2=Dickey |first2=J. M. |last3=Gaensler |first3=B. M. |last4=Green |first4=A. J. |title=A Distant Extended Spiral Arm in the Fourth Quadrant of the Milky Way |doi=10.1086/422031 |journal=The Astrophysical Journal |volume=607 |issue=2 |pages=L127 |year=2004 |arxiv=astro-ph/0404448 |bibcode=2004ApJ...607L.127M|s2cid=119327129 }}</ref> <ref name=overbye2010>{{cite news |first1=Dennis |last1=Overbye |url=https://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |title=Bubbles of Energy Are Found in Galaxy |work=[[The New York Times]] |date=November 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110102906/http://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |archive-date=January 10, 2016}}</ref> <ref name=sz2010>{{cite news |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |title=NASA's Fermi Telescope Finds Giant Structure in our Galaxyl |publisher=[[NASA]] |access-date=November 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823224206/http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |archive-date=August 23, 2014}}</ref> <ref name=apj673_2_864>{{Cite journal |last1=Jurić |first1=M. |last2=Ivezić |first2=Ž. |last3=Brooks |first3=A. |last4=Lupton |first4=R. H. |last5=Schlegel |first5=D. |last6=Finkbeiner |first6=D. |last7=Padmanabhan |first7=N. |last8=Bond |first8=N. |last9=Sesar |first9=B. |last10=Rockosi |first10=C. M. |last11=Knapp |first11=G. R. |last12=Gunn |first12=J. E. |last13=Sumi |first13=T. |last14=Schneider |first14=D. P. |last15=Barentine |first15=J. C. |last16=Brewington |first16=H. J. |last17=Brinkmann |first17=J. |last18=Fukugita |first18=M. |last19=Harvanek |first19=M. |last20=Kleinman |first20=S. J. |last21=Krzesinski |first21=J. |last22=Long |first22=D. |last23=Neilsen |first23=E. H. Jr |last24=Nitta |first24=A. |last25=Snedden |first25=S. A. |last26=York |first26=D. G. |display-authors=1 |doi=10.1086/523619 |title=The Milky Way Tomography with SDSS. I. Stellar Number Density Distribution |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-02-01_673_2/page/864 |journal=The Astrophysical Journal |volume=673 |issue=2 |pages=864–914 |date=February 2008 |bibcode=2008ApJ...673..864J |arxiv=astro-ph/0510520 |s2cid=11935446}}</ref> <ref name=Koupelis_Kuhn2007>{{cite book |title=In Quest of the Universe |first1=Theo |last1=Koupelis |first2=Karl F. |last2=Kuhn |page=[https://archive.org/details/inquestofunivers00koup/page/492 492], Fig. 16–13 |url=https://archive.org/details/inquestofunivers00koup |url-access=registration |isbn=978-0-7637-4387-1 |date=2007 |publisher=Jones & Bartlett Publishers}}</ref> <ref name="fn9">{{cite news |last=English |first=Jayanne|author-link=Jayanne English |date=January 14, 2000 |title=Exposing the Stuff Between the Stars |publisher=Hubble News Desk |url=http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707181147/http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |archive-date=July 7, 2007}}</ref> <ref name="extinction">{{Cite journal |last1=Gillman |first1=M. |last2=Erenler |first2=H. |title=The galactic cycle of extinction |journal=International Journal of Astrobiology |volume=7 |issue=1 |page=17 |year=2008 |doi=10.1017/S1473550408004047 |bibcode=2008IJAsB...7...17G |url=http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |citeseerx=10.1.1.384.9224 |s2cid=31391193 |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601165347/http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |archive-date=June 1, 2019 |url-status=live}}</ref> <ref name="overholt_etal">{{Cite journal |last1=Overholt |first1=A. C. |last2=Melott |first2=A. L. |last3=Pohl |first3=M. |title=Testing the link between terrestrial climate change and galactic spiral arm transit |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=L101–L103 |year=2009 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/L101 |bibcode=2009ApJ...705L.101O |arxiv=0906.2777|s2cid=734824 }}</ref> <ref name=garlick2002>{{cite book |last=Garlick |first=Mark Antony |title=The Story of the Solar System |publisher=Cambridge University |date=2002 |isbn=978-0-521-80336-6 |page=[https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46 46] |url=https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46}}</ref> <ref name=ut20090527>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |work=Universe Today |title=Formation of the Milky Way |first1=Nicholas |last1=Wethington |date=May 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817161011/http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |archive-date=August 17, 2014}}</ref> <ref name="Buser">{{Cite journal |last1=Buser |first1=R. |title=The Formation and Early Evolution of the Milky Way Galaxy |doi=10.1126/science.287.5450.69 |bibcode=2000Sci...287...69B |journal=Science |volume=287 |issue=5450 |pages=69–74 |year=2000 |pmid=10615051 }}</ref> <ref name=majaess2009>{{Cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |title=Characteristics of the Galaxy according to Cepheids |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15096.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=398 |pages=263–270 |year=2009 |issue=1 |doi-access=free |bibcode=2009MNRAS.398..263M |arxiv=0903.4206|s2cid=14316644 }}</ref> <ref name=araa35_217>{{Cite journal |last1=Wakker |first1=B. P. |last2=Van Woerden |first2=H. |doi=10.1146/annurev.astro.35.1.217 |title=High-Velocity Clouds |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=35 |pages=217–266 |year=1997 |bibcode=1997ARA&A..35..217W |s2cid=117861711 }}</ref> <ref name=apj679_L21>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lockman |first1=F. J. |last2=Benjamin |first2=R. A. |last3=Heroux |first3=A. J. |last4=Langston |first4=G. I. |title=The Smith Cloud: A High-Velocity Cloud Colliding with the Milky Way |doi=10.1086/588838 |journal=The Astrophysical Journal |volume=679 |issue=1 |pages=L21–L24 |year=2008 |bibcode=2008ApJ...679L..21L |arxiv=0804.4155|s2cid=118393177 }}</ref> <ref name=science299_5603_65>{{Cite journal |last1=Krauss |first1=L. M. |last2=Chaboyer |first2=B. |title=Age Estimates of Globular Clusters in the Milky Way: Constraints on Cosmology |doi=10.1126/science.1075631 |journal=Science |volume=299 |issue=5603 |pages=65–69 |year=2003 |pmid=12511641 |bibcode=2003Sci...299...65K |s2cid=10814581 }}</ref> <ref name="del_Peloso">{{cite journal |doi=10.1051/0004-6361:20053307 |bibcode=2005A&A...440.1153D |arxiv=astro-ph/0506458 |title=The age of the Galactic thin disk from Th/Eu nucleocosmochronology. III. Extended sample |date=2005 |last1=del Peloso |first1=E. F. |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=440 |issue=3 |pages=1153–1159|s2cid=16484977 }}</ref> <ref name=berkeley20060109>{{cite press release |title=Milky Way Galaxy is warped and vibrating like a drum |publisher=[[University of California, Berkeley]] |date=January 9, 2006 |url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |access-date=October 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140716013619/http://berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |archive-date=July 16, 2014}}</ref> <ref name=wong20000414>{{cite news |first=Janet |last=Wong |title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end |publisher=University of Toronto |date=April 14, 2000 |url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp |access-date=January 11, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070108183824/http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=January 8, 2007}}</ref> <ref name=Montada>{{cite encyclopedia |first1=Josep Puig |last1=Montada |title=Ibn Bajja |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |date=September 28, 2007 |access-date=July 11, 2008 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120728/http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |archive-date=July 28, 2012}}</ref> <ref name=heidarzadeh2008>{{cite book |first1=Tofigh |last1=Heidarzadeh |pages=[https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599/page/n33 23]–25 |title=A history of physical theories of comets, from Aristotle to Whipple |url=https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599 |url-access=limited |publisher=Springer |date=2008 |isbn=978-1-4020-8322-8}}</ref> <ref name=Livingston>{{Cite journal |first1=John W. |last1=Livingston |title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation |journal=Journal of the American Oriental Society |volume=91 |issue=1 |date=1971 |pages=96–103 [99] |doi=10.2307/600445 |jstor=600445}}</ref> <ref name=pseudoring>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |title=Outer pseudoring in the galaxy |journal=Astronomische Nachrichten |volume=326 |issue=7 |year=2006 |pages=589–605 |doi=10.1002/asna.200585006 |bibcode=2005AN....326Q.599M |arxiv=astro-ph/0510569|s2cid=117118657 }}</ref> <ref name=pseudoring2>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |first2=A. |last2=Rautiainen |title=Kinematics of the outer pseudorings and the spiral structure of the Galaxy |journal=Astronomy Letters |volume=35 |issue=9 |date=2005 |pages=609–624 |doi=10.1134/s1063773709090047 |arxiv=0902.3353 |bibcode=2009AstL...35..609M |citeseerx=10.1.1.247.4658|s2cid=15989486 |s2cid-access=free |url=http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110331210949/http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |archive-date= Mar 31, 2011 }}</ref> <ref name=ragep1993>{{cite book |last1=Ragep |first1=Jamil |title=''Nasir al-Din al-Tusi's Memoir on Astronomy'' (''al-Tadhkira fi 'ilm al-hay' a'') |publisher=Springer-Verlag |location=New York |date=1993 |page=129}}</ref> <!-- <ref name=oconnor_robertson2002>{{cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=November 2002 |url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |title=Galileo Galilei |publisher=University of St. Andrews |access-date=January 8, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120530/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |archive-date=May 30, 2012}}</ref> --> <ref name="our_galaxy">{{cite web |last1=Evans |first1=J. C. |date=November 24, 1998 |url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |title=Our Galaxy |publisher=George Mason University |access-date=January 4, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120630/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |archive-date=June 30, 2012}}</ref> <ref name=mactutor_albirundi>{{MacTutor Biography | id=Al-Biruni | title=Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni }}<!--source supports this comment, but the source is not published--></ref> <ref name=abbey>{{cite web |last=Abbey |first=Lenny |url=http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130519124426/http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |title=The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown |publisher=The Compleat Amateur Astronomer |access-date=January 4, 2007 |archive-date=May 19, 2013}}</ref> <ref name=":022">{{cite journal |last1=Rosse |first1=Earl of |title=On the nebula 25 Herschel, or 61 [should read: 51] of Messier's catalogue |journal=Report of the Fifteenth Meeting of the British Association for the Advancement of Science; Held at Cambridge in June 1845 § Notices and Abstracts of Miscellaneous Communications to the Sections |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1846 |page=4 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310235347/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |url-status=live }}</ref> <ref name=":023">{{Cite book |last=Nichol |first=John Pringle |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |title=Thoughts on Some Important Points Relating to the System of the World |date=1846 |publisher=William Tait |location=Edinburgh, Scotland |page=23 |access-date=February 17, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308094837/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} Rosse's illustration of the Whirlpool Galaxy appears on the plate that immediately precedes p. 23.</ref> <ref name=":024">{{cite journal |last1=South |first1=James |title=Auszug aus einem Berichte über Lord ''Rosse's'' grosses Telescop, den Sir ''James South'' in The Times, Nr. 18899, 1845 April 16 bekannt gemacht hat |journal=Astronomische Nachrichten |date=1846 |volume=23 |issue=536 |pages=113–118 |doi=10.1002/asna.18460230802 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |trans-title=Excerpt from a report about Lord Rosse's great telescope, which Sir James South made known in The Times [of London], no. 18,899, 1845 April 16 |language=de |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308145128/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |url-status=live }} On March 5, 1845, Rosse observed M51, the [[Whirlpool Galaxy]]. From column 115: "The most popularly known nebulæ observed this night were the ring nebulæ in the Canes Venatici, or the 51st of Messier's catalog, which was resolved into stars with a magnifying power of 548".</ref> <ref name=":025">{{cite journal |last1=Robinson |first1=T. R. |title=On Lord Rosse's telescope |journal=Proceedings of the Royal Irish Academy |date=1845 |volume=3 |issue=50 |pages=114–133 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |access-date=February 17, 2020 |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610193425/https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |url-status=live }} Rosse's early observations of nebulae and galaxies are discussed on pp. 127–130.</ref> <ref name=":026">{{cite journal |last1=Rosse |first1=The Earl of |title=Observations on the nebulae |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London |date=1850 |volume=140 |issue=140 |pages=499–514 |url=https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |doi=10.1098/rstl.1850.0026 |doi-access=free |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142957/https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |url-status=live }}</ref> <ref name=":027">{{cite journal |last1=Bailey |first1=M. E. |last2=Butler |first2=C. J. |last3=McFarland |first3=J. |title=Unwinding the discovery of spiral nebulae |journal=Astronomy & Geophysics |date=April 2005 |volume=46 |issue=2 |pages=2.26–2.28 |doi=10.1111/j.1468-4004.2005.46226.x |doi-access=free}}</ref> <ref name=pasp100_6>{{Cite journal |last1=Curtis |first1=H. D. |author-link=Heber Doust Curtis |doi=10.1086/132128 |title=Novae in spiral nebulae and the Island Universe Theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=100 |pages=6–7 |year=1988 |bibcode=1988PASP..100....6C |doi-access=free }}</ref> <ref name=weaver>{{cite web |first=Harold F. |last=Weaver |url=http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |title=Robert Julius Trumpler |publisher=National Academy of Sciences |access-date=January 5, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |archive-date=June 4, 2012}}</ref> <ref name=apj69_103>{{Cite journal |last1=Hubble |first1=E. P. |author-link=Edwin Hubble |doi=10.1086/143167 |title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=69 |pages=103–158 |year=1929 |bibcode=1929ApJ....69..103H |doi-access=free }}</ref> <ref name=jrasc83_6>{{cite journal |last=Sandage |first=Allan |author-link=Allan Sandage |title=Edwin Hubble, 1889–1953 |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-royal-astronomical-society-of-canada_1989-12_83_6/page/351 |journal=[[Journal of the Royal Astronomical Society of Canada]] |date=1989 |volume=83 |issue=6 |page=351 |bibcode=1989JRASC..83..351S}}</ref> <ref name=shapley_curtis>{{cite journal |title=The Scale of the Universe |last1=Shapley |first1=H. |last2=Curtis |first2=H. D. |journal=Bulletin of the National Research Council |volume=2 |issue=11 |pages=171–217 |date=1921 |bibcode=1921BuNRC...2..171S}}</ref> <ref name="sparke_gallagher">{{cite book |title=Galaxies in the Universe: An Introduction |last1=Sparke |first1=Linda S.|author1-link=Linda Sparke |last2=Gallagher |first2=John S. |page=90 |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46238-9}}</ref> <ref name="nov2013_planet_estimate">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |title=Milky Way Teeming With Billions Of Earth-Size Planets |last=Borenstein |first=Seth |date=November 4, 2013 |work=The Associated Press |publisher=The Huffington Post |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104000409/http://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |archive-date=November 4, 2014}}</ref> <ref name=rotation_pattern_speeds>{{cite arXiv |last1=Gerhard |first1=O. |title=Pattern speeds in the Milky Way |eprint=1003.2489v1 |year=2010|class=astro-ph.GA }}</ref> <ref name=Kafle2012>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=Kinematics of the Stellar Halo and the Mass Distribution of the Milky Way Using Blue Horizontal Branch Stars |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=2 |date=2012 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/761/2/98 |bibcode=2012ApJ...761...98K |arxiv=1210.7527|s2cid=119303111 }}</ref> <ref name=Kafle2014>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=On the Shoulders of Giants: Properties of the Stellar Halo and the Milky Way Mass Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=794 |issue=1 |date=2014 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/794/1/59 |bibcode=2014ApJ...794...59K |arxiv=1408.1787|s2cid=119040135 }}</ref> }} {{დედამიწის ადგილმდებარეობა}} {{პორტალი|ასტრონომია}} [[კატეგორია:ირმის ნახტომი| ]] [[კატეგორია:სპირალისებური გალაქტიკები]] 10budhjd0804ryd5zn9qjy7dpat5h8y 5424300 5424298 2026-06-28T11:54:30Z Surprizi 14671 5424300 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|Surprizi]].|22|06|2026}} {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = ირმის ნახტომი | სურათი = ESO-VLT-Laser-phot-33a-07.jpg |წარწერა=„ირმის ნახტომი“ ცის კამარაზე | აღმომჩენი = | აღმოჩენის თარიღი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb; Sbc; SB(rs)bc<ref name=ssr100_1_129 /><ref name=:01 /> | დახრილობა = {{Dec|−29|00|28.1699}}<ref name="Petrov" /> | სხივის სიჩქარე = | z = | z_შეცდომა = | მანძილი = {{ly|25,881-26,996|7.935-8.277}}<ref name="ehtc_6"/><ref name="idrani"/><ref name="gravity_2019"/> | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|17|45|40.03599}}<ref name="Petrov"/> | ბრუნვის სიჩქარე = | ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა = | ვარსკვლავიერი სიდიდე = |ვარსკვლავები= 100-400 მრდ<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> | ხილული ზომები = {{ly|87,400 ± 3,600|26.8 ± 1.1}}<br />{{small|(''დიამეტრი; [[გალაქტიკა#იზოფოტალური დიამეტრი|D₂₅ იზოფოტი]]'')}} | თანავარსკვლავედი = მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი | რადიუსი = {{kly|50|16}} | მასა = {{val|1.15|e=12|u=}}<ref name="SA-20190308" /><ref name="ARX-20190208" /><ref name="Kafle2012" /> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = |ეფექტური რადიუსი={{val|5.75|0.38|ul=კპს}}<ref name=":0001" /> |H I მასშტაბის სიგრძე={{kly|228|70}}<ref name=kalberla/> |თხელი დისკო={{ly|718-1,470|220-450}}<ref name="bland"/> |სქელი დისკო={{Kly|8.5 ± 1.6|2.6 ± 0.5}}<ref name="bland" /> |იმპულსის მომენტი=~{{val|1|e=67|u=J s}}<ref name=":0002" /> |label1=მზის [[გალაქტიკური წელი|გალაქტიკური ბრუნვის პერიოდი]]|data1={{val|212|e=6|ul=წ}}<ref name="newview"/> | label2 = [[სიმჭიდროვის ტალღის თეორია|სპირალური დისკოს ბრუნვის პერიოდი]] | data2 = {{val|220|-|360|e=6|ul=წ}}<ref name=rotation_pattern_speeds /> | label3 = [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა|ტოტიანი სპირალური გალაქტიკის ბრუნვის პერიოდი]] | data3 = {{val|160|-|180|e=6|ul=წ}}<ref name="structure"/> | label4 = სიჩქარე CMB ათვლის სისტემასთან მიმართებაში | data4 = {{val|552.2|5.5|u=km/s}}<ref name=COBE1993 /> | label5 = [[მეორე კოსმოსური სიჩქარე]] (მზიდან) | data5 = {{val|550|u=კმ/წმ}}<ref name="Kafle2014" /> | label6 = ბნელი მატერიის სიმკვრივე (მზესთან) | data6 = {{val|0.0088|0.0024|0.0018}} ''M''_☉პს{{sup|−3}} ({{val|0.35|0.08|0.07}} გევ&nbsp;სმ⁻³)<ref name="Kafle2014" /> }} '''ირმის ნახტომი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> აგრეთვე ცნობილი როგორც '''ხარის ნავალი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''იერუსალიმის გზა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დათვისფეხა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''ცის-იკანკლედი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დევის ნამუხლარი'''<ref name="ენციკლოპედია"/> ({{lang-la|Via Lactea}}; {{lang-el|Γαλαξίας|galaxias|რძიანი გზა}}) — [[გალაქტიკა]], რომელშიც სხვა ვარსკვლავურ სისტემებთან ერთად შედის ჩვენი [[მზის სისტემა]]ც. ირმის ნახტომი არის ტოტიანი (ბარიანი) სპირალური გალაქტიკა D₂₅ იზოფოტალური დიამეტრით, რომელიც შეფასებულია 87,400 ± 3,600 სინათლის წლით (26.8 ± 1.1 კილოპარსეკი), ხოლო სპირალური მკლავების სისქე დაახლოებით 1000 სინათლის წელია (კიდევ უფრო მეტი ტოტის ხაზთან). ბოლოდროინდელი სიმულაციების საფუძველზე, ბნელი მატერიის არე, რომელიც ასევე შეიცავს ზოგიერთ ხილულ ვარსკვლავს, შეიძლება გაგრძელდეს თითქმის 2 მილიონი სინათლის წლის დიამეტრამდე (613 კპს).<ref name=croswell2020 /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომს რამდენიმე თანამგზავრი-გალაქტიკა გააჩნია და შედის [[ადგილობრივი ჯგუფი|გალაქტიკათა ადგილობრივ ჯგუფში]], რომელიც თავის მხრივ [[ქალწულის ზეგროვა|ქალწულის ზეგროვის]] ნაწილს წარმოადგენს, ის კი თავად [[ლანიაკეა]]ს ზეგროვის კომპონენტია.<ref name=":001" /><ref name=":002" /> ვარაუდობენ, რომ იგი შეიცავს 100-400 მილიარდ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]]<ref name=":003" /><ref name=":004" /> და სულ მცირე ამდენივე [[პლანეტა]]ს.<ref name="Nature-20120111" /><ref name="Space-20130102"/> მზის სისტემა მდებარეობს გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27 000 [[სინათლის წელი|სინათლის წლის]] (8.3 კპს) რადიუსში,<ref name="Gillessen2016" /> [[ორიონის მკლავი]]ს შიდა კიდეზე, რომელიც გაზისა და მტვრის სპირალური ფორმის კონცენტრაციაა. ყველაზე შიდა 10 000 სინათლის წლის ვარსკვლავები ქმნიან ამობურცულობას და ერთ ან მეტ ტოტს, რომლებიც გამოსხივდება ამობურცულობიდან. გალაქტიკური ცენტრი არის ინტენსიური რადიოწყარო, რომელიც ცნობილია, როგორც [[მშვილდოსანი A*]], ზემასიური [[შავი ხვრელი]] 4,100 (± 0.034) მილიონი მზის მასით.<ref name="NYT-20220131"/><ref name="ARX-20220128"/> ირმის ნახტომის უძველესი ვარსკვლავები თითქმის ისეთივე ძველია, როგორც თავად სამყარო და, სავარაუდოდ, [[დიდი აფეთქება|დიდი აფეთქების]] ბნელი საუკუნეების შემდეგ მალევე ჩამოყალიბდნენ.<ref name="HD_140283_(arXiv)"/> [[1610]] წელს [[გალილეო გალილეი]]მ პირველად თავისი ტელესკოპით სინათლის ზოლი ცალკეულ ვარსკვლავებად დაყო. 1920-იანი წლების დასაწყისამდე ასტრონომების უმეტესობა ფიქრობდა, რომ ირმის ნახტომი სამყაროს ყველა ვარსკვლავს შეიცავდა.<ref name=":005" /> [[1920]] წელს ასტრონომებს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისს]] შორის გამართული დიდი დებატების შემდეგ,<ref name="shapley_curtis" /> [[ედუინ ჰაბლი]]ს მიერ [[1923]] წელს ჩატარებულმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი გალაქტიკიდან მხოლოდ ერთ-ერთი იყო. ==მითოლოგია== {{მთავარი|ირმის ნახტომი მითოლოგიაში}} ბაბილონურ ეპიკურ პოემა „ენუმა ელიში“, ირმის ნახტომი შექმნილია პირველყოფილი მარილიანი წყლის დრაკონის, ტიამატის, მოკვეთილი კუდისგან, რომელიც ბაბილონის ეროვნულმა ღმერთმა, მარდუქმა, ცაში დასვა მისი მოკვლის შემდეგ.<ref name=":006"/><ref name=":007"/> ოდესღაც ითვლებოდა, რომ ეს ამბავი ეფუძნებოდა შუმერულ ძველ ვერსიას, რომელშიც ტიამატი ნიპურის ენლილმა მოკლა,<ref name=":008"/><ref name="Lambert1964"/> მაგრამ ახლა ითვლება, რომ ეს მხოლოდ ბაბილონელი პროპაგანდისტების გამოგონებაა, რომელთა მიზანი იყო მარდუკის შუმერულ ღვთაებებზე უპირატესად წარმოჩენა.<ref name="Lambert1964" /> ბულგარულად ცნობილია „ჩალის“, „სალმატას“ სახელითაც: ღარიბი კაცი გოდრით სვინის (ნათლიის) ჩალას იპარავს. გოდორი ძირგავარდნილი აღმოჩნდა, ჩალა გზაში ებნევა. დილით სვინა კარზე მოადგება, ქურდობას საყვედურობს. კაცი თავს იმართლებს. მაშინ სვინა წყევლის: ამ გზაზე დაფენილ ჩალას ცეცხლი წაეკიდოს და არასოდეს ჩაქრეს, რომ შენი ქურდობა მოგაგონოსო. ჩალას ცეცხლი წაეკიდა და ასე გაჩნდა ცაზე თეთრი ზოლი.{{Sfn-2|„მითოლოგიური ლექსიკონი“|1983|გვ=228-229}} ==ვიზუალური მხარე== [[ფაილი:Milky Way Night Sky Black Rock Desert Nevada.jpg|მინი|მაქსიმალურად ბნელი ადგილიდან დანახული ირმის ნახტომი]] ირმის ნახტომი დედამიწიდან ჩანს, როგორც თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, დაახლოებით 30° სიგანის, რომელიც ღამის ცაზე რკალისებურად არის გამოკვეთილი.<ref name=pasachoff1994 /> მიუხედავად იმისა, რომ მთელ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით დანახული ყველა ცალკეული ვარსკვლავი ირმის ნახტომის გალაქტიკის ნაწილია, ტერმინი „ირმის ნახტომი“ შემოიფარგლება სინათლის ამ ზოლით.<ref name=":009"/><ref name=":010"/> სინათლე წარმოიქმნება გალაქტიკური სიბრტყის მიმართულებით განლაგებული ვარსკვლავებისა და სხვა მასალის გროვისაგან. ზოლის გარშემო უფრო კაშკაშა რეგიონები ჩანს როგორც რბილი ვიზუალური ლაქები, რომლებიც ცნობილია, როგორც [[ვარსკვლავთგროვა]]. მათგან ყველაზე თვალსაჩინოა [[დიდი მშვილდოსნის ვარსკვლავთგროვა]], გალაქტიკის ცენტრალური ამოზნექილი ნაწილი.<ref name=":011"/> ზოლის შიგნით არსებული ბნელი რეგიონები, როგორიცაა დიდი ნაპრალი და ქვანახშირის ტომარა, არის ადგილები, სადაც [[კოსმოსური მტვერი]] ბლოკავს შორეული ვარსკვლავების სინათლეს. სამხრეთ ნახევარსფეროს ხალხები, მათ შორის ინკები და ავსტრალიელი აბორიგენები, ამ რეგიონებს ბნელ ღრუბლების თანავარსკვლავედებად მიიჩნევდნენ.<ref name=":012"/> ცის ის არეალი, რომელსაც ირმის ნახტომი ფარავს, [[აცილების ზონა]]ს უწოდებენ.<ref name=":013"/> ირმის ნახტომს შედარებით დაბალი ზედაპირული სიკაშკაშე აქვს. მისი ხილვადობა შეიძლება მნიშვნელოვნად შემცირდეს ფონური სინათლის გამო, როგორიცაა სინათლის დაბინძურება ან მთვარის შუქი. ირმის ნახტომის ხილვადობისთვის ცა უნდა იყოს დაახლოებით 20.2 მაგნიტუდაზე მუქი კვადრატულ წამში.<ref name=":014"/> ის უნდა იყოს ხილული, თუ ზღვრული მაგნიტუდა დაახლოებით +5.1 ან მეტია და აჩვენებს დიდ დეტალებს +6.1-ზე.<ref name="steinicke_sakiel2007" /> ეს ართულებს ირმის ნახტომის დანახვას კაშკაშა განათებული ურბანული ან გარეუბნული ტერიტორიებიდან, მაგრამ ძალიან თვალსაჩინოა სოფლის ტერიტორიებიდან დანახვისას, როდესაც მთვარე ჰორიზონტს ქვემოთაა. ხელოვნური ღამის ცის სიკაშკაშის რუკები აჩვენებს, რომ დედამიწის მოსახლეობის ერთ მესამედზე მეტს არ შეუძლია ირმის ნახტომის დანახვა სახლებიდან სინათლის დაბინძურების გამო.<ref name=":015"/> დედამიწიდან დანახვისას, ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყის ხილული რეგიონი იკავებს ცის იმ ნაწილს, რომელიც მოიცავს 30 თანავარსკვლავედს. გალაქტიკური ცენტრი მდებარეობს [[მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი]]ს მიმართულებით, სადაც ირმის ნახტომი ყველაზე კაშკაშაა. მშვილდოსნიდან, თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, როგორც ჩანს, გადის გალაქტიკურ ანტიცენტრში, [[მეეტლის თანავარსკვლავედი|მეეტლის თანავარსკვლავედში]]. შემდეგ ზოლი ცის გარშემო აგრძელებს მოძრაობას, უკან მშვილდოსნამდე, ცას ორ დაახლოებით თანაბარ ნახევარსფეროდ ყოფს.<ref name=":016"/> გალაქტიკური სიბრტყე [[ეკლიპტიკა|ეკლიპტიკის]] მიმართ (ცაში მზის გზა) დაახლოებით 60°-ით არის დახრილი. ის ციური ეკვატორის მიმართ 63°-იანი კუთხითაა დახრილი.<ref name=":017"/> ===შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვება=== ირმის ნახტომის სინათლის ზოლისა და მისი გალაქტიკური ცენტრის დაკვირვებისთვის საჭიროა შემდეგი პირობები:<ref name=":018"/> *თვალების ადაპტაცია ბნელ ცაზე (30 წუთი); *დამზერის ადგილის ადგილობრივი სინათლით მინიმალური დაბინძურება (ბორთლის სკალით 4 ან უფრო დაბალი); *დაბალი მთვარის შუქი ან საერთოდ მისი არ ყოფნა (ახალი მთვარის 5-დღიანი ფანჯრის დროს); *ნისლისა და ტენიანობის დაბალი დონე; *სწორედ შერჩეული წლის დრო იმ ნახევარსფეროსთვის, საიდანაც აკვირდებით; *ღამის სწორი დრო; სხვა ციური ობიექტების მსგავსად, ღამის ცაზე ის ამოდის და ეშვება. ხედვის სწორი მიმართულება: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, ის სამხრეთით მდებარეობს, მშვილდოსანსა და მორიელს შორის. სამხრეთ ნახევარსფეროში, ის კილსა და კენტავრთან ახლოსაა. ==კვლევის ისტორია== ===უძველესი, შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვებები=== „მეტეოროლოგიაში“ [[არისტოტელე]] (ძვ. წ. 384-322) აცხადებს, რომ ბერძენმა ფილოსოფოსებმა [[ანაქსაგორა]]მ (დაახლ. ძვ. წ. 500-428) და [[დემოკრიტე]]მ (ძვ. წ. 460-370) ივარაუდეს, რომ ირმის ნახტომი არის ვარსკვლავების ნათება, რომლებიც პირდაპირ არ ჩანს დედამიწის ჩრდილის გამო, მაშინ როცა სხვა ვარსკვლავები მზისგან იღებენ სინათლეს, მაგრამ მათი ნათება მზის სხივებით არის დაფარული.<ref name=":019"/> თავად არისტოტელე თვლიდა, რომ ირმის ნახტომი დედამიწის ზედა ატმოსფეროს ნაწილი იყო, ვარსკვლავებთან ერთად, და რომ ის ვარსკვლავების წვის თანმდევი პროდუქტი იყო, რომელიც არ იფანტებოდა ატმოსფეროში მისი უკიდურესი მდებარეობის გამო და ქმნიდა მის დიდ წრეს. მისი თქმით, ირმის ნახტომის გალაქტიკის რძისფერი იერსახე [[დედამიწის ატმოსფერო]]ს გარდატეხის გამოა.<ref name="What does your image show"/><ref name="Montada" /><ref name=":020"/> ნეოპლატონისტმა ფილოსოფოსმა [[ოლიმპიოდორე უმცროსი|ოლიმპიოდორე უმცროსმა]] (დაახლ. 495–570 წწ.) გააკრიტიკა ეს შეხედულება და ამტკიცებდა, რომ თუ ირმის ნახტომი მთვარეზე ქვემთვარის ფორმის იქნებოდა, ის დედამიწაზე სხვადასხვა დროსა და ადგილას განსხვავებულად უნდა ჩანდეს და რომ მას [[პარალაქსი]] უნდა ჰქონდეს, რაც მას არ აქვს. მისი აზრით, ირმის ნახტომი ციურია. ამ იდეამ მოგვიანებით მუსლიმურ სამყაროზე დიდ გავლენა იქონია.<ref name="heidarzadeh2008" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ალ-ბირუნი]]მ (973–1048) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „ნისლიანი ვარსკვლავების ბუნების უთვალავი ფრაგმენტების ერთობლიობაა“.<ref name="mactutor_albirundi" /> [[ალ-ანდალუსია|ანდალუსიელმა]] ასტრონომმა ავემპასემ (გარდაიცვალა 1138 წელს) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა, მაგრამ დედამიწის ატმოსფეროში უწყვეტ გამოსახულებას წარმოადგენდა, რის დასტურადაც მოიყვანა იუპიტერისა და მარსის შეერთების დაკვირვება [[1106]] ან [[1107]] წლებში.<ref name="Montada" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ნასირ ალ-დინ ტუსი]]მ (1201–1274) თავის ნაშრომში „თადკირა“ დაწერა: „ირმის ნახტომი, ანუ გალაქტიკა, შედგება ძალიან დიდი რაოდენობით პატარა, მჭიდროდ დაჯგუფებული ვარსკვლავებისგან, რომლებიც, მათი კონცენტრაციისა და სიმცირის გამო, ღრუბლიან ლაქებს ჰგვანან. ამის გამო, მას რძის ფერს ადარებდნენ“.<ref name="ragep1993" /> იბნ ქაიმ ალ-ჯავზიამ (1292–1350) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „უამრავი პაწაწინა ვარსკვლავია, რომლებიც ერთად არიან შეკრებილნი უძრავი ვარსკვლავების სფეროში“.<ref name="Livingston" /> ===დაკვირვებები ტელესკოპებით=== [[ფაილი:Herschel-Galaxy.png|მინი|ირმის ნახტომის ფორმა, რომელიც უილიამ ჰერშელის მიერ 1785 წელს ვარსკვლავების დათვლის მიხედვით იქნა გამოტანილი. მზის სისტემა ცენტრთან ახლოს იყო ნავარაუდები]] ირმის ნახტომის, როგორც მრავალი ვარსკვლავისგან შემდგარი სისტემის, დადასტურება [[1610]] წელს გაჩნდა, როდესაც [[გალილეო გალილეი]]მ [[ოპტიკური ტელესკოპი]] გამოიყენა ირმის ნახტომის შესასწავლად და აღმოაჩინა, რომ ის უამრავი მკრთალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა.<ref name=":021"/> [[1755]] წლის ტრაქტატში [[იმანუელ კანტი|იმანუელ კანტმა]], [[ტომას რაიტი]]ს ვარაუდის არასწორად ინტერპრეტაციისას, რომ ირმის ნახტომს ბუშტის ფორმა ჰქონდა, ვარაუდობდა (სწორად), რომ ირმის ნახტომი შესაძლოა უზარმაზარი რაოდენობის ვარსკვლავებისგან შემდგარი მბრუნავი სხეული ყოფილიყო, რომლებიც ერთმანეთთან შეკავებულია მზის სისტემის მსგავსი გრავიტაციული ძალებით, მაგრამ გაცილებით დიდ მასშტაბებში.<ref name=Sanders-2013/>  შედეგად მიღებული ვარსკვლავების დისკო, შიგნიდან ჩვენი პერსპექტივიდან ცაზე ზოლად იქნებოდა დანახული. რაიტმა და კანტმა ასევე ივარაუდეს, რომ ღამის ცაზე ხილული ნისლეულებიდან ზოგიერთი შესაძლოა თავად ცალკეული „გალაქტიკები“ ყოფილიყო, ჩვენის მსგავსი.<ref name=Sanders-2013/> კანტი როგორც ირმის ნახტომს, ასევე „[[გალაქტიკური ნისლეულები|გალაქტიკურ ნისლეულებს]]“ „კუნძულოვან სამყაროებს“ უწოდებდა, ტერმინი, რომელიც 1930-იან წლებამდეც აქტუალური იყო.<ref name="our_galaxy" /> ირმის ნახტომის ფორმისა და მასში მზის პოზიციის აღწერის პირველი მცდელობა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1785]] წელს განახორციელა, ხილული ცის სხვადასხვა რეგიონში ვარსკვლავების რაოდენობის ფრთხილად დათვლით. მან შექმნა ირმის ნახტომის ფორმის დიაგრამა, მზის სისტემის ცენტრთან ახლოს მდებარეობით.<ref name=Sanders-2013/> [[1845]] წელს ლორდ როსმა ააგო ახალი ტელესკოპი და შეძლო ინდივიდუალური წერტილოვანი წყაროების გარჩევა იმ დროისთვის ბნელ შესქელებებში, რომლებიც ნისლეულების სახელითაა ცნობილი და ასევე სპირალური სტრუქტურის იდენტიფიცირება იმაში, რაც დღეს [[მორევი (გალაქტიკა)|მორევის გალაქტიკის]] (M51) სახელითაა ცნობილი.<ref name=abbey /><ref name=":022"/><ref name=":023"/><ref name=":024"/><ref name=":025"/><ref name=":026"/><ref name=":027"/> [[1904]] წელს, ვარსკვლავების საკუთარი მოძრაობების შესწავლისას, [[იაკობუს კაპტეინი|იაკობუს კაპტეინმა]] განაცხადა, რომ ეს შემთხვევითი არ იყო, როგორც იმ დროს ითვლებოდა; ვარსკვლავები შეიძლებოდა დაიყოს ორ ნაკადად, რომლებიც თითქმის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობდნენ.<ref name=":028"/><ref name=":029"/> მოგვიანებით გაირკვა, რომ კაპტეინის მონაცემები იყო ირმის ნახტომის ბრუნვის პირველი მტკიცებულება,<ref name=":030"/><ref name=":031"/> რამაც საბოლოოდ [[ბერტილ ლინდბლადი]]სა და [[იან ჰენდრიკ ოორტი|იან ოორტის]] მიერ გალაქტიკური ბრუნვის აღმოჩენამდე მიიყვანა. [[1917]] წელს, [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისმა]] დააკვირდა ანდრომედას ახალ ვარსკვლავ S-ს დიდი ანდრომედას ნისლეულში (მესიეს ობიექტი 31). ფოტოგრაფიული ჩანაწერების ძიებისას მან კიდევ 11 ახალი ვარსკვლავი აღმოაჩინა. კერტისმა შენიშნა, რომ ეს ახალი ვარსკვლავიერები, საშუალოდ, 10 სიდიდით უფრო მკრთალი იყო, ვიდრე ირმის ნახტომში მომხდარი. შედეგად, მან შეძლო მანძილის 150,000 პარსეკის შეფასება. ის გახდა „სამყაროების კუნძულის“ ჰიპოთეზის მომხრე, რომლის მიხედვითაც სპირალური ნისლეულები დამოუკიდებელი გალაქტიკები იყო.<ref name=":032"/><ref name=pasp100_6 /> [[1920]] წელს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და ჰებერ კერტისს შორის გაიმართა დიდი დებატები ირმის ნახტომის ბუნების, სპირალური ნისლეულების და სამყაროს ზომების შესახებ. დიდი ანდრომედას ნისლეულის გარე გალაქტიკის არსებობის შესახებ თავისი მტკიცების დასასაბუთებლად, კერტისმა აღნიშნა ირმის ნახტომში მტვრის ღრუბლების მსგავსი ბნელი ზოლების გაჩენა, ასევე [[დოპლერის ეფექტი|დოპლერის მნიშვნელოვანი წანაცვლება]].<ref name=weaver /> კამათი საბოლოოდ გადაჭრა [[ედუინ ჰაბლი|ედუინ ჰაბლმა]] 1920-იანი წლების დასაწყისში [[მაუნტ ვილსონის ობსერვატორია|მაუნტ ვილსონის ობსერვატორიის]] 2.5 მეტრიანი ჰუკერის ტელესკოპის გამოყენებით. ამ ახალი ტელესკოპის სინათლის შეგროვების ძალით, მან შეძლო ასტრონომიული ფოტოების გადაღება, რომლებიც ზოგიერთი სპირალური ნისლეულის გარე ნაწილებს ცალკეული ვარსკვლავების კოლექციებად ყოფდა. მან ასევე შეძლო ზოგიერთი ცეფეიდური ცვლადის იდენტიფიცირება, რომელთა გამოყენებაც შეეძლო ნისლეულებამდე მანძილის შესაფასებლად. მან აღმოაჩინა, რომ ანდრომედას ნისლეული მზიდან 275 000 პარსეკის დაშორებით მდებარეობს, რაც ძალიან შორსაა იმისთვის, რომ ირმის ნახტომის ნაწილი ყოფილიყო.<ref name=jrasc83_6 /><ref name=apj69_103 /> ===დაკვირვებები თანამგზავრებით=== [[ევროპის კოსმოსური სააგენტო]]ს [[კოსმოსური ხომალდი]] [[Gaia]] მილიარდი ვარსკვლავის პარალაქსის განსაზღვრით მანძილის შეფასებას იძლევა და ირმის ნახტომის რუკას ქმნის.<ref name=":033"/><ref name=":034"/> Gaia-ს მონაცემები შეფასებულია, როგორც „ტრანსფორმაციული“. შეფასებულია, რომ Gaia-მ დაკვირვებული ვარსკვლავების რაოდენობა 1990-იან წლებში დაახლოებით 2 მილიონიდან 2 მილიარდამდე გაზარდა. მან სივრცის გაზომვადი მოცულობა რადიუსში 100-ჯერ და სიზუსტით 1000-ჯერ გაზარდა.<ref name="Skibba"/> [[2020]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ დაასკვნა, რომ Gaia-მ გალაქტიკის მერყევი მოძრაობა აღმოაჩინა, რაც შესაძლოა გამოწვეული იყოს „დისკოს ბრუნვის ღერძის არასფერული ჰალოს მთავარ ღერძთან მიმართებაში არასწორი განლაგებით, ან ჰალოში დაგროვილი მატერიით, რომელიც გვიანი დაცემის დროს იქნა მიღებული, ან ახლომდებარე, ურთიერთქმედი თანამგზავრული გალაქტიკებიდან და მათი თანმდევი მოქცევით“.<ref name=":035"/> [[2024]] წლის აპრილში გამოქვეყნდა საწყისი კვლევები და მასთან დაკავშირებული რუკები, რომლებიც ირმის ნახტომის მაგნიტურ ველებს მოიცავდა.<ref name="NYT-20240419"/> ==ასტროგრაფია== ===მზის მდებარეობა და სამეზობლო=== {{მთავარი|დედამიწის მდებარეობა}} მზე მდებარეობს [[ორიონის მკლავი]]ს შიდა კიდესთან ახლოს, ადგილობრივი ბუშტის ადგილობრივ ვარსკვლავთშორის ღრუბელში, [[რედკლიფის ტალღა]]სა და გაყოფილი ხაზოვანი სტრუქტურების (ყოფილი [[გოულდის სარტყელი]]) შორის.<ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020"/> გილესენის და სხვების (2016) მიერ Sgr A*-ის გარშემო ვარსკვლავური ორბიტების შესწავლის საფუძველზე დადგინდა, რომ მზე გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27.14 ± 0.46 ათასი სინ. წელი (8.32 ± 0.14 კპს)<ref name="Gillessen2016" /> მანძილზე მდებარეობს. ბოელმა და სხვებმა (2016) მნიშვნელობა კიდევ უფრო შეამცირეს — 25.64 ± 0.46 ათასი სინ. წელი (7.86 ± 0.14 კპს), ასევე ვარსკვლავის ორბიტის ანალიზის გამოყენებით.<ref name="boehle2016" /> მზე ამჟამად გალაქტიკური დისკოს ცენტრალური სიბრტყის 5-30 პარსეკით (16-98 სინ. წელი) ზემოთ ან ჩრდილოეთით მდებარეობს.<ref name=majaess2009 /> ადგილობრივ მკლავსა და პერსევსის მკლავს შორის მანძილი დაახლოებით 2000 პარსეკია (6500 სინ. წელი).<ref name="fn9" /> მზე და შესაბამისად, მზის სისტემა, მდებარეობს ირმის ნახტომის გალაქტიკურ სასიცოცხლო ზონაში.<ref name="mullen-2001"/><ref name="sundin-2006"/> მზიდან 15 პარსეკის (49 სინ. წელი) რადიუსის მქონე სფეროს შიგნით დაახლოებით 208 ვარსკვლავია, რომელთა აბსოლუტური სიდიდე 8.5-ზე მეტია, რაც იძლევა ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 69 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 2360 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი კაშკაშა ვარსკვლავების სიიდან). მეორეს მხრივ, მზიდან 5 პარსეკის (16 სინ. წელი) რადიუსში არის 64 ცნობილი ვარსკვლავი (ნებისმიერი სიდიდის, 4 [[ყავისფერი ჯუჯა|ყავისფერი ჯუჯის]] გარდა), რაც იძლევა დაახლოებით ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 8.2 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 284 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი ვარსკვლავების სიიდან). ეს ასახავს იმ ფაქტს, რომ გაცილებით მეტი მკრთალი ვარსკვლავია, ვიდრე კაშკაშა: მთელ ცაზე დაახლოებით 500 ვარსკვლავია, რომლებიც აშკარა სიდიდე 4-ზე კაშკაშაა, მაგრამ 15.5 მილიონი ვარსკვლავია კაშკაშა, ვიდრე აშკარა სიდიდე 14.<ref name=":036"/> მზის გზის მწვერვალი, ანუ მზის მწვერვალი, არის მიმართულება, რომლითაც მზე მოძრაობს ირმის ნახტომში ადგილობრივი უძრაობის სტანდარტის გავლით. მზის გალაქტიკური მოძრაობის ზოგადი მიმართულებაა ვარსკვლავი დენებისკენ, გედის თანავარსკვლავედთან ახლოს, გალაქტიკური ცენტრის მიმართულებით დაახლოებით 90 ცის გრადუსიანი კუთხით. მზის ორბიტა ირმის ნახტომის გარშემო, სავარაუდოდ, დაახლოებით ელიფსური იქნება, გალაქტიკური სპირალური მკლავებიდან გამომდინარე პერტურბაციებით და არაერთგვაროვანი მასის განაწილებით. გარდა ამისა, მზე გალაქტიკურ სიბრტყეში დაახლოებით 2.7-ჯერ გადის ორბიტაზე.<ref name=":037"/> ეს ძალიან ჰგავს იმას, თუ როგორ მუშაობს მარტივი ჰარმონიული ოსცილატორი წევის ძალის გარეშე. ბოლო დრომდე ითვლებოდა, რომ ეს რხევები ემთხვეოდა დედამიწაზე მასობრივი სიცოცხლის ფორმების გადაშენების პერიოდებს.<ref name="extinction" /> CO მონაცემებზე დაყრდნობით მზის სპირალურ სტრუქტურაში ტრანზიტის ეფექტების ხელახალი ანალიზით კორელაცია ვერ იქნა ნაპოვნი.<ref name="overholt_etal" /> მზის სისტემას ირმის ნახტომის ერთი ორბიტის (გალაქტიკური წელიწადი) დასასრულებლად დაახლოებით 240 მილიონი წელი სჭირდება,<ref name="sparke_gallagher" /> ამიტომ, ითვლება, რომ მზემ თავისი სიცოცხლის განმავლობაში 18-20 ორბიტა და ადამიანების წარმოშობის დღიდან 1/1250 ბრუნი დაასრულა. მზის სისტემის ორბიტული სიჩქარე ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო დაახლოებით 220 კმ/წმ ანუ სინათლის სიჩქარის 0.073%-ია. მზე [[ჰელიოსფერო]]ში 84,000 კმ/სთ სიჩქარით მოძრაობს. ამ სიჩქარით, მზის სისტემას დაახლოებით 1,400 წელი სჭირდება 1 სინათლის წლის მანძილის გასავლელად, ანუ 8 დღე 1 [[ასტრონომიული ერთეული]]ს გასავლელად.<ref name=garlick2002 /> მზის სისტემა მიემართება ზოდიაქოს თანავარსკვლავედის მორიელის მიმართულებით, რომელიც [[ეკლიპტიკა]]ს მიჰყვება.<ref name=":038"/> ===გალაქტიკური კვადრანტები=== {{მთავარი|გალაქტიკური კვადრანტი}} [[File:Galactic longitude.JPG|thumb|მზის მდებარეობის დიაგრამა ირმის ნახტომში; კუთხეები წარმოადგენს გრძედებს გალაქტიკურ კოორდინატთა სისტემაში]] გალაქტიკური კვადრანტი, ან ირმის ნახტომის კვადრანტი, ირმის ნახტომის ოთხი წრიული სექტორიდან ერთ-ერთს აღნიშნავს. ასტრონომიაში, გალაქტიკური კვადრანტების გამოყოფა [[გალაქტიკური კოორდინატთა სისტემა|გალაქტიკურ კოორდინატთა სისტემაზეა]] დაფუძნებული, რომელშიც მზე კოორდინატთა სისტემის საწყის წერტილად მოიაზრებს.<ref name=":039"/> კვადრანტებს გააჩნიათ თავისი რიგითი ნომერი — მაგალითად, „პირველი გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name="toolsofradio"/> „მეორე გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name=NASAAD131K/> ან „ირმის ნახტომის მესამე კვადრანტი“.<ref name="Lampton1997"/> ჩრდილოეთ გალაქტიკური პოლუსიდან — 0° (ნულოვანი გრადუსი), რომელიც მზიდან იწყება და გალაქტიკური ცენტრის გავლით გადის, რიგითობით შემდეგი კვადრანტებია: ::{| ! გალაქტიკური<br />კვადრანტი<br /> &nbsp; ! გალაქტიკური<br />გრძედი<br />[[გალაქტიკური გრძედი|(ℓ)]] ! &nbsp; <br />წყარო<br /> &nbsp; |- !align="center"|1-ლი |align="right" | 0° ≤ ℓ ≤ 90° &nbsp; |align="center"|<ref name="vanWoerden-Strom-2006"/> |- !align="center"|მე-2 |align="right" |&nbsp; 90° ≤ ℓ ≤ 180° |align="center"|<ref name=NASAAD131K /> |- !align="center"|მე-3 |align="right" |180° ≤ ℓ ≤ 270° |align="center"|<ref name="Lampton1997" /> |- !align="center"|მე-4<br /> &nbsp; |align="right" |270° ≤ ℓ ≤ 360°<br />(360° ≅ 0°) |align="center"|<ref name="toolsofradio" /><br /> &nbsp; |} გალაქტიკური გრძედით (ℓ) საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით ზრდით (დადებითი ბრუნვა), როგორც ეს გალაქტიკური ცენტრის ჩრდილოეთიდან ჩანს (ხედვის წერტილი, რომელიც რამდენიმე ასეული ათასი სინათლის წლის მანძილზეა) დედამიწა ბერენიკეს თანავარსკვლავედის მიმართულებით); თუ გალაქტიკური ცენტრის სამხრეთიდან დააკვირდებით (მოქანდაკის თანავარსკვლავედში მსგავსი მანძილით დაშორებული ხედვის წერტილიდან), ℓ საათის ისრის მიმართულებით გაიზრდებოდა (უარყოფითი ბრუნვა). ==ზოგადი მახასიათებლები== ===ზომა=== ირმის ნახტომი [[ადგილობრივი ჯგუფი]]ს ორი უდიდესი გალაქტიკიდან ერთ-ერთია (მეორე [[ანდრომედეს გალაქტიკა]]ა). თუმცა, მისი გალაქტიკური დისკოს ზომა და ის, თუ რამდენად განსაზღვრავს ის იზოფოტალურ დიამეტრს, ბოლომდე შესწავლილი არ არის.<ref name="Lopez2018" /> ვარაუდობენ, რომ გალაქტიკაში ვარსკვლავების მნიშვნელოვანი ნაწილი 26 კილოპარსეკის (80,000 სინ. წლის) დიამეტრშია და რომ გარე დისკოს მიღმა ვარსკვლავების რაოდენობა მკვეთრად მცირდება ძალიან დაბალ ნიშნულამდე, ექსპონენციალური დისკოს ექსტრაპოლაციის მიმართ შიდა დისკოს მასშტაბის სიგრძესთან მიმართებაში.<ref name=arxiv0909.3857 /><ref name="Lopez2018" /> ასტრონომიაში გალაქტიკის ზომის დასადგენად რამდენიმე მეთოდი გამოიყენება და თითოეულით შესაძლებელია მიღებულ იქნას განსხვავებული შედეგები. ყველაზე ხშირად გამოყენებული მეთოდია D₂₅ სტანდარტი — [[იზოფოტი]], სადაც B-დიაპაზონში (სინათლის 445 ნმ ტალღის სიგრძე, ხილული სპექტრის ლურჯ დიაპაზონში) გალაქტიკის ფოტომეტრული სიკაშკაშე 25 მაგ/არკწმ²-ს აღწევს.<ref name="Dimensions"/> 1997 წლის გუდვინის და სხვების შეფასებით, ცეფეიდური ცვლადი ვარსკვლავების განაწილება 17 სხვა სპირალურ გალაქტიკაში შედარდა ირმის ნახტომის ვარსკვლავებთან და მოდელირებული იქნა მათი ზედაპირის სიკაშკაშესთან დამოკიდებულება. ამან მოგვცა ირმის ნახტომის იზოფოტალური დიამეტრი 26.8 ± 1.1 კილოპარსეკის ტოლი (87,400 ± 3,600 სინ. წელი), იმის გათვალისწინებით, რომ ექსპონენციალური დისკო წარმოადგენს გალაქტიკურ დისკოს და გალაქტიკის ცენტრალური ზედაპირის სიკაშკაშის (μ₀) 22.1 ± 0.3 B-მაგ/არკწმ^-2 და დისკოს მასშტაბის სიგრძეს (h) 5.0 ± 0.5 კპს (16,300 ± 1,600 სინ. წელს) მიღებით.<ref name="Average"/><ref name="Goodwin"/><ref name="Castro"/> ეს ანდრომედეს გალაქტიკის იზოფოტალურ დიამეტრზე მნიშვნელოვნად მცირეა და ოდნავ ნაკლებია გალაქტიკების საშუალო იზოფოტალურ ზომებზე, რომლებიც 28.3 კპს-ს (92,000 სინ. წელს) შეადგენს.<ref name="Goodwin" /> ნაშრომში ასკვნიან, რომ ირმის ნახტომი და ანდრომედეს გალაქტიკა არ იყო ზედმეტად დიდი სპირალური გალაქტიკები და არც ისინი იყვნენ ცნობილ უდიდესთა შორის (თუ პირველი არ იყო ყველაზე დიდი), როგორც ადრე ფართოდ იყო გავრცელებული მოსაზრების თანახმად, არამედ არიან საშუალო ზომის ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკები.<ref name="Goodwin_Hubble"/> ირმის ნახტომის შედარებითი ფიზიკური მასშტაბის შესადარებლად, თუ მზის სისტემა ნეპტუნამდე მონეტის ზომის იქნებოდა (24.3 მმ), ირმის ნახტომი დაახლოებით იქნებოდა შეერთებული შტატების ჩრდილო-სამხრეთის უდიდესი ხაზი.<ref name=":040"/> [[1978]] წლის კიდევ უფრო ძველი კვლევა ირმის ნახტომის უფრო დაბალ დიამეტრს, დაახლოებით 23 კპს-ს (75,000 სინ. წელს) აჩვენებდა.<ref name="Goodwin" /> [[2015]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღნიშნული იყო, რომ არსებობს ვარსკვლავების რგოლისებრი ძაფი, სახელწოდებით Triangulum-Andromeda Ring (TriAnd Ring), რომელიც შედარებით ბრტყელი გალაქტიკური სიბრტყის ზემოთ და ქვემოთ ტალღოვანია. როგორც ვარაუდობენ, ერთფეროვანი რგოლის გარდა, ძირითადად დისკოს რხევებისა და ირმის ნახტომის გარშემო შემოხვევის შედეგია, დიამეტრით მინიმუმ 50 კპს (160,000 სინ. წელს),<ref name=":041"/> რომელიც შესაძლოა თავად ირმის ნახტომის გარე დისკოს ნაწილი იყოს, შესაბამისად, ვარსკვლავური დისკო ამ ზომამდე გაზრდით უფრო დიდი ხდება.<ref name="rpi2015" /> 2018 წლის უფრო ბოლოდროინდელმა ნაშრომმა გარკვეულწილად უარყო ეს ჰიპოთეზა და დაადასტურა დასკვნა, რომ ერთფეროვანი რგოლი, A13 და TriAnd Ring წარმოადგენდნენ ვარსკვლავურ ზედმეტ სიმკვრივეს, რომლებიც საკმაოდ გამოდევნილი იყო მთავარი ვარსკვლავური დისკოდან, ხოლო RR Lyrae ვარსკვლავების სიჩქარის დისპერსია უფრო მაღალი აღმოჩნდა და თავსებადი იყო ჰალოს წევრობასთან.<ref name="allyson"/> კიდევ ერთმა 2018 წლის კვლევამ გამოავლინა დისკოსებრი ვარსკვლავების ძალიან სავარაუდო არსებობა გალაქტიკური ცენტრიდან 26–31.5 კპს (84,800–103,000 სინ. წელზე) ან შესაძლოა კიდევ უფრო შორს, მნიშვნელოვნად მაღლა, დაახლოებით 13–20 კპს (40,000–70,000 სინ. წელზე), რაც ოდესღაც დისკოს ვარსკვლავური სიმკვრივის მკვეთრ კლებად მიიჩნეოდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოსალოდნელი იყო, რომ ამ ზღვარს გადააჭარბებდა ან არცერთი ვარსკვლავი არ იქნებოდა, გარდა იმ ვარსკვლავებისა, რომლებიც გალაქტიკური ჰალოს ძველ პოპულაციას მიეკუთვნებიან.<ref name="Lopez2018"/><ref name="nbcnews1" /><ref name=":042"/> [[2020]] წლის კვლევამ იწინასწარმეტყველა, რომ ირმის ნახტომის ბნელი მატერიის ჰალოს კიდი დაახლოებით 292 ± 61 კპს (952,000 ± 199,000 სინ. წელი) იქნებოდა, რაც 584 ± 122 კპს (1.905 ± 0.3979 სინ. წელი) დიამეტრს ნიშნავს.<ref name="croswell2020" /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავური დისკოს სისქე ასევე დაახლოებით 1.35 კპს-მდე (4000 სინ. წელი) მერყეობს.<ref name="ask-astro" /><ref name="Rix_Bovy"/> ===მასა=== [[File:Milky way profile.svg|thumb|ირმის ნახტომის სქემატური პროფილი. აბრევიატურები: GNP/GSP: გალაქტიკური ჩრდილოეთი და სამხრეთი პოლუსები]] ირმის ნახტომის მასა მზის მასაზე დაახლოებით 0.88 ტრილიონჯერ მეტია ({{val|8.8|e=11|ul=}} მზის მასა), გალაქტიკის განსაზღვრისთვის გამოიყენება 200 კპს-ის ზღვარი.<ref>{{Cite journal |last1=Bobylev |first1=V. V. |last2=Baykova |first2=A. T. |date=August 2023 |title=Modern Estimates of the Mass of the Milky Way |url=https://www.researchgate.net/publication/375619138 |journal=Astronomy Reports |language=en |volume=67 |issue=8 |pages=812–823 |doi=10.1134/S1063772923080024 |bibcode=2023ARep...67..812B |issn=1063-7729}}</ref> ირმის ნახტომის მასის შეფასებები განსხვავდება გამოყენებული მეთოდისა და მონაცემების მიხედვით. შეფასების დიაპაზონის ქვედა ზღვარი არის {{val|5.8|e=11|ul=}} მზის მასა (''M''_☉), რაც გარკვეულწილად ნაკლებია ანდრომედეს გალაქტიკაზე.<ref name="Karachentsevetal2006" /><ref name="mass" /><ref name="galmass" /> 2009 წელს Very Long Baseline Array-ის გამოყენებით ჩატარებულმა გაზომვებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის გარე კიდეზე მდებარე ვარსკვლავებისთვის სიჩქარე 254 კმ/წმ-ს აღწევს.<ref name=nrao20090105 /> რადგან ორბიტული სიჩქარე დამოკიდებულია ორბიტის რადიუსში არსებულ მთლიან მასაზე, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომი უფრო მასიურია, დაახლოებით ტოლი ანდრომედას გალაქტიკის მასისა, რომელიც მისი ცენტრიდან 160,000 სინ. წელი (49 კპს) რადიუსში {{val|7|e=11|ul=}} ''M''_☉-ია.<ref name="reid2009" /> 2010 წელს ჰალო ვარსკვლავების რადიალური სიჩქარის გაზომვის შედეგად დადგინდა, რომ 80 კილოპარსეკში მოთავსებული მასა {{val|7|e=11|ul=}} ''M''_☉-ია.<ref name="gnedin2010" /> 2014 წელს ჩატარებულ კვლევაში, მთელი ირმის ნახტომის მასა შეფასებულია {{val|8.5|e=11|ul=}} ''M''_☉-ად,<ref name="Jorge Peñarrubia2014">{{Cite journal |last1=Peñarrubia |first1=Jorge |last2=Ma |first2=Yin-Zhe |last3=Walker |first3=Matthew G. |last4=McConnachie |first4=Alan |display-authors=1 |year=2014 |title=A dynamical model of the local cosmic expansion |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=433 |issue=3 |pages=2204–2222 |arxiv=1405.0306 |bibcode=2014MNRAS.443.2204P |doi=10.1093/mnras/stu879 |doi-access=free |s2cid=119295582}}</ref> მაგრამ ეს ანდრომედას გალაქტიკის მასის მხოლოდ ნახევარია.<ref name="Jorge Peñarrubia2014" /> ირმის ნახტომის 2019 წლის მასის ბოლოდროინდელი შეფასება {{val|1.29|e=12|ul=}} ''M''_☉-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Grand |first1=Robert J J. |last2=Deason |first2=Alis J. |last3=White |first3=Simon D M. |last4=Simpson |first4=Christine M. |last5=Gómez |first5=Facundo A. |last6=Marinacci |first6=Federico |last7=Pakmor |first7=Rüdiger |year=2019 |title=The effects of dynamical substructure on Milky Way mass estimates from the high-velocity tail of the local stellar halo |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters |volume=487 |issue=1 |pages=L72–L76 |arxiv=1905.09834 |bibcode=2019MNRAS.487L..72G |doi=10.1093/mnrasl/slz092 |doi-access=free |s2cid=165163524}}</ref> როგორც ჩანს, ირმის ნახტომის მასის დიდი ნაწილი ბნელი მატერიაა, მატერიის უცნობი და უხილავი ფორმა, რომელიც გრავიტაციულად ურთიერთქმედებს ჩვეულებრივ მატერიასთან. ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის ჰალო შედარებით თანაბრად არის გაფანტული გალაქტიკური ცენტრიდან ას კილოპარსეკზე (კპს) მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის მათემატიკური მოდელები ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის მასა {{val|1|-|1.5|e=12|ul=}} ''M''_☉-ია.<ref name=McMillan2011 /><ref name=McMillan2016 /><ref>{{Cite journal |last=Slobodan Ninković |date=April 2017 |title=Mass Distribution and Gravitational Potential of the Milky Way |journal=Open Astronomy |volume=26 |issue=1 |pages=1–6 |bibcode=2017OAst...26....1N |doi=10.1515/astro-2017-0002 |doi-access=free}}</ref> 2013 და 2014 წლების კვლევები მიუთითებს მასის დიაპაზონზე, რომელიც მერყეობს {{val|4.5|e=12|ul=}} ''M''_☉<ref>{{Cite journal |last1=Phelps |first1=Steven |last2=Nusser |first2=Adi |last3=Desjacques |first3=Vincent |display-authors=1 |date=October 2013 |title=The Mass of the Milky Way and M31 Using the Method of Least Action |journal=The Astrophysical Journal |volume=775 |issue=2 |pages=102–113 |arxiv=1306.4013 |bibcode=2013ApJ...775..102P |doi=10.1088/0004-637X/775/2/102 |s2cid=21656852 |id=102}}</ref>-დან {{val|8|e=11|ul=}} ''M''_☉-მდე.<ref name=Kafle2014/> შედარებისთვის, ირმის ნახტომში არსებული ყველა ვარსკვლავის საერთო მასა შეფასებულია {{val|4.6|e=10|ul=}} ''M''_☉<ref name="Licquia2013">{{Cite journal |last1=Licquia |first1=Timothy |last2=Newman |first2=J. |date=2013 |title=Improved Constraints on the Total Stellar Mass, Color, and Luminosity of the Milky Way |journal=American Astronomical Society, AAS Meeting #221, #254.11 |volume=221 |pages=254.11 |bibcode=2013AAS...22125411L}}</ref>-დან {{val|6.43|e=10|ul=}} ''M''_☉-მდე.<ref name="McMillan2011" /> ვარსკვლავების გარდა, არსებობს ვარსკვლავთშორისი აირიც, რომელიც მასის მიხედვით 90%-ით წყალბადს და 10%-ით ჰელიუმს შეიცავს,<ref name="ism1" /> წყალბადის ორი მესამედი ატომური ფორმითაა, ხოლო დარჩენილი ერთი მესამედი მოლეკულური წყალბადის სახითაა.<ref name="ism2" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავთშორისი აირის მასა მისი ვარსკვლავების მთლიანი მასის 10%-დან<ref name="ism2">{{Cite web |title=Lecture Seven: The Milky Way: Gas |url=http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708011238/http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-date=July 8, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> 15%-მდე<ref name="ism1">{{Cite web |title=The Interstellar Medium |url=http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419065745/http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-date=April 19, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> ტოლია. ვარსკვლავთშორისი მტვერი გაზის მთლიანი მასის დამატებით 1%-ს შეადგენს.<ref name="ism1" /> [[2019]] წლის მარტში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა დაახლოებით 39.5 კპს (130,000 სინ. წელი) რადიუსში {{val|1.54|e=12|ul=}} მზის მასაა, რაც ორჯერ მეტია, ვიდრე ადრე ჩატარებულ კვლევებში იყო განსაზღვრული, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკის მასის დაახლოებით 90% ბნელი მატერიაა.<ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref><ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> [[2023]] წლის სექტემბერში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა მხოლოდ {{val|2.06|e=11|ul=}} მზის მასაა, რაც წინა კვლევების მასის მხოლოდ მეათედია. მასა განისაზღვრა კოსმოსური ხომალდის Gaia-ს მონაცემებით.<ref name="aA-20230927">{{cite journal | last1=Jiao | first1=Y.-J. | last2=Hammer | first2=F. | last3=Wang | first3=H.-F. | last4=Wang | first4=J.-L. | last5=Amram | first5=P. | last6=Chemin | first6=L. | last7=Yang | first7=Y.-B. | title=Detection of the Keplerian decline in the Milky Way rotation curve | journal=Astronomy & Astrophysics | publisher=EDP Sciences | date=September 27, 2023 | volume=678 | pages=A208 | issn=0004-6361 | doi=10.1051/0004-6361/202347513 | doi-access=free | arxiv=2309.00048 | bibcode=2023A&A...678A.208J }}</ref> ===ბრუნვის მრუდი=== ირმის ნახტომში ვარსკვლავები და გაზი მისი ცენტრის გარშემო დიფერენციალურად ბრუნავენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ბრუნვის პერიოდი მდებარეობის მიხედვით იცვლება. როგორც ეს სპირალური გალაქტიკებისთვისაა დამახასიათებელი, ირმის ნახტომში ვარსკვლავების უმეტესობის ორბიტული სიჩქარე ძლიერ არ არის დამოკიდებული ცენტრიდან მათ დაშორებაზე. ცენტრალური ამოზნექილიდან ან გარე რგოლიდან მოშორებით, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტული სიჩქარე 200-დან 220 კმ/წმ-მდეა.<ref>{{Cite journal |last1=Camarillo |first1=Tia |last2=Dredger |first2=Pauline |last3=Ratra |first3=Bharat |date=May 4, 2018 |title=Median Statistics Estimate of the Galactic Rotational Velocity |journal=Astrophysics and Space Science |volume=363 |issue=12 |page=268 |arxiv=1805.01917 |bibcode=2018Ap&SS.363..268C |doi=10.1007/s10509-018-3486-8 |s2cid=55697732}}</ref> შესაბამისად, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტული პერიოდი დაახლოებით პროპორციულია გავლილი ტრაექტორიის სიგრძისა. ეს განსხვავდება მზის სისტემაში არსებული სიტუაციისგან, სადაც ორსხეულიანი გრავიტაციული დინამიკა დომინირებს და სხვადასხვა ორბიტას მნიშვნელოვნად განსხვავებული სიჩქარეები აქვს. ბრუნვის მრუდი (ნაჩვენებია ფიგურაზე) აღწერს ამ ბრუნვას. თუ ირმის ნახტომი შეიცავდა მხოლოდ ვარსკვლავებში, გაზსა და სხვა ბარიონულ (ჩვეულებრივ) მატერიაში დაფიქსირებულ მასას, ბრუნვის სიჩქარე შემცირდებოდა ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. თუმცა, დაკვირვებული მრუდი შედარებით ბრტყელია, რაც მიუთითებს დამატებით მასაზე, რომლის პირდაპირ აღმოჩენა ელექტრომაგნიტური გამოსხივებით შეუძლებელია. ეს შეუსაბამობა ბნელ მატერიას მიეწერება.<ref name=Koupelis_Kuhn2007 /> ირმის ნახტომის ბრუნვის მრუდი ემთხვევა სპირალური გალაქტიკების უნივერსალურ ბრუნვის მრუდს, რაც გალაქტიკებში ბნელი მატერიის არსებობის საუკეთესო მტკიცებულებაა. ალტერნატიულად, ასტრონომთა უმცირესობა ვარაუდობს, რომ გრავიტაციის კანონის მოდიფიკაციამ შეიძლება ახსნას დაკვირვებული ბრუნვის მრუდი.<ref name="Schneider_p413">{{Cite book |last=Peter Schneider |url=https://books.google.com/books?id=uP1Hz-6sHaMC&q=rotation+Milky+way&pg=PA100 |title=Extragalactic Astronomy and Cosmology |date=2006 |publisher=Springer |isbn=978-3-540-33174-2 |page=413 |access-date=October 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143010/https://www.google.com/books/edition/Extragalactic_Astronomy_and_Cosmology/uP1Hz-6sHaMC?hl=en&gbpv=1&bsq=rotation+Milky+way&pg=PA100&printsec=frontcover |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> ===თავისებური სიჩქარე=== მიუხედავად იმისა, რომ სპეციალური ფარდობითობა აცხადებს, რომ სივრცეში არ არსებობს „სასურველი“ ინერციული საცნობარო სისტემა, რომლითაც შეიძლება ირმის ნახტომის შედარება, ირმის ნახტომს აქვს სიჩქარე კოსმოლოგიური საცნობარო სისტემების მიმართ.<ref>{{Cite web |date=July 21, 2017 |title=Ned Wright's Cosmology Tutorial pt. 1 |url=https://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmo_01.htm |access-date=May 19, 2025 |website=www.astro.ucla.edu}}</ref> ერთ-ერთი ასეთი საცნობარო სისტემაა ჰაბლის ნაკადი, გალაქტიკური გროვების აშკარა მოძრაობები სივრცის გაფართოების გამო. ცალკეულ გალაქტიკებს, მათ შორის ირმის ნახტომს, აქვთ თავისებური სიჩქარეები საშუალო ნაკადთან მიმართებაში. ამრიგად, ირმის ნახტომის ჰაბლის ნაკადთან შესადარებლად, უნდა გავითვალისწინოთ საკმარისად დიდი მოცულობა, რათა სამყაროს გაფართოება დომინირებდეს ლოკალურ, შემთხვევით მოძრაობებზე. საკმარისად დიდი მოცულობა ნიშნავს, რომ ამ მოცულობაში გალაქტიკების საშუალო მოძრაობა ტოლია ჰაბლის ნაკადის. ასტრონომები თვლიან, რომ ირმის ნახტომი ამ ლოკალური თანამოძრავი საცნობარო სისტემის მიმართ დაახლოებით 630 კმ/წმ (1,400,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს.<ref>{{cite web |title=The Velocity of Our Galaxy: the End of a 40-Year Mystery |url=https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |website=CEA/The Knowledge Factory |access-date=May 5, 2022 |language=en |date=January 31, 2017 |archive-date=June 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602152114/https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=The Milky Way is being pushed through space by a void called the Dipole Repeller |url=https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |magazine=Wired UK |access-date=May 5, 2022 |archive-date=January 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106104313/https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |url-status=live }}</ref> ირმის ნახტომი დიდი მიმზიდველისა და სხვა გალაქტიკური გროვების, მათ შორის მის უკან მდებარე შაპლის ზეგროვის, ზოგადი მიმართულებით მოძრაობს.<ref>{{Cite journal |last1=Kocevski |first1=D. D. |last2=Ebeling |first2=H. |doi=10.1086/503666 |title=On the origin of the Local Group's peculiar velocity |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2006-07-10_645_2/page/1043 |journal=The Astrophysical Journal |volume=645 |issue=2 |pages=1043–1053 |year=2006 |arxiv=astro-ph/0510106 |bibcode=2006ApJ...645.1043K |s2cid=2760455 }}</ref> ლოკალური ჯგუფი, გრავიტაციულად დაკავშირებული გალაქტიკების გროვა, რომელიც სხვათა შორის შეიცავს ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას, არის ზეგროვის ნაწილი, რომელსაც ადგილობრივი ზეგროვა ეწოდება და რომლის ცენტრი ქალწულის გროვასთან ახლოსაა: მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ჰაბლის ნაკადის ფარგლებში ერთმანეთს 967 კმ/წმ (2,160,000 მილი/სთ) სიჩქარით შორდებიან, ეს სიჩქარე ნაკლებია, ვიდრე მოსალოდნელი იყო 16.8 მილიონი ცალი მანძილის გათვალისწინებით, რაც ადგილობრივ ჯგუფსა და ქალწულის გროვას შორის გრავიტაციული მიზიდულობის გამოა.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.newast.2005.08.008 |title=Mass determination of groups of galaxies: Effects of the cosmological constant |date=2006 |author=Peirani, S |journal=New Astronomy |volume=11 |issue=4 |pages=325–330 |last2=Defreitaspacheco |first2=J |arxiv=astro-ph/0508614 |bibcode=2006NewA...11..325P|s2cid=685068 }}</ref> კიდევ ერთი საცნობარო სისტემა კოსმოსური მიკროტალღური ფონის (CMB) მეშვეობით არის წარმოდგენილი, რომელშიც CMB-ის ტემპერატურა ყველაზე ნაკლებად არის დამახინჯებული დოპლერის წანაცვლებით (ნულოვანი დიპოლური მომენტი). ირმის ნახტომი ამ სისტემასთან მიმართებაში მოძრაობს 552 ± 6 კმ/წმ (1,235,000 ± 13,000 მილი/სთ)<ref name="COBE1993" /> სიჩქარით, 10.5 მარჯვნივ ასცენციისკენ, −24°-იანი დახრილობისკენ (J2000 ეპოქა, ჰიდრას ცენტრთან ახლოს). ეს მოძრაობა დაკვირვებულია ისეთი თანამგზავრების მიერ, როგორიცაა კოსმოსური ფონის მკვლევარი (COBE) და ვილკინსონის მიკროტალღური ანიზოტროპიის ზონდი (WMAP), როგორც დიპოლური წვლილი CMB-ში, რადგან CMB სისტემაში წონასწორობაში მყოფი ფოტონები მოძრაობის მიმართულებით ლურჯად გადაინაცვლებენ, ხოლო საპირისპირო მიმართულებით წითლად გადაინაცვლებენ.<ref name="COBE1993" /> ==შემადგენლობა== [[ფაილი:Galactic Cntr full cropped.jpg|მინი|2MASS ინფრაწითელი ტელესკოპით დანახული გალაქტიკური ცენტრი — გამოსახულების კაშკაშა არე, ფოტოს მარცხენა ზედა ნაწილში]] ირმის ნახტომი შეიცავს 100-დან 400 მილიარდ ვარსკვლავამდე<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> და სულ მცირე ამდენივე პლანეტას.<ref name=villard20120111 /> ზუსტი ციფრი დამოკიდებული იქნება ძალიან დაბალი მასის მქონე ვარსკვლავების რაოდენობის დათვლაზე, რომელთა აღმოჩენაც რთულია, განსაკუთრებით მზიდან 300 ლიზე (90 პროცენტი) მეტი მანძილის დაშორებით. შედარებისთვის, მეზობელი ანდრომედას გალაქტიკა შეიცავს დაახლოებით ერთ ტრილიონ (1012) ვარსკვლავს.<ref name=young2006 /> ირმის ნახტომი შეიძლება შეიცავდეს ათი მილიარდ თეთრ ჯუჯას, მილიარდ ნეიტრონულ ვარსკვლავს და ას მილიონ ვარსკვლავურ შავ ხვრელს.<ref>Napiwotzki, R. (2009). The galactic population of white dwarfs. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 172, No. 1, p. 012004). IOP Publishing.</ref><ref>{{Cite web |title=NASA – Neutron Stars |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908042354/https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |archive-date=September 8, 2018 |access-date=April 5, 2018 |website=NASA |language=en}}</ref> ვარსკვლავებს შორის სივრცეს ავსებს გაზისა და მტვრის დისკო, რომელსაც ვარსკვლავთშორისი გარემო ეწოდება. ამ დისკს აქვს რადიუსის მინიმუმ მსგავსი სიგრძე ვარსკვლავებთან შედარებით,<ref name=science312_1773 /> ხოლო გაზის ფენის სისქე მერყეობს ასობით სინათლის წლიდან ცივი გაზისთვის ათასობით სინათლის წლამდე თბილი გაზისთვის.<ref name=araa28_215 /><ref name=apj702_1472 /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავების დისკს არ აქვს ბასრი კიდე, რომლის მიღმაც ვარსკვლავები არ არის. პირიქით, ვარსკვლავების კონცენტრაცია მცირდება ირმის ნახტომის ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. ცენტრიდან დაახლოებით 40 000 სინათლის წლის (13 კპს) რადიუსის მიღმა, კუბურ პარსეკში ვარსკვლავების რაოდენობა რადიუსთან ერთად გაცილებით სწრაფად მცირდება.<ref name=arxiv0909.3857 /> გალაქტიკურ დისკს გარს აკრავს ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფერული გალაქტიკური ჰალო, რომელიც უფრო გარეთ ვრცელდება, მაგრამ ზომით შეზღუდულია ირმის ნახტომის ორი თანამგზავრის, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების ორბიტებით, რომელთა გალაქტიკურ ცენტრთან ყველაზე ახლოს მიახლოება დაახლოებით 180 000 ლი (55 კპს) მანძილია.<ref name=mnras371_1_108 /> ამ მანძილზე ან მის მიღმა, ჰალო ობიექტების უმეტესობის ორბიტები მაგელანის ღრუბლებით იქნება დარღვევული. შესაბამისად, ასეთი ობიექტები, სავარაუდოდ, ირმის ნახტომის მიმდებარე ტერიტორიიდან გამოიტყორცნება. ირმის ნახტომის ინტეგრირებული აბსოლუტური ვიზუალური სიდიდე დაახლოებით −20.9-ის ტოლია.<ref name=coffey /><ref name="Karachentsev2004">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Karachentseva |first2=Valentina E. |last3=Huchtmeier |first3=Walter K. |last4=Makarov |first4=Dmitry I. |date=2003 |title=A Catalog of Neighboring Galaxies |journal=The Astronomical Journal |volume=127 |issue=4 |pages=2031–2068 |bibcode=2004AJ....127.2031K |doi=10.1086/382905 |doi-access=free}}</ref> როგორც გრავიტაციული მიკროლინზირების, ასევე პლანეტების ტრანზიტის დაკვირვებები მიუთითებს, რომ შესაძლოა ვარსკვლავებთან დაკავშირებული პლანეტების რაოდენობა იმდენივე იყოს, რამდენიც ირმის ნახტომში ვარსკვლავების რაოდენობაა,<ref name="Nature-20120111" /><ref name=borenstein2011 /> ხოლო მიკროლინზირების გაზომვები მიუთითებს, რომ ვარსკვლავებთან დაკავშირებული არ არის დაკავშირებული უფრო მეტი მოხეტიალე პლანეტა, ვიდრე ვარსკვლავი.<ref>{{Cite journal |last1=Sumi |first1=T. |last2=Kamiya |first2=K. |last3=Bennett |first3=D. P. |last4=Bond |first4=I. A. |last5=Abe |first5=F. |last6=Botzler |first6=C. S. |last7=Fukui |first7=A. |last8=Furusawa |first8=K. |last9=Hearnshaw |first9=J. B. |last10=Itow |first10=Y. |last11=Kilmartin |first11=P. M. |last12=Korpela |first12=A. |last13=Lin |first13=W. |last14=Ling |first14=C. H. |last15=Masuda |first15=K. |display-authors=1 |year=2011 |title=Unbound or distant planetary mass population detected by gravitational microlensing |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2011-05-19_473_7347/page/349 |journal=Nature |volume=473 |issue=7347 |pages=349–352 |arxiv=1105.3544 |bibcode=2011Natur.473..349S |doi=10.1038/nature10092 |pmid=21593867 |s2cid=4422627 |last16=Matsubara |first16=Y. |last17=Miyake |first17=N. |last18=Motomura |first18=M. |last19=Muraki |first19=Y. |last20=Nagaya |first20=M. |last21=Nakamura |first21=S. |last22=Ohnishi |first22=K. |last23=Okumura |first23=T. |last24=Perrott |first24=Y. C. |last25=Rattenbury |first25=N. |last26=Saito |first26=To. |last27=Sako |first27=T. |last28=Sullivan |first28=D. J. |last29=Sweatman |first29=W. L. |last30=Tristram |first30=P. J. |last31=Udalski |first31=A. |last32=Szymański |first32=M. K. |last33=Kubiak |first33=M. |last34=Pietrzyński |first34=G. |last35=Poleski |first35=R. |last36=Soszyński |first36=I. |last37=Wyrzykowski |first37=Ł. |last38=Ulaczyk |first38=K.}}</ref><ref name=nasa20110526 /> ირმის ნახტომი საშუალოდ შეიცავს მინიმუმ ერთ პლანეტას თითო ვარსკვლავზე, რაც იწვევს 100-400 მილიარდ პლანეტას, კეპლერის კოსმოსური ობსერვატორიის მიერ ხუთპლანეტიანი ვარსკვლავური სისტემის, კეპლერ-32-ის, 2013 წლის იანვარში ჩატარებული კვლევის თანახმად.<ref name="Space-20130102" /> კეპლერის მონაცემების 2013 წლის იანვარში ჩატარებული სხვა ანალიზით დადგინდა, რომ ირმის ნახტომში დედამიწის ზომის მინიმუმ 17 მილიარდი ეგზოპლანეტაა.<ref name="Space-Billions">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=17 Billion Earth-Size Alien Planets Inhabit Milky Way |url=http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006095334/http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |archive-date=October 6, 2014}}</ref> 2013 წლის ნოემბერში, კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებზე დაყრდნობით, ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომში მზის მსგავსი ვარსკვლავებისა და წითელი ჯუჯების სასიცოცხლო ზონებში შესაძლოა დედამიწის ზომის 40 მილიარდამდე პლანეტა მოძრაობდეს.<ref name="NYT-20131104">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 4, 2013 |title=Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105023653/http://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |archive-date=November 5, 2013}}</ref><ref name="PNAS-20131031">{{Cite journal |last1=Petigura |first1=Eric A. |last2=Howard |first2=Andrew W. |last3=Marcy |first3=Geoffrey W. |date=October 31, 2013 |title=Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars |url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2013-11-26_110_48/page/19273 |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |volume=110 |issue=48 |pages=19273–19278 |arxiv=1311.6806 |bibcode=2013PNAS..11019273P |doi=10.1073/pnas.1319909110 |pmc=3845182 |pmid=24191033 |doi-access=free}}</ref><ref name="nov2013_planet_estimate" /> ​​ამ სავარაუდო პლანეტებიდან 11 მილიარდი შესაძლოა მზის მსგავსი ვარსკვლავების გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="LATimes-20131104">{{Cite news |last=Khan |first=Amina |date=November 4, 2013 |title=Milky Way may host billions of Earth-size planets |work=[[Los Angeles Times]] |url=https://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105,0,2673237.story |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106030558/http://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105%2C0%2C2673237.story |archive-date=November 6, 2013}}</ref> 2016 წლის კვლევის თანახმად, უახლოესი ეგზოპლანეტა შესაძლოა 4.2 სინათლის წლის დაშორებით იყოს და წითელი ჯუჯა პროქსიმა კენტავრის გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="Planet-Alpha-Centauri">{{Cite journal |last1=Anglada-Escudé |first1=Guillem |last2=Amado |first2=Pedro J. |last3=Barnes |first3=John |last4=Berdiñas |first4=Zaira M. |last5=Butler |first5=R. Paul |last6=Coleman |first6=Gavin A. L. |last7=de la Cueva |first7=Ignacio |last8=Dreizler |first8=Stefan |last9=Endl |first9=Michael |last10=Giesers |first10=Benjamin |last11=Jeffers |first11=Sandra V. |last12=Jenkins |first12=James S. |last13=Jones |first13=Hugh R. A. |last14=Kiraga |first14=Marcin |last15=Kürster |first15=Martin |display-authors=3 |year=2016 |title=A terrestrial planet candidate in a temperate orbit around Proxima Centauri |url=https://www.nature.com/articles/nature19106 |url-status=live |journal=Nature |volume=536 |issue=7617 |pages=437–440 |arxiv=1609.03449 |bibcode=2016Natur.536..437A |doi=10.1038/nature19106 |pmid=27558064 |s2cid=4451513 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003204853/https://www.nature.com/articles/nature19106 |archive-date=October 3, 2021 |access-date=September 11, 2021 |last16=López-González |first16=María J. |last17=Marvin |first17=Christopher J. |last18=Morales |first18=Nicolás |last19=Morin |first19=Julien |last20=Nelson |first20=Richard P. |last21=Ortiz |first21=José L. |last22=Ofir |first22=Aviv |last23=Paardekooper |first23=Sijme-Jan |last24=Reiners |first24=Ansgar |last25=Rodríguez |first25=Eloy |last26=Rodríguez-López |first26=Cristina |last27=Sarmiento |first27=Luis F. |last28=Strachan |first28=John P. |last29=Tsapras |first29=Yiannis |last30=Tuomi |first30=Mikko |first31=Mathias |last31=Zechmeister}}</ref> ასეთი დედამიწის ზომის პლანეტები შესაძლოა გაზის გიგანტებზე მრავალრიცხოვანი იყოს,<ref name="Nature-20120111" /> თუმცა მათი მცირე ზომის გამო დიდ მანძილზე აღმოჩენა უფრო რთულია. ეგზოპლანეტების გარდა, ასევე აღმოჩენილია „ეგზოკომეტები“, მზის სისტემის მიღმა არსებული კომეტები, რომლებიც შესაძლოა ირმის ნახტომშიც გავრცელებული იყოს.<ref name="Space-Exocomets">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title='Exocomets' Common Across Milky Way Galaxy |url=http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916085824/http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |archive-date=September 16, 2014}}</ref> უფრო ახლახანს, 2020 წლის ნოემბერში, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში სავარაუდოდ 300 მილიონზე მეტი სასიცოცხლო ეგზოპლანეტა არსებობს.<ref name="NYT-20201105">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 5, 2020 |title=Looking for Another Earth? Here Are 300 Million, Maybe – A new analysis of data from NASA's Kepler spacecraft increases the number of habitable exoplanets thought to exist in this galaxy. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=November 5, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105164943/https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |archive-date=November 5, 2020}}</ref> სამყაროს სხვა, უფრო შორეულ გალაქტიკებთან შედარებით, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ნეიტრინოების სიკაშკაშე საშუალოზე დაბალია, რაც ჩვენს გალაქტიკას „ნეიტრინოების უდაბნოდ“ აქცევს.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Ke |last2=Gallagher |first2=John S. |last3=Halzen |first3=Francis |date=February 2024 |title=The Milky Way revealed to be a neutrino desert by the IceCube Galactic plane observation |url=https://www.nature.com/articles/s41550-023-02128-0 |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=241–246 |doi=10.1038/s41550-023-02128-0 |issn=2397-3366|arxiv=2306.17275 |bibcode=2024NatAs...8..241F }}</ref> ==სტრუქტურა== [[File:Milky Way side view.png|thumb|ირმის ნახტომის საერთო სტრუქტურის სხვადასხვა ელემენტები]] ირმის ნახტომი შედგება ზოლის ფორმის ბირთვის რეგიონისგან, რომელიც გარშემორტყმულია გაზის, მტვრისა და ვარსკვლავების დეფორმირებული დისკოთი.<ref>{{Cite web |title=The Milky Way is warped |url=https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015954/https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |archive-date=February 7, 2019 |access-date=February 22, 2019 |website=phys.org}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Xiaodian |last2=Wang |first2=Shu |last3=Deng |first3=Licai |last4=de Grijs |first4=Richard |last5=Liu |first5=Chao |last6=Tian |first6=Hao |date=February 4, 2019 |title=An intuitive 3D map of the Galactic warp's precession traced by classical Cepheids |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=3 |issue=4 |pages=320–325 |arxiv=1902.00998 |bibcode=2019NatAs...3..320C |doi=10.1038/s41550-018-0686-7 |issn=2397-3366 |s2cid=119290364}}</ref> ირმის ნახტომში მასის განაწილება ძალიან ჰგავს ჰაბლის კლასიფიკაციის Sbc ტიპს, რომელიც წარმოადგენს სპირალურ გალაქტიკებს შედარებით სუსტად დახვეული მკლავებით.<ref name=ssr100_1_129 /> ასტრონომებმა პირველად 1960-იან წლებში დაიწყეს ვარაუდი, რომ ირმის ნახტომი არის ზოლიანი სპირალური გალაქტიკა და არა ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკა.<ref>Gerard de Vaucouleurs (1964), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D Interpretation of velocity distribution of the inner regions of the Galaxy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203053710/http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Peters, W.L. III. (1975), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P Models for the inner regions of the Galaxy. I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203185645/http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Hammersley, P. L.; Garzon, F.; Mahoney, T.; Calbet, X. (1994), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H Infrared Signatures of the Inner Spiral Arms and Bar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203062819/http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H |date=February 3, 2019 }}</ref> ეს ვარაუდები დადასტურდა სპიცერის კოსმოსური ტელესკოპის 2005 წლის დაკვირვებებით, რომლებმაც აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის ცენტრალური ზოლი უფრო დიდი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref name="fn3" /> ===გალაქტიკის ცენტრი=== {{მთავარი|მშვილდოსანი A*}} მზე გალაქტიკური ცენტრიდან 25,000–28,000 ლი-სინათლის (7.7–8.6 კპს) დაშორებით მდებარეობს. ეს მნიშვნელობა შეფასებულია გეომეტრიული მეთოდების გამოყენებით ან შერჩეული ასტრონომიული ობიექტების გაზომვით, რომლებიც სტანდარტულ სანთლებს წარმოადგენენ, სხვადასხვა ტექნიკით, რომლებიც ამ სავარაუდო დიაპაზონში სხვადასხვა მნიშვნელობებს იძლევა.<ref name="apj692_2_1075" /><ref name=boehle2016 /><ref name=Gillessen2016 /><ref name=ReideaSgrb2009 /><ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /> შიდა რამდენიმე კილოპარსეკში (დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის რადიუსი) ძირითადად ძველი ვარსკვლავების მკვრივი კონცენტრაციაა დაახლოებით სფეროიდულ ფორმაში, რომელსაც ამობურცულობა ეწოდება.<ref name="Galactic bulge" /> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომს არ აქვს ამობურცულობა წინა გალაქტიკებს შორის შეჯახებისა და შერწყმის გამო და რომ მის ნაცვლად მას მხოლოდ ფსევდო ამობურცულობა აქვს, რომელიც მისი ცენტრალური ზოლით არის წარმოქმნილი.<ref name=apjl_1_l72 /> თუმცა, ლიტერატურაში არსებობს დაბნეულობა ზოლში არასტაბილურობით შექმნილი (არაქისის ნაჭუჭის) ფორმის სტრუქტურასა და შესაძლო ამობურცულობას შორის, რომლის მოსალოდნელი ნახევრად სინათლის რადიუსი 0.5 კპს-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Ciambur |first1=Bogdan C. |last2=Graham |first2=Alister W. |last3=Bland-Hawthorn |first3=Joss |year=2017 |title=Quantifying the (X/peanut)-shaped structure of the Milky Way – new constraints on the bar geometry |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=471 |issue=4 |page=3988 |arxiv=1706.09902 |bibcode=2017MNRAS.471.3988C |doi=10.1093/mnras/stx1823 |doi-access=free |s2cid=119376558}}</ref> გალაქტიკის ცენტრი აღინიშნება ინტენსიური რადიოწყაროთი, სახელწოდებით Sagittarius A* (გამოითქმის როგორც Sagittarius A-ვარსკვლავი). ცენტრის გარშემო მატერიის მოძრაობა მიუთითებს, რომ Sagittarius A* მალავს მასიურ, კომპაქტურ ობიექტს.<ref name="Jones2004" /> მასის ეს კონცენტრაცია საუკეთესოდ აიხსნება, როგორც სუპერმასიური შავი ხვრელი<ref name="apj692_2_1075" /><ref name="apj689_2_1044" /> (SMBH), რომლის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 4.1–4.5 მილიონჯერ მეტია.<ref name="apj689_2_1044" /> SMBH-ის აკრეციის სიჩქარე შეესაბამება არააქტიურ გალაქტიკურ ბირთვს, რომელიც წელიწადში 1×10−5 M☉-ით არის შეფასებული.<ref name="wang13" /> დაკვირვებები მიუთითებს, რომ არსებობს SMBH-ები, რომლებიც მდებარეობს ნორმალური გალაქტიკების უმეტესობის ცენტრთან ახლოს.<ref name="blandford1999" /><ref name="frolov_zelnikov2011" /> ირმის ნახტომის ზოლის ბუნება აქტიურად განიხილება, მისი ნახევარსიგრძისა და ორიენტაციის შეფასებით, რომელიც 1-დან 5 კპს-მდე (3,000–16,000 ლი) და დედამიწიდან გალაქტიკის ცენტრისკენ ხედვის ხაზთან მიმართებაში 10–50 გრადუსს მოიცავს.<ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /><ref name="Cabrera-Lavers08" /> ზოგიერთი ავტორი მიიჩნევს, რომ ირმის ნახტომს ორი განსხვავებული ზოლი აქვს, ერთი მეორეში ჩაფლული.<ref name="nishiyama06" /> თუმცა, RR Lyrae ტიპის ვარსკვლავები არ აკვირდებიან თვალსაჩინო გალაქტიკურ ზოლს.<ref name="majaess10" /><ref name="alcock98" /><ref name="kunder08" /> ზოლი შესაძლოა გარშემორტყმული იყოს რგოლით, რომელსაც „5 კპს რგოლი“ ეწოდება და რომელიც შეიცავს ირმის ნახტომში არსებული მოლეკულური წყალბადის დიდ ნაწილს, ასევე ირმის ნახტომის ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობის უმეტეს ნაწილს. ანდრომედას გალაქტიკიდან დანახვისას, ეს იქნებოდა ირმის ნახტომის ყველაზე კაშკაშა მახასიათებელი.<ref name="fn14" /> ბირთვიდან რენტგენის გამოსხივება ემთხვევა ცენტრალური ზოლის გარშემო არსებულ მასიურ ვარსკვლავებს<ref name="wang13">{{Cite journal |last1=Wang |first1=Q.D. |last2=Nowak |first2=M.A. |last3=Markoff |first3=S.B. |last4=Baganoff |first4=F.K. |last5=Nayakshin |first5=S. |last6=Yuan |first6=F. |last7=Cuadra |first7=J. |last8=Davis |first8=J. |last9=Dexter |first9=J. |last10=Fabian |first10=A.C. |last11=Grosso |first11=N. |last12=Haggard |first12=D. |last13=Houck |first13=J. |last14=Ji |first14=L. |last15=Li |first15=Z. |year=2013 |title=Dissecting X-ray-Emitting Gas Around the Center of Our Galaxy |url=https://archive.org/details/sim_science_2013-08-30_341_6149/page/981 |journal=Science |volume=341 |issue=6149 |pages=981–983 |arxiv=1307.5845 |bibcode=2013Sci...341..981W |doi=10.1126/science.1240755 |pmid=23990554 |s2cid=206550019 |last16=Neilsen |first16=J. |last17=Porquet |first17=D. |last18=Ripple |first18=F. |last19=Shcherbakov |first19=R.V.}}</ref> და გალაქტიკურ ქედს.<ref name="nature318_267">{{Cite journal |last1=Bhat, C. L. |last2=Kifune, T. |last3=Wolfendale, A. W. |date=November 21, 1985 |title=A cosmic-ray explanation of the galactic ridge of cosmic X-rays |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1985-11-21_318_6043/page/267 |journal=Nature |volume=318 |issue=6043 |pages=267–269 |bibcode=1985Natur.318..267B |doi=10.1038/318267a0 |s2cid=4262045}}</ref> 2023 წლის ივნისში, ნაოკო კურაჰაში ნილსონის ხელმძღვანელობით ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ გამოიყენეს ახალი კასკადური ნეიტრინო ტექნიკა,<ref>{{Cite journal |last=Wright |first=Katherine |date=2023 |title=Milky Way Viewed through Neutrinos |journal=Physics |publisher=Physics 16, 115 (June 29, 2023) |volume=16 |article-number=|bibcode=2023PhyOJ..16..115W |doi=10.1103/Physics.16.115 |quote=Kurahashi Neilson first came up with the idea to use cascade neutrinos to map the Milky Way in 2015. |doi-access=free}}</ref> რათა პირველად დაედგინათ ნეიტრინოების გამოყოფა ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყიდან, რითაც შეიქმნა ირმის ნახტომის პირველი ნეიტრინო ხედი.<ref name="NYT-20230629">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=June 29, 2023 |title=Neutrinos Build a Ghostly Map of the Milky Way – Astronomers for the first time detected neutrinos that originated within our local galaxy using a new technique. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |url-status=live |access-date=June 30, 2023 |archive-url=https://archive.today/20230629182106/https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |archive-date=June 29, 2023}}</ref><ref name="SCI-20230629">{{Cite journal |last=IceCube Collaboration |date=June 29, 2023 |title=Observation of high-energy neutrinos from the Galactic plane |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |url-status=live |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=380 |issue=6652 |pages=1338–1343 |arxiv=2307.04427 |doi=10.1126/science.adc9818 |pmid=37384687 |bibcode=2023Sci...380.1338I |hdl=2013/ULB-DIPOT:oai:dipot.ulb.ac.be:2013/360407 |s2cid=259287623 |archive-url=https://archive.today/20230630042539/https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |archive-date=June 30, 2023 |access-date=June 30, 2023}}</ref> ====გამა სხივები და რენტგენის სხივები==== 1970 წლიდან, სხვადასხვა გამა-სხივების აღმოჩენის მისიებმა აღმოაჩინეს 511 კევ გამა-სხივები, რომლებიც გალაქტიკური ცენტრის ზოგადი მიმართულებიდან მოდის. ეს გამა-სხივები წარმოიქმნება პოზიტრონების (ანტიელექტრონების) ელექტრონებთან ანიჰილაციის შედეგად. 2008 წელს აღმოჩნდა, რომ გამა-სხივების წყაროების განაწილება დაბალი მასის რენტგენის ორმაგი სისტემების განაწილებას წააგავს, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს რენტგენის ორმაგი სისტემები პოზიტრონებს (და ელექტრონებს) აგზავნიან ვარსკვლავთშორის სივრცეში, სადაც ისინი ანელებენ და ანიჰილაციას უკეთებენ.<ref>{{Cite journal |last=Georg Weidenspointner |display-authors=etal |date=January 10, 2008 |title=An asymmetric distribution of positrons in the Galactic disk revealed by γ-rays |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2008-01-10_451_7175/page/159 |journal=Nature |volume=451 |issue=7175 |pages=159–162 |bibcode=2008Natur.451..159W |doi=10.1038/nature06490 |pmid=18185581 |s2cid=4333175}}</ref><ref name="NASA-2008">{{Cite web |date=January 9, 2008 |title= Satellite Explains Giant Cloud of Antimatter |url=https://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506215302/http://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |archive-date=May 6, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=NASA |first1=Bob |last1=Naeye |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Antimatter Clouds and Fountains – NASA Press Release 97-83 |url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190307/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |archive-date=July 9, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=HEASARC |date=April 28, 1997 }}</ref> დაკვირვებები განხორციელდა როგორც NASA-ს, ასევე ESA-ს თანამგზავრების მიერ. 1970 წელს, გამა-სხივების დეტექტორებმა აღმოაჩინეს, რომ გამოსხივების რეგიონი დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის დიამეტრის იყო, მზის სიკაშკაშით დაახლოებით 10,000-ჯერ მეტი სიკაშკაშით.<ref name="NASA-2008" /> 2010 წელს, ფერმის გამა-სხივური კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემების გამოყენებით, ირმის ნახტომის ბირთვის ჩრდილოეთით და სამხრეთით აღმოაჩინეს მაღალი ენერგიის გამა-გამოსხივების ორი გიგანტური სფერული ბუშტი. თითოეული ბუშტის დიამეტრი დაახლოებით 25,000 სინათლის წელია (7.7 კპს) (ანუ გალაქტიკის სავარაუდო დიამეტრის დაახლოებით 1/4); ისინი სამხრეთ ნახევარსფეროს ღამის ცაზე გრუსამდე და ქალწულამდეა გადაჭიმული.<ref name=overbye2010 /><ref name=sz2010 /> შემდგომში, პარკსის ტელესკოპით რადიოსიხშირეებზე დაკვირვებებმა გამოავლინა პოლარიზებული გამოსხივება, რომელიც ფერმის ბუშტებთანაა დაკავშირებული. ეს დაკვირვებები საუკეთესოდ შეიძლება იქნას განმარტებული, როგორც მაგნიტიზებული ნაკადი, რომელიც გამოწვეულია ვარსკვლავების ფორმირებით ირმის ნახტომის ცენტრალურ 640 ლიში (200 პროცენტი) ვარსკვლავებში.<ref>{{Cite journal |last1=Carretti |first1=E. |last2=Crocker |first2=R. M. |last3=Staveley-Smith |first3=L. |last4=Haverkorn |first4=M. |last5=Purcell |first5=C. |last6=Gaensler |first6=B. M. |last7=Bernardi |first7=G. |last8=Kesteven |first8=M. J. |last9=Poppi |first9=S. |year=2013 |title=Giant magnetized outflows from the centre of the Milky Way |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2013-01-03_493_7430/page/66 |journal=Nature |volume=493 |issue=7430 |pages=66–69 |arxiv=1301.0512 |bibcode=2013Natur.493...66C |doi=10.1038/nature11734 |pmid=23282363 |s2cid=4426371}}</ref> მოგვიანებით, 2015 წლის 5 იანვარს, NASA-მ განაცხადა, რომ მშვილდოსანი A*-დან დააფიქსირა რენტგენის აფეთქება, რომელიც ჩვეულებრივზე 400-ჯერ უფრო კაშკაშა იყო, რაც რეკორდული მაჩვენებელი იყო. უჩვეულო მოვლენა შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო შავ ხვრელში ჩავარდნილი ასტეროიდის დაშლით ან მშვილდოსანი A*-ში ჩამდინარე გაზში მაგნიტური ველის ხაზების ჩახლართვით.<ref name="NASA-20150105">{{Cite web |last1=Chou |first1=Felicia |last2=Anderson |first2=Janet |last3=Watzke |first3=Megan |date=January 5, 2015 |title=Release 15-001 – NASA's Chandra Detects Record-Breaking Outburst from Milky Way's Black Hole |url=http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106100532/http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |archive-date=January 6, 2015 |access-date=January 6, 2015 |website=[[NASA]]}}</ref> ===სპირალური მკლავები=== გალაქტიკური ზოლის გრავიტაციული გავლენის გარეთ, ირმის ნახტომის დისკოში ვარსკვლავთშორისი სივრცისა და ვარსკვლავების სტრუქტურა ორგანიზებულია ოთხ სპირალურ მკლავად.<ref name="churchwell09" /> სპირალური მკლავები, როგორც წესი, შეიცავს ვარსკვლავთშორისი გაზისა და მტვრის უფრო მაღალ სიმკვრივეს, ვიდრე გალაქტიკური საშუალო, ასევე ვარსკვლავთწარმოქმნის უფრო დიდ კონცენტრაციას, რასაც აკვირდებიან H II რეგიონები<ref name="TaylorCordes" /><ref name="russeil03" /> და მოლეკულური ღრუბლები.<ref>{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Hartmann |first2=D. |last3=Thaddeus |first3=P. |year=2001 |title=The Milky Way in molecular clouds: A new complete CO survey |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2001-02-01_547_2/page/n279 |journal=The Astrophysical Journal |volume=547 |issue=2 |pages=792–813 |arxiv=astro-ph/0009217 |bibcode=2001ApJ...547..792D |doi=10.1086/318388 |s2cid=118888462}}</ref> ირმის ნახტომის სპირალური სტრუქტურა გაურკვეველია და ამჟამად არ არსებობს კონსენსუსი მისი მკლავების ბუნებაზე.<ref name=two_arms /> იდეალური ლოგარითმული სპირალური ნიმუშები მხოლოდ უხეშად აღწერს მზის მახლობლად არსებულ მახასიათებლებს,<ref name="russeil03" /><ref name="majaess09b" /> რადგან გალაქტიკებს ხშირად აქვთ მკლავები, რომლებიც იტოტებიან, ერწყმიან, მოულოდნელად იხვევიან და ხასიათდებიან გარკვეული ხარისხის არარეგულარობით.<ref name="majaess10" /><ref name="majaess09b" /><ref name="lepine10" /> მზის შესაძლო სცენარი ტოტოვან / ლოკალურ მკლავში<ref name="russeil03" /> ხაზს უსვამს ამ საკითხს და მიუთითებს, რომ ასეთი მახასიათებლები, სავარაუდოდ, უნიკალური არ არის და არსებობს ირმის ნახტომის სხვა ადგილებშიც.<ref name="majaess09b" /> მკლავების დახრილობის კუთხის შეფასებები დაახლოებით 7°-დან 25°-მდე მერყეობს.<ref name="science312_1773" /><ref name="Drimmel2000" /> ვარაუდობენ, რომ არსებობს ოთხი სპირალური მკლავი, რომლებიც იწყება ირმის ნახტომის გალაქტიკის ცენტრის მახლობლად.<ref>{{Cite journal |last1=Sanna |first1=A. |last2=Reid |first2=M. J. |last3=Dame |first3=T. M. |last4=Menten |first4=K. M. |last5=Brunthaler |first5=A. |year=2017 |title=Mapping spiral structure on the far side of the Milky Way |url=https://archive.org/details/science_2017-10-13_358_6360/page/227 |journal=Science |volume=358 |pages=227–230 |arxiv=1710.06489 |bibcode=2017Sci...358..227S |doi=10.1126/science.aan5452 |pmid=29026043 |s2cid=206660521 |number=6360}}</ref> მათ შემდეგი სახელები აქვთ, ხოლო გამოსახულებაზე მკლავების პოზიციებია ნაჩვენები: [[ფაილი:Milky Way Spiral Arm Georgian.svg|thumb|right|260px|გალაქტიკის მკლავები]] {|class="wikitable" |- !ფერი !მკლავი |- |style="background-color: #00BFBF"| |[[პერსევსის მკლავი]] (Perseus Arm) |- |style="background-color: #0000FF"| |[[გედის მკლავი]] (Norma-Cygnus Arm) |- |style="background-color: #008000"| |[[ცენტავრის მკლავი]] (Scutum-Crux Arm) |- |style="background-color: #FF0000"| |[[მშვილდოსანის მკლავი]] (Sagittarius Arm) |- |colspan="2" style="text-align:center;"|''არსებობს ორი მცირე მკლავი, მათ შორის:'' |- |style="background-color: #996600"| |[[ორიონის მკლავი]] (Orion Arm; სადაც ჩვენი [[მზის სისტემა]] მდებარეობს) |} ორ სპირალურ მკლავს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავს და კილიტა-მშვილდოსნის მკლავს, მზის ორბიტაზე, ირმის ნახტომის ცენტრის მახლობლად, ტანგენსური წერტილები აქვს. თუ ეს მკლავები გალაქტიკურ დისკოში ვარსკვლავების საშუალო სიმკვრივესთან შედარებით ვარსკვლავების სიმკვრივეს ჭარბად შეიცავს, მისი აღმოჩენა შესაძლებელი იქნება ტანგენსურ წერტილთან ახლოს ვარსკვლავების დათვლით. ახლო ინფრაწითელი სინათლის ორმა კვლევამ, რომელიც ძირითადად წითელი გიგანტების მიმართ მგრძნობიარეა და მტვრის გადაშენებაზე გავლენას არ ახდენს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავში პროგნოზირებული ჭარბი რაოდენობა აღმოაჩინა, მაგრამ არა კილიტა-მშვილდოსნის მკლავში: სკუტუმ-კენტავრის მკლავი დაახლოებით 30%-ით მეტ წითელ გიგანტს შეიცავს, ვიდრე სპირალური მკლავის არარსებობის შემთხვევაში იქნებოდა მოსალოდნელი.<ref name="Drimmel2000" /><ref name="Benjamin2005" /> ეს დაკვირვება იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომს მხოლოდ ორი მთავარი ვარსკვლავური მკლავი აქვს: პერსევსის მკლავი და სკუტუმ-კენტავრის მკლავი. დანარჩენი მკლავები ჭარბ გაზს შეიცავს, მაგრამ არა ჭარბ ძველ ვარსკვლავებს.<ref name=two_arms /> 2013 წლის დეკემბერში ასტრონომებმა აღმოაჩინეს, რომ ახალგაზრდა ვარსკვლავებისა და ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონების განაწილება ემთხვევა ირმის ნახტომის ოთხმხრივ სპირალურ აღწერას.<ref>{{Cite press release |title=Massive stars mark out Milky Way's 'missing' arms |date=December 17, 2013 |publisher=University of Leeds |url=http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131218150156/http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |archive-date=December 18, 2013 |place=Leeds, UK}}</ref><ref>{{Cite news |last=Westerholm |first=Russell |date=December 18, 2013 |title=Milky Way Galaxy has four arms, reaffirming old data and contradicting recent research |work=University Herald |url=http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |url-status=live |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219010711/http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |archive-date=December 19, 2013}}</ref><ref name="urquart2013">{{Cite journal |last1=Urquhart |first1=J. S. |last2=Figura |first2=C. C. |last3=Moore |first3=T. J. T. |last4=Hoare |first4=M. G. |last5=Lumsde |first5=S. L. |last6=Mottram |first6=J. C. |last7=Thompson |first7=M. A. |last8=Oudmaijer |first8=R. D. |display-authors=4 |date=January 2014 |title=The RMS Survey: Galactic distribution of massive star formation |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=437 |issue=2 |pages=1791–1807 |arxiv=1310.4758 |bibcode=2014MNRAS.437.1791U |doi=10.1093/mnras/stt2006 |doi-access=free |s2cid=14266458}}</ref> ამრიგად, ირმის ნახტომს, როგორც ჩანს, აქვს ორი სპირალური მკლავი, როგორც ძველი ვარსკვლავები და ოთხი სპირალური მკლავი, როგორც აირისა და ახალგაზრდა ვარსკვლავები. ამ აშკარა შეუსაბამობის ახსნა გაურკვეველია.<ref name="urquart2013" /> 3 კპს-ის თითქმის მკლავი (ასევე ცნობილია, როგორც გაფართოების 3 კპს მკლავი ან უბრალოდ 3 კპს მკლავი) აღმოაჩინეს 1950-იან წლებში ასტრონომ ვან ვორდენმა და მისმა თანამშრომლებმა HI-ის (ატომური წყალბადის) 21 სანტიმეტრიანი რადიოგაზომვების მეშვეობით.<ref>{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=H. |last2=Rougoor |first2=G. W. |last3=Oort |first3=J. H. |display-authors=1 |date=1957 |title=Expansion d'une structure spirale dans le noyau du Système Galactique, et position de la radiosource Sagittarius&nbsp;A |journal=Comptes Rendus de l'Académie des Sciences |language=fr |volume=244 |pages=1691–1695 |bibcode=1957CRAS..244.1691V}}</ref><ref name="Dame">{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Thaddeus |first2=P. |year=2008 |title=A New Spiral Arm of the Galaxy: The Far 3-Kpc Arm |journal=The Astrophysical Journal |volume=683 |issue=2 |pages=L143–L146 |arxiv=0807.1752 |bibcode=2008ApJ...683L.143D |doi=10.1086/591669 |s2cid=7450090}}</ref> აღმოჩნდა, რომ ის ცენტრალური ამოზნექილიდან 50 კმ/წმ-ზე მეტი სიჩქარით ფართოვდება. ის მდებარეობს მეოთხე გალაქტიკურ კვადრანტში, მზიდან დაახლოებით 5.2 კპს-ის და გალაქტიკური ცენტრიდან 3.3 კპს-ის დაშორებით. შორეული 3 კპს მკლავი 2008 წელს ასტრონომმა ტომ დეიმმა (ასტროფიზიკის ცენტრი | ჰარვარდი და სმითსონიანი) აღმოაჩინა. ის მდებარეობს პირველ გალაქტიკურ კვადრანტში, გალაქტიკური ცენტრიდან 3 კპს (დაახლოებით 10,000 ლი) მანძილზე.<ref name="Dame" /><ref>{{Cite news |date=June 3, 2008 |title=Milky Way's Inner Beauty Revealed |publisher=Center for Astrophysics {{!}} Harvard & Smithsonian |url=http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |url-status=live |access-date=July 7, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130705045749/http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |archive-date=July 5, 2013}}</ref> 2011 წელს გამოქვეყნებული სიმულაციით ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომმა შესაძლოა სპირალური მკლავის სტრუქტურა მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსურ გალაქტიკასთან განმეორებითი შეჯახების შედეგად მიიღო.<ref>{{Cite web |last=Matson |first=John |date=September 14, 2011 |title=Star-Crossed: Milky Way's Spiral Shape May Result from a Smaller Galaxy's Impact |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000625/http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |archive-date=December 3, 2013 |access-date=July 7, 2015 |website=Scientific American}}</ref> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომი შეიცავს ორ განსხვავებულ სპირალურ ნიმუშს: შიდა ნიმუშს, რომელიც სწრაფად ბრუნავს მშვილდოსნის მკლავით და გარე ნიმუშს, რომელიც ქმნიან კარინასა და პერსევსის მკლავებით, რომელთა ბრუნვის სიჩქარე უფრო დაბალია და მკლავები მჭიდროდ არის შეხვეული. ამ სცენარში, რომელიც სხვადასხვა სპირალური მკლავების დინამიკის რიცხვითი სიმულაციებით არის მინიშნებული, გარე ნიმუშს გარე ფსევდორგოლის ფორმირება მოუწევს,<ref name=pseudoring2 /> და ორი ნიმუშს ერთმანეთთან დაკავშირებული ექნება გედის მკლავი.<ref name=pseudoring /> მთავარი სპირალური მკლავების გარეთ მდებარეობს ერთფეროვანი რგოლი (ანუ გარე რგოლი), გაზისა და ვარსკვლავების რგოლი, რომელიც მილიარდობით წლის წინ სხვა გალაქტიკებიდან მოწყვეტილია. თუმცა, სამეცნიერო საზოგადოების რამდენიმე წევრმა ცოტა ხნის წინ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი პოზიცია და დაადასტურა, რომ ერთფეროვანი რგოლის სტრუქტურა სხვა არაფერია, თუ არა ირმის ნახტომის გაბერილი და დეფორმირებული სქელი დისკოოს მიერ წარმოქმნილი ჭარბი სიმკვრივე.<ref>{{Cite arXiv |eprint=1207.2749 |class=astro-ph.GA |first1=M. |last1=Lopez-Corredoira |first2=A. |last2=Moitinho |title=Comments on the "Monoceros" affair |date=July 2012 |last3=Zaggia |first3=S. |last4=Momany |first4=Y. |last5=Carraro |first5=G. |last6=Hammersley |first6=P. L. |last7=Cabrera-Lavers |first7=A. |last8=Vazquez |first8=R. A. |display-authors=1}}</ref> ირმის ნახტომის დისკოს სტრუქტურა „S“-ის მრუდის გასწვრივ არის დეფორმირებული.<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |author-link=Deborah Byrd |date=February 5, 2019 |title=The Milky Way is warped |url=https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206010840/https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |archive-date=February 6, 2019 |access-date=February 6, 2019 |website=[[EarthSky]]}}</ref> === ჰალო === გალაქტიკური დისკო გარშემორტყმულია ძველი ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფეროიდული ჰალოთი, რომელთა 90% გალაქტიკური ცენტრიდან 100 000 სინათლის წლის (30 კპს) რადიუსში მდებარეობს.<ref name=harris2003 /> თუმცა, რამდენიმე გლობალური გროვები უფრო შორსაც აღმოაჩინეს, როგორიცაა PAL 4 და AM 1 გალაქტიკური ცენტრიდან 200 000 სინათლის წელზე მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის გროვების დაახლოებით 40% რეტროგრადულ ორბიტაზეა, რაც ნიშნავს, რომ ისინი ირმის ნახტომის ბრუნვის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობენ.<ref name=aaa313_119 /> გლობალურ გროვებს შეუძლიათ ირმის ნახტომის გარშემო როზეტისებრი ორბიტების გაყოლა, ვარსკვლავის გარშემო პლანეტის ელიფსური ორბიტისგან განსხვავებით.<ref name=apj522 /> მიუხედავად იმისა, რომ დისკო შეიცავს მტვერს, რომელიც ხედვას ზოგიერთ ტალღის სიგრძეზე აფერხებს, ჰალოს კომპონენტი ამას არ აკეთებს. აქტიური ვარსკვლავთწარმოქმნა ხდება დისკოში (განსაკუთრებით სპირალურ მკლავებში, რომლებიც მაღალი სიმკვრივის არეალებს წარმოადგენენ), მაგრამ არ ხდება ჰალოში, რადგან ვარსკვლავებად კოლაფსირებისთვის ცოტა ცივი გაზია.<ref name="sparke_gallagher" /> ღია გროვებიც ძირითადად დისკზეა განლაგებული.<ref name="aj108">{{Cite journal |last1=Janes, K.A. |last2=Phelps, R.L. |date=1980 |title=The galactic system of old star clusters: The development of the galactic disk |journal=The Astronomical Journal |volume=108 |pages=1773–1785 |bibcode=1994AJ....108.1773J |doi=10.1086/117192 |doi-access=free}}</ref> 21-ე საუკუნის დასაწყისში აღმოჩენებმა ირმის ნახტომის სტრუქტურის შესახებ ჩვენს გაგებას ახალი განზომილებები შესძინა. ანდრომედას გალაქტიკის (M31) დისკოს (M31) გაცილებით უფრო შორს გავრცელების აღმოჩენით, ვიდრე ადრე ეგონათ,<ref name="fn5" /> აშკარა ხდება ირმის ნახტომის დისკოს უფრო შორს გაფართოების შესაძლებლობა და ამას ადასტურებს გედის მკლავის გარე მკლავის გაფართოების<ref name="mcclure-griffiths" /><ref name="fn6" /> და სკუტუმ-კენტავრის მკლავის მსგავსი გაფართოების აღმოჩენის მტკიცებულებები.<ref>{{Cite journal |last1=T.M. Dame |last2=P. Thaddeus |date=2011 |title=A Molecular Spiral Arm in the Far Outer Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=734 |issue=1 |page=L24 |arxiv=1105.2523 |bibcode=2011ApJ...734L..24D |doi=10.1088/2041-8205/734/1/l24 |s2cid=118301649}}</ref> მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკის აღმოჩენით მოხდა გალაქტიკური ნარჩენების ლენტის აღმოჩენა, რადგან ჯუჯა გალაქტიკის პოლარული ორბიტა და მისი ურთიერთქმედება ირმის ნახტომთან მას ანადგურებს. 2004 წელს, ირმის ნახტომის გარშემო სიბრტყის ორბიტაზე მოძრავი გალაქტიკური ნარჩენების რგოლის აღმოჩენის შემდეგ, თავდაპირველად ითვლებოდა, რომ ნარჩენები დიდი ძაღლის ჯუჯა გალაქტიკის სახელით ცნობილი სისტემის ნაშთი იყო.<ref>{{Cite journal |last1=Martin |first1=N. F. |last2=Ibata |first2=R. A. |last3=Bellazzini |first3=M. |last4=Irwin |first4=M. J. |last5=Lewis |first5=G. F. |last6=Dehnen |first6=W. |date=2004 |title=A dwarf galaxy remnant in Canis Major: the fossil of an in-plane accretion on to the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=348 |issue=1 |pages=12–23 |doi=10.1111/j.1365-2966.2004.07331.x|doi-access=free |arxiv=astro-ph/0311010 |bibcode=2004MNRAS.348...12M }}</ref> სხვა მეცნიერები თვლიდნენ, რომ ეს გალაქტიკური დეფორმაციის შედეგი იყო,<ref>{{Cite journal |last1=Momany |first1=Y. |last2=Zaggia |first2=S. R. |last3=Bonifacio |first3=P. |last4=Piotto |first4=G. |last5=Angeli |first5=F. De |last6=Bedin |first6=L. R. |last7=Carraro |first7=G. |date=July 1, 2004 |title=Probing the Canis Major stellar over-density as due to the Galactic warp |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2004/26/aagd202/aagd202.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=421 |issue=2 |pages=L29–L32 |doi=10.1051/0004-6361:20040183 |arxiv=astro-ph/0405526 |bibcode=2004A&A...421L..29M |issn=0004-6361|hdl=11577/2467288 |hdl-access=free }}</ref> ეს მოსაზრება 2021 წლის მონაცემებითაც დადასტურდა.<ref>{{Cite journal |last1=Carballo-Bello |first1=Julio A |last2=Martínez-Delgado |first2=David |last3=Corral-Santana |first3=Jesús M |last4=Alfaro |first4=Emilio J |last5=Navarrete |first5=Camila |last6=Vivas |first6=A Katherina |last7=Catelan |first7=Márcio |date=December 31, 2020 |title=A revised view of the Canis Major stellar overdensity with DECam and Gaia: new evidence of a stellar warp of blue stars |url=https://academic.oup.com/mnras/article/501/2/1690/5923573 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=501 |issue=2 |pages=1690–1700 |doi=10.1093/mnras/staa2655 |issn=0035-8711 |doi-access=free|arxiv=2009.01855 }}</ref> ჩრდილოეთის ცის Sloan Digital Sky Survey აჩვენებს უზარმაზარ, დიფუზურ სტრუქტურას (გაშლილი სავსე მთვარის ზომაზე დაახლოებით 5000-ჯერ დიდი ფართობით), რომელიც, როგორც ჩანს, არ შეესაბამება ამჟამინდელ მოდელებს. ვარსკვლავების კრებული თითქმის პერპენდიკულარულად ამოდის ირმის ნახტომის სპირალური მკლავების სიბრტყის მიმართ. სავარაუდო ინტერპრეტაციაა, რომ ჯუჯა გალაქტიკა ერწყმის ირმის ნახტომს. ამ გალაქტიკას სავარაუდოდ ქალწულის ვარსკვლავური ნაკადი ეწოდება და მდებარეობს ქალწულის მიმართულებით, დაახლოებით 30 000 სინათლის წლის (9 კპს) დაშორებით.<ref name=apj673_2_864 /> ====აირისებრი ჰალო==== ვარსკვლავური ჰალოს გარდა, ჩანდრას რენტგენის ობსერვატორიამ, XMM-ნიუტონმა და სუზაკუმ წარმოადგინეს მტკიცებულება, რომ არსებობს ასევე აირისებრი ჰალო, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით ცხელ აირს. ეს ჰალო ასობით ათასი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული, გაცილებით შორს, ვიდრე ვარსკვლავური ჰალო და ახლოსაა დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მანძილთან. ამ ცხელი ჰალოს მასა თითქმის უდრის თავად ირმის ნახტომის მასას.<ref name="chandra_hotgas">{{Cite web |last=Boen |first=Brooke |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Brooke Boen}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gupta |first1=A. |last2=Mathur |first2=S. |last3=Krongold |first3=Y. |last4=Nicastro |first4=F. |last5=Galeazzi |first5=M. |year=2012 |title=A Huge Reservoir of Ionized Gas Around the Milky Way: Accounting for the Missing Mass? |journal=The Astrophysical Journal |volume=756 |issue=1 |page=L8 |arxiv=1205.5037 |bibcode=2012ApJ...756L...8G |doi=10.1088/2041-8205/756/1/L8 |s2cid=118567708}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 24, 2012 |title=Galactic Halo: Milky Way is Surrounded by Huge Halo of Hot Gas |url=http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029155611/http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |archive-date=October 29, 2012 |website=Smithsonian Astrophysical Observatory}}</ref> ამ ჰალოს გაზის ტემპერატურა 1-დან 2,5 მილიონ კ-მდე (1,8 და 4,5 მილიონი °F) მერყეობს.<ref>{{Cite web |last=Communications |first=Discovery |title=Our Galaxy Swims Inside a Giant Pool of Hot Gas |work=Discovery News |url=http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029004855/http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |archive-date=October 29, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Discovery Communications}}</ref> შორეული გალაქტიკების დაკვირვებები მიუთითებს, რომ სამყაროს დაახლოებით ერთი მეექვსედ ნაკლები ბარიონული (ჩვეულებრივი) მატერია ჰქონდა, ვიდრე ბნელი მატერია, როდესაც ის სულ რაღაც რამდენიმე მილიარდი წლის იყო. თუმცა, ამ ბარიონების მხოლოდ დაახლოებით ნახევარია გათვალისწინებული თანამედროვე სამყაროში, ახლომდებარე გალაქტიკების, როგორიცაა ირმის ნახტომი, დაკვირვებების საფუძველზე.<ref name="Harrington_feature" /> თუ დადასტურდება დასკვნა, რომ ჰალოს მასა შედარებადია ირმის ნახტომის მასასთან, ეს შეიძლება იყოს ირმის ნახტომის გარშემო დაკარგული ბარიონების ვინაობა.<ref name="Harrington_feature">{{Cite news |last1=J.D. Harrington |last2=Janet Anderson |last3=Peter Edmonds |date=September 24, 2012 |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |work=NASA |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012}}</ref> ==ფორმირება== ===ისტორია=== ირმის ნახტომი დაიწყო, როგორც ერთი ან რამდენიმე მცირე ჭარბი სიმკვრივე სამყაროში მასის განაწილებაში, დიდი აფეთქების შემდეგ მალევე, 13.61 მილიარდი წლის წინ.<ref name="PHYS-20170727">{{cite web |author=<!--Not stated--> |title=Milky Way's origins are not what they seem |url=https://phys.org/news/2017-07-milky.html |date=July 27, 2017 |work=[[Phys.org]] |access-date=July 27, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170727094803/https://phys.org/news/2017-07-milky.html |archive-date=July 27, 2017}}</ref><ref name="borah">{{Cite journal |last1=Borah |first1=Debasish |last2=Dutta |first2=Manoranjan |last3=Mahapatra |first3=Satyabrata |last4=Sahu |first4=Narendra |year=2022 |title=Boosted self-interacting dark matter and XENON1T excess |journal=Nuclear Physics B |volume=979 |article-number=|arxiv=2107.13176 |bibcode=2022NuPhB.97915787B |doi=10.1016/j.nuclphysb.2022.115787 |s2cid=236469147}}</ref><ref name="legassick">{{Cite arXiv |eprint=1509.02832 |class=astro-ph.GA |first=Daniel |last=Legassick |title=The Age Distribution of Potential Intelligent Life in the Milky Way |year=2015}}</ref> ამ ჭარბი სიმკვრივიდან ზოგიერთი წარმოადგენდა გლობულური გროვების საფუძველს, რომლებშიც წარმოიქმნა უძველესი დარჩენილი ვარსკვლავები იმ ტერიტორიაზე, რასაც ახლა ირმის ნახტომი ეწოდება. ირმის ნახტომში მატერიის თითქმის ნახევარი შესაძლოა სხვა შორეული გალაქტიკებიდან მომდინარეობდეს.<ref name="PHYS-20170727" /> ეს ვარსკვლავები და გროვები ახლა ირმის ნახტომის ვარსკვლავურ ჰალოს ქმნიან. პირველი ვარსკვლავების დაბადებიდან რამდენიმე მილიარდი წლის განმავლობაში, ირმის ნახტომის მასა საკმარისად დიდი იყო, რომ ის შედარებით სწრაფად ბრუნავდა. კუთხური იმპულსის შენარჩუნების გამო, ამან გამოიწვია აირისებრი ვარსკვლავთშორისი გარემოს კოლაფსი დაახლოებით სფეროიდული ფორმიდან დისკად. ამიტომ, ვარსკვლავების შემდგომი თაობები წარმოიქმნა ამ სპირალურ დისკში. დისკში შეინიშნება ახალგაზრდა ვარსკვლავების უმეტესობა, მათ შორის მზე.<ref name=ut20090527 /><ref name="Buser" /> პირველი ვარსკვლავების ჩამოყალიბების დაწყების შემდეგ, ირმის ნახტომი გაიზარდა როგორც გალაქტიკური შერწყმების გზით (განსაკუთრებით ირმის ნახტომის ზრდის ადრეულ ეტაპზე), ასევე გაზის აკრეციის გზით პირდაპირ გალაქტიკური ჰალოდან.<ref name="Buser" /> ამჟამად ირმის ნახტომი აგროვებს მასალას რამდენიმე პატარა გალაქტიკიდან, მათ შორის მისი ორი უდიდესი თანამგზავრი გალაქტიკიდან, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლებიდან, მაგელანის ნაკადის მეშვეობით. გაზის პირდაპირი აკრეცია შეინიშნება მაღალი სიჩქარის ღრუბლებში, როგორიცაა სმიტის ღრუბელი.<ref name=araa35_217 /><ref name=apj679_L21 /> კოსმოლოგიური სიმულაციები მიუთითებს, რომ 11 მილიარდი წლის წინ ის შეერწყა განსაკუთრებით დიდ გალაქტიკას, რომელსაც კრაკენი ეწოდება.<ref>{{Cite journal |last1=Kruijssen |first1=J M Diederik |last2=Pfeffer |first2=Joel L |last3=Chevance |first3=Mélanie |last4=Bonaca |first4=Ana |last5=Trujillo-Gomez |first5=Sebastian |last6=Bastian |first6=Nate |last7=Reina-Campos |first7=Marta |last8=Crain |first8=Robert A |last9=Hughes |first9=Meghan E |date=October 2020 |title=Kraken reveals itself – the merger history of the Milky Way reconstructed with the E-MOSAICS simulations |url=https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |url-status=live |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=498 |issue=2 |pages=2472–2491 |arxiv=2003.01119 |doi=10.1093/mnras/staa2452 |doi-access=free |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116101953/https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |archive-date=November 16, 2020 |access-date=November 15, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Monica |date=November 13, 2020 |title=Star Clusters reveal the "Kraken" in the Milky Way's Past |url=https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115190620/https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |archive-date=November 15, 2020 |access-date=November 15, 2020 |website=Sky and Telescope}}</ref> ირმის ნახტომის ისეთი თვისებები, როგორიცაა ვარსკვლავური მასა, კუთხური იმპულსი და მეტალურობა მის უკიდურეს რეგიონებში, მიუთითებს, რომ ბოლო 10 მილიარდი წლის განმავლობაში მას არ განუცდია შერწყმა დიდ გალაქტიკებთან. ბოლო დროს დიდი შერწყმების ეს არარსებობა უჩვეულოა მსგავსი ტიპის სპირალურ გალაქტიკებს შორის. მის მეზობელს, ანდრომედას გალაქტიკას, როგორც ჩანს, უფრო ტიპური ისტორია აქვს, რომელიც შედარებით დიდ გალაქტიკებთან შედარებით ბოლოდროინდელი შერწყმებით არის ჩამოყალიბებული.<ref>{{Cite journal |last1=Yin, J. |last2=Hou |first2=J.L |last3=Prantzos |first3=N. |last4=Boissier |first4=S. |last5=Chang |first5=R. X. |last6=Shen |first6=S. Y. |last7=Zhang |first7=B. |display-authors=4 |date=2009 |title=Milky Way versus Andromeda: a tale of two disks |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=505 |issue=2 |pages=497–508 |arxiv=0906.4821 |bibcode=2009A&A...505..497Y |doi=10.1051/0004-6361/200912316 |s2cid=14344453}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hammer, F. |last2=Puech |first2=M. |last3=Chemin |first3=L. |last4=Flores |first4=H. |last5=Lehnert |first5=M. D. |display-authors=4 |date=2007 |title=The Milky Way, an Exceptionally Quiet Galaxy: Implications for the Formation of Spiral Galaxies |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2007-06-10_662_1/page/322 |journal=The Astrophysical Journal |volume=662 |issue=1 |pages=322–334 |arxiv=astro-ph/0702585 |bibcode=2007ApJ...662..322H |doi=10.1086/516727 |s2cid=18002823}}</ref> ბოლოდროინდელი კვლევების თანახმად, ირმის ნახტომი, ისევე როგორც ანდრომედას გალაქტიკა, გალაქტიკის ფერ-სიდიდის დიაგრამაზე „მწვანე ველში“ მდებარეობს, რეგიონში, რომელიც დასახლებულია გალაქტიკებით, რომლებიც გარდამავალ პერიოდში არიან „ლურჯი ღრუბლიდან“ (გალაქტიკები, რომლებიც აქტიურად ქმნიან ახალ ვარსკვლავებს) „წითელ თანმიმდევრობამდე“ (გალაქტიკები, რომლებიც არ ქმნიან ვარსკვლავებს). მწვანე ველის გალაქტიკებში ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობა შენელდება, რადგან მათ ვარსკვლავთშორის გარემოში ვარსკვლავთწარმოქმნის გაზი ამოეწურათ. მსგავსი თვისებების მქონე სიმულირებულ გალაქტიკებში, ვარსკვლავთწარმოქმნა, როგორც წესი, დაახლოებით ხუთი მილიარდი წლის განმავლობაში ჩაქრება, რაც ითვალისწინებს ვარსკვლავთწარმოქმნის ტემპის მოსალოდნელ, მოკლევადიან ზრდას ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას შორის შეჯახების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Mutch, S.J. |last2=Croton |first2=D.J. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2011 |title=The Mid-life Crisis of the Milky Way and M31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=736 |issue=2 |page=84 |arxiv=1105.2564 |bibcode=2011ApJ...736...84M |doi=10.1088/0004-637X/736/2/84 |s2cid=119280671}}</ref> ირმის ნახტომის მსგავსი სხვა გალაქტიკების გაზომვები მიუთითებს, რომ ის ერთ-ერთი ყველაზე წითელი და კაშკაშა სპირალური გალაქტიკაა, რომელიც ჯერ კიდევ ახალ ვარსკვლავებს ქმნის და ის ოდნავ უფრო ლურჯია, ვიდრე ყველაზე ლურჯი წითელი თანმიმდევრობის გალაქტიკები.<ref>{{Cite journal |last1=Licquia, T. |last2=Newman |first2=J.A. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2012 |title=What Is The Color Of The Milky Way? |journal=American Astronomical Society |volume=219 |pages=252.08 |bibcode=2012AAS...21925208L}}</ref> ===ასაკი და კოსმოლოგიური ისტორია=== გლობულური გროვები ირმის ნახტომის უძველეს ობიექტებს შორისაა, რაც ირმის ნახტომის ასაკის უფრო დაბალ ზღვარს აწესებს. ირმის ნახტომში ცალკეული ვარსკვლავების ასაკის შეფასება შესაძლებელია ისეთი ხანგრძლივი რადიოაქტიური ელემენტების, როგორიცაა თორიუმ-232 და ურანი-238, სიმრავლის გაზომვით, შემდეგ კი შედეგების მათი თავდაპირველი სიმრავლის შეფასებასთან შედარებით, ტექნიკით, რომელსაც ნუკლეოკოსმოქრონოლოგია ეწოდება. ეს მაჩვენებლები CS 31082-001-ისთვის დაახლოებით 12.5 ± 3 მილიარდი წელია<ref>{{Cite journal |last=Cayrel |display-authors=etal |date=2001 |title=Measurement of stellar age from uranium decay |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-02-08_409_6821/page/691 |journal=Nature |volume=409 |issue=6821 |pages=691–692 |arxiv=astro-ph/0104357 |bibcode=2001Natur.409..691C |doi=10.1038/35055507 |pmid=11217852 |s2cid=17251766}}</ref> და BD +17° 3248-ისთვის 13.8 ± 4 მილიარდი წელი.<ref>{{Cite journal |last1=Cowan |first1=J. J. |last2=Sneden |first2=C. |last3=Burles |first3=S. |last4=Ivans |first4=I. I. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Truran |first6=J. W. |last7=Lawler |first7=J. E. |last8=Primas |first8=F. |author8-link=Francesca Primas|last9=Fuller |first9=G. M. |last10=Pfeiffer |first10=B. |last11=Kratz |first11=K. L. |display-authors=9 |year=2002 |title=The Chemical Composition and Age of the Metal-poor Halo Star BD +17o3248 |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2002-06-20_572_2/page/861 |journal=The Astrophysical Journal |volume=572 |issue=2 |pages=861–879 |arxiv=astro-ph/0202429 |bibcode=2002ApJ...572..861C |doi=10.1086/340347 |s2cid=119503888}}</ref> თეთრი ჯუჯას ფორმირების შემდეგ, ის იწყებს რადიაციულად გაგრილებას და მისი ზედაპირის ტემპერატურა თანდათან ეცემა. ამ თეთრი ჯუჯებიდან ყველაზე ცივი ტემპერატურის გაზომვით და მათი მოსალოდნელ საწყის ტემპერატურასთან შედარებით, შესაძლებელია ასაკის შეფასება. ამ ტექნიკით, გლობულური გროვების M4 ასაკი შეფასდა 12.7 ± 0.7 მილიარდი წლით. ამ გროვებიდან ყველაზე ძველის ასაკის შეფასებით, საუკეთესოდ შესაფერისი ასაკი 12.6 მილიარდი წელია, ხოლო 95%-იანი სანდოობის ზედა ზღვარი - 16 მილიარდი წელი.<ref name=science299_5603_65 /> 2018 წლის ნოემბერში ასტრონომებმა სამყაროს ერთ-ერთი უძველესი ვარსკვლავის აღმოჩენის შესახებ განაცხადეს. დაახლოებით 13.5 მილიარდი წლის ასაკის 2MASS J18082002-5104378 B არის პაწაწინა ულტრალითონებით ღარიბი (UMP) ვარსკვლავი, რომელიც თითქმის მთლიანად დიდი აფეთქების შედეგად გამოყოფილი მასალებისგან შედგება და შესაძლოა, ერთ-ერთი პირველი ვარსკვლავი იყოს. ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ამ ვარსკვლავის აღმოჩენა იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკა შესაძლოა, სულ მცირე, 3 მილიარდი წლით უფროსი იყოს, ვიდრე აქამდე ეგონათ.<ref name="EA-20181105">{{Cite news |last=Johns Hopkins University |author-link=Johns Hopkins University |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang |work=[[EurekAlert!]] |url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106132235/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="JHU-20181105">{{Cite news |last=Rosen |first=Jill |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang – The newly discovered star's composition indicates that, in a cosmic family tree, it could be as little as one generation removed from the Big Bang |publisher=[[Johns Hopkins University]] |url=https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106021959/https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="ApJ-20181105">{{Cite journal |last1=Schlaufman |first1=Kevin C. |last2=Thompson |first2=Ian B. |last3=Casey |first3=Andrew R. |date=November 5, 2018 |title=An Ultra Metal-poor Star Near the Hydrogen-burning Limit |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=867 |page=98 |arxiv=1811.00549 |bibcode=2018ApJ...867...98S |doi=10.3847/1538-4357/aadd97 |s2cid=54511945 |doi-access=free |number=2}}</ref> ირმის ნახტომის ჰალოში რამდენიმე ცალკეული ვარსკვლავი აღმოაჩინეს, რომელთა გაზომილი ასაკი სამყაროს 13.80 მილიარდ წლიან ასაკთან ძალიან ახლოსაა. 2007 წელს, გალაქტიკურ ჰალოში არსებული ვარსკვლავის, HE 1523-0901-ის, ასაკი დაახლოებით 13,2 მილიარდი წლის შეფასდა. როგორც იმ დროს ირმის ნახტომში ცნობილი უძველესი ობიექტი, ამ გაზომვამ ირმის ნახტომის ასაკს უფრო დაბალი ზღვარი დააწესა.<ref name="frebel" /> ეს შეფასება გაკეთდა ძალიან დიდი ტელესკოპის ულტრაიისფერი-ვიზუალური ეშელის სპექტროგრაფის გამოყენებით, რათა გაზომილიყო თორიუმის და R-პროცესით შექმნილი სხვა ელემენტების არსებობით გამოწვეული სპექტრული ხაზების ფარდობითი სიძლიერე. ხაზების სიძლიერე იძლევა სხვადასხვა ელემენტარული იზოტოპების სიჭარბეს, საიდანაც ვარსკვლავის ასაკის შეფასება შესაძლებელია ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით.<ref name="frebel" /> კიდევ ერთი ვარსკვლავი, HD 140283, შეფასებულია 13,7 ± 0,7 მილიარდი წლით, 12,2 ± 0,6 მილიარდი წლით,<ref name=creevey>{{cite journal |bibcode=2015A&A...575A..26C |title=Benchmark stars for Gaia Fundamental properties of the Population&nbsp;II star HD&nbsp;140283 from interferometric, spectroscopic, and photometric data |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=575 |pages=A26 |last1=Creevey|first1=O. L. |last2=Thévenin |first2=F. |last3=Berio |first3=P. |last4=Heiter |first4=U. |last5=von Braun |first5=K. |last6=Mourard |first6=D. |last7=Bigot |first7=L. |last8=Boyajian |first8=T.S. |last9=Kervella |first9=P. |last10=Morel |first10=P. |last11=Pichon |first11=B. |last12=Chiavassa |first12=A. |last13=Nardetto |first13=N. |last14=Perraut |first14=K. |last15=Meilland |first15=A. |last16=Mc Alister |first16=H. A. |last17=Ten Brummelaar |first17=T.A. |last18=Farrington |first18=C. |last19=Sturmann |first19=J. |last20=Sturmann |first20=L. |last21=Turner |first21=N. |year=2015 |arxiv=1410.4780 |doi=10.1051/0004-6361/201424310|s2cid=18003446 }}</ref> ან 12,0 ± 0,5 მილიარდი წლით.<ref name=Tang>{{cite journal|journal= [[Research Notes of the AAS]]|volume= 5|issue=5|id=117|year= 2021|title= Revised Best Estimates for the Age and Mass of the Methuselah Star HD 140283 Using MESA and Interferometry and Implications for 1D Convection|author1= Jiangling Tang|author2= Meredith Joyce|page= 117|doi=10.3847/2515-5172/ac01ca|bibcode=2021RNAAS...5..117T|arxiv=2105.11311|s2cid= 235166094|doi-access= free}}</ref> დედამიწის ატმოსფერული დამახინჯების გამოსასწორებლად ადაპტური ოპტიკის გამოყენებით ჩატარებული დაკვირვებების თანახმად, გალაქტიკის ამოზნექილობაში მყოფი ვარსკვლავები დაახლოებით 12,8 მილიარდი წლისაა.<ref>{{Cite web |last=Specktor |first=Brandon |date=March 23, 2019 |title=Astronomers Find Fossils of Early Universe Stuffed in Milky Way's Bulge |url=https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323223957/https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |archive-date=March 23, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=Live Science}}</ref> გალაქტიკურ თხელ დისკოში ვარსკვლავების ასაკი ასევე შეფასდა ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით. თხელი დისკოში მყოფი ვარსკვლავების გაზომვები იძლევა შეფასებას, რომ თხელი დისკო 8,8 ± 1,7 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა. ეს გაზომვები ვარაუდობს, რომ გალაქტიკური ჰალოსა და თხელ დისკოს ფორმირებას შორის თითქმის 5 მილიარდი წლის შესვენება იყო.<ref name="del_Peloso" /> ათასობით ვარსკვლავის ქიმიური ხელმოწერების ბოლოდროინდელი ანალიზი მიუთითებს, რომ ვარსკვლავების ფორმირება შესაძლოა მნიშვნელოვნად შემცირდა დისკოს ფორმირების დროს, 10-დან 8 მილიარდი წლის წინ, როდესაც ვარსკვლავთშორისი გაზი ძალიან ცხელი იყო ახალი ვარსკვლავების წარმოსაქმნელად იმავე ტემპით, როგორც ადრე.<ref>Skibba, Ramon (2016), "Milky Way retired early from star making" (New Scientist, March 5, 2016), p.9</ref> ირმის ნახტომის გარშემო არსებული თანამგზავრი გალაქტიკები შემთხვევით არ არის განაწილებული, არამედ, როგორც ჩანს, უფრო დიდი სისტემის დაშლის შედეგად წარმოიქმნება, რაც წარმოქმნის რგოლის სტრუქტურას, რომლის დიამეტრი 500 000 სინათლის წელია, ხოლო სიგანე 50 000 სინათლის წელი.<ref>{{Cite journal |last=Lynden-Bell |first=D. |date=March 1, 1976 |title=Dwarf Galaxies and Globular Clusters in High Velocity Hydrogen Streams |url=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1976-03_174_3/page/695 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=174 |issue=3 |pages=695–710 |bibcode=1976MNRAS.174..695L |doi=10.1093/mnras/174.3.695 |issn=0035-8711 |doi-access=free}}</ref> გალაქტიკებს შორის ახლო შეჯახება, როგორც ეს ანდრომედას გალაქტიკის შემთხვევაში 4 მილიარდ წელიწადშია მოსალოდნელი, შეიძლება გაზის უზარმაზარი კუდები მოგლიჯოს, რომლებიც დროთა განმავლობაში შეიძლება გაერთიანდნენ და წარმოქმნან ჯუჯა გალაქტიკები რგოლში, მთავარი დისკოს მიმართ ნებისმიერი კუთხით.<ref>{{Cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C. M. |year=2005 |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |arxiv=astro-ph/0410421 |bibcode=2005A&A...431..517K |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |doi-access=free}}</ref> ==გალაქტიკათშორისი სამეზობლო== ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა გიგანტური სპირალური გალაქტიკების ბინარული სისტემაა, რომელიც მიეკუთვნება 50 მჭიდროდ დაკავშირებული გალაქტიკის ჯგუფს, რომელიც ცნობილია როგორც ლოკალური ჯგუფი და გარშემორტყმულია ლოკალური სიცარიელით, რომელიც თავად არის ლოკალური ფურცლის<ref name="apj676_1_184">{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Shaya |first2=Edward J. |last3=Karachentsev |first3=Igor D. |last4=Courtois |first4=Hélène M. |author-link4=Hélène Courtois |last5=Kocevski |first5=Dale D. |last6=Rizzi |first6=Luca |last7=Peel |first7=Alan |date=March 2008 |title=Our Peculiar Motion Away from the Local Void |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-03-20_676_1/page/184 |journal=The Astrophysical Journal |volume=676 |issue=1 |pages=184–205 |arxiv=0705.4139 |bibcode=2008ApJ...676..184T |doi=10.1086/527428 |s2cid=14738309}}</ref> და თავის მხრივ ქალწულის ზეგროვის ნაწილი. ქალწულის ზეგროვას გარშემო არის რამდენიმე სიცარიელე, რომლებიც მრავალი გალაქტიკისგან თავისუფალია, „ჩრდილოეთით“ მიკროსკოპიუმის სიცარიელე, „მარცხნივ“ მოქანდაკის სიცარიელე, „მარჯვნივ“ ბოეოტსის სიცარიელე და „სამხრეთით“ დიდი ვოიდი. ეს სიცარიელეები დროთა განმავლობაში იცვლის ფორმას და გალაქტიკებში ძაფისებრ სტრუქტურებს ქმნის. მაგალითად, ქალწულის ზეგროვა მიიზიდება დიდი მიმზიდველისკენ,<ref>{{cite web |last=Hadhazy |first=Adam |date=November 3, 2016 |url=https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |title=Why Nothing Really Matters |website=Discover Magazine |access-date=April 24, 2022 |archive-date=April 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424224846/https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |url-status=live }}</ref> რომელიც თავის მხრივ უფრო დიდი სტრუქტურის, ლანიაკეას, ნაწილს წარმოადგენს.<ref>{{cite journal |title=The Laniakea supercluster of galaxies |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_nature_2014-09-04_513_7516/page/71 |author=R. Brent Tully |author2=Helene Courtois |author3=Yehuda Hoffman |author4=Daniel Pomarède |date=September 2, 2014 |publication-date=September 4, 2014 |journal=Nature |volume=513 |number=7516 |pages=71–73 |bibcode=2014Natur.513...71T |arxiv=1409.0880 |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900|s2cid=205240232 }}</ref> ლოკალური ჯგუფის ორი პატარა გალაქტიკა და რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა ბრუნავს ირმის ნახტომის გარშემო. მათგან ყველაზე დიდია დიდი მაგელანის ღრუბელი, რომლის დიამეტრი 32,200 სინათლის წელია.<ref name=RC3>{{cite book | year=1991 | title=Third Reference Catalogue of Bright Galaxies | last1=De Vaucouleurs | first1=Gerard | last2=De Vaucouleurs | first2=Antoinette | last3=Corwin | first3=Herold G. | last4=Buta | first4=Ronald J. | last5=Paturel | first5=Georges | last6=Fouque | first6=Pascal | doi = 10.1007/978-1-4757-4363-0 | bibcode=1991rc3..book.....D | isbn=978-1-4757-4365-4 }}</ref> მას ჰყავს ახლო თანამგზავრი, პატარა მაგელანის ღრუბელი. მაგელანის ნაკადი არის ნეიტრალური წყალბადის გაზის ნაკადი, რომელიც ამ ორი პატარა გალაქტიკიდან ცის 100°-ზე ვრცელდება. ვარაუდობენ, რომ ნაკადი მაგელანის ღრუბლებიდან ირმის ნახტომთან მოქცევითი ურთიერთქმედების შედეგად იქნა გამოყვანილი.<ref>{{Cite journal |last1=Putman |first1=M. E. |last2=Staveley-Smith |first2=L. |last3=Freeman |first3=K. C. |last4=Gibson |first4=B. K. |last5=Barnes |first5=D. G. |title=The Magellanic Stream, High-Velocity Clouds, and the Sculptor Group |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2003-03-20_586_1/page/170 |doi=10.1086/344477 |journal=The Astrophysical Journal |volume=586 |issue=1 |pages=170–194 |year=2003 |arxiv=astro-ph/0209127 |bibcode=2003ApJ...586..170P|s2cid=6911875 }}</ref> ირმის ნახტომის გარშემო მოძრავი ჯუჯა გალაქტიკებიდან ზოგიერთია დიდი ძაღლის ჯუჯა (ყველაზე ახლოს), მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკა, მცირე დათვის ჯუჯა, მოქანდაკის ჯუჯა, სექსტანსის ჯუჯა, ღუმელის ჯუჯა და ლომ I ჯუჯა.<ref name=Koposov2015/> ირმის ნახტომის ყველაზე პატარა ჯუჯა გალაქტიკები მხოლოდ 500 სინათლის წლის დიამეტრისაა. ესენია კარინას ჯუჯა, დრაკონის ჯუჯა და ლომ II ჯუჯა. შესაძლოა, ჯერ კიდევ არსებობდეს აღმოუჩენელი ჯუჯა გალაქტიკები, რომლებიც დინამიურად დაკავშირებულია ირმის ნახტომთან, რასაც ადასტურებს 2015 წელს ღამის ცის შედარებით მცირე ნაწილში ირმის ნახტომის ცხრა ახალი თანამგზავრის აღმოჩენა.<ref name=Koposov2015>{{cite journal |title=Beasts of the Southern Wild. Discovery of a large number of Ultra Faint satellites in the vicinity of the Magellanic Clouds |author1=Sergey E. Koposov |author2=Vasily Belokurov |author3=Gabriel Torrealba |author4=N. Wyn Evans |date=March 10, 2015 |arxiv=1503.02079 |journal=The Astrophysical Journal |bibcode=2015ApJ...805..130K |doi=10.1088/0004-637X/805/2/130 |volume=805 |issue=2 |page=130|s2cid=118267222 }}</ref> ირმის ნახტომმა უკვე შთანთქა რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა, მაგალითად, ომეგა კენტავრის წინაპარი.<ref>{{cite journal |last1=Noyola |first1=E. |last2=Gebhardt |first2=K. |last3=Bergmann |first3=M. |title=Gemini and Hubble Space Telescope Evidence for an Intermediate-Mass Black Hole in ω Centauri |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-04-01_676_2/page/1008 |journal=The Astrophysical Journal |arxiv=0801.2782 |date=April 2008 |volume=676 |issue=2 |pages=1008–1015 |doi=10.1086/529002 |bibcode=2008ApJ...676.1008N|s2cid=208867075 }}</ref> 2005 წელს<ref>{{cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C.M. |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |arxiv=astro-ph/0410421 |date=February 2005 |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |bibcode=2005A&A...431..517K |s2cid=55827105 }}</ref> და 2012 წელს<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Pflamm-Altenburg |first2=J. |last3=Kroupa |first3=P. |title=The VPOS: a vast polar structure of satellite galaxies, globular clusters and streams around the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1204.5176 |date=June 2012 |volume=423 |issue=2 |pages=1109–1126 |doi=10.1111/j.1365-2966.2012.20937.x |doi-access=free |bibcode=2012MNRAS.423.1109P|s2cid=55501752 }}</ref> დამატებითი დადასტურებით, მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის თანამგზავრული გალაქტიკების უმეტესობა ძალიან დიდ დისკში მდებარეობს და ერთი მიმართულებით ბრუნავს. ეს მოულოდნელი იყო: სტანდარტული კოსმოლოგიის თანახმად, თანამგზავრული გალაქტიკები ბნელი მატერიის ჰალოებში უნდა წარმოიქმნას და ფართოდ გავრცელდეს, შემთხვევითი მიმართულებით მოძრაობდეს. ეს შეუსაბამობა ჯერ კიდევ არ არის ახსნილი.<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Famaey |first2=B. |last3=Jerjen |first3=H.|last4=Merritt |first4=D. |last5=Kroupa |first5=P. |last6=Dabringhausen |first6=J. |last7=Lueghausen |first7=F. |last8=Forbes |first8=D. |last9=Hensler |first9=G.|last10=Hammer |first10=F. |last11=Puech |first11=M.|last12=Fouquet |first12=S.|last13=Flores |first13=H.|last14=Yang |first14=Y. |title=Co-orbiting satellite galaxy structures are still in conflict with the distribution of primordial dwarf galaxies |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1406.1799 |date=August 2014 |volume=423 |issue=3 |pages=2362–2380 |doi=10.1093/mnras/stu1005 |doi-access=free |bibcode=2014MNRAS.442.2362P }}</ref> 2006 წლის იანვარში მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის დისკოში აქამდე აუხსნელი დეფორმაცია ახლა რუკაზეა დატანილი და აღმოჩნდა, რომ ეს არის ტალღა ან ვიბრაცია, რომელიც წარმოიქმნება დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მიერ ირმის ნახტომის გარშემო ბრუნვისას და იწვევს ვიბრაციებს მის კიდეებში გავლისას. ადრე, ეს ორი გალაქტიკა, რომლებიც ერთად ირმის ნახტომის მასის დაახლოებით 2%-ს შეადგენენ, ძალიან პატარად ითვლებოდა ირმის ნახტომზე გავლენის მოხდენისთვის. თუმცა, კომპიუტერულ მოდელში, ამ ორი გალაქტიკის მოძრაობა ქმნის ბნელი მატერიის კვალს, რომელიც აძლიერებს მათ გავლენას უფრო დიდ ირმის ნახტომზე.<ref name=berkeley20060109 /> ამჟამინდელი გაზომვები მიუთითებს, რომ ანდრომედას გალაქტიკა ირმის ნახტომს 100-დან 140 კმ/წმ-მდე (220,000-დან 310,000 მილი/სთ-მდე) სიჩქარით უახლოვდება. 4.3 მილიარდ წელიწადში შესაძლოა მოხდეს ანდრომედასა და ირმის ნახტომის შეჯახება, რაც დამოკიდებულია უცნობი გვერდითი კომპონენტების მნიშვნელობაზე გალაქტიკების ფარდობით მოძრაობაში. თუ ისინი შეეჯახებიან, ცალკეული ვარსკვლავების ერთმანეთთან შეჯახების შანსი უკიდურესად დაბალია,<ref name=wong20000414 /> მაგრამ ამის ნაცვლად, ორი გალაქტიკა გაერთიანდება და შექმნის ერთ ელიფსურ გალაქტიკას ან შესაძლოა დიდ დისკოსებრ გალაქტიკას<ref name="Ueda2014">{{cite journal |author=Junko Ueda |display-authors=etal |title=Cold molecular gas in merger remnants. I. Formation of molecular gas disks |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=214 |issue=1 |page=1 |bibcode=2014ApJS..214....1U |doi=10.1088/0067-0049/214/1/1 |arxiv=1407.6873 |year=2014|s2cid=716993 }}</ref> დაახლოებით ექვსი მილიარდი წლის განმავლობაში.<ref name="Schiavi">{{cite journal|last1=Schiavi|first1=Riccardo|last2=Capuzzo-Dolcetta|first2=Roberto|last3=Arca-Sedda|first3=Manuel|last4=Spera|first4=Mario|title=Future merger of the Milky Way with the Andromeda galaxy and the fate of their supermassive black holes|journal=Astronomy & Astrophysics|date=October 2020|volume=642|pages=A30|doi=10.1051/0004-6361/202038674|bibcode=2020A&A...642A..30S|arxiv=2102.10938|s2cid=224991193}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[გალაქტიკის ჰალო]] * [[ირმის ნახტომის სახელების სია]] * [[გალაქტიკა]] ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი=გელოვანი ა. | series=| სათაური=„მითოლოგიური ლექსიკონი“ | გამომცემლობა|ადგილი=თბილისი|წელი=1983| isbn=| edition=|page=|ბმული=|გამომცემლობა=|ref=„მითოლოგიური ლექსიკონი“}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=":0001" >{{Citation |last1=Lian |first1=Jianhui |title=The size of the Milky Way galaxy |date=June 28, 2024 |arxiv=2406.05604 |last2=Zasowski |first2=Gail |last3=Chen |first3=Bingqiu |last4=Imig |first4=Julie |last5=Wang |first5=Tao |last6=Boardman |first6=Nicholas |last7=Liu |first7=Xiaowei}}</ref> <ref name=kalberla>{{cite journal | last1=Kalberla | first1=Peter M.W. | last2=Kerp | first2=Jürgen | title=The H<small>I</small> Distribution of the Milky Way | journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics | volume=47 | issue=1 | date=2009-09-01 | issn=0066-4146 | doi=10.1146/annurev-astro-082708-101823 |bibcode=2009ARA&A..47...27K| pages=27–61 | url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-astro-082708-101823 | access-date=2025-10-23}}</ref> <ref name="bland">{{Cite journal |last1=Bland-Hawthorn |first1=Joss |last2=Gerhard |first2=Ortwin |year=2016 |title=The Galaxy in Context: Structural, Kinematic, and Integrated Properties |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=54 |pages=529–596 |arxiv=1602.07702 |bibcode=2016ARA&A..54..529B |doi=10.1146/annurev-astro-081915-023441 |s2cid=53649594}}</ref> <ref name=":0002" >{{Cite web |last=Karachentsev |first=Igor |title=Double Galaxies §&nbsp;7.1 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054350/https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 5, 2015 |website=ned.ipac.caltech.edu |publisher=Izdatel'stvo Nauka}}</ref> <ref name="newview">{{Cite web |date=April 1, 2020 |title=A New Map of the Milky Way |url=https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427183810/https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |archive-date=April 27, 2021 |access-date=August 10, 2022 |website=[[Scientific American]]}}</ref> <ref name="structure">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Juntai |last2=Zheng |first2=Xing-Wu |year=2020 |title=The bar and spiral arms in the Milky Way: Structure and kinematics |journal=Research in Astronomy and Astrophysics |volume=20 |issue=10 |page=159 |arxiv=2012.10130 |bibcode=2020RAA....20..159S |doi=10.1088/1674-4527/20/10/159 |s2cid=229005996}}</ref> <ref name="ენციკლოპედია">{{ქსე|5|225||არა}}</ref> <ref name=:01 >{{Cite web |last1=Frommert |first1=Hartmut |last2=Kronberg |first2=Christine |date=August 26, 2005 |title=Classification of the Milky Way Galaxy |url=http://messier.seds.org/more/mw_type.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531031937/http://messier.seds.org/more/mw_type.html |archive-date=May 31, 2015 |access-date=May 30, 2015 |website=SEDS}}</ref> <ref name="ehtc_6">{{Cite journal |last1=Event Horizon Telescope Collaboration |last2=Akiyama |first2=Kazunori |last3=Alberdi |first3=Antxon |last4=Alef |first4=Walter |last5=Algaba |first5=Juan Carlos |last6=Anantua |first6=Richard |last7=Asada |first7=Keiichi |last8=Azulay |first8=Rebecca |last9=Bach |first9=Uwe |last10=Baczko |first10=Anne-Kathrin |last11=Ball |first11=David |last12=Baloković |first12=Mislav |last13=Barrett |first13=John |last14=Bauböck |first14=Michi |last15=Benson |first15=Bradford A. |display-authors=1 |year=2022 |title=First Sagittarius A* Event Horizon Telescope Results. VI. Testing the Black Hole Metric |journal=The Astrophysical Journal |volume=930 |issue=2 |pages=L17 |bibcode=2022ApJ...930L..17E |doi=10.3847/2041-8213/ac6756 |s2cid=248744741 |doi-access=free |last16=Bintley |first16=Dan |last17=Blackburn |first17=Lindy |last18=Blundell |first18=Raymond |last19=Bouman |first19=Katherine L. |last20=Bower |first20=Geoffrey C. |last21=Boyce |first21=Hope |last22=Bremer |first22=Michael |last23=Brinkerink |first23=Christiaan D. |last24=Brissenden |first24=Roger |last25=Britzen |first25=Silke |last26=Broderick |first26=Avery E. |last27=Broguiere |first27=Dominique |last28=Bronzwaer |first28=Thomas |last29=Bustamante |first29=Sandra |last30=Byun |first30=Do-Young|arxiv=2311.09484 }}</ref> <ref name="idrani">{{Cite arXiv |eprint=2207.06034 |class=gr-qc |first1=Indrani |last1=Banerjee |first2=Subhadip |last2=Sau |title=Do shadows of SGR A* and M87* indicate black holes with a magnetic monopole charge? |last3=SenGupta |first3=Soumitra |year=2022}}</ref> <ref name="gravity_2019">{{Cite journal |last1=Abuter |first1=R. |last2=Amorim |first2=A. |last3=Bauböck |first3=M. |last4=Berger |first4=J. P. |last5=Bonnet |first5=H. |last6=Brandner |first6=W. |last7=Clénet |first7=Y. |last8=Coudé Du Foresto |first8=V. |last9=De Zeeuw |first9=P. T. |last10=Dexter |first10=J. |last11=Duvert |first11=G. |last12=Eckart |first12=A. |last13=Eisenhauer |first13=F. |last14=Förster Schreiber |first14=N. M. |last15=Garcia |first15=P. |display-authors=1 |year=2019 |title=A geometric distance measurement to the Galactic center black hole with 0.3% uncertainty |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=625 |pages=L10 |arxiv=1904.05721 |bibcode=2019A&A...625L..10G |doi=10.1051/0004-6361/201935656 |s2cid=119190574 |last16=Gao |first16=F. |last17=Gendron |first17=E. |last18=Genzel |first18=R. |last19=Gerhard |first19=O. |last20=Gillessen |first20=S. |last21=Habibi |first21=M. |last22=Haubois |first22=X. |last23=Henning |first23=T. |last24=Hippler |first24=S. |last25=Horrobin |first25=M. |last26=Jiménez-Rosales |first26=A. |last27=Jocou |first27=L. |last28=Kervella |first28=P. |last29=Lacour |first29=S. |last30=Lapeyrère |first30=V.}}</ref> <ref name="Petrov">{{Cite journal |last1=Petrov |first1=L. |last2=Kovalev |first2=Y. Y. |last3=Fomalont |first3=E. B. |last4=Gordon |first4=D. |year=2011 |title=The Very Long Baseline Array Galactic Plane Survey—VGaPS |journal=[[The Astronomical Journal]] |volume=142 |issue=2 |page=35 |arxiv=1101.1460 |bibcode=2011AJ....142...35P |doi=10.1088/0004-6256/142/2/35 |s2cid=121762178|issn=0004-6256 }}</ref> <ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref> <ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":001" >{{Cite web |title=Laniakea: Our home supercluster | date=September 3, 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904162040/http://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |archive-date=September 4, 2014 |publisher=YouTube}}</ref> <ref name=":002" >{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Courtois |first2=Hélène |last3=Hoffman |first3=Yehuda |last4=Pomarède |first4=Daniel |display-authors=1 |date=September 4, 2014 |title=The Laniakea supercluster of galaxies |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_nature_2014-09-04_513_7516/page/71 |journal=Nature |volume=513 |issue=7516 |pages=71–73 |arxiv=1409.0880 |bibcode=2014Natur.513...71T |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900 |s2cid=205240232}}</ref> <ref name=":003" >{{Cite web |title=Milky Way |url=http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302071454/http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-date=March 2, 2012 |publisher=[[BBC]]}}</ref> <ref name=":004" >{{Cite web |title=How Many Stars in the Milky Way? |url=http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125140109/http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |archive-date=January 25, 2016 |website=NASA Blueshift}}</ref> <ref name="Space-20130102">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=100 Billion Alien Planets Fill Our Milky Way Galaxy: Study |url=http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |date=January 2, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 3, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130103060601/http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |archive-date=January 3, 2013}}</ref> <ref name=":028">{{Cite book |last=Kapteyn |first=Jacobus Cornelius |title=Congress of Arts and Science, Universal Exposition, St. Louis, 1904 |date=1906 |publisher=Houghton, Mifflin and Co. |editor-last=Rogers |editor-first=Howard J. |volume=4 |location=Boston and New York |pages=396–425 |chapter=Statistical methods in stellar astronomy |access-date=February 6, 2020 |chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308053515/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} From pp. 419–420: "It follows that the one set of the stars must have a systematic motion relative to the other.&nbsp;... these two main directions of motion must be in reality diametrically opposite."</ref> <ref name=":029">{{cite journal |last1=Kapteyn |first1=J. C. |title=Star streaming |journal=Report of the Seventy-fifth Meeting of the British Association for the Advancement of Science, South Africa |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1905 |pages=257–265 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308042552/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |url-status=live }}</ref> <ref name=":030">{{Cite journal |last=Schwarzschild |first=K. |date=1907 |title=Ueber die Eigenbewegungen der Fixsterne |trans-title=On the proper motions of the fixed stars |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |url-status=live |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen (Reports of the Royal Society of Science at Göttingen) |language=de |volume=5 |pages=614–632 |bibcode=1907NWGot...5..614S |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142441/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |archive-date=March 8, 2021 |access-date=February 6, 2020}}</ref> <ref name=":031">{{cite journal |last1=Schwarzschild |first1=K. |title=Ueber die Bestimmung von Vertex und Apex nach der Ellipsoidhypothese aus einer geringeren Anzahl beobachteter Eigenbewegungen |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen |date=1908 |pages=191–200 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |trans-title=On the determination, according to the ellipsoid hypothesis, of the vertex and apex from a small number of observed proper motions |language=de |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308024321/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |url-status=live }}</ref> <ref name=":032">{{Cite journal |last=Curtis |first=Heber D. |date=1917 |title=Novae in spiral nebulae and the island universe theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=29 |issue=171 |pages=206–207 |bibcode=1917PASP...29..206C |doi=10.1086/122632 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":033">{{Cite web |date=September 14, 2016 |title=New Milky Way Map Is a Spectacular Billion-Star Atlas |url=http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915183426/http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science/ |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016}}</ref> <ref name=":034">{{Cite web |title=Gaia > Gaia DR1 |url=http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915091251/http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016 |website=www.cosmos.esa.int}}</ref> <ref name="Skibba">{{Cite journal |last=Skibba |first=Ramin |date=June 10, 2021 |title=A galactic archaeologist digs into the Milky Way's history |url=https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |url-status=live |journal=Knowable Magazine |doi=10.1146/knowable-060921-1 |s2cid=236290725 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804193831/https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |archive-date=August 4, 2022 |access-date=August 4, 2022 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":035">{{Cite journal |last1=Poggio |first1=E. |last2=Drimmel |first2=R. |last3=Andrae |first3=R. |last4=Bailer-Jones |first4=C. A. L. |last5=Fouesneau |first5=M. |last6=Lattanzi |first6=M. G. |last7=Smart |first7=R. L. |last8=Spagna |first8=A. |date=2020 |title=Evidence of a dynamically evolving Galactic warp |journal=Nature Astronomy |volume=4 |issue=6 |pages=590–596 |arxiv=1912.10471 |bibcode=2020NatAs...4..590P |doi=10.1038/s41550-020-1017-3 |s2cid=209444772}}</ref> <ref name="NYT-20240419">{{cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |title=The Dusty Magnets of the Milky Way |url=https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |date=April 19, 2024 |work=[[The New York Times]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240419104158/https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |archive-date=April 19, 2024 |access-date=April 19, 2024 }}</ref> <ref name="NYT-20220131">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |date=January 31, 2022 |title=An Electrifying View of the Heart of the Milky Way – A new radio-wave image of the center of our galaxy reveals all the forms of frenzy that a hundred million or so stars can get up to. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=February 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131224108/https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |archive-date=January 31, 2022}}</ref> <ref name="ARX-20220128">{{Cite journal |last=Heyood, I. |display-authors=et al. |date=January 28, 2022 |title=The 1.28 GHz MeerKAT Galactic Center Mosaic |journal=The Astrophysical Journal |volume=925 |issue=2 |page=165 |arxiv=2201.10541 |bibcode=2022ApJ...925..165H |doi=10.3847/1538-4357/ac449a |s2cid=246275657 |doi-access=free}}</ref> <ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020">{{Cite journal |last1=Alves |first1=João |last2=Zucker |first2=Catherine |last3=Goodman |first3=Alyssa A. |last4=Speagle |first4=Joshua S. |last5=Meingast |first5=Stefan |last6=Robitaille |first6=Thomas |last7=Finkbeiner |first7=Douglas P. |last8=Schlafly |first8=Edward F. |last9=Green |first9=Gregory M. |date=January 7, 2020 |title=A Galactic-scale gas wave in the Solar Neighborhood |journal=Nature |volume=578 |pages=237–239 |arxiv=2001.08748 |bibcode=2020Natur.578..237A |doi=10.1038/s41586-019-1874-z |pmid=31910431 |s2cid=210086520 |number=7794}}</ref> <ref name="mullen-2001">{{Cite news |last=Mullen, Leslie |date=May 18, 2001 |title=Galactic Habitable Zones |work=NAI Features Archive |agency=Nasa Astrobiology Institute |url=http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |access-date=May 9, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409002532/http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |archive-date=April 9, 2013}}</ref> <ref name="sundin-2006">{{Cite journal |last=Sundin |first=M. |year=2006 |title=The galactic habitable zone in barred galaxies |journal=International Journal of Astrobiology |volume=5 |issue=4 |pages=325–326 |bibcode=2006IJAsB...5..325S |doi=10.1017/S1473550406003065 |s2cid=122018103}}</ref> <ref name=":036">{{Cite web |title=Magnitude |url=http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080206074842/http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-date=February 6, 2008 |access-date=August 9, 2013 |publisher=National Solar Observatory{{snd}}Sacramento Peak}}</ref> <ref name=":037">{{Cite book |last1=Moore |first1=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |title=Patrick Moore's Data Book of Astronomy |last2=Rees |first2=Robin |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49522-6 |edition=2nd |page=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215095853/https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |archive-date=February 15, 2017 |url-status=live}}</ref> <ref name=":038">{{Cite web |date=April 8, 2011 |title=Solar System's 'Nose' Found; Aimed at Constellation Scorpius |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907130456/http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-date=September 7, 2015}}</ref> <ref name="HD_140283_(arXiv)">{{Cite journal |last1=Bond|first1=H.E. |last2=Nelan|first2=E. P. |last3=VandenBerg|first3=D. A. |last4=Schaefer|first4=G. H. |last5=Harmer|first5=D. |date=February 13, 2013 |title=HD 140283: A Star in the Solar Neighborhood that Formed Shortly After the Big Bang |journal=The Astrophysical Journal |volume=765 |issue=1 |pages=L12 |arxiv=1302.3180 |bibcode=2013ApJ...765L..12B |doi=10.1088/2041-8205/765/1/L12 |s2cid=119247629}}</ref> <ref name=":005" >{{Cite news |title=Milky Way Galaxy: Facts About Our Galactic Home |url=http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321063305/http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-date=March 21, 2017 |access-date=April 8, 2017 |work=Space.com}}</ref> <ref name="frebel">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Frebel |first1=A. |last2=Christlieb |first2=N. |last3=Norris |first3=J. E. |last4=Thom |first4=C. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Rhee |first6=J. |doi=10.1086/518122 |title=Discovery of HE 1523-0901, a strongly ''r''-process-enhanced metal-poor star with detected uranium |journal=The Astrophysical Journal |volume=660 |issue=2 |pages=L117 |year=2007 |bibcode=2007ApJ...660L.117F |arxiv=astro-ph/0703414 |s2cid=17533424 }}</ref> <ref name=":039">{{Citation |last1=Blaauw |first1=A. |title=The new I. A. U. system of galactic coordinates (1958 revision) |date=1960 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=121 |issue=2 |pages=123–131 |bibcode=1960MNRAS.121..123B |doi=10.1093/mnras/121.2.123 |display-authors=1 |last2=Gum |first2=C. S. |last3=Pawsey |first3=J. L. |last4=Westerhout |first4=G. |doi-access=free}}</ref> <ref name="toolsofradio">{{Citation |last1=Wilson |first1=Thomas L. |title=Tools of Radio Astronomy |date=2009 |url=https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426084004/https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |url-status=live |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-85121-9 |display-authors=1 |archive-date=April 26, 2016 |last2=Rohlfs |first2=Kristen |last3=Hüttemeister |first3=Susanne|bibcode=2009tra..book.....W }}</ref> <ref name=NASAAD131K>{{cite journal |bibcode=2004A&A...418..131K |doi=10.1051/0004-6361:20034530 |author=Kiss, Cs |author2=Moór, A. |author3=Tóth, L. V. |title=Far-infrared loops in the 2nd Galactic Quadrant |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=418 |date=April 2004 |arxiv=astro-ph/0401303 |pages=131–141|s2cid=7825138|url=https://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2004/16/aa0530.pdf|access-date=August 17, 2010}}</ref> <ref name="Lampton1997">{{Cite journal |author=Lampton, M. |author2=Lieu, R. |author3=Schmitt, J. H. M. M. |author4=Bowyer, S. |author5=Voges, W. |author6=Lewis, J. |author7=Wu, X. |display-authors=1 |date=February 1997 |title=An All-Sky Catalog of Faint Extreme Ultraviolet Sources |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=108 |issue=2 |pages=545–557 |bibcode=1997ApJS..108..545L |doi=10.1086/312965 |doi-access=free}}</ref> <ref name="vanWoerden-Strom-2006">{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=Hugo |last2=Strom |first2=Richard G. |date=June 2006 |title=The beginnings of radio astronomy in the Netherlands |url=http://www.astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |volume=9 |issue=1 |pages=3–20 |bibcode=2006JAHH....9....3V |doi=10.3724/SP.J.1440-2807.2006.01.01 |s2cid=16816839 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100919025431/http://astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |archive-date=September 19, 2010}}</ref> <ref name="Dimensions">{{Cite web |title=Dimensions of Galaxies |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927170330/http://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |archive-date=September 27, 2022 |access-date=August 22, 2022 |website=ned.ipac.caltech.edu}}</ref> <ref name="Average">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704216 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=The Milky Way is just an average spiral |date=April 22, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref> <ref name="Goodwin">{{Cite journal |last1=Goodwin |first1=S. P. |last2=Gribbin |first2=J. |last3=Hendry |first3=M. A. |date=August 1998 |title=The relative size of the Milky Way |journal=The Observatory |volume=118 |pages=201–208 |bibcode=1998Obs...118..201G}}</ref> <ref name="Castro">{{Cite journal |last1=Castro-Rodríguez |first1=N. |last2=López-Corredoira |first2=M. |last3=Sánchez-Saavedra |first3=M. L. |last4=Battaner |first4=E. |year=2002 |title=Warps and correlations with intrinsic parameters of galaxies in the visible and radio |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=391 |issue=2 |pages=519–530 |arxiv=astro-ph/0205553 |bibcode=2002A&A...391..519C |doi=10.1051/0004-6361:20020895 |s2cid=17813024}}</ref> <ref name="Goodwin_Hubble">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704289 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=New Determination of the Hubble Parameter Using the Principle of Terrestrial Mediocrity |date=April 30, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref> <ref name=":040">{{Cite web |title=How Big is Our Universe: How far is it across the Milky Way? |url=http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130305005817/http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |archive-date=March 5, 2013 |access-date=March 13, 2013 |website=NASA-Smithsonian Education Forum on the Structure and Evolution of the Universe, at the Harvard Smithsonian Center for Astrophysics}}</ref> <ref name=":041">{{Cite journal |last1=Newberg |first1=Heidi Jo |last2=Xu |first2=Yan |last3=Carlin |first3=Jeffrey L. |last4=Liu |first4=Chao |last5=Deng |first5=Licai |last6=Li |first6=Jing |last7=Schoenrich |first7=Ralph |last8=Yanny |first8=Brian |display-authors=1 |date=March 1, 2015 |title=Rings and Radial Waves in the Disk of the Milky Way |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=801 |issue=2 |page=105 |arxiv=1503.00257 |bibcode=2015ApJ...801..105X |doi=10.1088/0004-637X/801/2/105 |s2cid=119124338}}</ref> <ref name="allyson">{{Cite journal |last1=Sheffield |first1=Allyson A. |last2=Price-Whelan |first2=Adrian M. |last3=Tzanidakis |first3=Anastasios |last4=Johnston |first4=Kathryn V. |last5=Laporte |first5=Chervin F. P. |last6=Sesar |first6=Branimir |year=2018 |title=A Disk Origin for the Monoceros Ring and A13 Stellar Overdensities |journal=The Astrophysical Journal |volume=854 |issue=1 |page=47 |arxiv=1801.01171 |bibcode=2018ApJ...854...47S |doi=10.3847/1538-4357/aaa4b6 |s2cid=118932403 |doi-access=free}}</ref> <ref name="Lopez2018">{{Cite journal |last1=López-Corredoira |first1=M. |last2=Allende Prieto |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Wang |first4=H. |last5=Liu |first5=C. |last6=Deng |first6=L. |date=April 9, 2018 |title=Disk stars in the Milky Way detected beyond 25 kpc from its center |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2018/04/aa32880-18/aa32880-18.html |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=612 |pages=L8 |arxiv=1804.03064 |bibcode=2018A&A...612L...8L |doi=10.1051/0004-6361/201832880 |s2cid=59933365}}</ref> <ref name=":042">{{Cite web |author=Elizabeth Howell |date=July 2, 2018 |title=It Would Take 200,000 Years at Light Speed to Cross the Milky Way |url=https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416141212/https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |archive-date=April 16, 2020 |access-date=May 31, 2020 |website=Space.com}}</ref> <ref name="Rix_Bovy">{{Cite journal |last1=Rix |first1=Hans-Walter |last2=Bovy |first2=Jo |date=2013 |title=The Milky Way's Stellar Disk |journal=The Astronomy and Astrophysics Review |volume=21 |article-number=|arxiv=1301.3168 |bibcode=2013A&ARv..21...61R |doi=10.1007/s00159-013-0061-8 |s2cid=117112561}}</ref> <ref name="Jankowski">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |first1=Connie |last1=Jankowski |title=Pioneers of Light and Sound |page=6 |isbn=978-0-7565-4306-8 |publisher=Compass Point Books |date=2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161120142012/https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |archive-date=November 20, 2016}}</ref> <ref name=pasachoff1994>{{cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |author-link=Jay Pasachoff |title=Astronomy: From the Earth to the Universe |publisher=Harcourt School |date=1994 |isbn=978-0-03-001667-7 |page=500}}</ref> <ref name=":006">{{Cite book |last=Brown |first=William P. |url=https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |title=The Seven Pillars of Creation: The Bible, Science, and the Ecology of Wonder |date=2010 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973079-7 |location=Oxford, England |page=25 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142933/https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":007">{{Cite book |last=MacBeath |first=Alastair |url=https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |title=Tiamat's Brood: An Investigation Into the Dragons of Ancient Mesopotamia |date=1999 |publisher=Dragon's Head |isbn=978-0-9524387-5-5 |page=41 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142947/https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":008">{{Cite book |last=James |first=E. O. |url=https://archive.org/details/theworshipoftheskygod/ |title=The Worship of the Sky-God: A Comparative Study in Semitic and Indo-European Religion |date=1963 |publisher=University of London Press |series=Jordan Lectures in Comparative Religion |location=London, England |pages=24, 27f}}</ref> <ref name="Lambert1964">{{Cite journal |last=Lambert |first=W. G. |date=1964 |title=E. O. James: The worship of the Skygod: A comparative study in Semitic and Indo-European religion. (School of Oriental and African Studies, University of London. Jordan Lectures in Comparative Religion, vi.) viii, 175 pp. London: University of London, the Athlone Press, 1963. 25s. |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |location=London, England |publisher=University of London |volume=27 |issue=1 |pages=157–158 |doi=10.1017/S0041977X00100345}}</ref> <ref name=steinicke_sakiel2007>{{cite book |first1=Wolfgang |last1=Steinicke |first2=Richard |last2=Jakiel |title=Galaxies and how to observe them |series=Astronomers' observing guides |publisher=Springer |date=2007 |isbn=978-1-85233-752-0 |page=[https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei/page/94 94] |url=https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei |url-access=registration}}</ref> <ref name=":009">{{Cite book |last=Rey |first=H. A. |url=https://archive.org/details/stars00hare/page/145 |title=The Stars |date=1976 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-395-24830-0 |page=[https://archive.org/details/stars00hare/page/145 145]}}</ref> <ref name=":010">{{Cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |url=https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |title=The Cosmos: Astronomy in the New Millennium |last2=Filippenko |first2=Alex |publisher=Cambridge University Press |year=2013 |isbn=978-1-107-68756-1 |page=384 |access-date=December 18, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142950/https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":011">{{Cite journal |last=Crossen |first=Craig |date=July 2013 |title=Observing the Milky Way, part I: Sagittarius & Scorpius |journal=Sky & Telescope |language=en |volume=126 |issue=1 |page=24 |bibcode=2013S&T...126a..24C}}</ref> <ref name=":012">{{Cite book |last=Urton |first=Gary |title=At the Crossroads of the Earth and the Sky: An Andean Cosmology |date=1981 |publisher=Univ. of Texas Pr. |isbn=0-292-70349-X |series=Latin American Monographs |volume=55 |location=Austin |pages=102–4, 109–11 |author-link=Gary Urton}}</ref> <ref name=":013">{{Cite web |last=Starr |first=Michelle |date=July 14, 2020 |title=A Giant 'Wall' of Galaxies Has Been Found Stretching Across The Universe |url=https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205141100/https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |archive-date=February 5, 2021 |access-date=May 5, 2022 |website=ScienceAlert |language=en-gb}}</ref> <ref name=":014">{{Cite journal |last=Crumey |first=Andrew |date=2014 |title=Human contrast threshold and astronomical visibility |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=442 |issue=3 |pages=2600–2619 |arxiv=1405.4209 |bibcode=2014MNRAS.442.2600C |doi=10.1093/mnras/stu992 |doi-access=free |s2cid=119210885}}</ref> <ref name=":015">{{Cite journal |last1=Falchi |first1=Fabio |last2=Cinzano |first2=Pierantonio |last3=Duriscoe |first3=Dan |last4=Kyba |first4=Christopher C. M. |last5=Elvidge |first5=Christopher D. |last6=Baugh |first6=Kimberly |last7=Portnov |first7=Boris A. |last8=Rybnikova |first8=Nataliya A. |last9=Furgoni |first9=Riccardo |date=June 1, 2016 |title=The new world atlas of artificial night sky brightness |journal=Science Advances |language=en |volume=2 |issue=6 |article-number=|arxiv=1609.01041 |bibcode=2016SciA....2E0377F |doi=10.1126/sciadv.1600377 |issn=2375-2548 |pmc=4928945 |pmid=27386582}}</ref> <ref name=":016">{{Cite web |last=Miller |first=James |date=November 14, 2015 |title=Which Constellations Can Be Seen Along The Milky Way? |url=https://www.astronomytrek.com/which-constellation-can-be-seen-along-the-milky-way/ |access-date=August 13, 2024 |language=en-US}}</ref> <ref name=":017">{{Cite web |last= |first= |title=Galactic Plane {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/G/Galactic+Plane |access-date=July 9, 2025 |website=astronomy.swin.edu.au}}</ref> <ref name=":018">{{Cite web |last=Forecast |first=Milky Way |title=How to See the Milky Way: Complete Beginner's Guide |url=https://milkywayforecast.com/guides/how-to-see-milky-way |access-date=2026-04-26 |website=milkywayforecast.com |language=en}}</ref> <ref name="ask-astro">{{cite news |last1=Coffey |first1=Jeffrey |work=Universe Today |title=How big is the Milky Way? |url=http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |access-date=November 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130924002929/http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |archive-date=September 24, 2013}}</ref> <ref name="nbcnews1">{{cite press release |author=David Freeman |title=The Milky Way galaxy may be much bigger than we thought |url=https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |date=May 25, 2018 |publisher=[[CNBC]] |access-date=August 13, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180813182050/https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |archive-date=August 13, 2018 |url-status=live}}</ref> <ref name=":019">Aristotle with W. D. Ross, ed., ''The Works of Aristotle'' ... (Oxford, England: Clarendon Press, 1931), vol. III, ''Meteorologica'', E. W. Webster, trans., Book 1, Part 8, [https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft#page/n37/mode/2up/ pp. 39–40] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411091135/https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft|date=April 11, 2016}}: "(2) Anaxagoras, Democritus, and their schools say that the milky way is the light of certain stars ... shaded by the earth from the sun's rays."</ref> <ref name="What does your image show">{{Cite web |title=What does your image show |url=http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315164805/http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |archive-date=March 15, 2023 |access-date=October 20, 2022 |website=mo-www.harvard.edu}}</ref> <ref name=":020">{{Cite book |last1=Aristotle |url=http://archive.org/details/workstranslatedi03arisuoft |title=Works |translator1-first=William David |translator1-last=Ross |translator2-last=Smith |translator2-first=John Alexander |date=1931<!--Ignore the archive.org metadata. Pay attention to what's actually on the title page--> |location=Oxford |publisher=Clarendon Press <!--these people just digitized the archive.org copy: |others=Robarts – University of Toronto--> |page=345}}</ref> <ref name=":021">{{Cite web |title=Galileo Galilei - Biography |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Galileo/ |access-date=2026-04-29 |website=Maths History |language=en}}</ref> <ref name=Sanders-2013>{{Citation |title=The Discovery of the Milky Way Galaxy |date=2013 |work=Revealing the Heart of the Galaxy: The Milky Way and its Black Hole |pages=13–24 |editor-last=Sanders |editor-first=Robert H. |access-date=2026-04-29 |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/CBO9781139856546.002 |isbn=978-1-107-03918-6}}</ref> <ref name="rpi2015">{{cite press release |author=Mary L. Martialay |title=The Corrugated Galaxy{{snd}}Milky Way May Be Much Larger Than Previously Estimated |url=http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |date=March 11, 2015 |publisher=[[Rensselaer Polytechnic Institute]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313123405/http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |archive-date=March 13, 2015}}</ref> <ref name="croswell2020">{{cite news |url=https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |title=Astronomers have found the edge of the Milky Way at last |work=ScienceNews |first=Ken |last=Croswell |date=March 23, 2020 |access-date=March 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324214927/https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |archive-date=March 24, 2020 |url-status=live}}</ref> <ref name="dearson2020">{{cite journal |last=Dearson |first=Alis J. |arxiv=2002.09497 |title=The Edge of the Galaxy |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=2020 |volume=496 |issue=3 |pages=3929–3942 |doi=10.1093/mnras/staa1711 |doi-access=free |bibcode=2020MNRAS.496.3929D |s2cid=211259409 }}</ref> <ref name=villard20120111>{{cite news |first=Ray |last=Villard |title=The Milky Way Contains at Least 100 Billion Planets According to Survey |publisher=HubbleSite.org |date=January 11, 2012 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |access-date=January 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140723213047/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |archive-date=July 23, 2014}}</ref> <ref name=frommert_kronberg2005>{{cite web |last1=Frommert |first1=H. |last2=Kronberg |first2=C. |date=August 25, 2005 |url=http://messier.seds.org/more/mw.html |title=The Milky Way Galaxy |publisher=SEDS |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512093341/http://seds.org/MESSIER/more/mw.html |archive-date=May 12, 2007}}</ref> <ref name=young2006>{{cite magazine |last=Young |first=Kelly |date=June 6, 2006 |url=https://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |title=Andromeda Galaxy hosts a trillion stars |magazine=New Scientist |access-date=June 8, 2006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105061511/http://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |archive-date=January 5, 2011}}</ref> <ref name=wethington2010>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |title=How Many Stars are in the Milky Way? |first1=Nicholos |last1=Wethington |access-date=April 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327200757/http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |archive-date=March 27, 2010}}</ref> <ref name="science312_1773">{{Cite journal |last1=Levine |first1=E. S. |last2=Blitz |first2=L. |last3=Heiles |first3=C. |doi=10.1126/science.1128455 |title=The spiral structure of the outer Milky Way in hydrogen |url=https://archive.org/details/sim_science_2006-06-23_312_5781/page/1773 |journal=Science |volume=312 |issue=5781 |pages=1773–1777 |year=2006 |bibcode=2006Sci...312.1773L |arxiv=astro-ph/0605728 |pmid=16741076 |s2cid=12763199 }}</ref> <ref name=araa28_215>{{Cite journal |last1=Dickey |first1=J. M. |last2=Lockman |first2=F. J. |doi=10.1146/annurev.aa.28.090190.001243 |title=H I in the Galaxy |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=28 |pages=215–259 |year=1990 |bibcode=1990ARA&A..28..215D }}</ref> <ref name=apj702_1472>{{Cite journal |last1=Savage |first1=B. D. |last2=Wakker |first2=B. P. |doi=10.1088/0004-637X/702/2/1472 |title=The extension of the transition temperature plasma into the lower galactic halo |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-09-10_702_2/page/1472 |journal=The Astrophysical Journal |volume=702 |issue=2 |pages=1472–1489 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...702.1472S |arxiv=0907.4955|s2cid=119245570 }}</ref> <ref name="Nature-20120111">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cassan |first1=A. |last2=Kubas |first2=D. |last3=Beaulieu |first3=J. -P. |last4=Dominik |first4=M. |last5=Horne |first5=K. |last6=Greenhill |first6=J. |last7=Wambsganss |first7=J. |last8=Menzies |first8=J. |last9=Williams |first9=A. |last10=Jørgensen |doi=10.1038/nature10684 |first10=U. G. |last11=Udalski |first11=A. |last12=Bennett |first12=D. P. |last13=Albrow |first13=M. D. |last14=Batista |first14=V. |last15=Brillant |first15=S. |last16=Caldwell |first16=J. A. R. |last17=Cole |first17=A. |last18=Coutures |first18=C. |last19=Cook |first19=K. H. |last20=Dieters |first20=S. |last21=Prester |first21=D. D. |last22=Donatowicz |first22=J. |last23=Fouqué |first23=P. |last24=Hill |first24=K. |last25=Kains |first25=N. |last26=Kane |first26=S. |last27=Marquette |first27=J. -B. |last28=Martin |first28=R. |last29=Pollard |first29=K. R. |last30=Sahu |first30=K. C. |title=One or more bound planets per Milky Way star from microlensing observations |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2012-01-12_481_7380/page/167 |journal=Nature |volume=481 |issue=7380 |pages=167–169 |date=January 11, 2012 |pmid=22237108 |bibcode=2012Natur.481..167C |arxiv=1202.0903 |s2cid=2614136}}</ref> <ref name=borenstein2011>{{cite news |last=Borenstein |first=Seth |archive-date=February 22, 2011 |date=February 19, 2011 |archive-url=https://archive.today/20110222025002/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |title=Cosmic census finds crowd of planets in our galaxy |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Washington Post]] }}</ref> <ref name=nasa20110526>{{cite web |url=http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |title=Free-Floating Planets May be More Common Than Stars |date=February 18, 2011 |publisher=NASA's Jet Propulsion Laboratory |location=Pasadena, CA |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522090224/http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |archive-date=May 22, 2011 |quote=The team estimates there are about twice as many of them as stars. }}</ref> <ref name=arxiv0909.3857>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Sale |first1=S. E. |last2=Drew |first2=J. E. |last3=Knigge |first3=C. |last4=Zijlstra |first4=A. A. |last5=Irwin |first5=M. J. |last6=Morris |first6=R. A. H. |last7=Phillipps |first7=S. |last8=Drake |first8=J. J. |last9=Greimel |first9=R. |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15746.x |title=The structure of the outer Galactic disc as revealed by IPHAS early A stars |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=402 |issue=2 |pages=713–723 |year=2010 |doi-access=free |bibcode=2010MNRAS.402..713S |arxiv=0909.3857 |s2cid=12884630}}</ref> <ref name=mnras371_1_108>{{Cite journal |last1=Connors |first1=Tim W. |last2=Kawata |first2=Daisuke |last3=Gibson |first3=Brad K. |title=N-body simulations of the Magellanic stream |doi=10.1111/j.1365-2966.2006.10659.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=371 |issue=1 |pages=108–120 |year=2006 |doi-access=free |arxiv=astro-ph/0508390 |bibcode=2006MNRAS.371..108C |s2cid=15563258}}</ref> <ref name=coffey>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/the-universe/absolute-magnitude/ |title=Absolute Magnitude |first1=Jerry |last1=Coffey |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913181441/http://www.universetoday.com/41041/absolute-magnitude/ |archive-date=September 13, 2011 |date=May 11, 2017}}</ref> <ref name="Karachentsevetal2006">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=I. D. |last2=Kashibadze |first2=O. G. |doi=10.1007/s10511-006-0002-6 |title=Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field |url=https://archive.org/details/sim_astrophysics_january-march-2006_49_1/page/3 |journal=Astrophysics |volume=49 |issue=1 |pages=3–18 |year=2006 |bibcode=2006Ap.....49....3K |s2cid=120973010}}</ref> <ref name="mass">{{cite web |last1=Vayntrub |first1=Alina |date=2000 |url=http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |title=Mass of the Milky Way |work=The Physics Factbook |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813125916/http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |archive-date=August 13, 2014}}</ref> <ref name="galmass">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Battaglia |first1=G. |last2=Helmi |first2=A. |last3=Morrison |first3=H. |last4=Harding |first4=P. |last5=Olszewski |first5=E. W. |last6=Mateo |first6=M. |last7=Freeman |first7=K. C. |last8=Norris |first8=J. |last9=Shectman |first9=S. A. |title=The radial velocity dispersion profile of the Galactic halo: Constraining the density profile of the dark halo of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2005.09367.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |pages=433–442 |year=2005 |arxiv=astro-ph/0506102 |bibcode=2005MNRAS.364..433B |volume=364 |issue=2 |doi-access=free |s2cid=15562509}}</ref> <ref name=apjl_1_l72>{{Cite journal |last1=Shen |first1=J. |last2=Rich |first2=R. M. |last3=Kormendy |first3=J. |last4=Howard |first4=C. D. |last5=De Propris |first5=R. |last6=Kunder |first6=A. |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L72 |title=Our Milky Way As a Pure-Disk Galaxy{{snd}}A Challenge for Galaxy Formation |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L72–L76 |year=2010 |pmid= |pmc= |arxiv=1005.0385 |bibcode=2010ApJ...720L..72S |s2cid=118470423}}</ref> <ref name=nrao20090105>{{cite press release |first1=Dave |last1=Finley |first2=David |last2=Aguilar |title=Milky Way a Swifter Spinner, More Massive, New Measurements Show |publisher=National Radio Astronomy Observatory |date=January 5, 2009 |url=http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |access-date=January 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808002256/http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |archive-date=August 8, 2014}}</ref> <ref name="reid2009">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Moscadelli |first5=L. |last6=Xu |first6=Y. |last7=Zhang |first7=B. |last8=Sato |first8=M. |last9=Honma |first9=M. |title=Trigonometric parallaxes of massive star-forming regions. VI. Galactic structure, fundamental parameters, and noncircular motions |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-07-20_700_1/page/137 |doi=10.1088/0004-637X/700/1/137 |journal=The Astrophysical Journal |volume=700 |issue=1 |pages=137–148 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...700..137R |arxiv=0902.3913 |s2cid=11347166 }}</ref> <ref name="gnedin2010">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Brown |first2=W. R. |last3=Geller |first3=M. J. |last4=Kenyon |first4=S. J. |title=The mass profile of the Galaxy to 80 kpc |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L108 |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L108–L112 |year=2010 |bibcode=2010ApJ...720L.108G |arxiv=1005.2619 |s2cid=119245657}}</ref> <ref name=McMillan2011>{{Cite journal |last1=McMillan |first1=P. J. |title=Mass models of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18564.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=3 |pages=2446–2457 |date=July 2011 |doi-access=free |bibcode=2011MNRAS.414.2446M |arxiv=1102.4340 |s2cid=119100616}}</ref> <ref name="McMillan2016">{{cite journal |last1=McMillan |first1=Paul J. |title=The mass distribution and gravitational potential of the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=February 11, 2017 |volume=465 |issue=1 |pages=76–94 |doi=10.1093/mnras/stw2759 |doi-access=free |arxiv=1608.00971 |bibcode=2017MNRAS.465...76M |s2cid=119183093}}</ref> <ref name=ssr100_1_129>{{Cite journal |last1=Gerhard |first1=O. |title=Mass distribution in our Galaxy |journal=Space Science Reviews |volume=100 |issue=1/4 |pages=129–138 |doi=10.1023/A:1015818111633 |bibcode=2002SSRv..100..129G |arxiv=astro-ph/0203110 |year=2002 |s2cid=42162871}}</ref> <ref name="fn3">{{cite magazine |first=Maggie |last=McKee |title=Bar at Milky Way's heart revealed |magazine=New Scientist |date=August 16, 2005 |url=https://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.html |access-date=June 17, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009132952/http://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.htm#.VDaN5_l_uVA |archive-date=October 9, 2014}}</ref> <ref name="Galactic bulge">{{cite news |last1=Grant |first1=J. |last2=Lin |first2=B. |title=The Stars of the Milky Way |date=2000 |url=http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |publisher=Fairfax Public Access Corporation |access-date=May 9, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070611185732/http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |archive-date=June 11, 2007}}</ref> <ref name=ReideaSgrb2009>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Xu |first5=Y. |title=A trigonometric parallax of Sgr B2 |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-11-10_705_2/page/1548 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/1548 |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=1548–1553 |date=November 2009 |bibcode=2009ApJ...705.1548R |arxiv=0908.3637|s2cid=1916267 }}</ref> <ref name="vanhollebeke09">{{Cite journal |last1=Vanhollebeke |first1=E. |last2=Groenewegen |first2=M. A. T. |last3=Girardi |first3=L. |title=Stellar populations in the Galactic bulge. Modelling the Galactic bulge with TRILEGAL |doi=10.1051/0004-6361/20078472 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=498 |issue=1 |pages=95–107 |date=April 2009 |bibcode=2009A&A...498...95V |arxiv=0903.0946|s2cid=125177722 }}</ref> <ref name="majaess10">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. |date=March 2010 |page=55 |volume=60 |issue=1 |journal=Acta Astronomica |title=Concerning the Distance to the Center of the Milky Way and Its Structure |bibcode=2010AcA....60...55M |arxiv=1002.2743}}</ref> <ref name=Jones2004>{{cite book |title=An Introduction to Galaxies and Cosmology |pages=50–51 |publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-54623-2 |first1=Mark H. |last1=Jones |first2=Robert J. |last2=Lambourne |first3=David John |last3=Adams |url=https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |access-date=August 23, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143523/https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |url-status=live }}</ref> <ref name=boehle2016>{{cite journal |last1=Boehle |first1=A. |title=An Improved Distance and Mass Estimate for SGR A* from a Multistar Orbit Analysis |last2=Ghez |first2=A. M. |last3=Schödel |first3=R. |last4=Meyer |first4=L. |last5=Yelda |first5=S. |last6=Albers |first6=S. |last7=Martinez |first7=G. D. |last8=Becklin |first8=E. E. |last9=Do |first9=T.|last10=Lu|first10=J. R. |last11=Matthews |first11=K. |last12=Morris |first12=M. R. |last13=Sitarski |first13=B. |last14=Witzel |first14=G. |journal=The Astrophysical Journal |date=October 3, 2016 |volume=830 |issue=1 |page=17 |doi=10.3847/0004-637X/830/1/17 |arxiv=1607.05726 |bibcode=2016ApJ...830...17B |hdl=10261/147803 |s2cid=307657 |url=https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202115020/https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |archive-date=December 2, 2017 |url-status=live |doi-access=free }}</ref> <ref name="Gillessen2016">{{cite journal |last1=Gillessen |first1=Stefan |last2=Plewa |first2=Philipp |last3=Eisenhauer |first3=Frank |last4=Sari |first4=Re'em |last5=Waisberg |first5=Idel |last6=Habibi |first6=Maryam |last7=Pfuhl |first7=Oliver |last8=George |first8=Elizabeth |last9=Dexter |first9=Jason|last10=von Fellenberg|first10=Sebastiano |last11=Ott |first11=Thomas |last12=Genzel |first12=Reinhard |title=An Update on Monitoring Stellar Orbits in the Galactic Center |date=November 28, 2016 |arxiv=1611.09144 |doi=10.3847/1538-4357/aa5c41 |volume=837 |issue=1 |journal=The Astrophysical Journal |page=30 |bibcode=2017ApJ...837...30G|s2cid=119087402 |doi-access=free }}</ref> <ref name=apj692_2_1075>{{Cite journal |display-authors=1 |doi=10.1088/0004-637X/692/2/1075 |last1=Gillessen |first1=S. |last2=Eisenhauer |first2=F. |last3=Trippe |first3=S. |last4=Alexander |first4=T. |last5=Genzel |first5=R. |last6=Martins |first6=F. |last7=Ott |first7=T. |title=Monitoring stellar orbits around the massive black hole in the Galactic Center |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-02-20_692_2/page/1075 |journal=[[Astrophysical Journal]] |volume=692 |issue=2 |pages=1075–1109 |arxiv=0810.4674 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...692.1075G|s2cid=1431308 }}</ref> <ref name=apj689_2_1044>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ghez |first1=A. M. |last2=Salim |first2=S. |last3=Weinberg |first3=N. N. |last4=Lu |first4=J. R. |last5=Do |first5=T. |last6=Dunn |first6=J. K. |last7=Matthews |first7=K. |last8=Morris |first8=M. R. |last9=Yelda |first9=S. | last10=Becklin |doi=10.1086/592738 | first10=E. E. |last11=Kremenek |first11=T. |last12=Milosavljevic |first12=M. |last13=Naiman |first13=J. |title=Measuring distance and properties of the Milky Way's central supermassive black hole with stellar orbits |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-12-20_689_2/page/1044 |journal=The Astrophysical Journal |volume=689 |issue=2 |pages=1044–1062 |date=December 2008 |bibcode=2008ApJ...689.1044G |arxiv=0808.2870|s2cid=18335611 }}</ref> <ref name=blandford1999>{{cite conference |first=R. D. |last=Blandford |title=Origin and Evolution of Massive Black Holes in Galactic Nuclei |conference=Galaxy Dynamics, proceedings of a conference held at Rutgers University, ASP Conference Series |location=Rutgers University |date=August 8–12, 1998 |volume=182 |publication-date=August 1999 |bibcode=1999ASPC..182...87B |arxiv=astro-ph/9906025}}</ref> <ref name=frolov_zelnikov2011>{{cite book |first1=Valeri P. |last1=Frolov |first2=Andrei |last2=Zelnikov |title=Introduction to Black Hole Physics |publisher=Oxford University Press |date=2011 |pages=11, 36 |isbn=978-0-19-969229-3 |url=https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&pg=PA34 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810210832/https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&lpg=PA34 |archive-date=August 10, 2016}}</ref> <ref name="Cabrera-Lavers08">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cabrera-Lavers |first1=A. |last2=González-Fernández |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Hammersley |first4=P. L. |last5=López-Corredoira |first5=M. |title=The long Galactic bar as seen by UKIDSS Galactic plane survey |doi=10.1051/0004-6361:200810720 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=491 |issue=3 |pages=781–787 |date=December 2008 |bibcode=2008A&A...491..781C |arxiv=0809.3174|s2cid=15040792 }}</ref> <ref name="nishiyama06">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Nishiyama |first1=S. |last2=Nagata |first2=T. |last3=Baba |first3=D. |last4=Haba |first4=Y. |last5=Kadowaki |first5=R. |last6=Kato |first6=D. |last7=Kurita |first7=M. |last8=Nagashima |first8=C. |last9=Nagayama |first9=T. |doi=10.1086/429291 |title=A distinct structure inside the Galactic bar |journal=The Astrophysical Journal |volume=621 |issue=2 |pages=L105 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...621L.105N |arxiv=astro-ph/0502058 |s2cid=399710 }}</ref> <ref name="alcock98">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Alcock |first1=C. |last2=Allsman |first2=R. A. |last3=Alves |first3=D. R. |last4=Axelrod |first4=T. S. |last5=Becker |first5=A. C. |last6=Basu |first6=A. |last7=Baskett |first7=L. |last8=Bennett |first8=D. P. |last9=Cook |first9=K. H. |title=The RR Lyrae population of the Galactic Bulge from the MACHO database: mean colors and magnitudes |doi=10.1086/305017 |journal=The Astrophysical Journal |volume=492 |issue=2 |pages=190–199 |year=1998 |bibcode=1998ApJ...492..190A |doi-access=free }}</ref> <ref name="kunder08">{{Cite journal |last1=Kunder |first1=A. |last2=Chaboyer |first2=B. |doi=10.1088/0004-6256/136/6/2441 |title=Metallicity analysis of Macho Galactic Bulge RR0 Lyrae stars from their light curves |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2008-12_136_6/page/2441 |journal=The Astronomical Journal |volume=136 |issue=6 |pages=2441–2452 |year=2008 |bibcode=2008AJ....136.2441K |arxiv=0809.1645|s2cid=16046532 }}</ref> <ref name="Drimmel2000">{{cite journal |last1=Drimmel |first1=R. |title=Evidence for a two-armed spiral in the Milky Way |journal=Astronomy & Astrophysics |date=2000 |volume=358 |pages=L13–L16 |bibcode=2000A&A...358L..13D |arxiv=astro-ph/0005241}}</ref> <ref name="fn14">{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=September 12, 2005 |url=http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |title=Introduction: Galactic Ring Survey |publisher=Boston University |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713165515/http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |archive-date=July 13, 2007}}</ref> <ref name="COBE1993">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Kogut |first1=Alan |last2=Lineweaver |first2=C. |last3=Smoot |first3=G. F. |last4=Bennett |first4=C. L. |last5=Banday |first5=A. |last6=Boggess |first6=N. W. |last7=Cheng |first7=E. S. |last8=De Amici |first8=G. |last9=Fixsen |first9=D. J. | last10=Hinshaw | first10=G. |last11=Jackson |first11=P. D. |last12=Janssen |first12=M. |last13=Keegstra |first13=P. |last14=Loewenstein |first14=K. |last15=Lubin |first15=P. |last16=Mather |first16=J. C. |last17=Tenorio |first17=L. |last18=Weiss |first18=R. |last19=Wilkinson |first19=D. T. | last20=Wright | first20=E. L. |title=Dipole anisotropy in the COBE differential microwave radiometers first-year sky maps |doi=10.1086/173453 |journal=The Astrophysical Journal |volume=419 |pages=1–6 |bibcode=1993ApJ...419....1K |arxiv=astro-ph/9312056 |date=December 10, 1993|s2cid=209835274 }}</ref> <ref name="TaylorCordes">{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. H. |last2=Cordes |first2=J. M. |doi=10.1086/172870 |title=Pulsar distances and the galactic distribution of free electrons |journal=The Astrophysical Journal |volume=411 |page=674 |year=1993 |bibcode=1993ApJ...411..674T|doi-access=free }}</ref> <ref name="Benjamin2005">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Benjamin |first1=R. A. |last2=Churchwell |first2=E. |last3=Babler |first3=B. L. |last4=Indebetouw |first4=R. |last5=Meade |first5=M. R. |last6=Whitney |first6=B. A. |last7=Watson |first7=C. |last8=Wolfire |first8=M. G. |last9=Wolff |first9=M. J. |last10=Ignace |first10=R. |last11=Bania |first11=T. M. |last12=Bracker |first12=S. |last13=Clemens |first13=D. P. |last14=Chomiuk |first14=L. |last15=Cohen |first15=M. |last16=Dickey |first16=J. M. |last17=Jackson |first17=J. M. |last18=Kobulnicky |first18=H. A. |last19=Mercer |first19=E. P. |last20=Mathis |first20=J. S. |last21=Stolovy |first21=S. R. |last22=Uzpen |first22=B. |doi=10.1086/491785 |title=First GLIMPSE results on the stellar structure of the Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=630 |issue=2 |pages=L149–L152 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...630L.149B |arxiv=astro-ph/0508325 |s2cid=14782284}}</ref> <ref name="russeil03">{{Cite journal |last1=Russeil |first1=D. |doi=10.1051/0004-6361:20021504 |title=Star-forming complexes and the spiral structure of our Galaxy |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=397 |pages=133–146 |year=2003 |bibcode=2003A&A...397..133R |doi-access=free}}</ref> <ref name="churchwell09">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Churchwell |first1=E. |last2=Babler |first2=B. L. |last3=Meade |first3=M. R. |last4=Whitney |first4=B. A. |last5=Benjamin |first5=R. |last6=Indebetouw |first6=R. |last7=Cyganowski |first7=C. |last8=Robitaille |first8=T. P. |last9=Povich |first9=M. |doi=10.1086/597811 |title=The Spitzer/GLIMPSE surveys: a new view of the Milky Way |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=121 |issue=877 |pages=213–230 |year=2009 |bibcode=2009PASP..121..213C |s2cid=15529740}}</ref> <ref name="majaess09b">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |journal=The Journal of the American Association of Variable Star Observers |title=Searching Beyond the Obscuring Dust Between the Cygnus-Aquila Rifts for Cepheid Tracers of the Galaxy's Spiral Arms |date=2009 |volume=37 |issue=2 |page=179 |bibcode=2009JAVSO..37..179M |arxiv=0909.0897}}</ref> <ref name="lepine10">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lépine |first1=J. R. D. |last2=Roman-Lopes |first2=A. |last3=Abraham |first3=Z. |last4=Junqueira |first4=T. C. |last5=Mishurov |first5=Y. N. |title=The spiral structure of the Galaxy revealed by CS sources and evidence for the 4:1 resonance |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18492.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=2 |pages=1607–1616 |year=2011 |doi-access=free |arxiv=1010.1790 |bibcode=2011MNRAS.414.1607L |s2cid=118477787}}</ref> <ref name=two_arms>{{cite conference |last1=Benjamin |first1=R. A. |title=The Spiral Structure of the Galaxy: Something Old, Something New... |work=Massive Star Formation: Observations Confront Theory |date=2008 |publisher=Astronomical Society of the Pacific Conference Series |volume=387 |editor=Beuther, H. |editor2=Linz, H. |editor3=Henning, T. |page=375 |bibcode=2008ASPC..387..375B}}<br />See also {{cite news |url=http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |title=New Images: Milky Way Loses Two Arms |work=Space.com |access-date=June 4, 2008 |date=June 3, 2008 |last1=Bryner |first1=Jeanna |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080604114615/http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |archive-date=June 4, 2008}}</ref> <ref name=harris2003>{{cite web |first=William E. |last=Harris |date=February 2003 |url=http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |format=text |title=Catalog of Parameters for Milky Way Globular Clusters: The Database |publisher=SEDS |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309172430/http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |archive-date=March 9, 2012}}</ref> <ref name=aaa313_119>{{cite journal |display-authors=1 |last1=Dauphole |first1=B. |last2=Geffert |first2=M. |last3=Colin |first3=J. |last4=Ducourant |first4=C. |last5=Odenkirchen |first5=M. |last6=Tucholke |first6=H.-J. |title=The kinematics of globular clusters, apocentric distances and a halo metallicity gradient |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=313 |pages=119–128 |date=September 1996 |bibcode=1996A&A...313..119D}}</ref> <ref name=apj522>{{Cite journal |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Lee |first2=H. M. |last3=Ostriker |first3=J. P. |doi=10.1086/307659 |title=Effects of Tidal Shocks on the Evolution of Globular Clusters |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1999-09-10_522_2/page/935 |journal=The Astrophysical Journal |volume=522 |issue=2 |pages=935–949 |year=1999 |bibcode=1999ApJ...522..935G |arxiv=astro-ph/9806245 |s2cid=11143134 }}</ref> <ref name="fn5">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ibata |first1=R. |last2=Chapman |first2=S. |last3=Ferguson |first3=A. M. N. |last4=Lewis |first4=G. |last5=Irwin |first5=M. |last6=Tanvir |first6=N. |doi=10.1086/491727 |title=On the accretion origin of a vast extended stellar disk around the Andromeda Galaxy |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2005-11-20_634_1/page/287 |journal=The Astrophysical Journal |volume=634 |issue=1 |pages=287–313 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...634..287I |arxiv=astro-ph/0504164 |s2cid=17803544 }}</ref> <ref name="fn6">{{cite web |url=http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |title=Outer Disk Ring? |publisher=SolStation |access-date=May 10, 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070602133503/http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |archive-date=June 2, 2007}}</ref> <ref name="mcclure-griffiths">{{Cite journal |last1=McClure-Griffiths |first1=N. M. |last2=Dickey |first2=J. M. |last3=Gaensler |first3=B. M. |last4=Green |first4=A. J. |title=A Distant Extended Spiral Arm in the Fourth Quadrant of the Milky Way |doi=10.1086/422031 |journal=The Astrophysical Journal |volume=607 |issue=2 |pages=L127 |year=2004 |arxiv=astro-ph/0404448 |bibcode=2004ApJ...607L.127M|s2cid=119327129 }}</ref> <ref name=overbye2010>{{cite news |first1=Dennis |last1=Overbye |url=https://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |title=Bubbles of Energy Are Found in Galaxy |work=[[The New York Times]] |date=November 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110102906/http://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |archive-date=January 10, 2016}}</ref> <ref name=sz2010>{{cite news |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |title=NASA's Fermi Telescope Finds Giant Structure in our Galaxyl |publisher=[[NASA]] |access-date=November 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823224206/http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |archive-date=August 23, 2014}}</ref> <ref name=apj673_2_864>{{Cite journal |last1=Jurić |first1=M. |last2=Ivezić |first2=Ž. |last3=Brooks |first3=A. |last4=Lupton |first4=R. H. |last5=Schlegel |first5=D. |last6=Finkbeiner |first6=D. |last7=Padmanabhan |first7=N. |last8=Bond |first8=N. |last9=Sesar |first9=B. |last10=Rockosi |first10=C. M. |last11=Knapp |first11=G. R. |last12=Gunn |first12=J. E. |last13=Sumi |first13=T. |last14=Schneider |first14=D. P. |last15=Barentine |first15=J. C. |last16=Brewington |first16=H. J. |last17=Brinkmann |first17=J. |last18=Fukugita |first18=M. |last19=Harvanek |first19=M. |last20=Kleinman |first20=S. J. |last21=Krzesinski |first21=J. |last22=Long |first22=D. |last23=Neilsen |first23=E. H. Jr |last24=Nitta |first24=A. |last25=Snedden |first25=S. A. |last26=York |first26=D. G. |display-authors=1 |doi=10.1086/523619 |title=The Milky Way Tomography with SDSS. I. Stellar Number Density Distribution |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-02-01_673_2/page/864 |journal=The Astrophysical Journal |volume=673 |issue=2 |pages=864–914 |date=February 2008 |bibcode=2008ApJ...673..864J |arxiv=astro-ph/0510520 |s2cid=11935446}}</ref> <ref name=Koupelis_Kuhn2007>{{cite book |title=In Quest of the Universe |first1=Theo |last1=Koupelis |first2=Karl F. |last2=Kuhn |page=[https://archive.org/details/inquestofunivers00koup/page/492 492], Fig. 16–13 |url=https://archive.org/details/inquestofunivers00koup |url-access=registration |isbn=978-0-7637-4387-1 |date=2007 |publisher=Jones & Bartlett Publishers}}</ref> <ref name="fn9">{{cite news |last=English |first=Jayanne|author-link=Jayanne English |date=January 14, 2000 |title=Exposing the Stuff Between the Stars |publisher=Hubble News Desk |url=http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707181147/http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |archive-date=July 7, 2007}}</ref> <ref name="extinction">{{Cite journal |last1=Gillman |first1=M. |last2=Erenler |first2=H. |title=The galactic cycle of extinction |journal=International Journal of Astrobiology |volume=7 |issue=1 |page=17 |year=2008 |doi=10.1017/S1473550408004047 |bibcode=2008IJAsB...7...17G |url=http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |citeseerx=10.1.1.384.9224 |s2cid=31391193 |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601165347/http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |archive-date=June 1, 2019 |url-status=live}}</ref> <ref name="overholt_etal">{{Cite journal |last1=Overholt |first1=A. C. |last2=Melott |first2=A. L. |last3=Pohl |first3=M. |title=Testing the link between terrestrial climate change and galactic spiral arm transit |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=L101–L103 |year=2009 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/L101 |bibcode=2009ApJ...705L.101O |arxiv=0906.2777|s2cid=734824 }}</ref> <ref name=garlick2002>{{cite book |last=Garlick |first=Mark Antony |title=The Story of the Solar System |publisher=Cambridge University |date=2002 |isbn=978-0-521-80336-6 |page=[https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46 46] |url=https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46}}</ref> <ref name=ut20090527>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |work=Universe Today |title=Formation of the Milky Way |first1=Nicholas |last1=Wethington |date=May 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817161011/http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |archive-date=August 17, 2014}}</ref> <ref name="Buser">{{Cite journal |last1=Buser |first1=R. |title=The Formation and Early Evolution of the Milky Way Galaxy |doi=10.1126/science.287.5450.69 |bibcode=2000Sci...287...69B |journal=Science |volume=287 |issue=5450 |pages=69–74 |year=2000 |pmid=10615051 }}</ref> <ref name=majaess2009>{{Cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |title=Characteristics of the Galaxy according to Cepheids |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15096.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=398 |pages=263–270 |year=2009 |issue=1 |doi-access=free |bibcode=2009MNRAS.398..263M |arxiv=0903.4206|s2cid=14316644 }}</ref> <ref name=araa35_217>{{Cite journal |last1=Wakker |first1=B. P. |last2=Van Woerden |first2=H. |doi=10.1146/annurev.astro.35.1.217 |title=High-Velocity Clouds |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=35 |pages=217–266 |year=1997 |bibcode=1997ARA&A..35..217W |s2cid=117861711 }}</ref> <ref name=apj679_L21>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lockman |first1=F. J. |last2=Benjamin |first2=R. A. |last3=Heroux |first3=A. J. |last4=Langston |first4=G. I. |title=The Smith Cloud: A High-Velocity Cloud Colliding with the Milky Way |doi=10.1086/588838 |journal=The Astrophysical Journal |volume=679 |issue=1 |pages=L21–L24 |year=2008 |bibcode=2008ApJ...679L..21L |arxiv=0804.4155|s2cid=118393177 }}</ref> <ref name=science299_5603_65>{{Cite journal |last1=Krauss |first1=L. M. |last2=Chaboyer |first2=B. |title=Age Estimates of Globular Clusters in the Milky Way: Constraints on Cosmology |doi=10.1126/science.1075631 |journal=Science |volume=299 |issue=5603 |pages=65–69 |year=2003 |pmid=12511641 |bibcode=2003Sci...299...65K |s2cid=10814581 }}</ref> <ref name="del_Peloso">{{cite journal |doi=10.1051/0004-6361:20053307 |bibcode=2005A&A...440.1153D |arxiv=astro-ph/0506458 |title=The age of the Galactic thin disk from Th/Eu nucleocosmochronology. III. Extended sample |date=2005 |last1=del Peloso |first1=E. F. |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=440 |issue=3 |pages=1153–1159|s2cid=16484977 }}</ref> <ref name=berkeley20060109>{{cite press release |title=Milky Way Galaxy is warped and vibrating like a drum |publisher=[[University of California, Berkeley]] |date=January 9, 2006 |url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |access-date=October 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140716013619/http://berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |archive-date=July 16, 2014}}</ref> <ref name=wong20000414>{{cite news |first=Janet |last=Wong |title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end |publisher=University of Toronto |date=April 14, 2000 |url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp |access-date=January 11, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070108183824/http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=January 8, 2007}}</ref> <ref name=Montada>{{cite encyclopedia |first1=Josep Puig |last1=Montada |title=Ibn Bajja |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |date=September 28, 2007 |access-date=July 11, 2008 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120728/http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |archive-date=July 28, 2012}}</ref> <ref name=heidarzadeh2008>{{cite book |first1=Tofigh |last1=Heidarzadeh |pages=[https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599/page/n33 23]–25 |title=A history of physical theories of comets, from Aristotle to Whipple |url=https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599 |url-access=limited |publisher=Springer |date=2008 |isbn=978-1-4020-8322-8}}</ref> <ref name=Livingston>{{Cite journal |first1=John W. |last1=Livingston |title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation |journal=Journal of the American Oriental Society |volume=91 |issue=1 |date=1971 |pages=96–103 [99] |doi=10.2307/600445 |jstor=600445}}</ref> <ref name=pseudoring>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |title=Outer pseudoring in the galaxy |journal=Astronomische Nachrichten |volume=326 |issue=7 |year=2006 |pages=589–605 |doi=10.1002/asna.200585006 |bibcode=2005AN....326Q.599M |arxiv=astro-ph/0510569|s2cid=117118657 }}</ref> <ref name=pseudoring2>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |first2=A. |last2=Rautiainen |title=Kinematics of the outer pseudorings and the spiral structure of the Galaxy |journal=Astronomy Letters |volume=35 |issue=9 |date=2005 |pages=609–624 |doi=10.1134/s1063773709090047 |arxiv=0902.3353 |bibcode=2009AstL...35..609M |citeseerx=10.1.1.247.4658|s2cid=15989486 |s2cid-access=free |url=http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110331210949/http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |archive-date= Mar 31, 2011 }}</ref> <ref name=ragep1993>{{cite book |last1=Ragep |first1=Jamil |title=''Nasir al-Din al-Tusi's Memoir on Astronomy'' (''al-Tadhkira fi 'ilm al-hay' a'') |publisher=Springer-Verlag |location=New York |date=1993 |page=129}}</ref> <!-- <ref name=oconnor_robertson2002>{{cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=November 2002 |url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |title=Galileo Galilei |publisher=University of St. Andrews |access-date=January 8, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120530/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |archive-date=May 30, 2012}}</ref> --> <ref name="our_galaxy">{{cite web |last1=Evans |first1=J. C. |date=November 24, 1998 |url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |title=Our Galaxy |publisher=George Mason University |access-date=January 4, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120630/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |archive-date=June 30, 2012}}</ref> <ref name=mactutor_albirundi>{{MacTutor Biography | id=Al-Biruni | title=Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni }}<!--source supports this comment, but the source is not published--></ref> <ref name=abbey>{{cite web |last=Abbey |first=Lenny |url=http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130519124426/http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |title=The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown |publisher=The Compleat Amateur Astronomer |access-date=January 4, 2007 |archive-date=May 19, 2013}}</ref> <ref name=":022">{{cite journal |last1=Rosse |first1=Earl of |title=On the nebula 25 Herschel, or 61 [should read: 51] of Messier's catalogue |journal=Report of the Fifteenth Meeting of the British Association for the Advancement of Science; Held at Cambridge in June 1845 § Notices and Abstracts of Miscellaneous Communications to the Sections |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1846 |page=4 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310235347/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |url-status=live }}</ref> <ref name=":023">{{Cite book |last=Nichol |first=John Pringle |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |title=Thoughts on Some Important Points Relating to the System of the World |date=1846 |publisher=William Tait |location=Edinburgh, Scotland |page=23 |access-date=February 17, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308094837/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} Rosse's illustration of the Whirlpool Galaxy appears on the plate that immediately precedes p. 23.</ref> <ref name=":024">{{cite journal |last1=South |first1=James |title=Auszug aus einem Berichte über Lord ''Rosse's'' grosses Telescop, den Sir ''James South'' in The Times, Nr. 18899, 1845 April 16 bekannt gemacht hat |journal=Astronomische Nachrichten |date=1846 |volume=23 |issue=536 |pages=113–118 |doi=10.1002/asna.18460230802 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |trans-title=Excerpt from a report about Lord Rosse's great telescope, which Sir James South made known in The Times [of London], no. 18,899, 1845 April 16 |language=de |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308145128/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |url-status=live }} On March 5, 1845, Rosse observed M51, the [[Whirlpool Galaxy]]. From column 115: "The most popularly known nebulæ observed this night were the ring nebulæ in the Canes Venatici, or the 51st of Messier's catalog, which was resolved into stars with a magnifying power of 548".</ref> <ref name=":025">{{cite journal |last1=Robinson |first1=T. R. |title=On Lord Rosse's telescope |journal=Proceedings of the Royal Irish Academy |date=1845 |volume=3 |issue=50 |pages=114–133 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |access-date=February 17, 2020 |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610193425/https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |url-status=live }} Rosse's early observations of nebulae and galaxies are discussed on pp. 127–130.</ref> <ref name=":026">{{cite journal |last1=Rosse |first1=The Earl of |title=Observations on the nebulae |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London |date=1850 |volume=140 |issue=140 |pages=499–514 |url=https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |doi=10.1098/rstl.1850.0026 |doi-access=free |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142957/https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |url-status=live }}</ref> <ref name=":027">{{cite journal |last1=Bailey |first1=M. E. |last2=Butler |first2=C. J. |last3=McFarland |first3=J. |title=Unwinding the discovery of spiral nebulae |journal=Astronomy & Geophysics |date=April 2005 |volume=46 |issue=2 |pages=2.26–2.28 |doi=10.1111/j.1468-4004.2005.46226.x |doi-access=free}}</ref> <ref name=pasp100_6>{{Cite journal |last1=Curtis |first1=H. D. |author-link=Heber Doust Curtis |doi=10.1086/132128 |title=Novae in spiral nebulae and the Island Universe Theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=100 |pages=6–7 |year=1988 |bibcode=1988PASP..100....6C |doi-access=free }}</ref> <ref name=weaver>{{cite web |first=Harold F. |last=Weaver |url=http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |title=Robert Julius Trumpler |publisher=National Academy of Sciences |access-date=January 5, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |archive-date=June 4, 2012}}</ref> <ref name=apj69_103>{{Cite journal |last1=Hubble |first1=E. P. |author-link=Edwin Hubble |doi=10.1086/143167 |title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=69 |pages=103–158 |year=1929 |bibcode=1929ApJ....69..103H |doi-access=free }}</ref> <ref name=jrasc83_6>{{cite journal |last=Sandage |first=Allan |author-link=Allan Sandage |title=Edwin Hubble, 1889–1953 |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-royal-astronomical-society-of-canada_1989-12_83_6/page/351 |journal=[[Journal of the Royal Astronomical Society of Canada]] |date=1989 |volume=83 |issue=6 |page=351 |bibcode=1989JRASC..83..351S}}</ref> <ref name=shapley_curtis>{{cite journal |title=The Scale of the Universe |last1=Shapley |first1=H. |last2=Curtis |first2=H. D. |journal=Bulletin of the National Research Council |volume=2 |issue=11 |pages=171–217 |date=1921 |bibcode=1921BuNRC...2..171S}}</ref> <ref name="sparke_gallagher">{{cite book |title=Galaxies in the Universe: An Introduction |last1=Sparke |first1=Linda S.|author1-link=Linda Sparke |last2=Gallagher |first2=John S. |page=90 |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46238-9}}</ref> <ref name="nov2013_planet_estimate">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |title=Milky Way Teeming With Billions Of Earth-Size Planets |last=Borenstein |first=Seth |date=November 4, 2013 |work=The Associated Press |publisher=The Huffington Post |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104000409/http://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |archive-date=November 4, 2014}}</ref> <ref name=rotation_pattern_speeds>{{cite arXiv |last1=Gerhard |first1=O. |title=Pattern speeds in the Milky Way |eprint=1003.2489v1 |year=2010|class=astro-ph.GA }}</ref> <ref name=Kafle2012>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=Kinematics of the Stellar Halo and the Mass Distribution of the Milky Way Using Blue Horizontal Branch Stars |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=2 |date=2012 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/761/2/98 |bibcode=2012ApJ...761...98K |arxiv=1210.7527|s2cid=119303111 }}</ref> <ref name=Kafle2014>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=On the Shoulders of Giants: Properties of the Stellar Halo and the Milky Way Mass Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=794 |issue=1 |date=2014 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/794/1/59 |bibcode=2014ApJ...794...59K |arxiv=1408.1787|s2cid=119040135 }}</ref> }} {{დედამიწის ადგილმდებარეობა}} {{პორტალი|ასტრონომია}} [[კატეგორია:ირმის ნახტომი| ]] [[კატეგორია:სპირალისებური გალაქტიკები]] gcpvy9sh0k852po0hyb7ab1az7y1d9j 0 72838 5424267 4888087 2026-06-28T06:01:17Z Elrostro 75016 5424267 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = მონტეკრისტო | სურათი = | ტიტრი = | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = | ფორმატი = | ავტორი = | ეფუძნება = | შეიმუშავა = | სცენარი = [[მარსელო ნაჩჩი]] | რეჟისორი = [[ადრიანა ლორენსონი]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[პაბლო ეჩარი]]<br />[[პაულა კრუმი]]<br />[[ვივიანა საკკონე]]<br />[[ოსკარ ფერეირო]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = | ქვეყანა = {{ARG}} | ენა = | სეზონი = | სერია = | ეპიზოდი = 145 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | ადგილი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 45 წთ. | არხი = [[Telefe]] | კომპანია = | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = 25 აპრილი, 2006 | უკანასკნელად = 27 დეკემბერი, 2006 | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} „'''მონტეკრისტო'''“ — არგენტინული [[ტელესერიალი]], [[ალექსანდრე დიუმა (უფროსი)|ალექსანდრე დიუმა]]ს რომანის „[[გრაფი მონტე-კრისტო]]“ ახლებური ინტერპრეტაცია. შედგება 145 ეპიზოდისგან. სცენარის ავტორია მარსელო ნაჩის, ხოლო რეჟისორი - ადრიანა ლორენსონი. სერიალი გადიოდა ტელეარხზე „[[Telefe]]“.<ref>{{Cite web |url=http://www.amolatv.com.ar/montecristo/ |title=''Montecristo'' - AmolaTV.com (Spanish language) |accessdate=2013-08-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812063823/http://www.amolatv.com.ar/montecristo/ |archivedate=2013-08-12 }}</ref> == როლებში == * პაბლო ეჩჩარი (Pablo Echarri) — სანტიაგო დიაზ ჰერეირა * პაულა კრუმი (Paola Krum) — ლაურა ლედესმა * ვივიანა საკკონე (Viviana Saccone) — ვიქტორია * ხოაკინ ფურიელი (Joaquin Furriel) — მარკუსი * მარია აბადი (Maria Abadi) — ერიკა * რიტა კორტეზე (Rita Cortese) — სარიტა * ლუის მაჩინი (Luis Machin) — როკამორა * რობერტო კარნახი(Roberto Carnaghi) — ლისანდრო * ვირჰინია ლაგო (Virginia Lago) — ჰელენა * ესტებან პერესი (Esteban Perez) — ლუჩანო * ოსკარ ფერეირო (Oscar Ferreiro) — ალბერტო * სელინა ფონტი (Celina Font) — მილენა * ვიქტორია რაუჩი (Victoria Rauch) — ვალენტინა * მარია პასიკი (Mario Passik) — ჰორაციო დიაზ ჰერეირა * ჰორასიო როკა (Horacio Roca) — პედრო * მარია ონეტო (Maria Onetto) — ლეტისია * მაქსიმილიანო ღიონე (Maximiliano Ghione) — რამონი * მონიკა სკაპარონე (Monica Scapparone) — ლოლა * მილტონ დე ლა კანალი (Milton De La Canal) — მატიასი == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების არგენტინული ტელესერიალები]] hvreid8klie3i8rdr8wg5m9kcv2w9b3 0 75557 5424204 5416764 2026-06-27T20:20:53Z ~2026-37081-54 184674 /* ისტორია */ შევასწორე მხოლოდ ერთი, შეცდომით დაწერილი სიტყვა. სწორია მიამიტური და არა მეამიტური. 5424204 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:AGMA Hérodote.jpg|thumb|სავარაუდოდ ჰეროდოტეს ბიუსტი]] [[ფაილი:Herodotus world map-ka.svg|250პქ|მინი|ჰეროდოტეს რუკა]] '''ჰეროდოტე ჰალიკარნასელი''' ({{lang-grc|Ἡρόδοτος Ἁλικαρνᾱσσεύς}}; დ. დაახლ. [[ძვ. წ. 484]] – გ. დაახლ. [[ძვ. წ. 425]]) — ძველი [[ბერძნები|ბერძენი]] ისტორიკოსი, დასავლეთის კულტურაში საყოველთაოდ მოიაზრება, როგორც „ისტორიის მამა“. იყო პირველი ისტორიკოსი, რომელიც მასალას სისტემატურად აგროვებდა, ამოწმებდა მათ სიფრთხილეს შეძლების ფარგლებში და ახარისხებდა მათ მკაფიოდ ჩამოყალიბებული სტრუქტურის მიხედვით. ჰეროდოტე ძირითადად ცნობილია ნაშრომით „ისტორიები“ (ბერძნ. ἱστορίαι, ძიებები, სიტყვა, რომელიც [[ლათინური ენა|ლათინურმა]] ისესხა და დღევანდელი ისტორიის მნიშვნელობა შეიძინა), რომლებშიც იკვლევს [[ძვ. წ. 490]] და [[ძვ. წ. 480]] წლების [[ბერძენ-სპარსელთა ომები|ბერძენ-სპარსეთის ომების]] საწყისებს. ეს ნაშრომი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, ვინაიდან ჰეროდოტე მასში იმ პერიოდის ცხოვრების ასპექტებსაც იხილავს დაწვრილებით, რაზეც სხვაგვარად ინფორმაცია ჩვენთვის მწირი იქნებოდა. მასში ის ასევე აღწერს მისი მოგზაურობების პერიოდში ნანახი ადგილებისა და ხალხების შესახებ [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა]] და [[შავი ზღვა|შავი ზღვების]] ირგვლივ მიწებზე. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ზოგიერთი ისტორია სინამდვილეს სავარაუდოდ არ შეესაბამება, ის იქვე აღნიშნავს, რომ ის მხოლოდ გადმოსცემს იმას, რაც მას უთხრეს. == ბიოგრაფია == ჩვენ დრომდე შემორჩენილი ჰეროდოტეს ბიოგრაფია დაფუძნებულია ორ წყაროზე: ჰეროდოტეს პირად ტექსტებზე და ბიზანტიურ ენციკლოპედიაზე. წყაროებში არსებული ზოგიერთი მონაცემი ერთმანეთს ეწინააღმდეგება, თუმცა, მთლიონობაში, ჰეროდოტეს ცხოვრება შემდეგია: ჰეროდოტეს სამშობლო [[ჰალიკარნასი]] დაფუძნებული იყო [[დორიელები]]ს მიერ, რომელიც ადგილობრივი ტომის კარიელების პატარა ქალაქის გვერდით მდებარეობდა. ჰეროდოტე დაიბადა დაახლ. [[ძვ. წ. 484]] წელს, ლიქრების წარჩნებულ ოჯახში. ახალგაზრდობაში, ჰეროდოტე ეკუთვნოდა პარტიას, რომელიც ტირან ლიგდამიდის წინააღმდეგ იბრძოდა. ცხოვრობდა სამოსეზე, შემდეგ კი ხანგრძლივ მოგზაურობაში გაემგზავრა. მან მოიარა [[ბაბილონი]], [[ასირია]], [[ეგვიპტე]], [[მცირე აზია]], [[ჰელესპონტი]], [[ბალკანეთის ნახევარკუნძული]], [[პელოპონესი]]იდან [[მაკედონია]]მდე და [[თრაკია]]. დაახლოებით [[ძვ. წ. 446]] წელს, იგი ათენში დასახლდა, სადაც დაუახლოვდა პერიკლეს წრეს. ამ დროისთვის, „ისტორიის“ ძირითადი ნაწილი უკვე დაწერილი იყო, რადგან ცნობილია, რომ ჰეროდოტე უკითხავდა ნაწყვეტებს ათენელებს. [[ძვ. წ. 444]] წელს, ჰეროდოტემ მონაწილეობა მიიღო კოლონიების ფურიის და დიდი საბერძნეთის დაფუძნებაში, კროტონების მიერ სიბარსის ნანგრევების ადგილზე. გარდაიცვალა [[ძვ. წ. 425]] წელს. == ისტორია == ჰეროდოტეს თხზულებები არ არის მთლად ისტორიული კვლევები, იგი უფრო ცნობისმოყვარე ადამიანის ოსტატური მონათხრობია, რომელიც ბევრს კითხულობდა, ბევრს ხედავდა და უფრო ბევრს ისმენდა. ამ თვისებებს უერთდებოდა თავმდაბლობა, რომელსაც სწამდა ელინის ღმერთების, თუმცა სკეპტიკოსი, მაგრამ არასაკმარისად გარკვეული მიღებულ მასალაში. მეორე მხრივ, ჰეროდოტეს თხზულებები იმ დროის ნამდვილი ენციკლოპედიაა. აქ გეოგრაფიული, ეთნოგრაფიული, ისტორიული და ლიტერატურული ცნობებია. მით უმეტეს რომ ჰეროდოტე სახელდება ისტორიის მამად. ცხრა წიგნიდან, როგორც იყოფა მისი თხზულებები, მეორე ნაწილი წარმოადგენს ისტორიულ მოთხრობას [[ბერძნული|ბერძნულ]]-[[სპარსული|სპარსულ]] ომების შესახებ, რომელიც მთავრდება ელინების მიერ სესტის დაკავების შესახებ [[ძვ. წ. 479]] წ. მეორე ნაწილი შიცავს მოთხრობებს სპარსეთის სამეფოს შესახებ, ბაბილონზე, [[ასირია]]ზე, [[ეგვიპტე]]ზე, ლიბიასა და სხვა ქვეყნებზე. მონათხრობის ერთიანობა მიღწეულია იმით, რომ პირველი სიტყვიდან ბოლომდე ისტორიკოსს მხედველობაში აქვს, თვალყური ადევნოს ბრძოლას ბარბაროსებსა და ელინებს შორის. მაგრამ მთავარი აზრი იყო ის, რომ მონათხრობი მოექცია ფართო ჩარჩოებში და ამბავი ყოფილიყო საინტერესო ან ჭკუის სასწავლებელი. ჰეროდოტესათვის დამახასიათებელი იყო ისტორიული კრიტიკა. ხშირ შემთხვევაში სუბიექტური, ხშირად მიამიტურ-რაციონალური, მიუხედავად ამისა, მტკიცედ შეჰყავს ახალი საწყისი ისტორიოგრფიაში. == იხილეთ აგრეთვე == * [[თუკიდიდე]] * [[ბუნების ისტორია (პლინიუსი)]] * [[პლინიუს უფროსი]] == ლიტერატურა == * {{cite book|editor1-last=Bakker|editor1-first=Egbert J.|editor2-last=de Jong|editor2-first=Irene J.F.|editor3-last=van Wees|editor3-first=Hans|title=Brill's companion to Herodotus|url=https://archive.org/details/brillscompaniont0000unse_t8t0|year=2002|publisher=E.J. Brill|location=Leiden|isbn=90-04-12060-2}} * {{cite book|last=De Selincourt|first=Aubrey|title=The World of Herodotus|year=1962|publisher=Secker and Warburg|location=London}} * {{cite book|editor1-last=Dewald|editor1-first=Carolyn|editor2-last=Marincola|editor2-first=John|title=The Cambridge companion to Herodotus|year=2006|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=0-521-83001-X}} * {{cite book|last=Evans|first=J.A.S.|title=The beginnings of history : Herodotus and the Persian Wars|url=https://archive.org/details/beginningsofhist0000evan|year=2006|publisher=Edgar Kent|location=Campbellville, Ont.|isbn=0-88866-652-7}} * {{cite book|last=Evans|first=J.A.S.|title=Herodotus|url=https://archive.org/details/herodotus0000evan|year=1982|publisher=Twayne|location=Boston|isbn=0-8057-6488-7}} * {{cite book|last=Evans|first=J.A.S.|title=Herodotus, explorer of the past : three essays|url=https://archive.org/details/herodotusexplore0000evan|year=1991|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, NJ|isbn=0-691-06871-2}} * {{cite book|last=Flory|first=Stewart|title=The archaic smile of Herodotus|url=https://archive.org/details/archaicsmileofhe0000flor|year=1987|publisher=Wayne State University Press|location=Detroit|isbn=0-8143-1827-4}} * {{cite book|last=Fornara|first=Charles W.|title=Herodotus: An Interpretative Essay|url=https://archive.org/details/herodotusinterpr0000forn|year=1971|publisher=Clarendon Press|location=Oxford}} == რესურსები ინტერნეტში == {{ვიკიციტატა}} * [http://lib.ge/body_text.php?7893 ჰეროდოტე: ისტორია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110602051204/http://lib.ge/body_text.php?7893 |date=2011-06-02 }} [[კატეგორია:ძველი ბერძენი ისტორიკოსები]] fiq9c96ba17pwyty471q08evyuyuqby 5424206 5424204 2026-06-27T20:24:00Z ~2026-37081-54 184674 /* ისტორია */ გასწორებულია ტექსტის აკრეფის დროს დაშვებული ორი უმნიშვნელო მექანიკური შეცდომა. 5424206 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:AGMA Hérodote.jpg|thumb|სავარაუდოდ ჰეროდოტეს ბიუსტი]] [[ფაილი:Herodotus world map-ka.svg|250პქ|მინი|ჰეროდოტეს რუკა]] '''ჰეროდოტე ჰალიკარნასელი''' ({{lang-grc|Ἡρόδοτος Ἁλικαρνᾱσσεύς}}; დ. დაახლ. [[ძვ. წ. 484]] – გ. დაახლ. [[ძვ. წ. 425]]) — ძველი [[ბერძნები|ბერძენი]] ისტორიკოსი, დასავლეთის კულტურაში საყოველთაოდ მოიაზრება, როგორც „ისტორიის მამა“. იყო პირველი ისტორიკოსი, რომელიც მასალას სისტემატურად აგროვებდა, ამოწმებდა მათ სიფრთხილეს შეძლების ფარგლებში და ახარისხებდა მათ მკაფიოდ ჩამოყალიბებული სტრუქტურის მიხედვით. ჰეროდოტე ძირითადად ცნობილია ნაშრომით „ისტორიები“ (ბერძნ. ἱστορίαι, ძიებები, სიტყვა, რომელიც [[ლათინური ენა|ლათინურმა]] ისესხა და დღევანდელი ისტორიის მნიშვნელობა შეიძინა), რომლებშიც იკვლევს [[ძვ. წ. 490]] და [[ძვ. წ. 480]] წლების [[ბერძენ-სპარსელთა ომები|ბერძენ-სპარსეთის ომების]] საწყისებს. ეს ნაშრომი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, ვინაიდან ჰეროდოტე მასში იმ პერიოდის ცხოვრების ასპექტებსაც იხილავს დაწვრილებით, რაზეც სხვაგვარად ინფორმაცია ჩვენთვის მწირი იქნებოდა. მასში ის ასევე აღწერს მისი მოგზაურობების პერიოდში ნანახი ადგილებისა და ხალხების შესახებ [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა]] და [[შავი ზღვა|შავი ზღვების]] ირგვლივ მიწებზე. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ზოგიერთი ისტორია სინამდვილეს სავარაუდოდ არ შეესაბამება, ის იქვე აღნიშნავს, რომ ის მხოლოდ გადმოსცემს იმას, რაც მას უთხრეს. == ბიოგრაფია == ჩვენ დრომდე შემორჩენილი ჰეროდოტეს ბიოგრაფია დაფუძნებულია ორ წყაროზე: ჰეროდოტეს პირად ტექსტებზე და ბიზანტიურ ენციკლოპედიაზე. წყაროებში არსებული ზოგიერთი მონაცემი ერთმანეთს ეწინააღმდეგება, თუმცა, მთლიონობაში, ჰეროდოტეს ცხოვრება შემდეგია: ჰეროდოტეს სამშობლო [[ჰალიკარნასი]] დაფუძნებული იყო [[დორიელები]]ს მიერ, რომელიც ადგილობრივი ტომის კარიელების პატარა ქალაქის გვერდით მდებარეობდა. ჰეროდოტე დაიბადა დაახლ. [[ძვ. წ. 484]] წელს, ლიქრების წარჩნებულ ოჯახში. ახალგაზრდობაში, ჰეროდოტე ეკუთვნოდა პარტიას, რომელიც ტირან ლიგდამიდის წინააღმდეგ იბრძოდა. ცხოვრობდა სამოსეზე, შემდეგ კი ხანგრძლივ მოგზაურობაში გაემგზავრა. მან მოიარა [[ბაბილონი]], [[ასირია]], [[ეგვიპტე]], [[მცირე აზია]], [[ჰელესპონტი]], [[ბალკანეთის ნახევარკუნძული]], [[პელოპონესი]]იდან [[მაკედონია]]მდე და [[თრაკია]]. დაახლოებით [[ძვ. წ. 446]] წელს, იგი ათენში დასახლდა, სადაც დაუახლოვდა პერიკლეს წრეს. ამ დროისთვის, „ისტორიის“ ძირითადი ნაწილი უკვე დაწერილი იყო, რადგან ცნობილია, რომ ჰეროდოტე უკითხავდა ნაწყვეტებს ათენელებს. [[ძვ. წ. 444]] წელს, ჰეროდოტემ მონაწილეობა მიიღო კოლონიების ფურიის და დიდი საბერძნეთის დაფუძნებაში, კროტონების მიერ სიბარსის ნანგრევების ადგილზე. გარდაიცვალა [[ძვ. წ. 425]] წელს. == ისტორია == ჰეროდოტეს თხზულებები არ არის მთლად ისტორიული კვლევები, იგი უფრო ცნობისმოყვარე ადამიანის ოსტატური მონათხრობია, რომელიც ბევრს კითხულობდა, ბევრს ხედავდა და უფრო ბევრს ისმენდა. ამ თვისებებს უერთდებოდა თავმდაბლობა, რომელსაც სწამდა ელინის ღმერთების, თუმცა სკეპტიკოსი, მაგრამ არასაკმარისად გარკვეული მიღებულ მასალაში. მეორე მხრივ, ჰეროდოტეს თხზულებები იმ დროის ნამდვილი ენციკლოპედიაა. აქ გეოგრაფიული, ეთნოგრაფიული, ისტორიული და ლიტერატურული ცნობებია. მით უმეტეს რომ ჰეროდოტე სახელდება ისტორიის მამად. ცხრა წიგნიდან, როგორც იყოფა მისი თხზულებები, მეორე ნაწილი წარმოადგენს ისტორიულ მოთხრობას [[ბერძნული|ბერძნულ]]-[[სპარსული|სპარსულ]] ომების შესახებ, რომელიც მთავრდება ელინების მიერ სესტის დაკავების შესახებ [[ძვ. წ. 479]] წ. მეორე ნაწილი შეიცავს მოთხრობებს სპარსეთის სამეფოს შესახებ, ბაბილონზე, [[ასირია]]ზე, [[ეგვიპტე]]ზე, ლიბიასა და სხვა ქვეყნებზე. მონათხრობის ერთიანობა მიღწეულია იმით, რომ პირველი სიტყვიდან ბოლომდე ისტორიკოსს მხედველობაში აქვს, თვალყური ადევნოს ბრძოლას ბარბაროსებსა და ელინებს შორის. მაგრამ მთავარი აზრი იყო ის, რომ მონათხრობი მოექცია ფართო ჩარჩოებში და ამბავი ყოფილიყო საინტერესო ან ჭკუის სასწავლებელი. ჰეროდოტესათვის დამახასიათებელი იყო ისტორიული კრიტიკა. ხშირ შემთხვევაში სუბიექტური, ხშირად მიამიტურ-რაციონალური, მიუხედავად ამისა, მტკიცედ შეჰყავს ახალი საწყისი ისტორიოგრაფიაში. == იხილეთ აგრეთვე == * [[თუკიდიდე]] * [[ბუნების ისტორია (პლინიუსი)]] * [[პლინიუს უფროსი]] == ლიტერატურა == * {{cite book|editor1-last=Bakker|editor1-first=Egbert J.|editor2-last=de Jong|editor2-first=Irene J.F.|editor3-last=van Wees|editor3-first=Hans|title=Brill's companion to Herodotus|url=https://archive.org/details/brillscompaniont0000unse_t8t0|year=2002|publisher=E.J. Brill|location=Leiden|isbn=90-04-12060-2}} * {{cite book|last=De Selincourt|first=Aubrey|title=The World of Herodotus|year=1962|publisher=Secker and Warburg|location=London}} * {{cite book|editor1-last=Dewald|editor1-first=Carolyn|editor2-last=Marincola|editor2-first=John|title=The Cambridge companion to Herodotus|year=2006|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=0-521-83001-X}} * {{cite book|last=Evans|first=J.A.S.|title=The beginnings of history : Herodotus and the Persian Wars|url=https://archive.org/details/beginningsofhist0000evan|year=2006|publisher=Edgar Kent|location=Campbellville, Ont.|isbn=0-88866-652-7}} * {{cite book|last=Evans|first=J.A.S.|title=Herodotus|url=https://archive.org/details/herodotus0000evan|year=1982|publisher=Twayne|location=Boston|isbn=0-8057-6488-7}} * {{cite book|last=Evans|first=J.A.S.|title=Herodotus, explorer of the past : three essays|url=https://archive.org/details/herodotusexplore0000evan|year=1991|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, NJ|isbn=0-691-06871-2}} * {{cite book|last=Flory|first=Stewart|title=The archaic smile of Herodotus|url=https://archive.org/details/archaicsmileofhe0000flor|year=1987|publisher=Wayne State University Press|location=Detroit|isbn=0-8143-1827-4}} * {{cite book|last=Fornara|first=Charles W.|title=Herodotus: An Interpretative Essay|url=https://archive.org/details/herodotusinterpr0000forn|year=1971|publisher=Clarendon Press|location=Oxford}} == რესურსები ინტერნეტში == {{ვიკიციტატა}} * [http://lib.ge/body_text.php?7893 ჰეროდოტე: ისტორია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110602051204/http://lib.ge/body_text.php?7893 |date=2011-06-02 }} [[კატეგორია:ძველი ბერძენი ისტორიკოსები]] ieoogg1inx6bvs2zjy0bfi89o1tt4pj 0 213730 5423934 3991476 2026-06-27T12:23:12Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5423934 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = ხალთიანისებრნი | სურათის ფაილი = Coleophoridae-01 (xndr).jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ტიპი =[[ფეხსახსრიანები]] | კლასი =[[მწერები]] | რიგი =[[ქერცლფრთიანები]] | ოჯახი ='''ხალთიანისებრნი''' | გვარი = | სახეობა = | ლათ = {{btname|Coleophoridae|(Hübner, 1825)}} | არეალის რუკა = }} '''ხალთიანისებრნი''' ({{lang-la|Coleophoridae}}) — პატარა ჩრჩილისებრი [[პეპლები]]ს ოჯახი. აქვთ ფოჩებით შემოვლებული ვიწრო ფრთები, გრძელი ულვაშები. მუხლუხო ცხოვრობს აბრეშუმის ან ფოთლის [[ეპიდერმისი]]ს ნაკუწებისაგან გაკეთებულ მკვრივ ხალთაში, ან უხალთოდ — ღეროებსა და ნაყოფებში, ანდა წარმოქმნის გალებს. იკვებებიან მერქნიანი და ბალახოვანი მცენარეების [[ფოთოლი|ფოთლის]] რბილობით, ნაღმავენ მათ და ამით ხშირად ზიანს აყენებენ სასოფლო-სამეურნეო კულტურებსა და ტყეებს. == ლიტერატრურა == {{ქსე|11|418|სეფერთელაძე მ.}} [[კატეგორია:ქერცლფრთიანები]] 5w961h4zw5w2qt72w21e4vc3r399aoh 0 278183 5424277 3617303 2026-06-28T07:03:33Z Elrostro 75016 5424277 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = მოჯადოებული | სურათი = Sortilegio Poster.jpg | ტიტრი = | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[დრამა]]<br />[[რომანტიკა]] | ფორმატი = [[ტელენოველა (ჟანრი)|ტელენოველა]] | ავტორი = [[მარია ზარატინი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = [[Televisa]] | სცენარი = | რეჟისორი = | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[ჟაკლინ ბრაკამონტესი]]<br />[[უილიამ ლევი]]<br />[[ანა ბრენდა კონტრერასი]]<br />[[დავიდ ზეპედა]]<br />[[დანიელა რომო]]<br />[[გაბრიელ სოტო]]<br />[[ვენდი გონსალესი]]<br />[[ხულიან ხილი]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = | ქვეყანა = [[მექსიკა]] | ენა = ესპანური | სეზონი = | სერია = | ეპიზოდი = 95 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = კარლა ესტრადა | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | ადგილი = [[მეხიკო]] | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 42 წთ. | არხი = [[Televisa]] | კომპანია = | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = | უკანასკნელად = | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} '''''მოჯადოებული''''' ({{lang-es|Sortilegio}}) — „[[ტელევისა]]ს“ [[2009]]-[[2010]] წლების ტელენოველა. [[საქართველო]]ში სერიალი გადიოდა ტელეკომპანია [[იმედი]]-ის ეთერში მთავარ როლს ასრულებენ [[ჟაკლინ ბრაკამონტესი]] და [[უილიამ ლევი]]. == სერიალის შინაარსი == {{სიუჟეტი}} ვიქტორია ცნობილი მწერლის სამუელ ალბენისის მეუღლეა მაგრამ უყვარს მისივე მეუღლის საუკეთესო მეგობარი ანტონიო ლომბარდო. ანტონიო ლომბარდოსაც ჰყავს ცოლი. მაგრამ პრობლემა ისაა, რომ ანტონიოს ცოლიც და ვიქტორიას ქმარიც უშვილოები არიან. ამ ყველაფრის ფონზე კი ვიქტორია და ანტონიო დაახლოვდებიან და ერთმანეთი შეუყვარდებათ. ვიქტორია ანტონიო ლომბარდოსგან ფეხმძიმედაა ამას იგებს სამუელი და გადაწყვეტს ვიქტორია ქვეყნიდან წაიყვანოს. ანტონიოს ეს არ უნდა მაგრამ სამუელი თავისას გაიტანს და ცოლთან ერთად ევროპაში მიდის. ანტონიო ვიქტორიას და მის შვილს ყველგან ეძებს მაგრამ ვერსად პოულობს. ვიქტორია ტყუპებს გააჩენს: რაკელს და ბრუნოს. გადის 2 წელი და ანტონიოს მეუღლე იგებს რომ მკურნალობამ შედეგი გამოიღო და ორსულადაა. მათ ბიჭი უჩნდებათ რომელსაც ალეხანდროს არქმევენ თუმცაღა ანტონიოს ცოლი მშობიარობას გადაყვება. 6 წლის შემდეგ სამუელი დაავადდება და კვდება. ის ვიქტორიას სიკვდილის წინ დაუბარებს რომ ანტონიო მოძებნოს და მასთან ბედნიერი ოჯახი შექმნას. ამის გამო ვიქტორია მექსიკაში, მერიდაში ბრუნდება. ამას ანტონიო იგებს და ვიქტორიას სანახავად მიდის. ისინი შერიგდებიან და გადაწუვეტენ ოჯახი შექმნან. მაგრამ ვიქტორიას შვილებმა არ იციან ვინ არის მათი ნამდვილი მამა. თუმცა ეს არ მოსწონს ვიქტორიას შვილებს. დრო გადის და ბრუნო ალეხანდროსთვის არც ისე კარგი ძმა აღმოჩნდება. ის ყოველთვის ცდილობს ალექსი დაამციროს და შეურაცყოს, რადგანაც ჰგონია რომ ალექსი მას ოჯახს და დედის სიყვარულში ეცილება. ბავშვები იზრდებიან და ერთ დღესაც ანტონიო იგებს რომ ბრუნო უნივერსიტეტიდან გამოაგდეს და გადაწყვეტს მთელი ქონება ალექს დაუტოვოს ის ასეც იქცევა. ვიქტორია და ანტონიო ქუჩაში ჩხუბობენ როდესაც ანტონიოს მოტოციკლი დაარტყამს და კვდება. როცა ბრუნო გაიგებს რომ მამამისმა მთელი ქონება ალექსს დაუტოვა გადაწყვეტს ეს ქონება ხელში ჩაიგდოს რისთვისაც გაიცნობს ღარიბ გოგონას სახელად მარია ხოსეს რომელსაც მოატყუებს რომ ალეხანდრო ლომბარდოა. პარალელურად კი ალეხანდროს მოკვლას გეგმავს რომ მისი სიკვდილის შემდეგ ალეხანდროს ცოლს დარჩეს ყველაფერი. ის ასეც იქცევა. მარია ხოსეს გაეცბნობა როგორც ალეხანდრო ლომბარდო და ცოლად მისი სახელით ირთავს. სწორედ იმ დღეს ალეხანდროს ავარიას უწყობს და ის კლდეში იჩეხება. მარია ხოსე გაიგებს რომ ალეხანდრო დაიღუპა და თავზარდაცემულია. ის ლომბარდოების სახლში ჩადის და ალექსის ოჯახს გაიცნობს. მეორე ღამით ბრუნო ლომბარდოების სახლში ბრუნდება და მარია ხოსეს ემუქრება რომ მხარი დაუჭიროს და ქონება ხელში ჩაიგდონ თუ არადა მას ბრალს დასდებს საბუთების გაყალბებაში და ციხეში ჩასვამს. მარია ხოსე გულუბრყვილო გოგოა და ბრუნოსი შეეშინდება და დასთანხმდება თუმცაღა ამის გაკეთება არ უნდა. ალექსი გადარჩება და რამდენიმე დღეში მას სახლში აბრუნებენ. ბრუნოს თავზარი დაეცემა როცა გაიგებს რომ ალეხანდრო გადარჩა. ალექს კი ვერ გაუგია საიდან აღმოჩნდა მის სახლში მარია ხოსე, რის გამოც მეხსიერების დაკარგვას იგონებს, რომ გამოარკვიოს რატომ ატყუებს მარია ხოსე. რამდენიმე ხნის მერე ის ყელაფერს ჩუმად გაარკვევს და მარია ხოსეს პასუხს თხოვს. მარია მას ყველაფერს უყვება რომ ბრუნომ მოატყუა და დააშანტაჟა. ალექსი მას უჯერებს რის მერეც ისინი დაახლოვდებიან და ერთმანეთი სიგიჟემდე შეუყვარდებათ თუმცა ყველაფერი აქ არ მთავრდება მათ სიყვარულს წინ ბევრი გამოცდა ელის. == მსახიობები და როლები == {| class="wikitable" |- ! მსახიობი !! პერსონაჟი |- | [[ჟაკლინ ბრაკამონტესი]] || მარია ხოსე სამანიეგო |- | [[უილიამ ლევი]] || ალეხანდრო ლომბარდო |- | დანიელა რომო || ვიქტორია ლომბარდო |- | გაბრიელ სოტო || ფერნანდო ალანისი |- | დავიდ ზეპედა|| ბრუნო ლომბარდო |- | [[ანა ბრენდა კონტრერასი]] || მაურა ალბარანი |- | ვენდი გონსალესი || პაულა სამანიეგო |- | ჩანტალ ანდერე || რაკელ ლომბარდო |- | ლეონარდო დანიელი|| ანიბალ დავილა |} == რესურსები ინტერნეტში == *{{IMDb title|1439031|მოჯადოებული}} [[კატეგორია:2009 წლის ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელევისას ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული მექსიკური ტელესერიალები]] kjuu616bcrld76fcsdvl3hlho0leia1 0 278549 5424276 4753468 2026-06-28T07:03:12Z Elrostro 75016 5424276 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი =მარტოსული | სურათი = La que no podía amar.jpg | ტიტრი = | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[დრამა]]<br />[[რომანტიკა]] | ფორმატი = [[ტელენოველა]] | ავტორი = [[დელია ფიალო]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = [[ტელევისა]] | სცენარი = | რეჟისორი = | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[ანა ბრენდა კონტრერასი]]<br />[[ხორხე სალინასი]]<br />[[ხოსე რონი]]<br />[[სუსანა გონსალესი]]<br />[[ხულიან გილი]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | კომპოზიტორი = | ქვეყანა = {{დროშა|მექსიკა}} | ენა = [[ესპანური]] | სეზონი = | სერია = | ეპიზოდი =166 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = [[ხოსე ალბერტო კასტრო]] | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | ადგილი = [[ტუსტლა-გუტიერესი]]<br />[[ჩიაპასი]]<br />[[მეხიკო]] | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 42-45 წთ (ეპიზოდი 1-155) 23-24 წთ (ეპიზოდი 156-166) | არხი = [[იმედი (ტელეკომპანია)]] | კომპანია = [[ტელევისა]] | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = [[Canal de las Estrellas]] | ჩვენების_ფორმატი = [[1080i]] [[HDTV]] | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = | უკანასკნელად = | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} „'''მარტოსული'''“ ({{lang-es|La que no podía amar}}) — [[მექსიკა|მექსიკური]] ტელენოველა, რომელიც გადაღებულია [[ტელევისას]] მიერ [[2011]] წელს. მთავარ როლებში მონაწილეობენ: [[ხორხე სალინასი]], [[ანა ბრენდა კონტრერასი]], [[სუსანა გონსალესი]], [[ხოსე რონი]]. სერიალი ცნობილი კუბელი მწერლის დელია ფიალოს ნაწარმოების „[[ქალი რომელსაც სიყვარული არ შეეძლო]]“ ტელეეკრანიზაციაა. საქართველოში მისი პრემიერა გაიმართა ტელეკომპანია [[იმედი (ტელეკომპანია)|იმედის]] ეთერში — [[2012]] წლის [[4 დეკემბერი|4 დეკემბერს]] და დამთავრდა [[2013]] წლის [[4 ივლისი|4 ივლისს]]. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}} ანა პაულა ცხოვრობს [[ჩიაპასი|ჩიაპასში]], სადაც იგი სწავლობს ექთნის პროფესიას. პაულა გაჭირვებული გოგონაა, მას დედა არ ჰყავს. პაულას და მის ძმას მიგელს დეიდა როსაურა ზრდის. ერთ დღეს მიგელს დაჭრიან, და დაიჭერენ, სწორედ ამ დროს მათ ხვდებათ ბრუნო რეი, რომელსაც ანა პაულა დანახვისთანავე მოეწონება და თავს სახალხო ადვოკატად აცნობს. ის შესთავაზებს დახმარებას მისი ძმის ციხიდან დახსნის საქმეში. პაულა და მისი ოჯახი ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობს, საიდანაც ქირის გადაუხდელობის და ასევე ბინის პატრონთან დაძაბული ურთიერთობის გამო მალე გამოყრიან, სწორედ ამიტომ ბრუნო პაულას უმხელს თავის ნამდვილ ვინაობას, რომ ის დაქირავებული ადვოკატია და სთავაზობს სამუშაოს დაწყებას „ჰასიენდა დელ ფუერტეში“ — თავისი უფროსის როხელო მონტეროს სახლში, ექთნად. მისი უფროსი ინვალიდია და ეტლს არის მიჯაჭვული. ანა პაულა თანხმდება ბრუნოს შეთავაზებას და იწყებს მუშაობას. როდესაც იგი რანჩოში ჩადის როხელიოთი გაკვირვებული რჩება, რადგან იგი უხეში და სასტიკი ადამიანია. როხელიოს ჰყავს და სინტია რომელსაც იდუმალი ურთიერთობა აქვს რანჩოს მუშასთან ეფრაინთან. სინტიას ეფრაინი არ უყვარს, ის უბრალოდ იყენებს გასართობად. ერთ დღეს ანა გადაწყვეტს დატოვოს რანჩო და წავა მის ქალაქში, მდინარეზე. მოულოდნელად ის ადიდებულ მდინარეში ვარდება თუმცა ამ დროს გამოჩნდება ბიჭი გუსტავო დიურანი, რომელიც არის სიმპათიური ყმაწვილი, ის გადაარჩენს ანა პაულას დახრჩობისგან. მათ ერთმანეთი მოეწონებათ. ანა ბრუნდება რანჩოზე, თუმცა როხელიოს მძიმე ხასიათი ყელში ამოუვა და ჰასიენდადან მიდის. გზაში მას კვლავ გუსტავო ხვდება რომელიც ანას თავის სახლამდე მიიყვანს. გადის დრო. ანა რანჩოზე არ ბრუნდება, ამ დროის განმავლობაში ის პაციენტებთან დადის ექთნად და ამით ირჩენს თავს. პარალელურად გუსტავოსაც ხვდება და უყვარდება იგი. მას შემდეგ რაც ანამ რანჩო დატოვა, მისი პატრონი როხელიო საშინლად იმედგაცრუებული დარჩა და ყველანაირი შეთავაზებით ცდილობს პაულას ჰასიენდაზე დაბრუნებას, თუმცა პაულა ამაზე არ თანხმდება და მისგან ბოდიშის მოხდას ითხოვს, რაზეც მტკიცე უარს იღებს. ინსტიტუტის გამოსაშვებ საღამოზე [[გუსტავოს]] სასიკვდილოდ სცემენ, [[ანას]] იგი მკვდარი ეგონება, პარალელურად, თავისი ძმა ყვება ავარიაში კომპანიის მანქანით, სადაც ის მუშაობს. მას სასწრაფო ოპერაცია ესაჭიროება, თანაც კომპანია ზარალისთვის უჩივის და ციხეში სვამს, ამავდროულად სახლის პატრონი სადაც პაულა ოჯახით ცხოვრობს სახლს ყიდის და მათ გარეთ ყრის. საშველი არსაიდან ჩანს თუმცა ამ დროს როხელიო გამოჩნდება რომელიც ყველა შესაძლო ხარჯს დაფარავს, ძმის მკურნალობისთვის. თუმცა სახლის და მისი ძმის პრობლემა კვლავ მოუგვარებელი რჩება. ამ დროს როხელიო პაულას კიდევ ერთხელ სთავაზობს დაბრუნდეს მის რანჩოზე, ოღონდ არა ექთნის, არამედ ცოლის რანგში, რაზეც პაულა უარს ამბობს, რადგანაც მას გუსტავო უყვარს.თუმცა გუსტავო არსად ჩანს. საავადმყოფოში ის ნეკროლოგს ნახულობს სადაც გუსტავოს დაღუპვის ცნობაა. იმედგაცრუებული პაულა თანხმდება როხელიოს შეთავაზებას და მიყვება მას ცოლად. როხელიო ასრულებს პირობას და მის ძმას ციხიდან ათავისუფლებს. ამ დროს როსაურას ქუჩაში მოულოდნელად გუსტავო ხვდება, რომელიც გამოსაშვებ საღამოზე საშინლად უცემიათ და სიკვდილს ძლივს გადაურჩა, და ანასთან შეხვედრა უნდა, თუმცა როსაურა მას ეუბნება რომ ანა უკვე გათხოვდა და გუსტავო აღარ აინტერესებს. ანა ბრუნდება ჰასიენდა დელ ფუერტში და რამდენიმე დღეში ცოლად მიყვება როხელიოს. მთელი ამდენი ხნის განმავლობაში როხელიო იხიბლება პაულათი და საბოლოოდ უყვარდება იგი.პაულა კი სულ გუსტავოზე ფიქრობს და ვერ ივიწყებს მას. მან იცის რომ გუსტავოს გარდა ვეღარავის შეიყვარებს. „მარტოსული“ მიიჩნევა ტელევისას ბოლო დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ტელენოველად. მას [[2011]]-[[2012]] წლების მსოფლიოს ყველაზე რეიტინგული სერიალი უწოდეს. == პერსონაჟების დახასიათება == '''ანა პაულა კარმონა ფლორესი''' — ჰასიენდა დელ ფუერტეს ექთანი,როხელიოს მეუღლე,მიგელის ერთგული და, როსაურას დისშვილი, ფედერიკოს შვილი, ვანესას ნახევარ და, დანის საუკეთესო მეგობარი, გუსტავოს ყოფილი სიყვარულის ერთგული.<br />'''როხელიო მონტერო''' — ჰასიენდა დელ ფუერტეს მფლობელი, პაულას ქმარი, სინტიას ნახევარ ძმა, მარგარიტოს ბიოლოგიური მამა, ვანესას ყოფილი ქმარი, ბრუნოს ყოფილი სანდო მეგობარი და შემდგომში მისი უფროსი.<br />'''გუსტავო დიურანი''' — ინჟინერი, ანა პაულას ყოფილი გარდაცვლილი სიყვარული, სინტიას ქმარი, მოკლული იქნა ბრუნოს მიერ<br />'''სინტია მონტერო''' — როხელიოს ნახევარ და, მარგარიტოს დეიდა, გუსტავოს მეუღლე, ვანესას ყოფილი საუკეთესო მეგობარი, ეფრაინის საყვარელი, სიცოცხლეს ციხეში ამთავრებს დამწვარი სახით.<br />'''ბრუნო რეი''' — როხელიოს ადვოკატი, მისი ყოფილი მეგობარი, სინდიას თანამძრახველი, როხელიოს მტერი. == მსახიობები და როლები == {| class="wikitable" |- ! მსახიობი !! პერსონაჟი |- | [[ხორხე სალინასი]] || როხელიო მონტერო |- | [[ანა ბრენდა კონტრერასი]] || ანა პაულა კარმონა ფლორესი |- | [[ხოსე რონი]]|| გუსტავო დიურანი |- |[[სუსანა გონსალესი]]|| სინტია მონტერო |- |[[ხულიან გილი]]||ბრუნო რეი |- | [[ანა ბერტა ესპინი]] || როსაურა ფლორეს ნავა |- | [[ანა მარტინი]]|| მარია |- | [[ინგრიდ მარცი]] || დანიელა გუტიერესი |- | [[ფაბიან რობლესი]]|| ეფრაინ რიოსი |- | [[მარ კონტრერასი]]|| ვანესა გალვანი |- | [[ოსვალდო ბენავიდესი]]|| მიგელ კარმონა ფლორესი |- | [[ხორხე არავენა]]|| დავიდ რომო |- | [[პატი დიასი]]|| მაკარია |- | [[ალეხანდრო ავილა]]|| ერნესტო კორტესი |- | [[მარკო მენდესი]]|| ესტებანი |- | [[მიშელ რამაგლია]]|| კონსუელო ერერა |- | [[ანაისი]] || მერსედეს დიურანი |- | [[ხერმან გუტიერესი]] || ულისეს ერნანდესი |- | [[იგნასიო ლოპეს ტარსო]]|| ფერმინ პენია |} == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/la-que-no-podia-amar/ ტელევისას ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610215853/http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/la-que-no-podia-amar/ |date=2015-06-10 }} [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული მექსიკური ტელესერიალები]] 7qxx45ex3djvmcifadvzxps42qs0uos 0 308118 5424302 4448067 2026-06-28T11:57:48Z დავით რამიშვილი 184685 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 5424302 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მობილური ტელეფონი | სახელი = Nokia Lumia 520 | სურათი = Nokia Lumia 520 blue front.jpg | მწარმოებელი = [[Nokia]] | სიხშირეთა დიაპაზონი = | საოპერაციო სისტემა = Windows Phone 8, განახლებით 8.1 | კორპუსის ტიპი = | მასა = 124 გრ. | ზომა = 119.9 x 64 x 9.9მმ | ფოტოკამერა = 5 მეგაპიქსელიანი ფოტოკამერა 4-ჯერადი ციფრული ზუმით | მეორე კამერა = არ აქვს | ინტერფეისები = | ბატარეა = Li-ion 1430 мА·ч 3.7 V BL-5J | მეხსიერება = ტელეფონის მეხსიერება 8 გიგაბაიტი<br>მეხსიერების გაზრდა 64 გიგაბაიტამდე microSD ტიპის ბარათით | დაკავშირება = }} '''Nokia Lumia 520''' — სმარტფონი, რომელიც შემუშავებულია [[Nokia]]-ის მიერ. მუშაობს საოპერაციო სისტემა [[Windows Phone 8]]-ზე.<ref>{{cite web |url=http://www.theverge.com/2013/2/25/4025742/nokia-lumia-520-features-specifications |title=Lumia 520: Nokia hits the low end with its cheapest Windows Phone 8 yet |last=Warren |first=Tom |date=25 February 2013 |work=The Verge |publisher=Vox Media |accessdate=2014-05-21}}</ref> 2013 წლის სექტემბერში იგი გახდა ყველაზე გაყიდვადი [[Windows]] მოწყობილობა მსოფლიოში, რომელიც უფრო მეტ ერთეულად გაიყიდა, ვიდრე [[Windows phone]]-ის, [[PC]]-სა თუ [[Tablet]]-ის სხვა რომელიმე მოდელი.<ref>{{cite web |url=http://www.phonearena.com/news/Nokia-Lumia-520-is-the-top-selling-Windows-device-in-the-world_id47809 |title=Nokia Lumia 520 is the top selling Windows device in the world |last=F. |first=Alan |date=28 September 2013 |publisher=PhoneArena |accessdate=2014-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=http://windowsitpro.com/paul-thurrotts-wininfo/short-takes-september-27-2013 |title=Short Takes: September 27, 2013 |last=Thurrott |first=Paul |date=27 September 2013 |work=Windows IT Pro |publisher=Penton |accessdate=2013-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927142507/http://windowsitpro.com/paul-thurrotts-wininfo/short-takes-september-27-2013 |archivedate=2013-09-27 }}</ref> 2014 წლის ივლისისთვის როგორც მაღალი მოთხონადობის მქონე პროდუქტი — Lumia 520-ის აქტივირებული ეგზემპლარების რაოდენობამ 12 მილიონზე მეტი ერთეული შეადგინა და [[Nokia]]-სა და [[Microsoft]]-სთვის საკვანძო როლს ასრულებდა.<ref>http://betanews.com/2014/07/15/nokia-lumia-520-activations-exceed-12-million-windows-phone-ecosystem-grows/</ref> მისი უმნიშვნელო მემკვიდრე გახდა [[Nokia Lumia 525]]. Nokia Lumia 520 აღჭურვილია 1 გიგაჰერციანი Qualcomm Snapdragon S 4 MSM8227 Krait, DualCore პროცესორითა და სენსორული 4 დუიმიანი ეკრანით, რომელიც გამოსახავს 16 მილიონ ფერს. ძირითადი კამერა 5 მეგაპიქსელიანია და აქვს 4-ჯერადი ციფრული ზუმი. ვიდეო გადაღება წარმოებს HD ფორმატში 720p რეზოლუციით. ფრონტალური კამერა არ გააჩნია. აპარატში ინტეგრირებულია GPS, [[A-GPS]] და Glonass. [[ოპერატიული მეხსიერება]] 512 მეგაბაიტიანია, ხოლო ჩაშენებული მეხსიერება 8 გიგაბაიტიანი, რომლის გაზრდაც შესაძლებელია 64 გიგაბაიტამდე microSD ტიპის ბარათით. [[Microsoft OneDrive]]-ის ღრუბლოვანი მეხსიერება 15 გიგაბაიტამდეა. სმარტფონი აღჭურვილია 1430 mAh-ანი აკუმულატორით, რომელიც აპარატს აძლევს შესაძლებლობას იმუშაოს 360 საათი მოლოდინის რეჟიმში და 14.8 საათი სასაუბრო რეჟიმში. აქვს ფართო საკომუნიკაციო საშუალებები, მათ შორის: Web-ბრაუზერი, HSDPA, [[Wi-Fi|WiFi]], სტერეო [[Bluetooth]], და USB-პორტი. აუდიო გასასვლელის ზომა 3.5 მმ შეადგენს. მთლიანობაში Nokia Lumia 520-მა მიიღო დადებითი შეფასებები, როგორც ბიუჯეტურმა სმარტფონმა ფასისა და ხარისხის კარგი თანაფარდობით. აპარატის ღირსებად დასახელებულია მაღალი მწარმოებლურობა, გამოსახულების კარგი ხარისხი, სენსორული ეკრანი, რომელიც რეაგირებს არა მარტო ხელებზე (მათ შორის ხელთათმანებზე), არამედ საგნებზედაც კი. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.microsoft.com/en/mobile/phone/lumia520/ Nokia Lumia 520] {{en}} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[Microsoft Lumia]] * [[Nokia Lumia 525]] * [[Nokia X|Nokia X, X+]], [[Nokia XL|XL]] * [[Nokia Lumia 530]] * [[Nokia Lumia 630|Nokia Lumia 635/630]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Microsoft Lumia}} [[კატეგორია:Windows Phone]] [[კატეგორია:სმარტფონები]] [[კატეგორია:Nokia-ს მობილური ტელეფონები]] idjl0y6dcxoaqg2lo37zl5k01ujnz70 0 316705 5424122 4232936 2026-06-27T17:19:55Z ნანა1962 171202 5424122 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება |სახელი =იაკობ ჯუღაშვილი |მშობსახელი = |პორტრეტი =Джугашвили Яков Иосифович.jpg |ზომა = |ფოტოს_სიგანე = 200 პქ |წარწერა = |დაბსახელი = |მოღვაწეობა = |დაბ თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1907|03|18}} |დაბ ადგილი = [[ბაჯი]], [[ქუთაისის გუბერნია]] |მოქალაქეობა = | გარდ თარიღი ={{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1943|04|14|1907|03|18}} | გარდ ადგილი =[[ზემო ჰაფელის რაიონი|ზაქსენჰაუზენი]], [[მესამე რაიხი]] |მამა = [[იოსებ ჯუღაშვილი]] |დედა = [[კატო სვანიძე]] |მეუღლე = ზოია გუნინა<br />ოლგა გოლიშევა<br />იულია მელცერი |შვილები = ელენა<br />[[ევგენი ჯუღაშვილი|ევგენი]]<br />[[გალია ჯუღაშვილი|გალია]] |ჯილდოები = |საიტი = |სხვადასხვა = }} '''იაკობ „იაშა“ ჯუღაშვილი''' (დ. [[18 მარტი]], [[1907]] — გ. [[14 აპრილი]], [[1943]]) — [[ქართველები|ქართველი]] სამხედრო მოღვაწე, არტილერისტი. [[იოსებ სტალინი]]ს უფროსი შვილი, პირველი ქორწინებიდან [[კატო სვანიძე]]ზე. ==ბიოგრაფია== ===ადრეული წლები=== იაკობი 1907 წლის 18 მარტს დაიბადა, ქუთაისის გუბერნიის სოფელ [[ბაჯი|ბაჯში]] (დღევანდელი [[ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი]]), დედა — [[კატო სვანიძე]], იმავე წელს გარდაიცვალა [[ტიფი]]თ და ვინაიდან მამა — [[იოსებ ჯუღაშვილი]] ფაქტობრივად სახლში არასდროს იმყოფებოდა, ბავშვი დეიდის ალექსანდრა (საშიკო) სვანიძის ოჯახში იზრდებოდა. 1924 წელს, მას შემდეგ, რაც იოსებ სტალინი [[საბჭოთა კავშირი]]ს [[საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტია|კომუნისტური პარტიის]] ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი გახდა, მან [[მოსკოვი|მოსკოვში]] ბინა მიიღო. ამ დროს იაშაც, როგორც მამა ეძახოდა, მოზრდილი ბიჭი იყო და სტალინმა გადაწყვიტა შვილი მოსკოვში წამოეყვანა და მისთვის განათლება მიეცა. მოსკოვში იაკობმა საშუალო სკოლის ბოლო კლასები არბატზე მდებარე სკოლაში დაამთავრა, შემდეგ კი 1925 წლამდე სოკოლნიკიზე მდებარე ელექტრო-ტექნიკურ სკოლაში სწავლობდა. ===პირველი ქორწინება=== მოსკოვში იაკობის გადმოსვლის შემდეგ ყველაფერი ისე არ აეწყო, როგორც ქვეყნის პირველ პირს წარმოედგინა — იაკობმა, მოსკოვში გადმოსვლისას რუსული ენა თითქმის საერთოდ არ იცოდა და სასწავლო კურსს ჩამორჩა, რის გამოც გარკვეულწილად სწავლაზე გული აიცრუა, 1925 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ კი ინსტიტუტში ჩაბარებაზე უარი განაცხადა და ცოლის შერთვა გადაწყვიტა, 18 წლის იაკობის რჩეული 16 წლის ზინაიდა (ზოია) გუნინა გახდა. სტალინი იაკობის დაქორწინების წინააღმდეგი იყო, რის გამოც მამა-შვილის ურთიერთობა უკიდურესად დაიძაბა, იაკობმა თავის მოკვლა სცადა და ცეცხლსასროლი იარაღი მკერდში დაიხალა, საბედნიეროდ ტყვია გულს რამდენიმე მილიმეტრით აცდა და იაკობიც საავადმყოფოში მოხვდა, საიდანაც სამ თვეში გამოწერეს. მომჯობინების შემდეგ იაკობმა განზრახვაზე ხელი მაინც არ აიღო, მამისგან მალულად, დედინაცვლის [[ნადეჟდა ალილუევა]]ს დახმარებით ზოიასთან ერთად [[ლენინგრადი|ლენინგრადში]] გაიქცა, სადაც ნადეჟდას ნათესავები დახვდნენ და წყვილს დაბინავებაში დაეხმარნენ. იაკობმა ელექტრიკოსად დაიწყო მუშაობა, თუმცა მისი შემოსავალი ოჯახს არ ყოფნიდა და თვიდან თვემდე თავი ძლივს გაჰქონდათ. 1929 წლის დასაწყისში, ქორწინებიდან 4 წლის შემდეგ წყვილს ქალიშვილი შეეძინა, რომელსაც ელენა დაარქვეს, ამავე წლის ოქტომბერში, რვა თვის პატარას [[პნევმონია]] დაემართა და გარდაიცვალა. ბავშვის გარდაცვალებამ ძლიერი გავლენა მოახდინა ახალგაზრდა ოჯახზე, იაკობმა და ზოიამ ურთიერთობები ვეღარ დაალაგეს და დაშორდნენ. იაკობი საცხოვრებლად მოსკოვში დაბრუნდა, ზოია კი ლენინგრადში დარჩა, სადაც სამთო ინსტიტუტი დაამთავრა და შემდეგ მილიციონერ ტიმონ კოზირევი გაიცნო, წყვილმა ერთად ცხოვრება გადაწყვიტა თუმცა მათ ამის გაკეთება არაოფიციალურად მოუხდათ, რადგან ზოია ოფიციალურად კვლავ იაკობის ცოლი იყო. ზოიას და ტიმონს ქალიშვილი შეეძინათ, რომელსაც სვეტლანა დაარქვეს, გვარად კი დედის მაშინდელი გვარი ჯუღაშვილი მიიღო, ასე იგი სტალინის ქალიშვილის, [[სვეტლანა ალილუევა|სვეტლანა ჯუღაშვილის]] სეხნია გახდა, ბედის ირონიით გარკვეული ხნის შემდეგ სვეტლანა ცოლად ალილუევს გაყვა და მისი გვარი მიიღო, სტალინის ქალიშვილი სვეტლანა კი დედის გვარზე გადავიდა და ისინი კვლავ სეხნიები გახდნენ. ზოიას ქმარი [[მეორე მსოფლიო ომი|სამამულო ომში]] დაიღუპა, 1957 წელს კი მან მესამედ იქორწინა საჰაერო ძალების გენერალ ტუპიკოვზე, რომელთან ერთადაც [[უკრაინის სსრ|უკრაინის]] ქალაქ [[ვინიცა]]ში გადავიდა საცხოვრებლად და სიკვდილამდე, 1983 წლამდე იქ ცხოვრობდა. ===მეორე ქორწინება=== 1930 წელს, მოსკოვში დაბრუნების შემდეგ, იაკობმა მოსკოვის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტში დაიწყო სწავლა, თბოფიზიკის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1935 წელს. სწორედ ამ პერიოდში იაკობის დედინაცვალთან, ნადეჟდასთან [[ვოლგოგრადის ოლქი|ურიუპინსკიდან]] სტუმრები ჩამოვიდნენ, მათ შორის იყო ნადეჟდას მეგობრის დისშვილი ოლგა გოლიშევა, რომელსაც ავიტექნიკუმში ჰქონდა ჩაბარება გადაწყვეტილი. ოლგამ გაცნობისთანავე დაიპყრო იაკობის გული, რომელთან გასაცნობადაც ქართველ კომუნისტ [[მამია ორახელაშვილი|მამია ორახელაშვილს]] და მის მეუღლეს მარია პლატონოვას ქალიშვილი, ქეთუსია ჰყავდათ ჩამოყვანილი. იაკობმა ქეთუსიას მიმართ ინტერესი არ გამოამჟღავნა, მას უკვე გადაწყვეტილი ჰქონდა ოლგაზე დაქორწინება. სტალინმა, რომელიც ჯერ კიდევ არ იყო შერიგებული იაკობთან წინა ქორწინების გამო, გადაწყვიტა დახმარებოდა წყვილს ოჯახის მოწყობაში, მათ მოსკოვის ცენტრში პატარა ბინა გამოუყვეს და წყვილიც საცხოვრებლად გადავიდა, იაკობმა სამსახური დაიწყო მოსკოვის თბოელექტრო ქარხანაში. თუმცა იაკობის და ოლგას ურთიერთობა დიდხანს არ გაგრძელდა, სანამ ისინი ქორწინებას ოფიციალურად დაადასტურებდნენ, უთანხმოება მოუვიდათ და 1935 წლის შემოდგომაზე ორსული ოლგა ურიუპინსკში მშობლებთან დაბრუნდა, სადაც 1936 წლის იანვარში ვაჟი, [[ევგენი ჯუღაშვილი|ევგენი]] გააჩინა, რომელსაც თავისი გვარი მისცა, თუმცა იაკობმა თავისი კავშირების გამოყენებით შეძლო და შვილს გვარი შეუცვალა. იაკობთან დაშორების შემდეგ ოლგა [[მეორე მსოფლიო ომი|სამამულო ომში]] იმყოფებოდა, სადაც მედდად მსახურობდა, მან რამდენიმე მცირე დაზიანება მიიღო, თუმცა საბჭოთა ჯარებთან ერთად ბერლინამდე ჩავიდა. ომის დასრულების შემდეგ იგი მეორედ დაქორწინდა ვინმე მიხაილინზე, მუშაობდა ფინანსისტად [[მოსკოვის ოლქი]]ს სამხედრო-საჰაერო ძალებში, რომელსაც იაკობის უმცროსი ძმა [[ვასილი სტალინი|ვასილი]] ხელმძღვანელობდა. გარდაიცვალა 1957 წელს 48 წლის ასაკში. ===მესამე ქორწინება=== 1936 წელს, ოლგასთან დაშორების შემდეგ მალევე, იაკობმა მოსკოვის ოლქის [[შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატი]]ს ხელმძღვანელის თანაშემწის, ნიკოლაი ბესარაბის მეუღლე, იულია მელცერი გაიცნო, რომელიც ფაქტობრივად გაყრილი იყო ქმართან და თავდავიწყებით გააბეს რომანი. იულია [[უკრაინელები|უკრაინელი]] [[ებრაელები|ებრაელი]] იყო [[ოდესა|ოდესიდან]], იგი 1906 წელს წელს დაიბადა მაქინატორი ებრაელის ისააკ მელცერის ოჯახში, ერთხელ უკვე იყო დაოჯახებული სანამ ბესარაბიზე დაქორწინდებოდა და შვილიც ჰყავდა პირველი ქორწინებიდან. ოლგა პროფესიით ბალერინა იყო და რესტორანში თამამი ცეკვებით ირჩენდა თავს, როდესაც ბესარაბი გაიცნო და მასზე დაქორწინდა. იაკობთან პირველივე შეხვედრისას რესტორანში, იაკობს და ნიკოლაის ჩხუბი მოუვიდათ ქალის გამო, თუმცა ამას იაკობი არ შეუფერხებია, რომ რამდენიმე შეხვედრის შემდეგ ქალთან გადასულიყო საცხოვრებლად. მიუხედავად იმისა, რომ სტალინი საშინლად წინააღმდეგი იყო მათი ურთიერთობის, წყვილმა მალე ოფიციალურად გააფორმა ქორწინება, მათ საცხოვრებლად ორ ოთახიანი ბინა გამოუყვეს, მოგვიანებით კი, როდესაც 1938 წლის თებერვალში მათ ქალიშვილი, გალია შეეძინათ, ბინა ოთხ ოთახიანით შეუცვალეს. [[ფაილი:Памятный знак Джугашвили Я.И. в аг Копти.jpg|მინიატიურა|180პქ|იაკობ ჯუღაშვილის მემორიალური დაფა [[ვიტებსკის ოლქი|ვიტებსკის ოლქში]], სადაც იგი იბრძოდა]] ===სამხედრო კარიერა, ფრონტი და ტყვეობა=== 1937 წელს იაკობ ჯუღაშვილმა ოფიცრობა გადაწყვიტა და მოსკოვის საარტილერიო აკადემიის საღამოს განყოფილებაში ჩააბარა. 1941 წელს ის კომუნისტური პარტიის წევრი გახდა. ამ პერიოდში მან მამასთან ურთიერთობა გამოასწორა. 1941 წლის 23 ივნისს [[უფროსი ლეიტენანტი]] იაკობ ჯუღაშვილი [[მეორე მსოფლიო ომი|დიდ სამამულო ომში]] გაიწვიეს. ის მე-20 არმიის მე-7 მიკროკორპუსის მე-14 სატანკო დივიზიის მე-14 საზენიტო პოლკის მე-6 საარტილერიო ბატარეას მეთაურობდა. 1941 წლის 7 ივლისს იბრძოდა [[ბელორუსიის სსრ|ბელორუსიაში]], ქალაქ სენოს მისადგომებთან და სხვა მებრძოლებთან ერთად სამთავრობო ჯილდოზე იყო წარდგენილი. რამდენიმე დღეში მე-16, მე-19 და მე-20 არმიის ნაწილები გერმანელებმა ალყაში მოაქციეს. 1941 წლის 16 ივლისს, იაკობი გერმანელებმა [[ვიტებსკი|ვიტებსკთან]] ახლოს, ლიაზნოს რაიონში ტყვედ აიყვანეს. იგი თავიდან [[ბავარია|ბავარიის]] სამხრეთში, ქალაქ [[ბად-კისინგენის რაიონი|ჰამელბურგის]] მახლობლად ტყვეთა ბანაკში ჰყავდათ, 1942 წლის გაზაფხულზე [[ლიუბეკი|ლიუბეკში]], მცირე ხნის შემდეგ კი ზაქსენჰაუზენის საკონცენტრაციო ბანაკში გადაიყვანეს და განსაკუთრებული რეჟიმის ბანაკ А-ში ჰყავდათ მოთავსებული. 1943 წლის 14 აპრილს დღემდე გაურკვეველ სიტუაციაში ის ბანაკში დახვრიტეს, მისი საფლავი ცნობილი არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.hrono.ru/biograf/bio_d/dzugashvili_jak.php Джугашвили Яков Иосифович, Биографический указатель — Хронос.ru] {{ru icon}} *[http://www.communa.ru/news/detail.php?ID=8759 Невестки Сталина — Communa.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029185244/http://www.communa.ru/news/detail.php?ID=8759 |date=2013-10-29 }} {{ru icon}} {{DEFAULTSORT:ჯუღაშვილი, იაკობ}} [[კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1907]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აპრილი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1943]] [[კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში]] [[კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] jnl2w6nb1xlt4n2fl8ysw2udal5gtcn 0 319451 5423935 4889421 2026-06-27T12:24:22Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5423935 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი ='''ხალებიანი ირემი'''| სურათის ფაილი =SikaDeerM1.jpg | სურათის წარწერა =მამრი | სურათის აღწერა =მამრი | ზესამეფო = | სამეფო =ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი =[[ირმისებრნი]] | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა ='''ხალებიანი ირემი''' | ქვესახეობა = | ლათ =Cervus nippon | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი =LC | ვიკისახეობები =Cervus nippon | commons =Cervus nippon | iucn =3.1 | itis = | ncbi = }} '''ხალებიანი ირემი''' ({{lang-la|Cervus nippon}}) — [[ირმისებრნი|ირმისებრთა]] ოჯახის [[ჩლიქოსნები|ჩლიქოსანი]] ძუძუმწოვარი. მოზრდილი მამლის სხეულის სიგრძეა 173-180 სმ, მასა 117-131 კგ. დედალი შედარებით მომცროა. ხალებიანი ირემი [[ზამთარი|ზამთრობით]] მურა ნაცრისფერია, ზაფხულობით - ღია წითური, მუცელი და კუდის ძირის არე თეთრი აქვს, ტანზე რიგებად განლაგებული მრავალრიცხოვანი [[ხალი|ხალები]] აყრია. გავრცელებულია [[ჩინეთი|ჩინეთში]], [[კორეა]]ში, [[იაპონია]]ში. ხალებიანი ირმები მცირე ჯგუფებად ცხოვრობენ ტყეში, კარგად ცურავენ. იკვებებიან ბალახეულით, ფოთლებით. [[მაკეობა|მაკეობის]] ხანგრძლივობა 7,5 თვეა. ცოცხლობენ 11-14 წელი. აკლიმატიზებულია [[ევროპა]]ში, [[კავკასია]]ში და სხვ. ==ლიტერატურა== {{ქსე|11|417-418|რ. ავალიანი}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.nzhuntinginfo.com/game/sika.html ხალებიანი ირემი ახალ ზელანდიაში] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510234509/http://www.nzhuntinginfo.com/game/sika.html |date=2015-05-10 }} *[http://www.huntonly.com/2009/02/sika_deer_hunting.html/ ხალებიანი ირემი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214162831/http://www.huntonly.com/2009/02/sika_deer_hunting.html |date=2009-02-14 }} *[http://www.fishinghuntinginfo.com/hunting/deerbig-game-species/sika/ www.fishinghuntinginfo.com ხალებიანი ირემი ახალ ზელანდიაში.] [[კატეგორია:ირმისებრნი]] [[კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:იაპონიის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები]] 9a695nvbcf15fnxht1tztngbe1wwqem 5423937 5423935 2026-06-27T12:26:58Z გიო ოქრო 84301 5423937 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი =ხალებიანი ირემი | სურათის ფაილი =SikaDeerM1.jpg | სურათის წარწერა =მამრი | სურათის აღწერა =მამრი | სამეფო = ცხოველები | ტიპი = [[ქორდიანები]] | კლასი = [[ძუძუმწოვრები]] | რიგი = [[წყვილჩლიქოსნები]] | ოჯახი = [[ირმისებრნი]] | გვარი = [[ირემი]] | სახეობა = '''ხალებიანი ირემი''' | ლათ = {{btname|Cervus nippon|([[Temminck]], 1838)}} | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = }} '''ხალებიანი ირემი''' ({{lang-la|Cervus nippon}}) — [[ირმისებრნი|ირმისებრთა]] ოჯახის [[ჩლიქოსნები|ჩლიქოსანი]] ძუძუმწოვარი. მოზრდილი მამლის სხეულის სიგრძეა 173-180 სმ, მასა 117-131 კგ. დედალი შედარებით მომცროა. ხალებიანი ირემი [[ზამთარი|ზამთრობით]] მურა ნაცრისფერია, ზაფხულობით - ღია წითური, მუცელი და კუდის ძირის არე თეთრი აქვს, ტანზე რიგებად განლაგებული მრავალრიცხოვანი [[ხალი|ხალები]] აყრია. გავრცელებულია [[ჩინეთი|ჩინეთში]], [[კორეა]]ში, [[იაპონია]]ში. ხალებიანი ირმები მცირე ჯგუფებად ცხოვრობენ ტყეში, კარგად ცურავენ. იკვებებიან ბალახეულით, ფოთლებით. [[მაკეობა|მაკეობის]] ხანგრძლივობა 7,5 თვეა. ცოცხლობენ 11-14 წელი. აკლიმატიზებულია [[ევროპა]]ში, [[კავკასია]]ში და სხვ. ==ლიტერატურა== {{ქსე|11|417-418|ავალიანი რ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.nzhuntinginfo.com/game/sika.html ხალებიანი ირემი ახალ ზელანდიაში] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510234509/http://www.nzhuntinginfo.com/game/sika.html |date=2015-05-10 }} *[http://www.huntonly.com/2009/02/sika_deer_hunting.html/ ხალებიანი ირემი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214162831/http://www.huntonly.com/2009/02/sika_deer_hunting.html |date=2009-02-14 }} *[http://www.fishinghuntinginfo.com/hunting/deerbig-game-species/sika/ www.fishinghuntinginfo.com ხალებიანი ირემი ახალ ზელანდიაში.] [[კატეგორია:ირმისებრნი]] [[კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:იაპონიის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები]] 533lndokiczswpzbn79svhsjonm42xm 5423938 5423937 2026-06-27T12:27:32Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5423938 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი =ხალებიანი ირემი | სურათის ფაილი = Cervus nippon 002.jpg | სურათის წარწერა =მამრი | სურათის აღწერა =მამრი | სამეფო = ცხოველები | ტიპი = [[ქორდიანები]] | კლასი = [[ძუძუმწოვრები]] | რიგი = [[წყვილჩლიქოსნები]] | ოჯახი = [[ირმისებრნი]] | გვარი = [[ირემი]] | სახეობა = '''ხალებიანი ირემი''' | ლათ = {{btname|Cervus nippon|([[Temminck]], 1838)}} | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = }} '''ხალებიანი ირემი''' ({{lang-la|Cervus nippon}}) — [[ირმისებრნი|ირმისებრთა]] ოჯახის [[ჩლიქოსნები|ჩლიქოსანი]] ძუძუმწოვარი. მოზრდილი მამლის სხეულის სიგრძეა 173-180 სმ, მასა 117-131 კგ. დედალი შედარებით მომცროა. ხალებიანი ირემი [[ზამთარი|ზამთრობით]] მურა ნაცრისფერია, ზაფხულობით - ღია წითური, მუცელი და კუდის ძირის არე თეთრი აქვს, ტანზე რიგებად განლაგებული მრავალრიცხოვანი [[ხალი|ხალები]] აყრია. გავრცელებულია [[ჩინეთი|ჩინეთში]], [[კორეა]]ში, [[იაპონია]]ში. ხალებიანი ირმები მცირე ჯგუფებად ცხოვრობენ ტყეში, კარგად ცურავენ. იკვებებიან ბალახეულით, ფოთლებით. [[მაკეობა|მაკეობის]] ხანგრძლივობა 7,5 თვეა. ცოცხლობენ 11-14 წელი. აკლიმატიზებულია [[ევროპა]]ში, [[კავკასია]]ში და სხვ. ==ლიტერატურა== {{ქსე|11|417-418|ავალიანი რ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.nzhuntinginfo.com/game/sika.html ხალებიანი ირემი ახალ ზელანდიაში] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510234509/http://www.nzhuntinginfo.com/game/sika.html |date=2015-05-10 }} *[http://www.huntonly.com/2009/02/sika_deer_hunting.html/ ხალებიანი ირემი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214162831/http://www.huntonly.com/2009/02/sika_deer_hunting.html |date=2009-02-14 }} *[http://www.fishinghuntinginfo.com/hunting/deerbig-game-species/sika/ www.fishinghuntinginfo.com ხალებიანი ირემი ახალ ზელანდიაში.] [[კატეგორია:ირმისებრნი]] [[კატეგორია:ევროპის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:იაპონიის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:რუსეთის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები]] [[კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები]] g3cx327b3wrl20o54j2cuzjziiusomn 0 346078 5424111 4843192 2026-06-27T16:48:27Z ნანა1962 171202 5424111 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of the UNIA.svg|thumb|პან-აფრიკანული დროშა|alt=Pan-African flag]] '''პანაფრიკანიზმი''' — პოლიტიკურ-იდეოლოგიური მოძრაობა, რომელიც წარმოიშვა XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე აფრო-ამერიკული ინტელიგენციის წიაღში ([[ბლაიდენი, ედუარდ უილმოტი]]). ბრძოლის მთავარი მიზანი იყო შავკანიანთა ჩაგვრისა და უფლებათა შევიწროების წინააღმდეგ გაერთიანება. მისი მიმდევრები მოითხოვდნენ, ეგრეთვე, [[აშშ]]-ში შავკანიანი მოსახლეობის პოლიტიკური უფლებების აღიარებას. მე-XX საუკუნის პირველ ნახევარში, განსაკუთრებით 50-ან წლებში პანაფრიკანიზმი გადაიზარდა მოძრაობაში, რომლის მიზანს აფრიკელი ხალხების განთავისუფლებისათვის ბრძოლა წარმოადგენდა. მათი დაჟინებული მოთხოვნა იყო - მიენიჭებინათ აფრიკული ქვეყნებისათვის დამოუკიდებლობა. დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, პანაფრიკანიზმი მჭიდროდ დაუკავშირდა [[განა]]ს პირველი პრეზიდენტის [[კვამე ნკრუმა]]ს იდეას 1960-ან წლებში - შეექმნათ აფრიკის კონტინენტზე ერთიანი აფრიკული სახელმწიფო - [[აფრიკა|აფრიკის]] შეერთებული შტატები. ამ იდეას მოგვიანებით დაუბრუნდა [[ლიბია|ლიბიის]] ლიდერი [[მუამარ კადაფი]] (1969—2011). მიმართულების ერთ-ერთ დამფუძნებლად ითვლება [[უილიამ დიუბუა]], რომელიც მონაწილეობდა პირველ [[პანაფრიკანული კონგრესი|პანაფრიკანულ კონგრესებში]] (1919, 1921, 1923, 1927). ამ კონგრესებში მონაწილეობდნენ, ასევე, აფრიკული ორგანიზაციები [[ბრიტანეთის დასავლეთ აფრიკა|ბრიტანეთის დასავლეთ აფრიკის]] ეროვნული კონგრესი, დასავლეთ აფრიკის სტუდენტთა საბჭო, [[ნეგროიდული რასა|ნეგროიდული რასის]] დაცვის საერთაშორისო კომიტეტი. მეხუთე კონგრესი ([[მანჩესტერი]], [[1945]]) აღინიშნა აფრიკის პოლიტიკურ პარტიათა ლიდერების [[კვამე ნკრუმა]]ს ([[განა]]), [[ნნამდი აზიკივე]]ს ([[ნიგერია]]), [[ჯომო კენიატა]]ს ([[კენია]]) და სხვათა გამოსვლებით. პანაფრიკანიზმის იდეის საფუძველზე შეიქმნა 1963 წელს აფრიკული ერთობის ორგანიზაცია (თანამედროვე [[აფრიკული კავშირი]]). ==იხილეთ აგრეთვე== *[[პან-მოძრაობები]] *[[პანაფრიკანული ფერები]] *[[პანაფრიკანული იდეა]] *[[აფრიკის შეერთებული შტატები]] *[[აფრიკის კავშირი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=6&t=5643 პანნაციონალიზმი] *[http://www.au.int/ აფრიკული კავშირი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111030101452/http://www.africa-union.org/root/au/memberstates/Heads_of_state_Government_as_of_MAY_2007.pdf |date=2011-10-30 }} *[http://www.africancode.org/ აფრიკული კოდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810082829/http://www.africancode.org/ |date=2015-08-10 }} *[http://www.aaprp-intl.org/ აფრიკელი ხალხები] *[http://www.pambazuka.org/node პანაფრიკანული ნიუსი] *[https://soundcloud.com/chssedinburgh/the-performance-of-pan-africanism დავიდ მურფი პან-აფრიკანიზმის შესახებ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205074532/https://soundcloud.com/chssedinburgh/the-performance-of-pan-africanism |date=2016-02-05 }} [[კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობები]] [[კატეგორია:აფრიკის ისტორია]] [[კატეგორია:ნაციონალიზმი]] [[კატეგორია:პანმოძრაობები]] c0hjp5xqiuu6yap8xs7v767gqe454fd 0 370387 5424292 5350881 2026-06-28T10:28:51Z Elrostro 75016 /* როლებში */ 5424292 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = გრეის ანატომია | სურათი = Grey's Anatomy Logo.svg | ტიტრი = | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[მედიცინა|სამედიცინო]] [[დრამა]] [[ტელესერიალი|სერაილი]]<br>[[რომანი|რომანტიკული]] [[დრამა]] | ფორმატი = | ავტორი = შონდა რაიმსი | ეფუძნება = | შეიმუშავა = | სცენარი = შონდა რაიმსი | რეჟისორი = | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[ელენ პომპეო]]<br>[[სანდრა ოუ]]<br>[[კეტრინ ჰაიგლი]]<br>[[ჯასტინ ჩემბერსი]]<br>[[ტი არ ნაიტი]]<br>[[ჩანდრა უილსონი]]<br>[[ჯეიმზ პიკენსი|ჯეიმზ პიკენსი. უმ]]<br>[[ისაია ვაშინგტონი]]<br>[[პატრიკ დემპსი]]<br>[[კეიტ უოლში]]<br>[[სარა რამირესი]]<br>[[ერიკ დეინი]]<br>[[კაილერ ლი]]<br>[[ბრუკ სმითი]]<br>[[კევინ მაკკიდი]]<br>[[ჯესიკა კეპშოუ]]<br>[[კიმ რეივერი]]<br>[[სარა დრიუ]]<br>[[ჯესი უილიამსი]]<br>[[კამილა ლადინგტონი]]<br>[[გაიუს ჩარლზი]]<br>[[ჯერიკა ჰინტონი]]<br>[[ტესა ფერერი]]<br>[[კატერინა სკორსონე]]<br>[[კელი მაკკრირი]]<br>[[ჯეისონ ჯორჯი]]<br>[[ჯაკომო ჯანოტი]]<br>[[მარტინ ჰენდერსონი]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = ელენ პომპეო და სხვა გმირები | თემის_კომპოზიტორი = Psapp | მთავარი_თემა = „Cosy in the Rocket“ (სეზონი 1-7) | ფინალური_თემა = Cosy in the Rocket“ (ინსტრუმენტული) | კომპოზიტორი = დენი ლუქსი | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | ენა = [[ინგლისური]] | სეზონი = 22 | სერია = | ეპიზოდი = 464 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = შონდა რაიმსი<br>ალან ჰეინბერგი<br>ბეტსი ბირსი<br>დები ალენი<br>ჯეიმზ დ. პერიოტი<br>ჯეინ რენშოუ<br>ჯეფ რაფნერი<br>ჯონ რატერი<br>კენტ ჰოდერი<br>კრისტა ვერნოფი<br>მარკ გორდონი<br>მარკ უილდინგი<br>მარტი ნოქსონი<br>ნენსი ბორდსონი<br>პიტერ ჰორტონი<br>რობ კორნი<br>სტეისი მაკკი<br>სტივ მალჰოლენდი<br>ტონი ფილენი<br>უილიამ ჰარპერი<br>ზოენ კლარკი | პროდიუსერი = ეინ კინდბერგი<br>ოსტინ გუსმანი<br>ელიზაბეტ რ ფინჩი<br>გაბრიელე სტენტონი<br>ჰარი ვერკსმანი<br>ჯეფ რეფნერი<br>ლინდა კლეინი<br>ლიზა ტეილორი<br>მარკ ფორმანი<br>მეგ მარინისი<br>მიმი შმირი<br>პიტერ ნოუოლკი<br>სარა უაითი<br>სტეისი მაკკი<br>ტამი ენ კასპერი<br>ტია ნაპოლიტანო<br>უილიამ ჰარპერი<br>ზოენ კლარკი | მონტაჟი = ჰერბერტ დეივისი | ადგილი = | ოპერატორი = სუზან ვეილი<br>დევიდ გრინსპინი<br>ედუარდ ორნელასი<br>ჯასტინ ჩინი<br>ბრაიანა ლონდონი<br>სარა ბოიდი<br>სტეისი კეტსმენი<br>ბრენდი ბრედბურნი<br>ბიორნ მირჰოლტი | კამერა = | ხანგრძლივობა = 43 წუთი | არხი = ABC | კომპანია =[[ShondaLand]]<br>The Mark Gordon Company<br>ABC სტუდია | დისტრიბუტორი = Disney-ABC Domestic Television | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = 480i<br>1080i (16:9 HDTV) | აუდიო_ფორმატი = Stereo<br>Dolby Digital 5.1 | პირველად = {{Start date|2005|3|27}} | უკანასკნელად = დღემდე | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = http://abc.go.com/shows/greys-anatomy }} '''''გრეის ანატომია''''' — [[ამერიკა|ამერიკული]] [[მედიცინა|სამედიცინო]] [[დრამა|დრამ]]<nowiki/>ა [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომლის პრემიერაც ABC-ის (American Broadcasting Company) ეთერში შედგა 2005 წლის 27 მარტში. სერიალს აქცენტი აქვს გაკეთებული ინტერნების, რეზიდენტებისა და [[ექიმი|ექიმების]] გამოგონილ ცხოვრებაზე. ქირურგები ცდილობენ ერთმანეთს შეუთავსონ სამსახურისა და პირადი ცხოვრების ურთიერთობები. სათაური [[გრეის ანატომია]] შექმნილია ამავე სახელწოდების წიგნისგან, რომელიც ჰენრი გრეიმ შექმნა და აღწერა ადამიანის სხეულის ანატომია. სერიალში პაციენტების ისტორიები და ოპერაციები სწორედ ამ წიგნის მიხედვით არის შექმნილი. მოქმედება ვითარდება სიეტლში, ასევე გამოგონილ გრეი-სლოუნის კლინიკაში (ყოფილი სიეტლ გრეისი), თუმცა გადაღებები მიმდინარეობს [[ლოს-ანჯელესი|ლოს ანჯელესში]], [[კალიფორნია|კალიფორნიაში]]. შოუს სახელწოდება თავიდან "გართულებები" იყო, რაც ქირურგების რთულ სამედიცინო პროცედურებსა და პირადის სიმბოლო იქნებოდა. სერიალის მსახიობები ბრმა-ფერის კასტინგის ტექნიკით შეირჩა, რამაც ხაზი გაუსვა რასობრივ მრავალფეროვნებას სერიალში. [[ელენ პომპეო]] პირველი იყო ვინც მერედით გრეის როლზე ითამაშა და განხილვის გარეშე დაამტკიცეს, [[სანდრა ოუ]]მ თავიდან მირანდა ბეილის როლი იტამაშა თუმცა მოგვიანებით ქრისტინა იენგის როლზე დაამტკიცეს, სერიალში განხილვის გარეშე დაამტკიცეს [[კეტრინ ჰაიგლი]] და [[ტი არ ნაიტი]]. ინტერნების რაოდენობა თავიდან ოთხი იყო თუმცა პროდიუსერმა შონდა რაიმსმა დაამტკიცა კიდევ ერთი მსახიობი [[ჯასტინ ჩემბერსი]] მეხუთე ინტერნად. სეზონების გადაღებასთან ერთად მსახიობების შემადგენლობამ განიცადა ცვლილებები და მსახიობები ერთმანეთს ანაცვლებდნენ, სიუჟეტის მიხედვით ზოგი დაიღუპა, ზოგიც კი წავიდა. მეხუთე, მეექვსე, მეათე და მეთერთმეტე სეზონის ბოლოს სერიალის დატოვა ოთხმა ორიგინალურმა მსახიობმა, რამაც სერიალის რეიტინგე აისახა. მეთორმეტე სეზონში თექვსმეტი მსახიობი აქედან ოთხ ორიგინალური მსახიობი მონაწილეობდა. 2017 წლის 10 თებერვალს სერიალი მეცამეტე სეზონით და დაბრუნდა ABC-ის არხე, მეთოთხმეტე სეზონის პრემიერა 2017 წლის შემოდგომაზე იგეგმება. მიუხედავად გრეის ანატომიის ცამმეტი სეზონისა, რომლის ბოლო ორი სეზონის რეიტინგი დაეცა, ის მაინც რჩება ABC-ის ყველაზე რეიტინგული სერიალების ათეულში. ''გრეის ანატომია'' 3 ადგილზეა ყველა სამაუწყებლო კომპანიების [[დრამა]] [[ტელესერიალი|სერიალების]] რეიტინგებს შორის. ''გრეის ანატომია'' უკვე კარგად იქნა მიღებული კრიტიკოსების მიერ, ბევრი სატატია დაიწერა როგორც უნიკალური მოვლენა სატელევიზიო სივრცეში. სერიალს მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო მათ შორის, <nowiki/>[[ოქროს გლობუსი|2007 წლის ოქროს გლობუსი]] საუკეთესო [[დრამა]] [[ტელესერიალი|სერიალისთვის]] და 26 ემის ნომინაცია ჯილდოსთვის საუკეთესო [[ტელესერიალი|სერიალი]]. == სიუჟეტი == სერიალის მთავარი გმირი მერედით გრეი ([[ელენ პომპეო]]) არის სახელგანთქმული ზოგადი ქირურგის ელის გრეის ქალიშვილი, რომელიც "სიეტლ გრეის" კლინიკაში რეზიდენტურის პროგრამაშია ჩართული. რეზიდენტურის დროს ის სხვა რეზიდენტებთან ერთად მუშაობს: ქრისტინა იენგი ([[სანდრა ოუ]]), იზი სტივენსი ([[კეტრინ ჰაიგლი]]), ჯორჯ ომალი ([[ტი არ ნაიტი]]) და ალექს კარევი ([[ჯასტინ ჩემბერსი]]), რომლებიც მისი მეგობრები და ოჯახის წევრები გახდებიან. ინტერნები ქირურგიული ჯაჭვის ბოლო რგოლს წარმოადგენენ ამიტომ იბრძვიან წარმატების მისაღწევად და თან პირადი ცხოვრების დაბალანსებას. მათი ხელმძღვანელი მირანდა ბეილი ([[ჩანდრა უილსონი]]) არის მთავარი რეზიდენტი, რომელიც ინტერნების მუშაობას აკვირდება და ასწავლის მათი პაციენტებთან ურთიერთობას, ოპერაციების გაკეთებას და ა.შ. დერეკ შეფერდი ([[პატრიკ დემპსი]]) ნეიროქირურგიის უფროსი, პრესტონ ბერკი ([[ისაია ვაშინგტონი]]), კარდიო ქირურგიის უფროსი და რიჩარდ უებერი ([[ჯეიმზ პიკენსი|ჯეიმზ პიკენსი .უმ]]) კლინიკის უფროსი, რომელიც სასიყვარულო ურთიერთობაში იყო ელის გრეისთან. კლინიკას მოგვიანებით მოგვიანებით შემოუერთდა ჯექსონ ეივერი ([[ჯესი უილიამსი]]) და ეიპრილ კეპნერი ([[სარა დრიუ]]), რომელებიც "მერსი უიესტის" კლინიკიდან გადმოვიდნენ მას შემდეგ რაც "სიეტლის გრეის" და "მერსი ვესტის" კლინიკები გაერთიანდნენ მეექვსე სეზონში. ოთხმა მსახიობმა მეექვსე სეზონამდე დატოვეს სერიალი რასაც განხილვა და კრიტიკა მოჰყვა. მსახიობების წასვლის შემდეგ სერიალს შემოუერთდა ორი ახალი მსახიობი ოუენ ჰანტი ([[კევინ მაკკიდი]]), რომელიც ტრავმის განყოფილებას ხელმძღვანელობს და არიზონა რობინსი ([[ჯესიკა კეპშოუ]]), რომელიც პედიატრიის განყოფილების უფროსია. კალი ტორესი ([[სარა რამი|სარა რამირესი]]), რომელიც თავიდან რეზიდენტია ხოლო მოგვიანებით ორთოპედიის ქირურგიულ განყოფილებას ხელმძღვანელობს. მარკ სლოუნი ([[ერიკ დეინი]]) პლასტიკური ქირურგია, რომელიც დერეკის ახლო მეგობარია. ედისონ მონტგომერი ([[კეიტ უილში]]) ახალშობილთა და ფეტალური ქირურგი, დერეკის ცოლი. ტედი ოლტმენი ([[კიმ რეივერი]]) კარდეო ქირურგიის უფროსი, ოუენის მეგობარი. ამელია შეფერდი ([[კატერინა სკორსონე]]) დერეკის და, ნეიროქირურგი. სერიალს მოგვიანებით რეზიდენტების სახით შემოუერთდა ლექსი გრეი ([[კერილ ლი]]), რომელიც მერედითის ნახევარ დაა და კლნიკიკაში რეზიდენტურის პროგრამას გადის. ლეა მერფი ([[ტესა ფერერი]]) და შეინ როსი ([[გაიუს ჩარლზი]]) ახალი ინტერნები არიან , რომელიბ მერვე სეზონში შემოუერთდებიან და მეათე სეზონში ტოვებენ სერიალს. სტეფანი ედვარდსი ([[ჯერიკა ჰინტონი]]) და ჯო უილსონი ([[კამილა ლუდინგტონი]]) რეზიდენტები, რომლებსაც სასიყვარულო ურთიერთობები აქვთ ექიმებთან ალექს კარევთან და ანდრიუ დელუკა ([[ჯაკომო ჯანოტი]]). მეგი პირსი ([[კელი მაკკრირი]]) მერედითის და ელის გრეის მეორე ქალიშვილია, რომელსაც ენდრიუ დელუკასთან ჰქონდა ურთიერთობა, თუმცა ახალი ექიმის გამოცენის შეემდეგ ინტერესები შეეცვალა და ახალი კარდეოქირურგი ნათან რიგსი ([[მარტინ ჰენდერსონი]]) შეუყვარდა, ნათანს კი მერედითი მოსწონს. == შექმნა და განვითარება == === კონცეფცია === სერიალის ავტორს [[შონდა რაიმსს]] უნდოდა ისეთი სერიალი შეექმნა, რომლის ყურებაც საინტერესო იქნებოდა და ამბობდა, რომ საინტერესო იქნებოდა თუ შექმნიდა სერიალს ჭკვიან ქალებზე, რომლებიც კონკურენციას გაუწევენ ერთმანეთს. როდესაც ჰკითხეს როგორ განავითარებდა [[მედიცინა|სამედიცინო]] [[დრამა|დრამას]], რაიმსმა უპასუხა. {{cquote| მე შეპყრობილი ვიყავი ქირურგიით და ვუყურებდი სატელევიზიო გადაცემებს. მე და ჩემი ხშირად ვურეკავდით ერთმანეთს და ვსაუბრობდით იმ ოპერაციებზე, რომლებსაც Discovey Channel-ზე ვუყურებდით. მედიცინის სამყაროში არის რაღაც მომხიბვლავი—შეგიძლია დაინახო რაღაც რასაც ვერასდროს წარმოიდგენ, მაგალითად მომწონს როდესაც ექიმები მათ სასიყვარულო ისტორიებზე და გატარებულ დღეებზე საუბრობენ როდესაც ოპერაციას აკეთებენ. ამიტომ ABC-იმ მკითხა როგორ დავწერე სხვა სიუჟეტი სადაც საოპერაციო იყო უფრო ბუნებრივი.<ref name=oprah>{{cite web|last=Winfrey|first=Oprah|title=Oprah Talks to Shonda Rhimes|url=http://www.oprah.com/omagazine/Oprah-Interviews-Greys-Anatomy-Creator-Shonda-Rhimes/1|work=[[O: The Oprah Magazine|O, The Oprah Magazine]]|publisher=[[Harpo Productions|Harpo Productions, Inc]]|accessdate=May 24, 2012|date=December 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130702135932/http://www.oprah.com/omagazine/Oprah-Interviews-Greys-Anatomy-Creator-Shonda-Rhimes/1|archivedate=ივლისი 2, 2013}}</ref>}} სერიალი გავიდა  ABC Entertainment-ის ეთერში, რამაც სტიმული მისცა სერიალს და გადაწყვიტეს სერიალი Boston Legal (ბოსტონის ადვოკატები) შუა სატელევიზიო სეზონებში ჩაენაცვლებინათ გრეის ანატომიით. ფრენსი კალფომგანვითარების აღმასრულებელი ვიცე პრეზიდენტი ABC Entertainment-ში გააკეთა კომენტარი, რომ ABC ეძებდა განსხვავებულ სამედიცინო შოუს. მან ასევე აღნიშნა, რომ სამედიცინო შოუზე მუშაობა იქნებოდა რთული, მაგრამ იცოდა, რომ ყველა არხს ჰქონდა სამედიცინო გადაცემა. [[ონდა რაისმა|შონდა რაისმა]] იპოვა გზა როგორ გაეკეთებინა კარგი შოუ გმირები იქნებოდა დასამახსოვრებელი.'' [[შონდა რაიმსს]] თავდაპირველად გრეის ანატომიის გამოყენება უნდოდა რასიზმთან ბრძოლის შინააღმდეგ. ის ცდილობდა ისეთი სერიალი შეექმნა სადაც რასობრივი მრავალფეროვნება და მაყურებლისთვის მისაღები იქნებოდა. როდესაც პერსონაჟებს ქმნიდნენ თავდაპირველად სცენარის ავტორებს არცერთი პერსონაჟის დახასიათება არ ჰქონდათ შექმნილი წერილობითაც კი, თუმცა იმედი ჰქონდათ რომ პერსონაჟები იქნებოდნენ საუკეთესო და ყველასთვის გასაგები. რაიმსმა განმარტა, რომ თუ არხი არ მიიღებდა მათ შექმნილ პერსონაჟებს ასეთი სახით, მაშინ ის დაფიქრდებოდა სერიალის გაჩერებაზე.ქალების როლები მრავალმხრივ შემუშავდა რადგან ავტორისთვის ქალი როლი მნიშვნელოვანი არის. რაიმსმა იცოდა რასაც აკეთებდა "მინდა სამყარო შევქმნა სადა ქალებს ნამდვილად დაინახავენ". ქალების უმრავლესობა, რომლებიც ტელევიზიით ჩანს მიუღებელია. შოუს სახელწოდება '''''გრეის ანატომია''''' შემუშავდა ჰენრი გრეის სამედიცინო ჩანაწერების, სახელმძღვანელოსა და პერსონაჟის გვარის მიხედვით. === შემოქმედებითი ჯგუფი === გრეის ანატომიის მწარმოებელი კომპანიაა ShondaLand, რომელსაც ასოცირების კონტრაქტი აქვს გაფორმებული The Mark Gordon Company და ABC Studios-სთან (ყოფილი Touchstone Television). შონდა რაიმსი, ბეტსი ბირსი, კრისტა ვერნოფი, მარკ გორდონი და მარკ უილდინგი არიან ორიგინალური აღმასრულებელი პროდიუსერები სერიალის დაწყებიდან დღემდე. მომდევნო სეზონში ჯეიმზ დ. პერიოტი, კენტ ჰოდერი, ნენსი ბორდსონი, პიტერ ჰორტონი და სტივ მალჰოლენდი არიან ასევე აღმასრულებელი პროდიუსერები ალან ჰეიბერგთან ერთად 2006 წლიდან. მერვე სეზონში პროდიუსერები შონდა რაიმსი, ბეტსი ბირსი, კრისტა ვერნოფი, მარკ გორდონი და ალან ჰეიბერგი არიან. [[შონდა რაიმსი]] ყველაზე მიზანდასახული სცენარის ავტორია სერიალში, რაც ხელს უწყობს მას პასუხი გასცეს იმ ხშირ შეკითხვებს, რომელიც [[Twitter]]-ის გვერდზე მოსდის ფანებისგან. სცენარის ავტორების სხვა წევრები კრისტა ვერნოფი, მარკ უილდინგი, პიტერ ნოულკი, სტეისი მაკკი, უილიამ ჰარპერი, ზოენ კლარკი, ტონი ფილენი, ჯონ რეტერი და დებორა ქენი არიან. მეშვიდე სეზონში სცენარისტებმა მთავარ საკითხად გრეი აირჩიეს, === სერიალის მოკლე შინაარსი === === მიმოხილვა === === სეზონი === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center; width:50%;" ! rowspan="2" |სეზონი ! rowspan="2" |ეპიზოდი ! colspan="2" |გამოსვლის თარიღი |- |'''პირველად ეთერში''' |'''ბოლოს ეთერში''' |- |1 |9 |მარტი 27, 2005 |მაისი 22, 2005 |- |2 |27 |სექტემბერი 25, 2005 |მაისი 15, 2006 |- |3 |25 |სექტემბერი 21, 2006 |მაისი 17, 2007 |- |4 |17 |სექტემბერი 27, 2007 |მაისი 22, 2008 |- |5 |24 |სექტემბერი 25, 2008 |მაისი 14, 2009 |- |6 |24 |სექტემბერი 24, 2009 |მაისი 20, 2010 |- |7 |22 |სექტემბერი 23, 2010 |მაისი 19, 2011 |- |8 |24 |სექტემბერი 22, 2011 |მაისი 17, 2012 |- |9 |24 |სექტემბერი 27, 2012 |მაისი 16, 2013 |- |10 |24 |სექტემბერი 26, 2013 |მაისი 15, 2014 |- |11 |25 |სექტემბერი 25, 2014 |მაისი 14, 2015 |- |12 |24 |სექტემბერი 24, 2015 |მაისი19, 2016 |- |13 |24 |სექტემბერი 22, 2016 |მაისი 18, 2017 |} ==რეიტინგი== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center; width:100%;" |+ გრეის ანატომიის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] მაყურებელთა რეიტინგი |- ! scope="col" style="width:8%;" rowspan="2"| სეზონი ! scope="col" style="width:15%;" rowspan="2"| დროის ინტერვალი ! scope="col" style="width:8%;" rowspan="2"| ეპიზოდების რაოდენობა ! scope="col" colspan=2| პრემიერა ! scope="col" colspan=2| ფინალი ! scope="col" style="width:8%;" rowspan="2"| სატელევიზიო სეზონი ! scope="col" style="width:8%; background:#ffdead;" rowspan="2"| საერთო რეიტინგი ! scope="col" style="width:8%; background:#ffdead;" rowspan="2"| 18–49 რეიტინგი ! scope="col" style="width:10%; background:#ffdead;" rowspan="2"| საერთო ჯამში მაყურებელთა რეიტინგი |- ! scope="col" style="width:8%;"| გამოსვლის თარიღი ! scope="col" span style="width:10%; font-size:smaller; line-height:100%;"| მაყურებელი<br />(მილიონი) ! scope="col" style="width:8%;"| გამოსვლის თარიღი ! scope="col" span style="width:10%; font-size:smaller; line-height:100%;"| მაყურებელი<br />(მილიონი) |- ! scope="row" style="text-align:center;"|1 | rowspan="2" | <center>კვირა 22:00 სთ</center> ! 9 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მარტი]] 27, 2005</center> ! 16.25 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 22, 2005</center> ! 22.22 ! style="font-size:smaller"| 2004–05 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;9 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;5 ! style="background:#fc9;"| 18.46 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|2 ! 27 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 25, 2005</center> ! 18.98 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 15, 2006</center> ! 22.50 ! style="font-size:smaller"| 2005–06 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;5 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;4 ! style="background:#fc9;"| 19.44 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|3 | rowspan="8" | <center>ხუთშაბათი 21:00 სთ</center> ! 25 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 21, 2006</center> ! 25.41 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 17, 2007</center> ! 22.57 ! style="font-size:smaller"| 2006–07 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;8 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;3 ! style="background:#fc9;"| 19.17 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|4 ! 17 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 27, 2007</center> ! 20.93 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 22, 2008</center> ! 18.09 ! style="font-size:smaller"| 2007–08 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;10 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;3 ! style="background:#fc9;"| 15.92 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|5 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 25, 2008</center> ! 18.29 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 14, 2009</center> ! 17.12 ! style="font-size:smaller"| 2008–09 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;12 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;3 ! style="background:#fc9;"| 14.52 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|6 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 24, 2009</center> ! 17.03 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 20, 2010</center> ! 16.13 ! style="font-size:smaller"| 2009–10 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;16 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;6 ! style="background:#fc9;"| 13.55 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|7 ! 22 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 23, 2010</center> ! 14.32 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 19, 2011</center> ! 9.89 ! style="font-size:smaller"| 2010–11 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;31 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;9 ! style="background:#fc9;"| 11.41 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|8 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 22, 2011</center> ! 10.38 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 17, 2012</center> ! 11.44 ! style="font-size:smaller"| 2011–12 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;32 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;10 ! style="background:#fc9;"| 10.92 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|9 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 27, 2012</center> ! 11.73 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 16, 2013</center> ! 8.99 ! style="font-size:smaller"| 2012–13 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;26 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;10 ! style="background:#fc9;"| 11.07 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|10 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 26, 2013 </center> ! 9.27 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 15, 2014</center> ! 8.92 ! style="font-size:smaller"| 2013–14 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;15 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;5 ! style="background:#fc9;"| 12.12 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|11 | rowspan="3" | <center>ხუთშაბათი 20:00 სთ</center> ! 25 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 25, 2014 </center> ! 9.81 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 14, 2015</center> ! 8.33 ! style="font-size:smaller"| 2014–15 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;31 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;13 ! style="background:#fc9;"| 11.57 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|12 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 24, 2015 </center> ! 9.55 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 19, 2016</center> ! 8.19 ! style="font-size:smaller"| 2015–16 ! style="background:#fc9;"| No. 21 ! style="background:#fc9;"| No. 8 ! style="background:#fc9;"| 11.20 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|13 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 22, 2016</center> ! 8.75 | TBA ! TBA ! style="font-size:smaller"| 2016–17 ! style="background:#fc9;"| – ! style="background:#fc9;"| – ! style="background:#fc9;"| – |} {{Legend2|#90EE90|მთავარი მსახიობი}} {{Legend2|#ADD8E6|მორეციდირე გმირი}} {{Legend2|#F08080|სტუმარი გმირი}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! rowspan="2" style="width:12%;"| მსახიობი ! rowspan="2" style="width:18%;"| პერსონაჟი ! colspan="23"| სეზონი |- ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! 22 ! 23 |- | align="left"| ელენ პომპეო | align="left"| მერედით გრეი | colspan="23" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| სანდრა ო | align="left"| კრისტინა იანგი | colspan="10" style="background:#90EE90;"| | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| კეტრინ ჰეიგლი | align="left"| იზი სტივენსი | colspan="6" style="background:#90EE90;"| | colspan="17" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ჯასტინ ჩემბერსი | align="left"| ალექს კარევი | colspan="16" style="background:#90EE90;"| | colspan="7" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ტ. რ. ნაიტი | align="left"| ჯორჯ ომალი | colspan="5" style="background:#90EE90;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="17" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ჭანდრა უილსონი | align="left"| მირანდა ბეილი | colspan="23" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| ჯეიმს პიკენს უმც. | align="left"| რიჩარდ უებერი | colspan="23" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| აიზაია უაშინგტონი | align="left"| პრესტონ ბერკი | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | colspan="6" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| პატრიკ დემპსი | align="left"| დერეკ შეპერდი | colspan="10" style="background:#90EE90;"| | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| კეიტ უოლში | align="left"| ედისონ მონტგომერი | style="background:#F08080;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="14" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| სარა რამირესი | align="left"| ქელი ტორესი | style="background:#D3D3D3;"| | colspan="2" style="background:#ADD8E6;"| | colspan="9" style="background:#90EE90;"| | colspan="11" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ერიკ დეინი | align="left"| მარკ სლოანი | style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="6" style="background:#90EE90;"| | colspan="15" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ჭაილერ ლი | align="left"| ლექსი გრეი | style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="4" style="background:#90EE90;"| | colspan="17" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ბრუკ სმიტი | align="left"| ერიკა ჰანი | style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | style="background:#F08080;"| | style="background:#90EE90;"| | colspan="19" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ქევინ მაკკიდი | align="left"| ოუენ ჰანტი | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="19" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| ჯესიკა კეპშოუ | align="left"| არიზონა რობინსი | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="9" style="background:#90EE90;"| | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ქიმ რეივერი | align="left"| ტედი ალტმენი | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="10" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| სარა დრიუ | align="left"| ეპრილ კეპნერი | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="8" style="background:#90EE90;"| | colspan="9" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ჯესი უილიამსი | align="left"| ჯექსონ ეივერი | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="11" style="background:#90EE90;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ქემილა ლადინგტონი | align="left"| ჯო უილსონი | colspan="8" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="14" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| გაიუს ჩარლზი | align="left"| შეინ როსი | colspan="8" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="1" style="background:#90EE90;"| | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ჯერიკა ჰინტონი | align="left"| სტეფანი ედვარდსი | colspan="8" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="4" style="background:#90EE90;"| | colspan="10" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ტესა ფერერი | align="left"| ლეა მერფი | colspan="8" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | style="background:#90EE90;"| | colspan="2" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="10" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ქატერინა სკორსონე | align="left"| ემილია შეპერდი | colspan="9" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="9" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| კელი მაკკრირი | align="left"| მეგი პირსი | colspan="9" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="9" style="background:#90EE90;"| | colspan="3" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#F08080;"| |- | align="left"| ჯეისონ ჯორჯი | align="left"| ბენ უორენი | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="6" style="background:#ADD8E6;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | colspan="6" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| მარტინ ჰენდერსონი | align="left"| ნეითან რიგზი | colspan="11" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#90EE90;"| | colspan="11" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ჯაკომო ჯანიოტი | align="left"| ენდრიუ დელუკა | colspan="11" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| | colspan="6" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| გრეგ გერმენი | align="left"| ტომ კორასიკი | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ჯეიკ ბორელი | align="left"| ლევაი შმიდტი | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="6" style="background:#90EE90;"| | colspan="3" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ქრის კარმეკი | align="left"| ატიკუს ლინკოლნი | colspan="14" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="8" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| რიჩარდ ფლუდი | align="left"| ქორმაკ ჰეიზი | colspan="15" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ენტონი ჰილი | align="left"| უინსტონ ნდუგუ | colspan="15" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="7" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| სკოტ სპიდმენი | align="left"| ნიკ მარში | colspan="16" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="1" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| | colspan="3" style="background:#ADD8E6;"| |- | align="left"| ალექსის ფლოიდი | align="left"| სიმონ გრიფითი | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| ჰარი შუმ უმც. | align="left"| ბენსონ კვანი | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| ედილეიდ ქეინი | align="left"| ჯულს მილინი | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| მიდორი ფრენსისი | align="left"| მიკა იასუდა | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | colspan="2" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| ნიკო ტერჰო | align="left"| ლუკას ედამსი | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| ტრევორ ჯექსონი | align="left"| ვესლი ბრაიანტი | colspan="20" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| |} ==რესურსები ინტერნეტში== {{IMDb title|id=0413573}} ==სქოლიო== {{სქოლიოს სია}} [[კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:სამედიცინო ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2000 წლის ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2005 წლის ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2010 წლის ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] hp2ix7vdnnj86jrqs0jfko16kzg2kdq 5424294 5424292 2026-06-28T10:40:38Z Elrostro 75016 /* რეიტინგი */ 5424294 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = გრეის ანატომია | სურათი = Grey's Anatomy Logo.svg | ტიტრი = | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[მედიცინა|სამედიცინო]] [[დრამა]] [[ტელესერიალი|სერაილი]]<br>[[რომანი|რომანტიკული]] [[დრამა]] | ფორმატი = | ავტორი = შონდა რაიმსი | ეფუძნება = | შეიმუშავა = | სცენარი = შონდა რაიმსი | რეჟისორი = | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[ელენ პომპეო]]<br>[[სანდრა ოუ]]<br>[[კეტრინ ჰაიგლი]]<br>[[ჯასტინ ჩემბერსი]]<br>[[ტი არ ნაიტი]]<br>[[ჩანდრა უილსონი]]<br>[[ჯეიმზ პიკენსი|ჯეიმზ პიკენსი. უმ]]<br>[[ისაია ვაშინგტონი]]<br>[[პატრიკ დემპსი]]<br>[[კეიტ უოლში]]<br>[[სარა რამირესი]]<br>[[ერიკ დეინი]]<br>[[კაილერ ლი]]<br>[[ბრუკ სმითი]]<br>[[კევინ მაკკიდი]]<br>[[ჯესიკა კეპშოუ]]<br>[[კიმ რეივერი]]<br>[[სარა დრიუ]]<br>[[ჯესი უილიამსი]]<br>[[კამილა ლადინგტონი]]<br>[[გაიუს ჩარლზი]]<br>[[ჯერიკა ჰინტონი]]<br>[[ტესა ფერერი]]<br>[[კატერინა სკორსონე]]<br>[[კელი მაკკრირი]]<br>[[ჯეისონ ჯორჯი]]<br>[[ჯაკომო ჯანოტი]]<br>[[მარტინ ჰენდერსონი]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = ელენ პომპეო და სხვა გმირები | თემის_კომპოზიტორი = Psapp | მთავარი_თემა = „Cosy in the Rocket“ (სეზონი 1-7) | ფინალური_თემა = Cosy in the Rocket“ (ინსტრუმენტული) | კომპოზიტორი = დენი ლუქსი | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | ენა = [[ინგლისური]] | სეზონი = 22 | სერია = | ეპიზოდი = 464 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = შონდა რაიმსი<br>ალან ჰეინბერგი<br>ბეტსი ბირსი<br>დები ალენი<br>ჯეიმზ დ. პერიოტი<br>ჯეინ რენშოუ<br>ჯეფ რაფნერი<br>ჯონ რატერი<br>კენტ ჰოდერი<br>კრისტა ვერნოფი<br>მარკ გორდონი<br>მარკ უილდინგი<br>მარტი ნოქსონი<br>ნენსი ბორდსონი<br>პიტერ ჰორტონი<br>რობ კორნი<br>სტეისი მაკკი<br>სტივ მალჰოლენდი<br>ტონი ფილენი<br>უილიამ ჰარპერი<br>ზოენ კლარკი | პროდიუსერი = ეინ კინდბერგი<br>ოსტინ გუსმანი<br>ელიზაბეტ რ ფინჩი<br>გაბრიელე სტენტონი<br>ჰარი ვერკსმანი<br>ჯეფ რეფნერი<br>ლინდა კლეინი<br>ლიზა ტეილორი<br>მარკ ფორმანი<br>მეგ მარინისი<br>მიმი შმირი<br>პიტერ ნოუოლკი<br>სარა უაითი<br>სტეისი მაკკი<br>ტამი ენ კასპერი<br>ტია ნაპოლიტანო<br>უილიამ ჰარპერი<br>ზოენ კლარკი | მონტაჟი = ჰერბერტ დეივისი | ადგილი = | ოპერატორი = სუზან ვეილი<br>დევიდ გრინსპინი<br>ედუარდ ორნელასი<br>ჯასტინ ჩინი<br>ბრაიანა ლონდონი<br>სარა ბოიდი<br>სტეისი კეტსმენი<br>ბრენდი ბრედბურნი<br>ბიორნ მირჰოლტი | კამერა = | ხანგრძლივობა = 43 წუთი | არხი = ABC | კომპანია =[[ShondaLand]]<br>The Mark Gordon Company<br>ABC სტუდია | დისტრიბუტორი = Disney-ABC Domestic Television | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = 480i<br>1080i (16:9 HDTV) | აუდიო_ფორმატი = Stereo<br>Dolby Digital 5.1 | პირველად = {{Start date|2005|3|27}} | უკანასკნელად = დღემდე | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = http://abc.go.com/shows/greys-anatomy }} '''''გრეის ანატომია''''' — [[ამერიკა|ამერიკული]] [[მედიცინა|სამედიცინო]] [[დრამა|დრამ]]<nowiki/>ა [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომლის პრემიერაც ABC-ის (American Broadcasting Company) ეთერში შედგა 2005 წლის 27 მარტში. სერიალს აქცენტი აქვს გაკეთებული ინტერნების, რეზიდენტებისა და [[ექიმი|ექიმების]] გამოგონილ ცხოვრებაზე. ქირურგები ცდილობენ ერთმანეთს შეუთავსონ სამსახურისა და პირადი ცხოვრების ურთიერთობები. სათაური [[გრეის ანატომია]] შექმნილია ამავე სახელწოდების წიგნისგან, რომელიც ჰენრი გრეიმ შექმნა და აღწერა ადამიანის სხეულის ანატომია. სერიალში პაციენტების ისტორიები და ოპერაციები სწორედ ამ წიგნის მიხედვით არის შექმნილი. მოქმედება ვითარდება სიეტლში, ასევე გამოგონილ გრეი-სლოუნის კლინიკაში (ყოფილი სიეტლ გრეისი), თუმცა გადაღებები მიმდინარეობს [[ლოს-ანჯელესი|ლოს ანჯელესში]], [[კალიფორნია|კალიფორნიაში]]. შოუს სახელწოდება თავიდან "გართულებები" იყო, რაც ქირურგების რთულ სამედიცინო პროცედურებსა და პირადის სიმბოლო იქნებოდა. სერიალის მსახიობები ბრმა-ფერის კასტინგის ტექნიკით შეირჩა, რამაც ხაზი გაუსვა რასობრივ მრავალფეროვნებას სერიალში. [[ელენ პომპეო]] პირველი იყო ვინც მერედით გრეის როლზე ითამაშა და განხილვის გარეშე დაამტკიცეს, [[სანდრა ოუ]]მ თავიდან მირანდა ბეილის როლი იტამაშა თუმცა მოგვიანებით ქრისტინა იენგის როლზე დაამტკიცეს, სერიალში განხილვის გარეშე დაამტკიცეს [[კეტრინ ჰაიგლი]] და [[ტი არ ნაიტი]]. ინტერნების რაოდენობა თავიდან ოთხი იყო თუმცა პროდიუსერმა შონდა რაიმსმა დაამტკიცა კიდევ ერთი მსახიობი [[ჯასტინ ჩემბერსი]] მეხუთე ინტერნად. სეზონების გადაღებასთან ერთად მსახიობების შემადგენლობამ განიცადა ცვლილებები და მსახიობები ერთმანეთს ანაცვლებდნენ, სიუჟეტის მიხედვით ზოგი დაიღუპა, ზოგიც კი წავიდა. მეხუთე, მეექვსე, მეათე და მეთერთმეტე სეზონის ბოლოს სერიალის დატოვა ოთხმა ორიგინალურმა მსახიობმა, რამაც სერიალის რეიტინგე აისახა. მეთორმეტე სეზონში თექვსმეტი მსახიობი აქედან ოთხ ორიგინალური მსახიობი მონაწილეობდა. 2017 წლის 10 თებერვალს სერიალი მეცამეტე სეზონით და დაბრუნდა ABC-ის არხე, მეთოთხმეტე სეზონის პრემიერა 2017 წლის შემოდგომაზე იგეგმება. მიუხედავად გრეის ანატომიის ცამმეტი სეზონისა, რომლის ბოლო ორი სეზონის რეიტინგი დაეცა, ის მაინც რჩება ABC-ის ყველაზე რეიტინგული სერიალების ათეულში. ''გრეის ანატომია'' 3 ადგილზეა ყველა სამაუწყებლო კომპანიების [[დრამა]] [[ტელესერიალი|სერიალების]] რეიტინგებს შორის. ''გრეის ანატომია'' უკვე კარგად იქნა მიღებული კრიტიკოსების მიერ, ბევრი სატატია დაიწერა როგორც უნიკალური მოვლენა სატელევიზიო სივრცეში. სერიალს მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო მათ შორის, <nowiki/>[[ოქროს გლობუსი|2007 წლის ოქროს გლობუსი]] საუკეთესო [[დრამა]] [[ტელესერიალი|სერიალისთვის]] და 26 ემის ნომინაცია ჯილდოსთვის საუკეთესო [[ტელესერიალი|სერიალი]]. == სიუჟეტი == სერიალის მთავარი გმირი მერედით გრეი ([[ელენ პომპეო]]) არის სახელგანთქმული ზოგადი ქირურგის ელის გრეის ქალიშვილი, რომელიც "სიეტლ გრეის" კლინიკაში რეზიდენტურის პროგრამაშია ჩართული. რეზიდენტურის დროს ის სხვა რეზიდენტებთან ერთად მუშაობს: ქრისტინა იენგი ([[სანდრა ოუ]]), იზი სტივენსი ([[კეტრინ ჰაიგლი]]), ჯორჯ ომალი ([[ტი არ ნაიტი]]) და ალექს კარევი ([[ჯასტინ ჩემბერსი]]), რომლებიც მისი მეგობრები და ოჯახის წევრები გახდებიან. ინტერნები ქირურგიული ჯაჭვის ბოლო რგოლს წარმოადგენენ ამიტომ იბრძვიან წარმატების მისაღწევად და თან პირადი ცხოვრების დაბალანსებას. მათი ხელმძღვანელი მირანდა ბეილი ([[ჩანდრა უილსონი]]) არის მთავარი რეზიდენტი, რომელიც ინტერნების მუშაობას აკვირდება და ასწავლის მათი პაციენტებთან ურთიერთობას, ოპერაციების გაკეთებას და ა.შ. დერეკ შეფერდი ([[პატრიკ დემპსი]]) ნეიროქირურგიის უფროსი, პრესტონ ბერკი ([[ისაია ვაშინგტონი]]), კარდიო ქირურგიის უფროსი და რიჩარდ უებერი ([[ჯეიმზ პიკენსი|ჯეიმზ პიკენსი .უმ]]) კლინიკის უფროსი, რომელიც სასიყვარულო ურთიერთობაში იყო ელის გრეისთან. კლინიკას მოგვიანებით მოგვიანებით შემოუერთდა ჯექსონ ეივერი ([[ჯესი უილიამსი]]) და ეიპრილ კეპნერი ([[სარა დრიუ]]), რომელებიც "მერსი უიესტის" კლინიკიდან გადმოვიდნენ მას შემდეგ რაც "სიეტლის გრეის" და "მერსი ვესტის" კლინიკები გაერთიანდნენ მეექვსე სეზონში. ოთხმა მსახიობმა მეექვსე სეზონამდე დატოვეს სერიალი რასაც განხილვა და კრიტიკა მოჰყვა. მსახიობების წასვლის შემდეგ სერიალს შემოუერთდა ორი ახალი მსახიობი ოუენ ჰანტი ([[კევინ მაკკიდი]]), რომელიც ტრავმის განყოფილებას ხელმძღვანელობს და არიზონა რობინსი ([[ჯესიკა კეპშოუ]]), რომელიც პედიატრიის განყოფილების უფროსია. კალი ტორესი ([[სარა რამი|სარა რამირესი]]), რომელიც თავიდან რეზიდენტია ხოლო მოგვიანებით ორთოპედიის ქირურგიულ განყოფილებას ხელმძღვანელობს. მარკ სლოუნი ([[ერიკ დეინი]]) პლასტიკური ქირურგია, რომელიც დერეკის ახლო მეგობარია. ედისონ მონტგომერი ([[კეიტ უილში]]) ახალშობილთა და ფეტალური ქირურგი, დერეკის ცოლი. ტედი ოლტმენი ([[კიმ რეივერი]]) კარდეო ქირურგიის უფროსი, ოუენის მეგობარი. ამელია შეფერდი ([[კატერინა სკორსონე]]) დერეკის და, ნეიროქირურგი. სერიალს მოგვიანებით რეზიდენტების სახით შემოუერთდა ლექსი გრეი ([[კერილ ლი]]), რომელიც მერედითის ნახევარ დაა და კლნიკიკაში რეზიდენტურის პროგრამას გადის. ლეა მერფი ([[ტესა ფერერი]]) და შეინ როსი ([[გაიუს ჩარლზი]]) ახალი ინტერნები არიან , რომელიბ მერვე სეზონში შემოუერთდებიან და მეათე სეზონში ტოვებენ სერიალს. სტეფანი ედვარდსი ([[ჯერიკა ჰინტონი]]) და ჯო უილსონი ([[კამილა ლუდინგტონი]]) რეზიდენტები, რომლებსაც სასიყვარულო ურთიერთობები აქვთ ექიმებთან ალექს კარევთან და ანდრიუ დელუკა ([[ჯაკომო ჯანოტი]]). მეგი პირსი ([[კელი მაკკრირი]]) მერედითის და ელის გრეის მეორე ქალიშვილია, რომელსაც ენდრიუ დელუკასთან ჰქონდა ურთიერთობა, თუმცა ახალი ექიმის გამოცენის შეემდეგ ინტერესები შეეცვალა და ახალი კარდეოქირურგი ნათან რიგსი ([[მარტინ ჰენდერსონი]]) შეუყვარდა, ნათანს კი მერედითი მოსწონს. == შექმნა და განვითარება == === კონცეფცია === სერიალის ავტორს [[შონდა რაიმსს]] უნდოდა ისეთი სერიალი შეექმნა, რომლის ყურებაც საინტერესო იქნებოდა და ამბობდა, რომ საინტერესო იქნებოდა თუ შექმნიდა სერიალს ჭკვიან ქალებზე, რომლებიც კონკურენციას გაუწევენ ერთმანეთს. როდესაც ჰკითხეს როგორ განავითარებდა [[მედიცინა|სამედიცინო]] [[დრამა|დრამას]], რაიმსმა უპასუხა. {{cquote| მე შეპყრობილი ვიყავი ქირურგიით და ვუყურებდი სატელევიზიო გადაცემებს. მე და ჩემი ხშირად ვურეკავდით ერთმანეთს და ვსაუბრობდით იმ ოპერაციებზე, რომლებსაც Discovey Channel-ზე ვუყურებდით. მედიცინის სამყაროში არის რაღაც მომხიბვლავი—შეგიძლია დაინახო რაღაც რასაც ვერასდროს წარმოიდგენ, მაგალითად მომწონს როდესაც ექიმები მათ სასიყვარულო ისტორიებზე და გატარებულ დღეებზე საუბრობენ როდესაც ოპერაციას აკეთებენ. ამიტომ ABC-იმ მკითხა როგორ დავწერე სხვა სიუჟეტი სადაც საოპერაციო იყო უფრო ბუნებრივი.<ref name=oprah>{{cite web|last=Winfrey|first=Oprah|title=Oprah Talks to Shonda Rhimes|url=http://www.oprah.com/omagazine/Oprah-Interviews-Greys-Anatomy-Creator-Shonda-Rhimes/1|work=[[O: The Oprah Magazine|O, The Oprah Magazine]]|publisher=[[Harpo Productions|Harpo Productions, Inc]]|accessdate=May 24, 2012|date=December 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130702135932/http://www.oprah.com/omagazine/Oprah-Interviews-Greys-Anatomy-Creator-Shonda-Rhimes/1|archivedate=ივლისი 2, 2013}}</ref>}} სერიალი გავიდა  ABC Entertainment-ის ეთერში, რამაც სტიმული მისცა სერიალს და გადაწყვიტეს სერიალი Boston Legal (ბოსტონის ადვოკატები) შუა სატელევიზიო სეზონებში ჩაენაცვლებინათ გრეის ანატომიით. ფრენსი კალფომგანვითარების აღმასრულებელი ვიცე პრეზიდენტი ABC Entertainment-ში გააკეთა კომენტარი, რომ ABC ეძებდა განსხვავებულ სამედიცინო შოუს. მან ასევე აღნიშნა, რომ სამედიცინო შოუზე მუშაობა იქნებოდა რთული, მაგრამ იცოდა, რომ ყველა არხს ჰქონდა სამედიცინო გადაცემა. [[ონდა რაისმა|შონდა რაისმა]] იპოვა გზა როგორ გაეკეთებინა კარგი შოუ გმირები იქნებოდა დასამახსოვრებელი.'' [[შონდა რაიმსს]] თავდაპირველად გრეის ანატომიის გამოყენება უნდოდა რასიზმთან ბრძოლის შინააღმდეგ. ის ცდილობდა ისეთი სერიალი შეექმნა სადაც რასობრივი მრავალფეროვნება და მაყურებლისთვის მისაღები იქნებოდა. როდესაც პერსონაჟებს ქმნიდნენ თავდაპირველად სცენარის ავტორებს არცერთი პერსონაჟის დახასიათება არ ჰქონდათ შექმნილი წერილობითაც კი, თუმცა იმედი ჰქონდათ რომ პერსონაჟები იქნებოდნენ საუკეთესო და ყველასთვის გასაგები. რაიმსმა განმარტა, რომ თუ არხი არ მიიღებდა მათ შექმნილ პერსონაჟებს ასეთი სახით, მაშინ ის დაფიქრდებოდა სერიალის გაჩერებაზე.ქალების როლები მრავალმხრივ შემუშავდა რადგან ავტორისთვის ქალი როლი მნიშვნელოვანი არის. რაიმსმა იცოდა რასაც აკეთებდა "მინდა სამყარო შევქმნა სადა ქალებს ნამდვილად დაინახავენ". ქალების უმრავლესობა, რომლებიც ტელევიზიით ჩანს მიუღებელია. შოუს სახელწოდება '''''გრეის ანატომია''''' შემუშავდა ჰენრი გრეის სამედიცინო ჩანაწერების, სახელმძღვანელოსა და პერსონაჟის გვარის მიხედვით. === შემოქმედებითი ჯგუფი === გრეის ანატომიის მწარმოებელი კომპანიაა ShondaLand, რომელსაც ასოცირების კონტრაქტი აქვს გაფორმებული The Mark Gordon Company და ABC Studios-სთან (ყოფილი Touchstone Television). შონდა რაიმსი, ბეტსი ბირსი, კრისტა ვერნოფი, მარკ გორდონი და მარკ უილდინგი არიან ორიგინალური აღმასრულებელი პროდიუსერები სერიალის დაწყებიდან დღემდე. მომდევნო სეზონში ჯეიმზ დ. პერიოტი, კენტ ჰოდერი, ნენსი ბორდსონი, პიტერ ჰორტონი და სტივ მალჰოლენდი არიან ასევე აღმასრულებელი პროდიუსერები ალან ჰეიბერგთან ერთად 2006 წლიდან. მერვე სეზონში პროდიუსერები შონდა რაიმსი, ბეტსი ბირსი, კრისტა ვერნოფი, მარკ გორდონი და ალან ჰეიბერგი არიან. [[შონდა რაიმსი]] ყველაზე მიზანდასახული სცენარის ავტორია სერიალში, რაც ხელს უწყობს მას პასუხი გასცეს იმ ხშირ შეკითხვებს, რომელიც [[Twitter]]-ის გვერდზე მოსდის ფანებისგან. სცენარის ავტორების სხვა წევრები კრისტა ვერნოფი, მარკ უილდინგი, პიტერ ნოულკი, სტეისი მაკკი, უილიამ ჰარპერი, ზოენ კლარკი, ტონი ფილენი, ჯონ რეტერი და დებორა ქენი არიან. მეშვიდე სეზონში სცენარისტებმა მთავარ საკითხად გრეი აირჩიეს, === სერიალის მოკლე შინაარსი === === მიმოხილვა === === სეზონი === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center; width:50%;" ! rowspan="2" |სეზონი ! rowspan="2" |ეპიზოდი ! colspan="2" |გამოსვლის თარიღი |- |'''პირველად ეთერში''' |'''ბოლოს ეთერში''' |- |1 |9 |მარტი 27, 2005 |მაისი 22, 2005 |- |2 |27 |სექტემბერი 25, 2005 |მაისი 15, 2006 |- |3 |25 |სექტემბერი 21, 2006 |მაისი 17, 2007 |- |4 |17 |სექტემბერი 27, 2007 |მაისი 22, 2008 |- |5 |24 |სექტემბერი 25, 2008 |მაისი 14, 2009 |- |6 |24 |სექტემბერი 24, 2009 |მაისი 20, 2010 |- |7 |22 |სექტემბერი 23, 2010 |მაისი 19, 2011 |- |8 |24 |სექტემბერი 22, 2011 |მაისი 17, 2012 |- |9 |24 |სექტემბერი 27, 2012 |მაისი 16, 2013 |- |10 |24 |სექტემბერი 26, 2013 |მაისი 15, 2014 |- |11 |25 |სექტემბერი 25, 2014 |მაისი 14, 2015 |- |12 |24 |სექტემბერი 24, 2015 |მაისი19, 2016 |- |13 |24 |სექტემბერი 22, 2016 |მაისი 18, 2017 |} ==რეიტინგი== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center; width:100%;" |+ გრეის ანატომიის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] მაყურებელთა რეიტინგი |- ! scope="col" style="width:8%;" rowspan="2"| სეზონი ! scope="col" style="width:15%;" rowspan="2"| დროის ინტერვალი ! scope="col" style="width:8%;" rowspan="2"| ეპიზოდების რაოდენობა ! scope="col" colspan=2| პრემიერა ! scope="col" colspan=2| ფინალი ! scope="col" style="width:8%;" rowspan="2"| სატელევიზიო სეზონი ! scope="col" style="width:8%; background:#ffdead;" rowspan="2"| საერთო რეიტინგი ! scope="col" style="width:8%; background:#ffdead;" rowspan="2"| 18–49 რეიტინგი ! scope="col" style="width:10%; background:#ffdead;" rowspan="2"| საერთო ჯამში მაყურებელთა რეიტინგი |- ! scope="col" style="width:8%;"| გამოსვლის თარიღი ! scope="col" span style="width:10%; font-size:smaller; line-height:100%;"| მაყურებელი<br />(მილიონი) ! scope="col" style="width:8%;"| გამოსვლის თარიღი ! scope="col" span style="width:10%; font-size:smaller; line-height:100%;"| მაყურებელი<br />(მილიონი) |- ! scope="row" style="text-align:center;"|1 | rowspan="2" | <center>კვირა 22:00 სთ</center> ! 9 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მარტი]] 27, 2005</center> ! 16.25 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 22, 2005</center> ! 22.22 ! style="font-size:smaller"| 2004–05 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;9 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;5 ! style="background:#fc9;"| 18.46 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|2 ! 27 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 25, 2005</center> ! 18.98 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 15, 2006</center> ! 22.50 ! style="font-size:smaller"| 2005–06 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;5 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;4 ! style="background:#fc9;"| 19.44 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|3 | rowspan="8" | <center>ხუთშაბათი 21:00 სთ</center> ! 25 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 21, 2006</center> ! 25.41 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 17, 2007</center> ! 22.57 ! style="font-size:smaller"| 2006–07 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;8 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;3 ! style="background:#fc9;"| 19.17 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|4 ! 17 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 27, 2007</center> ! 20.93 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 22, 2008</center> ! 18.09 ! style="font-size:smaller"| 2007–08 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;10 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;3 ! style="background:#fc9;"| 15.92 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|5 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 25, 2008</center> ! 18.29 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 14, 2009</center> ! 17.12 ! style="font-size:smaller"| 2008–09 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;12 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;3 ! style="background:#fc9;"| 14.52 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|6 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 24, 2009</center> ! 17.03 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 20, 2010</center> ! 16.13 ! style="font-size:smaller"| 2009–10 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;16 ! style="background:#fc9;" | No.&nbsp;6 ! style="background:#fc9;"| 13.55 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|7 ! 22 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 23, 2010</center> ! 14.32 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 19, 2011</center> ! 9.89 ! style="font-size:smaller"| 2010–11 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;31 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;9 ! style="background:#fc9;"| 11.41 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|8 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 22, 2011</center> ! 10.38 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 17, 2012</center> ! 11.44 ! style="font-size:smaller"| 2011–12 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;32 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;10 ! style="background:#fc9;"| 10.92 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|9 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 27, 2012</center> ! 11.73 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 16, 2013</center> ! 8.99 ! style="font-size:smaller"| 2012–13 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;26 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;10 ! style="background:#fc9;"| 11.07 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|10 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 26, 2013 </center> ! 9.27 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 15, 2014</center> ! 8.92 ! style="font-size:smaller"| 2013–14 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;15 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;5 ! style="background:#fc9;"| 12.12 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|11 | rowspan="3" | <center>ხუთშაბათი 20:00 სთ</center> ! 25 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 25, 2014 </center> ! 9.81 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 14, 2015</center> ! 8.33 ! style="font-size:smaller"| 2014–15 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;31 ! style="background:#fc9;"| No.&nbsp;13 ! style="background:#fc9;"| 11.57 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|12 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 24, 2015 </center> ! 9.55 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[მაისი]] 19, 2016</center> ! 8.19 ! style="font-size:smaller"| 2015–16 ! style="background:#fc9;"| No. 21 ! style="background:#fc9;"| No. 8 ! style="background:#fc9;"| 11.20 |- ! scope="row" style="text-align:center;"|13 ! 24 | style="font-size:11px;line-height:110%"|<center>[[სექტემბერი]] 22, 2016</center> ! 8.75 | TBA ! TBA ! style="font-size:smaller"| 2016–17 ! style="background:#fc9;"| – ! style="background:#fc9;"| – ! style="background:#fc9;"| – |} {{Legend2|#90EE90|მთავარი მსახიობი}} {{Legend2|#ADD8E6|მორეციდირე გმირი}} {{Legend2|#F08080|სტუმარი გმირი}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! rowspan="2" style="width:12%;"| მსახიობი ! rowspan="2" style="width:18%;"| პერსონაჟი ! colspan="23"| სეზონი |- ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! 22 ! 23 |- | align="left"| [[ელენ პომპეო]] | align="left"| მერედით გრეი | colspan="23" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[სანდრა ოუ]] | align="left"| კრისტინა იანგი | colspan="10" style="background:#90EE90;"| | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[კეტრინ ჰაიგლი|კეტრინ ჰეიგლი]] | align="left"| იზი სტივენსი | colspan="6" style="background:#90EE90;"| | colspan="17" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ჯასტინ ჩემბერსი]] | align="left"| ალექს კარევი | colspan="16" style="background:#90EE90;"| | colspan="7" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ტი არ ნაიტი|ტ. რ. ნაიტი]] | align="left"| ჯორჯ ომალი | colspan="5" style="background:#90EE90;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="17" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ჩანდრა უილსონი]] | align="left"| მირანდა ბეილი | colspan="23" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[ჯეიმზ პიკენს უმცროსი|ჯეიმს პიკენს უმც.]] | align="left"| რიჩარდ უებერი | colspan="23" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[ისაია ვაშინგტონი|ისაია უაშინგტონი]] | align="left"| პრესტონ ბერკი | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | colspan="6" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[პატრიკ დემპსი]] | align="left"| დერეკ შეპერდი | colspan="10" style="background:#90EE90;"| | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[კეიტ უოლში]] | align="left"| ედისონ მონტგომერი | style="background:#F08080;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="14" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[სარა რამირესი]] | align="left"| ქელი ტორესი | style="background:#D3D3D3;"| | colspan="2" style="background:#ADD8E6;"| | colspan="9" style="background:#90EE90;"| | colspan="11" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ერიკ დეინი]] | align="left"| მარკ სლოანი | style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="6" style="background:#90EE90;"| | colspan="15" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[კაილერ ლი]] | align="left"| ლექსი გრეი | style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="4" style="background:#90EE90;"| | colspan="17" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ბრუკ სმითი|ბრუკ სმიტი]] | align="left"| ერიკა ჰანი | style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | style="background:#F08080;"| | style="background:#90EE90;"| | colspan="19" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[კევინ მაკკიდი]] | align="left"| ოუენ ჰანტი | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="19" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[ჯესიკა კეპშოუ]] | align="left"| არიზონა რობინსი | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="9" style="background:#90EE90;"| | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="4" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[კიმ რეივერი]] | align="left"| ტედი ალტმენი | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="10" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[სარა დრიუ]] | align="left"| ეპრილ კეპნერი | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="8" style="background:#90EE90;"| | colspan="9" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ჯესი უილიამსი]] | align="left"| ჯექსონ ეივერი | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="11" style="background:#90EE90;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ქემილა ლადინგტონი]] | align="left"| ჯო უილსონი | colspan="8" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="14" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[გაიუს ჩარლზი]] | align="left"| შეინ როსი | colspan="8" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="1" style="background:#90EE90;"| | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ჯერიკა ჰინტონი]] | align="left"| სტეფანი ედვარდსი | colspan="8" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="4" style="background:#90EE90;"| | colspan="10" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ტესა ფერერი]] | align="left"| ლეა მერფი | colspan="8" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | style="background:#90EE90;"| | colspan="2" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="10" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[კატერინა სკორსონე]] | align="left"| ემილია შეპერდი | colspan="9" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="9" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[კელი მაკკრირი]] | align="left"| მეგი პირსი | colspan="9" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="9" style="background:#90EE90;"| | colspan="3" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#F08080;"| |- | align="left"| [[ჯეისონ ჯორჯი]] | align="left"| ბენ უორენი | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="6" style="background:#ADD8E6;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | colspan="6" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[მარტინ ჰენდერსონი]] | align="left"| ნეითან რიგზი | colspan="11" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#90EE90;"| | colspan="11" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ჯაკომო ჯანიოტი]] | align="left"| ენდრიუ დელუკა | colspan="11" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| | colspan="6" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[გრეგ გერმენი]] | align="left"| ტომ კორასიკი | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ჯეიკ ბორელი]] | align="left"| ლევაი შმიდტი | colspan="13" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="6" style="background:#90EE90;"| | colspan="3" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[კრის კარმეკი]] | align="left"| ატიკუს ლინკოლნი | colspan="14" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="8" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[რიჩარდ ფლუდი]] | align="left"| ქორმაკ ჰეიზი | colspan="15" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| | colspan="5" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ენტონი ჰილი]] | align="left"| უინსტონ ნდუგუ | colspan="15" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="7" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[სკოტ სპიდმენი]] | align="left"| ნიკ მარში | colspan="16" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#ADD8E6;"| | colspan="1" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| | colspan="3" style="background:#ADD8E6;"| |- | align="left"| [[ალექსის ფლოიდი]] | align="left"| სიმონ გრიფითი | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[ჰარი შუმ უმც]]. | align="left"| ბენსონ კვანი | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[ადილეიდ ქეინი]] | align="left"| ჯულს მილინი | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[მიდორი ფრენსისი]] | align="left"| მიკა იასუდა | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="3" style="background:#90EE90;"| | colspan="2" style="background:#D3D3D3;"| |- | align="left"| [[ნიკო ტერჰო]] | align="left"| ლუკას ედამსი | colspan="18" style="background:#D3D3D3;"| | colspan="5" style="background:#90EE90;"| |- | align="left"| [[ტრევორ ჯექსონი]] | align="left"| ვესლი ბრაიანტი | colspan="20" style="background:#D3D3D3;"| | style="background:#F08080;"| | colspan="2" style="background:#90EE90;"| |} ==რესურსები ინტერნეტში== {{IMDb title|id=0413573}} ==სქოლიო== {{სქოლიოს სია}} [[კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:სამედიცინო ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2000 წლის ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2005 წლის ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2010 წლის ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] 3xu71vtfydrktrjx71ey733jzig2l44 0 371912 5424273 5331971 2026-06-28T06:59:03Z Elrostro 75016 /* სიუჟეტი */ 5424273 wikitext text/x-wiki {{გრამატიკა}}{{გასწორება}}{{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ახალი სიყვარული | სურათი = Un nuevo amor escena.png | ტიტრი = სატიტულო კადრი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[დრამა]]<br>[[ტელესერიალი|სერიალი]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ხოსე იგნასიო კაბრუხასი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = [[ბეტჰელ ფლორესმი]] | სცენარი = | რეჟისორი = [[ელისა სალინასი]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[სესილია პონსე]]<br>[[სერხიო ბასანესი]]<br>[[კარენ სენტიესი]]<br>[[ვანესა აკოსტა]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | ფინალური_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | კომპოზიტორი = [[ოსკარ ლოპესი]]<br>[[პაულა დე ხესუსი]] | ქვეყანა = {{დროშა|მექსიკა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 85 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = [[ფიდეს ველასკო]] | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | ადგილი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 45 წთ | არხი = | კომპანია = [[TV Azteca]] | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = [[Azteca Trece]] | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[24 მარტი]], [[2003]] | უკანასკნელად = [[18 ივლისი]], [[2003]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} '''''ახალი სიყვარული''''' ({{lang-es|Un nuevo amor}}) — [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომელიც [[TV Azteca]]-მ გადაიღო 2003 წელს. მთავარ როლებს ასრულებენ [[სესილია პონსე]], [[სერხიო ბასანესი]], [[კარენ სენტიესი]] და [[ვანესა აკოსტა]]. სერიალი წარმოადგენს [[1988]]-[[1989]] წლებში გადაღებული ვენესუელური [[ტელესერიალი|სერიალ]] [[ქალბატონი]]ს ({{lang-es|Señora}}) გადამუშავებას, რომელიც ტელეკომპანია RCTV-მა გადაიღო. [[ტელესერიალი|სერიალი]] 85 ეპიზოდისგან შედგება და ორ ეტაპად იყოფა,პირველი ეტაპი 45 ეპიზოდს მოიცავს და ორიგინალურ ვერსიას ეთმობა, მოკლედ არის გადმოცემული მთავარი გმირის ესტრელა მონტიელის ცხოვრება, რომელიც 45-ე სერიიდან ტოვებს სერიალს, რადგან მისი პერსონაჟი კვდება სერიალში. ხოლო მეორე ეტაპი 46-ე ეპიზოდიდან იწყება და სანტიაგოს შურისძიებას და ახალი სიყვარულის გამოჩენას ეთმობა. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}} ესტრელა მონტიელი არის ახალგაზრდა გოგონა, რომელიც სიღარიბეში გაიზარდა, ცხოვრებისეული სირთულეების გადალახვა მას დამოუკიდებლად უწევს, იმისთვის, რომ თავი ირჩინოს ის ხშირად ქურდობს კიდეც. ერთ-ერთი ქურდობის შემდეგ, ესტრელა შემთხვევით ქუჩაში დაეჯახება ადვოკატ სანტიაგო მენდოდას, რა დროსაც შეამჩნევს, რომ პოლიციელები მას ეძებენ, ამიტომ პოლიციელების ყურადღების გადასატანად და ამ სიტუაციიდან გამოსასვლელად ესტრელა უეცრად აკოცებს სანტიაგოს. პოლიცია დაინახავს მათ, მაგრამ ჩათვლის, რომ შეყვარებულები არიან და სხვა მიმართულებით დაიწყებს ძებნას. ესტრელას ჰყავს ნათლული, რომელიც ასევე ღარიბია და მძიმედ არის ავად, ამიტომ ბავშვის ცხოვრების გასალამაზებლად, ერთ დღეს მაღაზიაში, მოიპარავს ტანსაცმელსა და სათამაშოებს, თუმცა მაღაზიის მეპატრონე უკან დაედევნება და დაიჭერს. ესტრელა მას პატიებას და პოლიციის ჩარევის გარეშე გაშვებას სთხოვს, მაღაზიის მეპატრონეც დათანხმდება, თუმცა სანაცვლოდ, მოსთხოვს სექსუალური ურთიერთობის დამყარებას, რა დროსაც ესტრელა ხელში აიღებს მაკრატელს და მაღაზიის მეპატრონეს ხელში მსუბუქად დაჭრის და გაიქცევა მოპარული ტანსაცმლით და სათამაშოებით, თუმცა მაღაზიის მეპატრონე პოლიციას გამოიძახებს და ესტრელასაც მალევე დააკავებენ. ის 3 წელს გაატარებს ციხეში და გამოსვლის შემდეგ შეიტყობს მისი წარსულის შესახებ. მისი გამზრდელი ენედინა მომტოია ჩამოვა სოფლიდან მის სანახავად და ეტყვის რომ დედამისი ცოცხალია და მას ვალენტინა მენდესი ჰქვია. ვალენტინა მენდესი წარმატებული ბიზნესმენის ცოლი და ორი ქალიშვილის დედაა, თუმცა ქმარი არასდროს ჰყვარებია და ყოველთვის ღალატობდა, რადგან წარსულმა მას დიდი იარა დაუტოვა ესტრელას სახით, რომლის შესახებ ვალენტინას წარმოდგენაც კი არ აქვს. მთავარი სიურპრიზი ესტრელას მაშინ ელოდება, როდესაც გაიგებს,რომ დედა, რომელსაც ამდენი ხანი ეძებდა, მისი მთავარი მეტოქეა, რადგან ორივე მათგანს დედას და შვილს ერთი მამაკაცი სანტიაგო მენდოსა შეუყვარდებათ. [[ფაილი:ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი]] [[ფაილი:ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი]] ==როლებში== {| class="wikitable" !მსახიობი !გმირი !აღწერა |- |[[სესილია პონსე]] |ესტრელა მონტიელი † | |- |[[სერხიო ბასანესი]] |სანტიაგო მენდოსა |ადვოკატი |- |[[კარენ სენტიესი]] |ვალენტინა მენდესი † | |- |[[ვანესა აკოსტა]] |იზაბელ ოლმედო | |- |[[რამირო უერტა]] |ტირსო | |- |[[ამერა ვიმერი]] |ისაიასი ლუხანი |პილარის მამა |- |[[ფერნანდო დელ სოლარი]] |მიშელ იტრიაგო |ვალენტინას საყვარელი |- |[[დანიელა გარმენდია]] |კანდელა |ტირსოს ცოლი, რაულის ცოლი |- |[[ეუხენიო მონტესორო]] | |ვალენტინას ქმარი |- |[[ტომას გორასი]] |ელიაზარ რანგელი |ვალენტინას ძველი მეგობარი, ესტრელას მამა |- |[[ერიკა დე ლა ლიავე]] | | |- |[[ხესუს ესტრადა]] | | |- |[[ხავიერ რუისი]] | | |- |[[სურია მაკგრეგორი]] |ელოისა |ვალენტინას დამხმარე კომპანიაში |- |მარგარიტა ვეინი |იმელდა დე ლუხანი |იასიასის ცოლი |- |[[სანდრა ბენუმეა]] |იაჰაირა | |- |[[კლაუდია ალვარესი]] |სესილია იტურალდე მენდესი |ვალენტინას მეორე ქალიშვილი |- |[[სანდრა ბარგოსი]] |პილარი ლუხან დე მენდოსა |სანტიაგოს ცოლი |- |[[ალბერტო კაზანოვა]] |რაული |ადვოკატი, სანტიაგოს მეგობარი |- |[[ლუის ფელიპე კუევა]] |ალვარო | |- |[[გონსალო გარსია ვივანკო]] |პაბლო დე ლა ვეგა მონტოია |ენედინას დაკარგული შვილი |- |[[ლაურა დე იტა]] |სერენდელა | |- |[[შარი გომესი]] |კარენ მენდოსა |სანტიაგოსა და პილარის ქალიშვილი |- |[[ალტაირ ხარაბო]] |ხიმენა |მიშელის ქალიშვილი |- |[[ელბა ხიმენესი]] |ირინა იტურალდე მენდესი |ვალენტინას მესამე ქალიშვილი |- |[[სესილია პინეირო]] |დებორა ლუხანი |პილარის და |- |[[ლეონარდო რეი]] |მაურისიო | |- |[[რაიზა ლარიოსი]] |სილვინა | |- |[[ლუდვინა ველარდე]] |ზორაიდა | |- |[[სიმონე ვიქტორია]] |ლუისა | |- |[[გილერმო ხილი]] |აკილეს მენოდოსა |სანტიაგოს მამა |- |[[ედუარდო არაიელო]] |ხულიო სანტანა |ოლმედოს ოჯახის, კომპანიის თანამშრომელი, რომელიც ვალენტინასთან ერთად მოქმედებას სანტიაგოს გასანადგურებლად |- |[[როდრიგო კაჩერო]] |ედუარდო |იზაბელის ოჯახის მეგობარი, სანტიაგოს ადვოკატი, რომელიც კაროლინაზეა შეყვარებული |- |[[ლუის მიგელ ლომბანა]] |ალეხანდრო ოლმედო |იზაბელის მამა და ვალენტინას მეორე ქმარი |- |[[ანა დიას დე ლეონი]] |კაროლინა † |მონაზონი, იზაბელისა და სანტიაგოს მეგობარი |- |[[ვანესა ვილიელა]] |პატრისია | |- |[[ტანია არენდონდო]] |მარია | |- |[[ალეხანდრო ლუკინი]] |დანიელი | |- |[[ლუს ელენა სოლისი]] |ლუსი ოლმედო |ალეხანდროს და, იზაბელის მამიდა |- |[[არასელი ჩავირა]] | |ალეიდას და |- |[[ადრიანა ლიზანა]] |აიდე | |- |[[მარიო ლორია]] |ალბერტო | |- |[[მონიკა უარტე]] |როსიო | |- |[[რამონ ბასეტი]] |პეპე | |- |[[სოფია ლამა]] | | |- |[[ალეხანდრო ბაჩირი]] | | |- |[[მარია ელენა ოლივარესი]] | | |- |[[პაულა ადრიანა]] | | |- |[[ალან ანდრე]] |ტიტო |კარმენ მენდოსას მეგობარი, რომელიც ბავშვთა სახლში ცხოვრობს |- |[[კარმენ დელ ვალე]] |იფეგენია დე მენდესი | |} ==შემოქმედებითი ჯგუფი== * ''აღმასრულებელი პროდიუსერი'' - ფიდეს ველასკო * ''ასოცირებული პროდიუსერი'' - ემილია ლამოტე * ''კრეატიული პროდიუსერი'' - ხულიო ფონს მორალესი * ''გენერალური დირექტორი'' - რაფაელ გუტიერესი * ''სცენარის ავტორი'' - ალბერტო ბარერა * ''ორიგინალური იდეის ავტორი'' - ხოსე იგნასიო კაბრუხასი * ''ქასთინგი'' - ჟერარდო როდრიგესი * ''კოსტუმების დიზაინი'' - მიშელ სალაბურუ და ლაილა გუტირეზი * ''სცენოგრაფია'' - ფელიპე ლოპესი * ''კრეატივის დირექტორი'' - ხოსე ლუის დურან როხასი * ''სცენის რეჟისორი'' - კუატემოკ გომესი * ''ოპერატორის რეჟისორი'' - მანუელ რუიზ ესპარზა * ''განათების რეჟისორი'' - სეზარ ტაბოადა * ''გადამუშავება'' - ბეტჰელ ფლორესი * ''მუსიკალური თემის ავტორი'' - ხუან მარსელო, პაულა დე ჯესი, ოსკარ ლოპესი * ''მუსიკალური თემის რედაქტორი'' - Emy Music Publishing და Azteca Publishing * ''მუსიკალური თემა'' - ახალი სიყვარული (Un nuevo amor) * ''შემსრულებლები'' - ვიქტორ გარსია და მიგელ ანხელი * ''კომპოზიტორი'' - არმანდო ლოპესი == ვერსიები == * ''[[ქალბატონი (ვენესუელური ტელესერიალი)|ქალბატონი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანია [[RCTV]]-მა გადაიღო [[1988]]-[[1989]] წლებში. პროდიუსერი [[მარია აუხილიადორა ბარიოსი]], მთავარ როლებში: [[კარიდად კანელეონი]], [[მარიკარმენ რაგუირო]] და [[კარლოს მატა]]. * ''[[ქალბატონი (1998)|ქალბატონი]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[1998]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[ალეხანდრა ერნანდესი]], მთავარ როლებში: [[ხულიეტა ეგუროლა]], [[ფერნანდო სიანგეროტი]] და [[აილინ მუხიკა]]. * ''[[ნამდვილი ლედი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანიაგადაიღო [[RCTV]]-მა გადაიღო [[2007]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[კარმენ სესილია ურბახენა]], მთავარ როლებში: [[ნოელი ორტეგა]], [[რიკარდო ალამო]] და [[კრისტინა დიკმანი]] * ''[[ბედისწერა (2013 წლის ტელესერიალი)|ბედისწერა]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[2013]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[მარია დელ კარმენ მარკოსი]], მთავარ როლებში: [[პაულა ნუნიესი]], [[მაურისიო ისლასი]] და [[მარგარიტა გრალია]] == რესურსები ინტერნეტში == {{imdb title|0361220}} * [http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm ახალი სიყვარული Latin.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505023755/http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm |date=2016-05-05 }} * [https://web.archive.org/web/20120116124814/http://www.alma-latina.net/NuevoAmorUn/NuevoAmorUn.shtml ახალი სიყვარული alma-latina.net] * [https://www.amazon.com/Telenovela-Nuevo-Amor-Karen-Senties/dp/B0010T3UNO ახალი სიყვარული amazon.com] * [http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm ახალი სიყვარული სლოვაკური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090817192418/http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm |date=2009-08-17 }} [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2003 წლის მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] ggbz7s66rbwi5hg49elvvukqt5bp9hv 5424274 5424273 2026-06-28T07:01:46Z Elrostro 75016 5424274 wikitext text/x-wiki {{გრამატიკა}}{{გასწორება}}{{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ახალი სიყვარული | სურათი = Un nuevo amor escena.png | ტიტრი = სატიტულო კადრი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[დრამა]]<br>[[ტელესერიალი|სერიალი]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ხოსე იგნასიო კაბრუხასი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = [[ბეტჰელ ფლორესმი]] | სცენარი = | რეჟისორი = [[ელისა სალინასი]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[სესილია პონსე]]<br>[[სერხიო ბასანესი]]<br>[[კარენ სენტიესი]]<br>[[ვანესა აკოსტა]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | ფინალური_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | კომპოზიტორი = [[ოსკარ ლოპესი]]<br>[[პაულა დე ხესუსი]] | ქვეყანა = {{დროშა|მექსიკა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 85 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = [[ფიდეს ველასკო]] | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | ადგილი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 45 წთ | არხი = | კომპანია = [[TV Azteca]] | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = [[Azteca Trece]] | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[24 მარტი]], [[2003]] | უკანასკნელად = [[18 ივლისი]], [[2003]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} '''''ახალი სიყვარული''''' ({{lang-es|Un nuevo amor}}) — [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომელიც [[TV Azteca]]-მ გადაიღო 2003 წელს. მთავარ როლებს ასრულებენ [[სესილია პონსე]], [[სერხიო ბასანესი]], [[კარენ სენტიესი]] და [[ვანესა აკოსტა]]. სერიალი წარმოადგენს [[1988]]-[[1989]] წლებში გადაღებული ვენესუელური [[ტელესერიალი|სერიალ]] [[ქალბატონი]]ს ({{lang-es|Señora}}) გადამუშავებას, რომელიც ტელეკომპანია RCTV-მა გადაიღო. [[ტელესერიალი|სერიალი]] 85 ეპიზოდისგან შედგება და ორ ეტაპად იყოფა,პირველი ეტაპი 45 ეპიზოდს მოიცავს და ორიგინალურ ვერსიას ეთმობა, მოკლედ არის გადმოცემული მთავარი გმირის ესტრელა მონტიელის ცხოვრება, რომელიც 45-ე სერიიდან ტოვებს სერიალს, რადგან მისი პერსონაჟი კვდება სერიალში. ხოლო მეორე ეტაპი 46-ე ეპიზოდიდან იწყება და სანტიაგოს შურისძიებას და ახალი სიყვარულის გამოჩენას ეთმობა. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}} ესტრელა მონტიელი არის ახალგაზრდა გოგონა, რომელიც სიღარიბეში გაიზარდა, ცხოვრებისეული სირთულეების გადალახვა მას დამოუკიდებლად უწევს, იმისთვის, რომ თავი ირჩინოს ის ხშირად ქურდობს კიდეც. ერთ-ერთი ქურდობის შემდეგ, ესტრელა შემთხვევით ქუჩაში დაეჯახება ადვოკატ სანტიაგო მენდოდას, რა დროსაც შეამჩნევს, რომ პოლიციელები მას ეძებენ, ამიტომ პოლიციელების ყურადღების გადასატანად და ამ სიტუაციიდან გამოსასვლელად ესტრელა უეცრად აკოცებს სანტიაგოს. პოლიცია დაინახავს მათ, მაგრამ ჩათვლის, რომ შეყვარებულები არიან და სხვა მიმართულებით დაიწყებს ძებნას. ესტრელას ჰყავს ნათლული, რომელიც ასევე ღარიბია და მძიმედ არის ავად, ამიტომ ბავშვის ცხოვრების გასალამაზებლად, ერთ დღეს მაღაზიაში, მოიპარავს ტანსაცმელსა და სათამაშოებს, თუმცა მაღაზიის მეპატრონე უკან დაედევნება და დაიჭერს. ესტრელა მას პატიებას და პოლიციის ჩარევის გარეშე გაშვებას სთხოვს, მაღაზიის მეპატრონეც დათანხმდება, თუმცა სანაცვლოდ, მოსთხოვს სექსუალური ურთიერთობის დამყარებას, რა დროსაც ესტრელა ხელში აიღებს მაკრატელს და მაღაზიის მეპატრონეს ხელში მსუბუქად დაჭრის და გაიქცევა მოპარული ტანსაცმლით და სათამაშოებით, თუმცა მაღაზიის მეპატრონე პოლიციას გამოიძახებს და ესტრელასაც მალევე დააკავებენ. ის 3 წელს გაატარებს ციხეში და გამოსვლის შემდეგ შეიტყობს მისი წარსულის შესახებ. მისი გამზრდელი ენედინა მომტოია ჩამოვა სოფლიდან მის სანახავად და ეტყვის რომ დედამისი ცოცხალია და მას ვალენტინა მენდესი ჰქვია. ვალენტინა მენდესი წარმატებული ბიზნესმენის ცოლი და ორი ქალიშვილის დედაა, თუმცა ქმარი არასდროს ჰყვარებია და ყოველთვის ღალატობდა, რადგან წარსულმა მას დიდი იარა დაუტოვა ესტრელას სახით, რომლის შესახებ ვალენტინას წარმოდგენაც კი არ აქვს. მთავარი სიურპრიზი ესტრელას მაშინ ელოდება, როდესაც გაიგებს,რომ დედა, რომელსაც ამდენი ხანი ეძებდა, მისი მთავარი მეტოქეა, რადგან ორივე მათგანს დედას და შვილს ერთი მამაკაცი სანტიაგო მენდოსა შეუყვარდებათ. [[ფაილი:ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი]] [[ფაილი:ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი]] ==როლებში== {| class="wikitable" !მსახიობი !გმირი !აღწერა |- |[[სესილია პონსე]] |ესტრელა მონტიელი † | |- |[[სერხიო ბასანესი]] |სანტიაგო მენდოსა |ადვოკატი |- |[[კარენ სენტიესი]] |ვალენტინა მენდესი † | |- |[[ვანესა აკოსტა]] |იზაბელ ოლმედო | |- |[[რამირო უერტა]] |ტირსო | |- |[[ამერა ვიმერი]] |ისაიასი ლუხანი |პილარის მამა |- |[[ფერნანდო დელ სოლარი]] |მიშელ იტრიაგო |ვალენტინას საყვარელი |- |[[დანიელა გარმენდია]] |კანდელა |ტირსოს ცოლი, რაულის ცოლი |- |[[ეუხენიო მონტესორო]] | |ვალენტინას ქმარი |- |[[ტომას გორასი]] |ელიაზარ რანგელი |ვალენტინას ძველი მეგობარი, ესტრელას მამა |- |[[ერიკა დე ლა ლიავე]] | | |- |[[ხესუს ესტრადა]] | | |- |[[ხავიერ რუისი]] | | |- |[[სურია მაკგრეგორი]] |ელოისა |ვალენტინას დამხმარე კომპანიაში |- |მარგარიტა ვეინი |იმელდა დე ლუხანი |იასიასის ცოლი |- |[[სანდრა ბენუმეა]] |იაჰაირა | |- |[[კლაუდია ალვარესი]] |სესილია იტურალდე მენდესი |ვალენტინას მეორე ქალიშვილი |- |[[სანდრა ბარგოსი]] |პილარი ლუხან დე მენდოსა |სანტიაგოს ცოლი |- |[[ალბერტო კაზანოვა]] |რაული |ადვოკატი, სანტიაგოს მეგობარი |- |[[ლუის ფელიპე კუევა]] |ალვარო | |- |[[გონსალო გარსია ვივანკო]] |პაბლო დე ლა ვეგა მონტოია |ენედინას დაკარგული შვილი |- |[[ლაურა დე იტა]] |სერენდელა | |- |[[შარი გომესი]] |კარენ მენდოსა |სანტიაგოსა და პილარის ქალიშვილი |- |[[ალტაირ ხარაბო]] |ხიმენა |მიშელის ქალიშვილი |- |[[ელბა ხიმენესი]] |ირინა იტურალდე მენდესი |ვალენტინას მესამე ქალიშვილი |- |[[სესილია პინეირო]] |დებორა ლუხანი |პილარის და |- |[[ლეონარდო რეი]] |მაურისიო | |- |[[რაიზა ლარიოსი]] |სილვინა | |- |[[ლუდვინა ველარდე]] |ზორაიდა | |- |[[სიმონე ვიქტორია]] |ლუისა | |- |[[გილერმო ხილი]] |აკილეს მენოდოსა |სანტიაგოს მამა |- |[[ედუარდო არაიელო]] |ხულიო სანტანა |ოლმედოს ოჯახის, კომპანიის თანამშრომელი, რომელიც ვალენტინასთან ერთად მოქმედებას სანტიაგოს გასანადგურებლად |- |[[როდრიგო კაჩერო]] |ედუარდო |იზაბელის ოჯახის მეგობარი, სანტიაგოს ადვოკატი, რომელიც კაროლინაზეა შეყვარებული |- |[[ლუის მიგელ ლომბანა]] |ალეხანდრო ოლმედო |იზაბელის მამა და ვალენტინას მეორე ქმარი |- |[[ანა დიას დე ლეონი]] |კაროლინა † |მონაზონი, იზაბელისა და სანტიაგოს მეგობარი |- |[[ვანესა ვილიელა]] |პატრისია | |- |[[ტანია არენდონდო]] |მარია | |- |[[ალეხანდრო ლუკინი]] |დანიელი | |- |[[ლუს ელენა სოლისი]] |ლუსი ოლმედო |ალეხანდროს და, იზაბელის მამიდა |- |[[არასელი ჩავირა]] | |ალეიდას და |- |[[ადრიანა ლიზანა]] |აიდე | |- |[[მარიო ლორია]] |ალბერტო | |- |[[მონიკა უარტე]] |როსიო | |- |[[რამონ ბასეტი]] |პეპე | |- |[[სოფია ლამა]] | | |- |[[ალეხანდრო ბაჩირი]] | | |- |[[მარია ელენა ოლივარესი]] | | |- |[[პაულა ადრიანა]] | | |- |[[ალან ანდრე]] |ტიტო |კარმენ მენდოსას მეგობარი, რომელიც ბავშვთა სახლში ცხოვრობს |- |[[კარმენ დელ ვალე]] |იფეგენია დე მენდესი | |} ==შემოქმედებითი ჯგუფი== * ''აღმასრულებელი პროდიუსერი'' - ფიდეს ველასკო * ''ასოცირებული პროდიუსერი'' - ემილია ლამოტე * ''კრეატიული პროდიუსერი'' - ხულიო ფონს მორალესი * ''გენერალური დირექტორი'' - რაფაელ გუტიერესი * ''სცენარის ავტორი'' - ალბერტო ბარერა * ''ორიგინალური იდეის ავტორი'' - ხოსე იგნასიო კაბრუხასი * ''ქასთინგი'' - ჟერარდო როდრიგესი * ''კოსტუმების დიზაინი'' - მიშელ სალაბურუ და ლაილა გუტირეზი * ''სცენოგრაფია'' - ფელიპე ლოპესი * ''კრეატივის დირექტორი'' - ხოსე ლუის დურან როხასი * ''სცენის რეჟისორი'' - კუატემოკ გომესი * ''ოპერატორის რეჟისორი'' - მანუელ რუიზ ესპარზა * ''განათების რეჟისორი'' - სეზარ ტაბოადა * ''გადამუშავება'' - ბეტჰელ ფლორესი * ''მუსიკალური თემის ავტორი'' - ხუან მარსელო, პაულა დე ჯესი, ოსკარ ლოპესი * ''მუსიკალური თემის რედაქტორი'' - Emy Music Publishing და Azteca Publishing * ''მუსიკალური თემა'' - ახალი სიყვარული (Un nuevo amor) * ''შემსრულებლები'' - ვიქტორ გარსია და მიგელ ანხელი * ''კომპოზიტორი'' - არმანდო ლოპესი == ვერსიები == * ''[[ქალბატონი (ვენესუელური ტელესერიალი)|ქალბატონი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანია [[RCTV]]-მა გადაიღო [[1988]]-[[1989]] წლებში. პროდიუსერი [[მარია აუხილიადორა ბარიოსი]], მთავარ როლებში: [[კარიდად კანელეონი]], [[მარიკარმენ რაგუირო]] და [[კარლოს მატა]]. * ''[[ქალბატონი (1998)|ქალბატონი]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[1998]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[ალეხანდრა ერნანდესი]], მთავარ როლებში: [[ხულიეტა ეგუროლა]], [[ფერნანდო სიანგეროტი]] და [[აილინ მუხიკა]]. * ''[[ნამდვილი ლედი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანიაგადაიღო [[RCTV]]-მა გადაიღო [[2007]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[კარმენ სესილია ურბახენა]], მთავარ როლებში: [[ნოელი ორტეგა]], [[რიკარდო ალამო]] და [[კრისტინა დიკმანი]] * ''[[ბედისწერა (2013 წლის ტელესერიალი)|ბედისწერა]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[2013]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[მარია დელ კარმენ მარკოსი]], მთავარ როლებში: [[პაულა ნუნიესი]], [[მაურისიო ისლასი]] და [[მარგარიტა გრალია]] == რესურსები ინტერნეტში == {{imdb title|0361220}} * [http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm ახალი სიყვარული Latin.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505023755/http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm |date=2016-05-05 }} * [https://web.archive.org/web/20120116124814/http://www.alma-latina.net/NuevoAmorUn/NuevoAmorUn.shtml ახალი სიყვარული alma-latina.net] * [https://www.amazon.com/Telenovela-Nuevo-Amor-Karen-Senties/dp/B0010T3UNO ახალი სიყვარული amazon.com] * [http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm ახალი სიყვარული სლოვაკური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090817192418/http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm |date=2009-08-17 }} [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2003 წლის მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელენოველები]] [[კატეგორია:ტელენოველები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელენოველები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული მექსიკური ტელესერიალები]] fv8pmwbuclrgqem1vwfzm22lwrqo7lu 5424279 5424274 2026-06-28T07:26:09Z Elrostro 75016 5424279 wikitext text/x-wiki {{გრამატიკა}}{{გასწორება}}{{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ახალი სიყვარული | სურათი = Un nuevo amor escena.png | ტიტრი = სატიტულო კადრი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[დრამა]]<br>[[ტელესერიალი|სერიალი]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ხოსე იგნასიო კაბრუხასი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = [[ბეტჰელ ფლორესმი]] | სცენარი = | რეჟისორი = [[ელისა სალინასი]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[სესილია პონსე]]<br>[[სერხიო ბასანესი]]<br>[[კარენ სენტიესი]]<br>[[ვანესა აკოსტა]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | ფინალური_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | კომპოზიტორი = [[ოსკარ ლოპესი]]<br>[[პაულა დე ხესუსი]] | ქვეყანა = {{დროშა|მექსიკა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 85 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = [[ფიდეს ველასკო]] | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | ადგილი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 45 წთ | არხი = | კომპანია = [[TV Azteca]] | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = [[Azteca Trece]] | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[24 მარტი]], [[2003]] | უკანასკნელად = [[18 ივლისი]], [[2003]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} '''''ახალი სიყვარული''''' ({{lang-es|Un nuevo amor}}) — [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომელიც [[TV Azteca]]-მ გადაიღო 2003 წელს. მთავარ როლებს ასრულებენ [[სესილია პონსე]], [[სერხიო ბასანესი]], [[კარენ სენტიესი]] და [[ვანესა აკოსტა]]. სერიალი წარმოადგენს [[1988]]-[[1989]] წლებში გადაღებული ვენესუელური [[ტელესერიალი|სერიალ]] [[ქალბატონი]]ს ({{lang-es|Señora}}) გადამუშავებას, რომელიც ტელეკომპანია RCTV-მა გადაიღო. [[ტელესერიალი|სერიალი]] 85 ეპიზოდისგან შედგება და ორ ეტაპად იყოფა,პირველი ეტაპი 45 ეპიზოდს მოიცავს და ორიგინალურ ვერსიას ეთმობა, სადაც მოკლედ არის გადმოცემული მთავარი გმირის ესტრელა მონტიელის ცხოვრება, ხოლო მეორე ეტაპი 46-ე ეპიზოდიდან იწყება, რომელიც სანტიაგოს შურისძიებას და ახალი სიყვარულის გამოჩენას ეთმობა. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}} ესტრელა მონტიელი არის ახალგაზრდა გოგონა, რომელიც სიღარიბეში გაიზარდა, ცხოვრებისეული სირთულეების გადალახვა მას დამოუკიდებლად უწევს, იმისთვის, რომ თავი ირჩინოს ის ხშირად ქურდობს კიდეც. ერთ-ერთი ქურდობის შემდეგ, ესტრელა შემთხვევით ქუჩაში დაეჯახება ადვოკატ სანტიაგო მენდოდას, რა დროსაც შეამჩნევს, რომ პოლიციელები მას ეძებენ, ამიტომ პოლიციელების ყურადღების გადასატანად და ამ სიტუაციიდან გამოსასვლელად ესტრელა უეცრად აკოცებს სანტიაგოს. პოლიცია დაინახავს მათ, მაგრამ ჩათვლის, რომ შეყვარებულები არიან და სხვა მიმართულებით დაიწყებს ძებნას. ესტრელას ჰყავს ნათლული, რომელიც ასევე ღარიბია და მძიმედ არის ავად, ამიტომ ბავშვის ცხოვრების გასალამაზებლად, ერთ დღეს მაღაზიაში, მოიპარავს ტანსაცმელსა და სათამაშოებს, თუმცა მაღაზიის მეპატრონე უკან დაედევნება და დაიჭერს. ესტრელა მას პატიებას და პოლიციის ჩარევის გარეშე გაშვებას სთხოვს, მაღაზიის მეპატრონეც დათანხმდება, თუმცა სანაცვლოდ, მოსთხოვს სექსუალური ურთიერთობის დამყარებას, რა დროსაც ესტრელა ხელში აიღებს მაკრატელს და მაღაზიის მეპატრონეს ხელში მსუბუქად დაჭრის და გაიქცევა მოპარული ტანსაცმლით და სათამაშოებით, თუმცა მაღაზიის მეპატრონე პოლიციას გამოიძახებს და ესტრელასაც მალევე დააკავებენ. ის 3 წელს გაატარებს ციხეში და გამოსვლის შემდეგ შეიტყობს მისი წარსულის შესახებ. მისი გამზრდელი ენედინა მომტოია ჩამოვა სოფლიდან მის სანახავად და ეტყვის რომ დედამისი ცოცხალია და მას ვალენტინა მენდესი ჰქვია. ვალენტინა მენდესი წარმატებული ბიზნესმენის ცოლი და ორი ქალიშვილის დედაა, თუმცა ქმარი არასდროს ჰყვარებია და ყოველთვის ღალატობდა, რადგან წარსულმა მას დიდი იარა დაუტოვა ესტრელას სახით, რომლის შესახებ ვალენტინას წარმოდგენაც კი არ აქვს. მთავარი სიურპრიზი ესტრელას მაშინ ელოდება, როდესაც გაიგებს,რომ დედა, რომელსაც ამდენი ხანი ეძებდა, მისი მთავარი მეტოქეა, რადგან ორივე მათგანს დედას და შვილს ერთი მამაკაცი სანტიაგო მენდოსა შეუყვარდებათ. [[ფაილი:ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი]] [[ფაილი:ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი]] ==როლებში== {| class="wikitable" !მსახიობი !გმირი !აღწერა |- |[[სესილია პონსე]] |ესტრელა მონტიელი † | |- |[[სერხიო ბასანესი]] |სანტიაგო მენდოსა |ადვოკატი |- |[[კარენ სენტიესი]] |ვალენტინა მენდესი † | |- |[[ვანესა აკოსტა]] |იზაბელ ოლმედო | |- |[[რამირო უერტა]] |ტირსო | |- |[[ამერა ვიმერი]] |ისაიასი ლუხანი |პილარის მამა |- |[[ფერნანდო დელ სოლარი]] |მიშელ იტრიაგო |ვალენტინას საყვარელი |- |[[დანიელა გარმენდია]] |კანდელა |ტირსოს ცოლი, რაულის ცოლი |- |[[ეუხენიო მონტესორო]] | |ვალენტინას ქმარი |- |[[ტომას გორასი]] |ელიაზარ რანგელი |ვალენტინას ძველი მეგობარი, ესტრელას მამა |- |[[ერიკა დე ლა ლიავე]] | | |- |[[ხესუს ესტრადა]] | | |- |[[ხავიერ რუისი]] | | |- |[[სურია მაკგრეგორი]] |ელოისა |ვალენტინას დამხმარე კომპანიაში |- |მარგარიტა ვეინი |იმელდა დე ლუხანი |იასიასის ცოლი |- |[[სანდრა ბენუმეა]] |იაჰაირა | |- |[[კლაუდია ალვარესი]] |სესილია იტურალდე მენდესი |ვალენტინას მეორე ქალიშვილი |- |[[სანდრა ბარგოსი]] |პილარი ლუხან დე მენდოსა |სანტიაგოს ცოლი |- |[[ალბერტო კაზანოვა]] |რაული |ადვოკატი, სანტიაგოს მეგობარი |- |[[ლუის ფელიპე კუევა]] |ალვარო | |- |[[გონსალო გარსია ვივანკო]] |პაბლო დე ლა ვეგა მონტოია |ენედინას დაკარგული შვილი |- |[[ლაურა დე იტა]] |სერენდელა | |- |[[შარი გომესი]] |კარენ მენდოსა |სანტიაგოსა და პილარის ქალიშვილი |- |[[ალტაირ ხარაბო]] |ხიმენა |მიშელის ქალიშვილი |- |[[ელბა ხიმენესი]] |ირინა იტურალდე მენდესი |ვალენტინას მესამე ქალიშვილი |- |[[სესილია პინეირო]] |დებორა ლუხანი |პილარის და |- |[[ლეონარდო რეი]] |მაურისიო | |- |[[რაიზა ლარიოსი]] |სილვინა | |- |[[ლუდვინა ველარდე]] |ზორაიდა | |- |[[სიმონე ვიქტორია]] |ლუისა | |- |[[გილერმო ხილი]] |აკილეს მენოდოსა |სანტიაგოს მამა |- |[[ედუარდო არაიელო]] |ხულიო სანტანა |ოლმედოს ოჯახის, კომპანიის თანამშრომელი, რომელიც ვალენტინასთან ერთად მოქმედებას სანტიაგოს გასანადგურებლად |- |[[როდრიგო კაჩერო]] |ედუარდო |იზაბელის ოჯახის მეგობარი, სანტიაგოს ადვოკატი, რომელიც კაროლინაზეა შეყვარებული |- |[[ლუის მიგელ ლომბანა]] |ალეხანდრო ოლმედო |იზაბელის მამა და ვალენტინას მეორე ქმარი |- |[[ანა დიას დე ლეონი]] |კაროლინა † |მონაზონი, იზაბელისა და სანტიაგოს მეგობარი |- |[[ვანესა ვილიელა]] |პატრისია | |- |[[ტანია არენდონდო]] |მარია | |- |[[ალეხანდრო ლუკინი]] |დანიელი | |- |[[ლუს ელენა სოლისი]] |ლუსი ოლმედო |ალეხანდროს და, იზაბელის მამიდა |- |[[არასელი ჩავირა]] | |ალეიდას და |- |[[ადრიანა ლიზანა]] |აიდე | |- |[[მარიო ლორია]] |ალბერტო | |- |[[მონიკა უარტე]] |როსიო | |- |[[რამონ ბასეტი]] |პეპე | |- |[[სოფია ლამა]] | | |- |[[ალეხანდრო ბაჩირი]] | | |- |[[მარია ელენა ოლივარესი]] | | |- |[[პაულა ადრიანა]] | | |- |[[ალან ანდრე]] |ტიტო |კარმენ მენდოსას მეგობარი, რომელიც ბავშვთა სახლში ცხოვრობს |- |[[კარმენ დელ ვალე]] |იფეგენია დე მენდესი | |} ==შემოქმედებითი ჯგუფი== * ''აღმასრულებელი პროდიუსერი'' - ფიდეს ველასკო * ''ასოცირებული პროდიუსერი'' - ემილია ლამოტე * ''კრეატიული პროდიუსერი'' - ხულიო ფონს მორალესი * ''გენერალური დირექტორი'' - რაფაელ გუტიერესი * ''სცენარის ავტორი'' - ალბერტო ბარერა * ''ორიგინალური იდეის ავტორი'' - ხოსე იგნასიო კაბრუხასი * ''ქასთინგი'' - ჟერარდო როდრიგესი * ''კოსტუმების დიზაინი'' - მიშელ სალაბურუ და ლაილა გუტირეზი * ''სცენოგრაფია'' - ფელიპე ლოპესი * ''კრეატივის დირექტორი'' - ხოსე ლუის დურან როხასი * ''სცენის რეჟისორი'' - კუატემოკ გომესი * ''ოპერატორის რეჟისორი'' - მანუელ რუიზ ესპარზა * ''განათების რეჟისორი'' - სეზარ ტაბოადა * ''გადამუშავება'' - ბეტჰელ ფლორესი * ''მუსიკალური თემის ავტორი'' - ხუან მარსელო, პაულა დე ჯესი, ოსკარ ლოპესი * ''მუსიკალური თემის რედაქტორი'' - Emy Music Publishing და Azteca Publishing * ''მუსიკალური თემა'' - ახალი სიყვარული (Un nuevo amor) * ''შემსრულებლები'' - ვიქტორ გარსია და მიგელ ანხელი * ''კომპოზიტორი'' - არმანდო ლოპესი == ვერსიები == * ''[[ქალბატონი (ვენესუელური ტელესერიალი)|ქალბატონი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანია [[RCTV]]-მა გადაიღო [[1988]]-[[1989]] წლებში. პროდიუსერი [[მარია აუხილიადორა ბარიოსი]], მთავარ როლებში: [[კარიდად კანელეონი]], [[მარიკარმენ რაგუირო]] და [[კარლოს მატა]]. * ''[[ქალბატონი (1998)|ქალბატონი]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[1998]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[ალეხანდრა ერნანდესი]], მთავარ როლებში: [[ხულიეტა ეგუროლა]], [[ფერნანდო სიანგეროტი]] და [[აილინ მუხიკა]]. * ''[[ნამდვილი ლედი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანიაგადაიღო [[RCTV]]-მა გადაიღო [[2007]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[კარმენ სესილია ურბახენა]], მთავარ როლებში: [[ნოელი ორტეგა]], [[რიკარდო ალამო]] და [[კრისტინა დიკმანი]] * ''[[ბედისწერა (2013 წლის ტელესერიალი)|ბედისწერა]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[2013]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[მარია დელ კარმენ მარკოსი]], მთავარ როლებში: [[პაულა ნუნიესი]], [[მაურისიო ისლასი]] და [[მარგარიტა გრალია]] == რესურსები ინტერნეტში == {{imdb title|0361220}} * [http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm ახალი სიყვარული Latin.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505023755/http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm |date=2016-05-05 }} * [https://web.archive.org/web/20120116124814/http://www.alma-latina.net/NuevoAmorUn/NuevoAmorUn.shtml ახალი სიყვარული alma-latina.net] * [https://www.amazon.com/Telenovela-Nuevo-Amor-Karen-Senties/dp/B0010T3UNO ახალი სიყვარული amazon.com] * [http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm ახალი სიყვარული სლოვაკური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090817192418/http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm |date=2009-08-17 }} [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2003 წლის მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელენოველები]] [[კატეგორია:ტელენოველები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელენოველები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული მექსიკური ტელესერიალები]] 6qteyxu48z2xt8whzyq860zqqtoruyi 5424283 5424279 2026-06-28T08:41:53Z Elrostro 75016 /* სიუჟეტი */ 5424283 wikitext text/x-wiki {{გრამატიკა}}{{გასწორება}}{{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ახალი სიყვარული | სურათი = Un nuevo amor escena.png | ტიტრი = სატიტულო კადრი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[დრამა]]<br>[[ტელესერიალი|სერიალი]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ხოსე იგნასიო კაბრუხასი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = [[ბეტჰელ ფლორესმი]] | სცენარი = | რეჟისორი = [[ელისა სალინასი]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[სესილია პონსე]]<br>[[სერხიო ბასანესი]]<br>[[კარენ სენტიესი]]<br>[[ვანესა აკოსტა]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | ფინალური_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | კომპოზიტორი = [[ოსკარ ლოპესი]]<br>[[პაულა დე ხესუსი]] | ქვეყანა = {{დროშა|მექსიკა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 85 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = [[ფიდეს ველასკო]] | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | ადგილი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 45 წთ | არხი = | კომპანია = [[TV Azteca]] | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = [[Azteca Trece]] | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[24 მარტი]], [[2003]] | უკანასკნელად = [[18 ივლისი]], [[2003]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} '''''ახალი სიყვარული''''' ({{lang-es|Un nuevo amor}}) — [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომელიც [[TV Azteca]]-მ გადაიღო 2003 წელს. მთავარ როლებს ასრულებენ [[სესილია პონსე]], [[სერხიო ბასანესი]], [[კარენ სენტიესი]] და [[ვანესა აკოსტა]]. სერიალი წარმოადგენს [[1988]]-[[1989]] წლებში გადაღებული ვენესუელური [[ტელესერიალი|სერიალ]] [[ქალბატონი]]ს ({{lang-es|Señora}}) გადამუშავებას, რომელიც ტელეკომპანია RCTV-მა გადაიღო. [[ტელესერიალი|სერიალი]] 85 ეპიზოდისგან შედგება და ორ ეტაპად იყოფა,პირველი ეტაპი 45 ეპიზოდს მოიცავს და ორიგინალურ ვერსიას ეთმობა, სადაც მოკლედ არის გადმოცემული მთავარი გმირის ესტრელა მონტიელის ცხოვრება, ხოლო მეორე ეტაპი 46-ე ეპიზოდიდან იწყება, რომელიც სანტიაგოს შურისძიებას და ახალი სიყვარულის გამოჩენას ეთმობა. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}} ესტრელა მონტიელი ახალგაზრდა გოგონაა, რომელიც უკიდურეს სიღარიბეში გაიზარდა. ცხოვრებისეული სირთულეების დამოუკიდებლად გადასალახვად და თავის სარჩენად ხშირად ქურდობს კიდეც. ერთ-ერთი ასეთი შემთხვევის დროს, იგი ქუჩაში შემთხვევით დაეჯახება ადვოკატ სანტიაგო მენდოდას. როდესაც შეამჩნევს, რომ პოლიციელები მას ეძებენ, სამართალდამცველების ყურადღების გადასატანად და თავის დასაღწევად, ესტრელა მოულოდნელად კოცნის სანტიაგოს. პოლიცია ჩათვლის, რომ ისინი შეყვარებულები არიან და ძებნას სხვა მიმართულებით აგრძელებს. ესტრელას ჰყავს მძიმედ დაავადებული ნათლული, რომლის ცხოვრების გასალამაზებლადაც, ერთ დღეს, მაღაზიიდან ტანსაცმელსა და სათამაშოებს იპარავს. მაღაზიის მეპატრონე მას დაედევნება და დაიჭერს. ესტრელა პატიებასა და პოლიციის გარეშე გაშვებას სთხოვს, რაზეც მფლობელი სექსუალური კავშირის სანაცვლოდ თანხმდება. თავდაცვის მიზნით, გოგონა მაკრატლით მსუბუქად დაჭრის მას ხელში და ნაპარავი ნივთებით გარბის, თუმცა მეპატრონე პოლიციას გამოიძახებს და ესტრელას მალევე აკავებენ. ციხეში გატარებული 3 წლის შემდეგ, ესტრელა თავისი წარსულის შესახებ სიმართლეს შეიტყობს. მისი გამზრდელი, ენედინა მონტოია, სოფლიდან ჩამოდის და უმხელს, რომ დედამისი ცოცხალია და მას ვალენტინა მენდესი ჰქვია. ვალენტინა წარმატებული ბიზნესმენის ცოლი და ორი ქალიშვილის დედაა. მას ქმარი არასდროს ჰყვარებია და მუდმივად ღალატობდა, რადგან წარსულმა მძიმე იარა დაუტოვა ესტრელას სახით, რომლის არსებობის შესახებაც ვალენტინამ არაფერი იცის. მთავარი სიურპრიზი კი ესტრელას მაშინ ელოდება, როდესაც აღმოაჩენს, რომ დედა, რომელსაც ეძებდა, მისი მთავარი მეტოქეა — დედასა და შვილს ერთი და იგივე მამაკაცი, სანტიაგო მენდოსა უყვარდებათ.[[ფაილი:ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი]] [[ფაილი:ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი]] ==როლებში== {| class="wikitable" !მსახიობი !გმირი !აღწერა |- |[[სესილია პონსე]] |ესტრელა მონტიელი |ახალგაზრდა ღარიბი გოგონა, რომელიც დედამისმა ვალენტინა მენდესმა ჯერ კიდევ მაშინ მიატოვა როცა ბავშვი იყო, ამიტომ ის სხვა ქალმა ენდენა მონტოიამ გაზარდა |- |[[სერხიო ბასანესი]] |სანტიაგო მენდოსა |წარმატებული ადვოკატი, რომელიც დაქორწინებულია პილარ ლუხანზე და ჰაყვთ ქალიშვილი კარენ ლუხან დე მენდოსა. |- |[[კარენ სენტიესი]] |ვალენტინა მენდესი |წარმატებული ბიზნეს ლედი, რომელიც დაქორწინებულია ანსელმო იტურალდეზე და მასთან ჰაყვს ორი ქალიშვილი სესილია და ირინა იტურალდე მენდესები. 14 წლის ასაკში კაცისგან სახელად "ელიაზარ რანგელი" გააჩინა პირველი ქალიშვილი სახელად "ესტრელა", რომელიც დაბადებისთანავე დააშორეს მასთან. |- |[[ვანესა აკოსტა]] |ისაბელ ოლმედო |ალეხანდრო ოლმედოს ქალიშვილი და ვალენტინა მენდესის გერი, რომელსაც შეუყვარდება ადვოკატი სანტიაგო მენდოსა. |- |[[რამირო უერტა]] |ტირსო |მაღაზიის მფლობელი, რომელსაც მოსწონდა ესტრელა მონტიელი, რის გამოც დაუპირისპირდა სანტიაგო მენდოსას და ამავდროულად გაურიგდა ვალენტინა მენდესს. |- |[[ომერო ვიმერი]] |ისაიას ლუხანი |ბიზნესმენი, რომელსაც ჰყავს ორი ქალიშვილი პილარი და დებორა, გარდა ამისა ის არის სანტიაგოს სიმამრი და ვალენტინას გარემოცვის წევრი |- |[[ფერნანდო დელ სოლარი]] |მიშელ იტრიაგო |ვალენტინა მენდესის საყვარელი, რომელიც მასთან ერთად მუშაობდა კომპანიაში და ესტრელა მონტიელის გაცნობის შემდეგ შეუყვარდა იგი. |- |[[დანიელა გარმენდია]] |კანდელა |ტირსოს ცოლი, რომელიც ამავე დროს არის ესტრელა მონტიელის მეგობარი და ტირსოსთან განქორწინების შემდეგ ქორწინდება სანტიაგო მენოდას მეგობარ რაულზე. |- |[[ეუხენიო მონტესორო]] |ანსელმო იტურალდე |ვალენტინა მენდესის ქმარი და სესილიასა და ირინა იტურალდე მენდესების მამა |- |[[ტომას გორასი]] |ელიაზარ რანგელი |ესტრელას მამა, რომელმაც 14 წლის ასაკში გააუპატიურა დედამისი ვალენტინა მენდესი და დაბადებისთანავე დააშორა მას. |- |[[ერიკა დე ლა ლიავე]] |ენედინა მონტოია |ესტრელა მონტიელის აღმზრდელი, რომელმაც იცის ესტრელას ნამდვილი წარმოშობის და დედამისის შესახებ. |- |[[ხესუს ესტრადა]] | | |- |[[ხავიერ რუისი]] | | |- |[[სურია მაკგრეგორი]] |ელოისა |ვალენტინა მენდესის დამხმარე კომპანიაში |- |[[მარგარიტა ვეინი]] |იმელდა დე ლუხანი |იასიას ლუხანის ცოლი და პილარისა და დებორა ლუხან დე მენდოსების დედა. |- |[[სანდრა ბენჰუმეა]] |იაჰაირა გონსალესი |ესტრელა მონტიელის უახლოესი მეგობარი |- |[[კლაუდია ალვარესი]] |სესილია იტურალდე მენდესი |ვალენტინა მენდესისა და ანსელმო იტურალდეს პირველი ქალიშვილი |- |[[სანდრა ბარგოსი]] |პილარ ლუხან დე მენდოსა |სანტიაგო მენდოსას ცოლი და კარენ მენდოსას დედა, რომელსაც ჰყავს მამა, ისაიას ლუხანი, დედა იმელდა დე ლუხანი და და დებორა ლუხანი. |- |[[ალბერტო კაზანოვა]] |რაულ ორტისი |ადვოკატი, სანტიაგო მენდოსას მეგობარი და კანდელას ქმარი. |- |[[ლუის ფელიპე კუევა]] |ალვარო | |- |[[გონსალო გარსია ვივანკო]] |პაბლო დე ლა ვეგა მონტოია |ენედინას დაკარგული შვილი |- |[[ლაურა დე იტა]] |სერენდელა | |- |[[შარი გომესი]] |კარენ მენდოსა |სანტიაგოსა და პილარის ქალიშვილი |- |[[ალტაირ ხარაბო]] |ხიმენა |მიშელის ქალიშვილი |- |[[ელბა ხიმენესი]] |ირინა იტურალდე მენდესი |ვალენტინა მენდესისა და ანსელმო იტურალდეს მეორე ქალიშვილი |- |[[სესილია პინეირო]] |დებორა ლუხანი |ისაიას ლუხანისა და იმელდა დე ლუხანის ქალიშვილი და პილარ ლუხანის და. |- |[[ლეონარდო რეი]] |მაურისიო | |- |[[რაიზა ლარიოსი]] |სილვინა | |- |[[ლუდვინა ველარდე]] |ზორაიდა | |- |[[სიმონე ვიქტორია]] |ლუისა | |- |[[გილერმო ხილი]] |აკილეს მენოდოსა |სანტიაგო მენდოსას მამა და კარენ |- |[[ედუარდო არაიელო]] |ხულიო სანტანა |ოლმედოს ოჯახის, კომპანიის თანამშრომელი, რომელიც ვალენტინასთან ერთად მოქმედებას სანტიაგოს გასანადგურებლად |- |[[როდრიგო კაჩერო]] |ედუარდო |იზაბელის ოჯახის მეგობარი, სანტიაგოს ადვოკატი, რომელიც კაროლინაზეა შეყვარებული |- |[[ლუის მიგელ ლომბანა]] |ალეხანდრო ოლმედო |ისაბელ ოლმედოს მამა და ვალენტინა მენდესის მეორე ქმარი |- |[[ანა დიას დე ლეონი]] |კაროლინა |მონაზონი, ისაბელისა და სანტიაგოს მეგობარი, რომელიც შეყვარებულია სანტიაგოზე. |- |[[ვანესა ვილიელა]] |პატრისია | |- |[[ტანია არენდონდო]] |მარია | |- |[[ალეხანდრო ლუკინი]] |დანიელი | |- |[[ლუს ელენა სოლისი]] |ლუსი ოლმედო |ალეხანდროს და, იზაბელის მამიდა |- |[[არასელი ჩავირა]] | |ალეიდას და |- |[[ადრიანა ლიზანა]] |აიდე | |- |[[მარიო ლორია]] |ალბერტო | |- |[[მონიკა უარტე]] |როსიო | |- |[[რამონ ბასეტი]] |პეპე | |- |[[სოფია ლამა]] | | |- |[[ალეხანდრო ბაჩირი]] | | |- |[[მარია ელენა ოლივარესი]] | | |- |[[პაულა ადრიანა]] | | |- |[[ალან ანდრე]] |ტიტო |კარმენ მენდოსას მეგობარი, რომელიც ბავშვთა სახლში ცხოვრობს |- |[[კარმენ დელ ვალე]] |იფეგენია დე მენდესი | |} ==შემოქმედებითი ჯგუფი== * ''აღმასრულებელი პროდიუსერი'' - ფიდეს ველასკო * ''ასოცირებული პროდიუსერი'' - ემილია ლამოტე * ''კრეატიული პროდიუსერი'' - ხულიო ფონს მორალესი * ''გენერალური დირექტორი'' - რაფაელ გუტიერესი * ''სცენარის ავტორი'' - ალბერტო ბარერა * ''ორიგინალური იდეის ავტორი'' - ხოსე იგნასიო კაბრუხასი * ''ქასთინგი'' - ჟერარდო როდრიგესი * ''კოსტუმების დიზაინი'' - მიშელ სალაბურუ და ლაილა გუტირეზი * ''სცენოგრაფია'' - ფელიპე ლოპესი * ''კრეატივის დირექტორი'' - ხოსე ლუის დურან როხასი * ''სცენის რეჟისორი'' - კუატემოკ გომესი * ''ოპერატორის რეჟისორი'' - მანუელ რუიზ ესპარზა * ''განათების რეჟისორი'' - სეზარ ტაბოადა * ''გადამუშავება'' - ბეტჰელ ფლორესი * ''მუსიკალური თემის ავტორი'' - ხუან მარსელო, პაულა დე ჯესი, ოსკარ ლოპესი * ''მუსიკალური თემის რედაქტორი'' - Emy Music Publishing და Azteca Publishing * ''მუსიკალური თემა'' - ახალი სიყვარული (Un nuevo amor) * ''შემსრულებლები'' - ვიქტორ გარსია და მიგელ ანხელი * ''კომპოზიტორი'' - არმანდო ლოპესი == ვერსიები == * ''[[ქალბატონი (ვენესუელური ტელესერიალი)|ქალბატონი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანია [[RCTV]]-მა გადაიღო [[1988]]-[[1989]] წლებში. პროდიუსერი [[მარია აუხილიადორა ბარიოსი]], მთავარ როლებში: [[კარიდად კანელეონი]], [[მარიკარმენ რაგუირო]] და [[კარლოს მატა]]. * ''[[ქალბატონი (1998)|ქალბატონი]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[1998]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[ალეხანდრა ერნანდესი]], მთავარ როლებში: [[ხულიეტა ეგუროლა]], [[ფერნანდო სიანგეროტი]] და [[აილინ მუხიკა]]. * ''[[ნამდვილი ლედი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანიაგადაიღო [[RCTV]]-მა გადაიღო [[2007]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[კარმენ სესილია ურბახენა]], მთავარ როლებში: [[ნოელი ორტეგა]], [[რიკარდო ალამო]] და [[კრისტინა დიკმანი]] * ''[[ბედისწერა (2013 წლის ტელესერიალი)|ბედისწერა]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[2013]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[მარია დელ კარმენ მარკოსი]], მთავარ როლებში: [[პაულა ნუნიესი]], [[მაურისიო ისლასი]] და [[მარგარიტა გრალია]] == რესურსები ინტერნეტში == {{imdb title|0361220}} * [http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm ახალი სიყვარული Latin.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505023755/http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm |date=2016-05-05 }} * [https://web.archive.org/web/20120116124814/http://www.alma-latina.net/NuevoAmorUn/NuevoAmorUn.shtml ახალი სიყვარული alma-latina.net] * [https://www.amazon.com/Telenovela-Nuevo-Amor-Karen-Senties/dp/B0010T3UNO ახალი სიყვარული amazon.com] * [http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm ახალი სიყვარული სლოვაკური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090817192418/http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm |date=2009-08-17 }} [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2003 წლის მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელენოველები]] [[კატეგორია:ტელენოველები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელენოველები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული მექსიკური ტელესერიალები]] b72rfrxojzxuk5boujh65v2sp7m3lnc 5424291 5424283 2026-06-28T09:51:32Z Elrostro 75016 /* როლებში */ 5424291 wikitext text/x-wiki {{გრამატიკა}}{{გასწორება}}{{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ახალი სიყვარული | სურათი = Un nuevo amor escena.png | ტიტრი = სატიტულო კადრი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[დრამა]]<br>[[ტელესერიალი|სერიალი]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ხოსე იგნასიო კაბრუხასი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = [[ბეტჰელ ფლორესმი]] | სცენარი = | რეჟისორი = [[ელისა სალინასი]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[სესილია პონსე]]<br>[[სერხიო ბასანესი]]<br>[[კარენ სენტიესი]]<br>[[ვანესა აკოსტა]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | ფინალური_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | კომპოზიტორი = [[ოსკარ ლოპესი]]<br>[[პაულა დე ხესუსი]] | ქვეყანა = {{დროშა|მექსიკა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 85 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = [[ფიდეს ველასკო]] | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | ადგილი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 45 წთ | არხი = | კომპანია = [[TV Azteca]] | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = [[Azteca Trece]] | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[24 მარტი]], [[2003]] | უკანასკნელად = [[18 ივლისი]], [[2003]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} '''''ახალი სიყვარული''''' ({{lang-es|Un nuevo amor}}) — [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომელიც [[TV Azteca]]-მ გადაიღო 2003 წელს. მთავარ როლებს ასრულებენ [[სესილია პონსე]], [[სერხიო ბასანესი]], [[კარენ სენტიესი]] და [[ვანესა აკოსტა]]. სერიალი წარმოადგენს [[1988]]-[[1989]] წლებში გადაღებული ვენესუელური [[ტელესერიალი|სერიალ]] [[ქალბატონი]]ს ({{lang-es|Señora}}) გადამუშავებას, რომელიც ტელეკომპანია RCTV-მა გადაიღო. [[ტელესერიალი|სერიალი]] 85 ეპიზოდისგან შედგება და ორ ეტაპად იყოფა,პირველი ეტაპი 45 ეპიზოდს მოიცავს და ორიგინალურ ვერსიას ეთმობა, სადაც მოკლედ არის გადმოცემული მთავარი გმირის ესტრელა მონტიელის ცხოვრება, ხოლო მეორე ეტაპი 46-ე ეპიზოდიდან იწყება, რომელიც სანტიაგოს შურისძიებას და ახალი სიყვარულის გამოჩენას ეთმობა. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}} ესტრელა მონტიელი ახალგაზრდა გოგონაა, რომელიც უკიდურეს სიღარიბეში გაიზარდა. ცხოვრებისეული სირთულეების დამოუკიდებლად გადასალახვად და თავის სარჩენად ხშირად ქურდობს კიდეც. ერთ-ერთი ასეთი შემთხვევის დროს, იგი ქუჩაში შემთხვევით დაეჯახება ადვოკატ სანტიაგო მენდოდას. როდესაც შეამჩნევს, რომ პოლიციელები მას ეძებენ, სამართალდამცველების ყურადღების გადასატანად და თავის დასაღწევად, ესტრელა მოულოდნელად კოცნის სანტიაგოს. პოლიცია ჩათვლის, რომ ისინი შეყვარებულები არიან და ძებნას სხვა მიმართულებით აგრძელებს. ესტრელას ჰყავს მძიმედ დაავადებული ნათლული, რომლის ცხოვრების გასალამაზებლადაც, ერთ დღეს, მაღაზიიდან ტანსაცმელსა და სათამაშოებს იპარავს. მაღაზიის მეპატრონე მას დაედევნება და დაიჭერს. ესტრელა პატიებასა და პოლიციის გარეშე გაშვებას სთხოვს, რაზეც მფლობელი სექსუალური კავშირის სანაცვლოდ თანხმდება. თავდაცვის მიზნით, გოგონა მაკრატლით მსუბუქად დაჭრის მას ხელში და ნაპარავი ნივთებით გარბის, თუმცა მეპატრონე პოლიციას გამოიძახებს და ესტრელას მალევე აკავებენ. ციხეში გატარებული 3 წლის შემდეგ, ესტრელა თავისი წარსულის შესახებ სიმართლეს შეიტყობს. მისი გამზრდელი, ენედინა მონტოია, სოფლიდან ჩამოდის და უმხელს, რომ დედამისი ცოცხალია და მას ვალენტინა მენდესი ჰქვია. ვალენტინა წარმატებული ბიზნესმენის ცოლი და ორი ქალიშვილის დედაა. მას ქმარი არასდროს ჰყვარებია და მუდმივად ღალატობდა, რადგან წარსულმა მძიმე იარა დაუტოვა ესტრელას სახით, რომლის არსებობის შესახებაც ვალენტინამ არაფერი იცის. მთავარი სიურპრიზი კი ესტრელას მაშინ ელოდება, როდესაც აღმოაჩენს, რომ დედა, რომელსაც ეძებდა, მისი მთავარი მეტოქეა — დედასა და შვილს ერთი და იგივე მამაკაცი, სანტიაგო მენდოსა უყვარდებათ.[[ფაილი:ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი]] [[ფაილი:ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი]] ==როლებში== {| class="wikitable" !მსახიობი !გმირი !აღწერა |- |[[სესილია პონსე]] |ესტრელა მონტიელი |ახალგაზრდა ღარიბი გოგონა, რომელიც დედამისმა ვალენტინა მენდესმა ჯერ კიდევ მაშინ მიატოვა როცა ბავშვი იყო, ამიტომ ის სხვა ქალმა ენდენა მონტოიამ გაზარდა |- |[[სერხიო ბასანესი]] |სანტიაგო მენდოსა |წარმატებული ადვოკატი, რომელიც დაქორწინებულია პილარ ლუხანზე და ჰაყვთ ქალიშვილი კარენ ლუხან დე მენდოსა. |- |[[კარენ სენტიესი]] |ვალენტინა მენდესი |წარმატებული ბიზნეს ლედი, რომელიც დაქორწინებულია ანსელმო იტურალდეზე და მასთან ჰაყვს ორი ქალიშვილი სესილია და ირინა იტურალდე მენდესები. 14 წლის ასაკში კაცისგან სახელად "ელიაზარ რანგელი" გააჩინა პირველი ქალიშვილი სახელად "ესტრელა", რომელიც დაბადებისთანავე დააშორეს მასთან. |- |[[ვანესა აკოსტა]] |ისაბელ ოლმედო |ალეხანდრო ოლმედოს ქალიშვილი და ვალენტინა მენდესის გერი, რომელსაც შეუყვარდება ადვოკატი სანტიაგო მენდოსა. |- |[[რამირო უერტა]] |ტირსო |მაღაზიის მფლობელი, რომელსაც მოსწონდა ესტრელა მონტიელი, რის გამოც დაუპირისპირდა სანტიაგო მენდოსას და ამავდროულად გაურიგდა ვალენტინა მენდესს. |- |[[ომერო ვიმერი]] |ისაიას ლუხანი |ბიზნესმენი, რომელსაც ჰყავს ორი ქალიშვილი პილარი და დებორა, გარდა ამისა ის არის სანტიაგოს სიმამრი და ვალენტინას გარემოცვის წევრი |- |[[ფერნანდო დელ სოლარი]] |მიშელ იტრიაგო |ვალენტინა მენდესის საყვარელი, რომელიც მასთან ერთად მუშაობდა კომპანიაში და ესტრელა მონტიელის გაცნობის შემდეგ შეუყვარდა იგი. |- |[[დანიელა გარმენდია]] |კანდელა |ტირსოს ცოლი, რომელიც ამავე დროს არის ესტრელა მონტიელის მეგობარი და ტირსოსთან განქორწინების შემდეგ ქორწინდება სანტიაგო მენოდასას მეგობარ რაულზე. |- |[[ეუხენიო მონტესორო]] |ანსელმო იტურალდე |ვალენტინა მენდესის ქმარი და სესილიასა და ირინა იტურალდე მენდესების მამა |- |[[ტომას გორასი]] |ელიაზარ რანგელი |ესტრელას მამა, რომელმაც 14 წლის ასაკში გააუპატიურა დედამისი ვალენტინა მენდესი და დაბადებისთანავე დააშორა მას. |- |[[ერიკა დე ლა ლიავე]] |ენედინა მონტოია |ესტრელა მონტიელის აღმზრდელი, რომელმაც იცის ესტრელას ნამდვილი წარმოშობის და დედამისის შესახებ. |- |[[ხესუს ესტრადა]] | | |- |[[ხავიერ რუისი]] | | |- |[[სურია მაკგრეგორი]] |ელოისა |ვალენტინა მენდესის დამხმარე კომპანიაში |- |[[მარგარიტა ვეინი]] |იმელდა დე ლუხანი |იასიას ლუხანის ცოლი და პილარისა და დებორა ლუხან დე მენდოსების დედა. |- |[[სანდრა ბენჰუმეა]] |იაჰაირა გონსალესი |ესტრელა მონტიელის უახლოესი მეგობარი |- |[[კლაუდია ალვარესი]] |სესილია იტურალდე მენდესი |ვალენტინა მენდესისა და ანსელმო იტურალდეს პირველი ქალიშვილი |- |[[სანდრა ბარგოსი]] |პილარ ლუხან დე მენდოსა |სანტიაგო მენდოსას ცოლი და კარენ მენდოსას დედა, რომელსაც ჰყავს მამა, ისაიას ლუხანი, დედა იმელდა დე ლუხანი და და დებორა ლუხანი. |- |[[ალბერტო კაზანოვა]] |რაულ ორტისი |ადვოკატი, სანტიაგო მენდოსას მეგობარი და კანდელას ქმარი. |- |[[ლუის ფელიპე კუევა]] |ალვარო დე ლა ვეგა |დე ლა ვეგას გავლენიანი ოჯახის წევრი (პაბლო დე ლა ვეგას ნათესავი). |- |[[გონსალო გარსია ვივანკო]] |პაბლო დე ლა ვეგა მონტოია |ენედინა მონტოიას დაკარგული შვილი. |- |[[ლაურა დე იტა]] |სერენდელა | |- |[[შარი გომესი]] |კარენ მენდოსა |სანტიაგო მენდოსას და პილარი ლუხან დე მენდოსას ქალიშვილი |- |[[ალტაირ ხარაბო]] |ხიმენა იტრიაგო |მიშელ იტრიაგოს ქალიშვილი |- |[[ელბა ხიმენესი]] |ირინა იტურალდე მენდესი |ვალენტინა მენდესისა და ანსელმო იტურალდეს მეორე ქალიშვილი |- |[[სესილია პინეირო]] |დებორა ლუხანი |ისაიას ლუხანისა და იმელდა დე ლუხანის ქალიშვილი, რომელსაც ჰყავს და პილარ ლუხანი. |- |[[ლეონარდო რეი]] |მაურისიო გომესი |სესილია იტურალდე მენდესის შეყვარებული |- |[[რაიზა ლარიოსი]] |სილვინა კარერო |პატიმარი, რომელიც ესტრელა მონტიელს თავს დაესხმება და მხედველობას დააკარგვინებს, მოგვიანებით ტირსოს გაურიგდება მის წინააღმდეგ. |- |[[ლუდივინა ველარდე]] |სორაიდა მუნიოსი |ესტრელა მონტიელის მეგობარი, რომელსაც ის ციხეში გაიცნობს, ხოლო გათავისუფლების შემდეგ ყოველმხრივ ეხმარება და მხარში უდგას. |- |[[სიმონე ვიქტორია]] |ლუისა |ესტრელა მონტიელის მეგობარი, რომელსაც ის სოფელში ყოფნის დროს გაიცნობს. |- |[[გილერმო ხილი]] |აკილეს მენოდოსა |სანტიაგო მენდოსას მამა, კარენ მენდოსას ბაბუა და პილარ ლუხან დე მენდოსას მამამთილი. |- |[[ედუარდო არაიელო]] |ხულიო სანტანა |ოლმედოს კომპანიის თანამშრომელი და ოჯახი მეგობარი, რომელიც ვალენტინასთან ერთად მოქმედებას სანტიაგოს გასანადგურებლად |- |[[როდრიგო კაჩერო]] |ლუის ედუარდო დურანი |კაროლინას მეგობარი, რომელიც მასზეა შეყვარებული და მისი თხოვნით ხდება სანტიაგო მენდოსას ადვოკატი. |- |[[ლუის მიგელ ლომბანა]] |ალეხანდრო ოლმედო |ისაბელ ოლმედოს მამა და ვალენტინა მენდესის მეორე ქმარი |- |[[ანა დიას დე ლეონი]] |სორ კაროლინა |ისაბელ ოლმედოს მონაზონი მეგობარი, რომელიც შეიტყობს სანტიაგო მენდოსას ისტორიას, რის შემდეგაც შეუყვარდება იგი და თავისი ადვოკატი მეგობრის, ედუარდოს დახმარებით მის ციხიდან დახსნას ცდილობს |- |[[ვანესა ვილიელა]] |პატრისია გუტიერესი |სანტიაგო მენდოსაზე შეყვარებული ქალი, რომელიც მის მტერს, ხულიო სანტანას გაურიგდება, რათა საყვარელი მამაკაცი ისაბელ ოლმედოს დააშოროს. |- |[[ტანია არენდონდო]] |მარია | |- |[[ალეხანდრო ლუკინი]] |დანიელი |ალეხანდრო ოლმედოს მეგობარი, რომელიც კომპანიაში მუშაობს, ხოლო ვალენტინა ცდილობს შეაცდინოს და მისი საყვარელი გახდეს. |- |[[ლუს ელენა სოლისი]] |ლუსი ოლმედო |ალეხანდროს და, ისაბელის მამიდა |- |[[არასელი ჩავირა]] | |ალეიდას და |- |[[ადრიანა ლიზანა]] |აიდე | |- |[[მარიო ლორია]] |ანტონიო |ისაბელ ოლმედოს ყოფილი საქმრო, რომელიც დანიშნული იყო მასზე. |- |[[მონიკა უარტე]] |როსიო | |- |[[რამონ ბასეტი]] |პეპე | |- |[[სოფია ლამა]] | | |- |[[ალეხანდრო ბაჩირი]] | | |- |[[მარია ელენა ოლივარესი]] | | |- |[[პაულა ადრიანა]] | | |- |[[ალან ანდრე]] |ტიტო |კარმენ მენდოსას მეგობარი, რომელიც ბავშვთა სახლში ცხოვრობს. |- |[[კარმენ დელ ვალე]] |იფეგენია დე მენდესი | |} ==შემოქმედებითი ჯგუფი== * ''აღმასრულებელი პროდიუსერი'' - ფიდეს ველასკო * ''ასოცირებული პროდიუსერი'' - ემილია ლამოტე * ''კრეატიული პროდიუსერი'' - ხულიო ფონს მორალესი * ''გენერალური დირექტორი'' - რაფაელ გუტიერესი * ''სცენარის ავტორი'' - ალბერტო ბარერა * ''ორიგინალური იდეის ავტორი'' - ხოსე იგნასიო კაბრუხასი * ''ქასთინგი'' - ჟერარდო როდრიგესი * ''კოსტუმების დიზაინი'' - მიშელ სალაბურუ და ლაილა გუტირეზი * ''სცენოგრაფია'' - ფელიპე ლოპესი * ''კრეატივის დირექტორი'' - ხოსე ლუის დურან როხასი * ''სცენის რეჟისორი'' - კუატემოკ გომესი * ''ოპერატორის რეჟისორი'' - მანუელ რუიზ ესპარზა * ''განათების რეჟისორი'' - სეზარ ტაბოადა * ''გადამუშავება'' - ბეტჰელ ფლორესი * ''მუსიკალური თემის ავტორი'' - ხუან მარსელო, პაულა დე ჯესი, ოსკარ ლოპესი * ''მუსიკალური თემის რედაქტორი'' - Emy Music Publishing და Azteca Publishing * ''მუსიკალური თემა'' - ახალი სიყვარული (Un nuevo amor) * ''შემსრულებლები'' - ვიქტორ გარსია და მიგელ ანხელი * ''კომპოზიტორი'' - არმანდო ლოპესი == ვერსიები == * ''[[ქალბატონი (ვენესუელური ტელესერიალი)|ქალბატონი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანია [[RCTV]]-მა გადაიღო [[1988]]-[[1989]] წლებში. პროდიუსერი [[მარია აუხილიადორა ბარიოსი]], მთავარ როლებში: [[კარიდად კანელეონი]], [[მარიკარმენ რაგუირო]] და [[კარლოს მატა]]. * ''[[ქალბატონი (1998)|ქალბატონი]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[1998]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[ალეხანდრა ერნანდესი]], მთავარ როლებში: [[ხულიეტა ეგუროლა]], [[ფერნანდო სიანგეროტი]] და [[აილინ მუხიკა]]. * ''[[ნამდვილი ლედი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანიაგადაიღო [[RCTV]]-მა გადაიღო [[2007]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[კარმენ სესილია ურბახენა]], მთავარ როლებში: [[ნოელი ორტეგა]], [[რიკარდო ალამო]] და [[კრისტინა დიკმანი]] * ''[[ბედისწერა (2013 წლის ტელესერიალი)|ბედისწერა]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[2013]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[მარია დელ კარმენ მარკოსი]], მთავარ როლებში: [[პაულა ნუნიესი]], [[მაურისიო ისლასი]] და [[მარგარიტა გრალია]] == რესურსები ინტერნეტში == {{imdb title|0361220}} * [http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm ახალი სიყვარული Latin.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505023755/http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm |date=2016-05-05 }} * [https://web.archive.org/web/20120116124814/http://www.alma-latina.net/NuevoAmorUn/NuevoAmorUn.shtml ახალი სიყვარული alma-latina.net] * [https://www.amazon.com/Telenovela-Nuevo-Amor-Karen-Senties/dp/B0010T3UNO ახალი სიყვარული amazon.com] * [http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm ახალი სიყვარული სლოვაკური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090817192418/http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm |date=2009-08-17 }} [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2003 წლის მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელენოველები]] [[კატეგორია:ტელენოველები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელენოველები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული მექსიკური ტელესერიალები]] br8lyckv7332kbrgpc3e2wviht7vrzt 5424297 5424291 2026-06-28T11:04:15Z Elrostro 75016 5424297 wikitext text/x-wiki {{გრამატიკა}}{{გასწორება}}{{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ახალი სიყვარული | სურათი = Un nuevo amor escena.png | ტიტრი = სატიტულო კადრი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[დრამა]]<br>[[ტელესერიალი|სერიალი]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ხოსე იგნასიო კაბრუხასი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = [[ბეტჰელ ფლორესმი]] | სცენარი = | რეჟისორი = [[ელისა სალინასი]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[სესილია პონსე]]<br>[[სერხიო ბასანესი]]<br>[[კარენ სენტიესი]]<br>[[ვანესა აკოსტა]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | ფინალური_თემა = Un Nuevo Amor (ახალი სიყვარული) | კომპოზიტორი = [[ოსკარ ლოპესი]]<br>[[პაულა დე ხესუსი]] | ქვეყანა = {{დროშა|მექსიკა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 85 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = [[ფიდეს ველასკო]] | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | ადგილი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 45 წთ | არხი = | კომპანია = [[TV Azteca]] | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = [[Azteca Trece]] | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[24 მარტი]], [[2003]] | უკანასკნელად = [[18 ივლისი]], [[2003]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} '''''ახალი სიყვარული''''' ({{lang-es|Un nuevo amor}}) — [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომელიც [[TV Azteca]]-მ გადაიღო 2003 წელს. მთავარ როლებს ასრულებენ [[სესილია პონსე]], [[სერხიო ბასანესი]], [[კარენ სენტიესი]] და [[ვანესა აკოსტა]]. სერიალი წარმოადგენს [[1988]]-[[1989]] წლებში გადაღებული ვენესუელური [[ტელესერიალი|სერიალ]] [[ქალბატონი]]ს ({{lang-es|Señora}}) გადამუშავებას, რომელიც ტელეკომპანია RCTV-მა გადაიღო. [[ტელესერიალი|სერიალი]] 85 ეპიზოდისგან შედგება და ორ ეტაპად იყოფა,პირველი ეტაპი 45 ეპიზოდს მოიცავს და ორიგინალურ ვერსიას ეთმობა, სადაც მოკლედ არის გადმოცემული მთავარი გმირის ესტრელა მონტიელის ცხოვრება, ხოლო მეორე ეტაპი 46-ე ეპიზოდიდან იწყება, რომელიც სანტიაგოს შურისძიებას და ახალი სიყვარულის გამოჩენას ეთმობა. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}} ესტრელა მონტიელი ახალგაზრდა გოგონაა, რომელიც უკიდურეს სიღარიბეში გაიზარდა. ცხოვრებისეული სირთულეების დამოუკიდებლად გადასალახვად და თავის სარჩენად ხშირად ქურდობს კიდეც. ერთ-ერთი ასეთი შემთხვევის დროს, იგი ქუჩაში შემთხვევით დაეჯახება ადვოკატ სანტიაგო მენდოდას. როდესაც შეამჩნევს, რომ პოლიციელები მას ეძებენ, სამართალდამცველების ყურადღების გადასატანად და თავის დასაღწევად, ესტრელა მოულოდნელად კოცნის სანტიაგოს. პოლიცია ჩათვლის, რომ ისინი შეყვარებულები არიან და ძებნას სხვა მიმართულებით აგრძელებს. ესტრელას ჰყავს მძიმედ დაავადებული ნათლული, რომლის ცხოვრების გასალამაზებლადაც, ერთ დღეს, მაღაზიიდან ტანსაცმელსა და სათამაშოებს იპარავს. მაღაზიის მეპატრონე მას დაედევნება და დაიჭერს. ესტრელა პატიებასა და პოლიციის გარეშე გაშვებას სთხოვს, რაზეც მფლობელი სექსუალური კავშირის სანაცვლოდ თანხმდება. თავდაცვის მიზნით, გოგონა მაკრატლით მსუბუქად დაჭრის მას ხელში და ნაპარავი ნივთებით გარბის, თუმცა მეპატრონე პოლიციას გამოიძახებს და ესტრელას მალევე აკავებენ. ციხეში გატარებული 3 წლის შემდეგ, ესტრელა თავისი წარსულის შესახებ სიმართლეს შეიტყობს. მისი გამზრდელი, ენედინა მონტოია, სოფლიდან ჩამოდის და უმხელს, რომ დედამისი ცოცხალია და მას ვალენტინა მენდესი ჰქვია. ვალენტინა წარმატებული ბიზნესმენის ცოლი და ორი ქალიშვილის დედაა. მას ქმარი არასდროს ჰყვარებია და მუდმივად ღალატობდა, რადგან წარსულმა მძიმე იარა დაუტოვა ესტრელას სახით, რომლის არსებობის შესახებაც ვალენტინამ არაფერი იცის. მთავარი სიურპრიზი კი ესტრელას მაშინ ელოდება, როდესაც აღმოაჩენს, რომ დედა, რომელსაც ეძებდა, მისი მთავარი მეტოქეა — დედასა და შვილს ერთი და იგივე მამაკაცი, სანტიაგო მენდოსა უყვარდებათ.[[ფაილი:ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული პირველი ეტაპი]] [[ფაილი:ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი.jpg|thumb|255px|ახალი სიყვარული მეორე ეტაპი]] ==როლებში== {| class="wikitable" !მსახიობი !გმირი !აღწერა |- |[[სესილია პონსე]] |ესტრელა მონტიელი |ახალგაზრდა ღარიბი გოგონა, რომელიც დედამისმა ვალენტინა მენდესმა ჯერ კიდევ მაშინ მიატოვა როცა ბავშვი იყო, ამიტომ ის სხვა ქალმა ენდენა მონტოიამ გაზარდა |- |[[სერხიო ბასანესი]] |სანტიაგო მენდოსა |წარმატებული ადვოკატი, რომელიც დაქორწინებულია პილარ ლუხანზე და ჰაყვთ ქალიშვილი კარენ ლუხან დე მენდოსა. |- |[[კარენ სენტიესი]] |ვალენტინა მენდესი |წარმატებული ბიზნეს ლედი, რომელიც დაქორწინებულია ანსელმო იტურალდეზე და მასთან ჰაყვს ორი ქალიშვილი სესილია და ირინა იტურალდე მენდესები. 14 წლის ასაკში კაცისგან სახელად "ელიაზარ რანგელი" გააჩინა პირველი ქალიშვილი სახელად "ესტრელა", რომელიც დაბადებისთანავე დააშორეს მასთან. |- |[[ვანესა აკოსტა]] |ისაბელ ოლმედო |ალეხანდრო ოლმედოს ქალიშვილი და ვალენტინა მენდესის გერი, რომელსაც შეუყვარდება ადვოკატი სანტიაგო მენდოსა. |- |[[რამირო უერტა]] |ტირსო |მაღაზიის მფლობელი, რომელსაც მოსწონდა ესტრელა მონტიელი, რის გამოც დაუპირისპირდა სანტიაგო მენდოსას და ამავდროულად გაურიგდა ვალენტინა მენდესს. |- |[[ომერო ვიმერი]] |ისაიას ლუხანი |ბიზნესმენი, რომელსაც ჰყავს ორი ქალიშვილი პილარი და დებორა, გარდა ამისა ის არის სანტიაგოს სიმამრი და ვალენტინას გარემოცვის წევრი |- |[[ფერნანდო დელ სოლარი]] |მიშელ იტრიაგო |ვალენტინა მენდესის საყვარელი, რომელიც მასთან ერთად მუშაობდა კომპანიაში და ესტრელა მონტიელის გაცნობის შემდეგ შეუყვარდა იგი. |- |[[დანიელა გარმენდია]] |კანდელა |ტირსოს ცოლი, რომელიც ამავე დროს არის ესტრელა მონტიელის მეგობარი და ტირსოსთან განქორწინების შემდეგ ქორწინდება სანტიაგო მენოდასას მეგობარ რაულზე. |- |[[ეუხენიო მონტესორო]] |ანსელმო იტურალდე |ვალენტინა მენდესის ქმარი და სესილიასა და ირინა იტურალდე მენდესების მამა |- |[[ტომას გორასი]] |ელიაზარ რანგელი |ესტრელას მამა, რომელმაც 14 წლის ასაკში გააუპატიურა დედამისი ვალენტინა მენდესი და დაბადებისთანავე დააშორა მას. |- |[[ერიკა დე ლა ლიავე]] |ენედინა მონტოია |ესტრელა მონტიელის აღმზრდელი, რომელმაც იცის ესტრელას ნამდვილი წარმოშობის და დედამისის შესახებ. |- |[[ხესუს ესტრადა]] | | |- |[[ხავიერ რუისი]] | | |- |[[სურია მაკგრეგორი]] |ელოისა |ვალენტინა მენდესის დამხმარე კომპანიაში |- |[[მარგარიტა ვეინი]] |იმელდა დე ლუხანი |იასიას ლუხანის ცოლი და პილარისა და დებორა ლუხან დე მენდოსების დედა. |- |[[სანდრა ბენჰუმეა]] |იაჰაირა გონსალესი |ესტრელა მონტიელის უახლოესი მეგობარი |- |[[კლაუდია ალვარესი]] |სესილია იტურალდე მენდესი |ვალენტინა მენდესისა და ანსელმო იტურალდეს პირველი ქალიშვილი |- |[[სანდრა ბარგოსი]] |პილარ ლუხან დე მენდოსა |სანტიაგო მენდოსას ცოლი და კარენ მენდოსას დედა, რომელსაც ჰყავს მამა, ისაიას ლუხანი, დედა იმელდა დე ლუხანი და და დებორა ლუხანი. |- |[[ალბერტო კაზანოვა]] |რაულ ორტისი |ადვოკატი, სანტიაგო მენდოსას მეგობარი და კანდელას ქმარი. |- |[[ლუის ფელიპე კუევა]] |ალვარო დე ლა ვეგა |დე ლა ვეგას გავლენიანი ოჯახის წევრი (პაბლო დე ლა ვეგას ნათესავი). |- |[[გონსალო გარსია ვივანკო]] |პაბლო დე ლა ვეგა მონტოია |ენედინა მონტოიას დაკარგული შვილი. |- |[[ლაურა დე იტა]] |სერენდელა | |- |[[შარი გომესი]] |კარენ მენდოსა |სანტიაგო მენდოსას და პილარი ლუხან დე მენდოსას ქალიშვილი |- |[[ალტაირ ხარაბო]] |ხიმენა იტრიაგო |მიშელ იტრიაგოს ქალიშვილი |- |[[ელბა ხიმენესი]] |ირინა იტურალდე მენდესი |ვალენტინა მენდესისა და ანსელმო იტურალდეს მეორე ქალიშვილი |- |[[სესილია პინეირო]] |დებორა ლუხანი |ისაიას ლუხანისა და იმელდა დე ლუხანის ქალიშვილი, რომელსაც ჰყავს და პილარ ლუხანი. |- |[[ლეონარდო რეი]] |მაურისიო გომესი |სესილია იტურალდე მენდესის შეყვარებული |- |[[რაიზა ლარიოსი]] |სილვინა კარერო |პატიმარი, რომელიც ესტრელა მონტიელს თავს დაესხმება და მხედველობას დააკარგვინებს, მოგვიანებით ტირსოს გაურიგდება მის წინააღმდეგ. |- |[[ლუდივინა ველარდე]] |სორაიდა მუნიოსი |ესტრელა მონტიელის მეგობარი, რომელსაც ის ციხეში გაიცნობს, ხოლო გათავისუფლების შემდეგ ყოველმხრივ ეხმარება და მხარში უდგას. |- |[[სიმონე ვიქტორია]] |ლუისა |ესტრელა მონტიელის მეგობარი, რომელსაც ის სოფელში ყოფნის დროს გაიცნობს. |- |[[გილერმო ხილი]] |აკილეს მენოდოსა |სანტიაგო მენდოსას მამა, კარენ მენდოსას ბაბუა და პილარ ლუხან დე მენდოსას მამამთილი. |- |[[ედუარდო არაიელო]] |ხულიო სანტანა |ოლმედოს კომპანიის თანამშრომელი და ოჯახი მეგობარი, რომელიც ვალენტინასთან ერთად მოქმედებას სანტიაგოს გასანადგურებლად |- |[[როდრიგო კაჩერო]] |ლუის ედუარდო დურანი |კაროლინას მეგობარი, რომელიც მასზეა შეყვარებული და მისი თხოვნით ხდება სანტიაგო მენდოსას ადვოკატი. |- |[[ლუის მიგელ ლომბანა]] |ალეხანდრო ოლმედო |ისაბელ ოლმედოს მამა და ვალენტინა მენდესის მეორე ქმარი |- |[[ანა დიას დე ლეონი]] |სორ კაროლინა |ისაბელ ოლმედოს მონაზონი მეგობარი, რომელიც შეიტყობს სანტიაგო მენდოსას ისტორიას, რის შემდეგაც შეუყვარდება იგი და თავისი ადვოკატი მეგობრის, ედუარდოს დახმარებით მის ციხიდან დახსნას ცდილობს |- |[[ვანესა ვილიელა]] |პატრისია გუტიერესი |სანტიაგო მენდოსაზე შეყვარებული ქალი, რომელიც მის მტერს, ხულიო სანტანას გაურიგდება, რათა საყვარელი მამაკაცი ისაბელ ოლმედოს დააშოროს. |- |[[ტანია არენდონდო]] |მარია | |- |[[ალეხანდრო ლუკინი]] |დანიელი |ალეხანდრო ოლმედოს მეგობარი, რომელიც კომპანიაში მუშაობს, ხოლო ვალენტინა ცდილობს შეაცდინოს და მისი საყვარელი გახდეს. |- |[[ლუს ელენა სოლისი]] |ლუსი ოლმედო |ალეხანდროს და, ისაბელის მამიდა |- |[[არასელი ჩავირა]] | |ალეიდას და |- |[[ადრიანა ლიზანა]] |აიდე | |- |[[მარიო ლორია]] |ანტონიო |ისაბელ ოლმედოს ყოფილი საქმრო, რომელიც დანიშნული იყო მასზე. |- |[[მონიკა უარტე]] |როსიო | |- |[[რამონ ბასეტი]] |პეპე | |- |[[სოფია ლამა]] | | |- |[[ალეხანდრო ბაჩირი]] | | |- |[[მარია ელენა ოლივარესი]] | | |- |[[პაულა ადრიანა]] | | |- |[[ალან ანდრე]] |ტიტო |კარმენ მენდოსას მეგობარი, რომელიც ბავშვთა სახლში ცხოვრობს. |- |[[კარმენ დელ ვალე]] |იფეგენია დე მენდესი | |} ==შემოქმედებითი ჯგუფი== * ''აღმასრულებელი პროდიუსერი'' - ფიდეს ველასკო * ''ასოცირებული პროდიუსერი'' - ემილია ლამოტე * ''კრეატიული პროდიუსერი'' - ხულიო ფონს მორალესი * ''გენერალური დირექტორი'' - რაფაელ გუტიერესი * ''სცენარის ავტორი'' - ალბერტო ბარერა * ''ორიგინალური იდეის ავტორი'' - ხოსე იგნასიო კაბრუხასი * ''ქასთინგი'' - ჟერარდო როდრიგესი * ''კოსტუმების დიზაინი'' - მიშელ სალაბურუ და ლაილა გუტირეზი * ''სცენოგრაფია'' - ფელიპე ლოპესი * ''კრეატივის დირექტორი'' - ხოსე ლუის დურან როხასი * ''სცენის რეჟისორი'' - კუატემოკ გომესი * ''ოპერატორის რეჟისორი'' - მანუელ რუიზ ესპარზა * ''განათების რეჟისორი'' - სეზარ ტაბოადა * ''გადამუშავება'' - ბეტჰელ ფლორესი * ''მუსიკალური თემის ავტორი'' - ხუან მარსელო, პაულა დე ჯესი, ოსკარ ლოპესი * ''მუსიკალური თემის რედაქტორი'' - Emy Music Publishing და Azteca Publishing * ''მუსიკალური თემა'' - ახალი სიყვარული (Un nuevo amor) * ''შემსრულებლები'' - ვიქტორ გარსია და მიგელ ანხელი * ''კომპოზიტორი'' - არმანდო ლოპესი == ვერსიები == * ''[[ქალბატონი (ვენესუელური ტელესერიალი)|ქალბატონი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანია [[RCTV]]-მა გადაიღო [[1988]]-[[1989]] წლებში. პროდიუსერი [[მარია აუხილიადორა ბარიოსი]], მთავარ როლებში: [[კარიდად კანელეონი]], [[მარიკარმენ რაგუირო]] და [[კარლოს მატა]]. * ''[[ქალბატონი (1998)|ქალბატონი]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[1998]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[ალეხანდრა ერნანდესი]], მთავარ როლებში: [[ხულიეტა ეგუროლა]], [[ფერნანდო სიანგეროტი]] და [[აილინ მუხიკა]]. * ''[[ნამდვილი ლედი]]'' - [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანიაგადაიღო [[RCTV]]-მა გადაიღო [[2007]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[კარმენ სესილია ურბახენა]], მთავარ როლებში: [[ნოელი ორტეგა]], [[რიკარდო ალამო]] და [[კრისტინა დიკმანი]] * ''[[ბედისწერა (2013 წლის ტელესერიალი)|ბედისწერა]]'' - [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც TV Azteca-ამ გადაიღო [[2013]] წელს. სერიალი წარმოადგენს [[1988]] წელს გადაღებული [[ვენესუელა|ვენესუელური]] [[ტელესერიალი|სერიალის]] [[ქალბატონი|ქალბატონის]] გადამუშავებას. პროდიუსერი [[მარია დელ კარმენ მარკოსი]], მთავარ როლებში: [[პაულა ნუნიესი]], [[მაურისიო ისლასი]] და [[მარგარიტა გრალია]] == ჩვენება საქართველოში == საქართველოში ტელესერიალის პრემიერა 2006 წლის 26 ივნისს ტელეარხ [[რუსთავი 2]]-ზე შედგა და ის გადაიცემოდა ყოველ სამუშაო დღეს ორშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 18:40 წუთზე, სერიალი იმავე წლის 12 ოქტომბერს დასრულდა. 2010 - 2011 წლებში ტელეკომპანია [[რუსთავი 2]]-ის შვილობილმა ტელეარხმა სახელწოდებით "ახალი არხი" თავის ეთერში განმეორებით აჩვენა აღნიშნული სერიალი. == რესურსები ინტერნეტში == {{imdb title|0361220}} * [http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm ახალი სიყვარული Latin.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505023755/http://www.latin.cz/uvod/odkazy/telenovely/un_nuevo_amor/nuevo.htm |date=2016-05-05 }} * [https://web.archive.org/web/20120116124814/http://www.alma-latina.net/NuevoAmorUn/NuevoAmorUn.shtml ახალი სიყვარული alma-latina.net] * [https://www.amazon.com/Telenovela-Nuevo-Amor-Karen-Senties/dp/B0010T3UNO ახალი სიყვარული amazon.com] * [http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm ახალი სიყვარული სლოვაკური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090817192418/http://vasen-a-nenavist.wz.cz/index.htm |date=2009-08-17 }} [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2003 წლის მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელენოველები]] [[კატეგორია:ტელენოველები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელენოველები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული მექსიკური ტელესერიალები]] cbnfmqexwo9wtd88m1bq8o4e01kt730 0 371999 5424278 4888254 2026-06-28T07:04:00Z Elrostro 75016 5424278 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = როცა სიყვარული მოდის | სურათი =Poster-cuando-me-enamoro-500x731.jpg | ტიტრი = როცა სიყვარული მოდის | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[დრამა]]<br>[[მელოდრამა]]<br>[[ტელესერიალი|სერიალი]] | ფორმატი = | ავტორი = [[კარიდად ბრავო ადამსი]] | ეფუძნება = [[La Mentira]] | შეიმუშავა = | სცენარი = [[მარტა კარილიო]]<br>[[კრისტინა გარსია]] | რეჟისორი = [[კარინა დუპრესი]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[სილვია ნავარო]]<br>[[ხუან სოლერი]]<br>[[როსიო ბანკუელსი]]<br>[[ხულიეტა როსენი]]<br>[[რენე კასადოსი]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = [[ენრიკე იგლესიასი]]<br>[[ხუან ლუის გუერა]] | მთავარი_თემა = Cuando Me Enamoro (როცა სიყვარული მოდის) | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = | ქვეყანა = {{დროშა|მექსიკა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 181 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = [[კარლოს მორენო ლაგუილიო]] | პროდიუსერი = ჰილდა სანტაელა ერნანდესი | მონტაჟი = | ადგილი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 41-44 წთ | არხი = [[Televisa]] (ტელევისა) | კომპანია = | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = [[Canal de las estrellas]] | ჩვენების_ფორმატი = 480i SDTV<br>1080i HDTV | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[5 ივლისი]], [[2010]] | უკანასკნელად = [[13 მარტი]], [[2011]] | სტატუსი = | წინა = [[სიყვარულის ზღვა]] (Mar de amor) | შემდეგი = [[ბედისწერის ძალა]] (La fuerza del destino) | დაკავშირებული_შოუები = [[მატყუარა (ტელესერიალი)|მატყუარა]] (La Mentira 1998) | ბოლო = | საიტი = }} '''როცა სიყვარული მოდის''' ({{lang-es|Cuando Me Enamoro}}, ორიგინალური სახელწოდება — ''როცა მე შემიყვარდა, დრო გაჩერდა'') — [[მექსიკა|მექსიკური]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომელიც ტელეკომპანია Televisa-მ გადაიღო 2010-2011 წლებში. პროდიუსერი არის [[კარლოს მორენო ლაგუილიო]]. [[ტელესერიალი|სერიალი]] ეფუძნება [[1998]] წელს გადაღებული სერიალ „[[მატყუარა (ტელესერიალი)|მატყუარა]]ს“ გადამუშავებას. [[სილვია ნავარო]] და [[ხუან სოლერი]] არიან მთავარი როლების შემსრულებელი მსახიობები, ისევე, როგორც [[როსიო ბანკუელსი]], [[ლისარდო]] და [[ჯესიკა კოჩი]]. ტელეკომპანია Univision-მა დაიწყო სერიალის გაშვება თავის ეთერში [[20 აპრილი|20 აპრილს]], [[2011]] და გაგრძელდა [[6 იანვარი|6 იანვრამდე]], [[2012]]. ==სიუჟეტი== {{სიუჟეტი}} ისტორია იწყება ორი ბავშვის რეხინასა და რობერტას დაბადებით, რომელიც რობერტო გამბას ([[სებასტიან რული]]) ქალიშვილები არიან, მაგრამ სხვადასხვა დედები ჰყავთ. რეხინა ოფიციალური ქორწინებიდან რობერტოსა და რეხინა გამბა დე სობერონის ([[ხულიეტა როსენი]]) ქალიშვილია, ხოლო რობერტა არაოფიციალური ქორწინებიდან ხოსეფინასა ალვარეს მარტინესის ([[როსიო ბანკუელსი]]) და რობერტოს ქალიშვილია. რობერტო ხოსეფინას ეტყვის, რომ ის ვერ მიატოვებს თავის ცოლშვილს, ხოსეფინა გაბრაზდება და შემთხვევით ხელს კრავს რობერტოს და უბედური შემთხვევის შედეგად რობერტო დაიღუპება. ხოსეფინა კი მემკვიდრეობის გამო რეხინას შვილს მოპარავს, გაიქცევა და საკუთარ შვილად გაასაღებს, სახელს შეუცვლის და რენატას დაარქმევს. მარტოხელა ხოსეფინა ორი ქალიშვილით ბიზნესმენ [[გონსალო მონტერუბიო]]ს ([[რენე კასადოსი]]) შეხვდება და დაქორწინდება მასზე, რადგან უნდა მემკვიდრეობა თავის ბიოლოგიურ შვილს მიაღებინოს. ახალგაზრდა გოგო რობერტა მონტერუბიო ([[Jessica Coch]]) არის რაფაელ გუტიერეს დე ლა ფუენტეს ([[სებასტიან სურიტა]]) შეყვარებული, ხოსეფინას გეგმებს კი საფრთხე ემუქრება რადგან ხოსეფინას სურს, რომ რობერტა გონსალოს შვილზე მატიას მონტერუბიოზე ([[ხოსე რონი]]) დააქორწინოს. რაფაელი რობერტას ხელის თხოვნას ცდილობს და დახმარებისთვის მის ნახევარ ძმას ხერონიმო ლინარეს დელაფუენტეს ([[ხუან სოლერი]]) დაურეკავს და სთხოვს მისი მომავალი ქორწილისთვის [[მეხიკო]]ში ჩამოვიდეს, რობერტა კი გაიგებს დედამისის გეგმების შესახებ და გაქცევას ცდილობს რაფაელთან. ხოსეფინა რობერტას დატოვებს სახლში და თვითონ წავა რაფაელთან იმის სათქმელად, რომ მის შვილს უნდა ჩამოშორდეს, რაფაელი მიხვდება ხოსეფინას ტყუილს და დარეკვას და გარკვევას შეეცდება, სწორედ ამ დროს ხოსეფინა იარაღს ამოიღებას და რაფაელს მოკლავს. რენატა აეროპორტში მიდის მისი ნახევარძმასთან დასახვედრად და შემთხვევით შეეჯახება ხერონიმოს, და გაეცნობიან ერთმანეთს. ჩამოსვლის შემდეგ ხერონიმო ბარში წავა სახელად '''La Mentira''' სადაც რენატას შეხვდება, რომელსაც ქურდობაში დაადანაშაულებს, თუმცა მალევე მიხვდება მის დანაშაულს და ცდილობს, რომანტიკული ვახშამით გამოისყიდოს შეცდომა, რენატა ახალგაცნობილ მამაკაცს არ ენდობა და თავისი მეგობრის ადრიანას სახელით გაეცნობა. ხერონიმო რანჩოში ჩავა და გაიგებს, რომ მისი ძმა გარდაცვლილია, მალევე ფოტოს იპოვის კაბინეტის უჯრაში, რომელსაც ლამაზმანი (La Bonita) აწერია და დაიწყებს იმ ქალის ძებნას, რომელიც მის სიკვდილშია დამნაშავე. ==როლებში== === მთავარ როლებში === * [[სილვია ნავარო]] - რენატა მონტერუბიო ალვარესი / რეხინა გამბა დე სობერონი * [[ხუან სოლერი]] - ხერონიმო ლინარეს დე ლაფუენტე * [[როსიო ბანკუელსი]] - ხოსეფინა "ფინა" მონტერუბიო მარტინეს ალვარესი * [[ხულიეტა როსენი]] - რეხინა სობერონ დე გამბა * [[რენე კასადოსი]] - გონსალო მონტერუბიო === აგრეთვე მონაწილეობენ === {{Div col|2}} * [[გილიერმო კაპეტილიო]] - ანტონიო ირიონდო * [[ალფრედო ადამე]] - ონორიო სანჩესი * [[მარტა ხულია]] - მარინა სეპულვედა * [[ლორდე მუნგია]] - კონსტანსა მონტერუბიო დე სანჩესი * [[ლისარდო]] - აგუსტინ დუნანტი * [[ჯესიკა კოჩი]] - რობერტა მონტერუბიო ალვარესი / რობერტა გამბა ალვარესი * [[ხოსე რონი]] - მატიას მონტერუბიო * [[ოდიესო ბეჩირი]] - ალვარო ნესმე * [[ლუის გატიკა]] - ლისარო ლოპესი * [[იოლანდა ვენტურა]] - კარინა აგილარ დე ნესმე * [[გრეტელ ვალდესი]] - მატილდე ლოპესი * [[ალეიდა ნუნიესი]] - ალფონსინა კამპოს ფლორეს დე ფიერო * [[კარლოს დელა მოტა]] - კარლოს ესტრადა * [[ფერდინანდო ვალენსია]] - ხოსე მარია "ჩემა" კასილასი * [[ალეხანდრო რუისი]] - ესეკიელ ფიერო * [[ვენდი გონსალესი]] - ადრიანა სანჩეს ბელტრან #1 * [[ფლორენსია დე სარაჩო]] - ადრიანა სანჩეს ბელტრან #2 * [[მაგდა კარინა]] - ანიბალ კუევას * [[ელიაზარ გომესი]] - ანიბალ კუევასი * [[ხულიო მანინო]] - საულ გუარდიოლა {{Div col end}} ===განმეორებადი მსახიობები=== {{Div col|2}} * [[ირმა დორანტესი]] - კატალინა სობერონი * [[ოლივია ბუსიო]] - ინეს ფონსეკა დელ ვალე * [[ანტონიო მედელინი]] - ისიდრო დელ ვალე * [[სორაიდა გომესი]] - ხულიეტა მონტიელი * [[ილიტია მანზილა]] არელი * [[მარკო ურიელი]] - კომენდანტი კანტუ * [[დავიდ ოსტროსკი]] - ბენხამინ კასილასი * [[უგო მაკიასი]] - პადრე სევერინო * [[ხერალდინ გალვანი]] - ალისონ კონტრერასი * [[მიშელ რამაგლია]] - პრისცილა * [[ჯეკი გარსია]] - სელენე კარასკო * [[ხესუს მორი]] - დიეგო ლარა * [[ვანესა მატეო]] - ლორეა * [[პაბლო კრუზ გუერა]] - დანიელი * [[იოსელინ სანჩესი]] - ბეტ არტეაგა * [[ლუის რეინოსო]] - ლეონსიო პერესი * [[ხორზე ალბრტო ბოლანოს]] - რამირო სოტო * [[ალდო ფაბილა]] - მანრიკესი * [[სარა მონარი]] - ხემა დე იბაროლა * [[სუსან ტაუნტონი]] - ლუსიანა პენიჩე * [[მარკო მუნიოსი]] - ხერმან იბაროლა * [[იოლანდა მერიდა]] - მანუელა * [[რაკელ მორელი]] - აგატა ბელტრანი {{Div col end}} ===მოწვეული მსახიობები=== {{Div col|2}} * [[სებასტიან სურიტა]] - რაფაელ გუტიერეს დელაფუენტე * [[სებასტიან რული]] - რობერტო გამბა * [[ლიდია ავილა]] - რეხინა სობერონ დე გამბა (ახალგაზრდა) * [[მარგარიტა მაგანია]] - ხოსეფინა "პეპა" ალვარეს მარტინესი (ახალგაზრდა) * [[სილვია მანრიკესი]] - კატალინა სობერონი (ახალგაზრდა) * [[ხუან ანხელ ესპარზა]] - ისიდრო დელ ვალე (ახალგაზრდა) * [[ხორხე დე სილვა]] - გონსალო მონტერუბიო (ახალგაზრდა) * [[სუსანა დიასისი]] - ინეს ფლორესი დელვალე (ახალგაზრდა) * [[მარიო კარბალიდო]] - ონორიო სანჩესი (ახალგაზრდა) * [[მარინი სენდრა]] - კონსტანსა მონტერუბიო დე სანჩესი(ახალგაზრდა) * [[არასელი რანხელი]] - აგატა ბელტრანი (ახალგაზრდა) * [[არტურო პენიჩე]] - ხუან კრისტობალ გამბოა მარტელი {{Div col end}} ==პრიზები და ნომინაციები== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" | წელი ! scope="col" | პრიზი ! scope="col" | კატეგორია ! scope="col" | მიმღები ! scope="col" | შედეგი |- |rowspan=13 |2011 |rowspan=13 | [[29th TVyNovelas Awards]] | TVyNovelas Award for Best Telenovela of the Year|Best Telenovela of the Year (წლის საუკეთესო სერიალი) | [[კარლოს მორენო]] | ნომინირებული |- | TVyNovelas Award for Best Antagonist Actress|Best Antagonist Actress (საუკეთესო ანტაგონისტი მსახიობი) | [[როსიო ბანკუელსი]] | გამარჯვებული |- | TVyNovelas Award for Best Co-lead Actress|Best Co-lead Actress (საუკეთესო თანაავტორი მსახიობი) | [[ჯესიკა კოჩი]] | ნომინირებული |- | TVyNovelas Award for Best Co-lead Actor|Best Co-lead Actor (საუკეთესო თანაავტორი მსახიობი) | [[რენე კასადოსი]] | ნომინირებული |- | TVyNovelas Award for Best Young Lead Actor|Best Young Lead Actor (საუკეთესო თანაავტორი ახალგაზრდა მსახიობი) | [[ელეაზარ გომესი]] | ნომინირებული |- | TVyNovelas Award for Best Musical Theme|Best Musical Theme (საუკეთესო მუსიკალური თემა | [[Cuando Me Enamoro]] (როცა მე შემიყვარდა) - [[ენრიკე იგლესიასი]] და [[ხუან ლუის გუერა]] | გამარჯვებული |} == ვერსიები == * [[მატყუარა (1952 წლის ფილმი)|მატყუარა]] - [[1952]] წლის ფილმი, რომლის რეჯისორია [[ხუან ორტეგა]]. მთავრ როლებში: მარგა ლოპესი, ხორხე მისტალი და ჯინა კაბენა * [[მატყუარა (ტელესერიალი)|მატყუარა]] [[1965]] წლის [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომლის რეჟისორია და პროდიუსერია ერნესტო ალონსო. მთავარ როლებში: [[ხულისა]], [[ენრიკე ლიზარდე]] და [[ფანი ლუ]] * [[ცილისწამება]] [[1966]] წლის [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომლის რეჟისორია ვანდა კოსმო. ტელეკომპანია [[Rede Tupi]]-ის პროდუქცია [[ბრაზილია]]. მთავარ როლებში:ფერნანდა მონტენეგრო, სერხიო კარდოსო, ჯორჯია კომიდე * [[მატყუარა (1970)|მატყუარა]] [[1970]] წლის ფილმი, რომლის რეჯისორია [[ემილიო გომეს მურიელი]]. მთავარ როლებში [[ხულისა]], [[ენრიკე ლიზარდე]]  y [[ბლანკა სანჩესი]] * [[სიყვარული არასდროს კვდება]] [[1982]] წლის [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომლის რეჟისორია ალფრედო სანდანა, პროდიუსერი [[ერნოსტო ალონსო]] ტელეკომპანია [[ტელევისასთვის]]. მთავარ როლებში: [[კრისტინა ბახი]], [[ფრანკ მორო]] და [[სილვია პასკელი]] * [[მატყუარა (1998)|მატყუარა]] [[1998]] წლის [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომლის რეჟისორია [[სერხიო კატანიო]],პროდიუსერი [[კარლოს სოტომაიორი]] ტელეკომპანია [[ტელევისასთვის]]. მთავარ როლებში: [[კეიტ დელკასტილიო]], [[გაი ეკერი]] და [[კარლა ალვარესი]] * ფიცი [[2008]], წლის [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომელიც გადაიღო [[Telemundo]]-ომ. მთავარ როლებში: [[ნატალია სტრეიგნალდი]], [[ოსვალდო რიოსი]] და [[დომინიკა პალეტა]] * დაჭრილი გული [[2012]] წლის [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომლის რეჟისორია ირის აბრავანელი, რომელიმაც გადაიღო ტელეკომპანია [[SBT]]. მთავარ როლებში: [[პატრისია ბაროსი]], [[ფლავიო ტოლეზანი]] და [[სინტია ფალაბელა]] * [[უპატიებელი]] [[2015]]წლის [[ტელესერიალი|ტელენოველა]], რომელიც გადაიღო [[Televisa]]-ამ. მთავარ როლებში: [[ანა ბრენდა კონტრერასი]], [[ივან სანჩესი]] და [[გრეტელ ვალდესი]]  ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb title|1688210|როცა სიყვარული მოდის (ტელენოველა)}} [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელევისას ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული მექსიკური ტელესერიალები]] mbw6yxu82wnpys3w4ync83sxfito1v7 0 373458 5424269 4205220 2026-06-28T06:06:54Z Elrostro 75016 5424269 wikitext text/x-wiki {{Rq|ცარიელი}} {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ეს ქალი | სურათი = ეს ქალი.jpg | ტიტრი = ეს ქალი პოსტერი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[ტელესერიალი|სერიალი]]<br>[[მელოდრამა]]<br>[[კომედია]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ენრიკე ტორესი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = | სცენარი = | რეჟისორი = [[ნიკოლას დელ ბოკა]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[ანდრეა დელ ბოკა]]<br>[[სეგუნდო სერნანდასი]]<br>[[ნორა კარპენა]]<br>[[რობერტო კარნაღი]]<br>[[რიტა კორტესე]]<br>[[მირიამ ლანზონი]]<br>[[ესტებან პროლი]]<br>[[სალო პასი]]<br>[[ესტებან მელონი]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = "El Amor es Así" | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = Andrea del Boca და Gigi D' Alessio1 | ქვეყანა = {{დროშა|არგენტინა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 120 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = | პროდიუსერი = [[ანდრეა დელ ბოკა]] | მონტაჟი = | ადგილი = [[ბუენოს აირესი]], [[არგენტინა]] | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 60 წუთი | არხი = Canal 7 TV Publica | კომპანია = | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[9 დეკემბერი]], [[2013]] | უკანასკნელად = [[27 მაისი]], [[2014]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = http://www.tvpublica.com.ar/programa/esa-mujer/ }} '''ეს ქალი''' — [[არგენტინა|არგენტინული]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომლის რეჟისორია [[ანდრეა დელ ბოკა]], ხოლო ავტორი [[ენრიკე ტორესი]]. [[ტელესერიალი|სერიალის]] პრემიერა არგენტინაში [[9 დეკემბერი|9 დეკემბერს]] [[TV Pública]]-სა და [[Canal 7 (Argentina)|Canal 7]]-ზე ერთდროულად შედგა. ჯამში სერიალი 1 სეზონისა და 120 სერიისგან შედგება. პროდიუსერია ანდრეა დელ ბოკა. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.imdb.com/title/tt3691530/ ეს ქალი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა] [[კატეგორია:2013 წლის არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2014 წლის არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:დრამატული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:2010-იანი წლების არგენტინული ტელესერიალები]] c54i1z0w76df8khl84o1y2gudswekgw 5424270 5424269 2026-06-28T06:45:20Z Elrostro 75016 5424270 wikitext text/x-wiki {{Rq|ცარიელი}} {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ეს ქალი | სურათი = ეს ქალი.jpg | ტიტრი = ეს ქალი პოსტერი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[ტელესერიალი|სერიალი]]<br>[[მელოდრამა]]<br>[[კომედია]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ენრიკე ტორესი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = | სცენარი = | რეჟისორი = [[ნიკოლას დელ ბოკა]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[ანდრეა დელ ბოკა]]<br>[[სეგუნდო სერნანდასი]]<br>[[ნორა კარპენა]]<br>[[რობერტო კარნაღი]]<br>[[რიტა კორტესე]]<br>[[მირიამ ლანზონი]]<br>[[ესტებან პროლი]]<br>[[სალო პასი]]<br>[[ესტებან მელონი]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = "El Amor es Así" | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = Andrea del Boca და Gigi D' Alessio1 | ქვეყანა = {{დროშა|არგენტინა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 120 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = | პროდიუსერი = [[ანდრეა დელ ბოკა]] | მონტაჟი = | ადგილი = [[ბუენოს აირესი]], [[არგენტინა]] | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 60 წუთი | არხი = Canal 7 TV Publica | კომპანია = | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[9 დეკემბერი]], [[2013]] | უკანასკნელად = [[27 მაისი]], [[2014]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = http://www.tvpublica.com.ar/programa/esa-mujer/ }} '''ეს ქალი''' — [[არგენტინა|არგენტინული]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომლის რეჟისორია [[ანდრეა დელ ბოკა]], ხოლო ავტორი [[ენრიკე ტორესი]]. [[ტელესერიალი|სერიალის]] პრემიერა არგენტინაში [[9 დეკემბერი|9 დეკემბერს]] [[TV Pública]]-სა და [[Canal 7 (Argentina)|Canal 7]]-ზე ერთდროულად შედგა. ჯამში სერიალი 1 სეზონისა და 120 სერიისგან შედგება. პროდიუსერია ანდრეა დელ ბოკა. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}}ისტორია იწყება ნიკოლასას (ანდრეა დელ ბოკა) და, ვერონიკას მკვლელობით. ვერონიკას დაკრძალვაზე ნიკოლასა პირობას დებს, რომ იპოვის დისწულის (რომელსაც თავად ზრდის) ნამდვილ მამას, რომლის ვინაობაც არავინ იცის. ამავდროულად, მთავარი გმირი იგებს საკუთარი მძიმე დიაგნოზის შესახებ. იგი გადაწყვეტს, დარჩენილი დრო ხალისით გაატაროს და კლინიკაში კლოუნად იწყებს მუშაობას, რათა ავადმყოფ ბავშვებს დაეხმაროს. კლინიკაში მუშაობისას ნიკოლასა შემთხვევით ხვდება იგნასიო ასევედოს (სეგუნდო სერნადასი). მათ შორის დიდი გრძნობა იფეთქებს. თუმცა, მოგვიანებით ირკვევა, რომ სწორედ იგნასიო იყო ნიკოლასას გარდაცვლილი დის ყოფილი შეყვარებული, რაც მათ ურთიერთობას ძალიან ართულებს. == მონაწილეობენ == {| class="wikitable" |+ !მსახიობი !პერსონაჟი !აღწერა |- |ანდრეა დელ ბოკა |ნიკოლასა მორალესი |ვერონიკას და რომელიც ებრძვის მძიმე დაავადებას და ზრდის გარდაცვლილი დის შვილს. |- |სეგუნდო სერნადასი |იგნასიო ასევედო |ნიკოლასას დიდი სიყვარული და მისი გარდაცვლილი დის ყოფილი პარტნიორი. |- |ესტებან მელონი |დიეგო ასევედო | |- |მირიამ ლანზონი |პატრისია ლოპეს ზამბრანო | |- |რობერტო კარნაგუი |ორლანდო მორალესი |ნიკოლასას მამა, ოჯახის საყრდენი, რომელიც ცდილობს დაიცვას თავისი შვილები და შვილიშვილი. |- |რიტა კორტესე |ფელიისა მორალესი |მორალესების ოჯახის წევრი |- |ნორა კარპენა |ვიქტორია ასევედო |იგნასიო ასევედოს დედა. მკაცრი და ტრადიციული ქალი. |- |კამილა გაროფალო |ანტონელა ასევედო |იგნასიოს და, ვიქტორიას ქალიშვილი |- |ჯულიეტა გულო |კამილა ასევედო |ასევედოების ოჯახის კიდევ ერთი წევრი (იგნასიოს ნათესავი/შვილი) |- |რიტა კორტეზე |ოფელია მორალესი |ნიკოლასას დეიდა, რომელიც ოჯახს გვერდში უდგას. |- |სალო პასიკი |ალფრედო მორალესი |ნიკოლასას ბიძა, რომელიც ჩართულია ოჯახურ ბიზნესსა და კონფლიქტებში. |- |ვიქტორია კარერასი |სამანტა მორალესი | მორალესების ოჯახის წევრი და ნიკოლასას ნათესავი |- |ტომას ოტავიანო |ანგელოზი „ანჯელიტო“ მორალესი |ნიკოლასას გარდაცვლილი დის, ვერონიკას შვილი, რომელსაც ნიკოლასა საკუთარი შვილივით ზრდის. |- |ანა კიარა ბიასოტი |ლუსი |ნიკოლასასთან დაახლოებული ბავშვი |- |გრასიელა სტეფანი |დელფინა ლოპეს ზამბრანო |პატრისიას დედა, ამბიციური და მანიპულატორი ქალი. |- |რობერტო კარნაგი |ორლანდო ლოპეს ზამბრანო |დელფინას ქმარი და პატრისიას მამა, ლოპეს ზამბრანოების გავლენიანი ოჯახის უფროსი. |- |ჰექტორ კალორი |გრეგორიო ფონტანა |ფონტანების ოჯახის უფროსი, რომელსაც ძველი საიდუმლოებები და მტრობა აკავშირებს მორალესებთან. |- |ლუკას ფერარო |რიკარდო „რიჩარდ“ ფონტანა |გრეგორიოს შვილი |- |ესტებან პროლი |რაფაელ „რაფა“ |იგნასიოს და ნიკოლასას ერთგული მეგობარი, რომელიც ხშირად ეხმარება მათ პრობლემების მოგვარებაში |- |სილვინა აკოსტა |ლუსიანა | |- |ალეხო გარსია პინტოსი |ხუანჯო |იგნასიოს და ნიკოლასას მეგობარი |- |ჯინო რენი |საგასტუმა „გეორგი“ |მორალესების ოჯახის ახლობელი |- |ლორენა დიას ტერესინიო |არიადნე |ნიკოლასას მეგობარი |} == ეპიზოდები == == ჯილდოები და ნომინაციები == {| class="wikitable" ! style="background:#00FF7F;" |ჯილდო ! style="background:#00FF7F;" |კატეგორია ! style="background:#00FF7F;" |ნომინაცია ! style="background:#00FF7F;" |შედეგი |- |მარტინ ფიეროს ჯილდოები 2013 |''"საუკეთესო ტელესერიალი"'' |ეს ქალი | style="background: #fdd;" |ნომინანტი |- |მარტინ ფიეროს ჯილდოები 2013 |''„საუკეთესო მსახიობი ქალი ყოველდღიურ დრამაში/საპნის ოპერაში“'' |ანდრეა დელ ბოკა | style="background: #fdd;" |ნომინირებული |} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.imdb.com/title/tt3691530/ ეს ქალი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა] [[კატეგორია:2013 წლის არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2014 წლის არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:დრამატული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:2010-იანი წლების არგენტინული ტელესერიალები]] ndxx4v8gjjfjjgxt198q04sta2auipx 5424271 5424270 2026-06-28T06:45:47Z Elrostro 75016 /* ეპიზოდები */ 5424271 wikitext text/x-wiki {{Rq|ცარიელი}} {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ეს ქალი | სურათი = ეს ქალი.jpg | ტიტრი = ეს ქალი პოსტერი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[ტელესერიალი|სერიალი]]<br>[[მელოდრამა]]<br>[[კომედია]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ენრიკე ტორესი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = | სცენარი = | რეჟისორი = [[ნიკოლას დელ ბოკა]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[ანდრეა დელ ბოკა]]<br>[[სეგუნდო სერნანდასი]]<br>[[ნორა კარპენა]]<br>[[რობერტო კარნაღი]]<br>[[რიტა კორტესე]]<br>[[მირიამ ლანზონი]]<br>[[ესტებან პროლი]]<br>[[სალო პასი]]<br>[[ესტებან მელონი]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = "El Amor es Así" | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = Andrea del Boca და Gigi D' Alessio1 | ქვეყანა = {{დროშა|არგენტინა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 120 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = | პროდიუსერი = [[ანდრეა დელ ბოკა]] | მონტაჟი = | ადგილი = [[ბუენოს აირესი]], [[არგენტინა]] | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 60 წუთი | არხი = Canal 7 TV Publica | კომპანია = | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[9 დეკემბერი]], [[2013]] | უკანასკნელად = [[27 მაისი]], [[2014]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = http://www.tvpublica.com.ar/programa/esa-mujer/ }} '''ეს ქალი''' — [[არგენტინა|არგენტინული]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომლის რეჟისორია [[ანდრეა დელ ბოკა]], ხოლო ავტორი [[ენრიკე ტორესი]]. [[ტელესერიალი|სერიალის]] პრემიერა არგენტინაში [[9 დეკემბერი|9 დეკემბერს]] [[TV Pública]]-სა და [[Canal 7 (Argentina)|Canal 7]]-ზე ერთდროულად შედგა. ჯამში სერიალი 1 სეზონისა და 120 სერიისგან შედგება. პროდიუსერია ანდრეა დელ ბოკა. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}}ისტორია იწყება ნიკოლასას (ანდრეა დელ ბოკა) და, ვერონიკას მკვლელობით. ვერონიკას დაკრძალვაზე ნიკოლასა პირობას დებს, რომ იპოვის დისწულის (რომელსაც თავად ზრდის) ნამდვილ მამას, რომლის ვინაობაც არავინ იცის. ამავდროულად, მთავარი გმირი იგებს საკუთარი მძიმე დიაგნოზის შესახებ. იგი გადაწყვეტს, დარჩენილი დრო ხალისით გაატაროს და კლინიკაში კლოუნად იწყებს მუშაობას, რათა ავადმყოფ ბავშვებს დაეხმაროს. კლინიკაში მუშაობისას ნიკოლასა შემთხვევით ხვდება იგნასიო ასევედოს (სეგუნდო სერნადასი). მათ შორის დიდი გრძნობა იფეთქებს. თუმცა, მოგვიანებით ირკვევა, რომ სწორედ იგნასიო იყო ნიკოლასას გარდაცვლილი დის ყოფილი შეყვარებული, რაც მათ ურთიერთობას ძალიან ართულებს. == მონაწილეობენ == {| class="wikitable" |+ !მსახიობი !პერსონაჟი !აღწერა |- |ანდრეა დელ ბოკა |ნიკოლასა მორალესი |ვერონიკას და რომელიც ებრძვის მძიმე დაავადებას და ზრდის გარდაცვლილი დის შვილს. |- |სეგუნდო სერნადასი |იგნასიო ასევედო |ნიკოლასას დიდი სიყვარული და მისი გარდაცვლილი დის ყოფილი პარტნიორი. |- |ესტებან მელონი |დიეგო ასევედო | |- |მირიამ ლანზონი |პატრისია ლოპეს ზამბრანო | |- |რობერტო კარნაგუი |ორლანდო მორალესი |ნიკოლასას მამა, ოჯახის საყრდენი, რომელიც ცდილობს დაიცვას თავისი შვილები და შვილიშვილი. |- |რიტა კორტესე |ფელიისა მორალესი |მორალესების ოჯახის წევრი |- |ნორა კარპენა |ვიქტორია ასევედო |იგნასიო ასევედოს დედა. მკაცრი და ტრადიციული ქალი. |- |კამილა გაროფალო |ანტონელა ასევედო |იგნასიოს და, ვიქტორიას ქალიშვილი |- |ჯულიეტა გულო |კამილა ასევედო |ასევედოების ოჯახის კიდევ ერთი წევრი (იგნასიოს ნათესავი/შვილი) |- |რიტა კორტეზე |ოფელია მორალესი |ნიკოლასას დეიდა, რომელიც ოჯახს გვერდში უდგას. |- |სალო პასიკი |ალფრედო მორალესი |ნიკოლასას ბიძა, რომელიც ჩართულია ოჯახურ ბიზნესსა და კონფლიქტებში. |- |ვიქტორია კარერასი |სამანტა მორალესი | მორალესების ოჯახის წევრი და ნიკოლასას ნათესავი |- |ტომას ოტავიანო |ანგელოზი „ანჯელიტო“ მორალესი |ნიკოლასას გარდაცვლილი დის, ვერონიკას შვილი, რომელსაც ნიკოლასა საკუთარი შვილივით ზრდის. |- |ანა კიარა ბიასოტი |ლუსი |ნიკოლასასთან დაახლოებული ბავშვი |- |გრასიელა სტეფანი |დელფინა ლოპეს ზამბრანო |პატრისიას დედა, ამბიციური და მანიპულატორი ქალი. |- |რობერტო კარნაგი |ორლანდო ლოპეს ზამბრანო |დელფინას ქმარი და პატრისიას მამა, ლოპეს ზამბრანოების გავლენიანი ოჯახის უფროსი. |- |ჰექტორ კალორი |გრეგორიო ფონტანა |ფონტანების ოჯახის უფროსი, რომელსაც ძველი საიდუმლოებები და მტრობა აკავშირებს მორალესებთან. |- |ლუკას ფერარო |რიკარდო „რიჩარდ“ ფონტანა |გრეგორიოს შვილი |- |ესტებან პროლი |რაფაელ „რაფა“ |იგნასიოს და ნიკოლასას ერთგული მეგობარი, რომელიც ხშირად ეხმარება მათ პრობლემების მოგვარებაში |- |სილვინა აკოსტა |ლუსიანა | |- |ალეხო გარსია პინტოსი |ხუანჯო |იგნასიოს და ნიკოლასას მეგობარი |- |ჯინო რენი |საგასტუმა „გეორგი“ |მორალესების ოჯახის ახლობელი |- |ლორენა დიას ტერესინიო |არიადნე |ნიკოლასას მეგობარი |} == ეპიზოდები == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! scope="col" style="width: 15%;" | ეპიზოდი ! scope="col" style="width: 20%;" | გამოსვლის თარიღი ! scope="col" style="width: 15%;" | აუდიტორიის რეიტინგი |- | 1 || 9 დეკემბერი || 2.5 |- | 2 || 10 დეკემბერი || 1.3 |- | 3 || 11 დეკემბერი || 1.7 |- | 4 || 12 დეკემბერი || 1.2 |- | 5 || 13 დეკემბერი || 1.0 |- | 6 || 16 დეკემბერი || 1.9 |- | 7 || 17 დეკემბერი || 1.4 |- | 8 || 18 დეკემბერი || 1.3 |- | 9 || 19 დეკემბერი || 1.5 |- | 10 || 20 დეკემბერი || 1.4 |- | 11 || 23 დეკემბერი || 1.3 |- | 12 || 24 დეკემბერი || 1.2 |- | 13 || 25 დეკემბერი || 1.1 |- | 14 || 26 დეკემბერი || 1.5 |- | 15 || 27 დეკემბერი || 1.0 |- | 16 || 30 დეკემბერი || 1.8 |- | 17 || 31 დეკემბერი || 1.5 |- | 18 || 1 იანვარი || 1.0 |- | 19 || 2 იანვარი || 1.3 |- | 20 || 3 იანვარი || 1.4 |- | 21 || 6 იანვარი || 1.2 |- | 22 || 7 იანვარი || 1.2 |- | 23 || 8 იანვარი || 1.4 |- | 24 || 9 იანვარი || 1.5 |- | 25 || 10 იანვარი || 1.1 |- | 26 || 13 იანვარი || 1.1 |- | 27 || 14 იანვარი || 1.1 |- | 28 || 15 იანვარი || 1.4 |- | 29 || 16 იანვარი || 1.3 |- | 30 || 17 იანვარი || 1.1 |- | 31 || 20 იანვარი || 0.6 |- | 32 || 21 იანვარი || 1.2 |- | 33 || 22 იანვარი || 0.9 |- | 34 || 23 იანვარი || 1.2 |- | 35 || 24 იანვარი || 1.6 |- | 36 || 27 იანვარი || 1.1 |- | 37 || 28 იანვარი || 1.3 |- | 38 || 29 იანვარი || 1.3 |- | 39 || 30 იანვარი || 1.5 |- | 40 || 31 იანვარი || 1.7 |- | 41 || 3 თებერვალი || 1.6 |- | 42 || 4 თებერვალი || 1.5 |- | 43 || 5 თებერვალი || 1.7 |- | 44 || 6 თებერვალი || 1.3 |- | 45 || 7 თებერვალი || 1.0 |- | 46 || 10 თებერვალი || 0.9 |- | 47 || 11 თებერვალი || 1.4 |- | 48 || 12 თებერვალი || 0.8 |- | 49 || 13 თებერვალი || 1.2 |- | 50 || 14 თებერვალი || 1.0 |- | 51 || 17 თებერვალი || 0.8 |- | 52 || 18 თებერვალი || 0.9 |- | 53 || 19 თებერვალი || 0.9 |- | 54 || 20 თებერვალი || 1.0 |- | 55 || 21 თებერვალი || 0.8 |- | 56 || 24 თებერვალი || 1.2 |- | 57 || 25 თებერვალი || 1.1 |- | 58 || 26 თებერვალი || 1.3 |- | 59 || 27 თებერვალი || 1.0 |- | 60 || 28 თებერვალი || 0.7 |- | 61 || 3 მარტი || 1.0 |- | 62 || 4 მარტი || 1.1 |- | 63 || 5 მარტი || 0.8 |- | 64 || 6 მარტი || 1.0 |- | 65 || 7 მარტი || 1.1 |- | 66 || 10 მარტი || 1.1 |- | 67 || 11 მარტი || 1.2 |- | 68 || 12 მარტი || 0.9 |- | 69 || 13 მარტი || 1.3 |- | 70 || 14 მარტი || 1.3 |- | 71 || 17 მარტი || 1.2 |- | 72 || 18 მარტი || 1.0 |- | 73 || 19 მარტი || 1.1 |- | 74 || 20 მარტი || 1.3 |- | 75 || 21 მარტი || 0.8 |- | 76 || 24 მარტი || 1.4 |- | 77 || 25 მარტი || 1.2 |- | 78 || 26 მარტი || 1.1 |- | 79 || 27 მარტი || 1.3 |- | 80 || 28 მარტი || 0.7 |- | 81 || 31 მარტი || 1.5 |- | 82 || 1 აპრილი || 1.3 |- | 83 || 2 აპრილი || 2.1 |- | 84 || 3 აპრილი || 1.8 |- | 85 || 4 აპრილი || 1.3 |- | 86 || 7 აპრილი || 1.3 |- | 87 || 8 აპრილი || 1.9 |- | 88 || 9 აპრილი || 1.2 |- | 89 || 10 აპრილი || 1.0 |- | == ჯილდოები და ნომინაციები == {| class="wikitable" ! style="background:#00FF7F;" |ჯილდო ! style="background:#00FF7F;" |კატეგორია ! style="background:#00FF7F;" |ნომინაცია ! style="background:#00FF7F;" |შედეგი |- |მარტინ ფიეროს ჯილდოები 2013 |''"საუკეთესო ტელესერიალი"'' |ეს ქალი | style="background: #fdd;" |ნომინანტი |- |მარტინ ფიეროს ჯილდოები 2013 |''„საუკეთესო მსახიობი ქალი ყოველდღიურ დრამაში/საპნის ოპერაში“'' |ანდრეა დელ ბოკა | style="background: #fdd;" |ნომინირებული |} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.imdb.com/title/tt3691530/ ეს ქალი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა] [[კატეგორია:2013 წლის არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2014 წლის არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:დრამატული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:2010-იანი წლების არგენტინული ტელესერიალები]] hvmq6nph0qwxtdt3l0k5ec8cllwbny8 5424272 5424271 2026-06-28T06:55:42Z Elrostro 75016 5424272 wikitext text/x-wiki {{Rq|ცარიელი}} {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = ეს ქალი | სურათი = ეს ქალი.jpg | ტიტრი = ეს ქალი პოსტერი | სხვა სახელწოდება = | ჟანრი = [[ტელესერიალი|სერიალი]]<br>[[მელოდრამა]]<br>[[კომედია]] | ფორმატი = | ავტორი = [[ენრიკე ტორესი]] | ეფუძნება = | შეიმუშავა = | სცენარი = | რეჟისორი = [[ნიკოლას დელ ბოკა]] | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = [[ანდრეა დელ ბოკა]]<br>[[სეგუნდო სერნანდასი]]<br>[[ნორა კარპენა]]<br>[[რობერტო კარნაღი]]<br>[[რიტა კორტესე]]<br>[[მირიამ ლანზონი]]<br>[[ესტებან პროლი]]<br>[[სალო პასი]]<br>[[ესტებან მელონი]] | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = "El Amor es Así" | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = Andrea del Boca და Gigi D' Alessio1 | ქვეყანა = {{დროშა|არგენტინა}} | ენა = [[ესპანური ენა|ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = | ეპიზოდი = 120 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = | პროდიუსერი = [[ანდრეა დელ ბოკა]] | მონტაჟი = | ადგილი = [[ბუენოს აირესი]], [[არგენტინა]] | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 60 წუთი | არხი = Canal 7 TV Publica | კომპანია = | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[9 დეკემბერი]], [[2013]] | უკანასკნელად = [[27 მაისი]], [[2014]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = http://www.tvpublica.com.ar/programa/esa-mujer/ }} '''ეს ქალი''' — [[არგენტინა|არგენტინული]] [[ტელესერიალი|სერიალი]], რომლის რეჟისორია [[ანდრეა დელ ბოკა]], ხოლო ავტორი [[ენრიკე ტორესი]]. [[ტელესერიალი|სერიალის]] პრემიერა არგენტინაში [[9 დეკემბერი|9 დეკემბერს]] [[TV Pública]]-სა და [[Canal 7 (Argentina)|Canal 7]]-ზე ერთდროულად შედგა. ჯამში სერიალი 1 სეზონისა და 120 სერიისგან შედგება. პროდიუსერია ანდრეა დელ ბოკა. == სიუჟეტი == {{სიუჟეტი}}ისტორია იწყება ნიკოლასას (ანდრეა დელ ბოკა) და, ვერონიკას მკვლელობით. ვერონიკას დაკრძალვაზე ნიკოლასა პირობას დებს, რომ იპოვის დისწულის (რომელსაც თავად ზრდის) ნამდვილ მამას, რომლის ვინაობაც არავინ იცის. ამავდროულად, მთავარი გმირი იგებს საკუთარი მძიმე დიაგნოზის შესახებ. იგი გადაწყვეტს, დარჩენილი დრო ხალისით გაატაროს და კლინიკაში კლოუნად იწყებს მუშაობას, რათა ავადმყოფ ბავშვებს დაეხმაროს. კლინიკაში მუშაობისას ნიკოლასა შემთხვევით ხვდება იგნასიო ასევედოს (სეგუნდო სერნადასი). მათ შორის დიდი გრძნობა იფეთქებს. თუმცა, მოგვიანებით ირკვევა, რომ სწორედ იგნასიო იყო ნიკოლასას გარდაცვლილი დის ყოფილი შეყვარებული, რაც მათ ურთიერთობას ძალიან ართულებს. == მონაწილეობენ == {| class="wikitable" |+ !მსახიობი !პერსონაჟი !აღწერა |- |ანდრეა დელ ბოკა |ნიკოლასა მორალესი |ვერონიკას და რომელიც ებრძვის მძიმე დაავადებას და ზრდის გარდაცვლილი დის შვილს. |- |სეგუნდო სერნადასი |იგნასიო ასევედო |ნიკოლასას დიდი სიყვარული და მისი გარდაცვლილი დის ყოფილი პარტნიორი. |- |ესტებან მელონი |დიეგო ასევედო | |- |მირიამ ლანზონი |პატრისია ლოპეს ზამბრანო | |- |რობერტო კარნაგუი |ორლანდო მორალესი |ნიკოლასას მამა, ოჯახის საყრდენი, რომელიც ცდილობს დაიცვას თავისი შვილები და შვილიშვილი. |- |რიტა კორტესე |ფელიისა მორალესი |მორალესების ოჯახის წევრი |- |ნორა კარპენა |ვიქტორია ასევედო |იგნასიო ასევედოს დედა. მკაცრი და ტრადიციული ქალი. |- |კამილა გაროფალო |ანტონელა ასევედო |იგნასიოს და, ვიქტორიას ქალიშვილი |- |ჯულიეტა გულო |კამილა ასევედო |ასევედოების ოჯახის კიდევ ერთი წევრი (იგნასიოს ნათესავი/შვილი) |- |რიტა კორტეზე |ოფელია მორალესი |ნიკოლასას დეიდა, რომელიც ოჯახს გვერდში უდგას. |- |სალო პასიკი |ალფრედო მორალესი |ნიკოლასას ბიძა, რომელიც ჩართულია ოჯახურ ბიზნესსა და კონფლიქტებში. |- |ვიქტორია კარერასი |სამანტა მორალესი | მორალესების ოჯახის წევრი და ნიკოლასას ნათესავი |- |ტომას ოტავიანო |ანგელოზი „ანჯელიტო“ მორალესი |ნიკოლასას გარდაცვლილი დის, ვერონიკას შვილი, რომელსაც ნიკოლასა საკუთარი შვილივით ზრდის. |- |ანა კიარა ბიასოტი |ლუსი |ნიკოლასასთან დაახლოებული ბავშვი |- |გრასიელა სტეფანი |დელფინა ლოპეს ზამბრანო |პატრისიას დედა, ამბიციური და მანიპულატორი ქალი. |- |რობერტო კარნაგი |ორლანდო ლოპეს ზამბრანო |დელფინას ქმარი და პატრისიას მამა, ლოპეს ზამბრანოების გავლენიანი ოჯახის უფროსი. |- |ჰექტორ კალორი |გრეგორიო ფონტანა |ფონტანების ოჯახის უფროსი, რომელსაც ძველი საიდუმლოებები და მტრობა აკავშირებს მორალესებთან. |- |ლუკას ფერარო |რიკარდო „რიჩარდ“ ფონტანა |გრეგორიოს შვილი |- |ესტებან პროლი |რაფაელ „რაფა“ |იგნასიოს და ნიკოლასას ერთგული მეგობარი, რომელიც ხშირად ეხმარება მათ პრობლემების მოგვარებაში |- |სილვინა აკოსტა |ლუსიანა | |- |ალეხო გარსია პინტოსი |ხუანჯო |იგნასიოს და ნიკოლასას მეგობარი |- |ჯინო რენი |საგასტუმა „გეორგი“ |მორალესების ოჯახის ახლობელი |- |ლორენა დიას ტერესინიო |არიადნე |ნიკოლასას მეგობარი |} == ეპიზოდები == [[კატეგორია:2013 წლის არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:2014 წლის არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:დრამატული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:2010-იანი წლების არგენტინული ტელესერიალები]] {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! scope="col" style="width: 15%;" | ეპიზოდი ! scope="col" style="width: 20%;" | გამოსვლის თარიღი ! scope="col" style="width: 15%;" | აუდიტორიის რეიტინგი |- | 1 || 9 დეკემბერი || 2.5 |- | 2 || 10 დეკემბერი || 1.3 |- | 3 || 11 დეკემბერი || 1.7 |- | 4 || 12 დეკემბერი || 1.2 |- | 5 || 13 დეკემბერი || 1.0 |- | 6 || 16 დეკემბერი || 1.9 |- | 7 || 17 დეკემბერი || 1.4 |- | 8 || 18 დეკემბერი || 1.3 |- | 9 || 19 დეკემბერი || 1.5 |- | 10 || 20 დეკემბერი || 1.4 |- | 11 || 23 დეკემბერი || 1.3 |- | 12 || 24 დეკემბერი || 1.2 |- | 13 || 25 დეკემბერი || 1.1 |- | 14 || 26 დეკემბერი || 1.5 |- | 15 || 27 დეკემბერი || 1.0 |- | 16 || 30 დეკემბერი || 1.8 |- | 17 || 31 დეკემბერი || 1.5 |- | 18 || 1 იანვარი || 1.0 |- | 19 || 2 იანვარი || 1.3 |- | 20 || 3 იანვარი || 1.4 |- | 21 || 6 იანვარი || 1.2 |- | 22 || 7 იანვარი || 1.2 |- | 23 || 8 იანვარი || 1.4 |- | 24 || 9 იანვარი || 1.5 |- | 25 || 10 იანვარი || 1.1 |- | 26 || 13 იანვარი || 1.1 |- | 27 || 14 იანვარი || 1.1 |- | 28 || 15 იანვარი || 1.4 |- | 29 || 16 იანვარი || 1.3 |- | 30 || 17 იანვარი || 1.1 |- | 31 || 20 იანვარი || 0.6 |- | 32 || 21 იანვარი || 1.2 |- | 33 || 22 იანვარი || 0.9 |- | 34 || 23 იანვარი || 1.2 |- | 35 || 24 იანვარი || 1.6 |- | 36 || 27 იანვარი || 1.1 |- | 37 || 28 იანვარი || 1.3 |- | 38 || 29 იანვარი || 1.3 |- | 39 || 30 იანვარი || 1.5 |- | 40 || 31 იანვარი || 1.7 |- | 41 || 3 თებერვალი || 1.6 |- | 42 || 4 თებერვალი || 1.5 |- | 43 || 5 თებერვალი || 1.7 |- | 44 || 6 თებერვალი || 1.3 |- | 45 || 7 თებერვალი || 1.0 |- | 46 || 10 თებერვალი || 0.9 |- | 47 || 11 თებერვალი || 1.4 |- | 48 || 12 თებერვალი || 0.8 |- | 49 || 13 თებერვალი || 1.2 |- | 50 || 14 თებერვალი || 1.0 |- | 51 || 17 თებერვალი || 0.8 |- | 52 || 18 თებერვალი || 0.9 |- | 53 || 19 თებერვალი || 0.9 |- | 54 || 20 თებერვალი || 1.0 |- | 55 || 21 თებერვალი || 0.8 |- | 56 || 24 თებერვალი || 1.2 |- | 57 || 25 თებერვალი || 1.1 |- | 58 || 26 თებერვალი || 1.3 |- | 59 || 27 თებერვალი || 1.0 |- | 60 || 28 თებერვალი || 0.7 |- | 61 || 3 მარტი || 1.0 |- | 62 || 4 მარტი || 1.1 |- | 63 || 5 მარტი || 0.8 |- | 64 || 6 მარტი || 1.0 |- | 65 || 7 მარტი || 1.1 |- | 66 || 10 მარტი || 1.1 |- | 67 || 11 მარტი || 1.2 |- | 68 || 12 მარტი || 0.9 |- | 69 || 13 მარტი || 1.3 |- | 70 || 14 მარტი || 1.3 |- | 71 || 17 მარტი || 1.2 |- | 72 || 18 მარტი || 1.0 |- | 73 || 19 მარტი || 1.1 |- | 74 || 20 მარტი || 1.3 |- | 75 || 21 მარტი || 0.8 |- | 76 || 24 მარტი || 1.4 |- | 77 || 25 მარტი || 1.2 |- | 78 || 26 მარტი || 1.1 |- | 79 || 27 მარტი || 1.3 |- | 80 || 28 მარტი || 0.7 |- | 81 || 31 მარტი || 1.5 |- | 82 || 1 აპრილი || 1.3 |- | 83 || 2 აპრილი || 2.1 |- | 84 || 3 აპრილი || 1.8 |- | 85 || 4 აპრილი || 1.3 |- | 86 || 7 აპრილი || 1.3 |- | 87 || 8 აპრილი || 1.9 |- | 88 || 9 აპრილი || 1.2 |- | 89 || 10 აპრილი || 1.0 |- |90 |11 აპრილი |1.1 |- |91 |14 აპრილი |1.7 |- |92 |15 აპრილი |1.5 |- |93 |16 აპრილი |1.3 |- |94 |17 აპრილი |1.4 |- |95 |18 აპრილი |1.0 |- |96 |22 აპრილი |1.5 |- |97 |23 აპრილი |1.9 |- |98 |24 აპრილი |1.0 |- |99 |25 აპრილი |1.3 |- |100 |28 აპრილი |1.4 |- |101 |29 აპრილი |1.3 |- |102 |30 აპრილი |1.5 |- |103 |1 მაისი |1.0 |- |104 |2 მაისი |1.7 |- |105 |5 მაისი |2.0 |- |106 |6 მაისი |1.9 |- |107 |7 მაისი |1.1 |- |108 |8 მაისი |1.0 |- |109 |9 მაისი |1.2 |- |110 (ნაწილობრივი) |12 მაისი |1.3 |- |110 (სრული) |13 მაისი |1.9 |- |111 |14 მაისი |1.4 |- |112 |15 მაისი |1.3 |- |113 |16 მაისი |1.3 |- |114 |19 მაისი |1.3 |- |115 |20 მაისი |0.9 |- |116 |21 მაისი |1.0 |- |117 |22 მაისი |1.0 |- |118 |23 მაისი |1.1 |- |119 |26 მაისი |1.2 |- |120 (ფინალური ეპიზოდი) |27 მაისი |1.5 |} == ჯილდოები და ნომინაციები == {| class="wikitable" ! style="background:#00FF7F;" |ჯილდო ! style="background:#00FF7F;" |კატეგორია ! style="background:#00FF7F;" |ნომინაცია ! style="background:#00FF7F;" |შედეგი |- |მარტინ ფიეროს ჯილდოები 2013 |''"საუკეთესო ტელესერიალი"'' |ეს ქალი | style="background: #fdd;" |ნომინანტი |- |მარტინ ფიეროს ჯილდოები 2013 |''„საუკეთესო მსახიობი ქალი ყოველდღიურ დრამაში/საპნის ოპერაში“'' |ანდრეა დელ ბოკა | style="background: #fdd;" |ნომინირებული |} == რესურსები ინტერნეტში == * [[imdbtitle:3691530|ეს ქალი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა]] 12ap8tvwn2fv7bhhx6cj1zhqbaltige 0 411025 5424049 4896441 2026-06-27T15:58:34Z ~2026-37198-12 184664 /* საქართველო რაგბის მსოფლიოს 20 წლ. ჩემპიონატზე */ 5424049 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა რაგბის გუნდი | ქვეყანა = საქართველო | სურათი =Georgian Rugby Logo.svg | სურათის ზომა = 200პქ | კავშირი = საქართველოს რაგბის კავშირი | მეტსახელი =უმცროსი ბორჯღალოსნები | ემბლემა = [[ბორჯღალი]] | კაპიტანი = [[ლაშა ციხისთავი]] | მწვრთნელი = [[ლადო კილასონია]] | დაარსდა = | კეპი = [[გელა აფრასიძე]] (14) | ქულა = [[რევაზ ჯინჭველაშვილი]] (114) | ლელო = [[ალექსანდრე ტუჩაშვილი]] (5) | pattern_la1 = | pattern_b1 = _collarwhite | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = _collarwhite | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm1 = E1224E | body1 = E1224E | rightarm1 = E1224E | shorts1 = FFFFFF | socks1 = E1224E | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = E1224E | პირველი = {{დროშა|საქართველო}} 49 – 0 {{დროშა|პოლონეთი}} <BR/>([[23 მაისი]] [[2005]]) | დიდიგამარ = {{დროშა|საქართველო}} 90 – 3 {{დროშა|იამაიკა}}<BR/>([[15 აპრილი]] [[2008]]) | დიდიდამარ = {{დროშა|ახალი ზელანდია}} 84 – 6 {{დროშა|საქართველო}}<BR/>([[7 ივნისი]] [[2006]]) | მსოფთასზეგამოსვლა = 3 | წელი = | საუკეთესო = მე-9 ადგილი, [[2018]] }} '''საქართველოს 20 წლამდე მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები''' — [[საქართველოს რაგბის კავშირი|საქართველოს]] რაგბის ასაკობრივი ნაკრები. წარმოადგენს [[საქართველო]]ს მსოფლიოს 20 წლამდელთა სარაგბო დაპირისპირებებში. აღნიშნული ნაკრების პირველი საერთაშორისო დაპირისპირება გაიმართა [[2005|2005 წლის]] [[23 მაისი|23 მაისს]] [[პოლონეთი]]ს 20 წლამდე მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ, სადაც საქართველომ 49-0 იმარჯვა. ნაკრების მორაგბეებმა [[2016|2016 წლიდან]] ზედიზედ სამჯერ მიიღეს მონაწილოება რაგბის 20 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატზე და [[2018|2018 წელს]] ისტორიაში საუკეთესო შედეგი, მე-9 ადგილი დაიკავეს. ==სამწვრთნელო შტაბი== *ილია მაისურაძე — მთავარი მწვრთნელი *ლადო კილასონია, ზურაბ ამონაშვილი და გაგა გურეშიძე — მწვრთნელის ასისტენტები *ირაკლი ჭყონია, გიორგი ნადარეიშვილი და ანტონ ბრეტი — ფიზიკური მომზადების მწვრთნელები *ლიამ რობინსონი და ირაკლი შაორშიძე — ფიზიოთერაპია *ვახტანგ წიკლაური — ნაკრების ექიმი *დავით რამიშვილი — ვიდეო ანალიტიკოსი ===საქართველო რაგბის მსოფლიოს 20 წლ. ჩემპიონატზე=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !წელი !width="50"|რაუნდი !width="20"|მ !width="20"|წ !width="20"|ფ !width="20"|ადგილი |- |{{flagicon|ENG}} [[მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი 2016|2016]]||'''ჯგუფი'''||1||4||0||10 |- |{{flagicon|GEO}} [[მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი 2017|2017]]||'''ჯგუფი'''||1||4||0||10 |- |{{flagicon|FRA}} [[მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი 2018|2018]]||'''ჯგუფი'''||3||2||0||9 |- |{{flagicon|ARG}} [[მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი 2019|2019]]||'''ჯგუფი'''||2||3||0||10 |- |{{flagicon|RSA}} [[მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი 2023|2023]]||'''ჯგუფი'''||2||3||0||8 |- |{{flagicon|RSA}} [[მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი 2024|2024]]||'''ჯგუფი'''||3||2||0||9 |- |{{flagicon|ITA}} [[მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი 2025|2025]]||'''ჯგუფი'''||2||2||1||9 |- |{{flagicon|GEO}} [[მსოფლიო რაგბის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი 2026|2026]]||'''ჯგუფი'''||0||1||0|| |} ==შეხვედრები და სტატისტიკა== {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%" |- ! style="width:180px;"| მოწინააღმდეგე ! style="width:50px;"| თამაში ! style="width:50px;"| გამარჯ. ! style="width:50px;"| მარცხი ! style="width:50px;"| ფრე ! style="width:50px;"| გამარჯ. % ! style="width:50px;"| +ქულა ! style="width:50px;"| '''-'''ქულა ! style="width:50px;"| ბალანსი |- | {{დროშა|არგენტინა}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50.00% || 52 || 62 || -10 |- | {{დროშა|აშშ}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0.00% || 12 || 13 || -1 |- | {{დროშა|ახალი ზელანდია}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0.00% || 0 || 55 || -55 |- | {{დროშა|ესპანეთი}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 23 || 11 || +12 |- | {{დროშა|ზიმბაბვე}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100.00% || 93 || 26 || +67 |- | {{დროშა|იამაიკა}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 90 || 3 || +87 |- | {{დროშა|იაპონია}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 66.67% || 67 || 87 || -20 |- | {{დროშა|ირლანდია}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 33.33% || 49 || 79 || -30 |- | {{დროშა|იტალია}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 18 || 17 || +1 |- | {{დროშა|კანადა}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100.00% || 118 || 50 || +68 |- | {{დროშა|ნამიბია}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 46 || 17 || +29 |- | {{დროშა|პოლონეთი}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 49 || 0 || +49 |- | {{დროშა|პორტუგალია}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 19 || 11 || +8 |- | {{დროშა|რუმინეთი}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66.67% || 61 || 44 || +17 |- | {{დროშა|რუსეთი}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100.00% || 39 || 23 || +16 |- | {{დროშა|სამხრეთ აფრიკა}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0.00% || 41 || 71 || -30 |- | {{დროშა|სამხრეთ კორეა}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 50 || 31 || +19 |- | {{დროშა|საფრანგეთი}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0.00% || 36 || 105 || -69 |- | {{დროშა|ტონგა}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50.00% || 63 || 41 || +22 |- | {{დროშა|უელსი}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0.00% || 9 || 10 || -1 |- | {{დროშა|ურუგვაი}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66.67% || 82 || 47 || +35 |- | {{დროშა|ფიჯი}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 30 || 13 || +17 |- | {{დროშა|შოტლანდია}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 39 || 31 || +8 |- | {{დროშა|ჰონგ-კონგი}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100.00% || 21 || 8 || +13 |- class="sortbottom" ! სულ !! 41 !! 25 !! 16 !! 0 !! 60.98% !! 1107 !! 855 !! +252 |} ==გამარჯვებები პირველი ეშელონის გუნდებთან== {{Rugbybox collapsible2 | date = [[20 ივნისი]] [[2016]] | time = 15:15 ბრიტანეთის დროით (UTC+01) | home = {{დროშა|იტალია}} | score = 17–18 | away = {{დროშა|საქართველო}} | report = [http://www.worldrugby.org/match/22766 შეჯამება] | stadium = [[სალფორდი]]ს სტადიონი, [[ინგლისი]] | referee = სვინგლი იადეზვენი ([[სამხრეთ აფრიკა]]) | attendance = | try1 = [[ანჟელ მაკელარა|მაკეალარა]] 30' <br />[[ლუკა სპერანდიო|სპერანდიო]] 80' | con1 = [[ლეონარდო მანტელი|მანტელი]] 31', 80+1' (2/2) | pen1 = მანტელი 67' (1/1) | try2 = [[თორნიკე მატარაძე|მატარაძე]] 17' წთ<br />[[ბექა გორგაძე|გორგაძე]] 55' წთ<br />[[ლადო მიმინოშვილი|მიმინოშვილი]] 64' წთ | pen2 = [[გელა აფრასიძე|აფრასიძე]] 70' (1/2) }} {{Rugbybox collapsible2 | date = [[13 ივნისი]] [[2017]] | time = 15:30 საქართველოს დროით (UTC+04) | home = {{დროშა|საქართველო}} | score = 26–25 | away = {{დროშა|არგენტინა}} | report = [http://www.worldrugby.org/match/22766 შეჯამება] | stadium = [[მიხეილ მესხის სახელობის სტადიონი]], [[თბილისი]], [[საქართველო]] | referee = იაკო ვან ჰერდენი ([[სამხრეთ აფრიკა]]) | attendance = | try1 = [[ბექა საღინაძე|საღინაძე]] 3' <br>[[ილია სპენდერაშვილი|სპენდერაშვილი]] 12' | con1 = [[გელა აფრასიძე|აფრასიძე]] 4', 13' (2/2) | pen1 = [[გელა აფრასიძე|აფრასიძე]] 25', 34', 38', 76' (4/6) | try2 = [[ბაუტისტა დელგუი|დელგუი]] 16' m<br>[[ფაკუნდო ფერარიო|ფერარიო]] 41' <br>[[ტომას მალონოსი|მალონოსი]] 80' | con2 = [[იან ბაუტისტა დაირიქსი|დაირიქსი]] 42', 80+1 (2/2) | pen2 = [[ტომას ალბორნოსი|ალბორნოსი]] 10', 20'(2/2) }} {{Rugbybox collapsible2 | date = [[7 ივნისი]] [[2018]] | time = 18:30 ცენტრ. ევროპის დროით (UTC+02) | home = {{დროშა|ირლანდია}} | score = 20–24 | away = {{დროშა|საქართველო}} | report = [https://www.worldrugby.org/u20/match/25689 შეჯამება] | stadium = პარკ დეს სპორტსი, [[ნარბონი]], [[საფრანგეთი]] | referee = ნუთბრაუნი ([[ახალი ზელანდია]]) | attendance = | try1 = [[კონორ დინი|დინი]] 32' <br>[[კორმაკ დალი|დალი]] 77' <br>[[იაკობ ვოჯტკოვიჩი|ვოჯტკოვიჩი]] 81' | con1 = [[ჰარი ბირნი|ბირნი]] 78' (1/2) | pen1 = [[კონორ დინი|დინი]] | try2 = [[არსენ მაჩალაძე|მაჩალაძე]] 10' <br>[[სანდრო სვანიძე|სვანიძე]] 21' <br>[[თედო აბჟანდაძე|აბჟანდაძე]] 43' | con2 = [[გელა აფრასიძე|აფრასიძე]] 10', 23', 44' (3/3) | pen2 = [[გელა აფრასიძე|აფრასიძე]] 16' (1/1) }} {{Rugbybox collapsible2 | date = [[17 ივნისი]] [[2018]] | time = 12:30 ცენტრ. ევროპის დროით (UTC+02) | home = {{დროშა|შოტლანდია}} | score = 31–39 | away = {{დროშა|საქართველო}} | report = [https://www.worldrugby.org/u20/match/25698 შეჯამება] | stadium = [[ბეზიერსი]], [[საფრანგეთი]] | referee = [[ანდრეა პირდი]] ([[იტალია]]) | attendance = | try1 = [[რობი სმიტი|სმიტი]] 7' m<br>[[ლოგან ტროტერი|ტროტერი]] 14', 33' <br>[[კილ როუ|როუ]] 71' <br>[[ჯეიმს მილერი|მილერი]] 75' | con1 = [[ჩარლი ჩაპმანი|ჩაპმანი]] 15', 34' (2/3)<br>[[როს ტომფსონი|ტომფსონი]] 75' (1/2) | pen1 = | try2 = [[ლუკა ჯაფარიძე|ჯაფარიძე]] 2' <br>[[კონსტანტინე მარჯანიშვილი|მარჯანიშვილი]] 21', 63' <br>[[თენგის გიგოლაშვილი|გიგოლაშვილი]] 42' <br>[[გურამ გოგიჩაიშვილი|გოგიჩაიშვილი]] 55' | con2 = [[თედო აბჟანდაძე|აბჟანდაძე]] 23', 43', 56', 64' (4/4) | pen2 = [[თედო აბჟანდაძე|აბჟანდაძე]] 49', 79' (2/2) }} ==შემადგენლობა== ''[[2018 წლის 20 წლამდე მორაგბეთა მსოფლიო ჩემპიონატი]]ს შემადგენლობა'' {{nat rs start|hidenote=yes}} {{nat rs player|pos=HK|name={{sortname|ლევან|პაპიძე}}|age={{Birth date and age|1998|5|25|df=y}}|caps=9|club=[[ლელო (სარაგბო კლუბი)|ლელო სარასენსი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=HK|name={{sortname|თენგიზ|ზამთარაძე}}|age={{Birth date and age|1998|1|2|df=y}}|caps=8|club=[[ლელო (სარაგბო კლუბი)|ლელო სარასენსი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=HK|name={{sortname|გიორგი|მენაბდე (მორაგბე)}}|age={{Birth date and age|1999|8|24|df=y}}|caps=0|club=[[ბათუმი (სარაგბო კლუბი)|ბათუმი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=PR|name={{sortname|ლუკა|აზარიაშვილი}}|age={{Birth date and age|1999|11|30|df=y}}|caps=5|club=მონპელიე|clubnat=FRA}} {{nat rs player|pos=PR|name={{sortname|გურამ|გოგიჩაიშვილი}}|age={{Birth date and age|1998|9|4|df=y}}|caps=3|club=რასინგ 92|clubnat=FRA}} {{nat rs player|pos=PR|name={{sortname|ლუკა|ჯაფარიძე}}|age={{Birth date and age|1998|10|6|df=y}}|caps=4|club=ბრაივი|clubnat=FRA}} {{nat rs player|pos=PR|name={{sortname|გიორგი|ხარაიშვილი|dab=მორაგბე}}|age={{Birth date and age|1999|12|7|df=y}}|caps=0|club=[[არმაზი (სარაგბო კლუბი)|არმაზი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=PR|name={{sortname|ლაშა|მაჭარაშვილი}}|age={{Birth date and age|1998|11|13|df=y}}|caps=2|club=სტად მონტოისი|clubnat=FRA}} {{nat rs player|pos=PR|name={{sortname|გიორგი|ნუცუბიძე}}|age={{Birth date and age|1998|11|11|df=y}}|caps=4|club=ორიაკი|clubnat=FRA}} {{nat rs player|pos=LK|name={{sortname|ლაშა|ჯაიანი}}|age={{Birth date and age|1998|5|21|df=y}}|caps=5|club=ექსეტერი|clubnat=ENG}} {{nat rs player|pos=LK|name={{sortname|ლუკა|გელაშვილი}}|age={{Birth date and age|1999|3|1|df=y}}|caps=4|club=[[ჯიქი (სარაგბო კლუბი)|ჯიქი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=LK|name={{sortname|ბექა|საღინაძე}}|age={{Birth date and age|1998|10|29|df=y}}|caps=3|club=ორიაკი|clubnat=FRA}} {{nat rs player|pos=FL|name={{sortname|თენგიზ|გიგოლაშვილი}}|age={{Birth date and age|1998|5|10|df=y}}|caps=2|club=[[არმაზი (სარაგბო კლუბი)|არმაზი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=FL|name={{sortname|ალექსანდრე|კალმახელიძე}}|age={{Birth date and age|1998|4|8|df=y}}|caps=5|club=[[არმია (სარაგბო კლუბი)|არმია]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=FL|name={{sortname|სანდრო|მამამთავრიშვილი}}|age={{Birth date and age|1998|10|17|df=y}}|caps=4|club=[[ლელო (სარაგბო კლუბი)|ლელო სარასენსი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=FL|name={{sortname|არჩილ|აბესაძე}}|age={{Birth date and age|1998|3|23|df=y}}|caps=4|club=[[ლელო (სარაგბო კლუბი)|ლელო სარასენსი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=N8|name={{sortname|თორნიკე|ჯალაღონია}}|age={{Birth date and age|1998|12|12|df=y}}|caps=4|club=ბიარიცი|clubnat=FRA}} {{nat rs player|pos=N8|name={{sortname|არსენ|მაჩალაძე}}|age={{Birth date and age|1998|10|29|df=y}}|caps=12|club=[[აია (სარაგბო კლუბი)|ქუთაისის აია]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=SH|name={{sortname|გელა|აფრასიძე}}|age={{Birth date and age|1998|1|14|df=y}}|caps=10|club=მონპელიე|clubnat=FRA}} {{nat rs player|pos=SH|name={{sortname|ლუკა|დვალიშვილი}}|age={{Birth date and age|1998|1|8|df=y}}|caps=5|club=[[არმაზი (სარაგბო კლუბი)|არმაზი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=SH|name={{sortname|მიხეილ|ალანია}}|age={{Birth date and age|2000|11|19|df=y}}|caps=6|club=[[ჯიქი (სარაგბო კლუბი)|ჯიქი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=FH|name={{sortname|თედო|აბჟანდაძე}}|age={{Birth date and age|1999|6|13|df=y}}|caps=13|club=[[აია (სარაგბო კლუბი)|ქუთაისის აია]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=FH|name={{sortname|ლაშა|ლომიძე|dab=მორაგბე}}|age={{Birth date and age|2000|1|26|df=y}}|caps=4|club=[[აია (სარაგბო კლუბი)|ქუთაისის აია]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=CE|name={{sortname|გიორგი|წიკლაური}}|age={{Birth date and age|1998|11|15|df=y}}|caps=11|club=[[ჯიქი (სარაგბო კლუბი)|ჯიქი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=CE|name={{sortname|სანდრო|სვანიძე}}|age={{Birth date and age|1998|10|27|df=y}}|caps=8|club=[[არმაზი (სარაგბო კლუბი)|არმაზი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=CE|name={{sortname|ოთარ|ძაგნიძე}}|age={{Birth date and age|1999|11|10|df=y}}|caps=4|club=[[აია (სარაგბო კლუბი)|ქუთაისის აია]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=WG|name={{sortname|ზურაბ|ქავთარაძე}}|age={{Birth date and age|2000|1|11|df=y}}|caps=7|club=[[ხარები (სარაგბო კლუბი)|ხარები]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=WG|name={{sortname|დემურ|თაფლაძე}}|age={{Birth date and age|2000|3|18|df=y}}|caps=8|club=[[ლელო (სარაგბო კლუბი)|ლელო სარასენსი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=WG|name={{sortname|კონსტანტინე|მარჯანიშვილი|dab=მორაგბე}}|age={{Birth date and age|1999|2|19|df=y}}|caps=2|club=[[ლოკომოტივი თბილისი (სარაგბო კლუბი)|ლოკომოტივი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=WG|name={{sortname|თემურ|ჭიჭინაძე}}|age={{Birth date and age|2000|3|23|df=y}}|caps=0|club=[[ჯიქი (სარაგბო კლუბი)|ჯიქი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=FB|name={{sortname|ბექა|მამუკაშვილი}}|age={{Birth date and age|1998|9|12|df=y}}|caps=10|club=[[ლელო (სარაგბო კლუბი)|ლელო სარასენსი]]|clubnat=GEO}} {{nat rs player|pos=FB|name={{sortname|გიორგი|მიქანაძე}}|age={{Birth date and age|2001|1|21|df=y}}|caps=0|club=[[არმია (სარაგბო კლუბი)|არმია]]|clubnat=GEO}} {{nat rs end}} ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.rugby.ge/ საქართველოს რაგბის კავშირი] {{სპორტის ეროვნული ნაკრებები საქართველოში}} [[კატეგორია:საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები]] 62l2tobr1d4dgn1vqvzw79crh21lthl 0 427908 5423931 5277814 2026-06-27T11:59:54Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5423931 wikitext text/x-wiki {{განსხვავება|კოატა}} {{ტაქსოდაფა | სახელი = კოატი | სურათის ფაილი = MexicanCoati.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ტიპი = [[ქორდიანები]] | კლასი = [[ძუძუმწოვრები]] | რიგი = [[მტაცებლები]] | ოჯახი = [[ენოტისებრნი]] | გვარი = [[ცხვირა დათვი (გვარი)|ცხვირა დათვი]] | სახეობა = [[კოატი]] | ლათ = {{Btname|Nasua narica|([[Linnaeus]], [[1766]])}} | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = LC | ვიკისახეობები = Nasua narica | commons = Category:Nasua narica | iucn = 41683 | itis = 552462 | ncbi = 352831 | eol = 311953 | fw = 232930 }} '''კოატი''' ({{lang-la|Nasua narica}}) — [[მტაცებლები|მტაცებელი]] [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვარი]] [[ენოტისებრნი|ენოტისებრთა]] [[ოჯახი (ბიოლოგია)|ოჯახისა]]. მისი სხეული სიგრძეა 41–67 [[სმ]], კუდისა — 32–69 სმ, იწონის 11,3 [[კგ]]-მდე. შეფერილობა მურა-რუხია, ან ზედა ნაწილი შავია ხოლო ქვედა — თეთრი. კუდზე მუქი და ღია რგოლებია. ცხვირი წაგრძელებული და ძალიან მოძრავია. ბინადრობს [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილის, [[ცენტრალური ამერიკა|ცენტრალური]] და [[სამხრეთი ამერიკა|სამხრეთ ამერიკის]] [[ტროპიკული ტყეები|ტროპიკულ]] და [[სუბტროპიკული ტყეები და ბუჩქნარები|სუბტროპიკულ ტყეებში]]. კარგად ცოცავს ხეებზე, ბალანსირებასა და მოჭიდებას კუდის მეშვეობით ახორციელებს. ბუნაგს აწყობს ხეების ფუღუროებში, მიწის ჩაღრმავებებში, ქვებს შორის. ქმნიან 5–6 სულიან (ზოგჯერ 40-მდეც) ჯგუფებს; ასაკოვანი მხეცები ჩვეულებრივ მარტონი ცხოვრობენ. აქტიურია დღისითაც და ღამითაც. იკვებება მხოლოდ მიწაზე, საკვებად იყენებს მცენარეულ საკვებსა და მცირე ძუძუმწოვრებს. მრავლდებიან წელიწადში ერთხელ, დედალი შობს 2–6 ნაშიერს. ზიანს აყენებს მინდვრის კულტურებს და [[მეფრინველეობა|მეფრინველეობას]]. მისი ხორცი საკვებად გამოიყენება. == რესურსები ინტერნეტში == {{დსე|082695|კოატი}} [[კატეგორია:ცხვირა დათვი]] [[კატეგორია:კოლომბიის ძუძუმწოვრები]] k3lhn65y5gdnrov3wqyiu3l00behykr 0 449536 5423944 5423905 2026-06-27T13:27:32Z Mehman 75871 [[Special:Contributions/~2026-36974-34|~2026-36974-34]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Jaba1977|Jaba1977]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 3758976 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქუჩა |სახელწოდება= გურამ ასათიანის ქუჩა |სურათი= |წარწერა= |ქალაქი= {{დროშა|თბილისი}} |ოლქი= |ქვეყანა= {{დროშა|საქართველო}} |სტატუსი= |რაიონი= [[ნაძალადევის რაიონი]] |წინა სახელები=ფარკოფელის შესახვევი, ივანე სტურუას ქუჩა |ისტორიული რაიონი= |მიკრორაიონი= |ტელეფონი= |ფაქსი= |E-mail= |ვებ–გვერდი= |ველი= |ტექსტის ველი= }} '''გურამ ასათიანის ქუჩა''' — ქუჩა [[თბილისი|თბილისში]], [[ნაძალადევის რაიონი|ნაძალადევის რაიონში]] ([[ნაძალადევი]]); [[კისისხევის ქუჩა |კისისხევის ქუჩიდან]] გურამ ასათიანის II შესახვევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის ბოლოს, თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ფარკოფელის შესახვევი, 20-იან წლებში ქუჩა გახდა. 1958 წელს — [[ივანე სტურუა]]ს, 2003 წელს [[გურამ ასათიანი]]ს სახელი ეწოდა, აქვს 2 შესახვევი (I შესახვევი — ყოფილი ფარკოფელის შესახვევი). თბილისის 1934 წლის გეგმაზე ქუჩის მონაკვეთი, გურამ ასათიანის I შესახვევიდან II შესახვევამდე, დატანილია როგორც ფარკოფელის გასასვლელი. ==გურამ ასათიანის I შესახვევი== '''გურამ ასათიანის I შესახვევი''' — შესახვევი ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი). [[მიხეილ მესხის ქუჩა|მიხეილ მესხის ქუჩიდან]] ძმობის ჩიხამდე. ==გურამ ასათიანის II შესახვევი== '''გურამ ასათიანის II შესახვევი''' — შესახვევი ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი). მიხეილ მესხის ქუჩიდან ომარკელაპტრიშვილის შესახვევამდე. == ლიტერატურა == {{ეთ|1|21}} [[კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები|ასათიანი]] 580bm480mtznw9i0hf76zrt9xb6osmm 0 449539 5423943 5423904 2026-06-27T13:27:09Z Mehman 75871 [[Special:Contributions/~2026-36974-34|~2026-36974-34]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Jaba1977|Jaba1977]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 3758978 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქუჩა |სახელწოდება= |სურათი= |წარწერა= |ქალაქი= {{დროშა|თბილისი}} |ოლქი= |ქვეყანა= {{დროშა|საქართველო}} |სტატუსი= |რაიონი= [[საბურთალოს რაიონი]] |წინა სახელები= კომინტერნის ქუჩა, ვაჟა-ფშაველას შესახვევი |ისტორიული რაიონი= [[დელისი]] |მიკრორაიონი= |ტელეფონი= |ფაქსი= |E-mail= |ვებ–გვერდი= |ველი= |ტექსტის ველი= }} '''მიხეილ ასათიანის ქუჩა''' — ქუჩა [[თბილისი|თბილისში]], [[საბურთალოს რაიონი|საბურთალოს რაიონში]] ([[დელისი]]); [[ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირი]]დან [[შალვა ნუცუბიძის ქუჩა]]მდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. ადრე — კომინტერნის, [[1961]] წლიდან ვაჟა-ფშაველას შესახვევი ერქვა. 1966 წელს [[მიხეილ ასათიანი (ფსიქიატრი)|მიხეილ ასათიანი]]ს სახელი ეწოდა. ქუჩაზე იყო [[მიხეილ ასათიანის სახელობის ფსიქიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი]], არის ლევან საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი. == ლიტერატურა == {{ეთ|1|21}} [[კატეგორია: საბურთალოს რაიონის ქუჩები|ასათიანი]] r5pmx67pwjxyu653kew1rqcxmasolxn 0 454655 5424268 4888141 2026-06-28T06:04:09Z Elrostro 75016 5424268 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია | გადაცემის_სახელი = შავი მარგალიტი | სურათი = | ტიტრი = | სხვა სახელწოდება = Perla Negra | ჟანრი = [[მელოდრამა]]<br>[[დრამა]] | ფორმატი = | ავტორი = ენრიკე ტორესი | ეფუძნება = | შეიმუშავა = | სცენარი = | რეჟისორი = | რედაქტორი = | შემოქმედებითი დირექტორები = | წამყვანი = | მონაწილეობენ = | გახმოვანება = | ჟიური = | მთხრობელი = | თემის_კომპოზიტორი = | მთავარი_თემა = სიყვარული (ასრულებს ანდრეა დელ ბოკა) | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = | ქვეყანა = {{დროშა|არგენტინა}} | ენა = [[ესპანური ენა| ესპანური]] | სეზონი = 1 | სერია = 200 | ეპიზოდი = 200 | ეპიზოდების_სია = | აღმასრულებელი_პროდიუსერი = ორნელა ზამპიცინი | პროდიუსერი = რაულ ლეკოუა | მონტაჟი = | ადგილი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგრძლივობა = 45 წუთი | არხი = ტელეფე (telefe) | კომპანია = სონოტექსი (Sonotex) | დისტრიბუტორი = | ორიგინალური არხი = | ჩვენების_ფორმატი = | აუდიო_ფორმატი = | პირველად = [[4 დეკემბერი]], [[1994]] | უკანასკნელად = [[8 სექტემბერი]], [[1995]] | სტატუსი = | წინა = | შემდეგი = | დაკავშირებული_შოუები = | ბოლო = | საიტი = }} '''შავი მარგალიტი''' ({{lang-es|Perla negra}}) — არგენტინული ტელენოველა, რომელიც რაულ ლეკოუნამ ტელეკომპანია ტელეფესთან ერთად გადაიღო 1994 და 1995 წლებში. სერიალში თამაშობენ ცნობილი არგენტინელი მსახიობები: ანდრეალ დელ ბოკა, გაბრიელ კორადო, მილი სტიგმანი, მარია როსა გალო და სხვები. ტელენოველა გადღებულია სონოტექსის (ესპ. Sonotex) სტუდიებში, ბუენოს-აირესის ერთ-ერთ პროვინცია მარტინესში, რომელიც იმ დროს რაულ ლოკუნას საკუთრებას წარმოადგენდა. სერიალი ენრიკე ტორესმა დაწერა, ხოლო მისი ტელეეკრანიზაცია ანდრეა დელ ბოკას მამამ ნიკოლას დელ ბოკამ განახორციელა. ტელენოველა ნაჩვენები იქნა ძალიან ბევრ ქვეყანაში, ესპანეთში ტელეკომპანია TVE-1-ის, იტალიაში ტელეკომპანია Rete 4-ის და მათ შორის საქართველოშიც კი [[საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი|საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის 1 არხის]] ეთერში. 2007 წელს ანდრეა დელ ბოკამ საჯაროდ გამოაცხადა, რომ აპირებდა სერიალის მეორე ნაწილში ეთამაშა, თუმცა ამჯერად მამაკაცის მთავარ როლს შესარულებდა ცნობილი მექსიკელი მსახიობი საულ ლისაზო, თუმცა ეს პროექტი არ განხორციელდა ბიუჯეტის სიმცირის გამო. ==ჩვენება საქართველოში== ტელენოველა საქართველოში 2000 წლის 14 თებერვალს დაიწყო,[[საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი|საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის 1 არხის]] ეთერში და ის ყოველდღე, შაბათ-კვირის გარდა 20:55 წუთზე გადიოდა. სერიალი იმავე წლის 27 ნოემბერს დასრულდა და მის ნაცვლად საეთერო ბადე დაიკავა ახალმა სერიალმა სახელწოდებით "ქამელეონი". ==მონაწილეობენ== * ანდრეა დელ ბოკა ... პერლა ფონსეკა გალვეს / ევა პაჩეგო უეგო / პერლა სოტომაიორ უანსტეინ დე ალვარეს ტოლედო * გაბრიელ კორადო ... ტომას ალვარეს ტოლედო * მარია როზა გალო ... როსალინა სოტომაიორ. პაჩეკო უგოგოსგო * მილი სტეგმანი ... მალვინა ბაგგიო * ჟორჟ დ'ელია ... ფერნანდო ალვარეს ტოლედო * სესილია მარესკა ... რენატა იტურბიდე დე იდეალვარეს ტოლედო . * მარსელა გუტერი .... ევა პაჩკო ჰუგოგო * ჰენრი ზაკკა ..... დანტეს ანდრეად ზამორა * ჯინო რენი .... ლაურეანო ბაგიო * ნურბერტო დიასი .... ფერნანდო ალვარეს ტოლედო "უმცროსი". * მარია პია გალეანო .... ლუსილა ალვარეს ტოლედო * ედუარდო საფაკი .... აგუსტინ ლარეტა * ვივიანა საეზი .... ანა მარია * ხოსე მარია ლოპესი .... ზაქარიასი * რეხინა ლამი .... ელენე გრიზომი / ანა რაფელ ფონსეკა * პატრიცია კასტელი .... ბლანკა პაჩეკო უერგო დე ბაგიო * რაკელ კასალი .... იბოტი * მარსელო კოსენტინო .... ელისა ბაგგიო * ოსვალდო ტესერი .... ალინ * ალფრედო ზემა .... ბენჯამინ ვანშტაინი * ფაკუნდო არანა .... ლეონარდო ბასტიდები * გუსტავო გილენი .... მათასი * მარა ლინარესი * რიტა ნიუფაუნდლენდი .... მარია * ჰუმბერტო სერანო .... ჰორაციო * კარლოს რივკინი .... ლეონ ვანშტეინი * მარსელა რუიზი .... ბრუნა * სანდრა ვილარიუელი * ნატალიო ჰოქმანი .... კარლოს პაჩკო ჰუგოგო * რომინა იანი * ვალტერ სოროფი .... ექიმი კარიზომი ==საუნდრეკი== * სიყვარული (ანდრეა დელ ბოკა) * დელირიუმი (ლუის მიგუელი) * ჩემი გულის ცენტრი (ჩაიანე) * და მე ვფიქრობ შენზე (ფრანკო დე ვიტა) * ცხოვრებისეული რამ (ეროსი რამაზოტი) * მხოლოდ თქვენთვის (სერხიო დალმა) * სად მიდის სიყვარული (რიკარდო მონტანერი) * სიყვარული, რომელიც ასე მთავრდება (ლუის ანხელი) * ეს ჯობია ამ გზით (კრიშტიან კასტრო) * საწოლი და მაგიდა (რობერტო კარლოსი) * რბილი (ლუის მიგუელი) * თუ შემომხედავ (ალეხანდრო სანცი) * შენნაირი სხვა (ეროსი რამაზოთი) * მოგების დაბრუნება (მარკოსი ლლუნასი) * ტკბილი გმობა (ლოს როდრიგესი) * ცეცხლი (რიკი მარტინი) * მან დატოვა (ლორა პაუზინი) * პირველად (რიკარდო არჯონა) * თბილი და ცივი (ფრანკო დე ვიტა) ==გადამუშავება== * 1998 წელს მექსიკურმა სამაუწყებლო კომპანია TV Azteca-ამ გააკეთა სერიალის გადამუშავება სახელწოდებით "პერლა" (ესპ. Perla), რომელიც 208 ეპიზოდისგან შედგებოდა. სერიალში მონაწილებდნენ ცნობილი მექსიკელი მსახიობები სილვია ნავარო და ლეონარდო გარსია. * ტელენოველის ახალი ვერსია გადაიღო ბრაზილიამაც, სახელწოდებით "შავი მარგალიტი" (ესპ. Pérola Negra), რომელშიც მონაწილეობდნენ პატრიცია დე საბრიტი და დალტონ ვიგი. სერიალი მთლიანად ჩაწერილია 1997 წელს, თუმცა მისი ჩვენება ტელეკრანზე მოხდა 1998 და 1999 წლებში, სერიალი სულ 191 ეპიზოდს მოიცავს. 2015 წელს სერიალი ბრაზილიის სამაუწყებლო კომპანია "SBT-ის" ეთერში დაბრუნდება და მაყურებლის გულიც ისევ დიდი რეიტინგით მოიპოვა. * 2012 წელს მექსიკურმა კომპანია Argos Comunicación-მა გადაიღო ტელენოველის ახლებური და თანამედროვე ვერსია სამაუწყებლო კომპანია ტელემუნდოსთვის, სახელწოდებით "ვარდისფერი ბრილიანტი" (ესპ. Rosa Diamante), სერალში მონაწილებდნენ ცნობილი მსახიობები კარლა ჰერნანდესი და მაურიციო ოჩმანი. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{imdb სათაური|0199260}} [[კატეგორია: არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია: 1994 წლის არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ათწლეულების მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ენების მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:1990-იანი წლების არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] 3x7kz4qqrzmprvs1arrrjmvp10nh20f 0 455775 5424284 4949435 2026-06-28T08:49:03Z ~2026-37057-36 184682 /* ბიოგრაფია */ 5424284 wikitext text/x-wiki {{განსხვავება|ალექსანდრე რეხვიაშვილი (ფეხბურთელი)}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ალექსანდრე რეხვიაშვილი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|1|17}} | დაბადგილი = [[მოსკოვი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2020|12|10|1938|1|17}} | გარდადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | ეროვნება = [[ქართველი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | ალმა-მატერი = საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = კინორეჟისორი | აქტიურობის წლები = [[1971]]–[[2020]] }} '''ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1938]], [[მოსკოვი]] — გ. [[10 დეკემბერი]] [[2020]], [[თბილისი]]<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/30993844.html | title = გარდაიცვალა კინორეჟისორი ალექსანდრე რეხვიაშვილი | website = radiotavisupleba.ge | date = 2020-12-10 | access-date = 10 დეკემბერი, 2020}}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] კინორეჟისორი. == ბიოგრაფია == [[1955]] წელს დაამთავრა მოსკოვის 167-ე საშუალო სკოლა. [[1962]] წელს — საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (ალექსანდრე გალპერინის სახელოსნო), ხოლო [[1971]] წელს — ამავე ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (სერგეი გერასიმოვის სახელოსნო). [[1971]] წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმში]]“, ასწავლიდა რეჟისურას [[თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი|თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში]]. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. არის მანჰეიმის საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრის, კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია „ფიპრესის“ პრიზის, გერმანიის კათოლიკური ეკლესიის პრიზის (ფილმისთვის „მეცხრამეტე საუკუნის ქართული ქრონიკა“) მფლობელი ([[1979]]); საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ([[1988]]); მიუნხენის საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზიორი (ჟიურის სპეციალური პრიზი ფილმისთვის „მიახლოება“, [[1990]]); [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (1998); [[მიხეილ თუმანიშვილი]]ს სახელობის პრიზის მფლობელი (კინოში გაწეული ღვაწლისთვის, კინოფესტივალი „საჩუქარი“, [[2007]]). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატი 2012 ალექსანდრე რეხვიაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 10 დეკემბერს, [[COVID-19]] [[კორონავირუსის პანდემია საქართველოში (2020)|კორონავირუსით]]<ref>https://primetime.ge/rezhisori-sasha-rekhviashvili-koronavirusit-gardaitsvala/</ref>. == ფილმოგრაფია == '''დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი:''' * „ნუცა“ (1971) * „[[XIX საუკუნის ქართული ქრონიკა]]“ (1978) * „[[გზა შინისაკენ]]“ (1981) * „საფეხური“ (1986) * „მიახლოება“ (1989) * „სამკუთხა წრეში“ (დოკუმენტური, 1992) * „აღქმული მიწა“ (დოკუმენტური, 1999-2000) * „რუსული პალესტინა“ (დოკუმენტური, 2000) * „უკანასკნელნი“ (დოკუმენტური, 2006) * „იგორ სანოვიჩი, ესკიზი პორტრეტისთვის“ (დოკუმენტური, 2008) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013-2015) * „ჩუბჩიკა თოჯინები და სხვა“ (დოკუმენტური, 2017) * „დროის აღდგომა“ (დოკუმენტური, 2019) '''პროდიუსერი:''' * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''დამდგმელი ოპერატორი:''' * „[[ალავერდობა (ფილმი)|ალავერდობა]]“ (1962) * „[[მიქელა (ფილმი)|მიქელა]]“ (1965) * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) * „ძაღლი“ (1974) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''გადაღებულია ფილმში:''' * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) == ლიტერატურა == {{ეთ|1|750}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Geocinema რეჟისორი|85}} {{Nplg ბიოგრაფია|00008649}} {{IMDb name|0718765}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რეხვიაშვილი, ალექსანდრე}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] osuxz2ew9pa2d42bn6rfb6xmbam2n62 5424285 5424284 2026-06-28T08:55:19Z ~2026-37057-36 184682 /* ბიოგრაფია */ 5424285 wikitext text/x-wiki {{განსხვავება|ალექსანდრე რეხვიაშვილი (ფეხბურთელი)}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ალექსანდრე რეხვიაშვილი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|1|17}} | დაბადგილი = [[მოსკოვი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2020|12|10|1938|1|17}} | გარდადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | ეროვნება = [[ქართველი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | ალმა-მატერი = საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = კინორეჟისორი | აქტიურობის წლები = [[1971]]–[[2020]] }} '''ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1938]], [[მოსკოვი]] — გ. [[10 დეკემბერი]] [[2020]], [[თბილისი]]<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/30993844.html | title = გარდაიცვალა კინორეჟისორი ალექსანდრე რეხვიაშვილი | website = radiotavisupleba.ge | date = 2020-12-10 | access-date = 10 დეკემბერი, 2020}}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] კინორეჟისორი. == ბიოგრაფია == [[1955]] წელს დაამთავრა მოსკოვის 167-ე საშუალო სკოლა. [[1962]] წელს — საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (ალექსანდრე გალპერინის სახელოსნო), ხოლო [[1971]] წელს — ამავე ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (სერგეი გერასიმოვის სახელოსნო). [[1971]] წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმში]]“, ასწავლიდა რეჟისურას [[თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი|თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში]]. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. არის მანჰეიმის საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრის, კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია „ფიპრესის“ პრიზის, გერმანიის კათოლიკური ეკლესიის პრიზის (ფილმისთვის „მეცხრამეტე საუკუნის ქართული ქრონიკა“) მფლობელი ([[1979]]); საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ([[1988]]); მიუნხენის საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზიორი (ჟიურის სპეციალური პრიზი ფილმისთვის „მიახლოება“, [[1990]]); [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (1998); [[მიხეილ თუმანიშვილი]]ს სახელობის პრიზის მფლობელი (კინოში გაწეული ღვაწლისთვის, კინოფესტივალი „საჩუქარი“, [[2007]]). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატი ( 2012 ) ალექსანდრე რეხვიაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 10 დეკემბერს, [[COVID-19]] [[კორონავირუსის პანდემია საქართველოში (2020)|კორონავირუსით]]<ref>https://primetime.ge/rezhisori-sasha-rekhviashvili-koronavirusit-gardaitsvala/</ref>. == ფილმოგრაფია == '''დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი:''' * „ნუცა“ (1971) * „[[XIX საუკუნის ქართული ქრონიკა]]“ (1978) * „[[გზა შინისაკენ]]“ (1981) * „საფეხური“ (1986) * „მიახლოება“ (1989) * „სამკუთხა წრეში“ (დოკუმენტური, 1992) * „აღქმული მიწა“ (დოკუმენტური, 1999-2000) * „რუსული პალესტინა“ (დოკუმენტური, 2000) * „უკანასკნელნი“ (დოკუმენტური, 2006) * „იგორ სანოვიჩი, ესკიზი პორტრეტისთვის“ (დოკუმენტური, 2008) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013-2015) * „ჩუბჩიკა თოჯინები და სხვა“ (დოკუმენტური, 2017) * „დროის აღდგომა“ (დოკუმენტური, 2019) '''პროდიუსერი:''' * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''დამდგმელი ოპერატორი:''' * „[[ალავერდობა (ფილმი)|ალავერდობა]]“ (1962) * „[[მიქელა (ფილმი)|მიქელა]]“ (1965) * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) * „ძაღლი“ (1974) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''გადაღებულია ფილმში:''' * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) == ლიტერატურა == {{ეთ|1|750}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Geocinema რეჟისორი|85}} {{Nplg ბიოგრაფია|00008649}} {{IMDb name|0718765}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რეხვიაშვილი, ალექსანდრე}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] 2vo67xurgzm697gsafauos0giiifz8g 5424286 5424285 2026-06-28T08:55:50Z ~2026-37057-36 184682 /* ბიოგრაფია */ 5424286 wikitext text/x-wiki {{განსხვავება|ალექსანდრე რეხვიაშვილი (ფეხბურთელი)}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ალექსანდრე რეხვიაშვილი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|1|17}} | დაბადგილი = [[მოსკოვი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2020|12|10|1938|1|17}} | გარდადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | ეროვნება = [[ქართველი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | ალმა-მატერი = საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = კინორეჟისორი | აქტიურობის წლები = [[1971]]–[[2020]] }} '''ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1938]], [[მოსკოვი]] — გ. [[10 დეკემბერი]] [[2020]], [[თბილისი]]<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/30993844.html | title = გარდაიცვალა კინორეჟისორი ალექსანდრე რეხვიაშვილი | website = radiotavisupleba.ge | date = 2020-12-10 | access-date = 10 დეკემბერი, 2020}}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] კინორეჟისორი. == ბიოგრაფია == [[1955]] წელს დაამთავრა მოსკოვის 167-ე საშუალო სკოლა. [[1962]] წელს — საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (ალექსანდრე გალპერინის სახელოსნო), ხოლო [[1971]] წელს — ამავე ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (სერგეი გერასიმოვის სახელოსნო). [[1971]] წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმში]]“, ასწავლიდა რეჟისურას [[თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი|თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში]]. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. არის მანჰეიმის საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრის, კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია „ფიპრესის“ პრიზის, გერმანიის კათოლიკური ეკლესიის პრიზის (ფილმისთვის „მეცხრამეტე საუკუნის ქართული ქრონიკა“) მფლობელი ([[1979]]); საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ([[1988]]); მიუნხენის საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზიორი (ჟიურის სპეციალური პრიზი ფილმისთვის „მიახლოება“, [[1990]]); [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (1998); [[მიხეილ თუმანიშვილი]]ს სახელობის პრიზის მფლობელი (კინოში გაწეული ღვაწლისთვის, კინოფესტივალი „საჩუქარი“, [[2007]]). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატი ( 2012 ) ალექსანდრე რეხვიაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 10 დეკემბერს, [[COVID-19]] [[კორონავირუსის პანდემია საქართველოში (2020)|კორონავირუსით]]<ref>https://primetime.ge/rezhisori-sasha-rekhviashvili-koronavirusit-gardaitsvala/</ref>. == ფილმოგრაფია == '''დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი:''' * „ნუცა“ (1971) * „[[XIX საუკუნის ქართული ქრონიკა]]“ (1978) * „[[გზა შინისაკენ]]“ (1981) * „საფეხური“ (1986) * „მიახლოება“ (1989) * „სამკუთხა წრეში“ (დოკუმენტური, 1992) * „აღქმული მიწა“ (დოკუმენტური, 1999-2000) * „რუსული პალესტინა“ (დოკუმენტური, 2000) * „უკანასკნელნი“ (დოკუმენტური, 2006) * „იგორ სანოვიჩი, ესკიზი პორტრეტისთვის“ (დოკუმენტური, 2008) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013-2015) * „ჩუბჩიკა თოჯინები და სხვა“ (დოკუმენტური, 2017) * „დროის აღდგომა“ (დოკუმენტური, 2019) '''პროდიუსერი:''' * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''დამდგმელი ოპერატორი:''' * „[[ალავერდობა (ფილმი)|ალავერდობა]]“ (1962) * „[[მიქელა (ფილმი)|მიქელა]]“ (1965) * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) * „ძაღლი“ (1974) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''გადაღებულია ფილმში:''' * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) == ლიტერატურა == {{ეთ|1|750}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Geocinema რეჟისორი|85}} {{Nplg ბიოგრაფია|00008649}} {{IMDb name|0718765}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რეხვიაშვილი, ალექსანდრე}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] eog3y1aps455ky73bo2h6fms64kc71u 5424287 5424286 2026-06-28T08:57:10Z ~2026-37057-36 184682 /* ბიოგრაფია */ 5424287 wikitext text/x-wiki {{განსხვავება|ალექსანდრე რეხვიაშვილი (ფეხბურთელი)}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ალექსანდრე რეხვიაშვილი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|1|17}} | დაბადგილი = [[მოსკოვი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2020|12|10|1938|1|17}} | გარდადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | ეროვნება = [[ქართველი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | ალმა-მატერი = საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = კინორეჟისორი | აქტიურობის წლები = [[1971]]–[[2020]] }} '''ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1938]], [[მოსკოვი]] — გ. [[10 დეკემბერი]] [[2020]], [[თბილისი]]<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/30993844.html | title = გარდაიცვალა კინორეჟისორი ალექსანდრე რეხვიაშვილი | website = radiotavisupleba.ge | date = 2020-12-10 | access-date = 10 დეკემბერი, 2020}}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] კინორეჟისორი. == ბიოგრაფია == [[1955]] წელს დაამთავრა მოსკოვის 167-ე საშუალო სკოლა. [[1962]] წელს — საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (ალექსანდრე გალპერინის სახელოსნო), ხოლო [[1971]] წელს — ამავე ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (სერგეი გერასიმოვის სახელოსნო). [[1971]] წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმში]]“, ასწავლიდა რეჟისურას [[თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი|თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში]]. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. არის მანჰეიმის საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრის, კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია „ფიპრესის“ პრიზის, გერმანიის კათოლიკური ეკლესიის პრიზის (ფილმისთვის „მეცხრამეტე საუკუნის ქართული ქრონიკა“) მფლობელი ([[1979]]); საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ([[1988]]); მიუნხენის საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზიორი (ჟიურის სპეციალური პრიზი ფილმისთვის „მიახლოება“, [[1990]]); [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (1998); [[მიხეილ თუმანიშვილი]]ს სახელობის პრიზის მფლობელი (კინოში გაწეული ღვაწლისთვის, კინოფესტივალი „საჩუქარი“, [[2007]]). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატი ( 2012 ) ალექსანდრე რეხვიაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 10 დეკემბერს, [[COVID-19]] [[კორონავირუსის პანდემია საქართველოში (2020)|კორონავირუსით]]<ref>https://primetime.ge/rezhisori-sasha-rekhviashvili-koronavirusit-gardaitsvala/</ref>. == ფილმოგრაფია == '''დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი:''' * „ნუცა“ (1971) * „[[XIX საუკუნის ქართული ქრონიკა]]“ (1978) * „[[გზა შინისაკენ]]“ (1981) * „საფეხური“ (1986) * „მიახლოება“ (1989) * „სამკუთხა წრეში“ (დოკუმენტური, 1992) * „აღქმული მიწა“ (დოკუმენტური, 1999-2000) * „რუსული პალესტინა“ (დოკუმენტური, 2000) * „უკანასკნელნი“ (დოკუმენტური, 2006) * „იგორ სანოვიჩი, ესკიზი პორტრეტისთვის“ (დოკუმენტური, 2008) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013-2015) * „ჩუბჩიკა თოჯინები და სხვა“ (დოკუმენტური, 2017) * „დროის აღდგომა“ (დოკუმენტური, 2019) '''პროდიუსერი:''' * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''დამდგმელი ოპერატორი:''' * „[[ალავერდობა (ფილმი)|ალავერდობა]]“ (1962) * „[[მიქელა (ფილმი)|მიქელა]]“ (1965) * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) * „ძაღლი“ (1974) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''გადაღებულია ფილმში:''' * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) == ლიტერატურა == {{ეთ|1|750}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Geocinema რეჟისორი|85}} {{Nplg ბიოგრაფია|00008649}} {{IMDb name|0718765}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რეხვიაშვილი, ალექსანდრე}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] 25xcd8uwdpbl0jyo8f0l2tmemdrnjue 5424288 5424287 2026-06-28T08:59:16Z ~2026-37057-36 184682 /* ბიოგრაფია */ 5424288 wikitext text/x-wiki {{განსხვავება|ალექსანდრე რეხვიაშვილი (ფეხბურთელი)}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ალექსანდრე რეხვიაშვილი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|1|17}} | დაბადგილი = [[მოსკოვი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2020|12|10|1938|1|17}} | გარდადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | ეროვნება = [[ქართველი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | ალმა-მატერი = საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = კინორეჟისორი | აქტიურობის წლები = [[1971]]–[[2020]] }} '''ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1938]], [[მოსკოვი]] — გ. [[10 დეკემბერი]] [[2020]], [[თბილისი]]<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/30993844.html | title = გარდაიცვალა კინორეჟისორი ალექსანდრე რეხვიაშვილი | website = radiotavisupleba.ge | date = 2020-12-10 | access-date = 10 დეკემბერი, 2020}}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] კინორეჟისორი. == ბიოგრაფია == [[1955]] წელს დაამთავრა მოსკოვის 167-ე საშუალო სკოლა. [[1962]] წელს — საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (ალექსანდრე გალპერინის სახელოსნო), ხოლო [[1971]] წელს — ამავე ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (სერგეი გერასიმოვის სახელოსნო). [[1971]] წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმში]]“, ასწავლიდა რეჟისურას [[თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი|თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში]]. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. არის მანჰეიმის საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრის, კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია „ფიპრესის“ პრიზის, გერმანიის კათოლიკური ეკლესიის პრიზის (ფილმისთვის „მეცხრამეტე საუკუნის ქართული ქრონიკა“) მფლობელი ([[1979]]); საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ([[1988]]); მიუნხენის საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზიორი (ჟიურის სპეციალური პრიზი ფილმისთვის „მიახლოება“, [[1990]]); [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (1998); [[მიხეილ თუმანიშვილი]]ს სახელობის პრიზის მფლობელი (კინოში გაწეული ღვაწლისთვის, კინოფესტივალი „საჩუქარი“, [[2007]]). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატი ( 2012 ) ალექსანდრე რეხვიაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 10 დეკემბერს, [[COVID-19]] [[კორონავირუსის პანდემია საქართველოში (2020)|კორონავირუსით]]<ref>https://primetime.ge/rezhisori-sasha-rekhviashvili-koronavirusit-gardaitsvala/</ref>. == ფილმოგრაფია == '''დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი:''' * „ნუცა“ (1971) * „[[XIX საუკუნის ქართული ქრონიკა]]“ (1978) * „[[გზა შინისაკენ]]“ (1981) * „საფეხური“ (1986) * „მიახლოება“ (1989) * „სამკუთხა წრეში“ (დოკუმენტური, 1992) * „აღქმული მიწა“ (დოკუმენტური, 1999-2000) * „რუსული პალესტინა“ (დოკუმენტური, 2000) * „უკანასკნელნი“ (დოკუმენტური, 2006) * „იგორ სანოვიჩი, ესკიზი პორტრეტისთვის“ (დოკუმენტური, 2008) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013-2015) * „ჩუბჩიკა თოჯინები და სხვა“ (დოკუმენტური, 2017) * „დროის აღდგომა“ (დოკუმენტური, 2019) '''პროდიუსერი:''' * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''დამდგმელი ოპერატორი:''' * „[[ალავერდობა (ფილმი)|ალავერდობა]]“ (1962) * „[[მიქელა (ფილმი)|მიქელა]]“ (1965) * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) * „ძაღლი“ (1974) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''გადაღებულია ფილმში:''' * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) == ლიტერატურა == {{ეთ|1|750}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Geocinema რეჟისორი|85}} {{Nplg ბიოგრაფია|00008649}} {{IMDb name|0718765}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რეხვიაშვილი, ალექსანდრე}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] 9dqy0yoo2gc5ebv2b6mz6jsbqmgvpbu 5424289 5424288 2026-06-28T09:10:12Z ~2026-37057-36 184682 /* ბიოგრაფია */ 5424289 wikitext text/x-wiki {{განსხვავება|ალექსანდრე რეხვიაშვილი (ფეხბურთელი)}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ალექსანდრე რეხვიაშვილი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|1|17}} | დაბადგილი = [[მოსკოვი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2020|12|10|1938|1|17}} | გარდადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | ეროვნება = [[ქართველი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | ალმა-მატერი = საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = კინორეჟისორი | აქტიურობის წლები = [[1971]]–[[2020]] }} '''ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1938]], [[მოსკოვი]] — გ. [[10 დეკემბერი]] [[2020]], [[თბილისი]]<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/30993844.html | title = გარდაიცვალა კინორეჟისორი ალექსანდრე რეხვიაშვილი | website = radiotavisupleba.ge | date = 2020-12-10 | access-date = 10 დეკემბერი, 2020}}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] კინორეჟისორი. == ბიოგრაფია == [[1955]] წელს დაამთავრა მოსკოვის 167-ე საშუალო სკოლა. [[1962]] წელს — საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (ალექსანდრე გალპერინის სახელოსნო), ხოლო [[1971]] წელს — ამავე ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (სერგეი გერასიმოვის სახელოსნო). [[1971]] წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმში]]“, ასწავლიდა რეჟისურას [[თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი|თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში]]. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. არის მანჰეიმის საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრის, კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია „ფიპრესის“ პრიზის, გერმანიის კათოლიკური ეკლესიის პრიზის (ფილმისთვის „მეცხრამეტე საუკუნის ქართული ქრონიკა“) მფლობელი ([[1979]]); საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ([[1988]]); მიუნხენის საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზიორი (ჟიურის სპეციალური პრიზი ფილმისთვის „მიახლოება“, [[1990]]); [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (1998); [[მიხეილ თუმანიშვილი]]ს სახელობის პრიზის მფლობელი (კინოში გაწეული ღვაწლისთვის, კინოფესტივალი „საჩუქარი“, [[2007]]). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია ( 2012 ) ალექსანდრე რეხვიაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 10 დეკემბერს, [[COVID-19]] [[კორონავირუსის პანდემია საქართველოში (2020)|კორონავირუსით]]<ref>https://primetime.ge/rezhisori-sasha-rekhviashvili-koronavirusit-gardaitsvala/</ref>. == ფილმოგრაფია == '''დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი:''' * „ნუცა“ (1971) * „[[XIX საუკუნის ქართული ქრონიკა]]“ (1978) * „[[გზა შინისაკენ]]“ (1981) * „საფეხური“ (1986) * „მიახლოება“ (1989) * „სამკუთხა წრეში“ (დოკუმენტური, 1992) * „აღქმული მიწა“ (დოკუმენტური, 1999-2000) * „რუსული პალესტინა“ (დოკუმენტური, 2000) * „უკანასკნელნი“ (დოკუმენტური, 2006) * „იგორ სანოვიჩი, ესკიზი პორტრეტისთვის“ (დოკუმენტური, 2008) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013-2015) * „ჩუბჩიკა თოჯინები და სხვა“ (დოკუმენტური, 2017) * „დროის აღდგომა“ (დოკუმენტური, 2019) '''პროდიუსერი:''' * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''დამდგმელი ოპერატორი:''' * „[[ალავერდობა (ფილმი)|ალავერდობა]]“ (1962) * „[[მიქელა (ფილმი)|მიქელა]]“ (1965) * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) * „ძაღლი“ (1974) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''გადაღებულია ფილმში:''' * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) == ლიტერატურა == {{ეთ|1|750}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Geocinema რეჟისორი|85}} {{Nplg ბიოგრაფია|00008649}} {{IMDb name|0718765}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რეხვიაშვილი, ალექსანდრე}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] onr6q7bbdootm8c3nv88fzthznts9nr 5424290 5424289 2026-06-28T09:24:58Z ~2026-37057-36 184682 /* ბიოგრაფია */ 5424290 wikitext text/x-wiki {{განსხვავება|ალექსანდრე რეხვიაშვილი (ფეხბურთელი)}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ალექსანდრე რეხვიაშვილი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|1|17}} | დაბადგილი = [[მოსკოვი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2020|12|10|1938|1|17}} | გარდადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | ეროვნება = [[ქართველი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | ალმა-მატერი = საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = კინორეჟისორი | აქტიურობის წლები = [[1971]]–[[2020]] }} '''ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1938]], [[მოსკოვი]] — გ. [[10 დეკემბერი]] [[2020]], [[თბილისი]]<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/30993844.html | title = გარდაიცვალა კინორეჟისორი ალექსანდრე რეხვიაშვილი | website = radiotavisupleba.ge | date = 2020-12-10 | access-date = 10 დეკემბერი, 2020}}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] კინორეჟისორი. == ბიოგრაფია == [[1955]] წელს დაამთავრა მოსკოვის 167-ე საშუალო სკოლა. [[1962]] წელს — საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (ალექსანდრე გალპერინის სახელოსნო), ხოლო [[1971]] წელს — ამავე ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (სერგეი გერასიმოვის სახელოსნო). [[1971]] წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმში]]“, ასწავლიდა რეჟისურას [[თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი|თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში]]. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. არის მანჰეიმის საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრის, კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია „ფიპრესის“ პრიზის, გერმანიის კათოლიკური ეკლესიის პრიზის (ფილმისთვის „მეცხრამეტე საუკუნის ქართული ქრონიკა“) მფლობელი ([[1979]]); საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ([[1988]]); მიუნხენის საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზიორი (ჟიურის სპეციალური პრიზი ფილმისთვის „მიახლოება“, [[1990]]); [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (1998); [[მიხეილ თუმანიშვილი]]ს სახელობის პრიზის მფლობელი (კინოში გაწეული ღვაწლისთვის, კინოფესტივალი „საჩუქარი“, [[2007]]). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია ( 2012 ) ალექსანდრე რეხვიაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 10 დეკემბერს, [[COVID-19]] [[კორონავირუსის პანდემია საქართველოში (2020)|კორონავირუსით]]<ref>https://primetime.ge/rezhisori-sasha-rekhviashvili-koronavirusit-gardaitsvala/</ref>. == ფილმოგრაფია == '''დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი:''' * „ნუცა“ (1971) * „[[XIX საუკუნის ქართული ქრონიკა]]“ (1978) * „[[გზა შინისაკენ]]“ (1981) * „საფეხური“ (1986) * „მიახლოება“ (1989) * „სამკუთხა წრეში“ (დოკუმენტური, 1992) * „აღქმული მიწა“ (დოკუმენტური, 1999-2000) * „რუსული პალესტინა“ (დოკუმენტური, 2000) * „უკანასკნელნი“ (დოკუმენტური, 2006) * „იგორ სანოვიჩი, ესკიზი პორტრეტისთვის“ (დოკუმენტური, 2008) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013-2015) * „ჩუბჩიკა თოჯინები და სხვა“ (დოკუმენტური, 2017) * „დროის აღდგომა“ (დოკუმენტური, 2019) '''პროდიუსერი:''' * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''დამდგმელი ოპერატორი:''' * „[[ალავერდობა (ფილმი)|ალავერდობა]]“ (1962) * „[[მიქელა (ფილმი)|მიქელა]]“ (1965) * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) * „ძაღლი“ (1974) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''გადაღებულია ფილმში:''' * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) == ლიტერატურა == {{ეთ|1|750}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Geocinema რეჟისორი|85}} {{Nplg ბიოგრაფია|00008649}} {{IMDb name|0718765}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რეხვიაშვილი, ალექსანდრე}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] c1e41yye9zznpwf29h5pjum35n0t7vb 5424296 5424290 2026-06-28T10:58:10Z ~2026-37057-36 184682 /* ბიოგრაფია */ 5424296 wikitext text/x-wiki {{განსხვავება|ალექსანდრე რეხვიაშვილი (ფეხბურთელი)}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ალექსანდრე რეხვიაშვილი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|1|17}} | დაბადგილი = [[მოსკოვი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2020|12|10|1938|1|17}} | გარდადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | ეროვნება = [[ქართველი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | ალმა-მატერი = საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = კინორეჟისორი | აქტიურობის წლები = [[1971]]–[[2020]] }} '''ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1938]], [[მოსკოვი]] — გ. [[10 დეკემბერი]] [[2020]], [[თბილისი]]<ref>{{Cite news | url = https://www.radiotavisupleba.ge/a/30993844.html | title = გარდაიცვალა კინორეჟისორი ალექსანდრე რეხვიაშვილი | website = radiotavisupleba.ge | date = 2020-12-10 | access-date = 10 დეკემბერი, 2020}}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] კინორეჟისორი. == ბიოგრაფია == [[1955]] წელს დაამთავრა მოსკოვის 167-ე საშუალო სკოლა. [[1962]] წელს — საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის საოპერატორო ფაკულტეტი (ალექსანდრე გალპერინის სახელოსნო), ხოლო [[1971]] წელს — ამავე ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (სერგეი გერასიმოვის სახელოსნო). [[1971]] წლიდან მოღვაწეობდა კინოსტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმში]]“, ასწავლიდა რეჟისურას [[თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი|თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში]]. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. არის მანჰეიმის საერთაშორისო კინოფესტივალის გრან-პრის, კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია „ფიპრესის“ პრიზის,გერმანიის კათოლიკური ეკლესიის პრიზის (ფილმისთვის „მეცხრამეტე საუკუნის ქართული ქრონიკა“) მფლობელი ([[1979]]); საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ([[1988]]); მიუნხენის საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზიორი (ჟიურის სპეციალური პრიზი ფილმისთვის „მიახლოება“, [[1990]]); [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] კავალერი (1998); [[მიხეილ თუმანიშვილი]]ს სახელობის პრიზის მფლობელი (კინოში გაწეული ღვაწლისთვის, კინოფესტივალი „საჩუქარი“, [[2007]]). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია ( 2012 ) ალექსანდრე რეხვიაშვილი გარდაიცვალა 2020 წლის 10 დეკემბერს, [[COVID-19]] [[კორონავირუსის პანდემია საქართველოში (2020)|კორონავირუსით]]<ref>https://primetime.ge/rezhisori-sasha-rekhviashvili-koronavirusit-gardaitsvala/</ref>. == ფილმოგრაფია == '''დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი:''' * „ნუცა“ (1971) * „[[XIX საუკუნის ქართული ქრონიკა]]“ (1978) * „[[გზა შინისაკენ]]“ (1981) * „საფეხური“ (1986) * „მიახლოება“ (1989) * „სამკუთხა წრეში“ (დოკუმენტური, 1992) * „აღქმული მიწა“ (დოკუმენტური, 1999-2000) * „რუსული პალესტინა“ (დოკუმენტური, 2000) * „უკანასკნელნი“ (დოკუმენტური, 2006) * „იგორ სანოვიჩი, ესკიზი პორტრეტისთვის“ (დოკუმენტური, 2008) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013-2015) * „ჩუბჩიკა თოჯინები და სხვა“ (დოკუმენტური, 2017) * „დროის აღდგომა“ (დოკუმენტური, 2019) '''პროდიუსერი:''' * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''დამდგმელი ოპერატორი:''' * „[[ალავერდობა (ფილმი)|ალავერდობა]]“ (1962) * „[[მიქელა (ფილმი)|მიქელა]]“ (1965) * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) * „ძაღლი“ (1974) * „რამაზ ჩხიკვაძე“ (დოკუმენტური, 2013) '''გადაღებულია ფილმში:''' * „[[ფიროსმანი (ფილმი)|ფიროსმანი]]“ (1969) == ლიტერატურა == {{ეთ|1|750}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Geocinema რეჟისორი|85}} {{Nplg ბიოგრაფია|00008649}} {{IMDb name|0718765}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:რეხვიაშვილი, ალექსანდრე}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2020]] [[კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] iue3eomn3rs4bm7nekfn6c1im64dwgb 0 485227 5423941 4007563 2026-06-27T12:29:37Z GagaMumladze2020 126180 /* ბიოგრაფია */ 5423941 wikitext text/x-wiki '''გვარინო გვარინი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1624]], [[მოდენა]] — გ. [[6 მარტი]], [[1683]], [[მილანი]]) — იტალიელი არქიტექტორი, იტალიური [[ბაროკო]]ს თვალსაჩინო წარმომადგენელი. ==ბიოგრაფია== მუშაობდა რომში, მოედენაში, მესინაში, პარიზში, 1666 წლიდან კი [[ტურინი|ტურინში]]. ტურინში მან ააგო კაპელა სანტა-სინდონე (1668), კარინიანოს სასახლე (1679), სან-ლორენცოს ეკლესია (1668-1687), სასახლე [[კარლო ემანუელე II (სავოია)|კარლო ემანუელე II]]-ისთვის. მისი პროექტით აშენდა [[პრაღის ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობის ეკლესია]] ჩეხეთის დედაქალაქში. ==ლიტერატურა== {{ქსე|3|134}} {{DEFAULTSORT:გვარინი, გვარინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1624]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1683]] [[კატეგორია:იტალიელი არქიტექტორები]] q34luxptkvqzl8dw6d19p05o104lh7e 5423942 5423941 2026-06-27T12:32:03Z GagaMumladze2020 126180 5423942 wikitext text/x-wiki '''გვარინო გვარინი''' (დ. [[17 იანვარი]], [[1624]], [[მოდენა]] — გ. [[6 მარტი]], [[1683]], [[მილანი]]) — იტალიელი არქიტექტორი, იტალიური [[ბაროკო]]ს თვალსაჩინო წარმომადგენელი. ==ბიოგრაფია== მუშაობდა რომში, მოედენაში, მესინაში, პარიზში, 1666 წლიდან კი [[ტურინი|ტურინში]]. ტურინში მან ააგო კაპელა სანტა-სინდონე (1668), კარინიანოს სასახლე (1679), სან-ლორენცოს ეკლესია (1668-1687), სასახლე [[კარლო ემანუელე II (სავოია)|კარლო ემანუელე II]]-ისთვის. მისი პროექტით აშენდა [[პრაღის ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობის ეკლესია]] ჩეხეთის დედაქალაქში.<ref>Santini v srdci Evropy: Kostel u Kajetánů, dostupné online: https://old.santini.cz/cz/kostel-u-kajetanu</ref> ==ლიტერატურა== {{ქსე|3|134}} ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:გვარინი, გვარინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1624]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1683]] [[კატეგორია:იტალიელი არქიტექტორები]] nb8k5cvjw0z8mdaxzbo1n0ox4ly7qy5 0 577364 5424263 5375868 2026-06-28T05:48:59Z Elrostro 75016 /* საერთაშორისო ჩვენება */ 5424263 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}} {{ინფოდაფა ტელევიზია |გადაცემის_სახელი=მეამბოხე სულები |მშობლიური_სახელწოდება=[[Rebelde Way]] |სხვა_სახელწოდება=მეამბოხე სულები |ჟანრი=[[ტელესერიალი]]<br>[[მიუზიკლი]]<br>[[კომედია]]<br>[[დრამა]]<br>[[რომანი]]<br>[[ტელენოველა]] |ავტორი=[[კრის მორენა]] |სცენარი=პატრიცია მალდონადო |თემის_კომპოზიტორი=[[კრის მორენა]] |მთავარი_თემა="Rebelde Way" (შემსრულებელი: ერვეეი)<br> "Tiempo" (შემსრულებელი: ერვეეი) |პროდიუსერი=[[კრის მორენა]] |აღმასრულებელი_პროდიუსერი=[[კრის მორენა]] |ადგილი=[[ბუენოს აირესი]] |პირველად_ეთერში=[[27 მაისი]], [[2002]] |უკანასკნელად=[[18 დეკემბერი]], [[2003]] |არხი=[[ Azul TV]]<br> [[El Nueve]]<br>[[América TV]] |დისტრიბუტორი=[[Dori Media Distribution]] |კომპანია=[[Cris Morena Group ]]<br>[[Dori International]] |ფინალური_თემა="Resistiré" (შემსრულებელი: ერვეეი) <br> "Vas a salvarte" (შემსრულებელი: ერვეეი) |სეზონი=2 |ეპიზოდი=318 |რეჟისორი=[[მარტინ მარიანი]]<br>[[კრის მორენა]]<br>[[მაურო სკანდოლარი]] |კომპოზიტორი=[[კრის მორენა]] |ქვეყანა={{დროშა|არგენტინა}} |ენა=[[ესპანური ენა]] |ხანგრძლივობა=45 წუთი |სურათი=ფაილი:მეამბოხე გზა ლოგო.png |პირველად=[[27 მაისი]], [[2002]] |დაკავშირებული= |დაკავშირებული_შოუები=მეამბოხე (2004–2006)<br>რემიქსი (2004–2006)<br>მეამბოხე გზა (2008–2009)<br>მეამბოხე გული(2009)<br>მეამბოხე (2011–2012)<br>Γ4 (2008–2009)<br>მეამბოხე (2022) }} '''მეამბოხე სულები''' ({{lang-es|Rebelde Way}}, ოფიციალურად '''მეამბოხე გზა''') — არგენტინული ახალგაზრდული სატელევიზიო სერიალი, რომელიც ცნობილმა სატელევიზიო პროდიუსერმა კრის მორენამ გადაიღო, მისი პრემიერა 2002 წლის 27 მაისს შედგა ტელეკომპანია Azul Televisión-ის ეთერში, თუმცა იმავე წლის 20 აგვისტოს სერიალის ჩვენება გადაიტანეს ტელეკომპანია El Nueve-ზე, ხოლო 2003 წლის 28 ივლისს სერიალი გადავიდა América TV-ზე, სადაც გავიდა ბოლო ეპიზოდები მთავარ როლებს [[კამილა ბორდონაბა]], [[ლუისანა ლოპილატო]], [[ბენხამინ როხასი]], [[ფელიპე კოლომბო]] ასრულებდნენ, ხოლო ზრდასრული გმირების როლს ასრულებდნენ მსახიობები [[კატრინ ფულოპი]], [[ფერნან მირას]], [[მარტინ სიფელდი|მარტინ]] [[მარტინ სიფელდი|სიფელდი]], [[მიგელ ანხელ ჩერუტი]] და [[სუსანა ორტისი]]. სერიალი გადაიღო კომპანია [[Cris Morena Group]]-მა და მისი ისრაელელი პარტნიორის მიერ შექმნილმა კომპანია [[Yair Dori International]]-მა. სერიალი შედგება 2 სეზონისგან, სადაც პირველი სეზონი 139, ხოლო მეორე 179 ეპიზოდს მოიცავს, ჯამში ის 318 ეპიზოდისგან შედგება, ბოლო ეპიზოდი 2003 წლის 18 დეკემბერს გავიდა ეთერში. სერიალის წარმატება გასცდა საზღვრებს და ის პოპულარული გახდა ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა: [[ისრაელი|ისარელი]], [[საქართველო]], [[იტალია]], [[ესპანეთი]], [[რუსეთი]] და ა.შ. სწორედ აქედან დაიბადა მუსიკალური ჯგუფი "[[ერევეი]]" ([[ლათინური ენა|ლათ.]] Erreway) რომელიც მთავარი როლის შემსრულებელი გმირების [[კამილა ბორდონაბა]], [[ლუისანა ლოპილატო]], [[ფელიპე კოლომბო|ფელიპე კოლომბოსა]] და [[ბენხამინ როხასი|ბენხამინ როხასისგან]] შედგებოდა. ჯგუფმა წარმატებას მიაღწია ძირითადად იმ ქვეყნებში, სადაც სერიალი იქნა ნაჩვენები, 2 წლის შემდეგ კი 2004 წელს გამართეს გასტროლები [[არგენტინა|არგენტინაში]], [[პარაგვაი|პარაგვაიში]], [[ურუგვაი|ურუგვაიში]], [[პერუ|პერუში]], [[ეკვადორი|ეკვადორში]], [[დომინიკელთა რესპუბლიკა|დომინიკის რესპუბლიკაში]], [[ისრაელი|ისრაელში]] და [[ესპანეთი|ესპანეთშიც]] კი. ასევე გადაიღეს ფილმიც სახელწოდებით "ერევეი: 4 გზა" (ლათ. ''Erreway: 4'' ''caminos)''. იმავე წელს, კრის მორენამ სერიალის გადამუშავების და ახალი ვერსიის გადაღების მიზნით ლიცენზია მიყიდა მექსიკურ სატელევიზიო კომპანია ტელევისას ([[ლათინური ენა|ლათ.]] [[Televisa]]), რომელმაც გადაიღო სერიალი სახელწოდებით [["მეამბოხე"]] ([[ლათინური ენა|ლათ.]] ''[[Rebelde]]),'' სადაც მთავარ როლებს ასრულებდნენ მსახიობები: [[ანაი]], [[ალფონსო ერერა]], [[დულსე მარია]] და [[კრისტოფერ უკერმანი]]. ეს სერიალიც წინამორბედის მსგავსად გახდა პოპულარული და ასევე შექმნა სხვა ჯგუფი, სახელად [[რებედე|"რებედე"]] (ლათ. ''[[RBD]]).'' == სიუჟეტი == Elite Way School არის გამორჩეული საშუალო სკოლა-ინტერნატი ბუენოს აირესში, რომელიც საერთაშორისო პრესტიჟით სარგებლობს მისი რეგულაციები ძალიან მკაცრია, ორშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით, სტუდენტები ატარებენ გაკვეთილებს, ხოლო დღის მეორე ნახევარში ისინი დაკავებული არიან ფიზიკური აქტივობებით, როგორიცაა ცეკვა, სპორტი და ა.შ. სტუდენტები ძირითადად ქვეყნის უმდიდრესი ოჯახების შვილები არიან, თუმცა სკოლაში სწავლა ასევე შეუძლიათ სტიპენდიანტებსაც, რომლებიც ძირითადად საშუალო ან ღარიბი ოჯახებიდან არიან, რის გამოც მათ ხშირად უწევთ დაცინვის და ბულინგის ატანა უფრო შეძლებული სტუდენტების მხრიდან. სკოლაში ასევე არსებობს ბნელი საიდუმლო ორგანიზაცია ე.წ. "La Logia" ანუ მაფია, რომელიც სტუდენტებს ღარიბი ოჯახებიდან ანუ სტიპენდიანტებს უქმნის პრობლემებს. ოთხი ერთმანეთისგან განსხვავებული მოსწავლე მარიცა პია სპირიტოს (კამილა ბორდონაბა), მია კოლუჩი (ლუისანა ლოპილატო), მანუელ აგირე (ფელიპე კოლომბო) და პაბლო ბუსტამანტე (ბენხამინ როხასი) ქმნიან მუსიკალურ ჯგუფს, რომლის შესახებ არც მშობლებმა და არც მასწავლებლებმა არ იციან. მიუხედავად განსხვავებული შეხედულებებისა და და ბევრი კამათისა ერთადერთი რაც მათ აერთიანებთ ეს არის მუსიკის სიყვარული. მათ ჰაყვთ სხვა თანაკლასელებიც, ნიკოლას პროვენსა (გილერმო სანტა კრუსი), ტომას ესკურა (ხორხე "კოკო" მაჯიო), ლუნა ფერნანდესი (ხეორხინა მოლო), გუიდო ლასენი (დიეგო მესალიო), ვიქტორია პასი (ვიქტორია მაურეტე), ფელისიტას მიტერი (ანხელეს ბალბიანი), ლუხან ლინარესი (იასმინ ბეკარ ვარელა), მარკოს სორია აგილარი (დიეგო გარსია ), პილარ დუნოფი (მიკაელა ვასკესი), ბელენ მენენდეს პაჩეკო (ბელენ სკალელა), ლუსია (ლუსია ჩოჰი), ფერნანდა პერალტა რამოსი (მარია ფერნანდა ნილი), ფედერიკო (ფედერიკო ვინენი), დიეგო ურკოლა (დიეგო ჩაილდი) და სებასტიან იბარა (სანტიაგო ვეგა ოლმოსი), რომლებიც მხარს უჭერენ და ამხნევებენ თავიან კლასელებს. მათ ხშირად უჩნდებათ პროტესტი მშობლების და მასწავლებლების მიმართ, ოთხივე მათგანი ინდივიდუალური და გამორჩეულია თავიანთი ხასიათით, სხვა მოსწავლეებისგან განსხვავებით, რომლებიც ხშირად მშობლების მითითებებს ემორჩილებიან მარიცა, მია, პაბლო და მანუელი ირჩევენ განსხვავებულ გზას, რომელსაც მეამბოხე გზა ქვია. == პრემიერა საქართველოში == საქართველოში სერიალის პრემიერა 2007 წელს ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის ეთერში "მეამბოხე სულები"-ს სახელწოდებით შედგა, ის გადიოდა ყოველდეღე შაბათ-კვირის გარდა 17:00 საათზე. 2024 წლის 20 მაისს ქართულმა სამაუწყებლო კომპანია "სილქ უნივერსალმა" დაიწყო სერიალის ჩვენება და ის ეთერში ორშაბათიდან ხუთშაბათის ჩათვლით 20:00 საათზე, ხოლო განმეორებით დილით 13:00 საათზე გადიოდა {| class="wikitable" style="width:80%;" |- ! rowspan="2" scope="col" style="width:8%;" | მსახიობი ! rowspan="2" scope="col" style="width:8%;" | პერსონაჟები ! rowspan="2" scope="col" style="width:8%;" | როლი ! colspan="5" | სეზონი |- ! scope="col" style="width:10%;" | 1 ! scope="col" style="width:10%;" | 2 |- ! colspan="5" |მთავარი პერსონაჟები |- |[[:es:Luisana_Lopilato|ლუისანა ლოპილატო]] |მია კოლუჩი კასერესი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |კამილა ბორდონაბა |მარიცა პია სპირიტო/ანდრადე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |[[:es:Benjamín_Rojas|ბენამინ როხასი]] |პაბლო ბუსტამანტე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ფელიპე კოლომბო |მანუელ აგირე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- ! colspan="5" |სხვა მოსწავლეები |- |ხეორხინა მოლო |ლუნა ფერნანდესი |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |გილერმო სანტა კრუსი |ნიკოლას "ნიკო" პროვენსა |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |დიეგო მესალიო |გუიდო "კაფე" ლასენი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ვიქტორია მაურეტი |ვიქტორია "ვიკო" პაზი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ანხელეს ბალბიანი |ფელისიტას "ფელი" მიტრე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ხასმინ ბეკარ ვარელა |ლუხან ლინარესი/ ლუხან კოლუჩი რეი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |დიეგო გარსია |მარკოს სორია აგილარი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ხორხე მაგიო |ტომას ესკურა |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |მიკაელა ვასკესი |პილარ დუნოფი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ბელენ სკალელა |ბელენ მენენდეს პაჩეკო |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |მარია ფერნანდა ნილი |ფერნანდა პერალტა რამოსი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |დიეგო ჩაილდი |დიეგო ურკოლა |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ლუსია ჩოჰი |ლუსია "ლული" |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ფედერიკო ვინენი |ფედერიკო "ფედე" |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |სანტიაგო ვეგა ოლმოსი |სებასტიან "სებასი" იბარა |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |გასტონ გრანდე |ხოაკინ არიას პარონდო |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |გაბრიელა როგალა |ხულიეტა |მე-5 კლასის მოსწავლე, მანუელის შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |პოლ ბუკეტი |როდრიგო ლუკეს ალსაგა |მე-5 კლასის მოსწავლე, მაფიის ხელმძღვანელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |პირუ საესი |როკო ფუენტეს ეჩაგუ |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ინეს პალომბო |სოლ რივაროლა |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |დებორა კუენკა |ბიანკა დელიტი |მე-2 კურსის სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ლის მორენო |დოლორეს "ლოლა" არეგუი |მე-2 კურსის სტუდენტი, ლაურას და | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |მარიანა სელიგმანი |ლაურა არეგუი |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ფრანსისკო ბასი |ფრანსისკო ბლანკო |სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |პაოლა სალუსტრო |აგუსტინა ლომანი |მე-2 კურსის სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ელიას ვინოლესი |დანტე |მე-2 კურსის სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- ! colspan="5" |მშობლები |- |პატრიცია ვიჯიანო |მარინა კასერესი |მიას დედა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |მარტინ სიფილდი |ფრანკო კოლუჩი |მიას მამა | colspan="2" {{cMain}} |- colspan="5" |elenco |კეტრინ ფულოპი |სონია რეი |მარიცას დედა | colspan="2" {{cMain}} |- |მიგელ ანხელ ჩერუტი |მარტინი / ოქტავიო ანდრადე |მარიცას მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |პაულა პურტეილი |მორა ორტიზი |პაბლოს დედა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ბოი ოლმი |სერხიო ბუსტამანტე |პაბლოს მამა | colspan="2" {{cMain}} |- |კაროლინა ვესპა |კლაუდია |პილარის დედა და მასწავლებელი | colspan="2" {{cMain}} |- |არტურო ბონინი |მარსელ დუნოფი |პილარის მამა და სკოლის დირექტორი | colspan="2" {{cMain}} |- |ანაი მარტელა |რამონა |გუიდოს დედა | colspan="2" {{cMain}} |- |ჰექტორ მალამუდი |კოსმე ლასენი |გუიდოს მამა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |მარია როზა ფრეგა |ანა "ანიტა" პროვენცა |ნიკოს დედა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ფიტო იანელი |ერნესტო პროვენცა |ნიკოს მამა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |კლაუდია კარპენა |სილვია |მარკოსის დედა | colspan="2" {{cMain}} |- |ალდო პასტური |გუსტავო აგილარი |მარკოსის მამა | colspan="2" {{cMain}} |- |დანიელ დიბიასე |ესტებან ფუენტეს-ეჩაგუე |როკოს მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |ვალერია ლორკა |მაგდალენა ფუენტეს ეჩაგუე |როკოს დედა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |კონი მარინო |დოლორეს მიტრი |ფელის დედა |colspan="2" {{cMain}} |- |მარა ლინარესი |ელენა |ტომასის დედა | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მონიკა სანტიბანესი |ტერესა ფერნანდესი |ლუნას დედა | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |კლაუდია რუჩი |ინესი |ხავიერის დედა, სერხიოს შეყვარებული | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |ალფრედო ალიენდე |ალფრედო რივაროლა |სოლის მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |დანიელ დე ვიტა |ჰექტორ პაზი |ვიკოს მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- ! colspan="5" |მასწავლებლები და სკოლის თანამშრომლები |- |ფერნან მირასი |სანტიაგო მანსილია |ეთიკის მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ირინე ალმუსი |აიერზა |მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მარსელო მელინგო |კარლოს ველასკესი |ეკონომიკის პროფესორი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ჰილდა ბერნარდი |ჰილდა აკოსტა |ისტორიის მასწავლებელი | colspan="2" {{cMain}} |- |მალენა სოლდა |რენატა მიგენცი |მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |კაროლინა "პამპიტა" არდოჰაინი |ლულუ |ქორეოს მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ჰელენა ჯიოსი |კარმენ მენენდესი |ენის მასწავლებელი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |კრისტიან სანჩო |მარიანო მირანდა |მათემატიკის მასწავლებელი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ფედერიკო დელია |მატიას მირანდა |ხელოვნების მასწავლებელი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |გუსტავო ბონფილი |რიკარდო ეჩამენდი |სკოლა "ელიტ ვეი"-ს მმართველი კომიტეტის პრეზიდენტი | colspan="2" {{cRecurring}} |- |ხორხე ბარეირო |ილარიო პუეირრედონი |მუსიკის ყოფილი მასწავლებელი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ვივიანა საეზი |ალისია |პირველი ქორეო მასწავლებელი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |რობერტო ანტიერი |ჟილბერტო |ტანვარჯიშის მასწავლებელი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მირტა იგებს |მონიკა "მიჩი" ტალამონტი |სამდივნო | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |მარია როჯი |გლორია |სამდივნო | colspan="2" {{cMain}} |- |კატალინა ოლივიერი |კატალინა |ბუფეტი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ანა ბარატა |ანა |ბუფეტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- ! colspan="5" |სხვა მსახიობები |- |სუსანა ორტიზი |სანდრა ფერნანდესი |ლუნას დეიდა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |პაბლო ჰერედია |რიკარდო ფარა უმცროსი/ბლას ჰერედია |პრეცეპტორი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ფაბიან მაზეი |ანდრეს |ფრანკოს მეგობარი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ჰორაციო დიანა |პეტრე |ფრანკოს მძღოლი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ლუსიანა რამოსი |პეპა "პეპიტა" |სონიას თანაშემწე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |აგუსტინ სიერა |ნაჩო |მარიცას მეგობარი / პეპას აყვანილი შვილი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ნადია დი ჩელო |ფლორენცია "ფლორი" ფერნანდესი | ლუნას და | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ნიკოლას როიტბერგი |აუგუსტო პაზი |ვიკოს ძმა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |რუბენ გრინი |მაურისიო როსენი |ტატიანას მამა, ბოულინგ კლუბის მფლობელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ადრიანა სალონია |მერსედეს ლეგუისამონი |ფრანკოს შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |დანიელა ნირენბერგი |ტატიანა როსენი |ნიკოლასის შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |იგნასიო ბორდერესი |ფაკუნდო ფერარა |პაბლოს მეგობარი, მარიცას მეგობარი ბიჭი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ლუჩიანო ურბანი |პრეცეპტორი |ელიტ ვეის სკოლის მეორე წინამძღვარი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |როდრიგო გირაო დიასი |მატიასი |ტატიანას ბიძაშვილი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |საბრინა გარსიარენა |ლუს ლეგუისამონი |მერსედესის და | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |აგუსტინა დანტიაკი |პაულა |სერხიოს და პაბლოს ყოფილი შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ესტებან პერესი |სიმონი | ფოტოგრაფი და მყვინთავის მორბენალი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მარიანო ბერტოლინი |ხავიერ ალანისი |პაბლოს ნახევარძმა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |გიმენა აკარდი |საბრინა |ჯგუფ "ერევეი"-ს პროდიუსერის ქალიშვილი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |სოლედად ფანდინიო |კონსუელო |პაბლოს მდივანი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ნიკოლას მაიკესი |მაქსიმუს კამბერტი |მიტრის ოჯახის მეგობარი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ხუან პონსე დე ლეონი |მაურო |ლუხანის შვილობილი ძმა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- ! colspan="5" |მოწვეული მსახიობები |- |მარსელო ალფარო |ფაბრიციო სპირიტო |მარიცას ყალბი მამა | colspan="2" {{cGuest}} |- |ტომი დანსტერი |ლუკა კოლუჩი |მიას ბიძა | colspan="1" {{cGuest}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ხორხე საბატე |მარკოსის ექიმი | | colspan="1" {{cGuest}} | colspan="1" {{n/a|}} |} == სეზონები და ეპიზოდები == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |სეზონი ! colspan="2" rowspan="2" |ეპიზოდები ! colspan="2" |ეთერში |- !პირველად !უკანასკნელად |- |'''1''' | colspan="2" |139 | colspan="1" |2002 წლის 27 მაისი |2002 წლის 5 დეკემბერი |- |'''2''' | colspan="2" |179 | colspan="1" |2003 წლის 10 მარტი |2003 წლის 18 დეკემბერი |} == ალბომები == * ''ნიშნები'' ''(ლათ. Señales)'' (2002) * ''დრო'' ''(ლათ. Tiempo)'' (2003) * ''მეხსიერება'' ''(ლათ. Memoria)'' (2004) * ''ერევეის კონცერტი(ლათ. Erreway en Concierto)'' (2006) – ექსკლუზივი ესპანეთისთვის * ''მეამბოხე გზის დისკი'' ''(ლათ. El disco de Rebelde Way )'' (2006) – ექსკლუზიური ესპანეთისთვის * ''მე დავბრუნდი'' ''(ლათ. Vuelvo)'' (2021) - ჩაწერილია 2007 წელს 14 == საერთაშორისო ჩვენება == {| class="wikitable" !ქვეყანა !არხი !სათაურის თარგმანი !ჩვენების პერიოდი |- |{{დროშა|ალბანეთი|name=ალბანეთი}} |Shijak TV |Rebelët |2005-2006 |- |{{დროშა|არგენტინა|name=არგენტინა}} |America TV, Azul TV, Canal 9 და Telefe |Rebelde Way | |- |{{დროშა|დომინიკელთა რესპუბლიკა|name=დომინიკელთა რესპუბლიკა}} |Tele Antillas |Rebelde Way |2003-2005 |- |{{დროშა|ჩრდილოეთი მაკედონია|name=ჩრდილოეთ მაკედონია}} |A1 Television | |2003-2004 |- |{{დროშა|ლიეტუვა|name=ლიეტუვა}} | LNK და TV1 |Maištingas amžius |2007-2008 |- |{{დროშა|ჩილე|name=ჩილე}} |La Red, Telecanal |Rebelde Way | |- |{{დროშა|კოლუმბია|name=კოლუმბია}} |[[:es:Citytv_(Bogotá)|Citytv]], [[:es:ZAZ_(canal_de_televisión)|ZAZ]], [[:es:Telepacífico|Telepacífico]],[[:es:Netflix|Netflix]] და [[:es:Prime_Video|Prime Video]] |Rebelde Way |2007-2014/2019-presente |- |{{დროშა|კოსტა-რიკა|name=კოსტა-რიკა}} |Repretel Canal 6 |Rebelde Way |2006-2007 (Netflix) 2019 - 2020 |- |{{დროშა|ხორვატია|name=ხორვატია}} |Extra TV | |2008 |- |{{დროშა|ესპანეთი|name=ესპანეთი}} |Fox Kids, Jetix, Localia და Cuatro |Rebelde Way |2004-2008-2019([[:es:Netflix|Netflix]]) |- |{{დროშა|საფრანგეთი|name=საფრანგეთი}} |Disney Channel, Game One | | |- |{{დროშა|ყაზახეთი|name=ყაზახეთი}} |НТК | Мятежный Дух | |- |{{დროშა|რუსეთი|name=რუსეთი}} |REN TV, Teen TV, Ю and Суббота! | Мятежный Дух |2004 წლის 12 იანვარი - 2006 წლის 26 მაისი / 2008-2010, 2015, 2024 წლის 21 სექტემბრიდან დღემდე (Суббота!) |- |{{დროშა|რუმინეთი|name=რუმინეთი}} |TVR2 |Rebelii |2003-2004 |- |{{დროშა|ბოლივია|name=ბოლივია}} |Red PAT |Rebelde Way |2002-2003 |- |{{დროშა|გერმანია|name=გერმანია}} |TeenNick | |2006-2008 |- |{{დროშა|ისრაელი|name=ისრაელი}} |[[:es:Jetix|Jetix]], Viva, [[:es:Fox_Kids|Fox Kids]], HOT VOD და Channel 10 |המורדים |2003-2005 |- |{{დროშა|პერუ|name=პერუ}} |Frecuencia Latina, Yups |Rebelde Way |2002-2014 |- |{{დროშა|პანამა|name=პანამა}} |TVO და Tele 7 |Rebelde Way | |- |{{დროშა|პარაგვაი|name=პარაგვაი}} |SNT, Red Guaraní და Magna TV (Canal 18) |Rebelde Way | |- |{{დროშა|ურუგვაი|name=ურუგვაი}} |Teledoce |Rebelde Way |2002-2003 |- |{{დროშა|ვენესუელა|name=ვენესუელა}} |La Tele |Rebelde Way | |- |{{დროშა|ჰონდურასი|name=ჰონდურასი}} | |Rebelde Way | |- |{{დროშა|საბერძნეთი|name=საბერძნეთი}} | ET1 |Ανυπότακτες Καρδιές |2005-2007 |- |{{დროშა|კოსოვო|name=კოსოვო}} |KTV |Rebelët |2005-2006 |- |{{დროშა|კვიპროსი|name=კვიპროსი}} |ANT |Ανυπότακτες Καρδιές |2006-2007 |- |{{დროშა|იტალია|name=იტალია}} |Rai Due, Rai Gulp, [[:es:Fox_Kids|Fox Kids]] და [[:es:Canale_Italia|Canale Italia]] | |2003 2011-2014 |- |{{დროშა|უკრაინა|name=უკრაინა}} |Новим Каналом |Буремний шлях |2004 |- |{{დროშა|ბოსნია|name=ბოსნია}} |OBN | |2006-2007 |- |{{დროშა|ფილიპინები|name=ფილიპინები}} |TV5 |Rebelde |11 აგვისტო 2008-2009 |- |{{დროშა|ინდოეთი|name=ინდოეთი}} |Know Channel India |Rebelde Way |2020 |- |{{დროშა|ინდონეზია|name=ინდონეზია}} |Indosiar | | |- |{{დროშა|სომხეთი|name=სომხეთი}} |Narek TV, Hay TV | | |- | rowspan="2" |{{დროშა|საქართველო|name=საქართველო}} | Rustavi 2 |მეამბოხე სულები |2007 - 2008 წელი 17:00 |- |Silk Universal | rowspan="2" |მეამბოხე სულები |2024 წლის 20 მაისი 2026 წლის 30 იანვარი სამშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 20:00 საათი განმეორებით სამშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 13:00 საათი |- | |Silk Hollywood Movies |2026 წლის 19 მაისი - დღემდე ყოველდღე 22:00 საათზე განმეორებით 11:00 საათზე |- |{{დროშა|სერბეთი|name=სერბეთი}} |B92 |Buntovnici |2007 |- |{{დროშა|მექსიკა|name=მექსიკა}} |ZAZ , Netflix და Prime Video |Rebelde Way |2008-2010 / 2023-დღემდე |- |[[ფაილი:Flag of UNASUR.svg|ალტ=სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირი|28x28პქ]] [[ლათინური ამერიკა]] |[[:es:ZAZ_(canal_de_televisión)|ZAZ]] [[:es:Pasiones_(canal_de_televisión)|Pasiones]] [[:es:Netflix|Netflix]] [[:es:Prime_Video|Prime Video]] |Rebelde Way |2008-დღემდე |- |{{დროშა|სალვადორი|name=სალვადორი}} |[[:es:Canal_12_de_El_Salvador|Canal 12 de El Salvador]] | |2019 ([[:es:Netflix|Netflix]] ) |- |{{დროშა|ეკვადორი|name=ეკვადორი}} |[[:es:Gama_TV|Gama TV]], [[:es:Canal_Uno_(Ecuador)|Canal Uno]], [[:es:Ecuavisa|Ecuavisa]] | |2002-2003 |- |{{დროშა|ავსტრია|name=ავსტრია}} |[[:es:TeenNick|TeenNick]] [[:es:ORF_1|ORF1]] | |2006-2008 |} == ჩვენება საქართველოში == საქართველოში სერიალის პრემიერა შედგა 2007 წელს ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ეთერში „მეამბოხე სულები“-ს სახელწოდებით, ის გადიოდა ყოველდღე, შაბათ-კვირის გარდა, 17:00 საათზე.<ref name=":0">{{cite web |title=პოპულარული მეამბოხე სულები სილქ უნივერსალის ეთერში დაბრუნდა! |url=https://www.facebook.com/silknet/photos/-%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%AE%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%A5-%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A9%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%AF%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98-%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%92/873659088134267/ |url-status=live |access-date=2026-06-28 |website=Facebook |language=ka}}</ref> 2024 წლის 20 მაისს ქართულმა სამაუწყებლო კომპანია „Silk Universal“-მა დაიწყო სერიალის ჩვენება — ის ეთერში გადიოდა სამშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 20:00 საათზე, ხოლო განმეორებით — იმავე დღეებში დილის 13:00 საათზე. სერიალის ჩვენება „Silk Universal“-ის ეთერში დასრულდა 2026 წლის 30 იანვარს.<ref name=":0" /> 2026 წლის 19 მაისიდან სერიალის ჩვენება დაიწყო ტელეარხ „Silk Hollywood Movies“-ის ეთერში — გადიოდა ყოველდღე 22:00 საათზე, ხოლო განმეორებით — ყოველდღე დილის 11:00 საათზე. სერიალის ჩვენება „Silk Hollywood Movies“-ის ეთერში გრძელდება ამ დრომდე.{{მითითება საჭიროა}} === სამაუწყებლო ცხრილი === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |ტელეარხი ! colspan="2" |საეთერო პერიოდი ! rowspan="2" |საეთერო დღეები ! rowspan="2" |ძირითადი ჩვენების დრო ! rowspan="2" |განმეორებითი ჩვენების დრო ! rowspan="2" |სტატუსი |- !დაწყება !დასრულება |- |[[//ka.wikipedia.org/wiki/ფაილი:Rustavi_2_logo.png|ბმული=https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Rustavi_2_logo.png?uselang=ka|ალტ=|28x28პქ]] [[რუსთავი 2]] |2007 |2008 |ორშაბათი – პარასკევი |17:00 საათი | |დასრულდა |- |[[//ka.wikipedia.org/wiki/ფაილი:Silk_Universal_Georgia_TV_Logo.png|ბმული=ფაილი:Silk_Universal_Georgia_TV_Logo.png|ალტ=|28x28პქ]] სილქ უნივერსალი |[[2024|20 მაისი]], [[2024]] |[[30 იანვარი]], [[2026]] |სამშაბათი – პარასკევი |20:00 საათი |13:00 საათი |დასრულდა |- |სილქ კინო ჰოლივუდი |[[19 მაისი]] [[2026]] | |ყოველდღე |22:00 საათი |11:00 საათი |მიმდინარეობს |} == გადამუშავებული ვერსიები == {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |№ ! rowspan="2" |ქვეყანა ! rowspan="2" |ორიგინალური დასახელება ! rowspan="2" |ქართული დასახელება ! rowspan="2" |სეზონი ! rowspan="2" |ეპიზოდი ! rowspan="2" |ორიგინალური არხი ! colspan="2" |ეთერში |- !დაწყება !დასრულება |- | rowspan="2" |1 | rowspan="2" |{{დროშა|მექსიკა}} |''[[:en:Rebelde_(Mexican_telenovela)|Rebelde]]'' |მეამბოხე |3 |440 |[[ფაილი:Logotipo de Televisa.svg|ალტ=ნეტფლიქსი|40x40პქ]] ტელევისა |[[4 ოქტომბერი]], [[2004]] |[[2 ივნისი]], [[2006]] |- |''[[:en:Rebelde_(2022_TV_series)|Rebelde]]'' |მეამბოხე |2 |16 |[[ფაილი:Netflix Logomark.png|ალტ=ნეტფლიქსი|50x50პქ]]ნეტფლიქსი |[[5 იანვარი]], [[2022]] |[[27 ივლისი]], [[2022]] |- |2 |{{დროშა|ინდოეთი}} |[[:hi:रीमिक्स_(टीवी_श्रृंखला)|रीमिक्स]] |რემიქსი |3 |348 |[[ფაილი:ტელეკომპანია-სთარ-უანი-ლოგო.png|ალტ=ნეტფლიქსი|50x50პქ]] სთარ უანი |[[1 ნოემბერი]], [[2004]] |[[20 ივლისი]], [[2006]] |- |3 |{{დროშა|პორტუგალია}} |''[[:pt:Rebelde_Way_(telenovela_portuguesa)|Rebelde Way]]'' |მეამბოხე გზა |1 |221 |[[ფაილი:დამოუკიდებელი კომუნიკაციების საზოგადოება ლოგო 2018.webp|ალტ=ნეტფლიქსი|50x50პქ]] სიკ |[[25 აგვისტო]], [[2008]] |[[17 ივლისი]], [[2009]] |- |4 |{{დროშა|საბერძნეთი}} |''Γ4'' |ჯი4 |1 |30 |[[ფაილი:Alpha TV logo.jpg|ალტ=ალფა ტვ|50x50პქ]] ალფა |[[2008]] |[[2009]] |- |5 |{{დროშა|ჩილე}} |[[:en:Corazón_rebelde|''Corazón'' ''Rebelde'']] |მეამბოხე გული |1 |80 |[[ფაილი:Emblema del Canal 13 Chile (2018-2025).svg|ალტ=მე-13 არხი|40x40პქ]] მე-13 არხი |[[18 აგვისტო]], [[2009]] |[[16 დეკემბერი]], [[2009]] |- |6 |{{დროშა|ბრაზილია}} |''[[:en:Rebelde_(Brazilian_TV_series)|Rebelde]]'' |მეამბოხე |2 |410 |[[ფაილი:რედე-რექორდი-2012-ლოგო.png|ალტ=ნეტფლიქსი|40x40პქ]] რედე რექორდი |[[21 მარტი]], [[2011]] |[[12 ოქტომბერი]], [[2012]] |} == რესურსები ინტერნეტში == {{Imdb|id=tt0328789}} [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:სერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] t33ofox49r10goipigodxd6fd7edgdb 5424265 5424263 2026-06-28T05:56:52Z Elrostro 75016 5424265 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}} {{ინფოდაფა ტელევიზია |გადაცემის_სახელი=მეამბოხე სულები |მშობლიური_სახელწოდება=[[Rebelde Way]] |სხვა_სახელწოდება=მეამბოხე სულები |ჟანრი=[[ტელესერიალი]]<br>[[მიუზიკლი]]<br>[[კომედია]]<br>[[დრამა]]<br>[[რომანი]]<br>[[ტელენოველა]] |ავტორი=[[კრის მორენა]] |სცენარი=პატრიცია მალდონადო |თემის_კომპოზიტორი=[[კრის მორენა]] |მთავარი_თემა="Rebelde Way" (შემსრულებელი: ერვეეი)<br> "Tiempo" (შემსრულებელი: ერვეეი) |პროდიუსერი=[[კრის მორენა]] |აღმასრულებელი_პროდიუსერი=[[კრის მორენა]] |ადგილი=[[ბუენოს აირესი]] |პირველად_ეთერში=[[27 მაისი]], [[2002]] |უკანასკნელად=[[18 დეკემბერი]], [[2003]] |არხი=[[ Azul TV]]<br> [[El Nueve]]<br>[[América TV]] |დისტრიბუტორი=[[Dori Media Distribution]] |კომპანია=[[Cris Morena Group ]]<br>[[Dori International]] |ფინალური_თემა="Resistiré" (შემსრულებელი: ერვეეი) <br> "Vas a salvarte" (შემსრულებელი: ერვეეი) |სეზონი=2 |ეპიზოდი=318 |რეჟისორი=[[მარტინ მარიანი]]<br>[[კრის მორენა]]<br>[[მაურო სკანდოლარი]] |კომპოზიტორი=[[კრის მორენა]] |ქვეყანა={{დროშა|არგენტინა}} |ენა=[[ესპანური ენა]] |ხანგრძლივობა=45 წუთი |სურათი=ფაილი:მეამბოხე გზა ლოგო.png |პირველად=[[27 მაისი]], [[2002]] |დაკავშირებული= |დაკავშირებული_შოუები=მეამბოხე (2004–2006)<br>რემიქსი (2004–2006)<br>მეამბოხე გზა (2008–2009)<br>მეამბოხე გული(2009)<br>მეამბოხე (2011–2012)<br>Γ4 (2008–2009)<br>მეამბოხე (2022) }} '''მეამბოხე სულები''' ({{lang-es|Rebelde Way}}, ოფიციალურად '''მეამბოხე გზა''') — არგენტინული ახალგაზრდული სატელევიზიო სერიალი, რომელიც ცნობილმა სატელევიზიო პროდიუსერმა კრის მორენამ გადაიღო, მისი პრემიერა 2002 წლის 27 მაისს შედგა ტელეკომპანია Azul Televisión-ის ეთერში, თუმცა იმავე წლის 20 აგვისტოს სერიალის ჩვენება გადაიტანეს ტელეკომპანია El Nueve-ზე, ხოლო 2003 წლის 28 ივლისს სერიალი გადავიდა América TV-ზე, სადაც გავიდა ბოლო ეპიზოდები მთავარ როლებს [[კამილა ბორდონაბა]], [[ლუისანა ლოპილატო]], [[ბენხამინ როხასი]], [[ფელიპე კოლომბო]] ასრულებდნენ, ხოლო ზრდასრული გმირების როლს ასრულებდნენ მსახიობები [[კატრინ ფულოპი]], [[ფერნან მირას]], [[მარტინ სიფელდი|მარტინ]] [[მარტინ სიფელდი|სიფელდი]], [[მიგელ ანხელ ჩერუტი]] და [[სუსანა ორტისი]]. სერიალი გადაიღო კომპანია [[Cris Morena Group]]-მა და მისი ისრაელელი პარტნიორის მიერ შექმნილმა კომპანია [[Yair Dori International]]-მა. სერიალი შედგება 2 სეზონისგან, სადაც პირველი სეზონი 139, ხოლო მეორე 179 ეპიზოდს მოიცავს, ჯამში ის 318 ეპიზოდისგან შედგება, ბოლო ეპიზოდი 2003 წლის 18 დეკემბერს გავიდა ეთერში. სერიალის წარმატება გასცდა საზღვრებს და ის პოპულარული გახდა ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა: [[ისრაელი|ისარელი]], [[საქართველო]], [[იტალია]], [[ესპანეთი]], [[რუსეთი]] და ა.შ. სწორედ აქედან დაიბადა მუსიკალური ჯგუფი "[[ერევეი]]" ([[ლათინური ენა|ლათ.]] Erreway) რომელიც მთავარი როლის შემსრულებელი გმირების [[კამილა ბორდონაბა]], [[ლუისანა ლოპილატო]], [[ფელიპე კოლომბო|ფელიპე კოლომბოსა]] და [[ბენხამინ როხასი|ბენხამინ როხასისგან]] შედგებოდა. ჯგუფმა წარმატებას მიაღწია ძირითადად იმ ქვეყნებში, სადაც სერიალი იქნა ნაჩვენები, 2 წლის შემდეგ კი 2004 წელს გამართეს გასტროლები [[არგენტინა|არგენტინაში]], [[პარაგვაი|პარაგვაიში]], [[ურუგვაი|ურუგვაიში]], [[პერუ|პერუში]], [[ეკვადორი|ეკვადორში]], [[დომინიკელთა რესპუბლიკა|დომინიკის რესპუბლიკაში]], [[ისრაელი|ისრაელში]] და [[ესპანეთი|ესპანეთშიც]] კი. ასევე გადაიღეს ფილმიც სახელწოდებით "ერევეი: 4 გზა" (ლათ. ''Erreway: 4'' ''caminos)''. იმავე წელს, კრის მორენამ სერიალის გადამუშავების და ახალი ვერსიის გადაღების მიზნით ლიცენზია მიყიდა მექსიკურ სატელევიზიო კომპანია ტელევისას ([[ლათინური ენა|ლათ.]] [[Televisa]]), რომელმაც გადაიღო სერიალი სახელწოდებით [["მეამბოხე"]] ([[ლათინური ენა|ლათ.]] ''[[Rebelde]]),'' სადაც მთავარ როლებს ასრულებდნენ მსახიობები: [[ანაი]], [[ალფონსო ერერა]], [[დულსე მარია]] და [[კრისტოფერ უკერმანი]]. ეს სერიალიც წინამორბედის მსგავსად გახდა პოპულარული და ასევე შექმნა სხვა ჯგუფი, სახელად [[რებედე|"რებედე"]] (ლათ. ''[[RBD]]).'' == სიუჟეტი == Elite Way School არის გამორჩეული საშუალო სკოლა-ინტერნატი ბუენოს აირესში, რომელიც საერთაშორისო პრესტიჟით სარგებლობს მისი რეგულაციები ძალიან მკაცრია, ორშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით, სტუდენტები ატარებენ გაკვეთილებს, ხოლო დღის მეორე ნახევარში ისინი დაკავებული არიან ფიზიკური აქტივობებით, როგორიცაა ცეკვა, სპორტი და ა.შ. სტუდენტები ძირითადად ქვეყნის უმდიდრესი ოჯახების შვილები არიან, თუმცა სკოლაში სწავლა ასევე შეუძლიათ სტიპენდიანტებსაც, რომლებიც ძირითადად საშუალო ან ღარიბი ოჯახებიდან არიან, რის გამოც მათ ხშირად უწევთ დაცინვის და ბულინგის ატანა უფრო შეძლებული სტუდენტების მხრიდან. სკოლაში ასევე არსებობს ბნელი საიდუმლო ორგანიზაცია ე.წ. "La Logia" ანუ მაფია, რომელიც სტუდენტებს ღარიბი ოჯახებიდან ანუ სტიპენდიანტებს უქმნის პრობლემებს. ოთხი ერთმანეთისგან განსხვავებული მოსწავლე მარიცა პია სპირიტოს (კამილა ბორდონაბა), მია კოლუჩი (ლუისანა ლოპილატო), მანუელ აგირე (ფელიპე კოლომბო) და პაბლო ბუსტამანტე (ბენხამინ როხასი) ქმნიან მუსიკალურ ჯგუფს, რომლის შესახებ არც მშობლებმა და არც მასწავლებლებმა არ იციან. მიუხედავად განსხვავებული შეხედულებებისა და და ბევრი კამათისა ერთადერთი რაც მათ აერთიანებთ ეს არის მუსიკის სიყვარული. მათ ჰაყვთ სხვა თანაკლასელებიც, ნიკოლას პროვენსა (გილერმო სანტა კრუსი), ტომას ესკურა (ხორხე "კოკო" მაჯიო), ლუნა ფერნანდესი (ხეორხინა მოლო), გუიდო ლასენი (დიეგო მესალიო), ვიქტორია პასი (ვიქტორია მაურეტე), ფელისიტას მიტერი (ანხელეს ბალბიანი), ლუხან ლინარესი (იასმინ ბეკარ ვარელა), მარკოს სორია აგილარი (დიეგო გარსია ), პილარ დუნოფი (მიკაელა ვასკესი), ბელენ მენენდეს პაჩეკო (ბელენ სკალელა), ლუსია (ლუსია ჩოჰი), ფერნანდა პერალტა რამოსი (მარია ფერნანდა ნილი), ფედერიკო (ფედერიკო ვინენი), დიეგო ურკოლა (დიეგო ჩაილდი) და სებასტიან იბარა (სანტიაგო ვეგა ოლმოსი), რომლებიც მხარს უჭერენ და ამხნევებენ თავიან კლასელებს. მათ ხშირად უჩნდებათ პროტესტი მშობლების და მასწავლებლების მიმართ, ოთხივე მათგანი ინდივიდუალური და გამორჩეულია თავიანთი ხასიათით, სხვა მოსწავლეებისგან განსხვავებით, რომლებიც ხშირად მშობლების მითითებებს ემორჩილებიან მარიცა, მია, პაბლო და მანუელი ირჩევენ განსხვავებულ გზას, რომელსაც მეამბოხე გზა ქვია. == პრემიერა საქართველოში == საქართველოში სერიალის პრემიერა 2007 წელს ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის ეთერში "მეამბოხე სულები"-ს სახელწოდებით შედგა, ის გადიოდა ყოველდეღე შაბათ-კვირის გარდა 17:00 საათზე. 2024 წლის 20 მაისს ქართულმა სამაუწყებლო კომპანია "სილქ უნივერსალმა" დაიწყო სერიალის ჩვენება და ის ეთერში ორშაბათიდან ხუთშაბათის ჩათვლით 20:00 საათზე, ხოლო განმეორებით დილით 13:00 საათზე გადიოდა {| class="wikitable" style="width:80%;" |- ! rowspan="2" scope="col" style="width:8%;" | მსახიობი ! rowspan="2" scope="col" style="width:8%;" | პერსონაჟები ! rowspan="2" scope="col" style="width:8%;" | როლი ! colspan="5" | სეზონი |- ! scope="col" style="width:10%;" | 1 ! scope="col" style="width:10%;" | 2 |- ! colspan="5" |მთავარი პერსონაჟები |- |[[:es:Luisana_Lopilato|ლუისანა ლოპილატო]] |მია კოლუჩი კასერესი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |კამილა ბორდონაბა |მარიცა პია სპირიტო/ანდრადე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |[[:es:Benjamín_Rojas|ბენამინ როხასი]] |პაბლო ბუსტამანტე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ფელიპე კოლომბო |მანუელ აგირე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- ! colspan="5" |სხვა მოსწავლეები |- |ხეორხინა მოლო |ლუნა ფერნანდესი |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |გილერმო სანტა კრუსი |ნიკოლას "ნიკო" პროვენსა |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |დიეგო მესალიო |გუიდო "კაფე" ლასენი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ვიქტორია მაურეტი |ვიქტორია "ვიკო" პაზი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ანხელეს ბალბიანი |ფელისიტას "ფელი" მიტრე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ხასმინ ბეკარ ვარელა |ლუხან ლინარესი/ ლუხან კოლუჩი რეი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |დიეგო გარსია |მარკოს სორია აგილარი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ხორხე მაგიო |ტომას ესკურა |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |მიკაელა ვასკესი |პილარ დუნოფი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ბელენ სკალელა |ბელენ მენენდეს პაჩეკო |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |მარია ფერნანდა ნილი |ფერნანდა პერალტა რამოსი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |დიეგო ჩაილდი |დიეგო ურკოლა |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ლუსია ჩოჰი |ლუსია "ლული" |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ფედერიკო ვინენი |ფედერიკო "ფედე" |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |სანტიაგო ვეგა ოლმოსი |სებასტიან "სებასი" იბარა |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |გასტონ გრანდე |ხოაკინ არიას პარონდო |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |გაბრიელა როგალა |ხულიეტა |მე-5 კლასის მოსწავლე, მანუელის შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |პოლ ბუკეტი |როდრიგო ლუკეს ალსაგა |მე-5 კლასის მოსწავლე, მაფიის ხელმძღვანელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |პირუ საესი |როკო ფუენტეს ეჩაგუ |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ინეს პალომბო |სოლ რივაროლა |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |დებორა კუენკა |ბიანკა დელიტი |მე-2 კურსის სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ლის მორენო |დოლორეს "ლოლა" არეგუი |მე-2 კურსის სტუდენტი, ლაურას და | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |მარიანა სელიგმანი |ლაურა არეგუი |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ფრანსისკო ბასი |ფრანსისკო ბლანკო |სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |პაოლა სალუსტრო |აგუსტინა ლომანი |მე-2 კურსის სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ელიას ვინოლესი |დანტე |მე-2 კურსის სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- ! colspan="5" |მშობლები |- |პატრიცია ვიჯიანო |მარინა კასერესი |მიას დედა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |მარტინ სიფილდი |ფრანკო კოლუჩი |მიას მამა | colspan="2" {{cMain}} |- colspan="5" |elenco |კეტრინ ფულოპი |სონია რეი |მარიცას დედა | colspan="2" {{cMain}} |- |მიგელ ანხელ ჩერუტი |მარტინი / ოქტავიო ანდრადე |მარიცას მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |პაულა პურტეილი |მორა ორტიზი |პაბლოს დედა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ბოი ოლმი |სერხიო ბუსტამანტე |პაბლოს მამა | colspan="2" {{cMain}} |- |კაროლინა ვესპა |კლაუდია |პილარის დედა და მასწავლებელი | colspan="2" {{cMain}} |- |არტურო ბონინი |მარსელ დუნოფი |პილარის მამა და სკოლის დირექტორი | colspan="2" {{cMain}} |- |ანაი მარტელა |რამონა |გუიდოს დედა | colspan="2" {{cMain}} |- |ჰექტორ მალამუდი |კოსმე ლასენი |გუიდოს მამა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |მარია როზა ფრეგა |ანა "ანიტა" პროვენცა |ნიკოს დედა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ფიტო იანელი |ერნესტო პროვენცა |ნიკოს მამა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |კლაუდია კარპენა |სილვია |მარკოსის დედა | colspan="2" {{cMain}} |- |ალდო პასტური |გუსტავო აგილარი |მარკოსის მამა | colspan="2" {{cMain}} |- |დანიელ დიბიასე |ესტებან ფუენტეს-ეჩაგუე |როკოს მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |ვალერია ლორკა |მაგდალენა ფუენტეს ეჩაგუე |როკოს დედა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |კონი მარინო |დოლორეს მიტრი |ფელის დედა |colspan="2" {{cMain}} |- |მარა ლინარესი |ელენა |ტომასის დედა | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მონიკა სანტიბანესი |ტერესა ფერნანდესი |ლუნას დედა | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |კლაუდია რუჩი |ინესი |ხავიერის დედა, სერხიოს შეყვარებული | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |ალფრედო ალიენდე |ალფრედო რივაროლა |სოლის მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |დანიელ დე ვიტა |ჰექტორ პაზი |ვიკოს მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- ! colspan="5" |მასწავლებლები და სკოლის თანამშრომლები |- |ფერნან მირასი |სანტიაგო მანსილია |ეთიკის მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ირინე ალმუსი |აიერზა |მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მარსელო მელინგო |კარლოს ველასკესი |ეკონომიკის პროფესორი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ჰილდა ბერნარდი |ჰილდა აკოსტა |ისტორიის მასწავლებელი | colspan="2" {{cMain}} |- |მალენა სოლდა |რენატა მიგენცი |მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |კაროლინა "პამპიტა" არდოჰაინი |ლულუ |ქორეოს მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ჰელენა ჯიოსი |კარმენ მენენდესი |ენის მასწავლებელი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |კრისტიან სანჩო |მარიანო მირანდა |მათემატიკის მასწავლებელი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ფედერიკო დელია |მატიას მირანდა |ხელოვნების მასწავლებელი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |გუსტავო ბონფილი |რიკარდო ეჩამენდი |სკოლა "ელიტ ვეი"-ს მმართველი კომიტეტის პრეზიდენტი | colspan="2" {{cRecurring}} |- |ხორხე ბარეირო |ილარიო პუეირრედონი |მუსიკის ყოფილი მასწავლებელი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ვივიანა საეზი |ალისია |პირველი ქორეო მასწავლებელი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |რობერტო ანტიერი |ჟილბერტო |ტანვარჯიშის მასწავლებელი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მირტა იგებს |მონიკა "მიჩი" ტალამონტი |სამდივნო | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |მარია როჯი |გლორია |სამდივნო | colspan="2" {{cMain}} |- |კატალინა ოლივიერი |კატალინა |ბუფეტი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ანა ბარატა |ანა |ბუფეტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- ! colspan="5" |სხვა მსახიობები |- |სუსანა ორტიზი |სანდრა ფერნანდესი |ლუნას დეიდა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |პაბლო ჰერედია |რიკარდო ფარა უმცროსი/ბლას ჰერედია |პრეცეპტორი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ფაბიან მაზეი |ანდრეს |ფრანკოს მეგობარი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ჰორაციო დიანა |პეტრე |ფრანკოს მძღოლი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ლუსიანა რამოსი |პეპა "პეპიტა" |სონიას თანაშემწე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |აგუსტინ სიერა |ნაჩო |მარიცას მეგობარი / პეპას აყვანილი შვილი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ნადია დი ჩელო |ფლორენცია "ფლორი" ფერნანდესი | ლუნას და | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ნიკოლას როიტბერგი |აუგუსტო პაზი |ვიკოს ძმა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |რუბენ გრინი |მაურისიო როსენი |ტატიანას მამა, ბოულინგ კლუბის მფლობელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ადრიანა სალონია |მერსედეს ლეგუისამონი |ფრანკოს შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |დანიელა ნირენბერგი |ტატიანა როსენი |ნიკოლასის შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |იგნასიო ბორდერესი |ფაკუნდო ფერარა |პაბლოს მეგობარი, მარიცას მეგობარი ბიჭი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ლუჩიანო ურბანი |პრეცეპტორი |ელიტ ვეის სკოლის მეორე წინამძღვარი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |როდრიგო გირაო დიასი |მატიასი |ტატიანას ბიძაშვილი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |საბრინა გარსიარენა |ლუს ლეგუისამონი |მერსედესის და | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |აგუსტინა დანტიაკი |პაულა |სერხიოს და პაბლოს ყოფილი შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ესტებან პერესი |სიმონი | ფოტოგრაფი და მყვინთავის მორბენალი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მარიანო ბერტოლინი |ხავიერ ალანისი |პაბლოს ნახევარძმა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |გიმენა აკარდი |საბრინა |ჯგუფ "ერევეი"-ს პროდიუსერის ქალიშვილი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |სოლედად ფანდინიო |კონსუელო |პაბლოს მდივანი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ნიკოლას მაიკესი |მაქსიმუს კამბერტი |მიტრის ოჯახის მეგობარი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ხუან პონსე დე ლეონი |მაურო |ლუხანის შვილობილი ძმა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- ! colspan="5" |მოწვეული მსახიობები |- |მარსელო ალფარო |ფაბრიციო სპირიტო |მარიცას ყალბი მამა | colspan="2" {{cGuest}} |- |ტომი დანსტერი |ლუკა კოლუჩი |მიას ბიძა | colspan="1" {{cGuest}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ხორხე საბატე |მარკოსის ექიმი | | colspan="1" {{cGuest}} | colspan="1" {{n/a|}} |} == სეზონები და ეპიზოდები == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |სეზონი ! colspan="2" rowspan="2" |ეპიზოდები ! colspan="2" |ეთერში |- !პირველად !უკანასკნელად |- |'''1''' | colspan="2" |139 | colspan="1" |2002 წლის 27 მაისი |2002 წლის 5 დეკემბერი |- |'''2''' | colspan="2" |179 | colspan="1" |2003 წლის 10 მარტი |2003 წლის 18 დეკემბერი |} == ალბომები == * ''ნიშნები'' ''(ლათ. Señales)'' (2002) * ''დრო'' ''(ლათ. Tiempo)'' (2003) * ''მეხსიერება'' ''(ლათ. Memoria)'' (2004) * ''ერევეის კონცერტი(ლათ. Erreway en Concierto)'' (2006) – ექსკლუზივი ესპანეთისთვის * ''მეამბოხე გზის დისკი'' ''(ლათ. El disco de Rebelde Way )'' (2006) – ექსკლუზიური ესპანეთისთვის * ''მე დავბრუნდი'' ''(ლათ. Vuelvo)'' (2021) - ჩაწერილია 2007 წელს 14 == საერთაშორისო ჩვენება == {| class="wikitable" !ქვეყანა !არხი !სათაურის თარგმანი !ჩვენების პერიოდი |- |{{დროშა|ალბანეთი|name=ალბანეთი}} |Shijak TV |Rebelët |2005-2006 |- |{{დროშა|არგენტინა|name=არგენტინა}} |America TV, Azul TV, Canal 9 და Telefe |Rebelde Way | |- |{{დროშა|დომინიკელთა რესპუბლიკა|name=დომინიკელთა რესპუბლიკა}} |Tele Antillas |Rebelde Way |2003-2005 |- |{{დროშა|ჩრდილოეთი მაკედონია|name=ჩრდილოეთ მაკედონია}} |A1 Television | |2003-2004 |- |{{დროშა|ლიეტუვა|name=ლიეტუვა}} | LNK და TV1 |Maištingas amžius |2007-2008 |- |{{დროშა|ჩილე|name=ჩილე}} |La Red, Telecanal |Rebelde Way | |- |{{დროშა|კოლუმბია|name=კოლუმბია}} |[[:es:Citytv_(Bogotá)|Citytv]], [[:es:ZAZ_(canal_de_televisión)|ZAZ]], [[:es:Telepacífico|Telepacífico]],[[:es:Netflix|Netflix]] და [[:es:Prime_Video|Prime Video]] |Rebelde Way |2007-2014/2019-presente |- |{{დროშა|კოსტა-რიკა|name=კოსტა-რიკა}} |Repretel Canal 6 |Rebelde Way |2006-2007 (Netflix) 2019 - 2020 |- |{{დროშა|ხორვატია|name=ხორვატია}} |Extra TV | |2008 |- |{{დროშა|ესპანეთი|name=ესპანეთი}} |Fox Kids, Jetix, Localia და Cuatro |Rebelde Way |2004-2008-2019([[:es:Netflix|Netflix]]) |- |{{დროშა|საფრანგეთი|name=საფრანგეთი}} |Disney Channel, Game One | | |- |{{დროშა|ყაზახეთი|name=ყაზახეთი}} |НТК | Мятежный Дух | |- |{{დროშა|რუსეთი|name=რუსეთი}} |REN TV, Teen TV, Ю and Суббота! | Мятежный Дух |2004 წლის 12 იანვარი - 2006 წლის 26 მაისი / 2008-2010, 2015, 2024 წლის 21 სექტემბრიდან დღემდე (Суббота!) |- |{{დროშა|რუმინეთი|name=რუმინეთი}} |TVR2 |Rebelii |2003-2004 |- |{{დროშა|ბოლივია|name=ბოლივია}} |Red PAT |Rebelde Way |2002-2003 |- |{{დროშა|გერმანია|name=გერმანია}} |TeenNick | |2006-2008 |- |{{დროშა|ისრაელი|name=ისრაელი}} |[[:es:Jetix|Jetix]], Viva, [[:es:Fox_Kids|Fox Kids]], HOT VOD და Channel 10 |המורדים |2003-2005 |- |{{დროშა|პერუ|name=პერუ}} |Frecuencia Latina, Yups |Rebelde Way |2002-2014 |- |{{დროშა|პანამა|name=პანამა}} |TVO და Tele 7 |Rebelde Way | |- |{{დროშა|პარაგვაი|name=პარაგვაი}} |SNT, Red Guaraní და Magna TV (Canal 18) |Rebelde Way | |- |{{დროშა|ურუგვაი|name=ურუგვაი}} |Teledoce |Rebelde Way |2002-2003 |- |{{დროშა|ვენესუელა|name=ვენესუელა}} |La Tele |Rebelde Way | |- |{{დროშა|ჰონდურასი|name=ჰონდურასი}} | |Rebelde Way | |- |{{დროშა|საბერძნეთი|name=საბერძნეთი}} | ET1 |Ανυπότακτες Καρδιές |2005-2007 |- |{{დროშა|კოსოვო|name=კოსოვო}} |KTV |Rebelët |2005-2006 |- |{{დროშა|კვიპროსი|name=კვიპროსი}} |ANT |Ανυπότακτες Καρδιές |2006-2007 |- |{{დროშა|იტალია|name=იტალია}} |Rai Due, Rai Gulp, [[:es:Fox_Kids|Fox Kids]] და [[:es:Canale_Italia|Canale Italia]] | |2003 2011-2014 |- |{{დროშა|უკრაინა|name=უკრაინა}} |Новим Каналом |Буремний шлях |2004 |- |{{დროშა|ბოსნია|name=ბოსნია}} |OBN | |2006-2007 |- |{{დროშა|ფილიპინები|name=ფილიპინები}} |TV5 |Rebelde |11 აგვისტო 2008-2009 |- |{{დროშა|ინდოეთი|name=ინდოეთი}} |Know Channel India |Rebelde Way |2020 |- |{{დროშა|ინდონეზია|name=ინდონეზია}} |Indosiar | | |- |{{დროშა|სომხეთი|name=სომხეთი}} |Narek TV, Hay TV | | |- | rowspan="2" |{{დროშა|საქართველო|name=საქართველო}} | Rustavi 2 |მეამბოხე სულები |2007 - 2008 წელი 17:00 |- |Silk Universal | rowspan="2" |მეამბოხე სულები |2024 წლის 20 მაისი 2026 წლის 30 იანვარი სამშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 20:00 საათი განმეორებით სამშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 13:00 საათი |- | |Silk Hollywood Movies |2026 წლის 19 მაისი - დღემდე ყოველდღე 22:00 საათზე განმეორებით 11:00 საათზე |- |{{დროშა|სერბეთი|name=სერბეთი}} |B92 |Buntovnici |2007 |- |{{დროშა|მექსიკა|name=მექსიკა}} |ZAZ , Netflix და Prime Video |Rebelde Way |2008-2010 / 2023-დღემდე |- |[[ფაილი:Flag of UNASUR.svg|ალტ=სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირი|28x28პქ]] [[ლათინური ამერიკა]] |[[:es:ZAZ_(canal_de_televisión)|ZAZ]] [[:es:Pasiones_(canal_de_televisión)|Pasiones]] [[:es:Netflix|Netflix]] [[:es:Prime_Video|Prime Video]] |Rebelde Way |2008-დღემდე |- |{{დროშა|სალვადორი|name=სალვადორი}} |[[:es:Canal_12_de_El_Salvador|Canal 12 de El Salvador]] | |2019 ([[:es:Netflix|Netflix]] ) |- |{{დროშა|ეკვადორი|name=ეკვადორი}} |[[:es:Gama_TV|Gama TV]], [[:es:Canal_Uno_(Ecuador)|Canal Uno]], [[:es:Ecuavisa|Ecuavisa]] | |2002-2003 |- |{{დროშა|ავსტრია|name=ავსტრია}} |[[:es:TeenNick|TeenNick]] [[:es:ORF_1|ORF1]] | |2006-2008 |} == ჩვენება საქართველოში == საქართველოში სერიალის პრემიერა შედგა 2007 წელს ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ეთერში „მეამბოხე სულები“-ს სახელწოდებით, ის გადიოდა ყოველდღე, შაბათ-კვირის გარდა, 17:00 საათზე.<ref name=":0">{{cite web |title=პოპულარული მეამბოხე სულები სილქ უნივერსალის ეთერში დაბრუნდა! |url=https://www.facebook.com/silknet/photos/-%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%AE%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%A5-%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A9%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%AF%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98-%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%92/873659088134267/ |url-status=live |access-date=2026-06-28 |website=Facebook |language=ka}}</ref> 2024 წლის 20 მაისს ქართულმა სამაუწყებლო კომპანია „Silk Universal“-მა დაიწყო სერიალის ჩვენება — ის ეთერში გადიოდა სამშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 20:00 საათზე, ხოლო განმეორებით — იმავე დღეებში დილის 13:00 საათზე. სერიალის ჩვენება „Silk Universal“-ის ეთერში დასრულდა 2026 წლის 30 იანვარს.<ref name=":0" /> 2026 წლის 19 მაისიდან სერიალის ჩვენება დაიწყო ტელეარხ „Silk Hollywood Movies“-ის ეთერში — გადიოდა ყოველდღე 22:00 საათზე, ხოლო განმეორებით — ყოველდღე დილის 11:00 საათზე. სერიალის ჩვენება „Silk Hollywood Movies“-ის ეთერში გრძელდება ამ დრომდე.{{მითითება საჭიროა}} === სამაუწყებლო ცხრილი === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |ტელეარხი ! colspan="2" |საეთერო პერიოდი ! rowspan="2" |საეთერო დღეები ! rowspan="2" |ძირითადი ჩვენების დრო ! rowspan="2" |განმეორებითი ჩვენების დრო ! rowspan="2" |სტატუსი |- !დაწყება !დასრულება |- |[[//ka.wikipedia.org/wiki/ფაილი:Rustavi_2_logo.png|ბმული=https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Rustavi_2_logo.png?uselang=ka|ალტ=|28x28პქ]] [[რუსთავი 2]] |2007 |2008 |ორშაბათი – პარასკევი |17:00 საათი | |დასრულდა |- |[[//ka.wikipedia.org/wiki/ფაილი:Silk_Universal_Georgia_TV_Logo.png|ბმული=ფაილი:Silk_Universal_Georgia_TV_Logo.png|ალტ=|28x28პქ]] სილქ უნივერსალი |[[2024|20 მაისი]], [[2024]] |[[30 იანვარი]], [[2026]] |სამშაბათი – პარასკევი |20:00 საათი |13:00 საათი |დასრულდა |- |სილქ კინო ჰოლივუდი |[[19 მაისი]] [[2026]] | |ყოველდღე |22:00 საათი |11:00 საათი |მიმდინარეობს |} == გადამუშავებული ვერსიები == {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |№ ! rowspan="2" |ქვეყანა ! rowspan="2" |ორიგინალური დასახელება ! rowspan="2" |ქართული დასახელება ! rowspan="2" |სეზონი ! rowspan="2" |ეპიზოდი ! rowspan="2" |ორიგინალური არხი ! colspan="2" |ეთერში |- !დაწყება !დასრულება |- | rowspan="2" |1 | rowspan="2" |{{დროშა|მექსიკა}} |''[[:en:Rebelde_(Mexican_telenovela)|Rebelde]]'' |მეამბოხე |3 |440 |[[ფაილი:Logotipo de Televisa.svg|ალტ=ნეტფლიქსი|40x40პქ]] ტელევისა |[[4 ოქტომბერი]], [[2004]] |[[2 ივნისი]], [[2006]] |- |''[[:en:Rebelde_(2022_TV_series)|Rebelde]]'' |მეამბოხე |2 |16 |[[ფაილი:Netflix Logomark.png|ალტ=ნეტფლიქსი|50x50პქ]]ნეტფლიქსი |[[5 იანვარი]], [[2022]] |[[27 ივლისი]], [[2022]] |- |2 |{{დროშა|ინდოეთი}} |[[:hi:रीमिक्स_(टीवी_श्रृंखला)|रीमिक्स]] |რემიქსი |3 |348 |[[ფაილი:ტელეკომპანია-სთარ-უანი-ლოგო.png|ალტ=ნეტფლიქსი|50x50პქ]] სთარ უანი |[[1 ნოემბერი]], [[2004]] |[[20 ივლისი]], [[2006]] |- |3 |{{დროშა|პორტუგალია}} |''[[:pt:Rebelde_Way_(telenovela_portuguesa)|Rebelde Way]]'' |მეამბოხე გზა |1 |221 |[[ფაილი:დამოუკიდებელი კომუნიკაციების საზოგადოება ლოგო 2018.webp|ალტ=ნეტფლიქსი|50x50პქ]] სიკ |[[25 აგვისტო]], [[2008]] |[[17 ივლისი]], [[2009]] |- |4 |{{დროშა|საბერძნეთი}} |''Γ4'' |ჯი4 |1 |30 |[[ფაილი:Alpha TV logo.jpg|ალტ=ალფა ტვ|50x50პქ]] ალფა |[[2008]] |[[2009]] |- |5 |{{დროშა|ჩილე}} |[[:en:Corazón_rebelde|''Corazón'' ''Rebelde'']] |მეამბოხე გული |1 |80 |[[ფაილი:Emblema del Canal 13 Chile (2018-2025).svg|ალტ=მე-13 არხი|40x40პქ]] მე-13 არხი |[[18 აგვისტო]], [[2009]] |[[16 დეკემბერი]], [[2009]] |- |6 |{{დროშა|ბრაზილია}} |''[[:en:Rebelde_(Brazilian_TV_series)|Rebelde]]'' |მეამბოხე |2 |410 |[[ფაილი:რედე-რექორდი-2012-ლოგო.png|ალტ=ნეტფლიქსი|40x40პქ]] რედე რექორდი |[[21 მარტი]], [[2011]] |[[12 ოქტომბერი]], [[2012]] |} == რესურსები ინტერნეტში == {{Imdb|id=tt0328789}} [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:სერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] <references /> [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] gq41lxocb9cfbovwmbisozuyyrm0m73 5424295 5424265 2026-06-28T10:46:44Z Elrostro 75016 /* სამაუწყებლო ცხრილი */ 5424295 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}} {{ინფოდაფა ტელევიზია |გადაცემის_სახელი=მეამბოხე სულები |მშობლიური_სახელწოდება=[[Rebelde Way]] |სხვა_სახელწოდება=მეამბოხე სულები |ჟანრი=[[ტელესერიალი]]<br>[[მიუზიკლი]]<br>[[კომედია]]<br>[[დრამა]]<br>[[რომანი]]<br>[[ტელენოველა]] |ავტორი=[[კრის მორენა]] |სცენარი=პატრიცია მალდონადო |თემის_კომპოზიტორი=[[კრის მორენა]] |მთავარი_თემა="Rebelde Way" (შემსრულებელი: ერვეეი)<br> "Tiempo" (შემსრულებელი: ერვეეი) |პროდიუსერი=[[კრის მორენა]] |აღმასრულებელი_პროდიუსერი=[[კრის მორენა]] |ადგილი=[[ბუენოს აირესი]] |პირველად_ეთერში=[[27 მაისი]], [[2002]] |უკანასკნელად=[[18 დეკემბერი]], [[2003]] |არხი=[[ Azul TV]]<br> [[El Nueve]]<br>[[América TV]] |დისტრიბუტორი=[[Dori Media Distribution]] |კომპანია=[[Cris Morena Group ]]<br>[[Dori International]] |ფინალური_თემა="Resistiré" (შემსრულებელი: ერვეეი) <br> "Vas a salvarte" (შემსრულებელი: ერვეეი) |სეზონი=2 |ეპიზოდი=318 |რეჟისორი=[[მარტინ მარიანი]]<br>[[კრის მორენა]]<br>[[მაურო სკანდოლარი]] |კომპოზიტორი=[[კრის მორენა]] |ქვეყანა={{დროშა|არგენტინა}} |ენა=[[ესპანური ენა]] |ხანგრძლივობა=45 წუთი |სურათი=ფაილი:მეამბოხე გზა ლოგო.png |პირველად=[[27 მაისი]], [[2002]] |დაკავშირებული= |დაკავშირებული_შოუები=მეამბოხე (2004–2006)<br>რემიქსი (2004–2006)<br>მეამბოხე გზა (2008–2009)<br>მეამბოხე გული(2009)<br>მეამბოხე (2011–2012)<br>Γ4 (2008–2009)<br>მეამბოხე (2022) }} '''მეამბოხე სულები''' ({{lang-es|Rebelde Way}}, ოფიციალურად '''მეამბოხე გზა''') — არგენტინული ახალგაზრდული სატელევიზიო სერიალი, რომელიც ცნობილმა სატელევიზიო პროდიუსერმა კრის მორენამ გადაიღო, მისი პრემიერა 2002 წლის 27 მაისს შედგა ტელეკომპანია Azul Televisión-ის ეთერში, თუმცა იმავე წლის 20 აგვისტოს სერიალის ჩვენება გადაიტანეს ტელეკომპანია El Nueve-ზე, ხოლო 2003 წლის 28 ივლისს სერიალი გადავიდა América TV-ზე, სადაც გავიდა ბოლო ეპიზოდები მთავარ როლებს [[კამილა ბორდონაბა]], [[ლუისანა ლოპილატო]], [[ბენხამინ როხასი]], [[ფელიპე კოლომბო]] ასრულებდნენ, ხოლო ზრდასრული გმირების როლს ასრულებდნენ მსახიობები [[კატრინ ფულოპი]], [[ფერნან მირას]], [[მარტინ სიფელდი|მარტინ]] [[მარტინ სიფელდი|სიფელდი]], [[მიგელ ანხელ ჩერუტი]] და [[სუსანა ორტისი]]. სერიალი გადაიღო კომპანია [[Cris Morena Group]]-მა და მისი ისრაელელი პარტნიორის მიერ შექმნილმა კომპანია [[Yair Dori International]]-მა. სერიალი შედგება 2 სეზონისგან, სადაც პირველი სეზონი 139, ხოლო მეორე 179 ეპიზოდს მოიცავს, ჯამში ის 318 ეპიზოდისგან შედგება, ბოლო ეპიზოდი 2003 წლის 18 დეკემბერს გავიდა ეთერში. სერიალის წარმატება გასცდა საზღვრებს და ის პოპულარული გახდა ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა: [[ისრაელი|ისარელი]], [[საქართველო]], [[იტალია]], [[ესპანეთი]], [[რუსეთი]] და ა.შ. სწორედ აქედან დაიბადა მუსიკალური ჯგუფი "[[ერევეი]]" ([[ლათინური ენა|ლათ.]] Erreway) რომელიც მთავარი როლის შემსრულებელი გმირების [[კამილა ბორდონაბა]], [[ლუისანა ლოპილატო]], [[ფელიპე კოლომბო|ფელიპე კოლომბოსა]] და [[ბენხამინ როხასი|ბენხამინ როხასისგან]] შედგებოდა. ჯგუფმა წარმატებას მიაღწია ძირითადად იმ ქვეყნებში, სადაც სერიალი იქნა ნაჩვენები, 2 წლის შემდეგ კი 2004 წელს გამართეს გასტროლები [[არგენტინა|არგენტინაში]], [[პარაგვაი|პარაგვაიში]], [[ურუგვაი|ურუგვაიში]], [[პერუ|პერუში]], [[ეკვადორი|ეკვადორში]], [[დომინიკელთა რესპუბლიკა|დომინიკის რესპუბლიკაში]], [[ისრაელი|ისრაელში]] და [[ესპანეთი|ესპანეთშიც]] კი. ასევე გადაიღეს ფილმიც სახელწოდებით "ერევეი: 4 გზა" (ლათ. ''Erreway: 4'' ''caminos)''. იმავე წელს, კრის მორენამ სერიალის გადამუშავების და ახალი ვერსიის გადაღების მიზნით ლიცენზია მიყიდა მექსიკურ სატელევიზიო კომპანია ტელევისას ([[ლათინური ენა|ლათ.]] [[Televisa]]), რომელმაც გადაიღო სერიალი სახელწოდებით [["მეამბოხე"]] ([[ლათინური ენა|ლათ.]] ''[[Rebelde]]),'' სადაც მთავარ როლებს ასრულებდნენ მსახიობები: [[ანაი]], [[ალფონსო ერერა]], [[დულსე მარია]] და [[კრისტოფერ უკერმანი]]. ეს სერიალიც წინამორბედის მსგავსად გახდა პოპულარული და ასევე შექმნა სხვა ჯგუფი, სახელად [[რებედე|"რებედე"]] (ლათ. ''[[RBD]]).'' == სიუჟეტი == Elite Way School არის გამორჩეული საშუალო სკოლა-ინტერნატი ბუენოს აირესში, რომელიც საერთაშორისო პრესტიჟით სარგებლობს მისი რეგულაციები ძალიან მკაცრია, ორშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით, სტუდენტები ატარებენ გაკვეთილებს, ხოლო დღის მეორე ნახევარში ისინი დაკავებული არიან ფიზიკური აქტივობებით, როგორიცაა ცეკვა, სპორტი და ა.შ. სტუდენტები ძირითადად ქვეყნის უმდიდრესი ოჯახების შვილები არიან, თუმცა სკოლაში სწავლა ასევე შეუძლიათ სტიპენდიანტებსაც, რომლებიც ძირითადად საშუალო ან ღარიბი ოჯახებიდან არიან, რის გამოც მათ ხშირად უწევთ დაცინვის და ბულინგის ატანა უფრო შეძლებული სტუდენტების მხრიდან. სკოლაში ასევე არსებობს ბნელი საიდუმლო ორგანიზაცია ე.წ. "La Logia" ანუ მაფია, რომელიც სტუდენტებს ღარიბი ოჯახებიდან ანუ სტიპენდიანტებს უქმნის პრობლემებს. ოთხი ერთმანეთისგან განსხვავებული მოსწავლე მარიცა პია სპირიტოს (კამილა ბორდონაბა), მია კოლუჩი (ლუისანა ლოპილატო), მანუელ აგირე (ფელიპე კოლომბო) და პაბლო ბუსტამანტე (ბენხამინ როხასი) ქმნიან მუსიკალურ ჯგუფს, რომლის შესახებ არც მშობლებმა და არც მასწავლებლებმა არ იციან. მიუხედავად განსხვავებული შეხედულებებისა და და ბევრი კამათისა ერთადერთი რაც მათ აერთიანებთ ეს არის მუსიკის სიყვარული. მათ ჰაყვთ სხვა თანაკლასელებიც, ნიკოლას პროვენსა (გილერმო სანტა კრუსი), ტომას ესკურა (ხორხე "კოკო" მაჯიო), ლუნა ფერნანდესი (ხეორხინა მოლო), გუიდო ლასენი (დიეგო მესალიო), ვიქტორია პასი (ვიქტორია მაურეტე), ფელისიტას მიტერი (ანხელეს ბალბიანი), ლუხან ლინარესი (იასმინ ბეკარ ვარელა), მარკოს სორია აგილარი (დიეგო გარსია ), პილარ დუნოფი (მიკაელა ვასკესი), ბელენ მენენდეს პაჩეკო (ბელენ სკალელა), ლუსია (ლუსია ჩოჰი), ფერნანდა პერალტა რამოსი (მარია ფერნანდა ნილი), ფედერიკო (ფედერიკო ვინენი), დიეგო ურკოლა (დიეგო ჩაილდი) და სებასტიან იბარა (სანტიაგო ვეგა ოლმოსი), რომლებიც მხარს უჭერენ და ამხნევებენ თავიან კლასელებს. მათ ხშირად უჩნდებათ პროტესტი მშობლების და მასწავლებლების მიმართ, ოთხივე მათგანი ინდივიდუალური და გამორჩეულია თავიანთი ხასიათით, სხვა მოსწავლეებისგან განსხვავებით, რომლებიც ხშირად მშობლების მითითებებს ემორჩილებიან მარიცა, მია, პაბლო და მანუელი ირჩევენ განსხვავებულ გზას, რომელსაც მეამბოხე გზა ქვია. == პრემიერა საქართველოში == საქართველოში სერიალის პრემიერა 2007 წელს ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის ეთერში "მეამბოხე სულები"-ს სახელწოდებით შედგა, ის გადიოდა ყოველდეღე შაბათ-კვირის გარდა 17:00 საათზე. 2024 წლის 20 მაისს ქართულმა სამაუწყებლო კომპანია "სილქ უნივერსალმა" დაიწყო სერიალის ჩვენება და ის ეთერში ორშაბათიდან ხუთშაბათის ჩათვლით 20:00 საათზე, ხოლო განმეორებით დილით 13:00 საათზე გადიოდა {| class="wikitable" style="width:80%;" |- ! rowspan="2" scope="col" style="width:8%;" | მსახიობი ! rowspan="2" scope="col" style="width:8%;" | პერსონაჟები ! rowspan="2" scope="col" style="width:8%;" | როლი ! colspan="5" | სეზონი |- ! scope="col" style="width:10%;" | 1 ! scope="col" style="width:10%;" | 2 |- ! colspan="5" |მთავარი პერსონაჟები |- |[[:es:Luisana_Lopilato|ლუისანა ლოპილატო]] |მია კოლუჩი კასერესი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |კამილა ბორდონაბა |მარიცა პია სპირიტო/ანდრადე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |[[:es:Benjamín_Rojas|ბენამინ როხასი]] |პაბლო ბუსტამანტე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ფელიპე კოლომბო |მანუელ აგირე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- ! colspan="5" |სხვა მოსწავლეები |- |ხეორხინა მოლო |ლუნა ფერნანდესი |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |გილერმო სანტა კრუსი |ნიკოლას "ნიკო" პროვენსა |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |დიეგო მესალიო |გუიდო "კაფე" ლასენი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ვიქტორია მაურეტი |ვიქტორია "ვიკო" პაზი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ანხელეს ბალბიანი |ფელისიტას "ფელი" მიტრე |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ხასმინ ბეკარ ვარელა |ლუხან ლინარესი/ ლუხან კოლუჩი რეი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |დიეგო გარსია |მარკოს სორია აგილარი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ხორხე მაგიო |ტომას ესკურა |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |მიკაელა ვასკესი |პილარ დუნოფი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ბელენ სკალელა |ბელენ მენენდეს პაჩეკო |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |მარია ფერნანდა ნილი |ფერნანდა პერალტა რამოსი |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |დიეგო ჩაილდი |დიეგო ურკოლა |სკოლის მოსწავლე | colspan="2" {{cMain}} |- |ლუსია ჩოჰი |ლუსია "ლული" |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ფედერიკო ვინენი |ფედერიკო "ფედე" |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |სანტიაგო ვეგა ოლმოსი |სებასტიან "სებასი" იბარა |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |გასტონ გრანდე |ხოაკინ არიას პარონდო |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |გაბრიელა როგალა |ხულიეტა |მე-5 კლასის მოსწავლე, მანუელის შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |პოლ ბუკეტი |როდრიგო ლუკეს ალსაგა |მე-5 კლასის მოსწავლე, მაფიის ხელმძღვანელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |პირუ საესი |როკო ფუენტეს ეჩაგუ |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ინეს პალომბო |სოლ რივაროლა |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |დებორა კუენკა |ბიანკა დელიტი |მე-2 კურსის სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ლის მორენო |დოლორეს "ლოლა" არეგუი |მე-2 კურსის სტუდენტი, ლაურას და | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |მარიანა სელიგმანი |ლაურა არეგუი |სკოლის მოსწავლე | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ფრანსისკო ბასი |ფრანსისკო ბლანკო |სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |პაოლა სალუსტრო |აგუსტინა ლომანი |მე-2 კურსის სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ელიას ვინოლესი |დანტე |მე-2 კურსის სტუდენტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- ! colspan="5" |მშობლები |- |პატრიცია ვიჯიანო |მარინა კასერესი |მიას დედა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |მარტინ სიფილდი |ფრანკო კოლუჩი |მიას მამა | colspan="2" {{cMain}} |- colspan="5" |elenco |კეტრინ ფულოპი |სონია რეი |მარიცას დედა | colspan="2" {{cMain}} |- |მიგელ ანხელ ჩერუტი |მარტინი / ოქტავიო ანდრადე |მარიცას მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |პაულა პურტეილი |მორა ორტიზი |პაბლოს დედა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ბოი ოლმი |სერხიო ბუსტამანტე |პაბლოს მამა | colspan="2" {{cMain}} |- |კაროლინა ვესპა |კლაუდია |პილარის დედა და მასწავლებელი | colspan="2" {{cMain}} |- |არტურო ბონინი |მარსელ დუნოფი |პილარის მამა და სკოლის დირექტორი | colspan="2" {{cMain}} |- |ანაი მარტელა |რამონა |გუიდოს დედა | colspan="2" {{cMain}} |- |ჰექტორ მალამუდი |კოსმე ლასენი |გუიდოს მამა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |მარია როზა ფრეგა |ანა "ანიტა" პროვენცა |ნიკოს დედა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ფიტო იანელი |ერნესტო პროვენცა |ნიკოს მამა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |კლაუდია კარპენა |სილვია |მარკოსის დედა | colspan="2" {{cMain}} |- |ალდო პასტური |გუსტავო აგილარი |მარკოსის მამა | colspan="2" {{cMain}} |- |დანიელ დიბიასე |ესტებან ფუენტეს-ეჩაგუე |როკოს მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |ვალერია ლორკა |მაგდალენა ფუენტეს ეჩაგუე |როკოს დედა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |კონი მარინო |დოლორეს მიტრი |ფელის დედა |colspan="2" {{cMain}} |- |მარა ლინარესი |ელენა |ტომასის დედა | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მონიკა სანტიბანესი |ტერესა ფერნანდესი |ლუნას დედა | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |კლაუდია რუჩი |ინესი |ხავიერის დედა, სერხიოს შეყვარებული | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |ალფრედო ალიენდე |ალფრედო რივაროლა |სოლის მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- |დანიელ დე ვიტა |ჰექტორ პაზი |ვიკოს მამა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cRecurring}} |- ! colspan="5" |მასწავლებლები და სკოლის თანამშრომლები |- |ფერნან მირასი |სანტიაგო მანსილია |ეთიკის მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ირინე ალმუსი |აიერზა |მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მარსელო მელინგო |კარლოს ველასკესი |ეკონომიკის პროფესორი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ჰილდა ბერნარდი |ჰილდა აკოსტა |ისტორიის მასწავლებელი | colspan="2" {{cMain}} |- |მალენა სოლდა |რენატა მიგენცი |მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |კაროლინა "პამპიტა" არდოჰაინი |ლულუ |ქორეოს მასწავლებელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ჰელენა ჯიოსი |კარმენ მენენდესი |ენის მასწავლებელი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |კრისტიან სანჩო |მარიანო მირანდა |მათემატიკის მასწავლებელი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ფედერიკო დელია |მატიას მირანდა |ხელოვნების მასწავლებელი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |გუსტავო ბონფილი |რიკარდო ეჩამენდი |სკოლა "ელიტ ვეი"-ს მმართველი კომიტეტის პრეზიდენტი | colspan="2" {{cRecurring}} |- |ხორხე ბარეირო |ილარიო პუეირრედონი |მუსიკის ყოფილი მასწავლებელი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ვივიანა საეზი |ალისია |პირველი ქორეო მასწავლებელი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |რობერტო ანტიერი |ჟილბერტო |ტანვარჯიშის მასწავლებელი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მირტა იგებს |მონიკა "მიჩი" ტალამონტი |სამდივნო | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |მარია როჯი |გლორია |სამდივნო | colspan="2" {{cMain}} |- |კატალინა ოლივიერი |კატალინა |ბუფეტი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ანა ბარატა |ანა |ბუფეტი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- ! colspan="5" |სხვა მსახიობები |- |სუსანა ორტიზი |სანდრა ფერნანდესი |ლუნას დეიდა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |პაბლო ჰერედია |რიკარდო ფარა უმცროსი/ბლას ჰერედია |პრეცეპტორი | colspan="1" {{cRecurring}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ფაბიან მაზეი |ანდრეს |ფრანკოს მეგობარი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ჰორაციო დიანა |პეტრე |ფრანკოს მძღოლი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ლუსიანა რამოსი |პეპა "პეპიტა" |სონიას თანაშემწე | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |აგუსტინ სიერა |ნაჩო |მარიცას მეგობარი / პეპას აყვანილი შვილი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ნადია დი ჩელო |ფლორენცია "ფლორი" ფერნანდესი | ლუნას და | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ნიკოლას როიტბერგი |აუგუსტო პაზი |ვიკოს ძმა | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |რუბენ გრინი |მაურისიო როსენი |ტატიანას მამა, ბოულინგ კლუბის მფლობელი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ადრიანა სალონია |მერსედეს ლეგუისამონი |ფრანკოს შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |დანიელა ნირენბერგი |ტატიანა როსენი |ნიკოლასის შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |იგნასიო ბორდერესი |ფაკუნდო ფერარა |პაბლოს მეგობარი, მარიცას მეგობარი ბიჭი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ლუჩიანო ურბანი |პრეცეპტორი |ელიტ ვეის სკოლის მეორე წინამძღვარი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |როდრიგო გირაო დიასი |მატიასი |ტატიანას ბიძაშვილი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |საბრინა გარსიარენა |ლუს ლეგუისამონი |მერსედესის და | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |აგუსტინა დანტიაკი |პაულა |სერხიოს და პაბლოს ყოფილი შეყვარებული | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ესტებან პერესი |სიმონი | ფოტოგრაფი და მყვინთავის მორბენალი | colspan="1" {{cMain}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |მარიანო ბერტოლინი |ხავიერ ალანისი |პაბლოს ნახევარძმა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |გიმენა აკარდი |საბრინა |ჯგუფ "ერევეი"-ს პროდიუსერის ქალიშვილი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |სოლედად ფანდინიო |კონსუელო |პაბლოს მდივანი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ნიკოლას მაიკესი |მაქსიმუს კამბერტი |მიტრის ოჯახის მეგობარი | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- |ხუან პონსე დე ლეონი |მაურო |ლუხანის შვილობილი ძმა | colspan="1" {{n/a|}} | colspan="1" {{cMain}} |- ! colspan="5" |მოწვეული მსახიობები |- |მარსელო ალფარო |ფაბრიციო სპირიტო |მარიცას ყალბი მამა | colspan="2" {{cGuest}} |- |ტომი დანსტერი |ლუკა კოლუჩი |მიას ბიძა | colspan="1" {{cGuest}} | colspan="1" {{n/a|}} |- |ხორხე საბატე |მარკოსის ექიმი | | colspan="1" {{cGuest}} | colspan="1" {{n/a|}} |} == სეზონები და ეპიზოდები == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |სეზონი ! colspan="2" rowspan="2" |ეპიზოდები ! colspan="2" |ეთერში |- !პირველად !უკანასკნელად |- |'''1''' | colspan="2" |139 | colspan="1" |2002 წლის 27 მაისი |2002 წლის 5 დეკემბერი |- |'''2''' | colspan="2" |179 | colspan="1" |2003 წლის 10 მარტი |2003 წლის 18 დეკემბერი |} == ალბომები == * ''ნიშნები'' ''(ლათ. Señales)'' (2002) * ''დრო'' ''(ლათ. Tiempo)'' (2003) * ''მეხსიერება'' ''(ლათ. Memoria)'' (2004) * ''ერევეის კონცერტი(ლათ. Erreway en Concierto)'' (2006) – ექსკლუზივი ესპანეთისთვის * ''მეამბოხე გზის დისკი'' ''(ლათ. El disco de Rebelde Way )'' (2006) – ექსკლუზიური ესპანეთისთვის * ''მე დავბრუნდი'' ''(ლათ. Vuelvo)'' (2021) - ჩაწერილია 2007 წელს 14 == საერთაშორისო ჩვენება == {| class="wikitable" !ქვეყანა !არხი !სათაურის თარგმანი !ჩვენების პერიოდი |- |{{დროშა|ალბანეთი|name=ალბანეთი}} |Shijak TV |Rebelët |2005-2006 |- |{{დროშა|არგენტინა|name=არგენტინა}} |America TV, Azul TV, Canal 9 და Telefe |Rebelde Way | |- |{{დროშა|დომინიკელთა რესპუბლიკა|name=დომინიკელთა რესპუბლიკა}} |Tele Antillas |Rebelde Way |2003-2005 |- |{{დროშა|ჩრდილოეთი მაკედონია|name=ჩრდილოეთ მაკედონია}} |A1 Television | |2003-2004 |- |{{დროშა|ლიეტუვა|name=ლიეტუვა}} | LNK და TV1 |Maištingas amžius |2007-2008 |- |{{დროშა|ჩილე|name=ჩილე}} |La Red, Telecanal |Rebelde Way | |- |{{დროშა|კოლუმბია|name=კოლუმბია}} |[[:es:Citytv_(Bogotá)|Citytv]], [[:es:ZAZ_(canal_de_televisión)|ZAZ]], [[:es:Telepacífico|Telepacífico]],[[:es:Netflix|Netflix]] და [[:es:Prime_Video|Prime Video]] |Rebelde Way |2007-2014/2019-presente |- |{{დროშა|კოსტა-რიკა|name=კოსტა-რიკა}} |Repretel Canal 6 |Rebelde Way |2006-2007 (Netflix) 2019 - 2020 |- |{{დროშა|ხორვატია|name=ხორვატია}} |Extra TV | |2008 |- |{{დროშა|ესპანეთი|name=ესპანეთი}} |Fox Kids, Jetix, Localia და Cuatro |Rebelde Way |2004-2008-2019([[:es:Netflix|Netflix]]) |- |{{დროშა|საფრანგეთი|name=საფრანგეთი}} |Disney Channel, Game One | | |- |{{დროშა|ყაზახეთი|name=ყაზახეთი}} |НТК | Мятежный Дух | |- |{{დროშა|რუსეთი|name=რუსეთი}} |REN TV, Teen TV, Ю and Суббота! | Мятежный Дух |2004 წლის 12 იანვარი - 2006 წლის 26 მაისი / 2008-2010, 2015, 2024 წლის 21 სექტემბრიდან დღემდე (Суббота!) |- |{{დროშა|რუმინეთი|name=რუმინეთი}} |TVR2 |Rebelii |2003-2004 |- |{{დროშა|ბოლივია|name=ბოლივია}} |Red PAT |Rebelde Way |2002-2003 |- |{{დროშა|გერმანია|name=გერმანია}} |TeenNick | |2006-2008 |- |{{დროშა|ისრაელი|name=ისრაელი}} |[[:es:Jetix|Jetix]], Viva, [[:es:Fox_Kids|Fox Kids]], HOT VOD და Channel 10 |המורדים |2003-2005 |- |{{დროშა|პერუ|name=პერუ}} |Frecuencia Latina, Yups |Rebelde Way |2002-2014 |- |{{დროშა|პანამა|name=პანამა}} |TVO და Tele 7 |Rebelde Way | |- |{{დროშა|პარაგვაი|name=პარაგვაი}} |SNT, Red Guaraní და Magna TV (Canal 18) |Rebelde Way | |- |{{დროშა|ურუგვაი|name=ურუგვაი}} |Teledoce |Rebelde Way |2002-2003 |- |{{დროშა|ვენესუელა|name=ვენესუელა}} |La Tele |Rebelde Way | |- |{{დროშა|ჰონდურასი|name=ჰონდურასი}} | |Rebelde Way | |- |{{დროშა|საბერძნეთი|name=საბერძნეთი}} | ET1 |Ανυπότακτες Καρδιές |2005-2007 |- |{{დროშა|კოსოვო|name=კოსოვო}} |KTV |Rebelët |2005-2006 |- |{{დროშა|კვიპროსი|name=კვიპროსი}} |ANT |Ανυπότακτες Καρδιές |2006-2007 |- |{{დროშა|იტალია|name=იტალია}} |Rai Due, Rai Gulp, [[:es:Fox_Kids|Fox Kids]] და [[:es:Canale_Italia|Canale Italia]] | |2003 2011-2014 |- |{{დროშა|უკრაინა|name=უკრაინა}} |Новим Каналом |Буремний шлях |2004 |- |{{დროშა|ბოსნია|name=ბოსნია}} |OBN | |2006-2007 |- |{{დროშა|ფილიპინები|name=ფილიპინები}} |TV5 |Rebelde |11 აგვისტო 2008-2009 |- |{{დროშა|ინდოეთი|name=ინდოეთი}} |Know Channel India |Rebelde Way |2020 |- |{{დროშა|ინდონეზია|name=ინდონეზია}} |Indosiar | | |- |{{დროშა|სომხეთი|name=სომხეთი}} |Narek TV, Hay TV | | |- | rowspan="2" |{{დროშა|საქართველო|name=საქართველო}} | Rustavi 2 |მეამბოხე სულები |2007 - 2008 წელი 17:00 |- |Silk Universal | rowspan="2" |მეამბოხე სულები |2024 წლის 20 მაისი 2026 წლის 30 იანვარი სამშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 20:00 საათი განმეორებით სამშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 13:00 საათი |- | |Silk Hollywood Movies |2026 წლის 19 მაისი - დღემდე ყოველდღე 22:00 საათზე განმეორებით 11:00 საათზე |- |{{დროშა|სერბეთი|name=სერბეთი}} |B92 |Buntovnici |2007 |- |{{დროშა|მექსიკა|name=მექსიკა}} |ZAZ , Netflix და Prime Video |Rebelde Way |2008-2010 / 2023-დღემდე |- |[[ფაილი:Flag of UNASUR.svg|ალტ=სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირი|28x28პქ]] [[ლათინური ამერიკა]] |[[:es:ZAZ_(canal_de_televisión)|ZAZ]] [[:es:Pasiones_(canal_de_televisión)|Pasiones]] [[:es:Netflix|Netflix]] [[:es:Prime_Video|Prime Video]] |Rebelde Way |2008-დღემდე |- |{{დროშა|სალვადორი|name=სალვადორი}} |[[:es:Canal_12_de_El_Salvador|Canal 12 de El Salvador]] | |2019 ([[:es:Netflix|Netflix]] ) |- |{{დროშა|ეკვადორი|name=ეკვადორი}} |[[:es:Gama_TV|Gama TV]], [[:es:Canal_Uno_(Ecuador)|Canal Uno]], [[:es:Ecuavisa|Ecuavisa]] | |2002-2003 |- |{{დროშა|ავსტრია|name=ავსტრია}} |[[:es:TeenNick|TeenNick]] [[:es:ORF_1|ORF1]] | |2006-2008 |} == ჩვენება საქართველოში == საქართველოში სერიალის პრემიერა შედგა 2007 წელს ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ეთერში „მეამბოხე სულები“-ს სახელწოდებით, ის გადიოდა ყოველდღე, შაბათ-კვირის გარდა, 17:00 საათზე.<ref name=":0">{{cite web |title=პოპულარული მეამბოხე სულები სილქ უნივერსალის ეთერში დაბრუნდა! |url=https://www.facebook.com/silknet/photos/-%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%AE%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%A5-%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A9%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%AF%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%98-%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%92/873659088134267/ |url-status=live |access-date=2026-06-28 |website=Facebook |language=ka}}</ref> 2024 წლის 20 მაისს ქართულმა სამაუწყებლო კომპანია „Silk Universal“-მა დაიწყო სერიალის ჩვენება — ის ეთერში გადიოდა სამშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 20:00 საათზე, ხოლო განმეორებით — იმავე დღეებში დილის 13:00 საათზე. სერიალის ჩვენება „Silk Universal“-ის ეთერში დასრულდა 2026 წლის 30 იანვარს.<ref name=":0" /> 2026 წლის 19 მაისიდან სერიალის ჩვენება დაიწყო ტელეარხ „Silk Hollywood Movies“-ის ეთერში — გადიოდა ყოველდღე 22:00 საათზე, ხოლო განმეორებით — ყოველდღე დილის 11:00 საათზე. სერიალის ჩვენება „Silk Hollywood Movies“-ის ეთერში გრძელდება ამ დრომდე.{{მითითება საჭიროა}} === სამაუწყებლო ცხრილი === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |ტელეარხი ! colspan="2" |საეთერო პერიოდი ! rowspan="2" |საეთერო დღეები ! rowspan="2" |ძირითადი ჩვენების დრო ! rowspan="2" |განმეორებითი ჩვენების დრო ! rowspan="2" |სტატუსი |- !დაწყება !დასრულება |- |[[ფაილი:Rustavi_2_logo.png|ალტ=|28x28პქ]] [[რუსთავი 2]] |2007 |2008 |ორშაბათი – პარასკევი |17:00 საათი | |დასრულდა |- |[[ფაილი:Silk_Universal_Georgia_TV_Logo.png|ალტ=|28x28პქ]] სილქ უნივერსალი |[[2024|20 მაისი]], [[2024]] |[[30 იანვარი]], [[2026]] |სამშაბათი – პარასკევი |20:00 საათი |13:00 საათი |დასრულდა |- |სილქ კინო ჰოლივუდი |[[19 მაისი]] [[2026]] | |ყოველდღე |22:00 საათი |11:00 საათი |მიმდინარეობს |} == გადამუშავებული ვერსიები == {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |№ ! rowspan="2" |ქვეყანა ! rowspan="2" |ორიგინალური დასახელება ! rowspan="2" |ქართული დასახელება ! rowspan="2" |სეზონი ! rowspan="2" |ეპიზოდი ! rowspan="2" |ორიგინალური არხი ! colspan="2" |ეთერში |- !დაწყება !დასრულება |- | rowspan="2" |1 | rowspan="2" |{{დროშა|მექსიკა}} |''[[:en:Rebelde_(Mexican_telenovela)|Rebelde]]'' |მეამბოხე |3 |440 |[[ფაილი:Logotipo de Televisa.svg|ალტ=ნეტფლიქსი|40x40პქ]] ტელევისა |[[4 ოქტომბერი]], [[2004]] |[[2 ივნისი]], [[2006]] |- |''[[:en:Rebelde_(2022_TV_series)|Rebelde]]'' |მეამბოხე |2 |16 |[[ფაილი:Netflix Logomark.png|ალტ=ნეტფლიქსი|50x50პქ]]ნეტფლიქსი |[[5 იანვარი]], [[2022]] |[[27 ივლისი]], [[2022]] |- |2 |{{დროშა|ინდოეთი}} |[[:hi:रीमिक्स_(टीवी_श्रृंखला)|रीमिक्स]] |რემიქსი |3 |348 |[[ფაილი:ტელეკომპანია-სთარ-უანი-ლოგო.png|ალტ=ნეტფლიქსი|50x50პქ]] სთარ უანი |[[1 ნოემბერი]], [[2004]] |[[20 ივლისი]], [[2006]] |- |3 |{{დროშა|პორტუგალია}} |''[[:pt:Rebelde_Way_(telenovela_portuguesa)|Rebelde Way]]'' |მეამბოხე გზა |1 |221 |[[ფაილი:დამოუკიდებელი კომუნიკაციების საზოგადოება ლოგო 2018.webp|ალტ=ნეტფლიქსი|50x50პქ]] სიკ |[[25 აგვისტო]], [[2008]] |[[17 ივლისი]], [[2009]] |- |4 |{{დროშა|საბერძნეთი}} |''Γ4'' |ჯი4 |1 |30 |[[ფაილი:Alpha TV logo.jpg|ალტ=ალფა ტვ|50x50პქ]] ალფა |[[2008]] |[[2009]] |- |5 |{{დროშა|ჩილე}} |[[:en:Corazón_rebelde|''Corazón'' ''Rebelde'']] |მეამბოხე გული |1 |80 |[[ფაილი:Emblema del Canal 13 Chile (2018-2025).svg|ალტ=მე-13 არხი|40x40პქ]] მე-13 არხი |[[18 აგვისტო]], [[2009]] |[[16 დეკემბერი]], [[2009]] |- |6 |{{დროშა|ბრაზილია}} |''[[:en:Rebelde_(Brazilian_TV_series)|Rebelde]]'' |მეამბოხე |2 |410 |[[ფაილი:რედე-რექორდი-2012-ლოგო.png|ალტ=ნეტფლიქსი|40x40პქ]] რედე რექორდი |[[21 მარტი]], [[2011]] |[[12 ოქტომბერი]], [[2012]] |} == რესურსები ინტერნეტში == {{Imdb|id=tt0328789}} [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:სერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] <references /> [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] [[კატეგორია:2000-იანი წლების არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით]] 7wzrl96zm9zj07dvlwybypm62v7pp8w 2 875947 5424293 5420213 2026-06-28T10:36:50Z MXZCNZXC 180117 5424293 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! colspan="2" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Middleweight|Middleweight]] ! colspan="2" |[[:en:Welterweight|Welterweight]] |- !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Mark_Coleman|'''Mark Coleman''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Frank_Shamrock|'''Frank Shamrock''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Dave_Menne|'''Dave Menne''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Pat_Miletich|'''Pat Miletich''']] |- !2 |{{Flag icon|US}} [[:en:Maurice_Smith_(fighter)|'''Maurice Smith''']] !2 |{{Flag icon|US}} [[:en:Tito_Ortiz|'''Tito Ortiz''']] !2 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Murilo_Bustamante|'''Murilo Bustamante''']] !2 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Carlos_Newton|'''Carlos Newton''']] |- !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Evan_Tanner|'''Evan Tanner''']] !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Matt_Hughes_(fighter)|'''Matt Hughes''']] |- !4 |{{Flag icon|Netherlands}} [[:en:Bas_Rutten|'''Bas Rutten''']] !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:Rich_Franklin|'''Rich Franklin''']] !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:B.J._Penn|'''B.J. Penn''']] |- !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Kevin_Randleman|'''Kevin Randleman''']] !4 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Vitor_Belfort|'''Vitor Belfort''']] !5 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Anderson_Silva|'''Anderson Silva''']] !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Matt_Hughes_(fighter)|'''Matt Hughes''']] |- !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Chris_Weidman|'''Chris Weidman''']] !6 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']] |- !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Barnett|'''Josh Barnett''']] !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Chuck_Liddell|'''Chuck Liddell''']] !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Luke_Rockhold|'''Luke Rockhold''']] !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Matt_Serra|'''Matt Serra''']] |- !8 |{{Flag icon|US}} [[:en:Ricco_Rodriguez|'''Ricco Rodriguez''']] !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Quinton_Jackson|'''Quinton Jackson''']] !8 |{{Flag icon|England}} [[:en:Michael_Bisping|'''Michael Bisping''']] !— |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']] |- !9 |{{Flag icon|US}} [[:en:Tim_Sylvia|'''Tim Sylvia''']] !8 |{{Flag icon|US}} [[:en:Forrest_Griffin|'''Forrest Griffin''']] !— |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']] !8 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']] |- !10 |{{Flag icon|US}} [[:en:Frank_Mir|'''Frank Mir''']] !9 |{{Flag icon|US}} [[:en:Rashad_Evans|'''Rashad Evans''']] !9 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Carlos_Condit|'''Carlos Condit''']] |- !— |{{Flag icon|Belarus}} [[:en:Andrei_Arlovski|'''Andrei Arlovski''']] !10 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Lyoto_Machida|'''Lyoto Machida''']] !10 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']] !9 |{{Flag icon|US}} [[:en:Johny_Hendricks|'''Johny Hendricks''']] |- !11 |{{Flag icon|Belarus}} [[:en:Andrei_Arlovski|'''Andrei Arlovski''']] !11 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Maurício_Rua|'''Maurício Rua''']] !— |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !10 |{{Flag icon|US}} [[:en:Robbie_Lawler|'''Robbie Lawler''']] |- !12 |{{Flag icon|US}} [[:en:Tim_Sylvia|'''Tim Sylvia''']] !12 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']] !11 |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !11 |{{Flag icon|US}} [[:en:Tyron_Woodley|'''Tyron Woodley''']] |- !13 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !13 |{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Cormier|'''Daniel Cormier''']] !12 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|'''Alex Pereira''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Colby_Covington|'''Colby Covington''']] |- !— |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Antônio_Rodrigo_Nogueira|'''Antônio Rodrigo Nogueira''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']] !13 |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !12 |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Kamaru_Usman|'''Kamaru Usman''']] |- !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Brock_Lesnar|'''Brock Lesnar''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Strickland|'''Sean Strickland''']] !13 |{{Flag icon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''Leon Edwards''']] |- !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Frank_Mir|'''Frank Mir''']] !15 |{{Flag icon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|'''Jan Błachowicz''']] !15 |{{Flag icon|South Africa}} [[:en:Dricus_du_Plessis|'''Dricus du Plessis''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Belal_Muhammad|'''Belal Muhammad''']] |- !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Shane_Carwin|'''Shane Carwin''']] !16 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Glover_Teixeira|'''Glover Teixeira''']] !16 |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|'''Khamzat Chimaev''']] !15 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] |- !15 |{{Flag icon|US}} [[:en:Cain_Velasquez|'''Cain Velasquez''']] !17 |{{Flag icon|Czech Republic}} [[:en:Jiří_Procházka|'''Jiří Procházka''']] !17 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Strickland|'''Sean Strickland''']] !16 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|'''Islam Makhachev''']] |- !16 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Junior_dos_Santos|'''Junior dos Santos''']] !18 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''Jamahal Hill''']] ! colspan="2" rowspan="13" | ! colspan="2" rowspan="13" | |- !17 |{{Flag icon|US}} [[:en:Cain_Velasquez|'''Cain Velasquez''']] !19 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|'''Alex Pereira''']] |- !— |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Fabrício_Werdum|'''Fabrício Werdum''']] !20 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|'''Magomed Ankalaev''']] |- !18 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Fabrício_Werdum|'''Fabrício Werdum''']] !21 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|'''Alex Pereira''']] |- !19 |{{Flag icon|US}} [[:en:Stipe_Miocic|'''Stipe Miocic''']] !22 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]''' |- !20 |{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Cormier|'''Daniel Cormier''']] ! colspan="2" rowspan="8" | |- !21 |{{Flag icon|US}} [[:en:Stipe_Miocic|'''Stipe Miocic''']] |- !22 |{{Flag icon|Cameroon}} [[:en:Francis_Ngannou|'''Francis Ngannou''']] |- !— |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] |- !23 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']] |- !— |{{Flag icon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''Tom Aspinall''']] |- !24 |{{Flag icon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''Tom Aspinall''']] |- !— |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] |- ! colspan="2" |[[:en:Lightweight|Lightweight]] ! colspan="2" |[[:en:Featherweight|Featherweight]] ! colspan="2" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ! colspan="2" |[[:en:Flyweight|Flyweight]] |- !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jens_Pulver|'''Jens Pulver''']] !1 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Dominick_Cruz|'''Dominick Cruz''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Demetrious_Johnson|'''Demetrious Johnson''']] |- !2 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Sherk|'''Sean Sherk''']] !— |{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']] !— |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renan_Barão|'''Renan Barão''']] !2 |{{Flag icon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] |- !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:B.J._Penn|'''B.J. Penn''']] !2 |{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']] !2 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renan_Barão|'''Renan Barão''']] !3 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''Deiveson Figueiredo''']] |- !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:Frankie_Edgar|'''Frankie Edgar''']] !— |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']] !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:T.J._Dillashaw|'''T.J. Dillashaw''']] !4 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']] |- !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Benson_Henderson|'''Benson Henderson''']] !3 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']] !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:Dominick_Cruz|'''Dominick Cruz''']] !5 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''Deiveson Figueiredo''']] |- !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Pettis|'''Anthony Pettis''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|'''Max Holloway''']] !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Cody_Garbrandt|'''Cody Garbrandt''']] !— |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']] |- !7 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Rafael_dos_Anjos|'''Rafael dos Anjos''']] !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|'''Max Holloway''']] !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:T.J._Dillashaw|'''T.J. Dillashaw''']] !6 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']] |- !8 |{{Flag icon|US}} [[:en:Eddie_Alvarez|'''Eddie Alvarez''']] !5 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']] !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] !7 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alexandre_Pantoja|'''Alexandre Pantoja''']] |- !9 |{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']] !— |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Yair_Rodríguez|'''Yair Rodríguez''']] !8 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] !8 |{{Flag icon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] |- !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Tony_Ferguson|'''Tony Ferguson''']] !6 |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Ilia_Topuria|'''Ilia Topuria''']] !9 |{{Flag icon|US}} [[:en:Aljamain_Sterling|'''Aljamain Sterling''']] ! colspan="2" rowspan="9" | |- !10 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Khabib_Nurmagomedov|'''Khabib Nurmagomedov''']] !7 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']] !— |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] |- !— |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''Dustin Poirier''']] ! colspan="2" rowspan="7" | !10 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] |- !— |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] !11 |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''Merab Dvalishvili''']] |- !11 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Charles_Oliveira|'''Charles Oliveira''']] !12 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] |- !12 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|'''Islam Makhachev''']] ! colspan="2" rowspan="4" | |- !13 |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Ilia_Topuria|'''Ilia Topuria''']] |- !— |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] |- !14 |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] |} {| class="wikitable" ! colspan="7" |[[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] |- !1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Frankie_Saenz|'''Frankie Saenz''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Swanson_vs._Ortega|UFC Fight Night: Swanson vs. Ortega]] !09/12/2017 |{{Flagicon|US}} [[ფრესნო|'''Fresno''']] |- !2 |{{Flagicon|US}} [[:en:Ricky_Simón|'''Ricky Simón''']] !Technical Submission R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Barboza_vs._Lee|UFC Fight Night: Barboza vs. Lee]] !21/04/2018 |{{Flagicon|US}} [[:en:Atlantic_City,_New_Jersey|'''Atlantic City''']] |- !3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Terrion_Ware|'''Terrion Ware''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hunt_vs._Oleinik|UFC Fight Night: Hunt vs. Oleinik]] !15/09/2018 |{{Flagicon|Russia}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] |- !4 |{{Flagicon|Canada}} [[:en:Brad_Katona|'''Brad Katona''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Iaquinta_vs._Cowboy|UFC Fight Night: Iaquinta vs. Cowboy]] !04/05/2019 |{{Flagicon|Canada}} [[ოტავა|'''Ottawa''']] |- !5 |{{Flagicon|US}} [[:en:Casey_Kenney|'''Casey Kenney''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Anderson_vs._Błachowicz_2|UFC Fight Night: Anderson vs. Błachowicz 2]] !15/02/2020 |{{Flagicon|US}} [[:en:Rio_Rancho,_New_Mexico|'''Rio Rancho''']] |- !6 |{{Flagicon|US}} [[:en:Gustavo_Lopez_(fighter)|'''Gustavo Lopez''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Eye_vs._Calvillo|UFC on ESPN: Eye vs. Calvillo]] !13/06/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !7 |{{Flagicon|US}} [[:en:John_Dodson_(fighter)|'''John Dodson''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_252|UFC 252]] !15/08/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !8 |{{Flagicon|US}} [[:en:Cody_Stamann|'''Cody Stamann''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Reyes_vs._Procházka|UFC on ESPN: Reyes vs. Procházka]] !01/05/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !9 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Marlon_Moraes|'''Marlon Moraes''']] !Technical Knockout R2 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_266|UFC 266]] !25/09/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !10 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_278|UFC 278]] !20/08/2022 |{{Flagicon|US}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|'''Salt Lake City''']] |- !11 |{{Flagicon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Yan_vs._Dvalishvili|UFC Fight Night: Yan vs. Dvalishvili]] !11/03/2023 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !12 |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_298|UFC 298]] !17/02/2024 |{{Flagicon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] |- !13 |{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_306|UFC 306]] !14/09/2024 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !14 |{{Flagicon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !18/01/2025 |{{Flagicon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- !15 |{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] !Submission R3 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_316|UFC 316]] !07/06/2025 |{{Flagicon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |- !16 |{{Flagicon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']] !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !04/10/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !17 |{{Flagicon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !06/12/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ! colspan="7" |[[ილია თოფურია|Ilia Topuria]] |- !1 |{{Flagicon|Morocco}} [[:en:Youssef_Zalal|'''Youssef Zalal''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moraes_vs._Sandhagen|UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen]] !11/10/2020 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !2 |{{Flagicon|US}} [[:en:Damon_Jackson|'''Damon Jackson''']] !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Hermansson_vs._Vettori|UFC on ESPN: Hermansson vs. Vettori]] !05/12/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Ryan_Hall_(fighter)|'''Ryan Hall''']] !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_264|UFC 264]] !10/07/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !4 |{{Flagicon|England}} [[:en:Jai_Herbert|'''Jai Herbert''']] !Knockout R2 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Volkov_vs._Aspinall|UFC Fight Night: Volkov vs. Aspinall]] !19/03/2022 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- !5 |{{Flagicon|US}} [[:en:Bryce_Mitchell|'''Bryce Mitchell''']] !Submission R2 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_282|UFC 282]] !10/12/2022 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !6 |{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''Josh Emmett''']] !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ABC:_Emmett_vs._Topuria|UFC on ABC: Emmett vs. Topuria]] !24/06/2023 |{{Flagicon|US}} [[ჯექსონვილი|'''Jacksonville''']] |- !7 |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] !Knockout R2 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_298|UFC 298]] !17/02/2024 |{{Flagicon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] |- !8 |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] !Knockout R3 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_308|UFC 308]] !26/10/2024 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !9 |{{Flagicon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_317|UFC 317]] !28/06/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !10 |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] !Technical Knockout R4 !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !14/06/2026 |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |- ! colspan="7" |[[ალექსანდრე თოფურია|Aleksandre Topuria]] |- !1 |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Colby_Thicknesse|'''Colby Thickness'''e]] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_312|UFC 312]] !09/02/2025 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- !2 |{{Flagicon|Kazakhstan}} [[ბეზკატ ალმახანი|'''Bekzat Almakhan''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Tsarukyan_vs._Hooker|UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker]] !22/11/2025 |{{Flagicon image|Flag of Qatar in a 2 to 1 ratio.png}} [[დოჰა|'''Doha''']] |- ! colspan="7" |[[:en:Levan_Chokheli|Levan Chokheli]] |- !1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Leon_Shahbazyan|'''Leon Shahbazyan''']] !Technical Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night: Kape vs. Horiguchi]] !20/06/2026 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ! colspan="7" |[[:en:Otari_Tanzilovi|Otari Tanzilov]] |- !1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Shane_Collins|'''Shane Collins''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night: Kape vs. Horiguchi]] !20/06/2026 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ! colspan="7" |[[რომან დოლიძე|Roman Dolidze]] |- !1 |{{Flagicon|Russia}} [[:en:Khadis_Ibragimov|'''Khadis Ibragimov''']] !Technical Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Figueiredo_vs._Benavidez_2|UFC Fight Night: Figueiredo vs. Benavidez 2]] !19/07/2020 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !2 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:John_Allan_(fighter)|'''John Allan''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Hermansson_vs._Vettori|UFC on ESPN: Hermansson vs. Vettori]] !05/12/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Trevin_Giles|'''Trevin Giles''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Brunson_vs._Holland|UFC on ESPN: Brunson vs. Holland]] !20/03/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !4 |{{Flagicon|Argentina}} [[:en:Laureano_Staropoli|'''Laureano Staropoli''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Rozenstruik_vs._Sakai|UFC Fight Night: Rozenstruik vs. Sakai]] !05/06/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !5 |{{Flagicon|US}} [[:en:Kyle_Daukaus|'''Kyle Daukaus''']] !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Emmett|UFC on ESPN: Kattar vs. Emmett]] !18/06/2022 |{{Flagicon|US}} [[ოსტინი|'''Austin''']] |- !6 |{{Flagicon|US}} [[:en:Phil_Hawes|'''Phil Hawes''']] !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kattar_vs._Allen|UFC Fight Night: Kattar vs. Allen]] !29/10/2022 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !7 |{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Jack_Hermansson|'''Jack Hermansson''']] !Technical Knockout R2 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Thompson_vs._Holland|UFC on ESPN: Thompson vs. Holland]] !03/12/2022 |{{Flagicon|US}} [[ორლანდო|'''Orlando''']] |- !8 |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''Marvin Vettori''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_286|UFC 286]] !18/03/2023 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- !9 |{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''Nassourdine Imavov''']] !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Dolidze_vs._Imavov|UFC Fight Night: Dolidze vs. Imavov]] !03/02/2024 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !10 |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Smith_(fighter)|'''Anthony Smith''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_303|UFC 303]] !29/06/2024 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !11 |{{Flagicon|US}} [[:en:Kevin_Holland|'''Kevin Holland''']] !Technical Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_307|UFC 307]] !05/10/2024 |{{Flagicon|US}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|'''Salt Lake City''']] |- !12 |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''Marvin Vettori''']] !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]] !15/03/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !13 |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''Anthony Hernandez''']] !Submission R4 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]] !09/08/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !14 |{{Flagicon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|'''Christian Leroy Duncan''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !21/03/2026 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- ! colspan="7" |[[გიგა ჭიკაძე|Giga Chikadze]] |- !1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Brandon_Davis|'''Brandon Davis''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hermansson_vs._Cannonier|UFC Fight Night: Hermansson vs. Cannonier]] !28/09/2019 |{{Flagicon|Denmark}} [[კოპენჰაგენი|'''Copenhagen''']] |- !2 |{{Flagicon|US}} [[:en:Jamall_Emmers|'''Jamall Emmers''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_248|UFC 248]] !07/03/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !3 |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Irwin_Rivera|'''Irwin Rivera''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Overeem_vs._Harris|UFC on ESPN: Overeem vs. Harris]] !16/05/2020 |{{Flagicon|US}} [[ჯექსონვილი|'''Jacksonville''']] |- !4 |{{Flagicon|Venezuela}} [[:en:Omar_Morales_(fighter)|'''Omar Morales''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moraes_vs._Sandhagen|UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen]] !11/10/2020 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !5 |{{Flagicon|US}} [[:en:Jamey_Simmons|'''Jamey Simmons''']] !Technical Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Santos_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Santos vs. Teixeira]] !07/11/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !6 |{{Flagicon|US}} [[:en:Cub_Swanson|'''Cub Swanson''']] !Technical Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Reyes_vs._Procházka|UFC on ESPN: Reyes vs. Procházka]] !01/05/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !7 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Edson_Barboza|'''Edson Barboza''']] !Technical Knockout R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Barboza_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Barboza vs. Chikadze]] !28/08/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !8 |{{Flagicon|US}} [[:en:Calvin_Kattar|'''Calvin Kattar''']] !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Kattar vs. Chikadze]] !15/01/2022 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !9 |{{Flagicon|US}} [[:en:Alex_Caceres|'''Alex Caceres''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Holloway_vs._The_Korean_Zombie|UFC Fight Night: Holloway vs. Sung Jung]] !26/08/2023 |'''{{დროშა|Singapore}}''' |- !10 |{{Flagicon|England}} [[:en:Arnold_Allen|'''Arnold Allen''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_304|UFC 304]] !27/07/2024 |{{Flagicon|UK}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] |- !11 |{{Flagicon|Uganda}} [[:en:David_Onama|'''David Onama''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Machado_Garry_vs._Prates|UFC on ESPN: Machado Garry vs. Prates]] !26/04/2025 |{{Flagicon|US}} [[კანზას-სიტი|'''Kansas City''']] |- !12 |{{Flagicon|Argentina}} [[:en:Kevin_Vallejos|'''Kevin Vallejos''']] !Knockout R2 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Royval_vs._Kape|UFC on ESPN: Royval vs. Kape]] !13/06/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ! colspan="7" |[[გურამ ქუთათელაძე (სპორტსმენი)|Guram Kutateladze]] |- !1 |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''Mateusz Gamrot''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Ortega_vs._The_Korean_Zombie|UFC Fight Night: Ortega vs. Sung Jung]] !18/10/2020 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !2 |{{Flagicon|Kazakhstan}} [[:en:Damir_Ismagulov|'''Damir Ismagulov''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Emmett|UFC on ESPN: Kattar vs. Emmett]] !18/06/2022 |{{Flagicon|US}} [[ოსტინი|'''Austin''']] |- !3 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Elves_Brener|'''Elves Brener''']] !Technical Knockout R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Strickland_vs._Magomedov|UFC on ESPN: Strickland vs. Magomedov]] !01/07/2023 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !4 |{{Flagicon|England}} [[:en:Jordan_Vucenic|'''Jordan Vucenic''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ABC:_Sandhagen_vs._Nurmagomedov|UFC on ABC: Sandhagen vs. Nurmagomedov]] !03/08/2024 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !5 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Kauê_Fernandes|'''Kauê Fernandes''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Brady|UFC Fight Night: Edwards vs. Brady]] !22/03/2025 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- ! colspan="7" |[[:en:Levan_Makashvili|Levan Makashvili]] |- !1 |{{Flagicon|Philippines}} [[:en:Mark_Eddiva|'''Mark Eddiva''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Edgar_vs._Faber|UFC Fight Night: Edgar vs. Faber]] !16/05/2015 |{{Flagicon|Philippines}} [[პასაი|'''Pasay''']] |- !2 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Hacran_Dias|'''Hacran Dias''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Machida_vs._Romero|UFC Fight Night: Machida vs. Romero]] !27/06/2015 |{{Flagicon|US}} [[:en:Hollywood,_Florida|'''Hollywood''']] |- !3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Damon_Jackson|'''Damon Jackson''']] !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} ![[:en:UFC_on_Fox:_Johnson_vs._Bader|UFC on Fox: Johnson vs. Bader]] !30/01/2016 |{{Flagicon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |} {| class="wikitable" ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 1]] !0-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ შარიქაძე|'''Merab Sharikadze''']] !Technical Knockout R2 |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Patryk_Kontny|'''Patryk Kontny''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !1-1-0 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !29/11/2025 |- ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 2]] !8-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Davit_Lortkipanidze|'''Davit Lortkipanidze''']] !Submission R1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Alex_Oliveira|'''Alex Oliveira''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !26-17-1 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !14/03/2026 |- ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 3]] !37-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Raul_Tutarauli|'''Raul Tutarauli''']] !Decision R3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Chris_Gonzalez|'''Chris Gonzalez''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !9-3-0 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !16/05/2026 |} {| class="wikitable" ![[:en:UFC_Fight_Night:_Dern_vs._Ribas_2|UFC Fight Night: Dern vs. Ribas 2]] !14-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Mackenzie_Dern|'''M. Dern''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Amanda_Ribas|'''A. Ribas''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !12-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !26-1-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !20-5-1 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Imavov|UFC Fight Night: Adesanya vs. Imavov]] !24-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} !15-4-0 |{{Flagicon|Saudi Arabia}} [[ერ-რიადი|'''Riyadh''']] |- ![[:en:UFC_312|UFC 312]] !22-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !29-6-0 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Cannonier_vs._Rodrigues|UFC Fight Night: Cannonier vs. Rodrigues]] !17-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Jared_Cannonier|'''J. Cannonier''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gregory_Rodrigues|'''G. Rodrigues''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !16-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Cejudo_vs._Song|UFC Fight Night: Cejudo vs. Song]] !16-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''H. Cejudo''']] |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_8.png}} !21-8-1 |{{Flagicon|US}} [[სიეტლი|'''Seattle''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Almabayev|UFC Fight Night: Kape vs. Almabayev]] !20-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']] |{{Flagicon|Kazakhstan}} [[:en:Asu_Almabayev|'''A. Almabayev''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !21-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_313|UFC 313]] !12-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !20-1-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]] !19-6-1 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']] |{{Flagicon|Georgia}} [[რომან დოლიძე|'''R. Dolidze''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} !14-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Brady|UFC Fight Night: Edwards vs. Brady]] !22-4-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} |{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''L. Edwards''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''S. Brady''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Moreno_vs._Erceg|UFC on ESPN: Moreno vs. Erceg]] !22-8-2 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''B. Moreno''']] |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Steve_Erceg|'''S. Erceg''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !12-3-0 |{{Flagicon|Mexico}} [[მეხიკო|'''Mexico City''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Emmett_vs._Murphy|UFC on ESPN: Emmett vs. Murphy]] !19-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''L. Murphy''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_10.png}} !15-0-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_314|UFC 314]] !26-4-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !26-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Machado_Garry_vs._Prates|UFC on ESPN: Machado Garry vs. Prates]] !15-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''I. Machado Garry''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Carlos_Prates|'''C. Prates''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !21-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[კანზას-სიტი|'''Kansas City''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Sandhagen_vs._Figueiredo|UFC on ESPN: Sandhagen vs. Figueiredo]] !17-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} !24-4-1 |{{Flagicon|US}} [[დე-მოინი|'''Des Moines''']] |- ![[:en:UFC_315|UFC 315]] !24-3-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_5.png}} !17-2-0 |{{Flagicon|Canada}} [[მონრეალი|'''Montreal''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Morales|UFC Fight Night: Burns vs. Morales]] !22-8-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']] |{{Flagicon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''M. Morales''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} !17-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Gamrot_vs._Klein|UFC on ESPN: Gamrot vs. Klein]] !24-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']] |{{Flagicon|Slovakia}} [[:en:Ľudovít_Klein|'''L. Klein''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !23-4-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_316|UFC 316]] !19-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''M. Dvalishvili''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !18-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Usman_vs._Buckley|UFC on ESPN: Usman vs. Buckley]] !20-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Joaquin_Buckley|'''J. Buckley''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !21-6-0 |{{Flagicon|US}} [[ატლანტა|'''Atlanta''']] |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Hill_vs._Rountree_Jr.|UFC on ABC: Hill vs. Rountree Jr.]] !12-3-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''J. Hill''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Khalil_Rountree_Jr.|'''K. Rountree Jr.''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} !13-6-0 |{{Flagicon|Azerbaijan}} [[ბაქო|'''Baku''']] |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] !16-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_2.png}} !35-10-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Lewis_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Lewis vs. Teixeira]] !28-12-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_9.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Derrick_Lewis|'''D. Lewis''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Tallison_Teixeira|'''T. Teixeira''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !8-0-0 |{{Flagicon|US}} [[ნეშვილი|'''Nashville''']] |- ![[:en:UFC_318|UFC 318]] !26-8-0 !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} !30-9-0 |{{Flagicon|US}} [[ახალი ორლეანი|'''New Orleans''']] |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Whittaker_vs._de_Ridder|UFC on ABC: Whittaker vs. de Ridder]] !26-8-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[რობერტ უიტეკერი|'''R. Whittaker''']] |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|'''R. de Ridder''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_13.png}} !20-2-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Taira_vs._Park|UFC on ESPN: Taira vs. Park]] !16-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Tatsuro_Taira|'''T. Taira''']] |{{Flagicon|South Korea}} [[:en:Park_Hyun-sung|'''P. Hyun-Sung''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !10-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]] !15-3-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_9.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[რომან დოლიძე|'''R. Dolidze''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_10.png}} !14-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_319|UFC 319]] !23-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !14-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Walker_vs._Zhang|UFC Fight Night: Walker vs. Zhang]] !21-9-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_13.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''J. Walker''']] |{{Flagicon|China}} [[:en:Zhang_Mingyang|'''Z. Mingyang''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_14.png}} !19-6-0 |{{Flagicon|China}} [[შანხაი|'''Shanghai''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Imavov_vs._Borralho|UFC Fight Night: Imavov vs. Borralho]] !16-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Caio_Borralho|'''C. Borralho''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|France}} [[პარიზი|'''Paris''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Lopes_vs._Silva|UFC Fight Night: Lopes vs. Silva]] !26-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Jean_Silva|'''J. Silva''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !16-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[სან-ანტონიო|'''San Antonio''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Ulberg_vs._Reyes|UFC Fight Night: Ulberg vs. Reyes]] !12-1-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Dominick_Reyes|'''D. Reyes''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} !15-4-0 |{{Flagicon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] |- ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !21-1-1 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !12-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Oliveira_vs._Gamrot|UFC Fight Night: Oliveira vs. Gamrot]] !35-11-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !25-3-0 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[რიო-დე-ჟანეირო|'''Rio de Janeiro''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_de_Ridder_vs._Allen|UFC Fight Night: de Ridder vs. Allen]] !21-2-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|'''R. de Ridder''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Brendan_Allen|'''B. Allen''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_9.png}} !25-7-0 |{{Flagicon|Canada}} [[ვანკუვერი|'''Vancouver''']] |- ![[:en:UFC_321|UFC 321]] !15-3-0 !{{Flagicon image|C_blue_square.png}} |{{Flagicon|England}} [[ტომ ასპინალი|'''T. Aspinall''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] !{{Flagicon image|Solid blue with number 1.png}} !13-2-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Garcia_vs._Onama|UFC Fight Night: Garcia vs. Onama]] !18-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Steve_Garcia|'''S. Garcia''']] |{{Flagicon|Uganda}} [[:en:David_Onama|'''D. Onama''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !14-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Bonfim_vs._Brown|UFC Fight Night: Bonfim vs. Brown]] !18-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']] |{{Flagicon|Jamaica}} [[:en:Randy_Brown_(fighter)|'''R. Brown''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !20-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_322|UFC 322]] !18-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !27-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Tsarukyan_vs._Hooker|UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker]] !22-3-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''A. Tsarukyan''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Dan_Hooker|'''D. Hooker''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} !24-12-0 |{{Flagicon image|Flag of Qatar in a 2 to 1 ratio.png}} [[დოჰა|'''Doha''']] |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !21-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''M. Dvalishvili''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[პიოტრ იანი|'''P. Yan''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !19-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Royval_vs._Kape|UFC on ESPN: Royval vs. Kape]] !17-8-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Brandon_Royval|'''B. Royval''']] |{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} !21-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_324|UFC 324]] !26-5-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Paddy_Pimblett|'''P. Pimblett''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} !23-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_325|UFC 325]] !27-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} !27-7-0 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Bautista_vs._Oliveira|UFC Fight Night: Bautista vs. Oliveira]] !16-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_9.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Mario_Bautista|'''M. Bautista''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Vinicius_Oliveira|'''V. Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_11.png}} !23-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Strickland_vs._Hernandez|UFC Fight Night: Strickland vs. Hernandez]] !29-7-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} !15-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჰიუსტონი|'''Houston''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moreno_vs._Kavanagh|UFC Fight Night: Moreno vs. Kavanagh]] !23-9-2 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''B. Moreno''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Lone'er_Kavanagh|'''L. Kavanagh''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !9-1-0 |{{Flagicon|Mexico}} [[მეხიკო|'''Mexico City''']] |- ![[:en:UFC_326|UFC 326]] !27-8-0 !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !36-11-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Emmett_vs._Vallejos|UFC Fight Night: Emmett vs. Vallejos]] !19-6-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_11.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']] |{{Flagicon|Argentina}} [[:en:Kevin_Vallejos|'''K. Vallejos''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !19-0-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Movsar_Evloev|'''M. Evloev''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''L. Murphy''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !17-0-1 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Pyfer|UFC Fight Night: Adesanya vs. Pyfer]] !24-5-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Joe_Pyfer|'''J. Pyfer''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} !15-3-0 |{{Flagicon|US}} [[სიეტლი|'''Seattle''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moicano_vs._Duncan|UFC Fight Night: Moicano vs. Duncan]] !20-7-1 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_10.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] |{{Flagicon|Scotland}} [[:en:Chris_Duncan_(fighter)|'''C. Duncan''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !15-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_327|UFC 327]] !32-5-1 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !13-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Malott|UFC Fight Night: Burns vs. Malott]] !22-9-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_11.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']] |{{Flagicon|Canada}} [[:en:Mike_Malott|'''M. Malott''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !13-2-1 |{{Flagicon|Canada}} [[უინიპეგი|'''Winnipeg''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Sterling_vs._Zalal|UFC Fight Night: Sterling vs. Zalal]] !25-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Aljamain_Sterling|'''A. Sterling''']] |{{Flagicon|Morocco}} [[:en:Youssef_Zalal|'''Y. Zalal''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !18-5-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Della_Maddalena_vs._Prates|UFC Fight Night: Della Maddalena vs. Prates]] !18-3-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Carlos_Prates|'''C. Prates''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} !23-7-0 |{{Flagicon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] |- ![[:en:UFC_328|UFC 328]] !15-0-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !30-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Allen_vs._Costa|UFC Fight Night: Allen vs. Costa]] !20-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|England}} [[:en:Arnold_Allen|'''A. Allen''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Melquizael_Costa|'''M. Costa''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_12.png}} !26-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Song_vs._Figueiredo|UFC Fight Night: Song vs. Figueiredo]] !22-9-1 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !25-6-1 |'''{{დროშა|Macau}}''' |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Muhammad_vs._Bonfim|UFC Fight Night: Muhammad vs. Bonfim]] !24-5-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} |{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_11.png}} !19-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !17-0-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_ic.png}} !27-5-0 |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night: Kape vs. Horiguchi]] !22-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']] |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Kyoji_Horiguchi|'''K. Horiguchi''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} !36-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Fiziev_vs._Torres|UFC Fight Night: Fiziev vs. Torres]] !13-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_11.png}} |{{Flag icon|Azerbaijan}} '''[[:en:Rafael_Fiziev|R. Fiziev]]''' |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Manuel_Torres_(fighter)|'''M. Torres''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_15.png}} !17-3-0 |{{Flagicon|Azerbaijan}} [[ბაქო|'''Baku''']] |- ![[:en:UFC_329|UFC 329]] !22-6-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|Ireland}} [[კონორ მაკგრეგორი|'''C. McGregor''']] |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !27-9-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_281|UFC Fight Night: du Plessis vs. Usman]] !23-3-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !21-4-0 |{{Flagicon|USA}} [[ოკლაჰომა-სიტი|'''Oklahoma City''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_282|UFC Fight Night: Ankalaev vs. Rountree Jr.]] !21-2-1 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Khalil_Rountree_Jr.|'''K. Rountree Jr.''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !14-7-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_283|UFC Fight Night: Medić vs. Rodriguez]] !13-3-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|Serbia}} [[:en:Uroš_Medić|'''U. Medić''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Daniel_Rodriguez_(fighter)|'''D. Rodriguez''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !20-5-0 |{{Flagicon|Serbia}} [[ბელგრადი|'''Belgrade''']] |- ![[:en:UFC_330|UFC 330]] !28-1-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''I. Machado Garry''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|'''Philadelphia''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_285|UFC Fight Night: Hernandez vs. Rodrigues]] !15-3-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gregory_Rodrigues|'''G. Rodrigues''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !19-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[საკრამენტო|'''Sacramento''']] |} {| class="wikitable" |+ |- !26-1-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] !Submission R1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !20-5-1 ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- !22-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] !Decision R5 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !29-6-0 ![[:en:UFC_312|UFC 312]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- !12-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] !Decision R5 |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !20-1-1 ![[:en:UFC_313|UFC 313]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !26-4-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] !Decision R5 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !26-6-0 ![[:en:UFC_314|UFC 314]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- !24-3-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] !Decision R5 |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_5.png}} !17-2-0 ![[:en:UFC_315|UFC 315]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flagicon|Canada}} [[მონრეალი|'''Montreal''']] |- !19-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]''' !Submission R3 |{{Flagicon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !18-2-0 ![[:en:UFC_316|UFC 316]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- !16-0-0 !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] !Knockout R1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} !35-10-0 ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !26-8-0 !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] !Decision R5 |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} !30-9-0 ![[:en:UFC_318|UFC 318]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|US}} [[ახალი ორლეანი|'''New Orleans''']] |- !23-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] !Decision R5 |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !14-0-0 ![[:en:UFC_319|UFC 319]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] |- !21-1-1 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] !TKO R1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !12-3-0 ![[:en:UFC_320|UFC 320]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !15-3-0 !{{Flagicon image|C_blue_square.png}} |{{Flagicon|England}} [[ტომ ასპინალი|'''T. Aspinall''']] !No Contest R1 |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] !{{Flagicon image|Solid blue with number 1.png}} !13-2-0 ![[:en:UFC_321|UFC 321]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !18-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] !Decision R5 |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} !27-1-0 ![[:en:UFC_322|UFC 322]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] |- !21-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]''' !Decision R5 |{{Flagicon|რუსეთი}} [[პიოტრ იანი|'''P. Yan''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !19-5-0 ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !26-5-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] !Decision R5 |{{Flagicon|England}} [[:en:Paddy_Pimblett|'''P. Pimblett''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_5.png}} !23-3-0 ![[:en:UFC_324|UFC 324]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !27-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] !Decision R5 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} !27-7-0 ![[:en:UFC_325|UFC 325]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- !27-8-0 !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] !Decision R5 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !36-11-0 ![[:en:UFC_326|UFC 326]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !32-5-1 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']] !Knockout R1 |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !13-1-0 ![[:en:UFC_327|UFC 327]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- !15-0-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']] !Decision R5 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !30-7-0 ![[:en:UFC_328|UFC 328]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- !17-0-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] !TKO R4 |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_ic.png}} !27-5-0 ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC 250]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |- ! colspan="10" |Co-main events |- !18-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''U. Nurmagomedov''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} !18-0-0 ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- !29-5-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|A. Pantoja]]''' !Submission R3 |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|'''K. Kara-France''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_4.png}} !25-11-0 ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !20-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|M. Dvalishvili]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_4.png}} !18-5-0 ![[:en:UFC_320|UFC 320]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !30-5-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|A. Pantoja]]''' !TKO R1 |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''J. Van''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !15-2-0 ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !16-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''J. Van''']] !TKO R5 |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Tatsuro_Taira|'''T. Taira''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !18-1-0 ![[:en:UFC_328|UFC 328]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- !13-3-0 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] !TKO R2 |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !13-2-0 ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC 250]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |} {| class="wikitable" |- ![[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]] !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Lak_people_flag.png}} [[:en:Laks_(Caucasus)|'''Laks''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !C |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} !28-1-0 |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''Ian Machado Garry''']] |- ![[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]] !{{Flag icon|Russia}} |{{Flag icon|Ingushetia}} '''[[:en:Ingushetians|Ingushetians]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[:en:Lerone_Murphy|'''Lerone Murphy''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} !20-0-0 ! |- ![[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]] !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !2 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} !20-1-0 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:David_Martínez_(fighter)|'''David Martínez''']] |- ![[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]] !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !2 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} !21-2-1 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Khalil_Rountree_Jr.|Khalil Rountree Jr.]]''' |- ![[:en:Azamat_Murzakanov|Azamat Murzakanov]] !{{Flag icon|Russia}} |{{Flag icon|ადიღე}} '''[[:en:Circassians|Circassians]]''' ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !9 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Paulo_Costa|'''Paulo Costa''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} !16-1-0 ! |- ![[:en:Ikram_Aliskerov|Ikram Aliskerov]] !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Lezgian_flag.svg}} [[ლეზგები|'''Lezgins''']] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !14 |{{Flagicon|South Korea}} [[:en:Jun_Yong_Park|'''Jun Yong Park''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} !17-2-0 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Brunno_Ferreira|'''Brunno Ferreira''']] |- ![[:en:Rizvan_Kuniev|Rizvan Kuniev]] !{{Flag icon|Russia}} |{{Flagicon image|Даргинский_флаг_(неофициальный,_одна_из_народных_вариаций).jpg}} [[დარგუელები|'''Dargins''']] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !7 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Jailton_Almeida|Jailton Almeida]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} !14-3-1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Tyrell_Fortune|'''Tyrell Fortune''']] |- ![[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flagicon image|Flag_of_The_Principality_of_Mingrelia_(Portolan_1560).svg}} '''[[:en:Mingrelians|Mingrelians]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} !17-1-0 ! rowspan="5" | |- ![[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Georgians|Georgians]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !1 |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} !21-5-0 |- ![[:en:Arman_Tsarukyan|Arman Tsarukyan]] !{{Flag icon|Armenia}} |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Armenians|Armenians]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !2 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Dan_Hooker|Dan Hooker]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} !23-3-0 |- ![[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]] !{{Flag icon|France}} |{{Flagicon image|Flag_of_Kumyks.svg}} '''[[:en:Kumyks|Kumyks]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !3 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Caio_Borralho|Caio Borralho]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} !17-4-0 |- ![[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]] !{{Flag icon|UAE}} |{{Flag icon|Chechen Republic of Ichkeria}} '''[[:en:Chechens|Chechens]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !1 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} !15-1-0 |} {| class="wikitable" |+Predicting next title fights. ![[მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Heavyweight]] !15-3-0 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] !Aspinall vs. Pereira !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !14-1-0 |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[ირჟი პროხასკა|'''Jiří Procházka''']] !Ulberg vs. Procházka 2 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |- ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !31-7-0 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''Nassourdine Imavov''']] !Strickland vs. Imavov 2 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |- ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !28-1-0 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''Ian Machado Garry''']] !Makhachev vs. Machado Garry !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !17-0-0 |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''Arman Tsarukyan''']] !Topuria vs. Tsarukyan !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |- ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !28-4-0 |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' !Volkanovski vs. Evloev !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |- ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !25-5-0 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !Yan vs. Dvalishvili 3 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |- ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !16-2-0 |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' !Van vs. Pantoja 2 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |} {| class="wikitable" |+ |- |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ali_Bagautinov|'''Ali Bagautinov''']] ![[:en:UFC_174|UFC 174]] !{{Flagicon image|Solid red.svg}} ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !14/06/2014 !— !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Даргинский_флаг_(неофициальный,_одна_из_народных_вариаций).jpg}} [[დარგუელები|'''Dargins''']] |- |{{Flag icon|Russia}} [[ხაბიბ ნურმაგომედოვი|'''Khabib Nurmagomedov''']] ![[:en:UFC_223|UFC 223]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !07/04/2018 ![[კონორ მაკგრეგორი|1]] [[დასტინ პორიე|2]] [[:en:Justin_Gaethje|3]] !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] |- |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] ![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]] !<nowiki>22/10/2022 | 15/11/2025</nowiki> ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|1]] [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|2]] [[დასტინ პორიე|3]] [[:en:Renato_Moicano|4]] !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Lak_people_flag.png}} [[:en:Laks_(Caucasus)|'''Laks''']] |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' ![[:en:UFC_282|UFC 282]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_313|UFC 313]] !{{Flagicon image|Solid yellow.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !08/03/2025 !0 !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] !<nowiki>17/02/2024 | 28/06/2025</nowiki> ![[მაქს ჰოლოვეი|1]] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flagicon image|Flag_of_The_Principality_of_Mingrelia_(Portolan_1560).svg}} '''[[:en:Mingrelians|Mingrelians]]''' |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' ![[:en:UFC_306|UFC 306]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !14/09/2024 ![[უმარ ნურმაგომედოვი|1]] [[შონ ო’მალი|2]] [[კორი სენდჰეგენი|3]] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Georgians|Georgians]]''' |- |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !{{Flagicon image|Solid red.svg}} ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !18/01/2025 !— !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] |- |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:UFC_319|UFC 319]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !16/08/2025 !0 !{{Flagicon|Chechen Republic of Ichkeria}} |{{Flag icon|Chechen Republic of Ichkeria}} '''[[:en:Chechens|Chechens]]''' |} {| class="wikitable" ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !15-3-0 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' ![[:en:UFC_295|UFC 295]] |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Sergei_Pavlovich|'''Sergei Pavlovich''']] !N/A !0 !21/06/2025 |- ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !14-1-0 |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']] ![[:en:UFC_327|UFC 327]] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[ირჟი პროხასკა|'''Jiří Procházka''']] !BLACK JAG !0 !11/04/2026 |- ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !31-7-0 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] ![[:en:UFC_328|UFC 328]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' !TARZAN !0 !09/05/2026 |- ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !28-1-0 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:UFC_322|UFC 322]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' !N/A !0 !15/11/2025 |- ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !17-0-0 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC 250]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' !THE HIGHLIGHT !0 !14/06/2026 |- ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !28-4-0 |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' ![[:en:UFC_314|UFC 314]] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] !THE GREAT ![[:en:Diego_Lopes_(fighter)|1]] !12/04/2025 |- ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !25-5-0 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !NO MERCY !0 !06/12/2025 |- ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !16-2-0 |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' !THE FEARLESS ![[:en:Tatsuro_Taira|1]] !06/12/2025 |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Wyatt_Hendrickson|'''Wyatt Hendrickson''']] ![[:en:RAF_01|RAF 01]] |{{Flagicon|Egypt}} [[:en:Mostafa_Elders|'''Mostafa Elders''']] ![[:en:Mason_Parris|1]] [[:en:Trent_Hillger|2]] !30/08/2025 |- ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Kyle_Snyder_(wrestler)|'''Kyle Snyder''']] ![[:en:RAF_07|RAF 07]] |{{Flagicon|Bahrain}} [[:en:Akhmed_Tazhudinov|'''Akhmed Tazhudinov''']] ![[:en:Rizabek_Aitmukhan|1]] [[გივი მაჭარაშვილი|2]] !28/03/2026 |- ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Kyle_Dake|'''Kyle Dake''']] ![[:en:RAF_01|RAF 01]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Dean_Hamiti|'''Dean Hamiti''']] ![[:en:Boris_Makoev|1]] [[:en:Mahamedkhabib_Kadzimahamedau|2]] [[:en:Parker_Keckeisen|3]] !30/08/2025 |- ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Dean_Hamiti|'''Dean Hamiti''']] ![[:en:RAF_04|RAF 04]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Evan_Wick|'''Evan Wick''']] !0 !20/12/2025 |- ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:David_Carr_(wrestler)|'''David Carr''']] ![[:en:RAF_02|RAF 02]] |{{Flagicon|Egypt}} [[:en:Amr_Reda_Hussen|'''Amr Reda Hussen''']] ![[:en:Bubba_Jenkins|1]] !25/10/2025 |- ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !vacant. !— !— !— !— |- ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Real_Woods|'''Real Woods''']] ![[:en:RAF_09|RAF 09]] |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ibragim_Ilyasov|'''Ibragim Ilyasov''']] !0 !30/05/2026 |- ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Austin_DeSanto|'''Austin DeSanto''']] ![[:en:RAF_05|RAF 05]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Nathan_Tomasello|'''Nathan Tomasello''']] ![[:en:Reineri_Andreu|1]] !10/01/2026 |} {| class="wikitable" |+ !1 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Jorge_Masvidal|'''Jorge Masvidal''']] ![[:en:UFC_244|UFC 244]] !Technical Knockout R3 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Nate_Diaz|Nate Diaz]]''' !- !02/11/2019 |'''{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|New York City]]''' |- !2 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[:en:UFC_291|UFC 291]] !Knockout R2 |'''{{Flagicon|USA}} [[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]]''' !- !29/07/2023 |'''{{Flagicon|USA}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|Salt Lake City]]''' |- !3 |'''{{Flagicon|USA}} [[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]]''' ![[:en:UFC_300|UFC 300]] !Knockout R5 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[დასტინ პორიე|1]] !13/04/2024 |'''{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|Las Vegas]]''' |- !4 |{{Flagicon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] ![[:en:UFC_326|UFC 326]] !Decision R5 |'''{{Flagicon|USA}} [[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]]''' !- !07/03/2026 |'''{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|Las Vegas]]''' |} {| class="wikitable" |{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Hokit|'''Josh Hokit''']] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !10-0-0 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Derrick_Lewis|Derrick Lewis]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !14/06/2026 !5 |- |{{Flag icon|New Zealand}} [[:en:Navajo_Stirling|'''Navajo Stirling''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !10-0-0 |{{Flag icon|Moldova}} [[:en:Ion_Cutelaba|'''Ion Cutelaba''']] ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night: Kape vs. Horiguchi]] !20/06/2026 !12 |- |{{Flag icon|Portugal}} [[:en:Mario_Pinto|'''Mario Pinto''']] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !12-0-0 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Felipe_Franco_(mixed_martial_artist)|'''Felipe Franco''']] ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !21/03/2026 !13 |- |{{Flagicon|ავღანეთი}} [[:en:Farid_Basharat|'''Farid Basharat''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !15-0-0 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Jean_Matsumoto|'''Jean Matsumoto''']] ![[:en:UFC_Fight_Night:_Bautista_vs._Oliveira|UFC Fight Night: Bautista vs. Oliveira]] !07/02/2026 !10 |- |{{Flag icon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''Michael Morales''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !19-0-0 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''Sean Brady''']] ![[:en:UFC_322|UFC 322]] !15/11/2025 !3 |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !20-0-0 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !21/03/2026 !1 |- ! colspan="7" |Ex-undefeated fighers. |- |{{Flag icon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''Lerone Murphy''']] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !17-0-1 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !21/03/2026 !3 |- |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Azamat_Murzakanov|'''Azamat Murzakanov''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !16-0-0 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Paulo_Costa|'''Paulo Costa''']] ![[:en:UFC_327|UFC 327]] !11/04/2026 !6 |- |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !15-0-0 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] ![[:en:UFC_328|UFC 328]] !09/05/2026 !C |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !17-0-0 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !14/06/2026 !C |} {| class="wikitable" |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' !Technical Knockout R5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Tony_Ferguson|Tony Ferguson]]''' ![[:en:UFC_249|UFC 249]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Khabib_Nurmagomedov|Khabib Nurmagomedov]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |- |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' !Technical Knockout R3 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Derrick_Lewis|Derrick Lewis]]''' ![[:en:UFC_265|UFC 265]] |{{Flag icon|Cameroon}} '''[[:en:Francis_Ngannou|Francis Ngannou]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]''' ![[:en:UFC_267|UFC 267]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Aljamain_Sterling|Aljamain Sterling]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |- |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Brandon_Moreno|Brandon Moreno]]''' !Technical Knockout R3 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Kai_Kara-France|Kai Kara-France]]''' ![[:en:UFC_277|UFC 277]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]''' ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |- |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Yair_Rodríguez|Yair Rodríguez]]''' !Submission R2 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Josh_Emmett|Josh Emmett]]''' ![[:en:UFC_284|UFC 284]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' !Knockout R1 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]]''' ![[:en:UFC_295|UFC 295]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jon_Jones|Jon Jones]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]''' ![[:en:UFC_324|UFC 324]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |- |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' !Technical Knockout R4 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |} {| class="wikitable" ! colspan="2" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Middleweight|Middleweight]] ! colspan="2" |[[:en:Welterweight|Welterweight]] |- !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |- !{{Flagicon image|Solid_gray_with_letter_ic.png}} |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' !1 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' !1 |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' !1 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Carlos_Prates|Carlos Prates]]''' |- !2 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Alexander_Volkov_(fighter)|'''Alexander Volkov''']] !2 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' !2 |{{Flag icon|South Africa}} '''[[:en:Dricus_du_Plessis|Dricus du Plessis]]''' !2 |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]]''' |- !3 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]]''' !3 |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]]''' !3 |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]]''' !3 |{{Flag icon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''Michael Morales''']] |- !4 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' !4 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Paulo_Costa|Paulo Costa]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brendan_Allen|Brendan Allen]]''' !4 |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' |- !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Hokit|'''Josh Hokit''']] !5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jamahal_Hill|Jamahal Hill]]''' !5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joe_Pyfer|Joe Pyfer]]''' !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''Sean Brady''']] |- !6 |{{Flag icon|Dominican Republic}} '''[[:en:Waldo_Cortes-Acosta|Waldo Cortes-Acosta]]''' !6 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Khalil_Rountree_Jr.|Khalil Rountree Jr.]]''' !6 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Caio_Borralho|Caio Borralho]]''' !6 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gabriel_Bonfim|Gabriel Bonfim]]''' |- !7 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Rizvan_Kuniev|Rizvan Kuniev]]''' !7 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Dominick_Reyes|Dominick Reyes]]''' !7 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Anthony_Hernandez|Anthony Hernandez]]''' !7 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Belal_Muhammad|Belal Muhammad]]''' |- !8 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Curtis_Blaydes|Curtis Blaydes]]''' !8 |{{Flagicon image|Civil_Ensign_of_Switzerland_(Pantone).svg}} '''[[:en:Volkan_Oezdemir|Volkan Oezdemir]]''' !8 |{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Israel_Adesanya|Israel Adesanya]]''' !8 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Leon_Edwards|Leon Edwards]]''' |- !9 |{{Flag icon|Moldova}} '''[[:en:Serghei_Spivac|Serghei Spivac]]''' !9 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Azamat_Murzakanov|Azamat Murzakanov]]''' !9 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gregory_Rodrigues|Gregory Rodrigues]]''' !9 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joaquin_Buckley|Joaquin Buckley]]''' |- !10 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Vitor_Petrino|'''Vitor Petrino''']] !10 |{{Flag icon|Uzbekistan}} '''[[:en:Bogdan_Guskov|Bogdan Guskov]]''' !10 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jared_Cannonier|Jared Cannonier]]''' !10 |{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Kamaru_Usman|Kamaru Usman]]''' |- !11 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Valter_Walker|'''Valter Walker''']] !11 |{{Flag icon|US}} [[:en:Dustin_Jacoby|'''Dustin Jacoby''']] !11 |{{Flag icon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|'''Christian Leroy Duncan''']] !11 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Mike_Malott|'''Mike Malott''']] |- !12 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Brando_Peričić|'''Brando Peričić''']] !12 |{{Flag icon|New Zealand}} [[:en:Navajo_Stirling|'''Navajo Stirling''']] !12 |{{Flag icon|US}} [[:en:Bo_Nickal|'''Bo Nickal''']] !12 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Michael_Page|Michael Page]]''' |- !13 |{{Flag icon|Portugal}} [[:en:Mario_Pinto|'''Mario Pinto''']] !13 |{{Flag icon|US}} [[:en:Alonzo_Menifield|'''Alonzo Menifield''']] !13 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Paulo_Costa|Paulo Costa]]''' !13 |{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Rodriguez_(fighter)|'''Daniel Rodriguez''']] |- !14 |{{Flag icon|England}} [[:en:Mick_Parkin|'''Mick Parkin''']] !14 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''Johnny Walker''']] !14 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ikram_Aliskerov|'''Ikram Aliskerov''']] !14 |{{Flag icon|Serbia}} '''[[:en:Uroš_Medić|Uroš Medić]]''' |- !15 |{{Flag icon|US}} [[:en:Ryan_Spann|'''Ryan Spann''']] !15 |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]]''' !15 |{{Flag icon|Netherlands}} '''[[:en:Reinier_de_Ridder|Reinier de Ridder]]''' !15 |{{Flag icon|Ukraine}} [[:en:Yaroslav_Amosov|'''Yaroslav Amosov''']] |- ! colspan="2" |[[:en:Lightweight|Lightweight]] ! colspan="2" |[[:en:Featherweight|Featherweight]] ! colspan="2" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ! colspan="2" |[[:en:Flyweight|Flyweight]] |- !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' |- !1 |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' !1 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' !1 |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !1 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' |- !2 |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Arman_Tsarukyan|Arman Tsarukyan]]''' !2 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] !2 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]]''' !2 |{{Flag icon|Portugal}} '''[[:en:Manel_Kape|Manel Kape]]''' |- !3 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' !3 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]''' !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] !3 |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|Tatsuro Taira]]''' |- !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Max_Holloway|Max Holloway]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Aljamain_Sterling|Aljamain Sterling]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brandon_Royval|Brandon Royval]]''' |- !5 |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Benoît_Saint_Denis|Benoît Saint Denis]]''' !5 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Arnold_Allen|Arnold Allen]]''' !5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Mario_Bautista|Mario Bautista]]''' !5 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lone'er_Kavanagh|Lone'er Kavanagh]]''' |- !6 |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Mateusz_Gamrot|Mateusz Gamrot]]''' !6 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Jean_Silva|Jean Silva]]''' !6 |{{Flag icon|China}} '''[[:en:Song_Yadong|Song Yadong]]''' !6 |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Kyoji_Horiguchi|Kyoji Horiguchi]]''' |- !7 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]]''' !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Pat_Sabatini|'''Pat Sabatini''']] !7 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:David_Martínez_(fighter)|'''David Martínez''']] !7 |{{Flag icon|Kazakhstan}} '''[[:en:Asu_Almabayev|Asu Almabayev]]''' |- !8 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Quillan_Salkilld|'''Quillan Salkilld''']] !8 |{{Flag icon|Morocco}} '''[[:en:Youssef_Zalal|Youssef Zalal]]''' !8 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Raoni_Barcelos|'''Raoni Barcelos''']] !8 |{{Flag icon|Iraq}} '''[[:en:Amir_Albazi|Amir Albazi]]''' |- !9 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]''' !9 |{{Flag icon|England}} [[:en:Nathaniel_Wood_(fighter)|'''Nathaniel Wood''']] !9 |{{Flag icon|US}} [[:en:Marcus_McGhee|'''Marcus McGhee''']] !9 |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Brandon_Moreno|Brandon Moreno]]''' |- !10 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Maurício_Ruffy|Maurício Ruffy]]''' !10 |{{Flag icon|Argentina}} '''[[:en:Kevin_Vallejos|Kevin Vallejos]]''' !10 |{{Flagicon|Afghanistan}} [[:en:Farid_Basharat|'''Farid Basharat''']] !10 |{{Flagicon|Peru}} [[:en:Kevin_Borjas|'''Kevin Borjas''']] |- !11 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Dan_Hooker|Dan Hooker]]''' !11 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Melquizael_Costa|Melquizael Costa]]''' !11 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]''' !11 |{{Flag icon|US}} [[:en:Mitch_Raposo|'''Mitch Raposo''']] |- !12 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Tom_Nolan|'''Tom Nolan''']] !12 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Steve_Garcia|Steve Garcia]]''' !12 |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Aiemann_Zahabi|Aiemann Zahabi]]''' !12 |{{Flag icon|China}} [[:en:Su_Mudaerji|'''Su Mudaerji''']] |- !13 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Manuel_Torres_(fighter)|'''Manuel Torres''']] !13 |{{Flag icon|US}} [[:en:Aaron_Pico|'''Aaron Pico''']] !13 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Charles_Jourdain|'''Charles Jourdain''']] !13 |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Steve_Erceg|Steve Erceg]]''' |- !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Grant_Dawson|'''Grant Dawson''']] !14 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Joanderson_Brito|'''Joanderson Brito''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Bryce_Mitchell|'''Bryce Mitchell''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Alex_Perez_(fighter)|'''Alex Perez''']] |- !15 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Rafa_García_(fighter)|'''Rafa García''']] !15 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jose_Delgado|'''Jose Delgado''']] !15 |{{Flag icon|US}} [[:en:Montel_Jackson|'''Montel Jackson''']] !15 |{{Flag icon|US}} [[:en:Charles_Johnson_(fighter)|'''Charles Johnson''']] |} {| class="wikitable" |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[:en:UFC_311|Makhachev vs. Moicano]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renato_Moicano|'''Renato Moicano''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- ![[:en:UFC_312|UFC 312]] ![[:en:UFC_312|du Plessis vs. Strickland 2]] |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]''' |- ![[:en:UFC_313|UFC 313]] ![[:en:UFC_313|Pereira vs. Ankalaev]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_314|UFC 314]] ![[:en:UFC_314|Volkanovski vs. Lopes]] |{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]''' |- ![[:en:UFC_315|UFC 315]] ![[:en:UFC_315|Muhammad vs. Della Maddalena]] |{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''Belal Muhammad''']] |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Montreal|Montreal]]''' |- ![[:en:UFC_316|UFC 316]] ![[:en:UFC_316|Dvalishvili vs. O'Malley 2]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''Sean O'Malley''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:UFC_317|Topuria vs. Oliveira]] |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_318|UFC 318]] ![[:en:UFC_318|Holloway vs. Poirier 3]] |{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] |{{Flag icon|US}} [[დასტინ პორიე|'''Dustin Poirier''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_Orleans|New Orleans]]''' |- ![[:en:UFC_319|UFC 319]] ![[:en:UFC_319|du Plessis vs. Chimaev]] |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Chicago|Chicago]]''' |- ![[:en:UFC_320|UFC 320]] ![[:en:UFC_320|Ankalaev vs. Pereira 2]] |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_321|UFC 321]] ![[:en:UFC_321|Aspinall vs. Gane]] |{{Flagicon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''Tom Aspinall''']] |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]''' |- ![[:en:UFC_322|UFC 322]] ![[:en:UFC_322|Della Maddalena vs. Makhachev]] |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_York_City|New York City]]''' |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:UFC_323|Dvalishvili vs. Yan 2]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|Russia}} [[პიოტრ იანი|'''Petr Yan''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_324|UFC 324]] ![[:en:UFC_324|Gaethje vs. Pimblett]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] |{{Flagicon|England}} [[პედი პიმბლეტი|'''Paddy Pimblett''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_325|UFC 325]] ![[:en:UFC_325|Volkanovski vs. Lopes 2]] |{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]''' |- ![[:en:UFC_326|UFC 326]] ![[:en:UFC_326|Holloway vs. Oliveira 2]] |{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_327|UFC 327]] ![[:en:UFC_327|Procházka vs. Ulberg]] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[ირჟი პროხასკა|'''Jiří Procházka''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]''' |- ![[:en:UFC_328|UFC 328]] ![[:en:UFC_328|Chimaev vs. Strickland]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC 250]] ![[:en:UFC_Freedom_250|Topuria vs. Gaethje]] |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] |{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]''' |- ![[:en:UFC_329|UFC 329]] ![[:en:UFC_329|McGregor vs. Holloway 2]] |{{Flagicon|Ireland}} [[კონორ მაკგრეგორი|'''Conor McGregor''']] |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_330|UFC 330]] ![[:en:UFC_330|Makhachev vs. Machado Garry]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]]''' ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|'''Philadelphia''']] |- ! colspan="6" |Co-Main Events |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[:en:UFC_311|Dvalishvili vs. Nurmagomedov]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:UFC_317|Pantoja vs. Kara-France]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|'''Kai Kara-France''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_320|UFC 320]] ![[:en:UFC_320|Dvalishvili vs. Sandhagen]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:UFC_323|Pantoja vs. Van]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' |- ![[:en:UFC_328|UFC 328]] ![[:en:UFC_328|Van vs. Taira]] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|Tatsuro Taira]]''' ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC 250]] ![[:en:UFC_Freedom_250|Pereira vs. Gane]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]''' |} {| class="wikitable" ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ali_Bagautinov|Ali Bagautinov]] |- !{{Flag icon|US}} ![[დემეტრიუს ჯონსონი|Demetrious Johnson]] ![[:en:UFC_174|UFC 174]] !Decision R5 !14/06/2014 |{{Flag icon|Canada}} [[ვანკუვერი|'''Vancouver''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[ხაბიბ ნურმაგომედოვი|Khabib Nurmagomedov]] |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Al_Iaquinta|Al Iaquinta]] ![[:en:UFC_223|UFC 223]] !Decision R5 !07/03/2018 |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Ireland}} ![[კონორ მაკგრეგორი|Conor McGregor]] ![[:en:UFC_229|UFC 229]] !Submission R4 !06/10/2018 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]] ![[:en:UFC_242|UFC 242]] !Submission R3 !07/09/2019 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]] ![[:en:UFC_254|UFC 254]] !Submission R2 !24/10/2020 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|Islam Makhachev]] |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_280|UFC 280]] !Submission R2 !22/10/2022 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_284|UFC 284]] !Decision R5 !12/02/2023 |{{Flag icon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_294|UFC 294]] !Knockout R1 !21/10/2023 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]] ![[:en:UFC_302|UFC 302]] !Submission R5 !01/06/2024 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !Submission R1 !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]] ![[:en:UFC_322|UFC 322]] !Decision R5 !15/11/2025 |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]] |- !{{Flag icon|Poland}} ![[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]] ![[:en:UFC_282|UFC 282]] !Decision R5 !10/12/2022 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]] ![[:en:UFC_313|UFC 313]] !Decision R5 !08/03/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !TKO R1 !04/10/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|Ilia Topuria]] |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_298|UFC 298]] !Knockout R2 !17/02/2024 |{{Flag icon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]] ![[:en:UFC_308|UFC 308]] !Knockout R3 !26/10/2024 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_317|UFC 317]] !Knockout R1 !28/06/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]] ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !Technical Knockout R4 !14/06/2026 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]] ![[:en:UFC_306|UFC 306]] !Decision R5 !14/09/2024 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Russia}} ![[უმარ ნურმაგომედოვი|Umar Nurmagomedov]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !Decision R5 !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]] ![[:en:UFC_316|UFC 316]] !Submission R3 !07/06/2025 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[კორი სენდჰეგენი|Cory Sandhagen]] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !Decision R5 !04/10/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Russia}} ![[პიოტრ იანი|Petr Yan]] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !Decision R5 !06/12/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]] |- !{{Flag icon|Georgia}} ![[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !Decision R5 !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="7" |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]] |- !{{Flag icon|South Africa}} ![[დრიკუს დუ პლესი|Dricus du Plessis]] ![[:en:UFC_319|UFC 319]] !Decision R5 !16/08/2025 |{{Flag icon|US}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ სტრიკლენდი|Sean Strickland]] ![[:en:UFC_328|UFC 328]] !Decision R5 !09/05/2026 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |} 9b9tne1dfz3sekrt5ph9t3m23ddqi5h 0 879400 5424264 5350539 2026-06-28T05:52:29Z Elrostro 75016 /* პრემიერა საქართველოში */ 5424264 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია|ჟანრი=[[პოლიტიკური თრილერი]], [[დრამა]]|გადაცემის_სახელი=პატიმარი N1|სურათი=ფაილი:Preso N1 Poster.jpg|ტიტრი=ტელესერიალ "პატიმარი N1"-ის პოსტერი|სეზონი=1|ეპიზოდი=44|ქვეყანა={{დროშა|ამერიკის შეერთებული შტატები}}|ენა=[[ესპანური ენა|ესპანური]]|უკანასკნელად=[[27 სექტემბერი]], [[2019]]|პირველად=[[30 ივლისი]], [[2019]]|ავტორი=შირა ჰადიდი<br>დორორ მიშანი|სცენარი=ლუის ფელიპე იბარა<br>ხავიერ პატრონ ფოქსი<br>ხავიერ სოლარი|რეჟისორი=პიტიბოლ იბარა|მონაწილეობენ=ერიკ ჰეისერი<br>ალეხანდრა ამბროსი<br>ალეხანდრო დე ლა მადრიდი<br>მარიანა სეოანე<br>არტურო პენიჩე<br>ანხელიკა სელაია<br>ოტო სირგო<br>გილერმო კვინტანილია<br>ფაბიოლა გუახარდო<br>ლუის ფელიპე ტოვარი<br>რობერტო სოსა<br>დამიან ალკასარი|შემოქმედებითი_დირექტორი=პეპე პაბლო იბარა|თემის_კომპოზიტორი=ლეო დენი|მთავარი_თემა=პედრო ფერნანდესის<br>"Como te extraño mi amor".|პროდიუსერი=მარსელ ფერერი<br>მარიანა ისკანდარანი<br>მარკოს სანტანა|აღმასრულებელი_პროდიუსერი=დრორ მიშანი<br>შირა ჰადადი<br>ავი ნირი<br>კარნი ზივი<br>კელი რაიტი<br>|ადგილი={{დროშა|მექსიკა}}|ოპერატორი=ანდრეს ლეონ ბეკერი<br>ხორხე მედინა<br>ხუან პაბლო ოხედა|რედაქტორი=რამირო პარდო|კომპანია=კეშეტ ინტერნეშენალი<br>[[ტელემუნდო|ტელემუნდო გლობალ სტუდიოს]]|არხი=|დისტრიბუტორი=[[ტელემუნდო]]<br>[[Netflix|ნეტფლიქსი]]|ქსელი=[[ფაილი: Telemundo logo 2018.svg|22px]] [[ტელემუნდო]]<br>[[File:Netflix 2015 logo.svg|22px]] [[Netflix|ნეტფლიქსი]]}} '''„პატიმარი №1“''' (ესპ. ''Preso No. 1'') — ამერიკული პოლიტიკური თრილერის ჟანრის ტელესერიალი, რომელიც კომპანია Telemundo Global Studios-მა და Keshet International-მა გადაიღეს. მისი პრემიერა 2019 წლის 30 ივლისს ტელეარხ Telemundo-ზე შედგა. == სიუჟეტი == სერიალი მოგვითხრობს '''კარმელო ალვარადოს''' (ერიკ ჰაისერი) შესახებ, რომელიც გლეხური წარმოშობის, შრომისმოყვარე და ქარიზმატული ადამიანია. ის მექსიკის პრეზიდენტი ხდება, თუმცა მისი ცხოვრება რადიკალურად იცვლება, როდესაც მას ცრუ ბრალდებას უყენებენ მილიონიან თაღლითობაში. ალვარადოს აპატიმრებენ, რის შემდეგაც ის ციხიდან ცდილობს სიმართლის დამტკიცებას, კორუმპირებული სისტემის წინააღმდეგ ბრძოლას და საკუთარი ღირსების აღდგენას. == მონაწილეობენ == '''მთავარ როლებში''' {| class="wikitable" |+ !№ !მსახიობი !პერსონაჟი |- |1 |ერიკ ჰეისერი |კარმელო ალვარადო |- |2 |ალექსის ვალდესი |კარმელო ალვარადო (ახალგაზრდა) |- |3 |ალეხანდრა ამბროსი |კაროლინა არტეაგა |- |4 |ფაბიოლა გუახარდო |კაროლინა არტეაგა (ახალგაზრდა) |- |5 |ალეხანდრო დე ლა მადრიდი |ბაუტისტა ფერნანდესი |- |6 |მარიანა სეოანე |პია ბოლანოსი |- |7 |არტურო პენიჩე |პედრო ისლასი |- |8 |ანხელიკა სელაია |მირანდა კოლინზი |- |9 |ოტო სირგო |ბენიტო რივასი |- |10 |გილერმო კვინტანილია |იგნასიო მაიორგა |- |11 |ლუის ფელიპე ტოვარი |უგო პინიას |- |12 |რობერტო სოსა |რამსეს კოტა "ელ ფარაონი" |- |13 |ხორხე კაბალიერო |რამსეს კოტა (ახალგაზრდა) |- |14 |დამიან ალკასარი |სალვადორ ფრაგას |} '''ასევე მონაწილეობენ''' {| class="wikitable" !№ !მსახიობი !პერსონაჟი |- |1 |ემილიო გერერო |ტონიო |- |2 |ფერნანდო ციანგეროტი |გვიდო ესპინოზა პალაო |- |3 |ლუის გატიკა |ადონის მადრიგალი |- |4 |რობერტო ბალესტეროსი |დაგობერტო ლასკანო |- |5 |კარმენ ბეატო |ჰორტენსია |- |6 |ალდო გალარდო |ჯო მორენო |- |7 |ედუარდო ვიქტორია |ფრანცისკო კანალესი |- |8 |ლუის კასანი |ფრანცისკო კანალესი (ახალგაზრდა) |- |9 |ერიკ ჩაპა |ხუან ისლას ლიმანტური |- |10 |კლაუდიო ლაფარგა |ემანუელ პორუა |- |11 |ლეონარდო ალვარესი |ემანუელ პორუა (ახალგაზრდა) |- |12 |დიეგო კლეინი |ევოდიო ალვარადო "ცალთვალა" |- |13 |ივან ამოზურუტია |ევოდიო ალვარადო "ცალთვალა" (ახალგაზრდა) |- |14 |ტომას გოროსი |კაპიტან სეგოვია |- |15 |დავიდ ოსტროსკი |ბელიზარიო გარსია პონსე დე ლეონი |- |16 |პაულინა მატოსი |სარა ალვარადო არტეაგა |- |17 |ესტეფანია კოპოლა |ისაბელ ალვარადო |- |18 |ლაურა პალმა |ხასინტა |- |19 |როსიო ვერდეხო |რიტა ფრანკო |- |20 |მაკარენა მიგელი |რიტა ფრანკო (ახალგაზრდა) |- |21 |ლუს რამოსი |კლარა ნევარესი |- |22 |ალე მიულერი |დიანა გარსია ნევარესი |- |23 |კლაუდია პინედა |ამალია |- |24 |ტანია ლოპესი |ევა |- |25 |როდრიგო ოვიედო |ადანი |- |26 |ზამია ფანდინო |ჯინა |- |27 |ხაიმე დელ აგილა |კლაუდიო ტრავულსი |- |28 |ხუან მარტინ იაურეგი |რიკარდო მონტერო |- |29 |მაგალი ბოისელი |ხოსეფინა |- |30 |ორლანდო მოგელი |ამადორი |- |31 |ლუსიანა სილვეირა |ვირხინია კარანსა |- |32 |კარლოს ჰეისი |ფედერიკო იტურბე |- |33 |პატრიციო გალარდო |ხაიმე ბრაკამონტესი |- |34 |ინიაკი გოჩი |ელ ტინახასი |- |35 |მიკელ მატეოსი |პლასიდო ალვარადო |} == წარმოება == სერიალის წარმოება ოფიციალურად 2018 წლის მაისში, ტელეკომპანია [[Telemundo|ტელემუნდოს]] მიერ გამართულ „Upfront“ ღონისძიებაზე დაანონსდა სათაურით ''Prisionero número uno''. მოგვიანებით პროექტი 2018 წლის '''LA Screenings'''-ზეც წარადგინეს, ხოლო ოფიციალურად წარმოება 2019 წლის 29 იანვარს, ვილია-დე-ალიენდეს მუნიციპალიტეტის სანაპიროებზე დაიწყო. გადაღებებში ჩართული იყო 200 მასობრივი სცენის მსახიობი (extra). აღნიშნულ ლოკაციაზე მუშაობა 2019 წლის 2 თებერვალს დასრულდა, რის შემდეგაც გადაღებები მექსიკის სხვა შტატებში გაგრძელდა. სერიალი არის [[Telemundo|ტელემუნდო გლობალ სტუდიოს]] და საერთაშორისო მედია-გიგანტის, '''Keshet International'''-ის ერთობლივი ნამუშევარი. ეს იყო [[Telemundo|ტელემუნდოს]] სტრატეგიული ნაბიჯი, რათა შეექმნა უფრო მაღალი ხარისხის, „პრემიუმ“ სერიის კონტენტი, რომელიც საერთაშორისო ბაზარზე (მათ შორის Netflix-ზე) კონკურენტუნარიანი იქნებოდა. გადაღებები ძირითადად მიმდინარეობდა '''[[მეხიკო|მეხიკოში]]''' და მის შემოგარენში. გადამღებმა ჯგუფმა გამოიყენა რეალური ობიექტები, რათა სერიალს მაქსიმალური რეალისტურობა ჰქონოდა. ციხის სცენების გადასაღებად აშენდა სპეციალური პავილიონები, რომლებიც ზუსტად იმეორებდა მაქსიმალური უსაფრთხოების საპატიმროების სტრუქტურას. სერიალი გადაღებულია 4K ფორმატში, რაც უზრუნველყოფს კინემატოგრაფიულ ხარისხს. სერიალის შექმნის იდეა ეფუძნებოდა ახალ სატელევიზიო ჟანრში — პოლიტიკურ თრილერში ძალების მოსინჯვასა და ე.წ. „ნარკონოველების“ (Narconovelas) მიმართულების შეცვლას. პროექტის ჩანაფიქრი იყო სახელმწიფო ინსტიტუტების კორუფციაზე აქცენტის გაკეთება. მსახიობებმა — ერიკ ჰაისერმა, არტურო პენიჩემ და ალეხანდრა ამბროსიმ — ხაზი გაუსვეს ტელეეკრანებზე ახალი გმირული სახეების გამოჩენის საჭიროებას. სიუჟეტი ასახავს მთავარი გმირების პოლიტიკური აქტივიზმის დასაწყისს 1994 წლის საპატისტების რევოლუციის პერიოდიდან (მექსიკის შტატი ჩიაპასი), ხოლო შემდგომი მოქმედება მექსიკისა და აშშ-ის სხვადასხვა რეგიონში ვითარდება. ერიკ ჰაისერი, რომელმაც თავდაპირველად სერიალის ტრეილერში მიიღო მონაწილეობა, პროექტის მთავარ გმირად დამტკიცდა. პერსონაჟის შექმნისას ის შთაგონებული იყო ისეთი პოლიტიკური ფიგურებით, როგორებიც არიან '''ედუარდო გალეანო''' და '''სუბკომანდანტე მარკოსი'''. აღსანიშნავია, რომ ჰაისერისთვის ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც მან მექსიკის პრეზიდენტის როლი მოირგო — მანამდე მან პრეზიდენტი Netflix-ის სერიალში ''Ingobernable'' განასახიერა, სადაც პარტნიორობას კეიტ დელ კასტილიოს უწევდა. პოლიტიკურ დრამაში მონაწილეობასთან დაკავშირებით მსახიობმა სხვადასხვა ქვეყნის მმართველებზე გაამახვილა ყურადღება და აღნიშნა:<blockquote>„ძნელი დასაჯერებელია, რომ მაყურებელი ახლა გაიცნობს "უდანაშაულო პრეზიდენტს", რომელიც ციხეში ხვდება და საბოლოოდ გმირად გვევლინება. ეს რთული დასაჯერებელია და შორსაა დღევანდელი რეალობისგან.“</blockquote>ჰაისერის თქმით, ეს სერიალი მაყურებელს სთავაზობს განსხვავებულ გმირს, რომელიც რადიკალურად განსხვავდება [[Telemundo|ტელემუნდოს]] ეკრანებზე მანამდე დამკვიდრებული ნარკომოვაჭრეების სახეებისგან, როგორებიც არიან აურელიო კასილიასი (''El Señor de los Cielos'') და ტერესა მენდოსა (''La Reina del Sur''). კარმელო ალვარადოს როლისთვის მოსამზადებლად, ერიკ ჰაისერმა მექსიკის ისტორიისა და მისი პრეზიდენტების შესახებ რამდენიმე წიგნი წაიკითხა. გარდა ამისა, იგი გაეცნო ერნესტო გევარას (ცნობილი, როგორც ჩე გევარა) ბიოგრაფიასა და კუბის რევოლუციის ისტორიას. ჰაისერთან ერთად, სერიალის მთავარ სამსახიობო შემადგენლობას შეუერთდა არტურო პენიჩე, რომელიც [[Telemundo|'''ტელემუნდოს''']] 10-წლიანი პაუზის შემდეგ დაუბრუნდა (მისი ბოლო ნამუშევარი ამ არხზე იყო ტელენოველა „ვიქტორია“). მან პედრო ისლასის როლი შეასრულა, რომელიც მსახიობმა შემდეგნაირად დაახასიათა:<blockquote>„მრავალფეროვანი ნიუანსებით სავსე პერსონაჟი, რომელიც ამავდროულად არის ბნელი, გამჭვირვალე, მანიპულატორი, ეგოცენტრული და ქედმაღალი“.</blockquote> === მუსიკა === სერიალის მთავარი მუსიკალური თემაა მომღერალ '''ლეო დანის''' კომპოზიცია „Como te extraño mi amor“. ეს არის მექსიკაში განხორციელებული რიგით მეორე პროექტი, სადაც პატივი მიაგეს ატამისკის სადგურზე (არგენტინა) დაბადებულ არტისტს. პირველი ასეთი პროექტი ალფონსო კუარონის მრავალი ჯილდოს მფლობელი ფილმი „რომა“ (''Roma'') იყო. სიმღერას ასრულებს '''პედრო ფერნანდესი''', რომელიც რამდენიმეწლიანი პაუზის შემდეგ დაუბრუნდა სატელევიზიო მელოდრამებს; მისი ბოლო ნამუშევარი ამ ჟანრში სერიალი „სამყაროს დასასრულამდე“ (''Hasta el fin del mundo'') იყო. == ეპიზოდები == {| class="wikitable" !<abbr>არა.</abbr> !ორიგინალური დასახელება !დასახელება ქართულად !ორიგინალური გამოშვების თარიღი !აუდიტორია (მილიონი) |- !1 |Encarcelado |„დაპატიმრებული“ |2019 წლის 30 ივლისი |1.33   |- !2 |Las mujeres del presidente |„პრეზიდენტის ცოლები“ |2019 წლის 31 ივლისი |1.18   |- !3 |Sentencia de muerte |„სიკვდილის განაჩენი“ |2019 წლის 1 აგვისტო |1.14   |- !4 |El oscuro secreto |"ბნელი საიდუმლო" |2019 წლის 2 აგვისტო |0.93 |- !5 |Magnicidio, la misión |„მაგნიციდი, მისია“ |2019 წლის 5 აგვისტო |1.06 |- !6 |Mensajera |„მესენჯერი“ |2019 წლის 6 აგვისტო |1.11 |- !7 |Las claves de la libertad |„თავისუფლების გასაღებები“ |2019 წლის 7 აგვისტო |1.06 |- !8 |El hallazgo |„აღმოჩენა“ |2019 წლის 8 აგვისტო |1.03 |- !9 |A rey muerto, rey Tuerto |„მეფე მოკვდა, ცალთვალა მეფე მოკვდა“ |2019 წლის 9 აგვისტო |0.97 |- !10 |A los pies del Faraón |„ფარაონის ფეხებთან“ |2019 წლის 12 აგვისტო |0.98 |- !11 |Orden de ejecución |„აღსრულების ბრძანება“ |2019 წლის 13 აგვისტო |0.92 |- !12 |Abuso de poder |„ძალაუფლების ბოროტად გამოყენება“ |2019 წლის 14 აგვისტო |0.95 |- !13 |Tratos en el infierno |„ჯოჯოხეთური გარიგებები“ |2019 წლის 15 აგვისტო |0.95 |- !14 |Arde San Buenaventura |„წმინდა ბონავენტურა იწვის“ |2019 წლის 16 აგვისტო |0.79 |- !15 |Emboscada al presidente |„პრეზიდენტის ჩასაფრება“ |2019 წლის 19 აგვისტო |0.95 |- !16 |Atrapados |„ხაფანგში“ |2019 წლის 20 აგვისტო |0.93 |- !17 |Plan macabro |„მაკაბრული გეგმა“ |2019 წლის 21 აგვისტო |0.95 |- !18 |Pelea a muerte |„ბრძოლა სიკვდილამდე“ |2019 წლის 22 აგვისტო |1.01 |- !19 |El verdadero asesino |„ნამდვილი მკვლელი“ |2019 წლის 23 აგვისტო |0.93 |- !20 |Masacre |„ხოცვა-ჟლეტა“ |2019 წლის 26 აგვისტო |1.00 |- !21 |Locura en el paraíso |"სიგიჟე სამოთხეში" |2019 წლის 27 აგვისტო |0.93 |- !22 |El diablo uniformado |„ეშმაკი ფორმაში“ |2019 წლის 28 აგვისტო |0.86 |- !23 |Pecado mortal |„მომაკვდინებელი ცოდვა“ |2019 წლის 29 აგვისტო |0.95 |- !24 |Maniobras truculentas |„რთული მანევრები“ |2019 წლის 30 აგვისტო |0.77 |- !25 |La despedida |"დამშვიდობება" |2019 წლის 2 სექტემბერი |0.82 |- !26 |Doble castigo |„ორმაგი სასჯელი“ |2019 წლის 3 სექტემბერი |0.92 |- !27 |Donde hubo fuego... |„სადაც კვამლია, იქ ცეცხლიცაა...“ |2019 წლის 4 სექტემბერი |0.94 |- !28 |La tortura |"წამება" |2019 წლის 5 სექტემბერი |0.85 |- !29 |Traicionera |„მოღალატე“ |2019 წლის 6 სექტემბერი |0.72 |- !30 |La jugada política |„პოლიტიკური ნაბიჯი“ |2019 წლის 9 სექტემბერი |0.97 |- !31 |Tiro al blanco |„სამიზნეზე სროლა“ |2019 წლის 10 სექტემბერი |0.94 |- !32 |La sombra del pasado |"წარსულის ჩრდილი" |2019 წლის 11 სექტემბერი |0.91 |- !33 |Sangre de mi sangre |„ჩემი სისხლის სისხლი“ |2019 წლის 12 სექტემბერი |0.96 |- !34 |A la caza del presidente |„პრეზიდენტზე ნადირობა“ |2019 წლის 13 სექტემბერი |0.82 |- !35 |El pacto |„პაქტი“ |2019 წლის 16 სექტემბერი |0.89 |- !36 |La candidata |„კანდიდატი“ |2019 წლის 17 სექტემბერი |0.76 |- !37 |Ataque sangriento |„სისხლიანი თავდასხმა“ |2019 წლის 18 სექტემბერი |0.88 |- !38 |La prueba del delito |„დანაშაულის მტკიცებულება“ |2019 წლის 19 სექტემბერი |0.94 |- !39 |Las telarañas del poder |„ძალაუფლების ქსელები“ |2019 წლის 20 სექტემბერი |0.80 |- !40 |Guerra sucia |„ჭუჭყიანი ომი“ |2019 წლის 23 სექტემბერი |0.91 |- !41 |Las pistas del asesino |„მკვლელის მინიშნებები“ |2019 წლის 24 სექტემბერი |0.90 |- !42 |Sara busca venganza |„სარა შურისძიებას ცდილობს“ |2019 წლის 25 სექტემბერი |0.83 |- !43 |Polizones |„ლაშქრობები“ |2019 წლის 26 სექტემბერი |0.83 |- !44 |El país a sus pies |„ქვეყანა მის ფეხებთან“ |2019 წლის 27 სექტემბერი |0.92 |} == ჩვენება საქართველოში == საქართველოში ტელესერიალის პრემიერა 2026 წლის 3 თებერვალს ტელეარხ "'''სილქ უნივერსალზე'''" შედგა და ის ეთერში გადიოდა ყოველ სამშაბათს, ოთხშაბათსა და ხუთშაბათს 20:00 საათზე, ხოლო განმეორებით იმავე კვირის დღეებში 13:00 საათზე. == დაჯილდოვება და ნომინაციები == {| class="wikitable" !წელი !დაჯილდოვება !კატეგორია !ნომინაცია !შედეგი |- |2020 |[[ემის ჯილდო|საერთაშორისო ემის ჯილდო]] |აშშ-ის პრაიმ-ტაიმის საუკეთესო არაინგლისურენოვანი პროგრამა |''პატიმარი N1'' |ნომინირებული |} == რესურსები ინტერნეტში == {{imdb title|9893062}} [[კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:ტელემუნდოს ტელენოველები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ამერიკული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] * [https://www.facebook.com/latinoamerikulitelenovelas/videos/%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98-1-%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%A1%E1%83%98-%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%A5-%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98/4321958138041177/ ტელესერიალ "პატიმარი N1"-ის ქართული ანონსი, ტელეკომპანია "სილქ უნივერსალი"] jtmm9poju4g0jl9iylhx6fe9d0ly40o 1 880291 5423933 5423921 2026-06-27T12:23:11Z Mehman 75871 /* მონაზვნად აღკვეცასთან დაკავშირებით */ პასუხი 5423933 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == მონაზვნად აღკვეცასთან დაკავშირებით == თამაზ კანდელაკის ბერად აღკვეცასთან დაკავშირებით, რაზეც ვიკიპედიის გვერდზე აღნიშნულია, რომ წყარო არაა მითითებული და შესაბამისი ტექსტი გაფერკმთალებულია, გაწვდით შემდეგ ინფორმაციას - მისი ბერად აღკვეცის ფაქტის ადასტუტურებს ორი პიროვნება: 1) მის ყოფილი მოძღვარი, ვისთანაც ბერი ტიმოთე (თამაზ კანდელაკი) დადიოდა მრავალი წლის მანძილზე, მამა '''დიმიტრი გორგოძე''' - '''რუსთავის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძრის''', იგივე '''რუსთავის სიონის, წინამძღვარი.''' იგი ფართოდაა ცნობილი ქ. რუსთავის მორწმუნე საზოგადოებისთვის და მზადაა თქვენი მიმართვის შემთხვევაში გიპასუხოთ. 2) ამჟამად მეც ვარ აღკვეცილი ბერი საქართველოს ერთერთ მონასტერში. ბერად აღკვეცადმე მრავალი წლის მანძილზე ვიყავი მათემატიკოსი და თამაზ კანდელაკთან დაახლოებული კოლეგა. თუ რომელიმე ადმინისტრატორი ან დამმოწმებელი დაინტერესდება ჩემი ინფორმაციით გთხოვთ აქვე მიპასუხოთ და მიმითითოთ უსაფრთხო არხი, სადაც შევძლებ საჭირო ინფორმაციის პირადად მოწოდებას. [[სპეციალური:წვლილი/&#126;2026-35233-28|&#126;2026-35233-28]] ([[მომხმარებლის განხილვა:&#126;2026-35233-28|talk]]) 12:25, 15 ივნისი 2026 (UTC) :ეს წყარო არ არის, წაიკითხეთ [[ვიკიპედია:წყაროს მითითება|როგორი უნდა იყოს წყარო]]. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 12:23, 27 ივნისი 2026 (UTC) 01oed33iwlnw3nvavle89vhu1askkg1 0 884832 5424190 5419146 2026-06-27T19:27:42Z Lazare zanguri 170233 /* კლაოზავრი ანექტენსი */ 5424190 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = [[ქორდიანები]] | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref>{{Cite web |last=Koumoundouros |first=Tessa |date=2025-02-05 |title='Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists |url=https://www.sciencealert.com/beyond-doubt-proteins-in-fossil-from-actual-dinosaur-claim-scientists |access-date=2025-02-05 |website=ScienceAlert |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Tuinstra |first1=Lucien |last2=Thomas |first2=Brian |last3=Robinson |first3=Steven |last4=Pawlak |first4=Krzysztof |last5=Elezi |first5=Gazmend |last6=Faull |first6=Kym Francis |last7=Taylor |first7=Stephen |date=2025-01-17 |title=Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone |journal=Analytical Chemistry |volume=97 |issue=5 |pages=2618–2628 |doi=10.1021/acs.analchem.4c03115 |issn=0003-2700|doi-access=free | ||bibcode=2025AnaCh..97.2618T }}</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== <ref name=HWF04/><ref name=BSC07>{{cite book |last=Creisler |first=Benjamin S. |year=2007 |chapter=Deciphering duckbills: a history in nomenclature |editor=Carpenter Kenneth|title=Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington and Indianapolis |pages=185–210 |isbn=978-0-253-34817-3}}</ref> ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E.regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E.annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref name=carpenter1998>{{cite journal|last=Carpenter |first=Kenneth |author-link=Kenneth Carpenter |year=1998 |title=Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs |journal=Gaia |volume=15 |pages=135–144 |url=http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |access-date=March 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071117132451/http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |archive-date=November 17, 2007 }} [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>{{cite journal |journal=PALAIOS |date=2020 |volume=35 |issue=4 |doi=10.2110/palo.2019.079 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |title=Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA |last1=Siviero |first1=ART V. |last2=Brand |first2=Leonard R. |last3=Cooper |first3=Allen M. |last4=Hayes |first4=William K. |last5=Rega |first5=Elizabeth |last6=Siviero |first6=Bethania C.T. |s2cid=218503493 |pages=201–214 |bibcode=2020Palai..35..201S |url-access=subscription |archive-date=July 4, 2020 |access-date=January 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704084853/https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |url-status=live }}</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref name=CT00>{{cite journal |last=Campagna |first=Tony |year=2000 |title=The PT interview: Michael Triebold |journal=Prehistoric Times |volume=40 |pages=18–19}}</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref name=JR99>{{cite journal |last=Jacobsen |first=Aase Roland |author2=Ryan, Michael J. |year=2000 |title=Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an ''Edmontosaurus'' bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=19 |issue=3, suppl |pages=55A | doi = 10.1080/02724634.1999.10011202 }}</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref>{{cite journal|last1=Torices |first1=A. |last2=Reichel |first2=M. |last3=Currie |first3=P.J. |title=Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada. |year=2014 |journal=[[Canadian Journal of Earth Sciences]] |volume=51 |issue=11 |pages=1045–1051 |doi=10.1139/cjes-2014-0072|bibcode=2014CaJES..51.1045T }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mallon |first1=J.C. |last2=Bura |first2=J.R. |last3=Currie |first3=P.J. |title=A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta |year=2019 |journal=[[The Anatomical Record]] |volume=303 |issue=4 |pages=673–690 |doi=10.1002/ar.24199|doi-access=free |pmid=31254458 |pmc=7079176 }}</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==ლიტერატურა== * Michael Keith Brett-Surman. A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. — Washington, D.C.: George Washington University, 1989. — (Ph.D. dissertation). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] ehik6nlgruxqodw9d77fny9j6bw2bix 5424191 5424190 2026-06-27T19:28:06Z Lazare zanguri 170233 5424191 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lazare zanguri|Lazare zanguri]].|27|06|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = [[ქორდიანები]] | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref>{{Cite web |last=Koumoundouros |first=Tessa |date=2025-02-05 |title='Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists |url=https://www.sciencealert.com/beyond-doubt-proteins-in-fossil-from-actual-dinosaur-claim-scientists |access-date=2025-02-05 |website=ScienceAlert |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Tuinstra |first1=Lucien |last2=Thomas |first2=Brian |last3=Robinson |first3=Steven |last4=Pawlak |first4=Krzysztof |last5=Elezi |first5=Gazmend |last6=Faull |first6=Kym Francis |last7=Taylor |first7=Stephen |date=2025-01-17 |title=Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone |journal=Analytical Chemistry |volume=97 |issue=5 |pages=2618–2628 |doi=10.1021/acs.analchem.4c03115 |issn=0003-2700|doi-access=free | ||bibcode=2025AnaCh..97.2618T }}</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== <ref name=HWF04/><ref name=BSC07>{{cite book |last=Creisler |first=Benjamin S. |year=2007 |chapter=Deciphering duckbills: a history in nomenclature |editor=Carpenter Kenneth|title=Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington and Indianapolis |pages=185–210 |isbn=978-0-253-34817-3}}</ref> ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E.regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E.annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref name=carpenter1998>{{cite journal|last=Carpenter |first=Kenneth |author-link=Kenneth Carpenter |year=1998 |title=Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs |journal=Gaia |volume=15 |pages=135–144 |url=http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |access-date=March 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071117132451/http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |archive-date=November 17, 2007 }} [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>{{cite journal |journal=PALAIOS |date=2020 |volume=35 |issue=4 |doi=10.2110/palo.2019.079 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |title=Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA |last1=Siviero |first1=ART V. |last2=Brand |first2=Leonard R. |last3=Cooper |first3=Allen M. |last4=Hayes |first4=William K. |last5=Rega |first5=Elizabeth |last6=Siviero |first6=Bethania C.T. |s2cid=218503493 |pages=201–214 |bibcode=2020Palai..35..201S |url-access=subscription |archive-date=July 4, 2020 |access-date=January 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704084853/https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |url-status=live }}</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref name=CT00>{{cite journal |last=Campagna |first=Tony |year=2000 |title=The PT interview: Michael Triebold |journal=Prehistoric Times |volume=40 |pages=18–19}}</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref name=JR99>{{cite journal |last=Jacobsen |first=Aase Roland |author2=Ryan, Michael J. |year=2000 |title=Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an ''Edmontosaurus'' bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=19 |issue=3, suppl |pages=55A | doi = 10.1080/02724634.1999.10011202 }}</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref>{{cite journal|last1=Torices |first1=A. |last2=Reichel |first2=M. |last3=Currie |first3=P.J. |title=Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada. |year=2014 |journal=[[Canadian Journal of Earth Sciences]] |volume=51 |issue=11 |pages=1045–1051 |doi=10.1139/cjes-2014-0072|bibcode=2014CaJES..51.1045T }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mallon |first1=J.C. |last2=Bura |first2=J.R. |last3=Currie |first3=P.J. |title=A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta |year=2019 |journal=[[The Anatomical Record]] |volume=303 |issue=4 |pages=673–690 |doi=10.1002/ar.24199|doi-access=free |pmid=31254458 |pmc=7079176 }}</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==ლიტერატურა== * Michael Keith Brett-Surman. A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. — Washington, D.C.: George Washington University, 1989. — (Ph.D. dissertation). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] nkw8wergojeq1vjhq5oth9c284hbmr8 5424194 5424191 2026-06-27T19:35:57Z Lazare zanguri 170233 /* აღმოჩენა და ისტორია */ 5424194 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lazare zanguri|Lazare zanguri]].|27|06|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = [[ქორდიანები]] | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref>{{Cite web |last=Koumoundouros |first=Tessa |date=2025-02-05 |title='Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists |url=https://www.sciencealert.com/beyond-doubt-proteins-in-fossil-from-actual-dinosaur-claim-scientists |access-date=2025-02-05 |website=ScienceAlert |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Tuinstra |first1=Lucien |last2=Thomas |first2=Brian |last3=Robinson |first3=Steven |last4=Pawlak |first4=Krzysztof |last5=Elezi |first5=Gazmend |last6=Faull |first6=Kym Francis |last7=Taylor |first7=Stephen |date=2025-01-17 |title=Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone |journal=Analytical Chemistry |volume=97 |issue=5 |pages=2618–2628 |doi=10.1021/acs.analchem.4c03115 |issn=0003-2700|doi-access=free | ||bibcode=2025AnaCh..97.2618T }}</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== <ref name=HWF04/> <ref name=BSC07>{{cite book |last=Creisler |first=Benjamin S. |year=2007 |chapter=Deciphering duckbills: a history in nomenclature |editor=Carpenter Kenneth|title=Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington and Indianapolis |pages=185–210 |isbn=978-0-253-34817-3}}</ref> ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E.regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E.annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref name=carpenter1998>{{cite journal|last=Carpenter |first=Kenneth |author-link=Kenneth Carpenter |year=1998 |title=Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs |journal=Gaia |volume=15 |pages=135–144 |url=http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |access-date=March 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071117132451/http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |archive-date=November 17, 2007 }} [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>{{cite journal |journal=PALAIOS |date=2020 |volume=35 |issue=4 |doi=10.2110/palo.2019.079 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |title=Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA |last1=Siviero |first1=ART V. |last2=Brand |first2=Leonard R. |last3=Cooper |first3=Allen M. |last4=Hayes |first4=William K. |last5=Rega |first5=Elizabeth |last6=Siviero |first6=Bethania C.T. |s2cid=218503493 |pages=201–214 |bibcode=2020Palai..35..201S |url-access=subscription |archive-date=July 4, 2020 |access-date=January 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704084853/https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |url-status=live }}</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref name=CT00>{{cite journal |last=Campagna |first=Tony |year=2000 |title=The PT interview: Michael Triebold |journal=Prehistoric Times |volume=40 |pages=18–19}}</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref name=JR99>{{cite journal |last=Jacobsen |first=Aase Roland |author2=Ryan, Michael J. |year=2000 |title=Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an ''Edmontosaurus'' bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=19 |issue=3, suppl |pages=55A | doi = 10.1080/02724634.1999.10011202 }}</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref>{{cite journal|last1=Torices |first1=A. |last2=Reichel |first2=M. |last3=Currie |first3=P.J. |title=Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada. |year=2014 |journal=[[Canadian Journal of Earth Sciences]] |volume=51 |issue=11 |pages=1045–1051 |doi=10.1139/cjes-2014-0072|bibcode=2014CaJES..51.1045T }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mallon |first1=J.C. |last2=Bura |first2=J.R. |last3=Currie |first3=P.J. |title=A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta |year=2019 |journal=[[The Anatomical Record]] |volume=303 |issue=4 |pages=673–690 |doi=10.1002/ar.24199|doi-access=free |pmid=31254458 |pmc=7079176 }}</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==ლიტერატურა== * Michael Keith Brett-Surman. A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. — Washington, D.C.: George Washington University, 1989. — (Ph.D. dissertation). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] fsium1wlwjehuzhhavqnycctrxaa5qs 5424197 5424194 2026-06-27T20:04:58Z Lazare zanguri 170233 /* აღმოჩენა და ისტორია */ 5424197 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lazare zanguri|Lazare zanguri]].|27|06|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = [[ქორდიანები]] | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref>{{Cite web |last=Koumoundouros |first=Tessa |date=2025-02-05 |title='Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists |url=https://www.sciencealert.com/beyond-doubt-proteins-in-fossil-from-actual-dinosaur-claim-scientists |access-date=2025-02-05 |website=ScienceAlert |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Tuinstra |first1=Lucien |last2=Thomas |first2=Brian |last3=Robinson |first3=Steven |last4=Pawlak |first4=Krzysztof |last5=Elezi |first5=Gazmend |last6=Faull |first6=Kym Francis |last7=Taylor |first7=Stephen |date=2025-01-17 |title=Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone |journal=Analytical Chemistry |volume=97 |issue=5 |pages=2618–2628 |doi=10.1021/acs.analchem.4c03115 |issn=0003-2700|doi-access=free | ||bibcode=2025AnaCh..97.2618T }}</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== <ref name=HWF04</ref> <ref name=BSC07>{{cite book |last=Creisler |first=Benjamin S. |year=2007 |chapter=Deciphering duckbills: a history in nomenclature |editor=Carpenter Kenneth|title=Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington and Indianapolis |pages=185–210 |isbn=978-0-253-34817-3}}</ref> ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E.regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E.annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref name=carpenter1998>{{cite journal|last=Carpenter |first=Kenneth |author-link=Kenneth Carpenter |year=1998 |title=Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs |journal=Gaia |volume=15 |pages=135–144 |url=http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |access-date=March 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071117132451/http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |archive-date=November 17, 2007 }} [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>{{cite journal |journal=PALAIOS |date=2020 |volume=35 |issue=4 |doi=10.2110/palo.2019.079 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |title=Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA |last1=Siviero |first1=ART V. |last2=Brand |first2=Leonard R. |last3=Cooper |first3=Allen M. |last4=Hayes |first4=William K. |last5=Rega |first5=Elizabeth |last6=Siviero |first6=Bethania C.T. |s2cid=218503493 |pages=201–214 |bibcode=2020Palai..35..201S |url-access=subscription |archive-date=July 4, 2020 |access-date=January 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704084853/https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |url-status=live }}</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref name=CT00>{{cite journal |last=Campagna |first=Tony |year=2000 |title=The PT interview: Michael Triebold |journal=Prehistoric Times |volume=40 |pages=18–19}}</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref name=JR99>{{cite journal |last=Jacobsen |first=Aase Roland |author2=Ryan, Michael J. |year=2000 |title=Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an ''Edmontosaurus'' bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=19 |issue=3, suppl |pages=55A | doi = 10.1080/02724634.1999.10011202 }}</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref>{{cite journal|last1=Torices |first1=A. |last2=Reichel |first2=M. |last3=Currie |first3=P.J. |title=Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada. |year=2014 |journal=[[Canadian Journal of Earth Sciences]] |volume=51 |issue=11 |pages=1045–1051 |doi=10.1139/cjes-2014-0072|bibcode=2014CaJES..51.1045T }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mallon |first1=J.C. |last2=Bura |first2=J.R. |last3=Currie |first3=P.J. |title=A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta |year=2019 |journal=[[The Anatomical Record]] |volume=303 |issue=4 |pages=673–690 |doi=10.1002/ar.24199|doi-access=free |pmid=31254458 |pmc=7079176 }}</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==ლიტერატურა== * Michael Keith Brett-Surman. A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. — Washington, D.C.: George Washington University, 1989. — (Ph.D. dissertation). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] 85n2khgbmnetcki7ctct1y1tipk5121 5424199 5424197 2026-06-27T20:07:41Z Lazare zanguri 170233 /* აღმოჩენა და ისტორია */ 5424199 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lazare zanguri|Lazare zanguri]].|27|06|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = [[ქორდიანები]] | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref>{{Cite web |last=Koumoundouros |first=Tessa |date=2025-02-05 |title='Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists |url=https://www.sciencealert.com/beyond-doubt-proteins-in-fossil-from-actual-dinosaur-claim-scientists |access-date=2025-02-05 |website=ScienceAlert |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Tuinstra |first1=Lucien |last2=Thomas |first2=Brian |last3=Robinson |first3=Steven |last4=Pawlak |first4=Krzysztof |last5=Elezi |first5=Gazmend |last6=Faull |first6=Kym Francis |last7=Taylor |first7=Stephen |date=2025-01-17 |title=Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone |journal=Analytical Chemistry |volume=97 |issue=5 |pages=2618–2628 |doi=10.1021/acs.analchem.4c03115 |issn=0003-2700|doi-access=free | ||bibcode=2025AnaCh..97.2618T }}</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== <ref name=HWF04/> <ref name=BSC07>{{cite book |last=Creisler |first=Benjamin S. |year=2007 |chapter=Deciphering duckbills: a history in nomenclature |editor=Carpenter Kenneth|title=Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington and Indianapolis |pages=185–210 |isbn=978-0-253-34817-3}}</ref> ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E.regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E.annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref name=carpenter1998>{{cite journal|last=Carpenter |first=Kenneth |author-link=Kenneth Carpenter |year=1998 |title=Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs |journal=Gaia |volume=15 |pages=135–144 |url=http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |access-date=March 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071117132451/http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |archive-date=November 17, 2007 }} [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>{{cite journal |journal=PALAIOS |date=2020 |volume=35 |issue=4 |doi=10.2110/palo.2019.079 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |title=Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA |last1=Siviero |first1=ART V. |last2=Brand |first2=Leonard R. |last3=Cooper |first3=Allen M. |last4=Hayes |first4=William K. |last5=Rega |first5=Elizabeth |last6=Siviero |first6=Bethania C.T. |s2cid=218503493 |pages=201–214 |bibcode=2020Palai..35..201S |url-access=subscription |archive-date=July 4, 2020 |access-date=January 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704084853/https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |url-status=live }}</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref name=CT00>{{cite journal |last=Campagna |first=Tony |year=2000 |title=The PT interview: Michael Triebold |journal=Prehistoric Times |volume=40 |pages=18–19}}</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref name=JR99>{{cite journal |last=Jacobsen |first=Aase Roland |author2=Ryan, Michael J. |year=2000 |title=Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an ''Edmontosaurus'' bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=19 |issue=3, suppl |pages=55A | doi = 10.1080/02724634.1999.10011202 }}</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref>{{cite journal|last1=Torices |first1=A. |last2=Reichel |first2=M. |last3=Currie |first3=P.J. |title=Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada. |year=2014 |journal=[[Canadian Journal of Earth Sciences]] |volume=51 |issue=11 |pages=1045–1051 |doi=10.1139/cjes-2014-0072|bibcode=2014CaJES..51.1045T }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mallon |first1=J.C. |last2=Bura |first2=J.R. |last3=Currie |first3=P.J. |title=A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta |year=2019 |journal=[[The Anatomical Record]] |volume=303 |issue=4 |pages=673–690 |doi=10.1002/ar.24199|doi-access=free |pmid=31254458 |pmc=7079176 }}</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==ლიტერატურა== * Michael Keith Brett-Surman. A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. — Washington, D.C.: George Washington University, 1989. — (Ph.D. dissertation). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] fsium1wlwjehuzhhavqnycctrxaa5qs 5424200 5424199 2026-06-27T20:11:43Z Lazare zanguri 170233 /* აღმოჩენა და ისტორია */ 5424200 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lazare zanguri|Lazare zanguri]].|27|06|2026}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = [[ქორდიანები]] | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref>{{Cite web |last=Koumoundouros |first=Tessa |date=2025-02-05 |title='Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists |url=https://www.sciencealert.com/beyond-doubt-proteins-in-fossil-from-actual-dinosaur-claim-scientists |access-date=2025-02-05 |website=ScienceAlert |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Tuinstra |first1=Lucien |last2=Thomas |first2=Brian |last3=Robinson |first3=Steven |last4=Pawlak |first4=Krzysztof |last5=Elezi |first5=Gazmend |last6=Faull |first6=Kym Francis |last7=Taylor |first7=Stephen |date=2025-01-17 |title=Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone |journal=Analytical Chemistry |volume=97 |issue=5 |pages=2618–2628 |doi=10.1021/acs.analchem.4c03115 |issn=0003-2700|doi-access=free | ||bibcode=2025AnaCh..97.2618T }}</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref name=BSC07>{{cite book |last=Creisler |first=Benjamin S. |year=2007 |chapter=Deciphering duckbills: a history in nomenclature |editor=Carpenter Kenneth|title=Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington and Indianapolis |pages=185–210 |isbn=978-0-253-34817-3}}</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E.regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E.annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref name=carpenter1998>{{cite journal|last=Carpenter |first=Kenneth |author-link=Kenneth Carpenter |year=1998 |title=Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs |journal=Gaia |volume=15 |pages=135–144 |url=http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |access-date=March 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071117132451/http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |archive-date=November 17, 2007 }} [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>{{cite journal |journal=PALAIOS |date=2020 |volume=35 |issue=4 |doi=10.2110/palo.2019.079 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |title=Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA |last1=Siviero |first1=ART V. |last2=Brand |first2=Leonard R. |last3=Cooper |first3=Allen M. |last4=Hayes |first4=William K. |last5=Rega |first5=Elizabeth |last6=Siviero |first6=Bethania C.T. |s2cid=218503493 |pages=201–214 |bibcode=2020Palai..35..201S |url-access=subscription |archive-date=July 4, 2020 |access-date=January 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704084853/https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |url-status=live }}</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref name=CT00>{{cite journal |last=Campagna |first=Tony |year=2000 |title=The PT interview: Michael Triebold |journal=Prehistoric Times |volume=40 |pages=18–19}}</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref name=JR99>{{cite journal |last=Jacobsen |first=Aase Roland |author2=Ryan, Michael J. |year=2000 |title=Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an ''Edmontosaurus'' bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=19 |issue=3, suppl |pages=55A | doi = 10.1080/02724634.1999.10011202 }}</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref>{{cite journal|last1=Torices |first1=A. |last2=Reichel |first2=M. |last3=Currie |first3=P.J. |title=Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada. |year=2014 |journal=[[Canadian Journal of Earth Sciences]] |volume=51 |issue=11 |pages=1045–1051 |doi=10.1139/cjes-2014-0072|bibcode=2014CaJES..51.1045T }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mallon |first1=J.C. |last2=Bura |first2=J.R. |last3=Currie |first3=P.J. |title=A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta |year=2019 |journal=[[The Anatomical Record]] |volume=303 |issue=4 |pages=673–690 |doi=10.1002/ar.24199|doi-access=free |pmid=31254458 |pmc=7079176 }}</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==ლიტერატურა== * Michael Keith Brett-Surman. A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. — Washington, D.C.: George Washington University, 1989. — (Ph.D. dissertation). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] 1vs187uyz45g28qcwbu5n1uwh8qnm4d 5424202 5424200 2026-06-27T20:12:43Z Lazare zanguri 170233 5424202 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი =ედმონტოზავრი | სურათის ფაილი =Edmontosaurus Family Clean.png | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სურათის ფაილი2 = | სურათის წარწერა2 = | სურათის აღწერა2 = | დომენი = ეუკარიოტები | სამეფო = ცხოველები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | განყოფილება_რანგის_გარეშე = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = [[ქორდიანები]] | ტიპი_რანგის_გარეშე = | ქვეტიპი = | ზეკლასი = | კლასი = ქვეწარმავლები | კლასი_რანგის_გარეშე = | ქვეკლასი = დიაპსიდები | ინფრაკლასი = | ზერიგი = დინოზავრები | რიგი =ფრინველმენჯა დინოზავრები | რიგი_რანგის_გარეშე = | ქვერიგი =ორნითოპოდები | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = | ოჯახი_რანგის_გარეშე = | ქვეოჯახი = ლამბეოზავრები | ზეტრიბა =ჰადროზავრიდები | ტრიბა =საუროლოფინები | ქვეტრიბა = | გვარი =საუროლოფინები | გვარი_რანგის_გარეშე = | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = ედმონტოზავრი | ქვესახეობა =ედმონტოზავრი რეგალისი | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | სექციის სახელი2 = | სექციის ტექსტი2 = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | mb = | fw = }} '''ედმონტოზავრი''' — ცნობილი როგორც ანატოზავრი ან ანატოტიტანი (რაც ნიშნავს „ იხვის ხვლიკს“ ან „გიგანტურ იხვს“), ჰადროზავრიდების (იხვის ნისკარტის მქონე) დინოზავრის გვარი. იგი შეიცავს ორ ცნობილ სახეობას: Edmontosaurus regalis და Edmontosaurus annectens. E.regalis- ის ნამარხები აღმოჩენილია დასავლეთ [[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] ქანებში, რომლებიც თარიღდება [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] გვიანი [[კამპანიური ხანა|კამპანიური ხანით]], 73 მილიონი წლის წინ, ხოლო E. annectens-ის ნამარხები ნაპოვნია იმავე გეოგრაფიულ რეგიონში, მაასტრიხტული ხანის ბოლოთი, 66 მილიონი წლის წინანდელი ქანებიდან. ედმონტოზავრი ერთ-ერთი უკანასკნელი [[დინოზავრი]] იყო, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ის ისეთ დინოზავრებთან ერთად ცხოვრობდა, როგორებიც არიან [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], [[ტირანოზავრი]], [[ანკილოზავრები|ანკილოზავრი]] და [[პაქიცეფალოსავრი]] [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური]] გადაშენებამდე ცოტა ხნით ადრე. ედმონტოზავრი მოიცავდა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] ორ უდიდეს სახეობას, რომელთაგან E.annectens-ის სიგრძე 12 მეტრს (39 ფუტი) აღწევდა და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) შეადგენდა. E.annectens-ის განსაკუთრებით დიდი ნიმუშების სიგრძე დაახლოებით 15 მეტრს (49 ფუტი) შეადგენდა და წონა დაახლოებით 15.9 მეტრიკულ ტონას (17.5 მოკლე ტონა) შეადგენდა. ცნობილია რამდენიმე კარგად შემონახული ნიმუში, რომლებიც მოიცავს მრავალ ძვალს, ასევე კანის ვრცელ ანაბეჭდებს და შესაძლო ნაწლავურ შიგთავსს. ედმონტოზავრი კლასიფიცირდება, როგორც [[საუროლოფინი]]<nowiki/>ს (ან [[ჰადროზაურინი]]<nowiki/>ს) [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც ჰადროზავრიდების ჯგუფის წევრია. ედმონტოზავრის სახელით ცნობილი პირველი ნამარხები აღმოაჩინეს [[ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]] (რომელსაც სახელი დედაქალაქ [[ედმონტონი|ედმონტონის]], მიხედვით დაერქვა), ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ადრე ედმონტონის ქვედა ფორმაცია ერქვა). ამ სახეობას, E.regalis-ს, სახელი [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1917]] წელს დაარქვა, თუმცა რამდენიმე სხვა სახეობა, რომლებიც ამჟამად ედმონტოზავრის სახელით კლასიფიცირდება, უფრო ადრეც დასახელდა. მათგან ყველაზე ცნობილია E. annectens, რომელსაც [[ოთნიელ ჩარლზ მარშა|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] [[1892]] წელს დაარქვა. ეს სახეობა თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც [[კლაოზავრი|კლაოზავრის]] სახეობა, მრავალი წლის განმავლობაში ცნობილი, როგორც [[ტრაქოდონი|ტრაქოდონის]] სახეობა, ხოლო მოგვიანებით ცნობილი იყო, როგორც Anatosaurus annectens. Anatosaurus, Anatotitan და, სავარაუდოდ, Ugrunaaluk ამჟამად, ზოგადად, ედმონტოზავრის სინონიმებად ითვლება. ედმონტოზავრი ფართოდ იყო გავრცელებული [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] დასავლეთ ნაწილში, [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[ალასკა|ალასკის]] ჩრდილოეთ კალთებამდე. ედმონტოზავრის ნამარხების გავრცელება იმაზე მიუთითებს, რომ ის უპირატესობას ანიჭებდა სანაპიროებსა და სანაპირო ვაკეებს. ის იყო ბალახისმჭამელი, რომელსაც შეეძლო გადაადგილება როგორც ორ, ასევე ოთხ ფეხზე. ითვლება, რომ ედმონტოზავრი ჯგუფებად ცხოვრობდა და შესაძლოა, მიგრირებადიც ყოფილიყო. ნამარხების სიმრავლემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, დეტალურად შეესწავლათ მისი პალეობიოლოგია, მათ შორის მისი ტვინი, მისი შესაძლო კვების წესი და მისი დაზიანებები და პათოლოგიები, როგორიცაა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრების]] თავდასხმების მტკიცებულებები რამდენიმე ნიმუშზე. ედმონტოზავრის ნამარხში, ტუინსტრამ და სხვებმა ([[2025]]) პირველად აღმოაჩინეს დინოზავრის ორგანული მასალა, რამაც აჩვენა ნამარხში უძველესი [[ჰიდროქსიპროლინი|ჰიდროქსიპროლინის]] (კოლაგენის საშენი მასალა) არსებობა და უარყო ჰიპოთეზა, რომ ნამარხებში არსებული ორგანული ნივთიერება დაბინძურებით უნდა იყოს გამოწვეული.<ref>{{Cite web |last=Koumoundouros |first=Tessa |date=2025-02-05 |title='Beyond Doubt': Proteins in Fossil From Actual Dinosaur, Claim Scientists |url=https://www.sciencealert.com/beyond-doubt-proteins-in-fossil-from-actual-dinosaur-claim-scientists |access-date=2025-02-05 |website=ScienceAlert |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Tuinstra |first1=Lucien |last2=Thomas |first2=Brian |last3=Robinson |first3=Steven |last4=Pawlak |first4=Krzysztof |last5=Elezi |first5=Gazmend |last6=Faull |first6=Kym Francis |last7=Taylor |first7=Stephen |date=2025-01-17 |title=Evidence for Endogenous Collagen in Edmontosaurus Fossil Bone |journal=Analytical Chemistry |volume=97 |issue=5 |pages=2618–2628 |doi=10.1021/acs.analchem.4c03115 |issn=0003-2700|doi-access=free | ||bibcode=2025AnaCh..97.2618T }}</ref> ==აღმოჩენა და ისტორია== ===კლაოზავრი ანექტენსი=== [[ფაილი:Large marsh claosaurus.jpg|მინი|მარცხნივ|E. annectens-ის (მაშინდელი კლაოზავრის) ჰოლოტიპის ჩონჩხის რესტავრაცია, ოთნიელ ჩარლზ მარშის მიერ.]] ედმონტოზავრს [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგიაში]] ძალიან გრძელი და რთული ისტორია აქვს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობასთან ერთად ცხოვრობდა, რომლებიც სხვა გვარებში კლასიფიცირდებოდა. მისი ტაქსონომიური ისტორია სხვადასხვა ეტაპზე გადაჯაჭვულია Agathaumas, Anatosaurus, Anatotitan, Claosaurus, Hadrosaurus, Thespesius და Trachodon გვარებთან.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref name=BSC07>{{cite book |last=Creisler |first=Benjamin S. |year=2007 |chapter=Deciphering duckbills: a history in nomenclature |editor=Carpenter Kenneth|title=Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington and Indianapolis |pages=185–210 |isbn=978-0-253-34817-3}}</ref> [[1980-იანები|1980-იან]] წლებამდე არსებული წყაროებით, ედმონტოზავრების ნამარხებისთვის (გარდა E.regalis-ისთვის მიკუთვნებული ნამარხებისა) როგორც წესი, გამოყენებულია Anatosaurus, Claosaurus, Thespesius ან Trachodon, ავტორისა და თარიღის მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრი მხოლოდ [[1917]] წელს დასახელდა, მისი უძველესი, კარგად შენარჩუნებული სახეობა (E.annectens) [[1892]] წელს დასახელდა, როგორც Claosaurus-ის სახეობა. ედმონტოზავრის პირველი სახეობა [[1892]] წელს [[ოთნიელ ჩარლზ მარში|ოთნიელ ჩარლზ მარშმა]] აღწერა და მას Claosaurus annectens უწოდა. ეს სახეობა დაფუძნებული იყო ნიმუშზე [[USNM 2414]], რომელიც თავის ქალის ნაწილსა და ჩონჩხს მოიცავდა. მასთან ერთად არსებობდა მეორე ნიმუშიც — [[YPM 2182]], რომელიც პარატიპად ითვლებოდა. ორივე ნამარხი [[ჯონ ბელ ჰეჩერი|ჯონ ბელ ჰეჩერმა]] [[1891]] წელს აღმოაჩინა ვაიომინგის ნიობრარას ოლქში, გვიანი [[მაასტრიხტის ხელშეკრულება|მაასტრიხტის ხანის]] ლენსის ფორმაციაში.<ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Notice of new reptiles from the Laramie Formation". American Journal of Science. 43 (257): 449–453. Bibcode:1892AmJS...43..449M. doi:10.2475/ajs.s3-43.257.449. S2CID 131291138. Archived from the original on August 31, 2021. Retrieved June 29, 2019.</ref> ამ სახეობას განსაკუთრებული ისტორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან ის ერთ-ერთი პირველი დინოზავრია, რომლის თითქმის სრული ჩონჩხის აღდგენა მოხერხდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1892). "Restorations of Claosaurus and Ceratosaurus". American Journal of Science. 44 (262): 343–349. Bibcode:1892AmJS...44..343M. doi:10.2475/ajs.s3-44.262.343. hdl:2027/hvd.32044107356040. S2CID 130216318. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> [[YPM 2182]] და [[USNM 2414]] შესაბამისად პირველი და მეორე თითქმის სრული, დამონტაჟებული დინოზავრის ჩონჩხებია, რომლებიც [[შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]] გამოიფინა.<ref>Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> YPM 2182 მუზეუმში [[1901]] წელს განათავსეს,<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ხოლო USNM 2414 — [[1904]] წელს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> [[ფაილი:Mounted Edmontosaurus.jpg|მინი|მარჯვნივ|იელის უნივერსიტეტის მუზეუმში დაცული E. annectens-ის პარატიპი YPM 2182 — პირველი თითქმის სრული დინოზავრის ჩონჩხი, რომელიც შეერთებულ შტატებში დაამონტაჟეს.<ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref>]] იმ პერიოდში [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდები]] ჯერ კიდევ ცუდად იყო შესწავლილი. ამიტომ, [[1897]] წელს მარშის გარდაცვალების შემდეგ, Claosaurus annectens სხვადასხვა მეცნიერის მიერ ხან Claosaurus-ის, ხან Thespesius-ის, ხანაც Trachodon-ის სახეობად მიიჩნეოდა. სახელმძღვანელოებსა და ენციკლოპედიებში ხშირად ერთმანეთისგან განასხვავებდნენ „[[იგუანოდონისებრნი|იგუანოდონის]] მსგავს“ Claosaurus annectens-სა და „[[იხვნისკარტა|იხვისნისკარტა]]“ [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდს]], რომლის ნაშთებიც დღეს უკვე ზრდასრულ Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება. ამავე დროს, ჰეჩერი C. annectens-ს სწორედ ამ იხვისნისკარტა ჰადროზავრიდის სინონიმად მიიჩნევდა.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[1902]] წელს ჰეჩერმა ჰადროზავრიდების დიდი გადახედვა გამოაქვეყნა. მან იმ დროისთვის ცნობილი თითქმის ყველა ჰადროზავრიდის გვარი Trachodon-ის სინონიმად გააერთიანა. ამ სიაში შედიოდა Cionodon, Diclonius, Hadrosaurus, Ornithotarsus, Pteropelyx და Thespesius, ასევე Claorhynchus და Polyonax, რომლებიც დღეს უკვე [[ცერატოპსიები|ცერატოპსიებად]] ითვლებიან.<ref> Hatcher, John B. (1902). "The genera and species of the Trachodontidae (Hadrosauridae, Claosauridae) Marsh". Annals of the Carnegie Museum. 1 (14): 377–386. Bibcode:1902AnCM....1..377H. doi:10.5962/p.331063. S2CID 251485258. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved April 8, 2014.</ref> ჰეჩერის ეს კლასიფიკაცია გარკვეული დროით ფართოდ მიიღეს, თუმცა [[1910]] წლის შემდეგ კანადასა და მონტანაში აღმოჩენილმა ახალმა ნამარხებმა აჩვენა, რომ ჰადროზავრიდები ბევრად უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> [[ჩარლზ ვ. გილმორი|ჩარლზ ვ. გილმორმა]] [[1915]] წელს ხელახლა შეისწავლა ჰადროზავრიდები და დაასკვნა, რომ Thespesius კვლავ დამოუკიდებელ გვარად უნდა აღდგენილიყო ლენსის ფორმაციის ჰადროზავრიდებისთვის. მისი აზრით, Trachodon მხოლოდ უფრო ძველ, ჯუდითის მდინარის ფორმაციის ნაშთებზე უნდა გავრცელებულიყო. Claosaurus annectens კი მან Thespesius occidentalis-ის იდენტურ სახეობად მიიჩნია.<ref> Gilmore, Charles W. (1915). "On the genus Trachodon". Science. 41 (1061): 658–660. Bibcode:1915Sci....41..658G. doi:10.1126/science.41.1061.658. PMID 17747979.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurusmummy.jpg|მინი|მარცხნივ|AMNH 5060 — E. annectens კანის ანაბეჭდებით]] [[1902]]–[[1915]] წლებში C. annectens-ის კიდევ ორი მნიშვნელოვანი ნიმუში აღმოაჩინეს. პირველი იყო ე.წ. „მუმიფიცირებული“ ნიმუში [[AMNH 5060]], რომელიც [[1908]] წელს [[ჩარლზ ჰეზელიუს]] სტერნბერგმა და მისმა ვაჟებმა ლენსის ფორმაციაში, [[ვაიომინგის შტატი|ვაიომინგში]], აღმოაჩინეს. სტერნბერგი იმ დროს ბრიტანეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმისთვის მუშაობდა, თუმცა ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის წარმომადგენელმა [[ჰენრი ფერფილდ ოსბორნი|ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა]] ნიმუშის შეძენა 2000 დოლარად შეძლო.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> სტერნბერგებმა იმავე ტერიტორიაზე [[1910]] წელს მეორე მსგავსი ნიმუშიც აღმოაჩინეს.<ref> Dal Sasso, Cristiano; Brillante, Giuseppe (2004). Dinosaurs of Italy. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. p. 112. ISBN 978-0-253-34514-1.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნიმუში ნაკლებად კარგად იყო შემონახული, მასაც კანის ანაბეჭდები ჰქონდა. ნიმუში [[SM 4036]] გერმანიის სენკენბერგის მუზეუმს მიჰყიდეს.<ref> Norell, M. A.; Gaffney, E. S.; Dingus, L. (1995). Discovering Dinosaurs in the American Museum of Natural History. New York: Knopf. pp. 154–155. ISBN 978-0-679-43386-6.</ref> დამატებით, Trachodon selwyni, რომელიც [[ლოურენს ლამბე|ლოურენს ლამბემ]] [[1902]] წელს აღწერა, როგორც ქვედა ყბის ნაშთი ალბერტას დინოზავრების პარკის ფორმაციიდან,<ref> Lambe, Lawrence M. (1902). "On Vertebrata of the mid-Cretaceous of the Northwest Territory. 2. New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)". Contributions to Canadian Paleontology. 3: 25–81.</ref> მოგვიანებით დონალდ გლუტმა ([[1997]]) შეცდომით მიაკუთვნა Edmontosaurus regalis-ს.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> სინამდვილეში ასე არ ყოფილა — ეს ნაშთი „ძალიან საეჭვო ვალიდურობის“ სახეობად მიიჩნიეს.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 220–221.</ref> ამ მოსაზრებას თანამედროვე კვლევებიც ეთანხმება.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ===კანადური აღმოჩენები=== თავად ტერმინი „ედმონტოზავრი“ [[1917]] წელს ლოურენს ლამბემ [[სამხრეთ ალბერტა|სამხრეთ ალბერტაში]], წითელი ირმის მდინარის გასწვრივ, ცხენის კანიონის ფორმაციაში (ყოფილი ედმონტონის ქვედა ფორმაცია) ნაპოვნი ორი ნაწილობრივი ჩონჩხის გამო შემოიღო.<ref>Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> ეს ქანები უფრო ძველია, ვიდრე ის ქანები, რომლებშიც [[კლაოზავრი ანექტენსი]] იპოვეს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ედმონტონის ფორმაციამ ედმონტოზავრის სახელი მოჰგვარა.<ref>Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> სახეობა, E.regalis (რაც ნიშნავს „მეფეს“ ან, უფრო თავისუფლად, „მეფის ზომის“),<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> დაფუძნებულია NMC 2288-ზე, რომელიც შედგება თავის ქალასგან, სახსრიანი ხერხემლისგან მეექვსე კუდის მალამდე, ნეკნებისგან, თეძოების ნაწილობრივი ნაწილისგან, ზედა მკლავის ძვლისგან და ფეხის უმეტესი ნაწილისგან. ის [[1912]] წელს [[ლევი სტერნბერგი|ლევი სტერნბერგმა]] აღმოაჩინა. მეორე ნიმუში, პარატიპი NMC 2289, შედგება თავის ქალისა და [[ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით|ჩონჩხისგან]], რომელსაც არ აქვს ნისკარტი, კუდის უმეტესი ნაწილი და ტერფების ნაწილი. ის [[1916]] წელს ჯორჯ ფ. სტერნბერგმა აღმოაჩინა. ლამბემ აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი დინოზავრი საუკეთესოდ შეედრებოდა Diclonius mirabilis-ს (ნიმუშები, რომლებიც ამჟამად Edmontosaurus annectens-ს მიეკუთვნება) და ყურადღება გაამახვილა Edmontosaurus- ის ზომასა და სიმტკიცეზე.<ref> Lambe, Lawrence M. (1917). "A new genus and species of crestless hadrosaur from the Edmonton Formation of Alberta" (pdf (entire volume, 18 mb)). The Ottawa Naturalist. 31 (7): 65–73. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved March 8, 2009.</ref> თავდაპირველად, ლამბემ მხოლოდ ორი ჩონჩხის თავის ქალები აღწერა, მაგრამ გვარს [[1920]] წელს დაუბრუნდა NMC 2289-ის ჩონჩხის აღსაწერად.<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ამ ტიპის ნიმუშის პოსტკრანია დღემდე აღუწერელია და დღემდე თაბაშირის გარსშია.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus annectens specimen.jpg|მინი|მარჯვნივ|CMNFV 8399 ნიმუში, E.edmontoni-ს ჰოლოტიპი, ამჟამად ახალგაზრდა E.regalis-ად ითვლება.]] კიდევ ორი ​​სახეობა, რომლებიც ედმონტოზავრს შეუერთდა, [[1920]]-იან წლებში კანადური ნაშთებიდან დასახელდა, თუმცა თავდაპირველად ორივე სახეობა [[თესპესიუსი|თესპესიუსს]] მიეკუთვნებოდა. გილმორმა პირველ სახეობას, Thespesius edmontoni, [[1924]] წელს დაარქვა. T.edmontoni ასევე წარმოიშვა ცხენის კანიონის ფორმაციიდან. ის დაფუძნებული იყო NMC 8399-ზე, კიდევ ერთ თითქმის სრულყოფილ ჩონჩხზე, რომელსაც კუდის უმეტესი ნაწილი აკლდა. NMC 8399 [[1912]] წელს წითელ ირმის მდინარეზე აღმოაჩინეს სტერნბერგების ჯგუფის მიერ.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> მისი მკლავები, გაქვავებული მყესები და კანის ანაბეჭდები მოკლედ აღწერა [[1913]] და [[1914]] წლებში ლამბემ, რომელმაც თავდაპირველად იფიქრა, რომ ეს იყო იმ სახეობის მაგალითი, რომელსაც მან Trachodon marginatus უწოდა,<ref>Lambe, Lawrence M. (1913). "The manus in a specimen of Trachodon from the Edmonton Formation of Alberta". The Ottawa Naturalist. 27: 21–25.</ref> მაგრამ შემდეგ გადაიფიქრა.<ref>Lambe, Lawrence M. (1914). "On the fore-limb of a carnivorous dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, and a new genus of Ceratopsia from the same horizon, with remarks on the integument of some Cretaceous herbivorous dinosaurs". The Ottawa Naturalist. 27: 129–135.</ref> ეს ნიმუში გახდა პირველი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ჩონჩხი, რომელიც [[კანადა|კანადის]] მუზეუმში გამოფენისთვის იქნა განთავსებული. გილმორმა აღმოაჩინა, რომ მისი ახალი სახეობა ახლოს იყო იმ სახეობასთან, რომელსაც ის Thespesius annectens უწოდებდა, თუმცა ხელებისა და ტერფების დეტალების გამო ისინი ერთმანეთისგან ცალ-ცალკე დატოვა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის სახეობას ზურგსა და კისერში მარშთან შედარებით მეტი მალთაშუა ხერხემალი ჰქონდა, თუმცა ივარაუდა, რომ მარში ცდებოდა, როდესაც ვარაუდობდა, რომ ანექტენსის ნიმუშები ამ რეგიონებში სრული იყო.<ref>Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref> [[1926]] წელს [[ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგი|ჩარლზ მორტრამ სტერნბერგმა]] Thespesius saskatchewanensis-ს NMC 8509 უწოდა, რომელიც სამხრეთ [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანის]] [[ვუდ მაუნტინის პლატო|ვუდ მაუნტინის პლატოზე]] აღებულ თავის ქალას და ჩონჩხის ნაწილს წარმოადგენს. მან ეს ნიმუში [[1921]] წელს შეაგროვა ქანებიდან, რომლებიც ლენსის ფორმაციას მიეკუთვნებოდა,<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> ამჟამად ფრენჩმენის ფორმაციას.<ref>Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> NMC 8509 მოიცავდა თითქმის სრულ თავის ქალას, მრავალრიცხოვან მალებს, მხრისა და თეძოს სარტყლების ნაწილობრივ ნაწილებს და ფეხებს, რაც სასკაჩევანიდან აღმოჩენილი პირველი მნიშვნელოვანი [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ნიმუშია. სტერნბერგმა ის Thespesius- ს მიაკუთვნა, რადგან ეს იყო ერთადერთი [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდების]] გვარი, რომელიც იმ დროს ლენსის ფორმაციიდან იყო ცნობილი.<ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref> იმ დროს T.saskatchewanensis უჩვეულო იყო მისი მცირე ზომის გამო, რომლის სიგრძე დაახლოებით 7-დან 7.3 მეტრამდე (23-დან 24 ფუტამდე) მერყეობდა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===ანატოზავრიდან დღემდე=== [[ფაილი:Anatotitan copei.jpg|მინი|მარცხნივ|მოძველებული E. annectens-ის ჩონჩხის არსებები, რომლებსაც ადრე ანატოზავრს უწოდებდნენ.]] [[1942]] წელს ლულმა და რაიტმა სცადეს უღელტეხილო ჰადროზავრიდების რთული ტაქსონომიის გადაჭრა ახალი გვარის, Anatosaurus-ის, დასახელებით, რათა შეეტანათ რამდენიმე სახეობა, რომლებიც კარგად არ ჯდებოდა მათ წინა გვარებში. Anatosaurus-ს, რაც ნიშნავს „იხვის ხვლიკს“, მისი ფართო, იხვის მსგავსი ნისკარტის (ლათინური anas „იხვი“ + ბერძნული sauros „ ხვლიკი “) გამო, ტიპურ სახეობად მარშის ძველი Claosaurus annectens ჰქონდა. ამ გვარს ასევე მიეკუთვნებოდა Thespesius edmontoni, T.saskatchewanensis, დიდი ქვედა ყბა, რომელსაც მარშმა [[1890]] წელს Trachodon longiceps დაარქვა, და ახალი სახეობა, სახელწოდებით Anatosaurus copei, [[ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმი|ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში]] გამოფენილი ორი [[ჩონჩხი|ჩონჩხის]] გამო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც Diclonius mirabilis (ან მისი ვარიაციები). ამგვარად, სხვადასხვა სახეობა გახდა Anatosaurus annectens, A.copei, A.edmontoni, A.longiceps და A.saskatchewanensis.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> [[აპატოზავრი|ანატოზავრს]] მოგვიანებით „კლასიკურ იხვისნავისებრ დინოზავრს“ უწოდებდნენ.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. p. 57. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref> ეს მდგომარეობა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა, სანამ მაიკლ კ. ბრეტ-სურმანმა ხელახლა არ გადახედა შესაბამის მასალას თავისი სამაგისტრო ნაშრომისთვის [[1970-იანები|1970]]-იან და [[1980-იანები|1980]]-იან წლებში. მან დაასკვნა, რომ ანატოზავრის ტიპიური სახეობა, A.annectens, სინამდვილეში ედმონტოსავრის სახეობა იყო და რომ A.copei საკმარისად განსხვავებული იყო იმისთვის, რომ საკუთარი გვარი დაემკვიდრებინა.<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref><ref>Brett-Surman, Michael K. (1975). The appendicular anatomy of hadrosaurian dinosaurs. M.A. thesis. Berkeley: University of California.</ref><ref> Brett-Surman, Michael K. (1979). "Phylogeny and paleobiogeography of hadrosaurian dinosaurs" (PDF). Nature. 277 (5697): 560–562. Bibcode:1979Natur.277..560B. doi:10.1038/277560a0. S2CID 4332144. Archived (PDF) from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმების სახელწოდების მარეგულირებელი [[ზოოლოგიური ნომენკლატურა|ზოოლოგიური ნომენკლატურის]] საერთაშორისო კომისიის მიერ თეზისები და დისერტაციები ოფიციალურ პუბლიკაციებად არ ითვლება, მისი დასკვნები სხვა [[პალეონტოლოგია|პალეონტოლოგებისთვისაც]] ცნობილი იყო და იმ დროის რამდენიმე პოპულარულ ნაშრომში იქნა გაზიარებული.<ref>Glut, Donald F. (1982). The New Dinosaur Dictionary. Secaucus, NJ: Citadel Press. pp. 49, 53. ISBN 978-0-8065-0782-8.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1983). A Field Guide to Dinosaurs. New York: Avon Books. pp. 156–161. ISBN 978-0-380-83519-5.</ref> [[ბრეტ-სურმანი|ბრეტ-სურმანმა]] და [[რალფ ჩეპმენი|რალფ ჩეპმენმა]] [[1990]] წელს A. copei-სთვის (Anatotitan) ახალი გვარი დაასახელეს.<ref>Chapman, Ralph E.; Brett-Surman, Michael K. (1990). "Morphometric observations on hadrosaurid ornithopods". In Carpenter, Kenneth; Currie Philip J. (eds.). Dinosaur Systematics: Perspectives and Approaches. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 163–177. ISBN 978-0-521-43810-0.</ref> დარჩენილი სახეობებიდან A. saskatchewanensis და A. edmontoni ასევე Edmontosaurus- ს მიეკუთვნა,<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> ხოლო A. longiceps Anatotitan-ს მეორე სახეობად<ref> Olshevsky, George. (1991). A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings No. 2. San Diego: Publications Requiring Research.</ref> ან A. copei- ს სინონიმად გადაეცა.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> იმის გამო, რომ Anatosaurus-ის (A.annectens) ტიპიური სახეობა ედმონტოზავრში იყო ჩანერგილი, სახელი Anatosaurus მიტოვებულია, როგორც ედმონტოზავრის უმცროსი სინონიმი. [[ფაილი:Dakota skin impression.jpg|მინი|მარჯვნივ|1999 წელს ნაპოვნი „დაკოტას“ მეტსახელით ცნობილი ნიმუშის კანის ანაბეჭდი.]] ედმონტოზავრის კონცეფცია, რომელიც გაჩნდა, მოიცავდა სამ ვალიდურ სახეობას: ტიპურ სახეობებს E.regalis, E.annectens (მათ შორის Anatosaurus edmontoni, შესწორებული edmontonensis-ად) და E.saskatchewanensis.<ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> A.copei-ს ნიმუშების სათანადო ტაქსონომიის შესახებ დებატები დღემდე გრძელდება. ჰეჩერის [[1902]] წლის არგუმენტს რომ დავუბრუნდეთ, [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]], [[დევიდ ბ.ვეიშამპელი|დევიდ ბ. ვეიშამპელმა]] და [[კეტრინ პორტერი|კეტრინ ფორსტერმა]] Anatotitan copei Edmontosaurus annectens-ის დაქუცმაცებული თავის ქალების მქონე ნიმუშებად მიიჩნიეს.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კიდევ ერთი „მუმია“ გამოცხადდა. მეტსახელად „დაკოტა“, იგი [[1999]] წელს ტაილერ ლაისონმა აღმოაჩინა და ჩრდილოეთ დაკოტას ჰელ კრიკის წარმონაქმნიდან მოდის.<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref> ნიკოლას კამპიონესა და დევიდ ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში ავტორებმა ჩაატარეს პირველი მორფომეტრიული ანალიზი ედმონტოზავრისთვის მიკუთვნებული სხვადასხვა ნიმუშების შესადარებლად. მათ დაასკვნეს, რომ მხოლოდ ორი სახეობაა ვალიდური: E.regalis, გვიანი კამპანიური პერიოდიდან და E.annectens, გვიანი [[მაასტრიხტული პერიოდი|მაასტრიხტული პერიოდიდან]]. მათმა კვლევამ დამატებითი მტკიცებულება მოგვაწოდა, რომ Anatotitan copei E.annectens-ის სინონიმია. კერძოდ, A.copei-ს გრძელი, დაბალი თავის ქალა ონტოგენეტიკური ცვლილების შედეგია და წარმოადგენს E.annectens-ის მომწიფებულ ინდივიდებს.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ==სახეობები და გავრცელება== [[ფაილი:Edmontosaurus skulls.png|მინი|მარცხნივ|ყველაზე ცნობილი სრული Edmontosaurus annectens-ის და Edmontosaurus regalis-ის თავის ქალები.]] ამჟამად ედმონტოზავრი ორ ნამდვილ სახეობად ითვლება: ტიპური სახეობები E.regalis და E.annectens.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> E.regalis ცნობილია მხოლოდ ალბერტას Horseshoe Canyon ფორმაციიდან, რომელიც თარიღდება გვიანი კამპანიური ხანით, გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდით]]. ​​ცნობილია სულ მცირე ათეული ინდივიდი,<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მათ შორის შვიდი თავის ქალა ასოცირებული პოსტკრანიათი და ხუთიდან შვიდამდე სხვა თავის ქალა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> სახეობა, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Thespesius edmontoni ან Anatosaurus edmontoni, წარმოადგენს E.regalis- ის მოუმწიფებელ ინდივიდებს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> E.annectens ცნობილია სასკაჩევანის ფრენჩმენის ფორმაციიდან, მონტანას ჰელ კრიკის ფორმაციიდან, სამხრეთ დაკოტასა და ვაიომინგის ლენსის ფორმაციიდან. ის შემოიფარგლება გვიანი მაასტრიხტის ქანებით და წარმოდგენილია მინიმუმ ოცი თავის ქალა, რომელთაგან ზოგიერთს პოსტკრანიალური ნაშთები აქვს.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ერთ-ერთმა ავტორმა, [[კრეიგ დერსტლერი|კრეიგ დერსტლერმა]], E. annectens აღწერა, როგორც „შესაძლოა, დღემდე ყველაზე კარგად ცნობილი დინოზავრი [1994]“.<ref>Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> Anatosaurus copei და E. saskatchewanensis ამჟამად E.annectens-ის ზრდის ეტაპებად ითვლება, სადაც A.copei ზრდასრულ ინდივიდებად და E.saskatchewanensis ახალგაზრდებად ითვლებიან.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> Trachodon longiceps ასევე შეიძლება იყოს E.annectens-ის სინონიმი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> Anatosaurus edmontoni შეცდომით იყო ჩამოთვლილი, როგორც E.annectens-ის სინონიმი Dinosauria-ს ორივე მიმოხილვაში,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref> Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> მაგრამ როგორც ჩანს, ეს ასე არ არის.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref><ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ფაილი:Edmontosaurus sp. reconstruction.PNG|მინი|მარჯვნივ|ედმონტოზავრის რეკონსტრუქცია (კანის ნიმუში NDGS 2000- ის მიხედვით )]] E.annectens განსხვავდებოდა E.regalis-ისგან უფრო გრძელი, დაბალი და ნაკლებად მტკიცე თავის ქალათი.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ [[ბრეტ-სურმანი]] E.regalis-ს და E. annectens-ს პოტენციურად ერთი და იგივე სახეობის მამრებისა და მდედრების წარმომადგენლად მიიჩნევდა,<ref> Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> E.regalis-ის ყველა ნიმუში უფრო ძველი წარმონაქმნებიდან მოდის, ვიდრე E. annectens-ის ნიმუშები.<ref>Campione, N.E. (2009). "Cranial variation in Edmontosaurus (Hadrosauridae) from the Late Cretaceous of North America." North American Paleontological Convention (NAPC 2009): Abstracts, p. 95a. PDF link Archived May 5, 2019, at the Wayback Machine</ref> [[ალასკა|ალიასკის]] [[პრინც-კრიკის წარმონაქმნი|პრინც-კრიკის წარმონაქმნიდან]] აღებულ ედმონტოზაურინის ნიმუშებს, რომლებიც ადრე Edmontosaurus sp.-ს მიეკუთვნებოდა, [[2015]] წელს მიენიჭათ საკუთარი გვარი და სახეობის სახელი, Ugrunaaluk kuukpikensis.<ref> Mori, Hirotsugu; Druckenmiller, Patrick S.; Erickson, Gregory M. (2015). "A new Arctic hadrosaurid from the Prince Creek Formation (lower Maastrichtian) of northern Alaska". Acta Palaeontologica Polonica. 61. doi:10.4202/app.00152.2015.</ref> თუმცა, Ugrunaaluk-ის ცალკე გვარად იდენტიფიცირება ეჭვქვეშ დადგა ჰაი სინგის და მისი კოლეგების [[2017]] წლის კვლევამ, რომლებმაც ის საეჭვო სახელად მიიჩნიეს, რომელიც სხვა ედმონტოზავრებისგან განურჩეველი იყო.<ref> Xing, H.; Mallon, J.C.; Currie, M.L. (2017). "Supplementary cranial description of the types of Edmontosaurus regalis (Ornithischia: Hadrosauridae), with comments on the phylogenetics and biogeography of Hadrosaurinae". PLOS ONE. 12 (4) e0175253. Bibcode:2017PLoSO..1275253X. doi:10.1371/journal.pone.0175253. PMC 5383305. PMID 28384240.</ref> [[2020]] წელს [[რიუჯი ტაკასაკი]] და მისი კოლეგები შეთანხმდნენ, რომ პრინს კრიკის ნაშთები უნდა კლასიფიცირებულიყო, როგორც ედმონტოზავრი, თუმცა სახეობის აღნიშვნა გაურკვეველია, რადგან ნიმუშები არასრულწლოვნები არიან.<ref> Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ალასკა|ალიასკური]] მასალა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს Edmontosaurus cf. regalis-ს თავის ქალასქვეშა ანატომიის საფუძველზე.<ref> Sharpe, Henry S.; Powers, Mark J.; Dyer, Aaron D.; Rhodes, Matthew M.; McIntosh, Annie P.; Garros, Christiana W.; Currie, Philip John; Funston, Gregory F. (September 3, 2023). "Craniomandibular anatomy of a juvenile specimen of Edmontosaurus regalis Lambe, 1917 clarifies issues in ontogeny and biogeography". Journal of Vertebrate Paleontology. 43 (5) e2326644. Bibcode:2023JVPal..43E6644S. doi:10.1080/02724634.2024.2326644. ISSN 0272-4634. Archived from the original on April 17, 2024. Retrieved August 12, 2024 – via Taylor and Francis Online.</ref> ედმონტოზავრი ასევე იქნა აღმოჩენილი დასავლეთ ტეხასის ბიგ ბენდის ეროვნული პარკის ჯაველინას წარმონაქმნიდან TMM 41442-1-ის მიხედვით,<ref>Davies, K.L., 1983, Hadrosaurian dinosaurs of Big Bend National Park [M.A. thesis]: Austin, University of Texas, 231 p.</ref> მაგრამ მოგვიანებით ვაგნერმა ([[2001]]) იგი Kritosaurus cf. navajovius- ად მოიხსენია, სანამ ლემანი და სხვები ([[2016]]) მას Kritosaurus sp.-ს მიაკუთვნებდნენ.<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Wagner, J.R. 2001. The hadrosaurian dinosaurs (Ornithischia: Hadrosauria) of Big Bend National Park, Brewster County, Texas, with implications for Late Cretaceous Paleozoogeography. M.Sc. thesis, Texas Tech University, Austin, Tex.</ref><ref> Lehman, Thomas M.; Wick, Steven L.; Wagner, Jonathan R. (2016). "Hadrosaurian dinosaurs from the Maastrichtian Javelina Formation, Big Bend National Park, Texas". Journal of Paleontology. 90 (2): 1–24. Bibcode:2016JPal...90..333L. doi:10.1017/jpa.2016.48. S2CID 133329640.</ref> ==აღწერა== ედმონტოზავრი დეტალურად არის აღწერილი მრავალი ნიმუშიდან. <ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref><ref> Gilmore, Charles W. (1924). A new species of hadrosaurian dinosaur from the Edmonton Formation (Cretaceous) of Alberta. Bulletin. Vol. 38. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 13–26.</ref><ref>Sternberg, Charles M. (1926). A new species of Thespesius from the Lance Formation of Saskatchewan. Bulletin. Vol. 44. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 77–84.</ref><ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref><ref> Sereno, Paul C.; Saitta, Evan T.; Vidal, Daniel; Myhrvold, Nathan; Real, María Ciudad; Baumgart, Stephanie L.; Bop, Lauren L.; Keillor, Tyler M.; Eriksen, Marcus; Derstler, Kraig (December 18, 2025). "Duck-billed dinosaur fleshy midline and hooves reveal terrestrial clay-template "mummification"". Science. 391 (6780) eadw3536. doi:10.1126/science.adw3536.</ref><ref>Tamisiea, Jack (October 23, 2025). "Two New Dinosaur Fossils Emerge From the 'Mummy Zone'". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved October 25, 2025.</ref> ტრადიციულად, E.regalis ყველაზე დიდ სახეობად ითვლებოდა, თუმცა ეს ეჭვქვეშ დადგა ჰიპოთეზის გამო, რომ უფრო დიდი [[ჰადროზავრიდი]] Anatotitan copei არის Edmontosaurus annectens-ის სინონიმი, რომელიც წამოაყენეს [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა [[2004]] წელს<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> და დაადასტურეს კამპიონესა და ევანსის მიერ [[2011]] წელს ჩატარებულმა კვლევებმა.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> ===ზომა=== [[File:Edmontosaurus scale.png|thumb|left|Scale diagram comparing large adult specimens of ''E. regalis'' (gray) and ''E. annectens'' (green) to a human]] ედმონტოზავრი ოდესმე არსებულ უდიდეს ჰადროზავრიდებს შორის იყო. სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ის იყო მოცულობითი ცხოველი გრძელი, გვერდით გაბრტყელებული კუდით და გაფართოებული, [[იხვისებრნი|იხვის]] მსგავსი [[ნისკარტი|ნისკარტით]]. ხელები ისეთი მძიმე აგებულების არ იყო, როგორც ფეხები, მაგრამ საკმარისად გრძელი იყო დგომისთვის ან ოთხფეხა მოძრაობისთვის. სახეობიდან გამომდინარე, წინა შეფასებებით, სრულად ზრდასრული ადამიანი შეიძლება ყოფილიყო 9-12 მეტრის (30-39 ფუტი) სიგრძის და ზოგიერთი უფრო დიდი ეგზემპლარი 12-13 მეტრს (39-43 ფუტი) აღწევდა,<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref><ref> Lambert, David; the Diagram Group (1990). The Dinosaur Data Book. New York: Avon Books. p. 60. ISBN 978-0-380-75896-8.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref> სხეულის მასით დაახლოებით 4 მეტრული ტონის (4.4 მოკლე ტონა).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[File:Edmontosaurus annectens Multiview Skeletal.png|thumb|Multiview skeletal restoration of ''E. annectens''.]] E.annectens ხშირად უფრო პატარა ზომისაა. ორი ამხედრებული ჩონჩხი, USNM 2414 და YPM 2182, შესაბამისად, 8.00 მეტრის (26.25 ფუტი) და 8.92 მეტრის (29.3 ფუტი) სიგრძისაა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 225.</ref><ref> Lucas, Frederic A. (1904). "The dinosaur Trachodon annectens". Smithsonian Miscellaneous Collections. 45: 317–320.</ref> თუმცა, ეს, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები არ არიან.<ref>Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872. </ref> ასევე არსებობს მინიმუმ ერთი ცნობა E. annectens-ის გაცილებით დიდი პოტენციური ნიმუშის შესახებ, რომელიც თითქმის 12 მეტრის (39 ფუტი) სიგრძისაა.<ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> კლდოვანი მთების მუზეუმის კოლექციაში არსებული ორი ნიმუში, რომლებიც ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია - 7.5 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის კუდი, რომელიც მონიშნულია როგორც MOR 1142 და მეორე, მონიშნულია როგორც MOR 1609 - მიუთითებს, რომ Edmontosaurus annectens შესაძლოა გაცილებით დიდი ზომის ყოფილიყო და სიგრძეში თითქმის 15 მეტრს (49 ფუტი) აღწევდეს,<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref><ref> Prieto-Márquez, A. (2014). "A juvenile Edmontosaurus from the late Maastrichtian (Cretaceous) of North America: Implications for ontogeny and phylogenetic inference in saurolophine dinosaurs". Cretaceous Research. 50: 282–303. Bibcode:2014CrRes..50..282P. doi:10.1016/j.cretres.2014.05.003.</ref>და წონა 15.87 მეტრულ ტონამდე (17.49 მოკლე ტონა) ყოფილიყო, <ref>Jiménez-Moreno, Francisco Javier; Ramírez-Velasco, Ángel Alejandro; Ocampo-Cornejo, Patricio; Velázquez-Castro, Jorge; Palomino-Merino, Rodolfo (July 2, 2025). "First Population Analysis in Hadrosauroid dinosaurs (Ornithopoda: Iguanodontia: Hadrosauroidea)". Evolving Earth. 3 (in press) 100072. doi:10.1016/j.eve.2025.100072. ISSN 2950-1172.</ref> თუმცა ასეთი დიდი ინდივიდები, სავარაუდოდ, ძალიან იშვიათი იყო.<ref> Horner, John R.; Goodwin, Mark B.; Myhrvold, Nathan (2011). "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA". PLOS ONE. 6 (2) e16574. Bibcode:2011PLoSO...616574H. doi:10.1371/journal.pone.0016574. PMC 3036655. PMID 21347420.</ref> [[2022]] წელს E.annectens-ის ოსტეოჰისტოლოგიისა და ზრდის შესახებ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ წინა შეფასებებით, შესაძლოა, ამ [[დინოზავრები|დინოზავრის]] ზომა არასაკმარისად ან გადაჭარბებულად იყო შეფასებული და ივარაუდებოდა, რომ სრულად ზრდასრული E.annectens-ის სიგრძე 11-12 მეტრს (36-39 ფუტი) და საშუალო ასიმპტოტური სხეულის მასა დაახლოებით 5.6 მეტრიკულ ტონას (6.2 მოკლე ტონა) აღწევდა, ხოლო ყველაზე დიდი ინდივიდების წონა 6 მეტრიკულ ტონაზე (6.6 მოკლე ტონა) მეტი იყო და 6.6-7 მეტრიკულ ტონასაც (7.3-7.7 მოკლე ტონა) კი, რუთ მეისონის [[დინოზავრები|დინოზავრების]] კარიერიდან აღებული სხვადასხვა ზომის ნიმუშებისა და სხვადასხვა ადგილიდან აღებული სხვა ნიმუშების შედარების საფუძველზე. ამ ანალიზის თანახმად, E.regalis შესაძლოა უფრო მძიმე ყოფილიყო, მაგრამ არ არსებობს საკმარისი ნიმუშები მისი [[ოსტეოჰისტოლოგია|ოსტეოჰისტოლოგიისა]] და ზრდის შესახებ ვალიდური შეფასებისა და გამოკვლევის უზრუნველსაყოფად, ამიტომ E.regalis-ის შედეგები სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის.<ref> Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> ===თავის ქალა=== [[File:Edmontosaurus regalis skull CMN 2288.png|thumb|left|Labelled skull of ''E. regalis'' (specimen CMN 2288)]] ზრდასრული ედმონტოზავრის თავის ქალა შეიძლება ერთ მეტრზე მეტი ყოფილიყო. E.annectens-ის (ყოფილი ანატოტიტანი) ერთი თავის ქალას სიგრძე 3.87 ფუტია (1.18 მ).<ref>Cope, Edward D. (1883). "On the characters of the skull in the Hadrosauridae". Proceedings of the Philadelphia Academy of Natural Sciences. 35: 97–107.</ref> თავის ქალა პროფილით დაახლოებით სამკუთხა იყო,<ref>Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ძვლოვანი თავის ქალას ქედის გარეშე. <ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ზემოდან დანახვისას, თავის ქალას წინა და უკანა მხარეები გაფართოებული იყო, ფართო წინა მხარე კი [[იხვისებრნი|იხვის]] [[ნისკარტი|ნისკარტის]] ან კოვზის ნისკარტის ფორმას ქმნიდა. ნისკარტი უკბილო იყო და ზედა და ქვედა ნისკარტები [[კრეატინი|კერატინით]] იყო დაგრძელებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> კერატინით დაფარული ზედა ნისკარტის მნიშვნელოვანი ნაშთები ცნობილია სენკენბერგის მუზეუმში დაცული „მუმიიდან“.<ref> Glut, Donald F. (1997). "Edmontosaurus". Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. pp. 389–396. ISBN 978-0-89950-917-4.</ref> ამ ნიმუშში, ნისკარტის შემონახული არაძვლოვანი ნაწილი ძვლის მიღმა მინიმუმ 8 სანტიმეტრით (3.1 ინჩით) იყო გადაჭიმული, ვერტიკალურად ქვემოთ იყო გამოწეული.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 110–117.</ref> ედმონტოზავრის ცხვირის ღიობები წაგრძელებული იყო და ღრმა ჩაღრმავებებში იყო განლაგებული, რომლებიც ზემოდან, უკნიდან და ქვემოდან განსხვავებული ძვლოვანი კიდეებით იყო გარშემორტყმული.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> სულ მცირე ერთ შემთხვევაში (სენკენბერგის ნიმუში), თვალის ბუდეებში იშვიათად შემონახული სკლერული რგოლები იყო შემონახული.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 128–130.</ref> ედმონტოზავრის ნიმუშში ასევე აღმოაჩინეს კიდევ ერთი იშვიათად შესამჩნევი ძვალი, ღეროსებრი ძვალი ([[ქვეწარმავლები|ქვეწარმავლების]] ყურის ძვალი).<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს შესაძლოა ბინოკულარული ხედვა ჰქონოდა E. regalis- ის (CMN 2289) თითქმის სრული თავის ქალის 3D სკანირების საფუძველზე.<ref>Sullivan, C.; Sissons, R.; Sharpe, H.; Nguyen, K.; Theurer, B. (2024). "Skeletal reconstruction of fossil vertebrates as a process of hypothesis testing and a source of anatomical and palaeobiological inferences". Comptes Rendus Palevol. 23 (5): 69–83. doi:10.5852/cr-palevol2024v23a5.</ref> [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 teeth.png|thumb|Dentition close-ups of ''E. regalis'' (specimen CMN 2289)]] კბილები მხოლოდ ზედა ყბაში (ლოყების ზედა ნაწილში) და კბილანებში (ქვედა ყბის მთავარი ძვალი) იყო. კბილების განახლება მუდმივად ხდებოდა, ფორმირებას დაახლოებით ნახევარი წელი სჭირდებოდა.<ref>Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ისინი შედგებოდა ქსოვილის ექვსი ტიპისგან, რაც კონკურენციას უწევდა [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრების]] კბილების სირთულეს.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ისინი სვეტებად იზრდებოდა, თითოეულში მაქსიმუმ ექვსი დაფიქსირდა და სვეტების რაოდენობა ცხოველის ზომის მიხედვით იცვლებოდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ორივე სახეობისთვის სვეტების ცნობილი რაოდენობაა: E.regalis-ისთვის 51-დან 53-მდე სვეტი ზედა ყბაზე და 48-დან 49-მდე კბილანზე (ზედა ყბის კბილები ოდნავ ვიწროა, ვიდრე ქვედა ყბის); და E.annectens-ისთვის (E. saskatchewanensis-ის ნიმუში) 52 სვეტი ზედა ყბაზე და 44 კბილანზე.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ===პოსტკრანიალური ჩონჩხი=== [[File:Edmontosaurus pelvis left.jpg|thumb|left|Hip bones of ''E. annectens'']] ხერხემლის რაოდენობა ნიმუშებს შორის განსხვავებულია. E.regalis-ს ჰქონდა ცამეტი კისრის ხერხემალი, თვრამეტი უკანა ხერხემალი, ცხრა თეძოს ხერხემალი და უცნობი რაოდენობის კუდის ხერხემალი.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164.</ref> ერთ ნიმუშს, რომელიც ოდესღაც Anatosaurus edmontoni-ს ეკუთვნოდა (ახლა იგივედ ითვლება, რაც E.regalis), აღენიშნებოდა დამატებითი უკანა ხერხემალი და 85 კუდის ხერხემალი, აღდგენის რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია არ ვრცელდება.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 151–164. </ref> სხვა [[ჰადროზავრიდები|ჰადროზავრიდებს]] მხოლოდ 50-დან 70-მდე კუდის ხერხემალი აქვთ,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ამიტომ, როგორც ჩანს, ეს გადაჭარბებული შეფასება იყო. ზურგის წინა ნაწილი მიწისკენ იყო მოხრილი, კისერი ზემოთ იყო მოხრილი, ზურგისა და კუდის დანარჩენი ნაწილი კი ჰორიზონტალურად იყო დაჭერილი.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ზურგი|ზურგისა]] და კუდის უმეტესი ნაწილი გამაგრებული იყო გაძვლოვანი მყესებით, რომლებიც განლაგებული იყო ბადისებრ ძაფებად ხერხემლის ნერვული ეკლების გასწვრივ. ეს მდგომარეობა აღწერილია, როგორც ზურგის და კუდის სულ მცირე ნაწილის „რამროდის“ გასწორება.<ref>Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref> Galton, Peter M. (1970). "The posture of hadrosaurian dinosaurs". Journal of Paleontology. 44 (3): 464–473. JSTOR 1302582.</ref> გაძვლოვანებული მყესები განიმარტება, როგორც ხერხემლის სვეტის გამაგრება გრავიტაციული სტრესის მიმართ, რაც გამოწვეულია დიდი ცხოველის ჰორიზონტალური ხერხემლის სვეტით, რომელიც ძირითადად უკანა ფეხებითა და თეძოებით არის დაყრდნობილი.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მხრის პირები გრძელი, ბრტყელი, პირის მსგავსი ძვლები იყო, რომლებიც დაახლოებით ხერხემლის სვეტის პარალელურად იყო განლაგებული. თეძოები სამი ელემენტისგან შედგებოდა: წაგრძელებული თეძოს ძვალი ფეხთან სახსრის ზემოთ, ქვედა და უკანა საზარდულის ძვალი გრძელი, თხელი ჯოხით და წინ მდებარე ბოქვენის ძვალი, რომელიც ფირფიტისებრ სტრუქტურად იყო გაშლილი. თეძოს სტრუქტურა ცხოველს ზურგზე გამართულად დგომაში ხელს უშლიდა, რადგან ასეთ მდგომარეობაში [[ბარძაყის ძვალი]] თეძოსა და ბოქვენის ძვლის სახსარს მიაწვებოდა და არა მხოლოდ მყარ თეძოს ძვალს. ცხრა შერწყმული თეძოს მალა თეძოს საყრდენს უზრუნველყოფდა.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> წინა ფეხები უკანა ფეხებთან შედარებით უფრო მოკლე და ნაკლებად მძიმე აგებულების იყო. ზედა მკლავს კუნთების მიმაგრებისთვის დიდი დელტოპექტორული ქედი ჰქონდა, ხოლო იდაყვის ძვალი და [[სხივის ძვალი]] წვრილი იყო. ზედა მკლავი და წინამხარი მსგავსი სიგრძის იყო. მაჯა მარტივი იყო, მხოლოდ ორი პატარა ძვლით. თითოეულ ხელს ოთხი თითი ჰქონდა, ცერა თითის (პირველი თითი) გარეშე. საჩვენებელი (მეორე), მესამე და მეოთხე თითები დაახლოებით ერთი სიგრძის იყო და ხორციან საფარში იყო გაერთიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ მეორე და მესამე თითებს ჩლიქის მსგავსი ჩლიქები ჰქონდათ, ეს ძვლებიც კანში იყო და გარედან არ ჩანდა. ნეკა თითი დანარჩენი სამისგან განსხვავდებოდა და გაცილებით მოკლე იყო. [[ბარძაყის ძვალი]] მყარი და სწორი იყო, უკანა მხარის დაახლოებით ნახევარზე გამოწეული ფლანგით.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ეს ქედი თეძოებსა და კუდზე მიმაგრებული ძლიერი კუნთებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ბარძაყებს (და შესაბამისად, უკანა ფეხებს) უკან წევდნენ და ხელს უწყობდნენ კუდის, როგორც ბალანსის ორგანოს გამოყენებას.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 98–110.</ref> თითოეულ ტერფს სამი თითი ჰქონდა, დიდი და პატარა თითის გარეშე. თითებს ჩლიქის მსგავსი წვერები ჰქონდათ.<ref> Lull, Richard Swann; Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40. Geological Society of America. pp. 50–93.</ref> ===რბილი ქსოვილი=== [[ფაილი:Edmontosaurus mummy AMNH 5060 skin back of skull.png|მინი|მარცხნივ|ალტ=AMNH 5060 -ის თავის უკანა ნაწილის კანის ანაბეჭდები|AMNH 5060 -ის კისრის ფრიალა კანის ანაბეჭდები]] Edmontosaurus annectens- ის მრავალი ნიმუში აღმოჩენილია შენახული [[კანი|კანის]] ანაბეჭდებით. რამდენიმე მათგანი ფართოდ არის გახმაურებული, მაგალითად, XX საუკუნის დასაწყისის „<nowiki/>[[ტრაქოდონის მუმია]]<nowiki/>“ <ref> Osborn, Henry Fairfield (1909). "The epidermis of an iguanodont dinosaur". Science. 29 (750): 793–795. Bibcode:1909Sci....29..793F. doi:10.1126/science.29.750.793. PMID 17787819.</ref><ref>Osborn, Henry Fairfield (1912). "Integument of the iguanodont dinosaur Trachodon". Memoirs of the American Museum of Natural History. 1: 33–54. hdl:2246/49. </ref> და „დაკოტას“ მეტსახელად ცნობილი ნიმუში,<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref>Lee, Christopher (December 3, 2007). "Scientists Get Rare Look at Dinosaur Soft Tissue". Washington Post. Archived from the original on October 13, 2008. Retrieved December 3, 2007.</ref><ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> რომელიც, როგორც ჩანს, კანიდან ნარჩენ [[ორგანული ქიმია|ორგანულ ნაერთებს]] შეიცავს.<ref> Manning, Phillip L.; Morris, Peter M.; McMahon, Adam; Jones, Emrys; Gize, Andy; Macquaker, Joe H. S.; Wolff, G.; Thompson, Anu; Marshall, Jim; Taylor, Kevin G.; Lyson, Tyler; Gaskell, Simon; Reamtong, Onrapak; Sellers, William I.; van Dongen, Bart E.; Buckley, Mike; Wogelius, Roy A. (2009). "Mineralized soft-tissue structure and chemistry in a mummified hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)". Proceedings of the Royal Society B. 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMC 2817188. PMID 19570788. </ref> ამ აღმოჩენების გამო, Edmontosaurus annectens-ის აქერცვლა ცნობილია სხეულის უმეტეს ნაწილზე. კანის ანაბეჭდები ნაკლებად ცნობილია E. regalis-ისთვის. ვაპიტის ფორმაციიდან მუმიფიცირებული ნიმუში ([[UALVP 53722]]), რომელიც თავზე ინარჩუნებს რბილქსოვილოვან თავის ქალას ქედის ან ნაკეცის ფორმას, ფილ რ. ბელმა და მისმა კოლეგებმა [[2014]] წელს E.regalis-ს მიაკუთვნეს,<ref> Bell, P. R.; Fanti, F.; Currie, P. J.; Arbour, V.M. (2013). "A Mummified Duck-Billed Dinosaur with a Soft-Tissue Cock's Comb". Current Biology. 24 (1): 70–75. doi:10.1016/j.cub.2013.11.008. PMID 24332547.</ref> თუმცა [[ჰენრი შარპის]] და მისი კოლეგების მიერ [[2025]] წელს ჩატარებულმა ხელახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ნიმუში ვერ იქნება დარწმუნებით მიკუთვნებული ედმონტოზავრის არცერთ ცნობილ სახეობას და, შესაბამისად, ის, სავარაუდოდ, წარმოადგენს ედმონტოზაურის კუთვნილ ცალკეულ ტაქსონს, რაც იწვევს E.sp.-ზე სავარაუდოდ მინიჭებას.<ref> Sharpe, H. S.; Bell, P. R.; Baylatry, I.; Sissons, R.; Sullivan, C. (2025). "Re-evaluation of a soft crested Edmontosaurin, with implications for hadrosaurid life appearance and diversity". The Anatomical Record ar.70098. doi:10.1002/ar.70098. PMID 41316906. </ref> [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესის]] ოლქის მუზეუმში დაცული E.annectens-ის [[LACM 23502]] ნიმუშში არსებული შემონახული რამფოთეკა მიუთითებს, რომ ედმონტოზავრის [[ნისკარტი]] უფრო კაუჭის ფორმის და ფართო იყო, ვიდრე ადრე იყო გამოსახული სამეცნიერო და საზოგადოებრივ მედიაში გამოქვეყნებულ მრავალ ილუსტრაციაზე. ამჟამად უცნობია, შეინარჩუნა თუ არა ამ ნიმუშმა ნამდვილი რამფოთეკა თუ მხოლოდ [[ძვალი|ძვალზე]] მიმაგრებული შიდა სტრუქტურის ანაბეჭდს წარმოადგენს.<ref> "Enough with the "Duck-Billed Dinosaurs"". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref> "Shovel-Beaked, Not Duck-Billed". Archived from the original on April 18, 2018. Retrieved April 18, 2018.</ref><ref>Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ==კლასიპიკაცია== ედმონტოზავრი იყო [[ჰადროზავრიდი]] (იხვისნისკარტა დინოზავრი), [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ოჯახის წევრი, რომელიც დღემდე მხოლოდ გვიანი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდიდან]] არის ცნობილი. ის კლასიფიცირდება [[საუროლოფინები|საუროლოფინებში]] (მონაცვლეობით ჰადროზავრინებში), ჰადროზავრიდების კლადაში, რომლებსაც ღრუ ქედები არ ჰქონდათ. ჯგუფის სხვა წევრები არიან [[ბრაქილოფოსაურუსი]], [[გრიპოსაურუსი]], [[ლოფორჰოთონი]], [[მაიასაურა დინოზავრი|მაიასაურა]], [[ნააშოიბიტოსაურუსი]], [[პროსაუროლოფუსი]] და [[საუროლოფუსი]].<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ჯგუფი მოიცავს სახეობას Anatosaurus annectens (მონაცვლეობით Edmontosaurus annectens),<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> დიდი ჰადროზავრიდი დასავლეთ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სხვადასხვა უახლესი [[ცარცული პერიოდი|ცარცული პერიოდის]] წარმონაქმნიდან. გიგანტური [[ჩინეთი|ჩინური]] [[ჰადროზავრინი]] Shantungosaurus giganteus ანატომიურად ასევე მსგავსია ედმონტოზავრისა. [[მ.კ. ბრეტ-სურმანი|მ.კ. ბრეტ-სურმანმა]] აღმოაჩინა, რომ ეს ორი სახეობა მხოლოდ [[შანტუნგოზავრი|შანტუნგოზავრის]] უფრო დიდ ზომასთან დაკავშირებულ დეტალებში განსხვავდებოდა, რაც ამ უკანასკნელი გვარის შესახებ აღწერილ მონაცემებზე დაყრდნობით იყო დაფუძნებული.<ref>Brett-Surman, Michael K. (1989). A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. Ph.D. dissertation. Washington, D.C.: George Washington University.</ref> [[File: Hadrosaurinae premaxillae.jpg|მინი|მარჯვნივ]] რამდენიმე ჰადროზავრინის პრემახილისებრი უბნები შედარებულია (ედმონტოზავრის C და E მოდელებში).მიუხედავად იმისა, რომ ედმონტოზავრის, როგორც [[საუროლოფინი|საუროლოფინის]] სტატუსი სადავო არ გამხდარა, მისი ზუსტი განთავსება კლადში გაურკვეველია. ადრეული ფილოგენეზი, რომელიც წარმოდგენილია [[რ.ს. ლალისა]] და [[ნელდა რაიტი|ნელდა რაიტის]] [[1942]] წლის გავლენიან მონოგრაფიაში, ედმონტოზავრს და [[ანატოზავრუსი|ანატოზავრუსის]] სხვადასხვა სახეობას (რომელთა უმეტესობა მოგვიანებით ედმონტოზავრის დამატებით სახეობებად ან ნიმუშებად ჩაითვლებოდა) „ბრტყელთავიანი“ ჰადროზავრების რამდენიმე შტოს შორის ერთ შტოდ მოიხსენიებდა.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. p. 48.</ref> კლადისტური მეთოდების გამოყენებით ჩატარებულმა ერთ-ერთმა პირველმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ის დაკავშირებული იყო ანატოზავრთან (ანატოტიტანი) და [[შანტუნგოსავრუსი|შანტუნგოსავრუსთან]] არაფორმალურ „ედმონტოზავრების“ კლადაში, რომელიც დაწყვილებული იყო წვერქუშიან „<nowiki/>[[საუროლოფები|საუროლოფებთან]]<nowiki/>“ და უფრო შორეულად ენათესავებოდა „<nowiki/>[[ბრაქილოფოსავრები|ბრაქილოფოსავრებს]]<nowiki/>“ და თაღოვან „<nowiki/>[[გრიპოზავრები|გრიპოზავრებს]]<nowiki/>“<ref>Weishampel, David B.; Horner, Jack R. (1990). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (1st ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 534–561. ISBN 978-0-520-06727-1.</ref> [[ტერი გეითსი|ტერი გეითსის]] და [[სკოტ სემპსონი|სკოტ სემპსონის]] [[2007]] წელს ჩატარებულმა კვლევამ მსგავსი შედეგები აჩვენა იმით, რომ ედმონტოზავრი Saurolophus-თან და Prosaurolophus-თან ახლოს დარჩა და Gryposaurus-ისგან, ხოლო Brachylophosaurus-ისგან და Maiasaura-სგან შედარებით დაშორებული იყო.<ref> Gates, Terry A.; Sampson, Scott D. (2007). "A new species of Gryposaurus (Dinosauria: Hadrosauridae) from the late Campanian Kaiparowits Formation, southern Utah, USA". Zoological Journal of the Linnean Society. 151 (2): 351–376. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00349.x.</ref> თუმცა, Hadrosauridae-ს უახლესი მიმოხილვა, რომელიც [[ჯეკ ჰორნერი|ჯეკ ჰორნერმა]] და მისმა კოლეგებმა ([[2004]]) ჩაატარეს, შესამჩნევად განსხვავებულ შედეგს იძლევა: ედმონტოზავრი Gryposaurus-სა და „brachylophosaurus“-ს შორის იყო მოქცეული და Saurolophus- ისგან დაშორებით იყო.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ედმონტოზავრი [[საუროლოფიანები|საუროლოფიანების]] ტომ Edmontosaurini-ს თანამოძმე გვარია, რომელიც ასევე მოიცავს ისეთ ტაქსონებს, როგორიცაა Shantungosaurus, Kerberosaurus და Laiyangosaurus.<ref> Kobayashi, Yoshitsugu; Nishimura, Tomohiro; Takasaki, Ryuji; Chiba, Kentaro; Fiorillo, Anthony R.; Tanaka, Kohei; Chinzorig, Tsogtbaatar; Sato, Tamaki; Sakurai, Kazuhiko (September 5, 2019). "A New Hadrosaurine (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Marine Deposits of the Late Cretaceous Hakobuchi Formation, Yezo Group, Japan". Scientific Reports. 9 (1): 12389. Bibcode:2019NatSR...912389K. doi:10.1038/s41598-019-48607-1. PMC 6728324. PMID 31488887.</ref> {{clade|style=font-size:85%; line-height:85%; |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2={{clade |1=[[Brachylophosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Kritosaurini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=[[Saurolophini]] <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1=[[Edmontosaurini]] |1={{clade |1={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60 px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60 px]]</span> |2=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60 px]]</span>}} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60 px]]</span> |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> |2='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60 px]]</span>}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==კლადოგრამა== {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1='''Saurolophinae''' |1={{clade |label1=Brachylophosaurini |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]]</span> |2=''[[Acristavus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]]</span> |2=''[[Brachylophosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]]</span> }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=Austrokritosauria |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kelumapusaura machi.png|60px]]</span> |2=''[[Huallasaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Huallasaurus australis.png|60px]]</span> }} }} }} |label2=Kritosaurini |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]]</span> |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Rhinorex condrupus.png|60px]]</span> |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''Gryposaurus notabilis'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]]</span> |2=''Gryposaurus monumentensis'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]]</span> |2={{clade |label1=Saurolophini |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]]</span> |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus osborni.png|60px]]</span> |2=''Saurolophus angustirostris'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]</span>}} }} |label2=Edmontosaurini |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]]</span> |2=''[[Kerberosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]]</span> }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]]</span> |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Life reconstruction of Edmontosaurus regalis.png|60px]]</span> |2='''''Edmontosaurus annectens''''' <span style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus annectens.png|60 px]]</span> }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade |style=font-size:95%; line-height:95% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus|Acristravus gagstarsoni]]'' |2={{clade |1=''[[Brachylophosaurus canadensis]]'' |2=''[[Maiasaura peeblesorum]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus giganteus]]'' |2={{clade |label1='''''Edmontosaurus''''' |1={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' |2='''''Edmontosaurus annectens''''' }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus manakini]]'' |2={{clade |1=Sabinas OTU |2={{clade |1=''[[Prosaurolophus maximus]]'' |label2=''[[Saurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus morrisi]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' |2=''[[Saurolophus angustirostris]]'' }} }} }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus dongi]]'' |2={{clade |1=''[[Kritosaurus navajovius]]'' |2={{clade |1={{clade |1= ''[[Aquilarhinus]]'' |2={{clade |1=''[[Secernosaurus koerneri]]'' |2=''[[Willinakaqe salitralensis]]'' }} }} |label2=''[[Gryposaurus]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} {{clade| style=font-size:90%;line-height:85% |label1=[[Saurolophinae]] |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]''[[File:Wulagasaurus dongi.png|60px]] |2=''[[Acristavus]]''[[File:Acristavus gagslarsoni.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' [[File:Maiasaura peeblesorum.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Probrachylophosaurus]]'' [[File:Probrachylophosaurus bergei.png|60px]] |2=''[[Brachylophosaurus]]'' [[File:Brachylophosaurus canadensis.png|60px]] }} }} }} |2={{clade |1={{clade |label1=[[Austrokritosauria]] |1={{clade |1=''[[Secernosaurus]]'' [[File:Secernosaurus koerneri.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Bonapartesaurus]]'' [[File:Bonapartesaurus rionegrensis.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Kelumapusaura]]'' [[File:Kelumapusaura machi.png|60px]] |2=''[[Huallasaurus]]'' [[File:Huallasaurus australis.png|60px]] }} }} }} |label2=[[Kritosaurini]] |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' [[File:Kritosaurus navajovius.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Rhinorex]]'' [[File:Rhinorex condrupus.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus latidens]]'' }} |3={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' [[File:Gryposaurus notabilis.png|60px]] |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Kamuysaurus]]'' [[File:Kamuysaurus japonicus.png|60px]] |2={{clade |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' [[File:Prosaurolophus maximus.png|60px]] |2={{clade |1=''[[Saurolophus osborni]]'' [[File:Saurolophus osborni.png|60px]] |2=''Saurolophus angustirostris'' [[File:Saurolophus angustirostris.png|60px]]}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Laiyangosaurus]]'' [[File:Laiyangosaurus youngi.png|60px]] |2=''[[Kerberosaurus]]'' [[File:Kerberosaurus manakini.png|60px]] }} |2={{clade |1=''[[Shantungosaurus]]'' [[File:Shantungosaurus giganteus.png|60px]] |2={{clade |1='''''Edmontosaurus regalis''''' <div style="{{MirrorH}}">[[File:Edmontosaurus BW.jpg|60px]]</div> |2=''''Edmontosaurus annectens''''[[File:Anatotitan BW.jpg|60px]] }} }} }} }} }} }} }} }} ==პალეონტოლოგია== ===დიეტა და კვება=== [[File:Knight hadrosaurs.jpg|thumb|left|1897 restoration by [[Charles R. Knight]] of ''E. annectens'' as semi-aquatic animals that could only chew soft water plants, a popular idea at the time which is now outdated]] როგორც [[ჰადროზავრიდი]], ედმონტოზავრი დიდი ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] იყო. მისი [[კბილი|კბილები]] მუდმივად იცვლებოდა და იფუთებოდა სტომატოლოგიურ ბატარეებში, რომლებიც ასობით კბილს შეიცავდა, რომელთაგან მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო ნებისმიერ დროს გამოყენებული.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ის თავის ფართო [[ნისკარტი|ნისკარტს]] იყენებდა ფხვიერი საკვების დასაჭრელად, შესაძლოა მოჭრით,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> ან ყბების ნიჟარისებრი ფორმით დახურვით ტოტებსა და ტოტებზე და შემდეგ უფრო მკვებავი ფოთლებისა და ყლორტების მოცილებით.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> იმის გამო, რომ კბილების რიგები ღრმად არის ჩაღრმავებული ყბების გარედან და სხვა ანატომიური დეტალების გამო, ვარაუდობენ, რომ ედმონტოზავრს და სხვა ორნითიშების უმეტესობას ჰქონდა ლოყის მსგავსი სტრუქტურები, კუნთოვანი ან არაკუნთოვანი. ლოყების ფუნქცია იყო საკვების პირის ღრუში შენარჩუნება.<ref>Galton, Peter M. (1973). "The cheeks of ornithischian dinosaurs". Lethaia. 6 (1): 67–89. Bibcode:1973Letha...6...67G. doi:10.1111/j.1502-3931.1973.tb00873.x.</ref><ref> Fastovsky, D.E., and Smith, J.B. (2004). "Dinosaur paleoecology." The Dinosauria. pp. 614–626.</ref> ცხოველის კვების დიაპაზონი უნდა ყოფილიყო მიწის დონიდან დაახლოებით 4 მეტრამდე (13 ფუტი) სიმაღლეზე.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[1960-იანები|1960]]-იან და [[1970-იანები|1970]]-იან წლებამდე, ედმონტოზავრის მსგავსი ჰადროზავრების გაბატონებული ინტერპრეტაცია იყო ის, რომ ისინი წყლის მცენარეები იყვნენ და წყლის მცენარეებით იკვებებოდნენ. <ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> ამის მაგალითია [[უილიამ მორისი|უილიამ მორისის]] [[1970]] წლის ინტერპრეტაცია ედმონტოზავრის თავის ქალას შესახებ, რომელსაც [[ნისკარტი|ნისკარტის]] უძვლო ნარჩენები ჰქონდა. მან ივარაუდა, რომ ცხოველის რაციონი თანამედროვე [[იხვები|იხვების]] მსგავსი იყო, წყლიდან [[მცენარეები|მცენარეების]] და წყლის [[უხერხემლოები|უხერხემლოების]], როგორიცაა [[მოლუსკები]] და [[კიბოსნაირნი|კიბოსნაირები]], ფილტრავდა და წყალს ზედა ნისკარტის შიდა ზედაპირის გასწვრივ V-ფორმის ღარებით გამოყოფდა.<ref> Morris, William J. (1970). "Hadrosaurian dinosaur bills — morphology and function". Contributions in Science (Los Angeles County Museum of Natural History). 193: 1–14.</ref> ნისკარტის ეს ინტერპრეტაცია უარყოფილია, რადგან ღარები და ქედები უფრო [[ბალახისმჭამელები|ბალახისმჭამელი]] [[კუ|კუს]] ნისკარტების მსგავსია, ვიდრე ფილტრით მკვებავი [[ფრინველები|ფრინველების]] მოქნილი სტრუქტურების მსგავსი.<ref> Barrett, Paul M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)". Palaeontology. 48 (2): 347–358. Bibcode:2005Palgy..48..347B. doi:10.1111/j.1475-4983.2005.00448.x.</ref> რადგან [[კბილი|კბილების]] მიკროცვეთის ტექსტურაზე ნაკაწრები დომინირებს, უილიამსი და სხვები ვარაუდობდნენ, რომ ედმონტოზავრი მძოვდა და არა მჭრელი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ნაკლები ნაკაწრი ექნებოდა ნაკლები აბრაზიული მასალების მოხმარების გამო. გადაყლაპული აბრაზივების კანდიდატებს შორისაა [[სილიციუმი|სილიციუმით]] მდიდარი [[მცენარეები]], როგორიცაა [[ცხენიკუდა|ცხენის კუდი]] და ნიადაგი, რომელიც შემთხვევით გადაყლაპეს მიწის დონეზე კვების გამო.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> თუმცა, სხვა ჰადროზავრიდების კბილის მიკროცვეთის ტექსტურებთან შედარებით, ედმონტოზავრის მონაცემები არ მიუთითებს იმაზე, რომ მის მიერ მოხმარებული საკვების აბრაზიულობა მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე სხვა ჰადროზავრიდების მიერ მოხმარებული.<ref> Kubo, Tai; Kubo, Mugino O.; Sakamoto, Manabu; Winkler, Daniela E.; Shibata, Masateru; Zheng, Wenjie; Jin, Xingsheng; You, Hai-Lu (December 1, 2023). "Dental microwear texture analysis reveals a likely dietary shift within Late Cretaceous ornithopod dinosaurs". Palaeontology. 66 (6) e12681. doi:10.1111/pala.12681. ISSN 0031-0239. Retrieved August 12, 2025 – via Wiley Online Library.</ref> მაღალი განედის რეგიონებში, როგორიცაა [[ალასკა|ალიასკა]], [[წიწვოვანი მცენარეები]] იქნებოდა დომინანტური საკვების წყარო, თუმცა ედმონტოზავრის დიეტა სეზონურად ცვალებადი იქნებოდა.<ref> Fiorillo, Anthony Ricardo (March 11, 2011). "Microwear patterns on the teeth of northern high latitude hadrosaurs with comments on microwear patterns in hadrosaurs as a function of latitude and seasonal ecological constraints" (PDF). Palaeontologia Electronica. 14 (3): 1–17. Retrieved March 16, 2026.</ref> კბილის სტრუქტურა მიუთითებს დაჭრისა და დაფქვის კომბინირებულ შესაძლებლობებზე.<ref>Erickson, Gregory M.; Krick, Brandon A.; Hamilton, Matthew; Bourne, Gerald R.; Norell, Mark A.; Lilleodden, Erica; Sawyer, W. Gregory. (2012). "Complex dental structure and wear biomechanics in hadrosaurid dinosaurs". Science. 338 (6103): 98–101. Bibcode:2012Sci...338...98E. doi:10.1126/science.1224495. PMID 23042891. S2CID 35186603. Archived from the original on August 19, 2018. Retrieved August 6, 2018.</ref> ჰადროზავრიდ კლაოზავრში გასტროლიტების, ანუ კუჭის ქვების, შესახებ ცნობები სინამდვილეში სავარაუდოდ ორმაგ არასწორ იდენტიფიკაციას ეფუძნება. პირველ რიგში, ნიმუში სინამდვილეში Edmontosaurus annectens-ს ეკუთვნის. [[ბარნუმ ბრაუნი|ბარნუმ ბრაუნმა]], რომელმაც ნიმუში [[1900]] წელს აღმოაჩინა, მას კლაოზავრი უწოდა, რადგან იმ დროს E.annectens კლაოზავრის სახეობად ითვლებოდა. გარდა ამისა, უფრო სავარაუდოა, რომ სავარაუდო გასტროლიტები დაკრძალვის დროს ჩარეცხილი ხრეშის ნაყოფია.<ref> Creisler, Benjamin S. (2007). "Deciphering duckbills: a history in nomenclature". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 185–210. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ნაწლავის შიგთავსი=== [[File:Pasta - mummified trachodon - AmMusNatHist.jpg|thumb|Possible gut contents were reported from the "Trachodon mummy" at the American Museum of Natural History, but were never described.]] შტერნბერგების მიერ შეგროვებული ორივე „მუმიის“ ნიმუშს, სავარაუდოდ, ნაწლავების შიგთავსი ჰქონდა. [[ჩარლზ ჰ. შტერნბერგი|ჩარლზ ჰ. შტერნბერგმა]] ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ნიმუშში კარბონიზებული ნაწლავების შიგთავსის არსებობის შესახებ განაცხადა,<ref>Sternberg, Charles H. (1909). "A new Trachodon from the Laramie Beds of Converse County, Wyoming". Science. 29 (749): 753–54. Bibcode:1909Sci....29..747G. doi:10.1126/science.29.749.747. PMID 17840008.</ref> თუმცა ეს მასალა აღწერილი არ არის.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref> სენკენბერგის მუზეუმის ნიმუშში მცენარეული ნაშთები აღწერილია, მაგრამ მათი ინტერპრეტაცია რთული აღმოჩნდა. ჩონჩხში ნაპოვნი მცენარეები მოიცავდა წიწვოვანი Cunninghamites elegans-ის წიწვებს, წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ხეების ტოტებს და მრავალ პატარა თესლს ან ნაყოფს.<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> [[1922]] წელს მათი აღწერის შემდეგ, ისინი გერმანულენოვან ჟურნალ Paläontologische Zeitschrift-ში დებატების საგანი გახდა. კროუსელმა, რომელმაც აღწერა მასალა, ის ცხოველის ნაწლავების შიგთავსად განმარტა,<ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ხოლო აბელს არ შეეძლო გამორიცხა, რომ მცენარეები სიკვდილის შემდეგ ჩონჩხში იყო გარეცხილი.<ref> Abel, O. (1922). "Diskussion zu den Vorträgen R. Kräusel and F. Versluys". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 87. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> იმ დროს ჰადროზავრიდები წყლის ცხოველებად ითვლებოდა და კროუსელმა აღნიშნა, რომ ნიმუში არ გამორიცხავდა ჰადროზავრიდების მიერ წყლის მცენარეებით კვებას.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref><ref>Kräusel, R. (1922). "Die Nahrung von Trachodon". Paläontologische Zeitschrift (in German). 4 (2–3): 80. doi:10.1007/BF03041547. S2CID 186239385.</ref> ნაწლავების შესაძლო შიგთავსის აღმოჩენამ ინგლისურენოვან წრეებში მცირე გავლენა მოახდინა, გარდა წყლისა და ხმელეთის [[დიქოტომია (აპორია)|დიქოტომიის]] კიდევ ერთი მოკლე ხსენებისა,<ref>Wieland, G. R. (1925). "Dinosaur feed". Science. 61 (1589): 601–603. Bibcode:1925Sci....61..601W. doi:10.1126/science.61.1589.601. PMID 17792714.</ref> სანამ [[ჯონ ოსტრომი]] არ წამოჭრიდა ამ საკითხს სტატიაში, რომელშიც ხელახლა აფასებდა ჰადროზავრიდების წყალთან დაკავშირებული ძველი ინტერპრეტაციას. აღმოჩენის წყლის მოდელთან ადაპტაციის მცდელობის ნაცვლად, მან ეს გამოიყენა მტკიცებულებად, რომ [[ჰადროზავრიდები]] ხმელეთის [[ბალახისმჭამელები]] იყვნენ.<ref> Ostrom, John H. (1964). "A reconsideration of the paleoecology of the hadrosaurian dinosaurs". American Journal of Science. 262 (8): 975–997. Bibcode:1964AmJS..262..975O. doi:10.2475/ajs.262.8.975.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ჰადროზავრიდების ხმელეთის ცხოველებად მისეული ინტერპრეტაცია ზოგადად მიღებულია,<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> სენკენბერგის მცენარეული ნამარხები კვლავ ორაზროვანია. [[კენეტ კარპენტერი]] ვარაუდობს, რომ ისინი შეიძლება სინამდვილეში წარმოადგენდნენ მშიერი ცხოველის ნაწლავების შიგთავსს და არა ტიპიურ დიეტას.<ref> Carpenter, Kenneth (1987). "Paleoecological significance of droughts during the Late Cretaceous of the Western Interior". In Currie, Philip J.; Koster, Emlyn H. (eds.). Fourth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, Drumheller, August 10–14, 1987. Occasional Paper of the Tyrrell Museum of Palaeontology. Vol. 3. Drumheller, Alberta: Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. pp. 42–47. ISBN 978-0-7732-0047-0.</ref><ref> Carpenter, Kenneth (2007). "How to make a fossil: part 2 – Dinosaur mummies and other soft tissue" (PDF). The Journal of Paleontological Sciences. online. Archived from the original (PDF) on August 23, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> სხვა ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რადგან [[მცენარეები|მცენარეული]] ნამარხები ნიმუშში მათი თავდაპირველი კონტექსტიდან იყო ამოღებული და ინტენსიურად იყო მომზადებული, აღარ არის შესაძლებელი თავდაპირველი ნაშრომის შემდგომი შესწავლა, რაც ღიად ტოვებს შესაძლებლობას, რომ [[მცენარეები]] წყალში ჩაძირული ნარჩენები იყო.<ref>Currie, Philip J.; Koppelhus, Eva B.; Muhammad, A. Fazal (1995). ""Stomach" contents of a hadrosaurid from the Dinosaur Park Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". In Sun Ailing; Wang Yuangqing (eds.). Sixth Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems and Biota, Short Papers. Beijing: China Ocean Press. pp. 111–114. ISBN 978-7-5027-3898-3.</ref><ref>Tweet, Justin S.; Chin, Karen; Braman, Dennis R.; Murphy, Nate L. (2008). "Probable gut contents within a specimen of Brachylophosaurus canadensis (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous Judith River Formation of Montana". PALAIOS. 23 (9): 624–635. Bibcode:2008Palai..23..624T. doi:10.2110/palo.2007.p07-044r. S2CID 131393649.</ref> ===იზოტოპური კვლევები=== [[File:Edmontosaurus regalis CMN 2289 maxillae.png|thumb|''E. regalis'' maxillae with teeth (specimen CMN 2289)]] ედმონტოზავრის დიეტა და ფიზიოლოგია შესწავლილია კბილის ემალში ჩაწერილი [[ნახშირბადი|ნახშირბადისა]] და [[ჟანგბადი|ჟანგბადის]] სტაბილური [[იზოტოპები|იზოტოპების]] გამოყენებით. კვების, სმისა და სუნთქვის დროს ცხოველები იღებენ ნახშირბადსა და ჟანგბადს, რომლებიც ძვლებში ინტეგრირდება. ამ ორი ელემენტის [[იზოტოპები]] განისაზღვრება სხვადასხვა შინაგანი და გარე ფაქტორებით, როგორიცაა შეჭმული მცენარეების ტიპი, ცხოველის [[ფიზიოლოგია]], მარილიანობა და [[კლიმატი]]. თუ ნამარხებში იზოტოპების თანაფარდობა არ იცვლება გაქვავებით და შემდგომი ცვლილებებით, მათი შესწავლა შესაძლებელია საწყისი ფაქტორების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად; [[თბილსისხლიანი ცხოველები|თბილსისხლიან]] ცხოველებს ექნებათ გარკვეული იზოტოპური შემადგენლობა მათ გარემოსთან შედარებით, ცხოველებს, რომლებიც მიირთმევენ გარკვეული ტიპის [[მცენარეები|მცენარეებს]] ან იყენებენ გარკვეულ საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, ექნებათ განსხვავებული იზოტოპური შემადგენლობა და ა.შ. მინანქარი ჩვეულებრივ გამოიყენება, რადგან მინანქრის შემქმნელი მინერალის სტრუქტურა მას ჩონჩხის ქიმიური ცვლილებების მიმართ ყველაზე მდგრად მასალად აქცევს.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> [[2004]] წელს კეტრინ თომასისა და სანდრა კარლსონის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოყენებული იქნა სამი ინდივიდის ზედა ყბის [[კბილი|კბილები]], რომლებიც აღიქმებოდა როგორც არასრულწლოვანი, სუბზრდასრული და ზრდასრული, რომლებიც აღებული იყო სამხრეთ დაკოტას კორსონის ოლქის ჰელ კრიკის ფორმაციაში ძვლოვანი საწოლიდან. ამ კვლევაში, ედმონტოზავრების კბილის ბატარეებში სვეტებში განლაგებული კბილების ნიმუშები აღებული იქნა თითოეული კბილის გასწვრივ მრავალი ადგილიდან მიკრობურღვის სისტემის გამოყენებით. შერჩევის ეს მეთოდი იყენებს ჰადროზავრიდების კბილის ბატარეების ორგანიზებას, რათა დადგინდეს კბილების იზოტოპების ვარიაცია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. მათი ნაშრომიდან ჩანს, რომ ედმონტოზავრების კბილების ფორმირებას დაახლოებით 0,65 წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა, ოდნავ უფრო სწრაფად ახალგაზრდა ედმონტოზავრებში. სამივე ინდივიდის კბილებს, როგორც ჩანს, აჩვენეს ჟანგბადის იზოტოპების თანაფარდობის ვარიაცია, რაც შეიძლება შეესაბამებოდეს თბილ/მშრალ და გრილ/სველ პერიოდებს; თომასმა და კარლსონმა განიხილეს შესაძლებლობა, რომ ცხოველები მიგრირებდნენ, მაგრამ უპირატესობა მიანიჭეს ადგილობრივ სეზონურ ვარიაციებს, რადგან მიგრაცია უფრო მეტად გამოიწვევდა თანაფარდობის ჰომოგენიზაციას, რადგან ბევრი ცხოველი მიგრირებს კონკრეტული ტემპერატურის დიაპაზონში ან კონკრეტული საკვების წყაროების მახლობლად დარჩენისთვის.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ედმონტოზავრებმა ასევე აჩვენეს გამდიდრებული [[ნახშირბადი|ნახშირბადის]] [[იზოტოპები|იზოტოპის]] შემცველობა, რაც თანამედროვე ძუძუმწოვრებისთვის შეიძლება განიმარტოს, როგორც C3 მცენარეების (მცენარეების უმეტესობა) და C4 მცენარეების (ბალახების) შერეული დიეტა; თუმცა, C4 მცენარეები გვიან ცარცულ პერიოდში უკიდურესად იშვიათი იყო, თუ საერთოდ არსებობდა. თომასმა და კარლსონმა წამოჭრეს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა მოქმედებდა და დაადგინეს, რომ ყველაზე სავარაუდოა, რომ მოიცავდეს გიმნოსპერმებით მდიდარ დიეტას, დასავლეთის შიდა ზღვის გზის მიმდებარე სანაპირო ზოლიდან მარილით დაძაბული მცენარეების მოხმარებას და დინოზავრებსა და ძუძუმწოვრებს შორის ფიზიოლოგიურ განსხვავებას, რამაც გამოიწვია [[დინოზავრები|დინოზავრების]] [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილის]] წარმოქმნა ნახშირბადის განსხვავებული თანაფარდობით, ვიდრე ეს [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებისთვის]] იქნებოდა მოსალოდნელი. ასევე შესაძლებელია ფაქტორების კომბინაცია.<ref> Stanton Thomas, Kathryn J.; Carlson, Sandra J. (2004). "Microscale δ18O and δ13C isotopic analysis of an ontogenetic series of the hadrosaurid dinosaur Edmontosaurus: implications for physiology and ecology". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 206 (2004): 257–287. Bibcode:2004PPP...206..257S. doi:10.1016/j.palaeo.2004.01.007.</ref> ===ღეჭვა=== [[ფაილი:Edmontosaurus beak right.jpg|მინი|მარცხნივ]] [[1980]]-იანი წლების შუა პერიოდიდან [[2000]]-იან წლებამდე, ჰადროზავრიდების მიერ საკვების გადამუშავების გაბატონებული ინტერპრეტაცია დევიდ ბ. ვაიშამპელის მიერ [[1984]] წელს წამოყენებულ მოდელს მიჰყვებოდა. მან ივარაუდა, რომ თავის ქალის სტრუქტურა ძვლებს შორის მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, რაც ქვედა ყბის წინ და უკან მოძრაობას და ზედა ყბის კბილების მატარებელი ძვლების გარეთ მოხრას იწვევდა პირის დახურვისას. ზედა ყბის კბილები ჩხირებივით აკაკუნებდა ქვედა ყბის კბილებს და ამუშავებდა მათ შორის მოქცეულ მცენარეულ მასალას.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref><ref>Weishampel, David B. (1984). Evolution in jaw mechanics in ornithopod dinosaurs. Advances in Anatomy, Embryology, and Cell Biology. Vol. 87. Berlin; New York: Springer-Verlag. pp. 1–109. doi:10.1007/978-3-642-69533-9. ISBN 978-0-387-13114-6. ISSN 0301-5556. PMID 6464809. S2CID 12547312.</ref>ასეთი მოძრაობა ძუძუმწოვრებში ღეჭვის ეფექტების პარალელურად იქნებოდა, თუმცა ეფექტებს სრულიად განსხვავებული გზით მიიღწევდა.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> [[2000]]-იანი წლების დასაწყისში ჩატარებულმა კვლევებმა ვაიშამპელის მოდელი ეჭვქვეშ დააყენა. [[2008]] წელს [[კეისი ჰოლიდეი|კეისი ჰოლიდეის]] და [[ლოურენს ვიტმერი|ლოურენს ვიტმერის]] მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ [[ორნითოპოდები|ორნითოპოდებს]], როგორიცაა ედმონტოზავრი, არ ჰქონდათ ისეთი ტიპის [[თავის ქალა|თავის ქალას]] სახსრები, რომლებიც გვხვდება თანამედროვე ცხოველებში, რომლებსაც აქვთ კინეტიკური [[თავის ქალა|თავის ქალები]] (თავის ქალები, რომლებიც საშუალებას იძლევიან მოძრაობას მათ შემადგენელ ძვლებს შორის), მაგალითად, [[ბრტყელძირიანები|ბრტყელძირიანებსა]] და [[ფრინველები|ფრინველებში]]. მათ ივარაუდეს, რომ სახსრები, რომლებიც ინტერპრეტირებული იყო, როგორც მოძრაობის დაშვება [[დინოზავრები|დინოზავრის]] თავის ქალებში, სინამდვილეში ხრტილოვანი ზრდის ზონები იყო.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> [[ვაიშამპელი|ვაიშამპელის]] მოდელის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა კბილებზე ნაკაწრების ორიენტაცია, რომელიც აჩვენებს ყბის მოქმედების მიმართულებას. თუმცა, სხვა მოძრაობებმა შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ნაკაწრები, როგორიცაა ქვედა ყბის ორი ნახევრის ძვლების მოძრაობა. ყველა მოდელი არ არის შესწავლილი ამჟამინდელი ტექნიკით.<ref>Holliday, Casey M.; Witmer, Lawrence M. (2008). "Cranial kinesis in dinosaurs: intracranial joints, protractor muscles, and their significance for cranial evolution and function in diapsids". Journal of Vertebrate Paleontology. 28 (4): 1073–1088. Bibcode:2008JVPal..28.1073H. doi:10.1671/0272-4634-28.4.1073. S2CID 15142387.</ref> ვინსენტ უილიამსმა და მისმა კოლეგებმა ([[2009]]) გამოაქვეყნეს დამატებითი ნაშრომი ჰადროზავრიდის კბილების მიკროცვეთის შესახებ. მათ აღმოაჩინეს ნაკაწრების ოთხი კლასი ედმონტოზავრის კბილებზე. ყველაზე გავრცელებული კლასი განიმარტა, როგორც ირიბი მოძრაობის შედეგი და არა მარტივი ზევით-ქვევით ან წინ-უკან მოძრაობა, რაც შეესაბამება ვაიშამპელის მოდელს. ითვლება, რომ ეს მოძრაობა საკვების დაფქვის ძირითადი მოძრაობა იყო. ორი ნაკბენის კლასი განიმარტა, როგორც ყბების წინ ან უკან მოძრაობის შედეგი. მეორე კლასი ცვალებადი იყო და, სავარაუდოდ, ყბების გახსნის შედეგი იყო. მოძრაობების კომბინაცია უფრო რთულია, ვიდრე ადრე იყო პროგნოზირებული.<ref>Williams, Vincent S.; Barrett, Paul M.; Purnell, Mark A. (2009). "Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding". Proceedings of the National Academy of Sciences. 106 (27): 11194–11199. Bibcode:2009PNAS..10611194W. doi:10.1073/pnas.0812631106. PMC 2708679. PMID 19564603.</ref> [[File:Edmontosaurus jaw.jpg|thumb|Close up of teeth in the lower jaw]] ვაიშამპელმა თავისი მოდელი კომპიუტერული სიმულაციის დახმარებით შეიმუშავა. ნატალია რიბჩინსკიმ და მისმა კოლეგებმა ეს ნამუშევარი გაცილებით დახვეწილი სამგანზომილებიანი ანიმაციური მოდელით განაახლეს, ლაზერებით E.regalis-ის [[თავის ქალა|თავის ქალის]] სკანირებით. მათ შეძლეს შემოთავაზებული მოძრაობის რეპლიკაცია თავიანთი მოდელით, თუმცა აღმოაჩინეს, რომ სხვა ძვლებს შორის დამატებითი მეორადი მოძრაობები იყო საჭირო, ღეჭვის ციკლის დროს ზოგიერთ ძვალს შორის მაქსიმალური დაშორებით 1.3-დან 1.4 სანტიმეტრამდე (0.51-დან 0.55 ინჩამდე). რიბჩინსკი და მისი კოლეგები არ იყვნენ დარწმუნებულნი ვაიშამპელის მოდელის სიცოცხლისუნარიანობაში, მაგრამ აღნიშნეს, რომ მათ ანიმაციაში რამდენიმე გაუმჯობესება აქვთ შესატანი. დაგეგმილი გაუმჯობესებები მოიცავს რბილი ქსოვილებისა და კბილების ცვეთის კვალისა და ნაკაწრების ჩართვას, რამაც უკეთ უნდა შეზღუდოს მოძრაობები. ისინი აღნიშნავენ, რომ ასევე არსებობს რამდენიმე სხვა ჰიპოთეზა შესამოწმებლად.<ref> Rybczynski, Natalia; Tirabasso, Alex; Bloskie, Paul; Cuthbertson, Robin; Holliday, Casey (2008). "A three-dimensional animation model of Edmontosaurus (Hadrosauridae) for testing chewing hypotheses". Palaeontologia Electronica. 11 (2): online publication. Archived from the original on October 5, 2008. Retrieved August 10, 2008.</ref> რობინ კატბერტსონის და მისი კოლეგების მიერ [[2012]] წელს გამოქვეყნებულმა შემდგომმა კვლევამ ვაიშამპელის მოდელისთვის საჭირო მოძრაობები ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნია და უპირატესობა მიანიჭა მოდელს, რომელშიც ქვედა ყბის მოძრაობები ქმნიდა ხრაშუნა მოქმედებას. ქვედა ყბის ზედა ყბასთან შეერთება ჩვეულებრივ ბრუნვასთან ერთად წინა-უკანა მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა, ხოლო ქვედა ყბის ორი ნახევრის წინა შეერთება ასევე მოძრაობის საშუალებას იძლეოდა; კომბინაციაში, ქვედა ყბის ორ ნახევარს შეეძლო ოდნავ წინ და უკან მოძრაობა, ასევე მცირე ბრუნვა მათი გრძელი ღერძის გასწვრივ. ეს მოძრაობები ხსნიდა დაკვირვებულ [[კბილი|კბილების]] ცვეთას და უფრო მყარად აგებულ თავის ქალას, ვიდრე ვაიშამპელის მიერ იყო მოდელირებული.<ref>Cuthbertson, Robin S.; Tirabasso, Alex; Rybczynski, Natalia; Holmes, Robert B. (2012). "Kinetic limitations of intracranial joints in Brachylophosaurus canadensis and Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae), and their implications for the chewing mechanics of hadrosaurids". The Anatomical Record. 295 (6): 968–979. doi:10.1002/ar.22458. PMID 22488827. S2CID 33114056.</ref> ===ზრდა=== [[File:Edmontosaurus_skull_ontogeny.png|left|thumb|Skull growth series of ''Edmontosaurus'' (''E. regalis'' top, and ''E. annectens'' bottom)]] [[2011]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, კამპიონემ და ევანსმა ჩაწერეს მონაცემები კამპანიური და მაასტრიხტული პერიოდის ყველა ცნობილი „ედმონტოზავრის“ [[თავის ქალა|თავის ქალიდან]] და გამოიყენეს ისინი მორფომეტრიული გრაფიკის შესაქმნელად, რომელშიც შედარდა თავის ქალის ცვალებადი მახასიათებლები თავის ქალის ზომასთან. მათმა შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე აღიარებულ ედმონტოზავრის სახეობაში, მრავალი მახასიათებელი, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა დამატებითი სახეობების ან გვარების კლასიფიკაციისთვის, პირდაპირ კორელაციაში იყო თავის ქალის ზომასთან. კამპიონემ და ევანსმა ეს შედეგები განმარტეს, როგორც მტკიცე მითითება იმისა, რომ ედმონტოზავრების [[თავის ქალა|თავის ქალების]] ფორმა მკვეთრად შეიცვალა მათი ზრდისას. ამან წარსულში გამოიწვია კლასიფიკაციის რამდენიმე აშკარა შეცდომა. კამპანიური სახეობა Thespesius edmontoni, რომელიც ადრე E.annectens-ის სინონიმად ითვლებოდა მისი მცირე ზომისა და [[თავის ქალა|თავის ქალის]] ფორმის გამო, უფრო სავარაუდოა, რომ თანამედროვე E. regalis-ის სუბალდუტური ნიმუშია. ანალოგიურად, ადრე აღიარებული მაასტრიხტული ედმონტოზავრების სამი სახეობა, სავარაუდოდ, ერთი სახეობის ზრდის ეტაპებს წარმოადგენს, სადაც E. saskatchewanensis წარმოადგენს ახალგაზრდა ინდივიდებს, E.annectens სუბალდუტურ ინდივიდებს და Anatotitan copei-ს სრულად მომწიფებულ ზრდასრულებს. ცხოველების ზრდასთან ერთად თავის ქალები უფრო გრძელი და ბრტყელი ხდებოდა.<ref> Campione, N.E.; Evans, D.C. (2011). "Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America". PLOS ONE. 6 (9) e25186. Bibcode:2011PLoSO...625186C. doi:10.1371/journal.pone.0025186. PMC 3182183. PMID 21969872.</ref> [[2014]] წელს ჩატარებულ კვლევაში მკვლევარებმა ივარაუდეს, რომ E.regalis-ი სიმწიფეს 10-15 წლის ასაკში აღწევდა.<ref>Vanderven, E.; Burns, M.E.; Currie, P.J. (2014). "Histologic growth dynamic study of Edmontosaurus regalis (Dinosauria: Hadrosauridae) from a bonebed assemblage of the Upper Cretaceous Horseshoe Canyon Formation, Edmonton, Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 51 (11): 1023–1033. Bibcode:2014CaJES..51.1023V. doi:10.1139/cjes-2014-0064. </ref> [[2022]] წელს ჩატარებულ კვლევაში, ვოსიკი და ევანსი სხვადასხვა ლოკაციიდან აღებული სხვადასხვა ნიმუშის ანალიზის საფუძველზე, ივარაუდეს, რომ E.annectens-ი სიმწიფეს 9 წლის ასაკში აღწევდა. მათ აღმოაჩინეს, რომ შედეგი სხვა ჰადროზავრების შედეგის მსგავსი იყო.<ref>Wosik, M.; Evans, D.C. (2022). "Osteohistological and taphonomic life-history assessment of Edmontosaurus annectens (Ornithischia: Hadrosauridae) from the Late Cretaceous (Maastrichtian) Ruth Mason dinosaur quarry, South Dakota, United States, with implication for ontogenetic segregation between juvenile and adult hadrosaurids". Journal of Anatomy. 241 (2): 272–296. doi:10.1111/joa.13679. PMC 9296034. PMID 35801524. S2CID 250357069.</ref> === ტვინი და ნერვული სისტემა=== [[File:Pasta - triceratops brain.jpg|thumb|A 1905 chart showing the relatively small brains of a ''[[Triceratops]]'' (top) and ''E. annectens'']] ედმონტოზავრის ტვინი აღწერილია რამდენიმე ნაშრომსა და რეფერატში ღრუს ენდოკასტების გამოყენებით, სადაც ტვინი იყო. ამ გზით შესწავლილია E.annectens<ref> Marsh, Othniel Charles (1893). "The skull and brain of Claosaurus". American Journal of Science. 45 (265): 83–86. Bibcode:1893AmJS...45...83M. doi:10.2475/ajs.s3-45.265.83. S2CID 131740074.</ref><ref> Marsh, Othniel Charles (1896). "The dinosaurs of North America". Sixteenth Annual report of the United States Geological Survey to the Secretary of the Interior, 1894–1895: Part 1. Washington, D.C.: U.S. Geological Survey. pp. 133–244. doi:10.3133/ar16_1. Archived from the original on May 9, 2009. Retrieved March 8, 2009.</ref> და E.regalis,<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> ასევე სახეობების იდენტიფიცირებადი ნიმუშები.<ref>Brown, Barnum (1914). "Anchiceratops, a new genus of horned dinosaurs from the Edmonton Cretaceous of Alberta, with discussion of the ceratopsian crest and the brain casts of Anchiceratops and Trachodon". Bulletin of the American Museum of Natural History. 33: 539–548.</ref><ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი განსაკუთრებით დიდი არ იყო ედმონტოზავრის ზომის ცხოველისთვის. მისი სივრცე თავის ქალის სიგრძის მხოლოდ მეოთხედს შეადგენდა<ref> Lambe, Lawrence M. (1920). The hadrosaur Edmontosaurus from the Upper Cretaceous of Alberta. Memoir. Vol. 120. Department of Mines, Geological Survey of Canada. pp. 1–79. ISBN 978-0-659-96553-0.</ref> და სხვადასხვა ენდოკასტების მოცულობა 374 მილილიტრიდან (13 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> 450 მილილიტრამდე (15 აშშ სითხ. უნცია)<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> მერყეობდა, რაც არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ ტვინს შესაძლოა ენდოკასტის სივრცის მხოლოდ 50% ეკავა, დანარჩენი სივრცე კი ტვინის გარშემო არსებულმა მაგარი გარსმა დაიკავა.<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref><ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> მაგალითად, 374 მილილიტრიანი ენდოკასტით აღებული ნიმუშის ტვინის მოცულობა, სავარაუდოდ, 268 მილილიტრი იყო (9 აშშ სითხის უნცია).<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> ტვინი წაგრძელებული სტრუქტურა იყო,<ref> Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> და სხვა არაძუძუმწოვრების მსგავსად, მას ნეოკორტექსი არ ჰქონდა.<ref> Jerison, Harry J.; Horner, John R.; Horner, Celeste C (2001). "Dinosaur forebrains". Journal of Vertebrate Paleontology. 21 (3, Suppl): 64A. doi:10.1080/02724634.2001.10010852. S2CID 220414868.</ref> სტეგოზავრის მსგავსად, ნერვული არხი გაფართოებული იყო თეძოებში, მაგრამ არა იმავე ხარისხით: სტეგოზავრის ენდოსაკრალური სივრცე მის ენდოკრანიალურ კასეტაზე 20-ჯერ დიდი იყო, მაშინ როცა ედმონტოსავრის ენდოსაკრალური სივრცე მხოლოდ 2.59-ჯერ დიდი იყო მოცულობით.<ref>Lull, Richard Swann; and Wright, Nelda E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. pp. 122–128.</ref> ===პათოლოგიები და ჯანმრთელობა=== [[File:Edmontosaurus bite.jpg|thumb|left|Damaged and partially healed tail spine of ''E. annectens'' as evidence of failed attack by ''[[Tyrannosaurus]].'']] [[2003]] წელს ედმონტოზავრის ძვლებში აღწერილი იქნა სიმსივნეების, მათ შორის ჰემანგიომების, დესმოპლასტიკური ფიბრომის, მეტასტაზური კიბოს და [[ოსტეობლასტომია|ოსტეობლასტომის]] ნიშნები. როტშილდმა და სხვებმა [[დინოზავრები|დინოზავრის]] [[ხერხემალი|ხერხემლის]] მალთაშორისი გამოკვლევა ჩაატარეს კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ფლუოროსკოპიული სკრინინგის გამოყენებით. რამდენიმე სხვა ჰადროზავრიდსაც, მათ შორის [[ბრაქილოფოსავრი|ბრაქილოფოსავრს]], [[გილმორეოზავრი|გილმორეოზავრს]] და [[ბაქტროზავრი|ბაქტროზავრს]], ასევე დადებითი შედეგი ჰქონდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მეთოდით 10 000-ზე მეტი ნამარხი იქნა გამოკვლეული, სიმსივნეები შემოიფარგლებოდა ედმონტოზავრით და მისი მსგავსი გვარებით. [[სიმსივნე|სიმსივნეები]] შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო გარემო ფაქტორებით ან გენეტიკური მიდრეკილებით.<ref> Rothschild, B.M.; Tanke, D. H.; Helbling II, M.; Martin, L.D. (2003). "Epidemiologic study of tumors in dinosaurs" (PDF). Naturwissenschaften. 90 (11): 495–500. Bibcode:2003NW.....90..495R. doi:10.1007/s00114-003-0473-9. PMID 14610645. S2CID 13247222.</ref> ედმონტოზავრის შემთხვევაში ასევე ცნობილია [[ოსტეოპოროზი]], ანუ ძვლებში ზედაპირული ორმოები ძვლების შეერთების ადგილებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ზრდის დროს ხრტილის ძვლით ჩანაცვლების შეუძლებლობით, ედმონტოზავრის 224 თითის ძვლის 2.2%-ში აღმოჩნდა. მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. ვარაუდობენ გენეტიკურ მიდრეკილებას, ტრავმას, კვების ინტენსივობას, სისხლის მიწოდების ცვლილებებს, [[ფარისებრი ჯირკვალი|ფარისებრი ჯირკვლის]] ჰორმონების სიჭარბეს და სხვადასხვა ზრდის ფაქტორების დეფიციტს. [[დინოზავრები|დინოზავრებში]] [[ოსტეოპოროზი]] (სიმსივნეების მსგავსად) ყველაზე ხშირად [[ჰადროზავრიდებში]] გვხვდება.<ref> Rothschild, Bruce; Tanke, Darren H. (2007). "Osteochondrosis is Late Cretaceous Hadrosauria". In Carpenter Kenneth (ed.). Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 171–183. ISBN 978-0-253-34817-3.</ref> ===ლოკომოტივაცია=== [[File:Edmontosaurus regalis.PNG|thumb|''E. regalis'' in a quadrupedal pose.]] სხვა ჰადროზავრიდების მსგავსად, ედმონტოზავრი ფაკულტატურ ორფეხა ფრინველად ითვლება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობდა, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ორფეხა პოზიციის დაკავება. ის, სავარაუდოდ, ოთხზე მოძრაობდა უძრავად დგომისას ან ნელა მოძრაობისას და უფრო სწრაფი მოძრაობისას მხოლოდ უკანა ფეხების გამოყენებაზე გადადიოდა.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს კომპიუტერული მოდელირებით ჩატარებული კვლევა ვარაუდობს, რომ ედმონტოზავრს შეეძლო მაღალი სიჩქარით სირბილი, შესაძლოა საათში 45 კილომეტრამდე (28 მილი/სთ).<ref> "Mummified Dinosaur Unveiled". National Geographic News. December 3, 2007. Archived from the original on October 31, 2012. Retrieved December 3, 2007.</ref> 715 კილოგრამ (1,576 ფუნტი) წონის მქონე ქვეზრდასრულ ეგზემპლარზე ჩატარებულმა შემდგომმა სიმულაციებმა სიცოცხლის განმავლობაში შექმნა მოდელი, რომელსაც შეეძლო ორფეხა სირბილი ან ხტომა, ტროტის, ტემპის ან ერთფეხიანი სიმეტრიული ოთხფეხა სიარულის გამოყენება ან გალოპით მოძრაობა. მკვლევრებმა, გასაკვირად, აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე სწრაფი სიარული კენგურუს მსგავსი ხტუნვა იყო (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 17.3 მეტრი წამში (62 კმ/სთ; 39 მილი/სთ)), რაც მათ ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნიეს ცხოველის ზომისა და ნამარხ ჩანაწერებში ხტუნვის კვალის არარსებობის გამო და ამის ნაცვლად შედეგი განმარტეს, როგორც მათი სიმულაციის უზუსტობის მანიშნებელი. ყველაზე სწრაფი არა-ხტუნვის სიარული იყო გალოპობა (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 15.7 მეტრი წამში (57 კმ/სთ; 35 მილი/სთ)) და ორფეხა სირბილი (მაქსიმალური სიმულირებული სიჩქარე 14.0 მეტრი წამში (50 კმ/სთ; 31 მილი/სთ)). მიუხედავად იმისა, რომ მათ 10 გამეორება არასაკმარისად მიიჩნიეს მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა მოძრაობის ანალიზისთვის, ნაშრომში ხაზგასმულია, რომ მაღალსიჩქარიანი ოთხფეხა სიარული არ შეიძლება გამოირიცხოს ჰადროზავრებისთვის.<ref>Sellers, W. I.; Manning, P. L.; Lyson, T.; Stevens, K.; Margetts, L. (2009). "Virtual palaeontology: gait reconstruction of extinct vertebrates using high performance computing". Palaeontologia Electronica. 12 (3): unpaginated. Archived from the original on December 18, 2009. Retrieved December 13, 2009.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ ჰადროზავრიდები წყლის ან ნახევრად წყლის ბინადრები იყვნენ, ისინი ცურვისთვის ისეთივე შესაფერისები არ იყვნენ, როგორც სხვა დინოზავრები (განსაკუთრებით თეროპოდები, რომლებიც ერთ დროს ფიქრობდნენ, რომ ვერ ახერხებდნენ ჰადროზავრიდების წყალში დევნას). ჰადროზავრიდებს ჰქონდათ წვრილი ხელები მოკლე თითებით, რაც მათ წინა კიდურებს მოძრაობისთვის არაეფექტურს ხდიდა, ხოლო კუდი ასევე არ იყო გამოსადეგი მოძრაობისთვის გაძვირებული მყესების გამო, რაც ზრდიდა მის სიმყარეს და კუნთების ცუდად განვითარებული მიმაგრების წერტილების გამო, რომლებიც კუდს გვერდიდან გვერდზე ამოძრავებდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). "The case of the duckbill's hand". The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction. New York: William Morrow. pp. 146–159. ISBN 978-0-8217-2859-8.</ref><ref> Brett-Surman, M. K. (1997). "Ornithopods". In James O. Farlow; M. K. Brett-Surman (eds.). The Complete Dinosaur. Bloomington: Indiana University Press. pp. 330–346. ISBN 978-0-253-33349-0.</ref> ===სოციალური ქცევა=== ედმონტოზავრების ძვლების ვრცელი ფენები ცნობილია და ჰადროზავრების ასეთი ჯგუფები გამოიყენება იმის საჩვენებლად, რომ ისინი ჯგუფურად ცხოვრობდნენ და ერთობოდნენ.<ref> Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[2007]] წელს [[ალბერტა|ალბერტადან]] (ჰორსშუს კანიონის ფორმაცია), სამხრეთ დაკოტადან (ჰელ კრიკის ფორმაცია) და [[ვაიომინგი|ვაიომინგიდან]] (ლენსის ფორმაცია) ნამარხი ძვლების ფენების მონაცემთა ბაზაში იდენტიფიცირებულია ედმონტოზავრების ნაშთების შემცველი სამი კარიერი. ედმონტოზავრების ერთი ძვლის ფენები, რომელიც აღმოსავლეთ ვაიომინგში, ლენსის ფორმაციის თიხის ქვისა და ტალახისგან არის დამზადებული, ერთ კვადრატულ კილომეტრზე მეტ ფართობს მოიცავს, თუმცა ედმონტოზავრების ძვლები ყველაზე მეტად ამ ადგილის 40 ჰექტარზე (0.15 კვ. მილი) არის კონცენტრირებული. ვარაუდობენ, რომ აქ 10,000-დან 25,000-მდე ედმონტოზავრის ცალკეული ნაშთებია წარმოდგენილი.<ref>Chadwick, Arthur; Spencer, Lee; Turner, Larry (2006). "Preliminary depositional model for an Upper Cretaceous Edmontosaurus bonebed". Journal of Vertebrate Paleontology. 26 (3, suppl): 49A. doi:10.1080/02724634.2006.10010069. S2CID 220413406.</ref> სხვა ჰადროზავრებისგან განსხვავებით, ედმონტოზავრს ძვლოვანი ქედი არ ჰქონდა. შესაძლოა, მას [[თავის ქალა|თავის ქალაში]] რბილი [[ქსოვილი (ბიოლოგია)|ქსოვილების]] შემცველი სტრუქტურები ჰქონოდა: [[ცხვირი|ცხვირის]] ღიობების გარშემო ძვლებს ღიობების გარშემო ღრმა ჩაღრმავებები ჰქონდა. ვარაუდობენ, რომ ამ წყვილ ჩაღრმავებაში გასაბერი ჰაერის პარკები იყო განთავსებული, რაც შესაძლოა, როგორც ვიზუალური, ასევე სმენითი სიგნალიზაციის საშუალებას იძლეოდა.<ref> Hopson, James A. (1975). "The evolution of cranial display structures in hadrosaurian dinosaurs". Paleobiology. 1 (1): 21–43. Bibcode:1975Pbio....1...21H. doi:10.1017/S0094837300002165. S2CID 88689241.</ref> ედმონტოზავრი შესაძლოა დიმორფული ყოფილიყო, უფრო მყარი და მსუბუქი აგებულების ფორმებით, მაგრამ დადგენილი არ არის, დაკავშირებულია თუ არა ეს სქრსობრივ დიმორფიზმთან.<ref>Gould, Rebecca; Larson, Robb; Nellermoe, Ron (2003). "An allometric study comparing metatarsal IIs in Edmontosaurus from a low-diversity hadrosaur bone bed in Corson Co., SD". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3, suppl): 56A–57A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538. S2CID 220410105.</ref> ზოგიერთი ავტორი ედმონტოზავრს შესაძლოა მიგრირებად ჰადროზავრიდად მიიჩნევს. [[ფილ რ.ბელისა]] და [[ერიკ სნაივლი|ერიკ სნაივლის]] მიერ [[დინოზავრები|დინოზავრების]] მიგრაციის კვლევების [[2008]] წელს ჩატარებულმა მიმოხილვამ ივარაუდა, რომ E.regalis-ს შეეძლო წელიწადში 2600 კილომეტრის (1600 მილი) ორმხრივი მოგზაურობის გავლა, იმ პირობით, რომ მას ექნებოდა საჭირო [[მეტაბოლიზმი]] და [[ცხიმი|ცხიმის]] დაგროვების სიჩქარე. ასეთი მოგზაურობისთვის საჭირო იქნებოდა საათში დაახლოებით 2-დან 10 კილომეტრამდე (1-დან 6 მილი/სთ-მდე) სიჩქარე და შესაძლებელი იქნებოდა მისი [[ალასკა|ალასკიდან]] [[ალბერტა|ალბერტაში]] ჩაყვანა.<ref>Bell, Phil R.; Snively, E. (2008). "Polar dinosaurs on parade: a review of dinosaur migration". Alcheringa. 32 (3): 271–284. Bibcode:2008Alch...32..271B. doi:10.1080/03115510802096101.</ref><ref> Lloyd, Robin (December 4, 2008). "Polar Dinosaurs Endured Cold Dark Winters". LiveScience.com. Imaginova. Retrieved December 11, 2008.</ref> ბელისა და სნაივლისგან განსხვავებით, ანუსუია ჩინსამიმ და მისმა კოლეგებმა ძვლის მიკროსტრუქტურის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნეს, რომ პოლარული ედმონტოზავრი იზამთრებდა.<ref>Chinsamy, A.; Thomas, D. B.; Tumarkin-Deratzian, A. R.; Fiorillo, A. R. (2012). "Hadrosaurs were perennial polar residents". The Anatomical Record. online preprint (4): 610–614. doi:10.1002/ar.22428. PMID 22344791. S2CID 42235761.</ref> ==პალეოეკოლოგია== ===განაწილება=== [[File:Horseshoe Canyon Alberta Nov 1988.jpg|thumb|left|Horseshoe Canyon Formation near [[Drumheller]]. The dark bands are coal seams.]] ედმონტოზავრი დროსა და სივრცეში ფართო გვარს წარმოადგენდა. მისი გავრცელების სამხრეთ არეალში, კლდოვანი ერთეულები, საიდანაც ის ცნობილია, ასაკის მიხედვით შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს: ძველი ჰორსშუ კანიონისა და სენტ-მერი-რივერის წარმონაქმნები და ახალგაზრდა ფრენჩმენის, ჰელ-კრიკისა და ლენსის წარმონაქმნები. ჰორსშუ კანიონის წარმონაქმნითა და მისი ეკვივალენტებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ედმონტონური, ხოლო ახალგაზრდა ერთეულებით დაფარული დროის მონაკვეთი ასევე ცნობილია, როგორც ლანსური. ედმონტონურ და ლანსურ დროის ინტერვალებს განსხვავებული [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ფაუნა ჰქონდა.<ref> Campagna, Tony (2000). "The PT interview: Michael Triebold". Prehistoric Times. 40: 18–19.</ref> ჩრდილოეთ არეალში ედმონტოზავრი ცნობილია პრინს-კრიკის წარმონაქმნის ლისკომბის ბონებედიდან.<ref>Takasaki, R.; Fiorillo, A. R.; Tykoski, R. S.; Kobayashi, Y. (2020). "Re-examination of the cranial osteology of the Arctic Alaskan hadrosaurine with implications for its taxonomic status". PLOS ONE. 15 (5) e0232410. Bibcode:2020PLoSO..1532410T. doi:10.1371/journal.pone.0232410. PMC 7202651. PMID 32374777.</ref> ედმონტონის ხმელეთის ხერხემლიანთა ასაკი განისაზღვრება ნამარხ ჩანაწერებში Edmontosaurus regalis-ის პირველი გამოჩენით.<ref> Sullivan, Robert M.; Lucas, Spencer G. (2006). "The Kirtlandian land-vertebrate "age" – faunal composition, temporal position and biostratigraphic correlation in the nonmarine Upper Cretaceous of western North America" (pdf). In Lucas, Spencer G.; Sullivan, Robert M. (eds.). Late Cretaceous Vertebrates from the Western Interior. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Vol. 35. Albuquerque, New Mexico: New Mexico Museum of Natural History and Science. pp. 7–29. Archived from the original on November 19, 2018. Retrieved September 21, 2017.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ მხოლოდ ადრეული მაასტრიხტის ხანის პერიოდად მოიხსენიება,<ref> Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loueff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher N. (2004). "Dinosaur distribution". In Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 517–606. ISBN 978-0-520-24209-8.</ref> [[ცხენის კანიონი|ცხენის კანიონის]] ფორმაცია გარკვეულწილად უფრო ხანგრძლივი იყო. დეპონირება დაახლოებით 73 მილიონი წლის წინ, გვიან [[კამპანილიის რაიონი|კამპანურში]] დაიწყო და 68.0-დან 67.6 მილიონ წლამდე დასრულდა.<ref> Wu, X-C.; Brinkman, D.B.; Eberth, D.A.; Braman, D.R. (2007). "A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada". Canadian Journal of Earth Sciences. 44 (9): 1243–1265. Bibcode:2007CaJES..44.1243W. doi:10.1139/E07-011.</ref> Edmontosaurus regalis ცნობილია ცხენის კანიონის ფორმაციის ხუთი ერთეულიდან ყველაზე დაბალიდან, მაგრამ არ გვხვდება სულ მცირე მეორედან ყველაზე მაღალიდან.<ref> Eberth, David A. (2002). "Review and comparison of Belly River Group and Edmonton Group stratigraphy and stratigraphic architecture in the southern Alberta Plains" (PDF). Canadian Society of Petroleum Geology Diamond Jubilee Convention, Programs and Abstracts. 117: (cd). Archived from the original (PDF) on November 13, 2007. Retrieved March 8, 2009.</ref> ალბერტას დრამჰელერის მახლობლად მდებარე უნაყოფო მიწებიდან [[დინოზავრები|დინოზავრების]] ნიმუშების სამი მეოთხედი შეიძლება ედმონტოზავრს ეკუთვნოდეს.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. Minocqua, Wisconsin: NorthWord Press, Inc. pp. 170–171. ISBN 978-1-55971-038-1.</ref> ===ეკოსისტემა=== [[File:Hell Creek Formation Fauna.png|thumb|upright=1.4|''E. annectens'' (in green, left) compared to other dinosaur paleofauna from the [[Hell Creek Formation]].]] ლანსური დროის ინტერვალი იყო ბოლო ინტერვალი [[ცარცულ-პალეოგენური გადაშენება|ცარცულ-პალეოგენური გადაშენების]] მოვლენამდე, რომელმაც გაანადგურა არაფრინველი [[დინოზავრები]]. ედმონტოზავრი ამ ინტერვალის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[დინოზავრი]] იყო. [[რობერტ ტ. ბაკერი|რობერტ ტ. ბაკერის]] ცნობით, ის შეადგენდა დიდი დინოზავრების ნიმუშის ერთ მეშვიდედს, დანარჩენის უმეტესი ნაწილი (ხუთი მეექვსედი) კი რქიანი დინოზავრის, [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოფსისგან]] შედგებოდა.<ref> Bakker, Robert T. (1986). The Dinosaur Heresies. p. 438.</ref> სანაპირო ზოლის დაბლობის ტრიცერატოპს - ედმონტოზავრის ასოციაცია, რომელშიც დომინირებს [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსი]], ვრცელდებოდა დღევანდელი [[კოლორადო (არგენტინა)|კოლორადოდან]] [[სასკაჩევანი|სასკაჩევანამდე]].<ref> Lehman, Thomas M. (2001). "Late Cretaceous dinosaur provinciality". In Tanke, Darren; Carpenter, Kenneth (eds.). Mesozoic Vertebrate Life. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press. pp. 310–328. ISBN 978-0-253-33907-2.</ref> [[ლენსის ფორმაცია]], რომელიც დამახასიათებელია [[აღმოსავლეთ ვაიომინგი|აღმოსავლეთ ვაიომინგში]], ფორტ ლარამიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში (62 მილი) მდებარეობით, განმარტებულია, როგორც [[ლუიზიანა|ლუიზიანას]] სანაპირო ვაკის მსგავსი ბაიუს გარემო . ის უფრო ახლოს იყო დიდ დელტასთან, ვიდრე ჩრდილოეთით მდებარე [[ჰელ კრიკის ფორმაცია|ჰელ კრიკის ფორმაციის]] დანალექი გარემო და გაცილებით მეტ ნალექს იღებდა. ტროპიკული არაუკარიული [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]] და [[პალმები|პალმის]] [[ხე|ხეები]] მოფენილი იყო ფოთლოვან ტყეებში, რაც ფლორას განასხვავებდა ჩრდილოეთ სანაპირო ვაკისგან.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> კლიმატი [[ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი|ნოტიო]] და [[სუბტროპიკული კლიმატი|სუბტროპიკული]] იყო, ჭაობებში წიწვოვანი, პალმეტტო და გვიმრა იყო, ტყეებში კი [[წიწვოვნები|წიწვოვანი]], [[იფანი]], ცოცხალი [[მუხა]] და [[ბუჩქი|ბუჩქები]].<ref> Derstler, Kraig (1994). "Dinosaurs of the Lance Formation in eastern Wyoming". In Nelson Gerald E. (ed.). The Dinosaurs of Wyoming. Wyoming Geological Association Guidebook, 44th Annual Field Conference. Wyoming Geological Association. pp. 127–146.</ref> [[დინოზავრები|დინოზავრების]] გვერდით ცხოვრობდნენ მტკნარი წყლის [[თევზები]], [[სალამანდრისებრნი|სალამანდრები]], [[კუები]], მრავალფეროვანი [[ხვლიკები]], [[გველები]], სანაპირო [[ფრინველები]] და პატარა [[ძუძუმწოვრები]]. პატარა [[დინოზავრები]] აქ ისეთი სიმრავლით არ არიან ცნობილი, როგორც ჰელ კრიკის კლდეებში, მაგრამ [[თესცელოზავრი]] კვლავ შედარებით გავრცელებული ჩანს. [[ტრიცერატოფსი|ტრიცერატოპსის]] თავის ქალა ცნობილია მრავალი თავის ქალიდან, რომლებიც, როგორც წესი, უფრო პატარაა, ვიდრე უფრო ჩრდილოელი ინდივიდების თავის ქალა. ლენსის ფორმაცია ორი ედმონტოზავრის „მუმიის“ ადგილსამყოფელია.<ref>Russell, Dale A. (1989). An Odyssey in Time: Dinosaurs of North America. pp. 180–181.</ref> ===მტაცებელ-მსხვერპლის ურთიერთობები=== [[File:Edmontosaurus & Tyrannosaurus HMNS.jpg|thumb|left|''E. annectens'' mounted as being hunted by a ''Tyrannosaurus'', which would have preyed on the species in life]] ედმონტოზავრის დროისა და გეოგრაფიული დიაპაზონი ემთხვეოდა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრს]] და [[დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმი|დენვერის ბუნებისა და მეცნიერების მუზეუმში]] გამოფენილი E.annectens-ის ზრდასრული ნიმუში კუდში [[თეროპოდები|თეროპოდის]] ნაკბენის კვალს ავლენს. თეძოდან უკან თუ გადავხედავთ, მეცამეტე-მეჩვიდმეტე მალებს დაზიანებული აქვთ [[ხერხემალი]], რაც ცხოველის მარჯვენა უკანა მხრიდან თავდასხმას შეესაბამება. ერთ ხერხემალს ნაწილი მოჭრილი აქვს, დანარჩენებს კი - დაგრეხილი; სამს აშკარად აღენიშნება კბილის ჩხვლეტის კვალი. კუდის ზედა ნაწილი მინიმუმ 2.9 მეტრის (9.5 ფუტის) სიმაღლის იყო და იმავე კლდოვანი წარმონაქმნიდან ცნობილი ერთადერთი თეროპოდის სახეობა, რომელიც საკმარისად მაღალი იყო ასეთი შეტევის განსახორციელებლად, არის [[ტირანოზავრი|T. rex]]. ძვლები ნაწილობრივ შეხორცებულია, მაგრამ ედმონტოზავრი დაზიანების კვალის სრულად გაქრობამდე გარდაიცვალა. დაზიანებაზე ასევე ჩანს ძვლის ინფექციის ნიშნები. [[კენეტ კარპენტერი|კენეტ კარპენტერმა]], რომელმაც შეისწავლა ნიმუში, აღნიშნა, რომ მარცხენა თეძოში, როგორც ჩანს, შეხორცებული მოტეხილობაც არსებობს, რომელიც შეტევამდე მოხდა, რადგან ის უფრო სრულად იყო შეხორცებული. მან ივარაუდა, რომ ედმონტოზავრი სამიზნე იყო, რადგან შესაძლოა, ამ ადრეული ტრავმის გამო კოჭლობდა. იმის გამო, რომ შეტევას გადაურჩა, კარპენტერმა ივარაუდა, რომ შესაძლოა, მანევრირება გაუწია ან თავდამსხმელს გაუსწრო, ან რომ კუდის დაზიანება [[ჰადროზავრიდი|ჰადროზავრიდმა]] მიიყენა [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] წინააღმდეგ იარაღად მისი გამოყენების გამო.<ref name=carpenter1998>{{cite journal|last=Carpenter |first=Kenneth |author-link=Kenneth Carpenter |year=1998 |title=Evidence of predatory behavior by theropod dinosaurs |journal=Gaia |volume=15 |pages=135–144 |url=http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |access-date=March 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071117132451/http://vertpaleo.org/publications/jvp/15-576-591.cfm |archive-date=November 17, 2007 }} [not printed until 2000]</ref> თუმცა, უფრო თანამედროვე კვლევები კამათობენ თავდასხმის იდეაზე, არამედ სხვა ფაქტორებზე, რომლებიც არ არის დაკავშირებული [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრის]] თავდასხმასთან.<ref>{{cite journal |journal=PALAIOS |date=2020 |volume=35 |issue=4 |doi=10.2110/palo.2019.079 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |title=Skeletal Trauma with Implications for Intratail Mobility in Edmontosaurus Annectens from a Monodominant Bonebed, Lance Formation (Maastrichtian), Wyoming USA |last1=Siviero |first1=ART V. |last2=Brand |first2=Leonard R. |last3=Cooper |first3=Allen M. |last4=Hayes |first4=William K. |last5=Rega |first5=Elizabeth |last6=Siviero |first6=Bethania C.T. |s2cid=218503493 |pages=201–214 |bibcode=2020Palai..35..201S |url-access=subscription |archive-date=July 4, 2020 |access-date=January 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704084853/https://pubs.geoscienceworld.org/sepm/palaios/article-abstract/35/4/201/584648/SKELETAL-TRAUMA-WITH-IMPLICATIONS-FOR-INTRATAIL?redirectedFrom=fulltext-- |url-status=live }}</ref> E.annectens-ის კიდევ ერთი ნიმუში, რომელიც [[სამხრეთ დაკოტა|სამხრეთ დაკოტადან]] 7.6 მეტრის (25 ფუტი) სიგრძის ინდივიდს ეკუთვნის, ქვედა ყბაზე პატარა თეროპოდების კბილის კვალის კვალი ავლენს. ზოგიერთი კვალი ნაწილობრივ შეხორცებულია. [[მაიკლ ტრიბოლდი|მაიკლ ტრიბოლდმა]], ნიმუშზე არაფორმალურად მოხსენებისას, ვარაუდობს სცენარს, სადაც პატარა [[თეროპოდები]] ედმონტოზავრის ყელს თავს დაესხნენ; ცხოველი თავდაპირველ შეტევას გადაურჩა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა.<ref name=CT00>{{cite journal |last=Campagna |first=Tony |year=2000 |title=The PT interview: Michael Triebold |journal=Prehistoric Times |volume=40 |pages=18–19}}</ref> ედმონტოზავრების ზოგიერთი ძვლის საწოლი ნარჩენების მოპოვების ადგილი იყო. ალბერტას ერთ-ერთ ძვლის საწოლზე ალბერტას კბილის კვალი გვხვდება.<ref name=JR99>{{cite journal |last=Jacobsen |first=Aase Roland |author2=Ryan, Michael J. |year=2000 |title=Taphonomic aspects of theropod tooth-marked bones from an ''Edmontosaurus'' bone bed (Lower Maastrichtian), Alberta, Canada |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=19 |issue=3, suppl |pages=55A | doi = 10.1080/02724634.1999.10011202 }}</ref> თუმცა, ბოლოდროინდელი კვლევები ვარაუდობენ, რომ [[დასპლეტოზავრი|დასპლეტოზავრის]] ცხენის კანიონის ფორმაციაში არსებობის ყველა მტკიცებულება ალბერტოზავრს უკავშირდება.<ref>{{cite journal|last1=Torices |first1=A. |last2=Reichel |first2=M. |last3=Currie |first3=P.J. |title=Multivariate analysis of isolated tyrannosaurid teeth from the Danek Bonebed, Horseshoe Canyon Formation, Alberta, Canada. |year=2014 |journal=[[Canadian Journal of Earth Sciences]] |volume=51 |issue=11 |pages=1045–1051 |doi=10.1139/cjes-2014-0072|bibcode=2014CaJES..51.1045T }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mallon |first1=J.C. |last2=Bura |first2=J.R. |last3=Currie |first3=P.J. |title=A Problematic Tyrannosaurid (Dinosauria: Theropoda) Skeleton and Its Implications for Tyrannosaurid Diversity in the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta |year=2019 |journal=[[The Anatomical Record]] |volume=303 |issue=4 |pages=673–690 |doi=10.1002/ar.24199|doi-access=free |pmid=31254458 |pmc=7079176 }}</ref> [[2026]] წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღწერილი იყო E.annectens-ის ნიმუში, რომლის ცხვირშიც [[ტირანოზავრი|ტირანოზავრიდის]] კბილი იყო ჩადგმული ცხოველის სიკვდილის დროს, რაც, სავარაუდოდ, მტაცებლობის მცდელობის დროს ცხოველის ცხვირში ნაკბენის შედეგი იყო.<ref> Wyenberg-Henzler, Taia C.A.; Scannella, John B. (February 17, 2026). "Behavioral implications of an embedded tyrannosaurid tooth and associated tooth marks on an articulated skull of Edmontosaurus from the Hell Creek Formation, Montana". PeerJ. 14 e20796. doi:10.7717/peerj.20796. ISSN 2167-8359.</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |1={{clade |1=''[[Bactrosaurus]]'' |label2=[[Hadrosauridae]] |2={{clade |label1=[[Hadrosaurinae]] |1={{clade |1=''[[Hadrosaurus]]'' |2=''[[Lophorhothon]]'' }} |label2=[[Saurolophidae]] |2={{clade |1=[[Lambeosaurinae]] |label2=[[Saurolophinae]] |2={{clade |1=''[[Wulagasaurus]]'' |2={{clade |label1=[[Brachylophosaurini]] |1={{clade |1=''[[Acristavus]]'' |2={{clade |1=''[[Maiasaura]]'' |2=''[[Brachylophosaurus]]'' }} }} |2={{clade |1=''[[Kritosaurus]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Gryposaurus latidens]]'' |2={{clade |1=''[[Gryposaurus notabilis]]'' |2=''[[Gryposaurus monumentensis]]'' }} }} |2={{clade |label1=[[Saurolophini]] |1={{clade |1=''[[Prosaurolophus]]'' |2={{clade |1=''[[Saurolophus angustirostris]]'' |2=''[[Saurolophus osborni]]'' }} }} |label2='''''Edmontosaurini''''' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Kerberosaurus]]'' |2=''[[Kundurosaurus]]'' }} |2={{clade |1=†'''''Edmontosaurus annectens''''' |2=†'''''Edmontosaurus regalis''''' }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ==ლიტერატურა== * Michael Keith Brett-Surman. A revision of the Hadrosauridae (Reptilia: Ornithischia) and their evolution during the Campanian and Maastrichtian. — Washington, D.C.: George Washington University, 1989. — (Ph.D. dissertation). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დინოზავრები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] bcrl75yruizwabt04rx39tnap9v8zh2 0 893462 5424103 5423421 2026-06-27T16:39:47Z Ninuca-QR 175479 5424103 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|24|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = არლინ დალი | ფოტო = Arlene Dahl - 1953.JPG | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დალი, 1953 | ალტ = | მშობლსახელი = არლინ კეროლ დალი | ენის კოდი = en | დაბსახელი = არლინ კეროლ დალი | დაბთარიღი = 11 აგვისტო 1925 | დაბადგილი = მინეაპოლისი, მინესოტა, აშშ | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = 29 ნოემბერი 2021 | გარდადგილი = ნიუ-იორკი, აშშ | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = ამერიკელი | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = მსახიობი | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = 1944–2012 | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = {{hlist|ლექს ბარკერი (1951–1952)|ფერნანდო ლამასი (1954–1960)|კრისტიან რ. ჰოლმსი (1960–1964)|ალექსის ლიშინი (1964–1969)|რაუნსეველ უ. შაუმი (1969–1976)|მარკ როზენი (1984–2021)}} | პარტნიორები = | შვილები = 3 | მამა = | დედა = | ნათესავები = ეი-ჯეი ლამასი (შვილიშვილი); შეინ ლამასი (შვილიშვილი) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''არლინ კეროლ დალი''' (დ. [[11 აგვისტო]], [[1925]] — გ. [[29 ნოემბერი]], [[2021]]) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც კინოში 1940-იანი წლების ბოლოდან მოღვაწეობდა. იგი დაიბადა მინესოტაში ნორვეგიული წარმოშობის მშობლების ოჯახში. დალი სამსახიობო კარიერა მიუზიკლებში დაიწყო, შემდეგ კი კინოში გადავიდა, სადაც მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა MGM-ის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „My Wild Irish Rose“ (1947) და „The Bride Goes Wild“ (1948). მან ასევე ითამაშა სათავგადასავლო ფილმებში „Caribbean Gold“ (1952) და „Desert Legion“ (1953). დალი ასევე იყო მეწარმე. მან დააარსა ორი კომპანია — Arlene Dahl Enterprises და სუნამოების კომპანია Dahlia. მიუხედავად სამსახიობო წარმატებისა, მას ფინანსური სირთულეები შეექმნა და 1981 წელს გაკოტრება გამოაცხადა. ამის შემდეგ იგი ასტროლოგიის სფეროში გადავიდა, წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ასევე დაწერა მრავალი წიგნი სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. პირად ცხოვრებაში დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა, მათ შორის მსახიობები ლექს ბარკერი და ფერნანდო ლამასი. იგი სამი შვილის დედა იყო, რომელთაგან უფროსი მსახიობი ლორენცო ლამასია. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ცხოვრობდა ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის. არლინ დალი 2021 წელს გარდაიცვალა. == ადრეული ცხოვრება == დალი დაიბადა 1925 წლის 11 აგვისტოს მინეაპოლისში, მინესოტის შტატში, იდელ დალის (ქალიშვილობის გვარი — სვონი) და რუდოლფ დალის ოჯახში, რომელიც Ford Motor-ის დილერი და მენეჯერი იყო. მისი ორივე მშობელი ნორვეგიული წარმოშობის იყო.[3] თავად დალი დაბადების წლად 1928 წელს ასახელებდა,[4] თუმცა მისი დაბადების ჩანაწერი (1925-43442, რომელიც მინესოტის ისტორიული საზოგადოების მეშვეობით არის ხელმისაწვდომი) ადასტურებს, რომ იგი 1925 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა.~ [1] 2014 წლის 13 აგვისტოს New York Social Diary-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, სახელწოდებით „Losses and Gains“, დევიდ პატრიკ კოლუმბია აღწერს მისი 89-ე დაბადების დღის აღნიშვნას მეუღლესთან, შვილებთან და ოჯახთან ერთად.[2] ბავშვობაში დალი მეტყველებისა და ცეკვის გაკვეთილებს ესწრებოდა და აქტიურად მონაწილეობდა თეატრალურ ღონისძიებებში მარგარეტ ფულერის დაწყებით სკოლაში, რამზის უმცროს საშუალო სკოლასა და უოშბერნის უფროს საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ადგილობრივ დრამატულ ჯგუფში გამოდიოდა და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უნივერმაღების მოდელად მუშაობდა. დალის დედაც ჩართული იყო ადგილობრივი სამოყვარულო თეატრის საქმიანობაში. დალი მცირე ხნით მინესოტის უნივერსიტეტშიც სწავლობდა.[5] == სამსახიობო კარიერა == === ადრეული კარიერა === საშუალო სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ დალი ჩიკაგოში ცხოვრობდა, სადაც Marshall and Brown-ისთვის შემსყიდველად მუშაობდა. მოგვიანებით იგი ნიუ-იორკში გადავიდა და Walter Thornton Model Agency-ში მოდელად დაიწყო მუშაობა.[6] 1945 წელს მან წარმატებით გაიარა სინჯები და მიიღო როლი მიუზიკლში „Mr. Strauss Goes to Boston“. ამან საშუალება მისცა, მთავარი როლი მიეღო სხვა სპექტაკლში — „Questionable Ladies“, რომელიც ჰოლივუდის ერთ-ერთმა ტალანტების მაძიებელმა აგენტმა იხილა.[5] დალს მცირე, დაუკრედიტებელი როლი ჰქონდა ფილმში „Life with Father“ (1947). შემდეგ იგი დაწინაურდა და მთავარი ქალის როლი შეასრულა ფილმში „My Wild Irish Rose“ (1947), დენის მორგანთან ერთად. ფილმი დიდი წარმატება აღმოჩნდა და MGM-მა მას გრძელვადიანი კონტრაქტი შესთავაზა.[5] === MGM === დალმა MGM-ში მუშაობა დაიწყო და თავისი პირველი ფილმის, „The Bride Goes Wild“ (1948), მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა. ფილმში ასევე მონაწილეობდნენ ვან ჯონსონი და ჯუნ ელისონი.[7] ამის შემდეგ მან მთავარი ქალის როლი მიიღო რედ სკელტონის კომედიაში „A Southern Yankee“ (1948).[7] სტუდია Eagle-Lion-მა იგი მიიწვია ფილმ „Reign of Terror“ (1949)-ში მთავარი ქალის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით MGM-ში მან ითამაშა ვან ჯონსონთან ერთად ფილმში „Scene of the Crime“ (1949), რობერტ ტეილორთან ერთად — „Ambush“ (1950), ჯოელ მაკკრიასთან ერთად — „The Outriders“ (1950), ხოლო ფრედ ასტერისა და რედ სკელტონის გვერდით — „Three Little Words“ (1950), სადაც აილინ პერსის როლს ასრულებდა. იმავე წელს მან კვლავ ითამაშა სკელტონთან ერთად ფილმში „Watch the Birdie“ (1950). „The Outriders“-ის გარდა, ყველა ეს ფილმი MGM-ისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა.[8] MGM-მა დალს მთავარი როლები მისცა რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში, მათ შორის „Inside Straight“ (1951) და „No Questions Asked“ (1951), თუმცა ორივე ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა.[9] === სათავგადასავლო ფილმები === 1954 წელს გადაღებულ ფოტოზე არლინ დალი და ფერნანდო ლამასი, ფოტოგრაფი ვირჯილ აპგერი. დალმა Pine-Thomas Productions-თან მრავალფილმიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. იგი მიიწვიეს ჯონ პეინის მონაწილეობით გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმში „Caribbean Gold“ (1952).[10] შემდეგ იგი Universal-International-ში გადავიდა, სადაც ალან ლადის პარტნიორი იყო საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის თემაზე შექმნილ ფილმში „Desert Legion“ (1953). ამის შემდეგ Pine-Thomas-მა კვლავ დაასაქმა ფილმებში „Jamaica Run“ (1953) და „Sangaree“ (1953). უკანასკნელ ფილმში ასევე მონაწილეობდა ფერნანდო ლამასი, რომელზეც დალი მოგვიანებით დაქორწინდა. დალმა ბობ ჰოუპთან ერთად ითამაშა კომედიაში „Here Come the Girls“ (1953). ის და ლამასი კვლავ გაერთიანდნენ Warner Bros.-ის ფილმში „The Diamond Queen“ (1953).[11] იმავე წელს დალი სცენაზე როქსანის როლს ასრულებდა ედმონ როსტანის პიესის „სირანო დე ბერჟერაკის“ ხანმოკლე აღორძინებულ დადგმაში, სადაც მის პარტნიორს ხოსე ფერერი წარმოადგენდა. დალმა ფოქსის ფილმში „Woman's World“ (1954) ამბიციური კეროლ ტალბოტის როლი შეასრულა, ხოლო Universal-ის სათავგადასავლო-სამხედრო ფილმში „Bengal Brigade“ (1954) როკ ჰადსონის პარტნიორი იყო. 1952 წელს მან დაიწყო სილამაზის თემაზე სინდიცირებული სვეტის წერა,[12] ხოლო 1954 წელს დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც კოსმეტიკურ პროდუქტებსა და დიზაინერულ თეთრეულს აწარმოებდა.[13] დალმა ასევე დაიწყო ტელევიზიაში გამოჩენა, მათ შორის გადაცემებში „Lux Video Theatre“ (სადაც 1954 წლის „კასაბლანკას“ ადაპტაციაში ილზას როლი შეასრულა) და „The Ford Television Theatre“.[14] დალი CBS-ის სატელევიზიო თამაშში „What's My Line?“ როგორც საიდუმლო სტუმარი (1954 წლის 25 აპრილი), ასევე პანელის წევრი იყო. 1953 წელს იგი ABC-ის ანთოლოგიურ სერიალს „The Pepsi-Cola Playhouse“ უძღვებოდა. ჯონ პეინი და დალი კვლავ შეხვდნენ ფილმ-ნუარში „Slightly Scarlet“ (1956), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კიდევ ერთი წითურთმიანი ვარსკვლავი, რონდა ფლემინგი. დალმა კოლუმბია პიქჩერსისთვის ინგლისში ორი ფილმი გადაიღო: „Wicked as They Come“ (1956) და „Fortune Is a Woman“ (1957). 1957 წელს მან Columbia-ს წინააღმდეგ 1 მილიონი დოლარის ოდენობის სარჩელი შეიტანა და განაცხადა, რომ „Wicked as They Come“-ის სარეკლამო მასალები „უზნეო“ იყო და მის ღირსებას ლახავდა. მოსამართლემ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. დალი იყო ხანმოკლე სატელევიზიო სერიალის „Opening Night“ (1958) წამყვანი და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სათავგადასავლო ფილმში „Journey to the Center of the Earth“ (1959), ჯეიმზ მეისონისა და პეტ ბუნის გვერდით. ფილმის ერთ-ერთი სცენის — მორევის ეპიზოდის — გადაღებისას იგი გონებას კარგავდა,[17] თუმცა საბოლოოდ ეს მისი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი გახდა. === 1960-იანი წლები === 1960 წელს დალი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალ „Riverboat“-ში, სადაც ლუსი ბელის როლი შეასრულა ეპიზოდში „That Taylor Affair“. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ტეხასელ ნავთობმრეწველ კრისტიან ჰოლმსზე და გამოაცხადა, რომ სამსახიობო კარიერას ასრულებდა. ეს ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა, თუმცა დალი თანდათან უფრო მრავალფეროვან საქმიანობას ეწეოდა — მუშაობდა ლექტორად და სილამაზის კონსულტანტად, ამავდროულად კი მსახიობობასაც აგრძელებდა.[18] მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში „Kisses for My President“ (1964), ასევე მონაწილეობდა ფილმებში „Land Raiders“ (1969), „The Pleasure Pit“ (1969) და ფრანგულ ფილმში „Du blé en liasses“.[19] გარდა ამისა, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალებში „Burke's Law“ და „Theatre of Stars“. ამ დროისთვის მისი მთავარი ყურადღება ბიზნესისკენ იყო მიმართული. 1967 წელს საკუთარი კომპანიის დახურვის შემდეგ, იმავე წელს იგი სარეკლამო სააგენტო Kenyon and Eckhardt-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა.[13] 1969 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი ძველი ფილმები „სირცხვილის მომგვრელი“ იყო.[20] === 1970-იანი წლები === 1970-იანი წლების დასაწყისში დალი ბროდვეის სცენასაც დაუბრუნდა და მიუზიკლ „Applause“-ში მარგო ჩენინგის როლში ლორენ ბეკოლი ჩაანაცვლა. ტელევიზიაში მას როლი ჰქონდა სერიალში „One Life to Live“, ასევე მიწვეული მსახიობის სახით მონაწილეობდა სერიალებში „Love, American Style“, „Jigsaw John“, „Fantasy Island“ და „The Love Boat“. მან ასევე ითამაშა სატელევიზიო ფილმში „The Deadly Dream“ (1971). „მომწონს მსახიობობა,“ — თქვა მან 1978 წელს, — „მაგრამ ბიზნესი უფრო მეტად უნდა მომწონდეს, თორემ ყველაფერს დავკარგავ.“[21] === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === 2000 წელს გადაღებული არლინ დალის ფოტო. 1981 წელს დალმა პირადი გაკოტრება გამოაცხადა. მისი ვალდებულებები თითქმის 1 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აქტივები მხოლოდ 623 970 დოლარი იყო. მისი მთავარი კრედიტორი იყო აშშ-ის მცირე ბიზნესის ადმინისტრაცია, რომელმაც 450 000 დოლარის სესხის გარანტია გასცა, როდესაც დალი კოსმეტიკური კომპანიის ხელმძღვანელ პოზიციაზე მუშაობდა. მან ასევე დაკარგა 163 000 დოლარის ღირებულების სამკაულები და ბეწვეული, რომლებიც მის მანჰეტენის ბინაში მომხდარი ქურდობის დროს მოიპარეს. 1980 წელს მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 11 367 დოლარი შეადგინა, ხოლო 1979 წელს — 10 517 დოლარი.[22] 1981–1984 წლებში დალი მონაწილეობდა ABC-ის საპნის ოპერაში „One Life to Live“, სადაც ლუსინდა შენკ უილსონის როლს ასრულებდა. თავდაპირველად ეს პერსონაჟი მოკლევადიანი როლისთვის იყო შექმნილი (იგი სერიალში 1981 წლის ბოლოსა და 1982 წლის დასაწყისში, ასევე 1982 წლის ბოლოს გამოჩნდა), თუმცა მოგვიანებით დალს ერთწლიანი კონტრაქტი შესთავაზეს და იგი 1983 წლის სექტემბრიდან 1984 წლის ოქტომბრამდე რეგულარულად მონაწილეობდა სერიალში. 1988 წელს მან ითამაშა ფილმში „A Place to Hide“. მისი ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ოცი წელზე მეტი ხნის პაუზის შემდეგ, იყო „Night of the Warrior“ (1991), რომელშიც მისი ვაჟი, ლორენცო ლამასიც მონაწილეობდა. 1980-იან წლებში დალი ასტროლოგიით დაინტერესდა. იგი წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მოგვიანებით მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას.[13] მან ორ ათეულზე მეტი წიგნი დაწერა სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე.[23] დალი ასევე მონაწილეობდა თავისი ვაჟის სერიალების — „Renegade“-ისა და „Air America“-ს ცალკეულ ეპიზოდებში. == ბიზნესსაქმიანობა == 1951 წელს დალი სილამაზის თემაზე სამკვირიან სვეტს წერდა გაზეთისთვის „Let's Be Beautiful“, რომელიც Chicago Tribune-ის დამფუძნებლის, რობერტ მაკკორმიკის, საკუთრება იყო.[3] 1950-იანი წლების შუა პერიოდში მან დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც ყიდდა ქალის თეთრეულს, ღამის პერანგებს, პიჟამოებსა და კოსმეტიკურ პროდუქტებს.[7][3] მან ასევე გამოიგონა „Dahl Beauty Cap“ — ნაქსოვი საძილე ქუდი ქალებისთვის. 1970 წელს დალი Sears Roebuck-ში სილამაზის პროდუქტების დირექტორად დაიწყო მუშაობა და წელიწადში თითქმის 750 000 დოლარს გამოიმუშავებდა, თუმცა 1975 წელს სამსახური დატოვა და დააარსა სუნამოების კომპანია Dahlia, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება.[12][13][24] == პირადი ცხოვრება == დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა: *ლექს ბარკერი — მსახიობი. ისინი 1950-იანი წლების დასაწყისში შეხვდნენ ერთმანეთს, 1951 წლის 16 აპრილს დაქორწინდნენ და მომდევნო წელს განქორწინდნენ. (ბარკერმა მოგვიანებით ლანა ტერნერზე იქორწინა.)[ *ფერნანდო ლამასი — მსახიობი. ისინი 1954 წელს დაქორწინდნენ. 1958 წელს მათ შეეძინათ ერთადერთი შვილი, ლორენცო ლამასი. ლორენცოს დაბადების შემდეგ დალმა მსახიობობა მნიშვნელოვნად შეამცირა და საბოლოოდ კარიერაც დაასრულა, თუმცა დროდადრო ფილმებსა და ტელევიზიაში მაინც ჩნდებოდა. დალი და ლამასი 1960 წელს განქორწინდნენ. *კრისტიან რ. ჰოლმსი — Fleischmann-ის საფუარის იმპერიის მემკვიდრე და ნავთობმრეწველი. ისინი 1960 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ერთი შვილი — დალის ერთადერთი ქალიშვილი. ისინი 1963 წლის 29 ნოემბერს განქორწინდნენ. *ალექსის ლიშინი — რუსი ღვინის მწერალი და მეწარმე. ისინი 1964–1969 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. *რაუნსეველ უ. „სკიპ“ შაუმი — ტელეპროდიუსერი და იახტების ბროკერი. ისინი 1969–1976 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. დალის მეორე ვაჟი ამ ქორწინების პერიოდში დაიბადა. *მარკ როზენი — შეფუთვის დიზაინერი. ისინი 1984 წლიდან დალის გარდაცვალებამდე დაქორწინებულები იყვნენ. დალი ცხოვრებას ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის ინაწილებდა. დალს ჰყავდა ცხრა შვილიშვილი (მათ შორის ეი-ჯეი ლამასი და შეინ ლამასი) და ორი შვილთაშვილი. იგი 2021 წლის 29 ნოემბერს, 96 წლის ასაკში, მანჰეტენში მდებარე საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} e97cx5cxdgdgygueg8z7u6pwlxsh2vh 5424112 5424103 2026-06-27T16:51:16Z Ninuca-QR 175479 5424112 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|24|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = არლინ დალი | ფოტო = Arlene Dahl - 1953.JPG | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დალი, 1953 | ალტ = | მშობლსახელი = არლინ კეროლ დალი | ენის კოდი = | დაბსახელი = არლინ კეროლ დალი | დაბთარიღი = [[11 აგვისტო]], [[1925]] | დაბადგილი = [[მინეაპოლისი]], [[მინესოტა]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[29 ნოემბერი]], [[2021]] | გარდადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ამერიკელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = [[მსახიობი]] | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = [[1944]]–[[2012]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = {{hlist|ლექს ბარკერი ([[1951]]–[[1952]])|ფერნანდო ლამასი ([[1954]]–[[1960]])|კრისტიან რ. ჰოლმსი ([[1960]]–[[1964]])|ალექსის ლიშინი ([[1964]]–[[1969]])|რაუნსეველ უ. შაუმი ([[1969]]–[[1976]])|მარკ როზენი ([[1984]]–[[2021]])}} | პარტნიორები = | შვილები = 3 | მამა = | დედა = | ნათესავები = ეი-ჯეი ლამასი (შვილიშვილი); შეინ ლამასი (შვილიშვილი) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''არლინ კეროლ დალი''' (დ. [[11 აგვისტო]], [[1925]] — გ. [[29 ნოემბერი]], [[2021]]) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც კინოში 1940-იანი წლების ბოლოდან მოღვაწეობდა. იგი დაიბადა მინესოტაში ნორვეგიული წარმოშობის მშობლების ოჯახში. დალი სამსახიობო კარიერა მიუზიკლებში დაიწყო, შემდეგ კი კინოში გადავიდა, სადაც მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა MGM-ის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „My Wild Irish Rose“ (1947) და „The Bride Goes Wild“ (1948). მან ასევე ითამაშა სათავგადასავლო ფილმებში „Caribbean Gold“ (1952) და „Desert Legion“ (1953). დალი ასევე იყო მეწარმე. მან დააარსა ორი კომპანია — Arlene Dahl Enterprises და სუნამოების კომპანია Dahlia. მიუხედავად სამსახიობო წარმატებისა, მას ფინანსური სირთულეები შეექმნა და 1981 წელს გაკოტრება გამოაცხადა. ამის შემდეგ იგი ასტროლოგიის სფეროში გადავიდა, წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ასევე დაწერა მრავალი წიგნი სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. პირად ცხოვრებაში დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა, მათ შორის მსახიობები ლექს ბარკერი და ფერნანდო ლამასი. იგი სამი შვილის დედა იყო, რომელთაგან უფროსი მსახიობი ლორენცო ლამასია. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ცხოვრობდა ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის. არლინ დალი 2021 წელს გარდაიცვალა. == ადრეული ცხოვრება == დალი დაიბადა 1925 წლის 11 აგვისტოს მინეაპოლისში, მინესოტის შტატში, იდელ დალის (ქალიშვილობის გვარი — სვონი) და რუდოლფ დალის ოჯახში, რომელიც Ford Motor-ის დილერი და მენეჯერი იყო. მისი ორივე მშობელი ნორვეგიული წარმოშობის იყო.[3] თავად დალი დაბადების წლად 1928 წელს ასახელებდა,[4] თუმცა მისი დაბადების ჩანაწერი (1925-43442, რომელიც მინესოტის ისტორიული საზოგადოების მეშვეობით არის ხელმისაწვდომი) ადასტურებს, რომ იგი 1925 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა.~ [1] 2014 წლის 13 აგვისტოს New York Social Diary-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, სახელწოდებით „Losses and Gains“, დევიდ პატრიკ კოლუმბია აღწერს მისი 89-ე დაბადების დღის აღნიშვნას მეუღლესთან, შვილებთან და ოჯახთან ერთად.[2] ბავშვობაში დალი მეტყველებისა და ცეკვის გაკვეთილებს ესწრებოდა და აქტიურად მონაწილეობდა თეატრალურ ღონისძიებებში მარგარეტ ფულერის დაწყებით სკოლაში, რამზის უმცროს საშუალო სკოლასა და უოშბერნის უფროს საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ადგილობრივ დრამატულ ჯგუფში გამოდიოდა და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უნივერმაღების მოდელად მუშაობდა. დალის დედაც ჩართული იყო ადგილობრივი სამოყვარულო თეატრის საქმიანობაში. დალი მცირე ხნით მინესოტის უნივერსიტეტშიც სწავლობდა.[5] == სამსახიობო კარიერა == === ადრეული კარიერა === საშუალო სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ დალი ჩიკაგოში ცხოვრობდა, სადაც Marshall and Brown-ისთვის შემსყიდველად მუშაობდა. მოგვიანებით იგი ნიუ-იორკში გადავიდა და Walter Thornton Model Agency-ში მოდელად დაიწყო მუშაობა.[6] 1945 წელს მან წარმატებით გაიარა სინჯები და მიიღო როლი მიუზიკლში „Mr. Strauss Goes to Boston“. ამან საშუალება მისცა, მთავარი როლი მიეღო სხვა სპექტაკლში — „Questionable Ladies“, რომელიც ჰოლივუდის ერთ-ერთმა ტალანტების მაძიებელმა აგენტმა იხილა.[5] დალს მცირე, დაუკრედიტებელი როლი ჰქონდა ფილმში „Life with Father“ (1947). შემდეგ იგი დაწინაურდა და მთავარი ქალის როლი შეასრულა ფილმში „My Wild Irish Rose“ (1947), დენის მორგანთან ერთად. ფილმი დიდი წარმატება აღმოჩნდა და MGM-მა მას გრძელვადიანი კონტრაქტი შესთავაზა.[5] === MGM === დალმა MGM-ში მუშაობა დაიწყო და თავისი პირველი ფილმის, „The Bride Goes Wild“ (1948), მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა. ფილმში ასევე მონაწილეობდნენ ვან ჯონსონი და ჯუნ ელისონი.[7] ამის შემდეგ მან მთავარი ქალის როლი მიიღო რედ სკელტონის კომედიაში „A Southern Yankee“ (1948).[7] სტუდია Eagle-Lion-მა იგი მიიწვია ფილმ „Reign of Terror“ (1949)-ში მთავარი ქალის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით MGM-ში მან ითამაშა ვან ჯონსონთან ერთად ფილმში „Scene of the Crime“ (1949), რობერტ ტეილორთან ერთად — „Ambush“ (1950), ჯოელ მაკკრიასთან ერთად — „The Outriders“ (1950), ხოლო ფრედ ასტერისა და რედ სკელტონის გვერდით — „Three Little Words“ (1950), სადაც აილინ პერსის როლს ასრულებდა. იმავე წელს მან კვლავ ითამაშა სკელტონთან ერთად ფილმში „Watch the Birdie“ (1950). „The Outriders“-ის გარდა, ყველა ეს ფილმი MGM-ისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა.[8] MGM-მა დალს მთავარი როლები მისცა რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში, მათ შორის „Inside Straight“ (1951) და „No Questions Asked“ (1951), თუმცა ორივე ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა.[9] === სათავგადასავლო ფილმები === 1954 წელს გადაღებულ ფოტოზე არლინ დალი და ფერნანდო ლამასი, ფოტოგრაფი ვირჯილ აპგერი. დალმა Pine-Thomas Productions-თან მრავალფილმიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. იგი მიიწვიეს ჯონ პეინის მონაწილეობით გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმში „Caribbean Gold“ (1952).[10] შემდეგ იგი Universal-International-ში გადავიდა, სადაც ალან ლადის პარტნიორი იყო საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის თემაზე შექმნილ ფილმში „Desert Legion“ (1953). ამის შემდეგ Pine-Thomas-მა კვლავ დაასაქმა ფილმებში „Jamaica Run“ (1953) და „Sangaree“ (1953). უკანასკნელ ფილმში ასევე მონაწილეობდა ფერნანდო ლამასი, რომელზეც დალი მოგვიანებით დაქორწინდა. დალმა ბობ ჰოუპთან ერთად ითამაშა კომედიაში „Here Come the Girls“ (1953). ის და ლამასი კვლავ გაერთიანდნენ Warner Bros.-ის ფილმში „The Diamond Queen“ (1953).[11] იმავე წელს დალი სცენაზე როქსანის როლს ასრულებდა ედმონ როსტანის პიესის „სირანო დე ბერჟერაკის“ ხანმოკლე აღორძინებულ დადგმაში, სადაც მის პარტნიორს ხოსე ფერერი წარმოადგენდა. დალმა ფოქსის ფილმში „Woman's World“ (1954) ამბიციური კეროლ ტალბოტის როლი შეასრულა, ხოლო Universal-ის სათავგადასავლო-სამხედრო ფილმში „Bengal Brigade“ (1954) როკ ჰადსონის პარტნიორი იყო. 1952 წელს მან დაიწყო სილამაზის თემაზე სინდიცირებული სვეტის წერა,[12] ხოლო 1954 წელს დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც კოსმეტიკურ პროდუქტებსა და დიზაინერულ თეთრეულს აწარმოებდა.[13] დალმა ასევე დაიწყო ტელევიზიაში გამოჩენა, მათ შორის გადაცემებში „Lux Video Theatre“ (სადაც 1954 წლის „კასაბლანკას“ ადაპტაციაში ილზას როლი შეასრულა) და „The Ford Television Theatre“.[14] დალი CBS-ის სატელევიზიო თამაშში „What's My Line?“ როგორც საიდუმლო სტუმარი (1954 წლის 25 აპრილი), ასევე პანელის წევრი იყო. 1953 წელს იგი ABC-ის ანთოლოგიურ სერიალს „The Pepsi-Cola Playhouse“ უძღვებოდა. ჯონ პეინი და დალი კვლავ შეხვდნენ ფილმ-ნუარში „Slightly Scarlet“ (1956), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კიდევ ერთი წითურთმიანი ვარსკვლავი, რონდა ფლემინგი. დალმა კოლუმბია პიქჩერსისთვის ინგლისში ორი ფილმი გადაიღო: „Wicked as They Come“ (1956) და „Fortune Is a Woman“ (1957). 1957 წელს მან Columbia-ს წინააღმდეგ 1 მილიონი დოლარის ოდენობის სარჩელი შეიტანა და განაცხადა, რომ „Wicked as They Come“-ის სარეკლამო მასალები „უზნეო“ იყო და მის ღირსებას ლახავდა. მოსამართლემ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. დალი იყო ხანმოკლე სატელევიზიო სერიალის „Opening Night“ (1958) წამყვანი და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სათავგადასავლო ფილმში „Journey to the Center of the Earth“ (1959), ჯეიმზ მეისონისა და პეტ ბუნის გვერდით. ფილმის ერთ-ერთი სცენის — მორევის ეპიზოდის — გადაღებისას იგი გონებას კარგავდა,[17] თუმცა საბოლოოდ ეს მისი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი გახდა. === 1960-იანი წლები === 1960 წელს დალი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალ „Riverboat“-ში, სადაც ლუსი ბელის როლი შეასრულა ეპიზოდში „That Taylor Affair“. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ტეხასელ ნავთობმრეწველ კრისტიან ჰოლმსზე და გამოაცხადა, რომ სამსახიობო კარიერას ასრულებდა. ეს ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა, თუმცა დალი თანდათან უფრო მრავალფეროვან საქმიანობას ეწეოდა — მუშაობდა ლექტორად და სილამაზის კონსულტანტად, ამავდროულად კი მსახიობობასაც აგრძელებდა.[18] მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში „Kisses for My President“ (1964), ასევე მონაწილეობდა ფილმებში „Land Raiders“ (1969), „The Pleasure Pit“ (1969) და ფრანგულ ფილმში „Du blé en liasses“.[19] გარდა ამისა, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალებში „Burke's Law“ და „Theatre of Stars“. ამ დროისთვის მისი მთავარი ყურადღება ბიზნესისკენ იყო მიმართული. 1967 წელს საკუთარი კომპანიის დახურვის შემდეგ, იმავე წელს იგი სარეკლამო სააგენტო Kenyon and Eckhardt-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა.[13] 1969 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი ძველი ფილმები „სირცხვილის მომგვრელი“ იყო.[20] === 1970-იანი წლები === 1970-იანი წლების დასაწყისში დალი ბროდვეის სცენასაც დაუბრუნდა და მიუზიკლ „Applause“-ში მარგო ჩენინგის როლში ლორენ ბეკოლი ჩაანაცვლა. ტელევიზიაში მას როლი ჰქონდა სერიალში „One Life to Live“, ასევე მიწვეული მსახიობის სახით მონაწილეობდა სერიალებში „Love, American Style“, „Jigsaw John“, „Fantasy Island“ და „The Love Boat“. მან ასევე ითამაშა სატელევიზიო ფილმში „The Deadly Dream“ (1971). „მომწონს მსახიობობა,“ — თქვა მან 1978 წელს, — „მაგრამ ბიზნესი უფრო მეტად უნდა მომწონდეს, თორემ ყველაფერს დავკარგავ.“[21] === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === 2000 წელს გადაღებული არლინ დალის ფოტო. 1981 წელს დალმა პირადი გაკოტრება გამოაცხადა. მისი ვალდებულებები თითქმის 1 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აქტივები მხოლოდ 623 970 დოლარი იყო. მისი მთავარი კრედიტორი იყო აშშ-ის მცირე ბიზნესის ადმინისტრაცია, რომელმაც 450 000 დოლარის სესხის გარანტია გასცა, როდესაც დალი კოსმეტიკური კომპანიის ხელმძღვანელ პოზიციაზე მუშაობდა. მან ასევე დაკარგა 163 000 დოლარის ღირებულების სამკაულები და ბეწვეული, რომლებიც მის მანჰეტენის ბინაში მომხდარი ქურდობის დროს მოიპარეს. 1980 წელს მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 11 367 დოლარი შეადგინა, ხოლო 1979 წელს — 10 517 დოლარი.[22] 1981–1984 წლებში დალი მონაწილეობდა ABC-ის საპნის ოპერაში „One Life to Live“, სადაც ლუსინდა შენკ უილსონის როლს ასრულებდა. თავდაპირველად ეს პერსონაჟი მოკლევადიანი როლისთვის იყო შექმნილი (იგი სერიალში 1981 წლის ბოლოსა და 1982 წლის დასაწყისში, ასევე 1982 წლის ბოლოს გამოჩნდა), თუმცა მოგვიანებით დალს ერთწლიანი კონტრაქტი შესთავაზეს და იგი 1983 წლის სექტემბრიდან 1984 წლის ოქტომბრამდე რეგულარულად მონაწილეობდა სერიალში. 1988 წელს მან ითამაშა ფილმში „A Place to Hide“. მისი ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ოცი წელზე მეტი ხნის პაუზის შემდეგ, იყო „Night of the Warrior“ (1991), რომელშიც მისი ვაჟი, ლორენცო ლამასიც მონაწილეობდა. 1980-იან წლებში დალი ასტროლოგიით დაინტერესდა. იგი წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მოგვიანებით მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას.[13] მან ორ ათეულზე მეტი წიგნი დაწერა სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე.[23] დალი ასევე მონაწილეობდა თავისი ვაჟის სერიალების — „Renegade“-ისა და „Air America“-ს ცალკეულ ეპიზოდებში. == ბიზნესსაქმიანობა == 1951 წელს დალი სილამაზის თემაზე სამკვირიან სვეტს წერდა გაზეთისთვის „Let's Be Beautiful“, რომელიც Chicago Tribune-ის დამფუძნებლის, რობერტ მაკკორმიკის, საკუთრება იყო.[3] 1950-იანი წლების შუა პერიოდში მან დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც ყიდდა ქალის თეთრეულს, ღამის პერანგებს, პიჟამოებსა და კოსმეტიკურ პროდუქტებს.[7][3] მან ასევე გამოიგონა „Dahl Beauty Cap“ — ნაქსოვი საძილე ქუდი ქალებისთვის. 1970 წელს დალი Sears Roebuck-ში სილამაზის პროდუქტების დირექტორად დაიწყო მუშაობა და წელიწადში თითქმის 750 000 დოლარს გამოიმუშავებდა, თუმცა 1975 წელს სამსახური დატოვა და დააარსა სუნამოების კომპანია Dahlia, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება.[12][13][24] == პირადი ცხოვრება == დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა: *ლექს ბარკერი — მსახიობი. ისინი 1950-იანი წლების დასაწყისში შეხვდნენ ერთმანეთს, 1951 წლის 16 აპრილს დაქორწინდნენ და მომდევნო წელს განქორწინდნენ. (ბარკერმა მოგვიანებით ლანა ტერნერზე იქორწინა.)[ *ფერნანდო ლამასი — მსახიობი. ისინი 1954 წელს დაქორწინდნენ. 1958 წელს მათ შეეძინათ ერთადერთი შვილი, ლორენცო ლამასი. ლორენცოს დაბადების შემდეგ დალმა მსახიობობა მნიშვნელოვნად შეამცირა და საბოლოოდ კარიერაც დაასრულა, თუმცა დროდადრო ფილმებსა და ტელევიზიაში მაინც ჩნდებოდა. დალი და ლამასი 1960 წელს განქორწინდნენ. *კრისტიან რ. ჰოლმსი — Fleischmann-ის საფუარის იმპერიის მემკვიდრე და ნავთობმრეწველი. ისინი 1960 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ერთი შვილი — დალის ერთადერთი ქალიშვილი. ისინი 1963 წლის 29 ნოემბერს განქორწინდნენ. *ალექსის ლიშინი — რუსი ღვინის მწერალი და მეწარმე. ისინი 1964–1969 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. *რაუნსეველ უ. „სკიპ“ შაუმი — ტელეპროდიუსერი და იახტების ბროკერი. ისინი 1969–1976 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. დალის მეორე ვაჟი ამ ქორწინების პერიოდში დაიბადა. *მარკ როზენი — შეფუთვის დიზაინერი. ისინი 1984 წლიდან დალის გარდაცვალებამდე დაქორწინებულები იყვნენ. დალი ცხოვრებას ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის ინაწილებდა. დალს ჰყავდა ცხრა შვილიშვილი (მათ შორის ეი-ჯეი ლამასი და შეინ ლამასი) და ორი შვილთაშვილი. იგი 2021 წლის 29 ნოემბერს, 96 წლის ასაკში, მანჰეტენში მდებარე საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} n20o98inp4cqdzoyo2uldv2zkbcdn9m 5424113 5424112 2026-06-27T16:53:20Z Ninuca-QR 175479 5424113 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|24|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = არლინ დალი | ფოტო = Arlene Dahl - 1953.JPG | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დალი, 1953 | ალტ = | მშობლსახელი = არლინ კეროლ დალი | ენის კოდი = | დაბსახელი = არლინ კეროლ დალი | დაბთარიღი = [[11 აგვისტო]], [[1925]] | დაბადგილი = [[მინეაპოლისი]], [[მინესოტა]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[29 ნოემბერი]], [[2021]] | გარდადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ამერიკელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = [[მსახიობი]] | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = [[1944]]–[[2012]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = {{hlist|ლექს ბარკერი ([[1951]]–[[1952]])|ფერნანდო ლამასი ([[1954]]–[[1960]])|კრისტიან რ. ჰოლმსი ([[1960]]–[[1964]])|ალექსის ლიშინი ([[1964]]–[[1969]])|რაუნსეველ უ. შაუმი ([[1969]]–[[1976]])|მარკ როზენი ([[1984]]–[[2021]])}} | პარტნიორები = | შვილები = 3 | მამა = | დედა = | ნათესავები = ეი-ჯეი ლამასი (შვილიშვილი); შეინ ლამასი (შვილიშვილი) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''არლინ კეროლ დალი''' (დ. [[11 აგვისტო]], [[1925]] — გ. [[29 ნოემბერი]], [[2021]]) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც კინოში 1940-იანი წლების ბოლოდან მოღვაწეობდა. იგი დაიბადა მინესოტაში ნორვეგიული წარმოშობის მშობლების ოჯახში. დალი სამსახიობო კარიერა მიუზიკლებში დაიწყო, შემდეგ კი კინოში გადავიდა, სადაც მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა MGM-ის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „My Wild Irish Rose“ (1947) და „The Bride Goes Wild“ (1948). მან ასევე ითამაშა სათავგადასავლო ფილმებში „Caribbean Gold“ (1952) და „Desert Legion“ (1953). დალი ასევე იყო მეწარმე. მან დააარსა ორი კომპანია — Arlene Dahl Enterprises და სუნამოების კომპანია Dahlia. მიუხედავად სამსახიობო წარმატებისა, მას ფინანსური სირთულეები შეექმნა და 1981 წელს გაკოტრება გამოაცხადა. ამის შემდეგ იგი ასტროლოგიის სფეროში გადავიდა, წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ასევე დაწერა მრავალი წიგნი სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. პირად ცხოვრებაში დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა, მათ შორის მსახიობები ლექს ბარკერი და ფერნანდო ლამასი. იგი სამი შვილის დედა იყო, რომელთაგან უფროსი მსახიობი ლორენცო ლამასია. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ცხოვრობდა ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის. არლინ დალი 2021 წელს გარდაიცვალა. == ადრეული ცხოვრება == დალი დაიბადა 1925 წლის 11 აგვისტოს მინეაპოლისში, მინესოტის შტატში, იდელ დალის (ქალიშვილობის გვარი — სვონი) და რუდოლფ დალის ოჯახში, რომელიც Ford Motor-ის დილერი და მენეჯერი იყო. მისი ორივე მშობელი ნორვეგიული წარმოშობის იყო.[3] თავად დალი დაბადების წლად 1928 წელს ასახელებდა,[4] თუმცა მისი დაბადების ჩანაწერი (1925-43442, რომელიც მინესოტის ისტორიული საზოგადოების მეშვეობით არის ხელმისაწვდომი) ადასტურებს, რომ იგი 1925 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა.~ [1] 2014 წლის 13 აგვისტოს New York Social Diary-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, სახელწოდებით „Losses and Gains“, დევიდ პატრიკ კოლუმბია აღწერს მისი 89-ე დაბადების დღის აღნიშვნას მეუღლესთან, შვილებთან და ოჯახთან ერთად.[2] ბავშვობაში დალი მეტყველებისა და ცეკვის გაკვეთილებს ესწრებოდა და აქტიურად მონაწილეობდა თეატრალურ ღონისძიებებში მარგარეტ ფულერის დაწყებით სკოლაში, რამზის უმცროს საშუალო სკოლასა და უოშბერნის უფროს საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ადგილობრივ დრამატულ ჯგუფში გამოდიოდა და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უნივერმაღების მოდელად მუშაობდა. დალის დედაც ჩართული იყო ადგილობრივი სამოყვარულო თეატრის საქმიანობაში. დალი მცირე ხნით მინესოტის უნივერსიტეტშიც სწავლობდა.[5] == სამსახიობო კარიერა == === ადრეული კარიერა === საშუალო სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ დალი ჩიკაგოში ცხოვრობდა, სადაც Marshall and Brown-ისთვის შემსყიდველად მუშაობდა. მოგვიანებით იგი ნიუ-იორკში გადავიდა და Walter Thornton Model Agency-ში მოდელად დაიწყო მუშაობა.[6] 1945 წელს მან წარმატებით გაიარა სინჯები და მიიღო როლი მიუზიკლში „Mr. Strauss Goes to Boston“. ამან საშუალება მისცა, მთავარი როლი მიეღო სხვა სპექტაკლში — „Questionable Ladies“, რომელიც ჰოლივუდის ერთ-ერთმა ტალანტების მაძიებელმა აგენტმა იხილა.[5] დალს მცირე, დაუკრედიტებელი როლი ჰქონდა ფილმში „Life with Father“ (1947). შემდეგ იგი დაწინაურდა და მთავარი ქალის როლი შეასრულა ფილმში „My Wild Irish Rose“ (1947), დენის მორგანთან ერთად. ფილმი დიდი წარმატება აღმოჩნდა და MGM-მა მას გრძელვადიანი კონტრაქტი შესთავაზა.[5] === MGM === დალმა MGM-ში მუშაობა დაიწყო და თავისი პირველი ფილმის, „The Bride Goes Wild“ (1948), მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა. ფილმში ასევე მონაწილეობდნენ ვან ჯონსონი და ჯუნ ელისონი.[7] ამის შემდეგ მან მთავარი ქალის როლი მიიღო რედ სკელტონის კომედიაში „A Southern Yankee“ (1948).[7] სტუდია Eagle-Lion-მა იგი მიიწვია ფილმ „Reign of Terror“ (1949)-ში მთავარი ქალის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით MGM-ში მან ითამაშა ვან ჯონსონთან ერთად ფილმში „Scene of the Crime“ (1949), რობერტ ტეილორთან ერთად — „Ambush“ (1950), ჯოელ მაკკრიასთან ერთად — „The Outriders“ (1950), ხოლო ფრედ ასტერისა და რედ სკელტონის გვერდით — „Three Little Words“ (1950), სადაც აილინ პერსის როლს ასრულებდა. იმავე წელს მან კვლავ ითამაშა სკელტონთან ერთად ფილმში „Watch the Birdie“ (1950). „The Outriders“-ის გარდა, ყველა ეს ფილმი MGM-ისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა.[8] MGM-მა დალს მთავარი როლები მისცა რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში, მათ შორის „Inside Straight“ (1951) და „No Questions Asked“ (1951), თუმცა ორივე ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა.[9] === სათავგადასავლო ფილმები === 1954 წელს გადაღებულ ფოტოზე არლინ დალი და ფერნანდო ლამასი, ფოტოგრაფი ვირჯილ აპგერი. დალმა Pine-Thomas Productions-თან მრავალფილმიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. იგი მიიწვიეს ჯონ პეინის მონაწილეობით გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმში „Caribbean Gold“ (1952).[10] შემდეგ იგი Universal-International-ში გადავიდა, სადაც ალან ლადის პარტნიორი იყო საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის თემაზე შექმნილ ფილმში „Desert Legion“ (1953). ამის შემდეგ Pine-Thomas-მა კვლავ დაასაქმა ფილმებში „Jamaica Run“ (1953) და „Sangaree“ (1953). უკანასკნელ ფილმში ასევე მონაწილეობდა ფერნანდო ლამასი, რომელზეც დალი მოგვიანებით დაქორწინდა. დალმა ბობ ჰოუპთან ერთად ითამაშა კომედიაში „Here Come the Girls“ (1953). ის და ლამასი კვლავ გაერთიანდნენ Warner Bros.-ის ფილმში „The Diamond Queen“ (1953).[11] იმავე წელს დალი სცენაზე როქსანის როლს ასრულებდა ედმონ როსტანის პიესის „სირანო დე ბერჟერაკის“ ხანმოკლე აღორძინებულ დადგმაში, სადაც მის პარტნიორს ხოსე ფერერი წარმოადგენდა. დალმა ფოქსის ფილმში „Woman's World“ (1954) ამბიციური კეროლ ტალბოტის როლი შეასრულა, ხოლო Universal-ის სათავგადასავლო-სამხედრო ფილმში „Bengal Brigade“ (1954) როკ ჰადსონის პარტნიორი იყო. 1952 წელს მან დაიწყო სილამაზის თემაზე სინდიცირებული სვეტის წერა,[12] ხოლო 1954 წელს დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც კოსმეტიკურ პროდუქტებსა და დიზაინერულ თეთრეულს აწარმოებდა.[13] დალმა ასევე დაიწყო ტელევიზიაში გამოჩენა, მათ შორის გადაცემებში „Lux Video Theatre“ (სადაც 1954 წლის „კასაბლანკას“ ადაპტაციაში ილზას როლი შეასრულა) და „The Ford Television Theatre“.[14] დალი CBS-ის სატელევიზიო თამაშში „What's My Line?“ როგორც საიდუმლო სტუმარი (1954 წლის 25 აპრილი), ასევე პანელის წევრი იყო. 1953 წელს იგი ABC-ის ანთოლოგიურ სერიალს „The Pepsi-Cola Playhouse“ უძღვებოდა. ჯონ პეინი და დალი კვლავ შეხვდნენ ფილმ-ნუარში „Slightly Scarlet“ (1956), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კიდევ ერთი წითურთმიანი ვარსკვლავი, რონდა ფლემინგი. დალმა კოლუმბია პიქჩერსისთვის ინგლისში ორი ფილმი გადაიღო: „Wicked as They Come“ (1956) და „Fortune Is a Woman“ (1957). 1957 წელს მან Columbia-ს წინააღმდეგ 1 მილიონი დოლარის ოდენობის სარჩელი შეიტანა და განაცხადა, რომ „Wicked as They Come“-ის სარეკლამო მასალები „უზნეო“ იყო და მის ღირსებას ლახავდა. მოსამართლემ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. დალი იყო ხანმოკლე სატელევიზიო სერიალის „Opening Night“ (1958) წამყვანი და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სათავგადასავლო ფილმში „Journey to the Center of the Earth“ (1959), ჯეიმზ მეისონისა და პეტ ბუნის გვერდით. ფილმის ერთ-ერთი სცენის — მორევის ეპიზოდის — გადაღებისას იგი გონებას კარგავდა,[17] თუმცა საბოლოოდ ეს მისი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი გახდა. === 1960-იანი წლები === 1960 წელს დალი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალ „Riverboat“-ში, სადაც ლუსი ბელის როლი შეასრულა ეპიზოდში „That Taylor Affair“. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ტეხასელ ნავთობმრეწველ კრისტიან ჰოლმსზე და გამოაცხადა, რომ სამსახიობო კარიერას ასრულებდა. ეს ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა, თუმცა დალი თანდათან უფრო მრავალფეროვან საქმიანობას ეწეოდა — მუშაობდა ლექტორად და სილამაზის კონსულტანტად, ამავდროულად კი მსახიობობასაც აგრძელებდა.[18] მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში „Kisses for My President“ (1964), ასევე მონაწილეობდა ფილმებში „Land Raiders“ (1969), „The Pleasure Pit“ (1969) და ფრანგულ ფილმში „Du blé en liasses“.[19] გარდა ამისა, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალებში „Burke's Law“ და „Theatre of Stars“. ამ დროისთვის მისი მთავარი ყურადღება ბიზნესისკენ იყო მიმართული. 1967 წელს საკუთარი კომპანიის დახურვის შემდეგ, იმავე წელს იგი სარეკლამო სააგენტო Kenyon and Eckhardt-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა.[13] 1969 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი ძველი ფილმები „სირცხვილის მომგვრელი“ იყო.[20] === 1970-იანი წლები === 1970-იანი წლების დასაწყისში დალი ბროდვეის სცენასაც დაუბრუნდა და მიუზიკლ „Applause“-ში მარგო ჩენინგის როლში ლორენ ბეკოლი ჩაანაცვლა. ტელევიზიაში მას როლი ჰქონდა სერიალში „One Life to Live“, ასევე მიწვეული მსახიობის სახით მონაწილეობდა სერიალებში „Love, American Style“, „Jigsaw John“, „Fantasy Island“ და „The Love Boat“. მან ასევე ითამაშა სატელევიზიო ფილმში „The Deadly Dream“ (1971). „მომწონს მსახიობობა,“ — თქვა მან 1978 წელს, — „მაგრამ ბიზნესი უფრო მეტად უნდა მომწონდეს, თორემ ყველაფერს დავკარგავ.“[21] === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === 2000 წელს გადაღებული არლინ დალის ფოტო. 1981 წელს დალმა პირადი გაკოტრება გამოაცხადა. მისი ვალდებულებები თითქმის 1 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აქტივები მხოლოდ 623 970 დოლარი იყო. მისი მთავარი კრედიტორი იყო აშშ-ის მცირე ბიზნესის ადმინისტრაცია, რომელმაც 450 000 დოლარის სესხის გარანტია გასცა, როდესაც დალი კოსმეტიკური კომპანიის ხელმძღვანელ პოზიციაზე მუშაობდა. მან ასევე დაკარგა 163 000 დოლარის ღირებულების სამკაულები და ბეწვეული, რომლებიც მის მანჰეტენის ბინაში მომხდარი ქურდობის დროს მოიპარეს. 1980 წელს მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 11 367 დოლარი შეადგინა, ხოლო 1979 წელს — 10 517 დოლარი.[22] 1981–1984 წლებში დალი მონაწილეობდა ABC-ის საპნის ოპერაში „One Life to Live“, სადაც ლუსინდა შენკ უილსონის როლს ასრულებდა. თავდაპირველად ეს პერსონაჟი მოკლევადიანი როლისთვის იყო შექმნილი (იგი სერიალში 1981 წლის ბოლოსა და 1982 წლის დასაწყისში, ასევე 1982 წლის ბოლოს გამოჩნდა), თუმცა მოგვიანებით დალს ერთწლიანი კონტრაქტი შესთავაზეს და იგი 1983 წლის სექტემბრიდან 1984 წლის ოქტომბრამდე რეგულარულად მონაწილეობდა სერიალში. 1988 წელს მან ითამაშა ფილმში „A Place to Hide“. მისი ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ოცი წელზე მეტი ხნის პაუზის შემდეგ, იყო „Night of the Warrior“ (1991), რომელშიც მისი ვაჟი, ლორენცო ლამასიც მონაწილეობდა. 1980-იან წლებში დალი ასტროლოგიით დაინტერესდა. იგი წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მოგვიანებით მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას.[13] მან ორ ათეულზე მეტი წიგნი დაწერა სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე.[23] დალი ასევე მონაწილეობდა თავისი ვაჟის სერიალების — „Renegade“-ისა და „Air America“-ს ცალკეულ ეპიზოდებში. == ბიზნესსაქმიანობა == 1951 წელს დალი სილამაზის თემაზე სამკვირიან სვეტს წერდა გაზეთისთვის „Let's Be Beautiful“, რომელიც Chicago Tribune-ის დამფუძნებლის, რობერტ მაკკორმიკის, საკუთრება იყო.[3] 1950-იანი წლების შუა პერიოდში მან დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც ყიდდა ქალის თეთრეულს, ღამის პერანგებს, პიჟამოებსა და კოსმეტიკურ პროდუქტებს.[7][3] მან ასევე გამოიგონა „Dahl Beauty Cap“ — ნაქსოვი საძილე ქუდი ქალებისთვის. 1970 წელს დალი Sears Roebuck-ში სილამაზის პროდუქტების დირექტორად დაიწყო მუშაობა და წელიწადში თითქმის 750 000 დოლარს გამოიმუშავებდა, თუმცა 1975 წელს სამსახური დატოვა და დააარსა სუნამოების კომპანია Dahlia, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება.[12][13][24] == პირადი ცხოვრება == დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა: *ლექს ბარკერი — მსახიობი. ისინი 1950-იანი წლების დასაწყისში შეხვდნენ ერთმანეთს, 1951 წლის 16 აპრილს დაქორწინდნენ და მომდევნო წელს განქორწინდნენ. (ბარკერმა მოგვიანებით ლანა ტერნერზე იქორწინა.)[ *ფერნანდო ლამასი — მსახიობი. ისინი 1954 წელს დაქორწინდნენ. 1958 წელს მათ შეეძინათ ერთადერთი შვილი, ლორენცო ლამასი. ლორენცოს დაბადების შემდეგ დალმა მსახიობობა მნიშვნელოვნად შეამცირა და საბოლოოდ კარიერაც დაასრულა, თუმცა დროდადრო ფილმებსა და ტელევიზიაში მაინც ჩნდებოდა. დალი და ლამასი 1960 წელს განქორწინდნენ. *კრისტიან რ. ჰოლმსი — Fleischmann-ის საფუარის იმპერიის მემკვიდრე და ნავთობმრეწველი. ისინი 1960 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ერთი შვილი — დალის ერთადერთი ქალიშვილი. ისინი 1963 წლის 29 ნოემბერს განქორწინდნენ. *ალექსის ლიშინი — რუსი ღვინის მწერალი და მეწარმე. ისინი 1964–1969 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. *რაუნსეველ უ. „სკიპ“ შაუმი — ტელეპროდიუსერი და იახტების ბროკერი. ისინი 1969–1976 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. დალის მეორე ვაჟი ამ ქორწინების პერიოდში დაიბადა. *მარკ როზენი — შეფუთვის დიზაინერი. ისინი 1984 წლიდან დალის გარდაცვალებამდე დაქორწინებულები იყვნენ. დალი ცხოვრებას ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის ინაწილებდა. დალს ჰყავდა ცხრა შვილიშვილი (მათ შორის ეი-ჯეი ლამასი და შეინ ლამასი) და ორი შვილთაშვილი. იგი 2021 წლის 29 ნოემბერს, 96 წლის ასაკში, მანჰეტენში მდებარე საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია: დაბადებული 11 აგვისტო]] [[კატეგორია: დაბადებული 1925]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 2021]] [[კატეგორია: გარდაცვლილები]] 5jmdulb2c18f6ppe4jfn6av5elgsrm7 5424115 5424113 2026-06-27T16:53:49Z Ninuca-QR 175479 /* ბიზნესსაქმიანობა */ 5424115 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|24|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = არლინ დალი | ფოტო = Arlene Dahl - 1953.JPG | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დალი, 1953 | ალტ = | მშობლსახელი = არლინ კეროლ დალი | ენის კოდი = | დაბსახელი = არლინ კეროლ დალი | დაბთარიღი = [[11 აგვისტო]], [[1925]] | დაბადგილი = [[მინეაპოლისი]], [[მინესოტა]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[29 ნოემბერი]], [[2021]] | გარდადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ამერიკელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = [[მსახიობი]] | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = [[1944]]–[[2012]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = {{hlist|ლექს ბარკერი ([[1951]]–[[1952]])|ფერნანდო ლამასი ([[1954]]–[[1960]])|კრისტიან რ. ჰოლმსი ([[1960]]–[[1964]])|ალექსის ლიშინი ([[1964]]–[[1969]])|რაუნსეველ უ. შაუმი ([[1969]]–[[1976]])|მარკ როზენი ([[1984]]–[[2021]])}} | პარტნიორები = | შვილები = 3 | მამა = | დედა = | ნათესავები = ეი-ჯეი ლამასი (შვილიშვილი); შეინ ლამასი (შვილიშვილი) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''არლინ კეროლ დალი''' (დ. [[11 აგვისტო]], [[1925]] — გ. [[29 ნოემბერი]], [[2021]]) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც კინოში 1940-იანი წლების ბოლოდან მოღვაწეობდა. იგი დაიბადა მინესოტაში ნორვეგიული წარმოშობის მშობლების ოჯახში. დალი სამსახიობო კარიერა მიუზიკლებში დაიწყო, შემდეგ კი კინოში გადავიდა, სადაც მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა MGM-ის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „My Wild Irish Rose“ (1947) და „The Bride Goes Wild“ (1948). მან ასევე ითამაშა სათავგადასავლო ფილმებში „Caribbean Gold“ (1952) და „Desert Legion“ (1953). დალი ასევე იყო მეწარმე. მან დააარსა ორი კომპანია — Arlene Dahl Enterprises და სუნამოების კომპანია Dahlia. მიუხედავად სამსახიობო წარმატებისა, მას ფინანსური სირთულეები შეექმნა და 1981 წელს გაკოტრება გამოაცხადა. ამის შემდეგ იგი ასტროლოგიის სფეროში გადავიდა, წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ასევე დაწერა მრავალი წიგნი სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. პირად ცხოვრებაში დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა, მათ შორის მსახიობები ლექს ბარკერი და ფერნანდო ლამასი. იგი სამი შვილის დედა იყო, რომელთაგან უფროსი მსახიობი ლორენცო ლამასია. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ცხოვრობდა ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის. არლინ დალი 2021 წელს გარდაიცვალა. == ადრეული ცხოვრება == დალი დაიბადა 1925 წლის 11 აგვისტოს მინეაპოლისში, მინესოტის შტატში, იდელ დალის (ქალიშვილობის გვარი — სვონი) და რუდოლფ დალის ოჯახში, რომელიც Ford Motor-ის დილერი და მენეჯერი იყო. მისი ორივე მშობელი ნორვეგიული წარმოშობის იყო.[3] თავად დალი დაბადების წლად 1928 წელს ასახელებდა,[4] თუმცა მისი დაბადების ჩანაწერი (1925-43442, რომელიც მინესოტის ისტორიული საზოგადოების მეშვეობით არის ხელმისაწვდომი) ადასტურებს, რომ იგი 1925 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა.~ [1] 2014 წლის 13 აგვისტოს New York Social Diary-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, სახელწოდებით „Losses and Gains“, დევიდ პატრიკ კოლუმბია აღწერს მისი 89-ე დაბადების დღის აღნიშვნას მეუღლესთან, შვილებთან და ოჯახთან ერთად.[2] ბავშვობაში დალი მეტყველებისა და ცეკვის გაკვეთილებს ესწრებოდა და აქტიურად მონაწილეობდა თეატრალურ ღონისძიებებში მარგარეტ ფულერის დაწყებით სკოლაში, რამზის უმცროს საშუალო სკოლასა და უოშბერნის უფროს საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ადგილობრივ დრამატულ ჯგუფში გამოდიოდა და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უნივერმაღების მოდელად მუშაობდა. დალის დედაც ჩართული იყო ადგილობრივი სამოყვარულო თეატრის საქმიანობაში. დალი მცირე ხნით მინესოტის უნივერსიტეტშიც სწავლობდა.[5] == სამსახიობო კარიერა == === ადრეული კარიერა === საშუალო სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ დალი ჩიკაგოში ცხოვრობდა, სადაც Marshall and Brown-ისთვის შემსყიდველად მუშაობდა. მოგვიანებით იგი ნიუ-იორკში გადავიდა და Walter Thornton Model Agency-ში მოდელად დაიწყო მუშაობა.[6] 1945 წელს მან წარმატებით გაიარა სინჯები და მიიღო როლი მიუზიკლში „Mr. Strauss Goes to Boston“. ამან საშუალება მისცა, მთავარი როლი მიეღო სხვა სპექტაკლში — „Questionable Ladies“, რომელიც ჰოლივუდის ერთ-ერთმა ტალანტების მაძიებელმა აგენტმა იხილა.[5] დალს მცირე, დაუკრედიტებელი როლი ჰქონდა ფილმში „Life with Father“ (1947). შემდეგ იგი დაწინაურდა და მთავარი ქალის როლი შეასრულა ფილმში „My Wild Irish Rose“ (1947), დენის მორგანთან ერთად. ფილმი დიდი წარმატება აღმოჩნდა და MGM-მა მას გრძელვადიანი კონტრაქტი შესთავაზა.[5] === MGM === დალმა MGM-ში მუშაობა დაიწყო და თავისი პირველი ფილმის, „The Bride Goes Wild“ (1948), მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა. ფილმში ასევე მონაწილეობდნენ ვან ჯონსონი და ჯუნ ელისონი.[7] ამის შემდეგ მან მთავარი ქალის როლი მიიღო რედ სკელტონის კომედიაში „A Southern Yankee“ (1948).[7] სტუდია Eagle-Lion-მა იგი მიიწვია ფილმ „Reign of Terror“ (1949)-ში მთავარი ქალის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით MGM-ში მან ითამაშა ვან ჯონსონთან ერთად ფილმში „Scene of the Crime“ (1949), რობერტ ტეილორთან ერთად — „Ambush“ (1950), ჯოელ მაკკრიასთან ერთად — „The Outriders“ (1950), ხოლო ფრედ ასტერისა და რედ სკელტონის გვერდით — „Three Little Words“ (1950), სადაც აილინ პერსის როლს ასრულებდა. იმავე წელს მან კვლავ ითამაშა სკელტონთან ერთად ფილმში „Watch the Birdie“ (1950). „The Outriders“-ის გარდა, ყველა ეს ფილმი MGM-ისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა.[8] MGM-მა დალს მთავარი როლები მისცა რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში, მათ შორის „Inside Straight“ (1951) და „No Questions Asked“ (1951), თუმცა ორივე ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა.[9] === სათავგადასავლო ფილმები === 1954 წელს გადაღებულ ფოტოზე არლინ დალი და ფერნანდო ლამასი, ფოტოგრაფი ვირჯილ აპგერი. დალმა Pine-Thomas Productions-თან მრავალფილმიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. იგი მიიწვიეს ჯონ პეინის მონაწილეობით გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმში „Caribbean Gold“ (1952).[10] შემდეგ იგი Universal-International-ში გადავიდა, სადაც ალან ლადის პარტნიორი იყო საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის თემაზე შექმნილ ფილმში „Desert Legion“ (1953). ამის შემდეგ Pine-Thomas-მა კვლავ დაასაქმა ფილმებში „Jamaica Run“ (1953) და „Sangaree“ (1953). უკანასკნელ ფილმში ასევე მონაწილეობდა ფერნანდო ლამასი, რომელზეც დალი მოგვიანებით დაქორწინდა. დალმა ბობ ჰოუპთან ერთად ითამაშა კომედიაში „Here Come the Girls“ (1953). ის და ლამასი კვლავ გაერთიანდნენ Warner Bros.-ის ფილმში „The Diamond Queen“ (1953).[11] იმავე წელს დალი სცენაზე როქსანის როლს ასრულებდა ედმონ როსტანის პიესის „სირანო დე ბერჟერაკის“ ხანმოკლე აღორძინებულ დადგმაში, სადაც მის პარტნიორს ხოსე ფერერი წარმოადგენდა. დალმა ფოქსის ფილმში „Woman's World“ (1954) ამბიციური კეროლ ტალბოტის როლი შეასრულა, ხოლო Universal-ის სათავგადასავლო-სამხედრო ფილმში „Bengal Brigade“ (1954) როკ ჰადსონის პარტნიორი იყო. 1952 წელს მან დაიწყო სილამაზის თემაზე სინდიცირებული სვეტის წერა,[12] ხოლო 1954 წელს დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც კოსმეტიკურ პროდუქტებსა და დიზაინერულ თეთრეულს აწარმოებდა.[13] დალმა ასევე დაიწყო ტელევიზიაში გამოჩენა, მათ შორის გადაცემებში „Lux Video Theatre“ (სადაც 1954 წლის „კასაბლანკას“ ადაპტაციაში ილზას როლი შეასრულა) და „The Ford Television Theatre“.[14] დალი CBS-ის სატელევიზიო თამაშში „What's My Line?“ როგორც საიდუმლო სტუმარი (1954 წლის 25 აპრილი), ასევე პანელის წევრი იყო. 1953 წელს იგი ABC-ის ანთოლოგიურ სერიალს „The Pepsi-Cola Playhouse“ უძღვებოდა. ჯონ პეინი და დალი კვლავ შეხვდნენ ფილმ-ნუარში „Slightly Scarlet“ (1956), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კიდევ ერთი წითურთმიანი ვარსკვლავი, რონდა ფლემინგი. დალმა კოლუმბია პიქჩერსისთვის ინგლისში ორი ფილმი გადაიღო: „Wicked as They Come“ (1956) და „Fortune Is a Woman“ (1957). 1957 წელს მან Columbia-ს წინააღმდეგ 1 მილიონი დოლარის ოდენობის სარჩელი შეიტანა და განაცხადა, რომ „Wicked as They Come“-ის სარეკლამო მასალები „უზნეო“ იყო და მის ღირსებას ლახავდა. მოსამართლემ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. დალი იყო ხანმოკლე სატელევიზიო სერიალის „Opening Night“ (1958) წამყვანი და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სათავგადასავლო ფილმში „Journey to the Center of the Earth“ (1959), ჯეიმზ მეისონისა და პეტ ბუნის გვერდით. ფილმის ერთ-ერთი სცენის — მორევის ეპიზოდის — გადაღებისას იგი გონებას კარგავდა,[17] თუმცა საბოლოოდ ეს მისი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი გახდა. === 1960-იანი წლები === 1960 წელს დალი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალ „Riverboat“-ში, სადაც ლუსი ბელის როლი შეასრულა ეპიზოდში „That Taylor Affair“. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ტეხასელ ნავთობმრეწველ კრისტიან ჰოლმსზე და გამოაცხადა, რომ სამსახიობო კარიერას ასრულებდა. ეს ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა, თუმცა დალი თანდათან უფრო მრავალფეროვან საქმიანობას ეწეოდა — მუშაობდა ლექტორად და სილამაზის კონსულტანტად, ამავდროულად კი მსახიობობასაც აგრძელებდა.[18] მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში „Kisses for My President“ (1964), ასევე მონაწილეობდა ფილმებში „Land Raiders“ (1969), „The Pleasure Pit“ (1969) და ფრანგულ ფილმში „Du blé en liasses“.[19] გარდა ამისა, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალებში „Burke's Law“ და „Theatre of Stars“. ამ დროისთვის მისი მთავარი ყურადღება ბიზნესისკენ იყო მიმართული. 1967 წელს საკუთარი კომპანიის დახურვის შემდეგ, იმავე წელს იგი სარეკლამო სააგენტო Kenyon and Eckhardt-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა.[13] 1969 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი ძველი ფილმები „სირცხვილის მომგვრელი“ იყო.[20] === 1970-იანი წლები === 1970-იანი წლების დასაწყისში დალი ბროდვეის სცენასაც დაუბრუნდა და მიუზიკლ „Applause“-ში მარგო ჩენინგის როლში ლორენ ბეკოლი ჩაანაცვლა. ტელევიზიაში მას როლი ჰქონდა სერიალში „One Life to Live“, ასევე მიწვეული მსახიობის სახით მონაწილეობდა სერიალებში „Love, American Style“, „Jigsaw John“, „Fantasy Island“ და „The Love Boat“. მან ასევე ითამაშა სატელევიზიო ფილმში „The Deadly Dream“ (1971). „მომწონს მსახიობობა,“ — თქვა მან 1978 წელს, — „მაგრამ ბიზნესი უფრო მეტად უნდა მომწონდეს, თორემ ყველაფერს დავკარგავ.“[21] === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === 2000 წელს გადაღებული არლინ დალის ფოტო. 1981 წელს დალმა პირადი გაკოტრება გამოაცხადა. მისი ვალდებულებები თითქმის 1 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აქტივები მხოლოდ 623 970 დოლარი იყო. მისი მთავარი კრედიტორი იყო აშშ-ის მცირე ბიზნესის ადმინისტრაცია, რომელმაც 450 000 დოლარის სესხის გარანტია გასცა, როდესაც დალი კოსმეტიკური კომპანიის ხელმძღვანელ პოზიციაზე მუშაობდა. მან ასევე დაკარგა 163 000 დოლარის ღირებულების სამკაულები და ბეწვეული, რომლებიც მის მანჰეტენის ბინაში მომხდარი ქურდობის დროს მოიპარეს. 1980 წელს მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 11 367 დოლარი შეადგინა, ხოლო 1979 წელს — 10 517 დოლარი.[22] 1981–1984 წლებში დალი მონაწილეობდა ABC-ის საპნის ოპერაში „One Life to Live“, სადაც ლუსინდა შენკ უილსონის როლს ასრულებდა. თავდაპირველად ეს პერსონაჟი მოკლევადიანი როლისთვის იყო შექმნილი (იგი სერიალში 1981 წლის ბოლოსა და 1982 წლის დასაწყისში, ასევე 1982 წლის ბოლოს გამოჩნდა), თუმცა მოგვიანებით დალს ერთწლიანი კონტრაქტი შესთავაზეს და იგი 1983 წლის სექტემბრიდან 1984 წლის ოქტომბრამდე რეგულარულად მონაწილეობდა სერიალში. 1988 წელს მან ითამაშა ფილმში „A Place to Hide“. მისი ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ოცი წელზე მეტი ხნის პაუზის შემდეგ, იყო „Night of the Warrior“ (1991), რომელშიც მისი ვაჟი, ლორენცო ლამასიც მონაწილეობდა. 1980-იან წლებში დალი ასტროლოგიით დაინტერესდა. იგი წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მოგვიანებით მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას.[13] მან ორ ათეულზე მეტი წიგნი დაწერა სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე.[23] დალი ასევე მონაწილეობდა თავისი ვაჟის სერიალების — „Renegade“-ისა და „Air America“-ს ცალკეულ ეპიზოდებში. == ბიზნეს საქმიანობა == 1951 წელს დალი სილამაზის თემაზე სამკვირიან სვეტს წერდა გაზეთისთვის „Let's Be Beautiful“, რომელიც Chicago Tribune-ის დამფუძნებლის, რობერტ მაკკორმიკის, საკუთრება იყო. 1950-იანი წლების შუა პერიოდში მან დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც ყიდდა ქალის თეთრეულს, ღამის პერანგებს, პიჟამოებსა და კოსმეტიკურ პროდუქტებს. მან ასევე გამოიგონა „Dahl Beauty Cap“ — ნაქსოვი საძილე ქუდი ქალებისთვის. 1970 წელს დალი Sears Roebuck-ში სილამაზის პროდუქტების დირექტორად დაიწყო მუშაობა და წელიწადში თითქმის 750 000 დოლარს გამოიმუშავებდა, თუმცა 1975 წელს სამსახური დატოვა და დააარსა სუნამოების კომპანია Dahlia, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება. == პირადი ცხოვრება == დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა: *ლექს ბარკერი — მსახიობი. ისინი 1950-იანი წლების დასაწყისში შეხვდნენ ერთმანეთს, 1951 წლის 16 აპრილს დაქორწინდნენ და მომდევნო წელს განქორწინდნენ. (ბარკერმა მოგვიანებით ლანა ტერნერზე იქორწინა.)[ *ფერნანდო ლამასი — მსახიობი. ისინი 1954 წელს დაქორწინდნენ. 1958 წელს მათ შეეძინათ ერთადერთი შვილი, ლორენცო ლამასი. ლორენცოს დაბადების შემდეგ დალმა მსახიობობა მნიშვნელოვნად შეამცირა და საბოლოოდ კარიერაც დაასრულა, თუმცა დროდადრო ფილმებსა და ტელევიზიაში მაინც ჩნდებოდა. დალი და ლამასი 1960 წელს განქორწინდნენ. *კრისტიან რ. ჰოლმსი — Fleischmann-ის საფუარის იმპერიის მემკვიდრე და ნავთობმრეწველი. ისინი 1960 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ერთი შვილი — დალის ერთადერთი ქალიშვილი. ისინი 1963 წლის 29 ნოემბერს განქორწინდნენ. *ალექსის ლიშინი — რუსი ღვინის მწერალი და მეწარმე. ისინი 1964–1969 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. *რაუნსეველ უ. „სკიპ“ შაუმი — ტელეპროდიუსერი და იახტების ბროკერი. ისინი 1969–1976 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. დალის მეორე ვაჟი ამ ქორწინების პერიოდში დაიბადა. *მარკ როზენი — შეფუთვის დიზაინერი. ისინი 1984 წლიდან დალის გარდაცვალებამდე დაქორწინებულები იყვნენ. დალი ცხოვრებას ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის ინაწილებდა. დალს ჰყავდა ცხრა შვილიშვილი (მათ შორის ეი-ჯეი ლამასი და შეინ ლამასი) და ორი შვილთაშვილი. იგი 2021 წლის 29 ნოემბერს, 96 წლის ასაკში, მანჰეტენში მდებარე საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია: დაბადებული 11 აგვისტო]] [[კატეგორია: დაბადებული 1925]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 2021]] [[კატეგორია: გარდაცვლილები]] 7fhpxv5vk0bqtsjnbh58fwupsvjih90 5424116 5424115 2026-06-27T16:54:09Z Ninuca-QR 175479 /* 1980-იანი და 1990-იანი წლები */ 5424116 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|24|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = არლინ დალი | ფოტო = Arlene Dahl - 1953.JPG | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დალი, 1953 | ალტ = | მშობლსახელი = არლინ კეროლ დალი | ენის კოდი = | დაბსახელი = არლინ კეროლ დალი | დაბთარიღი = [[11 აგვისტო]], [[1925]] | დაბადგილი = [[მინეაპოლისი]], [[მინესოტა]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[29 ნოემბერი]], [[2021]] | გარდადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ამერიკელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = [[მსახიობი]] | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = [[1944]]–[[2012]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = {{hlist|ლექს ბარკერი ([[1951]]–[[1952]])|ფერნანდო ლამასი ([[1954]]–[[1960]])|კრისტიან რ. ჰოლმსი ([[1960]]–[[1964]])|ალექსის ლიშინი ([[1964]]–[[1969]])|რაუნსეველ უ. შაუმი ([[1969]]–[[1976]])|მარკ როზენი ([[1984]]–[[2021]])}} | პარტნიორები = | შვილები = 3 | მამა = | დედა = | ნათესავები = ეი-ჯეი ლამასი (შვილიშვილი); შეინ ლამასი (შვილიშვილი) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''არლინ კეროლ დალი''' (დ. [[11 აგვისტო]], [[1925]] — გ. [[29 ნოემბერი]], [[2021]]) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც კინოში 1940-იანი წლების ბოლოდან მოღვაწეობდა. იგი დაიბადა მინესოტაში ნორვეგიული წარმოშობის მშობლების ოჯახში. დალი სამსახიობო კარიერა მიუზიკლებში დაიწყო, შემდეგ კი კინოში გადავიდა, სადაც მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა MGM-ის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „My Wild Irish Rose“ (1947) და „The Bride Goes Wild“ (1948). მან ასევე ითამაშა სათავგადასავლო ფილმებში „Caribbean Gold“ (1952) და „Desert Legion“ (1953). დალი ასევე იყო მეწარმე. მან დააარსა ორი კომპანია — Arlene Dahl Enterprises და სუნამოების კომპანია Dahlia. მიუხედავად სამსახიობო წარმატებისა, მას ფინანსური სირთულეები შეექმნა და 1981 წელს გაკოტრება გამოაცხადა. ამის შემდეგ იგი ასტროლოგიის სფეროში გადავიდა, წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ასევე დაწერა მრავალი წიგნი სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. პირად ცხოვრებაში დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა, მათ შორის მსახიობები ლექს ბარკერი და ფერნანდო ლამასი. იგი სამი შვილის დედა იყო, რომელთაგან უფროსი მსახიობი ლორენცო ლამასია. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ცხოვრობდა ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის. არლინ დალი 2021 წელს გარდაიცვალა. == ადრეული ცხოვრება == დალი დაიბადა 1925 წლის 11 აგვისტოს მინეაპოლისში, მინესოტის შტატში, იდელ დალის (ქალიშვილობის გვარი — სვონი) და რუდოლფ დალის ოჯახში, რომელიც Ford Motor-ის დილერი და მენეჯერი იყო. მისი ორივე მშობელი ნორვეგიული წარმოშობის იყო.[3] თავად დალი დაბადების წლად 1928 წელს ასახელებდა,[4] თუმცა მისი დაბადების ჩანაწერი (1925-43442, რომელიც მინესოტის ისტორიული საზოგადოების მეშვეობით არის ხელმისაწვდომი) ადასტურებს, რომ იგი 1925 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა.~ [1] 2014 წლის 13 აგვისტოს New York Social Diary-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, სახელწოდებით „Losses and Gains“, დევიდ პატრიკ კოლუმბია აღწერს მისი 89-ე დაბადების დღის აღნიშვნას მეუღლესთან, შვილებთან და ოჯახთან ერთად.[2] ბავშვობაში დალი მეტყველებისა და ცეკვის გაკვეთილებს ესწრებოდა და აქტიურად მონაწილეობდა თეატრალურ ღონისძიებებში მარგარეტ ფულერის დაწყებით სკოლაში, რამზის უმცროს საშუალო სკოლასა და უოშბერნის უფროს საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ადგილობრივ დრამატულ ჯგუფში გამოდიოდა და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უნივერმაღების მოდელად მუშაობდა. დალის დედაც ჩართული იყო ადგილობრივი სამოყვარულო თეატრის საქმიანობაში. დალი მცირე ხნით მინესოტის უნივერსიტეტშიც სწავლობდა.[5] == სამსახიობო კარიერა == === ადრეული კარიერა === საშუალო სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ დალი ჩიკაგოში ცხოვრობდა, სადაც Marshall and Brown-ისთვის შემსყიდველად მუშაობდა. მოგვიანებით იგი ნიუ-იორკში გადავიდა და Walter Thornton Model Agency-ში მოდელად დაიწყო მუშაობა.[6] 1945 წელს მან წარმატებით გაიარა სინჯები და მიიღო როლი მიუზიკლში „Mr. Strauss Goes to Boston“. ამან საშუალება მისცა, მთავარი როლი მიეღო სხვა სპექტაკლში — „Questionable Ladies“, რომელიც ჰოლივუდის ერთ-ერთმა ტალანტების მაძიებელმა აგენტმა იხილა.[5] დალს მცირე, დაუკრედიტებელი როლი ჰქონდა ფილმში „Life with Father“ (1947). შემდეგ იგი დაწინაურდა და მთავარი ქალის როლი შეასრულა ფილმში „My Wild Irish Rose“ (1947), დენის მორგანთან ერთად. ფილმი დიდი წარმატება აღმოჩნდა და MGM-მა მას გრძელვადიანი კონტრაქტი შესთავაზა.[5] === MGM === დალმა MGM-ში მუშაობა დაიწყო და თავისი პირველი ფილმის, „The Bride Goes Wild“ (1948), მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა. ფილმში ასევე მონაწილეობდნენ ვან ჯონსონი და ჯუნ ელისონი.[7] ამის შემდეგ მან მთავარი ქალის როლი მიიღო რედ სკელტონის კომედიაში „A Southern Yankee“ (1948).[7] სტუდია Eagle-Lion-მა იგი მიიწვია ფილმ „Reign of Terror“ (1949)-ში მთავარი ქალის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით MGM-ში მან ითამაშა ვან ჯონსონთან ერთად ფილმში „Scene of the Crime“ (1949), რობერტ ტეილორთან ერთად — „Ambush“ (1950), ჯოელ მაკკრიასთან ერთად — „The Outriders“ (1950), ხოლო ფრედ ასტერისა და რედ სკელტონის გვერდით — „Three Little Words“ (1950), სადაც აილინ პერსის როლს ასრულებდა. იმავე წელს მან კვლავ ითამაშა სკელტონთან ერთად ფილმში „Watch the Birdie“ (1950). „The Outriders“-ის გარდა, ყველა ეს ფილმი MGM-ისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა.[8] MGM-მა დალს მთავარი როლები მისცა რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში, მათ შორის „Inside Straight“ (1951) და „No Questions Asked“ (1951), თუმცა ორივე ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა.[9] === სათავგადასავლო ფილმები === 1954 წელს გადაღებულ ფოტოზე არლინ დალი და ფერნანდო ლამასი, ფოტოგრაფი ვირჯილ აპგერი. დალმა Pine-Thomas Productions-თან მრავალფილმიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. იგი მიიწვიეს ჯონ პეინის მონაწილეობით გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმში „Caribbean Gold“ (1952).[10] შემდეგ იგი Universal-International-ში გადავიდა, სადაც ალან ლადის პარტნიორი იყო საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის თემაზე შექმნილ ფილმში „Desert Legion“ (1953). ამის შემდეგ Pine-Thomas-მა კვლავ დაასაქმა ფილმებში „Jamaica Run“ (1953) და „Sangaree“ (1953). უკანასკნელ ფილმში ასევე მონაწილეობდა ფერნანდო ლამასი, რომელზეც დალი მოგვიანებით დაქორწინდა. დალმა ბობ ჰოუპთან ერთად ითამაშა კომედიაში „Here Come the Girls“ (1953). ის და ლამასი კვლავ გაერთიანდნენ Warner Bros.-ის ფილმში „The Diamond Queen“ (1953).[11] იმავე წელს დალი სცენაზე როქსანის როლს ასრულებდა ედმონ როსტანის პიესის „სირანო დე ბერჟერაკის“ ხანმოკლე აღორძინებულ დადგმაში, სადაც მის პარტნიორს ხოსე ფერერი წარმოადგენდა. დალმა ფოქსის ფილმში „Woman's World“ (1954) ამბიციური კეროლ ტალბოტის როლი შეასრულა, ხოლო Universal-ის სათავგადასავლო-სამხედრო ფილმში „Bengal Brigade“ (1954) როკ ჰადსონის პარტნიორი იყო. 1952 წელს მან დაიწყო სილამაზის თემაზე სინდიცირებული სვეტის წერა,[12] ხოლო 1954 წელს დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც კოსმეტიკურ პროდუქტებსა და დიზაინერულ თეთრეულს აწარმოებდა.[13] დალმა ასევე დაიწყო ტელევიზიაში გამოჩენა, მათ შორის გადაცემებში „Lux Video Theatre“ (სადაც 1954 წლის „კასაბლანკას“ ადაპტაციაში ილზას როლი შეასრულა) და „The Ford Television Theatre“.[14] დალი CBS-ის სატელევიზიო თამაშში „What's My Line?“ როგორც საიდუმლო სტუმარი (1954 წლის 25 აპრილი), ასევე პანელის წევრი იყო. 1953 წელს იგი ABC-ის ანთოლოგიურ სერიალს „The Pepsi-Cola Playhouse“ უძღვებოდა. ჯონ პეინი და დალი კვლავ შეხვდნენ ფილმ-ნუარში „Slightly Scarlet“ (1956), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კიდევ ერთი წითურთმიანი ვარსკვლავი, რონდა ფლემინგი. დალმა კოლუმბია პიქჩერსისთვის ინგლისში ორი ფილმი გადაიღო: „Wicked as They Come“ (1956) და „Fortune Is a Woman“ (1957). 1957 წელს მან Columbia-ს წინააღმდეგ 1 მილიონი დოლარის ოდენობის სარჩელი შეიტანა და განაცხადა, რომ „Wicked as They Come“-ის სარეკლამო მასალები „უზნეო“ იყო და მის ღირსებას ლახავდა. მოსამართლემ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. დალი იყო ხანმოკლე სატელევიზიო სერიალის „Opening Night“ (1958) წამყვანი და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სათავგადასავლო ფილმში „Journey to the Center of the Earth“ (1959), ჯეიმზ მეისონისა და პეტ ბუნის გვერდით. ფილმის ერთ-ერთი სცენის — მორევის ეპიზოდის — გადაღებისას იგი გონებას კარგავდა,[17] თუმცა საბოლოოდ ეს მისი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი გახდა. === 1960-იანი წლები === 1960 წელს დალი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალ „Riverboat“-ში, სადაც ლუსი ბელის როლი შეასრულა ეპიზოდში „That Taylor Affair“. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ტეხასელ ნავთობმრეწველ კრისტიან ჰოლმსზე და გამოაცხადა, რომ სამსახიობო კარიერას ასრულებდა. ეს ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა, თუმცა დალი თანდათან უფრო მრავალფეროვან საქმიანობას ეწეოდა — მუშაობდა ლექტორად და სილამაზის კონსულტანტად, ამავდროულად კი მსახიობობასაც აგრძელებდა.[18] მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში „Kisses for My President“ (1964), ასევე მონაწილეობდა ფილმებში „Land Raiders“ (1969), „The Pleasure Pit“ (1969) და ფრანგულ ფილმში „Du blé en liasses“.[19] გარდა ამისა, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალებში „Burke's Law“ და „Theatre of Stars“. ამ დროისთვის მისი მთავარი ყურადღება ბიზნესისკენ იყო მიმართული. 1967 წელს საკუთარი კომპანიის დახურვის შემდეგ, იმავე წელს იგი სარეკლამო სააგენტო Kenyon and Eckhardt-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა.[13] 1969 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი ძველი ფილმები „სირცხვილის მომგვრელი“ იყო.[20] === 1970-იანი წლები === 1970-იანი წლების დასაწყისში დალი ბროდვეის სცენასაც დაუბრუნდა და მიუზიკლ „Applause“-ში მარგო ჩენინგის როლში ლორენ ბეკოლი ჩაანაცვლა. ტელევიზიაში მას როლი ჰქონდა სერიალში „One Life to Live“, ასევე მიწვეული მსახიობის სახით მონაწილეობდა სერიალებში „Love, American Style“, „Jigsaw John“, „Fantasy Island“ და „The Love Boat“. მან ასევე ითამაშა სატელევიზიო ფილმში „The Deadly Dream“ (1971). „მომწონს მსახიობობა,“ — თქვა მან 1978 წელს, — „მაგრამ ბიზნესი უფრო მეტად უნდა მომწონდეს, თორემ ყველაფერს დავკარგავ.“[21] === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === 2000 წელს გადაღებული არლინ დალის ფოტო. 1981 წელს დალმა პირადი გაკოტრება გამოაცხადა. მისი ვალდებულებები თითქმის 1 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აქტივები მხოლოდ 623 970 დოლარი იყო. მისი მთავარი კრედიტორი იყო აშშ-ის მცირე ბიზნესის ადმინისტრაცია, რომელმაც 450 000 დოლარის სესხის გარანტია გასცა, როდესაც დალი კოსმეტიკური კომპანიის ხელმძღვანელ პოზიციაზე მუშაობდა. მან ასევე დაკარგა 163 000 დოლარის ღირებულების სამკაულები და ბეწვეული, რომლებიც მის მანჰეტენის ბინაში მომხდარი ქურდობის დროს მოიპარეს. 1980 წელს მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 11 367 დოლარი შეადგინა, ხოლო 1979 წელს — 10 517 დოლარი. 1981–1984 წლებში დალი მონაწილეობდა ABC-ის საპნის ოპერაში „One Life to Live“, სადაც ლუსინდა შენკ უილსონის როლს ასრულებდა. თავდაპირველად ეს პერსონაჟი მოკლევადიანი როლისთვის იყო შექმნილი (იგი სერიალში 1981 წლის ბოლოსა და 1982 წლის დასაწყისში, ასევე 1982 წლის ბოლოს გამოჩნდა), თუმცა მოგვიანებით დალს ერთწლიანი კონტრაქტი შესთავაზეს და იგი 1983 წლის სექტემბრიდან 1984 წლის ოქტომბრამდე რეგულარულად მონაწილეობდა სერიალში. 1988 წელს მან ითამაშა ფილმში „A Place to Hide“. მისი ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ოცი წელზე მეტი ხნის პაუზის შემდეგ, იყო „Night of the Warrior“ (1991), რომელშიც მისი ვაჟი, ლორენცო ლამასიც მონაწილეობდა. 1980-იან წლებში დალი ასტროლოგიით დაინტერესდა. იგი წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მოგვიანებით მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ორ ათეულზე მეტი წიგნი დაწერა სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. დალი ასევე მონაწილეობდა თავისი ვაჟის სერიალების — „Renegade“-ისა და „Air America“-ს ცალკეულ ეპიზოდებში. == ბიზნეს საქმიანობა == 1951 წელს დალი სილამაზის თემაზე სამკვირიან სვეტს წერდა გაზეთისთვის „Let's Be Beautiful“, რომელიც Chicago Tribune-ის დამფუძნებლის, რობერტ მაკკორმიკის, საკუთრება იყო. 1950-იანი წლების შუა პერიოდში მან დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც ყიდდა ქალის თეთრეულს, ღამის პერანგებს, პიჟამოებსა და კოსმეტიკურ პროდუქტებს. მან ასევე გამოიგონა „Dahl Beauty Cap“ — ნაქსოვი საძილე ქუდი ქალებისთვის. 1970 წელს დალი Sears Roebuck-ში სილამაზის პროდუქტების დირექტორად დაიწყო მუშაობა და წელიწადში თითქმის 750 000 დოლარს გამოიმუშავებდა, თუმცა 1975 წელს სამსახური დატოვა და დააარსა სუნამოების კომპანია Dahlia, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება. == პირადი ცხოვრება == დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა: *ლექს ბარკერი — მსახიობი. ისინი 1950-იანი წლების დასაწყისში შეხვდნენ ერთმანეთს, 1951 წლის 16 აპრილს დაქორწინდნენ და მომდევნო წელს განქორწინდნენ. (ბარკერმა მოგვიანებით ლანა ტერნერზე იქორწინა.)[ *ფერნანდო ლამასი — მსახიობი. ისინი 1954 წელს დაქორწინდნენ. 1958 წელს მათ შეეძინათ ერთადერთი შვილი, ლორენცო ლამასი. ლორენცოს დაბადების შემდეგ დალმა მსახიობობა მნიშვნელოვნად შეამცირა და საბოლოოდ კარიერაც დაასრულა, თუმცა დროდადრო ფილმებსა და ტელევიზიაში მაინც ჩნდებოდა. დალი და ლამასი 1960 წელს განქორწინდნენ. *კრისტიან რ. ჰოლმსი — Fleischmann-ის საფუარის იმპერიის მემკვიდრე და ნავთობმრეწველი. ისინი 1960 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ერთი შვილი — დალის ერთადერთი ქალიშვილი. ისინი 1963 წლის 29 ნოემბერს განქორწინდნენ. *ალექსის ლიშინი — რუსი ღვინის მწერალი და მეწარმე. ისინი 1964–1969 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. *რაუნსეველ უ. „სკიპ“ შაუმი — ტელეპროდიუსერი და იახტების ბროკერი. ისინი 1969–1976 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. დალის მეორე ვაჟი ამ ქორწინების პერიოდში დაიბადა. *მარკ როზენი — შეფუთვის დიზაინერი. ისინი 1984 წლიდან დალის გარდაცვალებამდე დაქორწინებულები იყვნენ. დალი ცხოვრებას ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის ინაწილებდა. დალს ჰყავდა ცხრა შვილიშვილი (მათ შორის ეი-ჯეი ლამასი და შეინ ლამასი) და ორი შვილთაშვილი. იგი 2021 წლის 29 ნოემბერს, 96 წლის ასაკში, მანჰეტენში მდებარე საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია: დაბადებული 11 აგვისტო]] [[კატეგორია: დაბადებული 1925]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 2021]] [[კატეგორია: გარდაცვლილები]] 573kqf4oqn42vgk6opc9gubhq9ihgw6 5424117 5424116 2026-06-27T16:54:31Z Ninuca-QR 175479 /* 1970-იანი წლები */ 5424117 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|24|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = არლინ დალი | ფოტო = Arlene Dahl - 1953.JPG | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დალი, 1953 | ალტ = | მშობლსახელი = არლინ კეროლ დალი | ენის კოდი = | დაბსახელი = არლინ კეროლ დალი | დაბთარიღი = [[11 აგვისტო]], [[1925]] | დაბადგილი = [[მინეაპოლისი]], [[მინესოტა]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[29 ნოემბერი]], [[2021]] | გარდადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ამერიკელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = [[მსახიობი]] | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = [[1944]]–[[2012]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = {{hlist|ლექს ბარკერი ([[1951]]–[[1952]])|ფერნანდო ლამასი ([[1954]]–[[1960]])|კრისტიან რ. ჰოლმსი ([[1960]]–[[1964]])|ალექსის ლიშინი ([[1964]]–[[1969]])|რაუნსეველ უ. შაუმი ([[1969]]–[[1976]])|მარკ როზენი ([[1984]]–[[2021]])}} | პარტნიორები = | შვილები = 3 | მამა = | დედა = | ნათესავები = ეი-ჯეი ლამასი (შვილიშვილი); შეინ ლამასი (შვილიშვილი) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''არლინ კეროლ დალი''' (დ. [[11 აგვისტო]], [[1925]] — გ. [[29 ნოემბერი]], [[2021]]) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც კინოში 1940-იანი წლების ბოლოდან მოღვაწეობდა. იგი დაიბადა მინესოტაში ნორვეგიული წარმოშობის მშობლების ოჯახში. დალი სამსახიობო კარიერა მიუზიკლებში დაიწყო, შემდეგ კი კინოში გადავიდა, სადაც მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა MGM-ის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „My Wild Irish Rose“ (1947) და „The Bride Goes Wild“ (1948). მან ასევე ითამაშა სათავგადასავლო ფილმებში „Caribbean Gold“ (1952) და „Desert Legion“ (1953). დალი ასევე იყო მეწარმე. მან დააარსა ორი კომპანია — Arlene Dahl Enterprises და სუნამოების კომპანია Dahlia. მიუხედავად სამსახიობო წარმატებისა, მას ფინანსური სირთულეები შეექმნა და 1981 წელს გაკოტრება გამოაცხადა. ამის შემდეგ იგი ასტროლოგიის სფეროში გადავიდა, წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ასევე დაწერა მრავალი წიგნი სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. პირად ცხოვრებაში დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა, მათ შორის მსახიობები ლექს ბარკერი და ფერნანდო ლამასი. იგი სამი შვილის დედა იყო, რომელთაგან უფროსი მსახიობი ლორენცო ლამასია. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ცხოვრობდა ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის. არლინ დალი 2021 წელს გარდაიცვალა. == ადრეული ცხოვრება == დალი დაიბადა 1925 წლის 11 აგვისტოს მინეაპოლისში, მინესოტის შტატში, იდელ დალის (ქალიშვილობის გვარი — სვონი) და რუდოლფ დალის ოჯახში, რომელიც Ford Motor-ის დილერი და მენეჯერი იყო. მისი ორივე მშობელი ნორვეგიული წარმოშობის იყო.[3] თავად დალი დაბადების წლად 1928 წელს ასახელებდა,[4] თუმცა მისი დაბადების ჩანაწერი (1925-43442, რომელიც მინესოტის ისტორიული საზოგადოების მეშვეობით არის ხელმისაწვდომი) ადასტურებს, რომ იგი 1925 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა.~ [1] 2014 წლის 13 აგვისტოს New York Social Diary-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, სახელწოდებით „Losses and Gains“, დევიდ პატრიკ კოლუმბია აღწერს მისი 89-ე დაბადების დღის აღნიშვნას მეუღლესთან, შვილებთან და ოჯახთან ერთად.[2] ბავშვობაში დალი მეტყველებისა და ცეკვის გაკვეთილებს ესწრებოდა და აქტიურად მონაწილეობდა თეატრალურ ღონისძიებებში მარგარეტ ფულერის დაწყებით სკოლაში, რამზის უმცროს საშუალო სკოლასა და უოშბერნის უფროს საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ადგილობრივ დრამატულ ჯგუფში გამოდიოდა და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უნივერმაღების მოდელად მუშაობდა. დალის დედაც ჩართული იყო ადგილობრივი სამოყვარულო თეატრის საქმიანობაში. დალი მცირე ხნით მინესოტის უნივერსიტეტშიც სწავლობდა.[5] == სამსახიობო კარიერა == === ადრეული კარიერა === საშუალო სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ დალი ჩიკაგოში ცხოვრობდა, სადაც Marshall and Brown-ისთვის შემსყიდველად მუშაობდა. მოგვიანებით იგი ნიუ-იორკში გადავიდა და Walter Thornton Model Agency-ში მოდელად დაიწყო მუშაობა.[6] 1945 წელს მან წარმატებით გაიარა სინჯები და მიიღო როლი მიუზიკლში „Mr. Strauss Goes to Boston“. ამან საშუალება მისცა, მთავარი როლი მიეღო სხვა სპექტაკლში — „Questionable Ladies“, რომელიც ჰოლივუდის ერთ-ერთმა ტალანტების მაძიებელმა აგენტმა იხილა.[5] დალს მცირე, დაუკრედიტებელი როლი ჰქონდა ფილმში „Life with Father“ (1947). შემდეგ იგი დაწინაურდა და მთავარი ქალის როლი შეასრულა ფილმში „My Wild Irish Rose“ (1947), დენის მორგანთან ერთად. ფილმი დიდი წარმატება აღმოჩნდა და MGM-მა მას გრძელვადიანი კონტრაქტი შესთავაზა.[5] === MGM === დალმა MGM-ში მუშაობა დაიწყო და თავისი პირველი ფილმის, „The Bride Goes Wild“ (1948), მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა. ფილმში ასევე მონაწილეობდნენ ვან ჯონსონი და ჯუნ ელისონი.[7] ამის შემდეგ მან მთავარი ქალის როლი მიიღო რედ სკელტონის კომედიაში „A Southern Yankee“ (1948).[7] სტუდია Eagle-Lion-მა იგი მიიწვია ფილმ „Reign of Terror“ (1949)-ში მთავარი ქალის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით MGM-ში მან ითამაშა ვან ჯონსონთან ერთად ფილმში „Scene of the Crime“ (1949), რობერტ ტეილორთან ერთად — „Ambush“ (1950), ჯოელ მაკკრიასთან ერთად — „The Outriders“ (1950), ხოლო ფრედ ასტერისა და რედ სკელტონის გვერდით — „Three Little Words“ (1950), სადაც აილინ პერსის როლს ასრულებდა. იმავე წელს მან კვლავ ითამაშა სკელტონთან ერთად ფილმში „Watch the Birdie“ (1950). „The Outriders“-ის გარდა, ყველა ეს ფილმი MGM-ისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა.[8] MGM-მა დალს მთავარი როლები მისცა რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში, მათ შორის „Inside Straight“ (1951) და „No Questions Asked“ (1951), თუმცა ორივე ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა.[9] === სათავგადასავლო ფილმები === 1954 წელს გადაღებულ ფოტოზე არლინ დალი და ფერნანდო ლამასი, ფოტოგრაფი ვირჯილ აპგერი. დალმა Pine-Thomas Productions-თან მრავალფილმიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. იგი მიიწვიეს ჯონ პეინის მონაწილეობით გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმში „Caribbean Gold“ (1952).[10] შემდეგ იგი Universal-International-ში გადავიდა, სადაც ალან ლადის პარტნიორი იყო საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის თემაზე შექმნილ ფილმში „Desert Legion“ (1953). ამის შემდეგ Pine-Thomas-მა კვლავ დაასაქმა ფილმებში „Jamaica Run“ (1953) და „Sangaree“ (1953). უკანასკნელ ფილმში ასევე მონაწილეობდა ფერნანდო ლამასი, რომელზეც დალი მოგვიანებით დაქორწინდა. დალმა ბობ ჰოუპთან ერთად ითამაშა კომედიაში „Here Come the Girls“ (1953). ის და ლამასი კვლავ გაერთიანდნენ Warner Bros.-ის ფილმში „The Diamond Queen“ (1953).[11] იმავე წელს დალი სცენაზე როქსანის როლს ასრულებდა ედმონ როსტანის პიესის „სირანო დე ბერჟერაკის“ ხანმოკლე აღორძინებულ დადგმაში, სადაც მის პარტნიორს ხოსე ფერერი წარმოადგენდა. დალმა ფოქსის ფილმში „Woman's World“ (1954) ამბიციური კეროლ ტალბოტის როლი შეასრულა, ხოლო Universal-ის სათავგადასავლო-სამხედრო ფილმში „Bengal Brigade“ (1954) როკ ჰადსონის პარტნიორი იყო. 1952 წელს მან დაიწყო სილამაზის თემაზე სინდიცირებული სვეტის წერა,[12] ხოლო 1954 წელს დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც კოსმეტიკურ პროდუქტებსა და დიზაინერულ თეთრეულს აწარმოებდა.[13] დალმა ასევე დაიწყო ტელევიზიაში გამოჩენა, მათ შორის გადაცემებში „Lux Video Theatre“ (სადაც 1954 წლის „კასაბლანკას“ ადაპტაციაში ილზას როლი შეასრულა) და „The Ford Television Theatre“.[14] დალი CBS-ის სატელევიზიო თამაშში „What's My Line?“ როგორც საიდუმლო სტუმარი (1954 წლის 25 აპრილი), ასევე პანელის წევრი იყო. 1953 წელს იგი ABC-ის ანთოლოგიურ სერიალს „The Pepsi-Cola Playhouse“ უძღვებოდა. ჯონ პეინი და დალი კვლავ შეხვდნენ ფილმ-ნუარში „Slightly Scarlet“ (1956), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კიდევ ერთი წითურთმიანი ვარსკვლავი, რონდა ფლემინგი. დალმა კოლუმბია პიქჩერსისთვის ინგლისში ორი ფილმი გადაიღო: „Wicked as They Come“ (1956) და „Fortune Is a Woman“ (1957). 1957 წელს მან Columbia-ს წინააღმდეგ 1 მილიონი დოლარის ოდენობის სარჩელი შეიტანა და განაცხადა, რომ „Wicked as They Come“-ის სარეკლამო მასალები „უზნეო“ იყო და მის ღირსებას ლახავდა. მოსამართლემ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. დალი იყო ხანმოკლე სატელევიზიო სერიალის „Opening Night“ (1958) წამყვანი და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სათავგადასავლო ფილმში „Journey to the Center of the Earth“ (1959), ჯეიმზ მეისონისა და პეტ ბუნის გვერდით. ფილმის ერთ-ერთი სცენის — მორევის ეპიზოდის — გადაღებისას იგი გონებას კარგავდა,[17] თუმცა საბოლოოდ ეს მისი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი გახდა. === 1960-იანი წლები === 1960 წელს დალი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალ „Riverboat“-ში, სადაც ლუსი ბელის როლი შეასრულა ეპიზოდში „That Taylor Affair“. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ტეხასელ ნავთობმრეწველ კრისტიან ჰოლმსზე და გამოაცხადა, რომ სამსახიობო კარიერას ასრულებდა. ეს ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა, თუმცა დალი თანდათან უფრო მრავალფეროვან საქმიანობას ეწეოდა — მუშაობდა ლექტორად და სილამაზის კონსულტანტად, ამავდროულად კი მსახიობობასაც აგრძელებდა.[18] მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში „Kisses for My President“ (1964), ასევე მონაწილეობდა ფილმებში „Land Raiders“ (1969), „The Pleasure Pit“ (1969) და ფრანგულ ფილმში „Du blé en liasses“.[19] გარდა ამისა, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალებში „Burke's Law“ და „Theatre of Stars“. ამ დროისთვის მისი მთავარი ყურადღება ბიზნესისკენ იყო მიმართული. 1967 წელს საკუთარი კომპანიის დახურვის შემდეგ, იმავე წელს იგი სარეკლამო სააგენტო Kenyon and Eckhardt-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა.[13] 1969 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი ძველი ფილმები „სირცხვილის მომგვრელი“ იყო.[20] === 1970-იანი წლები === 1970-იანი წლების დასაწყისში დალი ბროდვეის სცენასაც დაუბრუნდა და მიუზიკლ „Applause“-ში მარგო ჩენინგის როლში ლორენ ბეკოლი ჩაანაცვლა. ტელევიზიაში მას როლი ჰქონდა სერიალში „One Life to Live“, ასევე მიწვეული მსახიობის სახით მონაწილეობდა სერიალებში „Love, American Style“, „Jigsaw John“, „Fantasy Island“ და „The Love Boat“. მან ასევე ითამაშა სატელევიზიო ფილმში „The Deadly Dream“ (1971). „მომწონს მსახიობობა,“ — თქვა მან 1978 წელს, — „მაგრამ ბიზნესი უფრო მეტად უნდა მომწონდეს, თორემ ყველაფერს დავკარგავ.“ === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === 2000 წელს გადაღებული არლინ დალის ფოტო. 1981 წელს დალმა პირადი გაკოტრება გამოაცხადა. მისი ვალდებულებები თითქმის 1 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აქტივები მხოლოდ 623 970 დოლარი იყო. მისი მთავარი კრედიტორი იყო აშშ-ის მცირე ბიზნესის ადმინისტრაცია, რომელმაც 450 000 დოლარის სესხის გარანტია გასცა, როდესაც დალი კოსმეტიკური კომპანიის ხელმძღვანელ პოზიციაზე მუშაობდა. მან ასევე დაკარგა 163 000 დოლარის ღირებულების სამკაულები და ბეწვეული, რომლებიც მის მანჰეტენის ბინაში მომხდარი ქურდობის დროს მოიპარეს. 1980 წელს მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 11 367 დოლარი შეადგინა, ხოლო 1979 წელს — 10 517 დოლარი. 1981–1984 წლებში დალი მონაწილეობდა ABC-ის საპნის ოპერაში „One Life to Live“, სადაც ლუსინდა შენკ უილსონის როლს ასრულებდა. თავდაპირველად ეს პერსონაჟი მოკლევადიანი როლისთვის იყო შექმნილი (იგი სერიალში 1981 წლის ბოლოსა და 1982 წლის დასაწყისში, ასევე 1982 წლის ბოლოს გამოჩნდა), თუმცა მოგვიანებით დალს ერთწლიანი კონტრაქტი შესთავაზეს და იგი 1983 წლის სექტემბრიდან 1984 წლის ოქტომბრამდე რეგულარულად მონაწილეობდა სერიალში. 1988 წელს მან ითამაშა ფილმში „A Place to Hide“. მისი ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ოცი წელზე მეტი ხნის პაუზის შემდეგ, იყო „Night of the Warrior“ (1991), რომელშიც მისი ვაჟი, ლორენცო ლამასიც მონაწილეობდა. 1980-იან წლებში დალი ასტროლოგიით დაინტერესდა. იგი წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მოგვიანებით მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ორ ათეულზე მეტი წიგნი დაწერა სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. დალი ასევე მონაწილეობდა თავისი ვაჟის სერიალების — „Renegade“-ისა და „Air America“-ს ცალკეულ ეპიზოდებში. == ბიზნეს საქმიანობა == 1951 წელს დალი სილამაზის თემაზე სამკვირიან სვეტს წერდა გაზეთისთვის „Let's Be Beautiful“, რომელიც Chicago Tribune-ის დამფუძნებლის, რობერტ მაკკორმიკის, საკუთრება იყო. 1950-იანი წლების შუა პერიოდში მან დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც ყიდდა ქალის თეთრეულს, ღამის პერანგებს, პიჟამოებსა და კოსმეტიკურ პროდუქტებს. მან ასევე გამოიგონა „Dahl Beauty Cap“ — ნაქსოვი საძილე ქუდი ქალებისთვის. 1970 წელს დალი Sears Roebuck-ში სილამაზის პროდუქტების დირექტორად დაიწყო მუშაობა და წელიწადში თითქმის 750 000 დოლარს გამოიმუშავებდა, თუმცა 1975 წელს სამსახური დატოვა და დააარსა სუნამოების კომპანია Dahlia, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება. == პირადი ცხოვრება == დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა: *ლექს ბარკერი — მსახიობი. ისინი 1950-იანი წლების დასაწყისში შეხვდნენ ერთმანეთს, 1951 წლის 16 აპრილს დაქორწინდნენ და მომდევნო წელს განქორწინდნენ. (ბარკერმა მოგვიანებით ლანა ტერნერზე იქორწინა.)[ *ფერნანდო ლამასი — მსახიობი. ისინი 1954 წელს დაქორწინდნენ. 1958 წელს მათ შეეძინათ ერთადერთი შვილი, ლორენცო ლამასი. ლორენცოს დაბადების შემდეგ დალმა მსახიობობა მნიშვნელოვნად შეამცირა და საბოლოოდ კარიერაც დაასრულა, თუმცა დროდადრო ფილმებსა და ტელევიზიაში მაინც ჩნდებოდა. დალი და ლამასი 1960 წელს განქორწინდნენ. *კრისტიან რ. ჰოლმსი — Fleischmann-ის საფუარის იმპერიის მემკვიდრე და ნავთობმრეწველი. ისინი 1960 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ერთი შვილი — დალის ერთადერთი ქალიშვილი. ისინი 1963 წლის 29 ნოემბერს განქორწინდნენ. *ალექსის ლიშინი — რუსი ღვინის მწერალი და მეწარმე. ისინი 1964–1969 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. *რაუნსეველ უ. „სკიპ“ შაუმი — ტელეპროდიუსერი და იახტების ბროკერი. ისინი 1969–1976 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. დალის მეორე ვაჟი ამ ქორწინების პერიოდში დაიბადა. *მარკ როზენი — შეფუთვის დიზაინერი. ისინი 1984 წლიდან დალის გარდაცვალებამდე დაქორწინებულები იყვნენ. დალი ცხოვრებას ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის ინაწილებდა. დალს ჰყავდა ცხრა შვილიშვილი (მათ შორის ეი-ჯეი ლამასი და შეინ ლამასი) და ორი შვილთაშვილი. იგი 2021 წლის 29 ნოემბერს, 96 წლის ასაკში, მანჰეტენში მდებარე საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია: დაბადებული 11 აგვისტო]] [[კატეგორია: დაბადებული 1925]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 2021]] [[კატეგორია: გარდაცვლილები]] kja8pi792t8tsvtx93s0gxhoae87qc7 5424118 5424117 2026-06-27T16:54:56Z Ninuca-QR 175479 /* 1960-იანი წლები */ 5424118 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|24|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = არლინ დალი | ფოტო = Arlene Dahl - 1953.JPG | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დალი, 1953 | ალტ = | მშობლსახელი = არლინ კეროლ დალი | ენის კოდი = | დაბსახელი = არლინ კეროლ დალი | დაბთარიღი = [[11 აგვისტო]], [[1925]] | დაბადგილი = [[მინეაპოლისი]], [[მინესოტა]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[29 ნოემბერი]], [[2021]] | გარდადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ამერიკელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = [[მსახიობი]] | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = [[1944]]–[[2012]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = {{hlist|ლექს ბარკერი ([[1951]]–[[1952]])|ფერნანდო ლამასი ([[1954]]–[[1960]])|კრისტიან რ. ჰოლმსი ([[1960]]–[[1964]])|ალექსის ლიშინი ([[1964]]–[[1969]])|რაუნსეველ უ. შაუმი ([[1969]]–[[1976]])|მარკ როზენი ([[1984]]–[[2021]])}} | პარტნიორები = | შვილები = 3 | მამა = | დედა = | ნათესავები = ეი-ჯეი ლამასი (შვილიშვილი); შეინ ლამასი (შვილიშვილი) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''არლინ კეროლ დალი''' (დ. [[11 აგვისტო]], [[1925]] — გ. [[29 ნოემბერი]], [[2021]]) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც კინოში 1940-იანი წლების ბოლოდან მოღვაწეობდა. იგი დაიბადა მინესოტაში ნორვეგიული წარმოშობის მშობლების ოჯახში. დალი სამსახიობო კარიერა მიუზიკლებში დაიწყო, შემდეგ კი კინოში გადავიდა, სადაც მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა MGM-ის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „My Wild Irish Rose“ (1947) და „The Bride Goes Wild“ (1948). მან ასევე ითამაშა სათავგადასავლო ფილმებში „Caribbean Gold“ (1952) და „Desert Legion“ (1953). დალი ასევე იყო მეწარმე. მან დააარსა ორი კომპანია — Arlene Dahl Enterprises და სუნამოების კომპანია Dahlia. მიუხედავად სამსახიობო წარმატებისა, მას ფინანსური სირთულეები შეექმნა და 1981 წელს გაკოტრება გამოაცხადა. ამის შემდეგ იგი ასტროლოგიის სფეროში გადავიდა, წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ასევე დაწერა მრავალი წიგნი სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. პირად ცხოვრებაში დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა, მათ შორის მსახიობები ლექს ბარკერი და ფერნანდო ლამასი. იგი სამი შვილის დედა იყო, რომელთაგან უფროსი მსახიობი ლორენცო ლამასია. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ცხოვრობდა ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის. არლინ დალი 2021 წელს გარდაიცვალა. == ადრეული ცხოვრება == დალი დაიბადა 1925 წლის 11 აგვისტოს მინეაპოლისში, მინესოტის შტატში, იდელ დალის (ქალიშვილობის გვარი — სვონი) და რუდოლფ დალის ოჯახში, რომელიც Ford Motor-ის დილერი და მენეჯერი იყო. მისი ორივე მშობელი ნორვეგიული წარმოშობის იყო.[3] თავად დალი დაბადების წლად 1928 წელს ასახელებდა,[4] თუმცა მისი დაბადების ჩანაწერი (1925-43442, რომელიც მინესოტის ისტორიული საზოგადოების მეშვეობით არის ხელმისაწვდომი) ადასტურებს, რომ იგი 1925 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა.~ [1] 2014 წლის 13 აგვისტოს New York Social Diary-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, სახელწოდებით „Losses and Gains“, დევიდ პატრიკ კოლუმბია აღწერს მისი 89-ე დაბადების დღის აღნიშვნას მეუღლესთან, შვილებთან და ოჯახთან ერთად.[2] ბავშვობაში დალი მეტყველებისა და ცეკვის გაკვეთილებს ესწრებოდა და აქტიურად მონაწილეობდა თეატრალურ ღონისძიებებში მარგარეტ ფულერის დაწყებით სკოლაში, რამზის უმცროს საშუალო სკოლასა და უოშბერნის უფროს საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ადგილობრივ დრამატულ ჯგუფში გამოდიოდა და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უნივერმაღების მოდელად მუშაობდა. დალის დედაც ჩართული იყო ადგილობრივი სამოყვარულო თეატრის საქმიანობაში. დალი მცირე ხნით მინესოტის უნივერსიტეტშიც სწავლობდა.[5] == სამსახიობო კარიერა == === ადრეული კარიერა === საშუალო სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ დალი ჩიკაგოში ცხოვრობდა, სადაც Marshall and Brown-ისთვის შემსყიდველად მუშაობდა. მოგვიანებით იგი ნიუ-იორკში გადავიდა და Walter Thornton Model Agency-ში მოდელად დაიწყო მუშაობა.[6] 1945 წელს მან წარმატებით გაიარა სინჯები და მიიღო როლი მიუზიკლში „Mr. Strauss Goes to Boston“. ამან საშუალება მისცა, მთავარი როლი მიეღო სხვა სპექტაკლში — „Questionable Ladies“, რომელიც ჰოლივუდის ერთ-ერთმა ტალანტების მაძიებელმა აგენტმა იხილა.[5] დალს მცირე, დაუკრედიტებელი როლი ჰქონდა ფილმში „Life with Father“ (1947). შემდეგ იგი დაწინაურდა და მთავარი ქალის როლი შეასრულა ფილმში „My Wild Irish Rose“ (1947), დენის მორგანთან ერთად. ფილმი დიდი წარმატება აღმოჩნდა და MGM-მა მას გრძელვადიანი კონტრაქტი შესთავაზა.[5] === MGM === დალმა MGM-ში მუშაობა დაიწყო და თავისი პირველი ფილმის, „The Bride Goes Wild“ (1948), მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა. ფილმში ასევე მონაწილეობდნენ ვან ჯონსონი და ჯუნ ელისონი.[7] ამის შემდეგ მან მთავარი ქალის როლი მიიღო რედ სკელტონის კომედიაში „A Southern Yankee“ (1948).[7] სტუდია Eagle-Lion-მა იგი მიიწვია ფილმ „Reign of Terror“ (1949)-ში მთავარი ქალის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით MGM-ში მან ითამაშა ვან ჯონსონთან ერთად ფილმში „Scene of the Crime“ (1949), რობერტ ტეილორთან ერთად — „Ambush“ (1950), ჯოელ მაკკრიასთან ერთად — „The Outriders“ (1950), ხოლო ფრედ ასტერისა და რედ სკელტონის გვერდით — „Three Little Words“ (1950), სადაც აილინ პერსის როლს ასრულებდა. იმავე წელს მან კვლავ ითამაშა სკელტონთან ერთად ფილმში „Watch the Birdie“ (1950). „The Outriders“-ის გარდა, ყველა ეს ფილმი MGM-ისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა.[8] MGM-მა დალს მთავარი როლები მისცა რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში, მათ შორის „Inside Straight“ (1951) და „No Questions Asked“ (1951), თუმცა ორივე ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა.[9] === სათავგადასავლო ფილმები === 1954 წელს გადაღებულ ფოტოზე არლინ დალი და ფერნანდო ლამასი, ფოტოგრაფი ვირჯილ აპგერი. დალმა Pine-Thomas Productions-თან მრავალფილმიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. იგი მიიწვიეს ჯონ პეინის მონაწილეობით გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმში „Caribbean Gold“ (1952).[10] შემდეგ იგი Universal-International-ში გადავიდა, სადაც ალან ლადის პარტნიორი იყო საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის თემაზე შექმნილ ფილმში „Desert Legion“ (1953). ამის შემდეგ Pine-Thomas-მა კვლავ დაასაქმა ფილმებში „Jamaica Run“ (1953) და „Sangaree“ (1953). უკანასკნელ ფილმში ასევე მონაწილეობდა ფერნანდო ლამასი, რომელზეც დალი მოგვიანებით დაქორწინდა. დალმა ბობ ჰოუპთან ერთად ითამაშა კომედიაში „Here Come the Girls“ (1953). ის და ლამასი კვლავ გაერთიანდნენ Warner Bros.-ის ფილმში „The Diamond Queen“ (1953).[11] იმავე წელს დალი სცენაზე როქსანის როლს ასრულებდა ედმონ როსტანის პიესის „სირანო დე ბერჟერაკის“ ხანმოკლე აღორძინებულ დადგმაში, სადაც მის პარტნიორს ხოსე ფერერი წარმოადგენდა. დალმა ფოქსის ფილმში „Woman's World“ (1954) ამბიციური კეროლ ტალბოტის როლი შეასრულა, ხოლო Universal-ის სათავგადასავლო-სამხედრო ფილმში „Bengal Brigade“ (1954) როკ ჰადსონის პარტნიორი იყო. 1952 წელს მან დაიწყო სილამაზის თემაზე სინდიცირებული სვეტის წერა,[12] ხოლო 1954 წელს დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც კოსმეტიკურ პროდუქტებსა და დიზაინერულ თეთრეულს აწარმოებდა.[13] დალმა ასევე დაიწყო ტელევიზიაში გამოჩენა, მათ შორის გადაცემებში „Lux Video Theatre“ (სადაც 1954 წლის „კასაბლანკას“ ადაპტაციაში ილზას როლი შეასრულა) და „The Ford Television Theatre“.[14] დალი CBS-ის სატელევიზიო თამაშში „What's My Line?“ როგორც საიდუმლო სტუმარი (1954 წლის 25 აპრილი), ასევე პანელის წევრი იყო. 1953 წელს იგი ABC-ის ანთოლოგიურ სერიალს „The Pepsi-Cola Playhouse“ უძღვებოდა. ჯონ პეინი და დალი კვლავ შეხვდნენ ფილმ-ნუარში „Slightly Scarlet“ (1956), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კიდევ ერთი წითურთმიანი ვარსკვლავი, რონდა ფლემინგი. დალმა კოლუმბია პიქჩერსისთვის ინგლისში ორი ფილმი გადაიღო: „Wicked as They Come“ (1956) და „Fortune Is a Woman“ (1957). 1957 წელს მან Columbia-ს წინააღმდეგ 1 მილიონი დოლარის ოდენობის სარჩელი შეიტანა და განაცხადა, რომ „Wicked as They Come“-ის სარეკლამო მასალები „უზნეო“ იყო და მის ღირსებას ლახავდა. მოსამართლემ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. დალი იყო ხანმოკლე სატელევიზიო სერიალის „Opening Night“ (1958) წამყვანი და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სათავგადასავლო ფილმში „Journey to the Center of the Earth“ (1959), ჯეიმზ მეისონისა და პეტ ბუნის გვერდით. ფილმის ერთ-ერთი სცენის — მორევის ეპიზოდის — გადაღებისას იგი გონებას კარგავდა,[17] თუმცა საბოლოოდ ეს მისი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი გახდა. === 1960-იანი წლები === 1960 წელს დალი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალ „Riverboat“-ში, სადაც ლუსი ბელის როლი შეასრულა ეპიზოდში „That Taylor Affair“. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ტეხასელ ნავთობმრეწველ კრისტიან ჰოლმსზე და გამოაცხადა, რომ სამსახიობო კარიერას ასრულებდა. ეს ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა, თუმცა დალი თანდათან უფრო მრავალფეროვან საქმიანობას ეწეოდა — მუშაობდა ლექტორად და სილამაზის კონსულტანტად, ამავდროულად კი მსახიობობასაც აგრძელებდა. მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში „Kisses for My President“ (1964), ასევე მონაწილეობდა ფილმებში „Land Raiders“ (1969), „The Pleasure Pit“ (1969) და ფრანგულ ფილმში „Du blé en liasses“. გარდა ამისა, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალებში „Burke's Law“ და „Theatre of Stars“. ამ დროისთვის მისი მთავარი ყურადღება ბიზნესისკენ იყო მიმართული. 1967 წელს საკუთარი კომპანიის დახურვის შემდეგ, იმავე წელს იგი სარეკლამო სააგენტო Kenyon and Eckhardt-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა. 1969 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი ძველი ფილმები „სირცხვილის მომგვრელი“ იყო. === 1970-იანი წლები === 1970-იანი წლების დასაწყისში დალი ბროდვეის სცენასაც დაუბრუნდა და მიუზიკლ „Applause“-ში მარგო ჩენინგის როლში ლორენ ბეკოლი ჩაანაცვლა. ტელევიზიაში მას როლი ჰქონდა სერიალში „One Life to Live“, ასევე მიწვეული მსახიობის სახით მონაწილეობდა სერიალებში „Love, American Style“, „Jigsaw John“, „Fantasy Island“ და „The Love Boat“. მან ასევე ითამაშა სატელევიზიო ფილმში „The Deadly Dream“ (1971). „მომწონს მსახიობობა,“ — თქვა მან 1978 წელს, — „მაგრამ ბიზნესი უფრო მეტად უნდა მომწონდეს, თორემ ყველაფერს დავკარგავ.“ === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === 2000 წელს გადაღებული არლინ დალის ფოტო. 1981 წელს დალმა პირადი გაკოტრება გამოაცხადა. მისი ვალდებულებები თითქმის 1 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აქტივები მხოლოდ 623 970 დოლარი იყო. მისი მთავარი კრედიტორი იყო აშშ-ის მცირე ბიზნესის ადმინისტრაცია, რომელმაც 450 000 დოლარის სესხის გარანტია გასცა, როდესაც დალი კოსმეტიკური კომპანიის ხელმძღვანელ პოზიციაზე მუშაობდა. მან ასევე დაკარგა 163 000 დოლარის ღირებულების სამკაულები და ბეწვეული, რომლებიც მის მანჰეტენის ბინაში მომხდარი ქურდობის დროს მოიპარეს. 1980 წელს მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 11 367 დოლარი შეადგინა, ხოლო 1979 წელს — 10 517 დოლარი. 1981–1984 წლებში დალი მონაწილეობდა ABC-ის საპნის ოპერაში „One Life to Live“, სადაც ლუსინდა შენკ უილსონის როლს ასრულებდა. თავდაპირველად ეს პერსონაჟი მოკლევადიანი როლისთვის იყო შექმნილი (იგი სერიალში 1981 წლის ბოლოსა და 1982 წლის დასაწყისში, ასევე 1982 წლის ბოლოს გამოჩნდა), თუმცა მოგვიანებით დალს ერთწლიანი კონტრაქტი შესთავაზეს და იგი 1983 წლის სექტემბრიდან 1984 წლის ოქტომბრამდე რეგულარულად მონაწილეობდა სერიალში. 1988 წელს მან ითამაშა ფილმში „A Place to Hide“. მისი ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ოცი წელზე მეტი ხნის პაუზის შემდეგ, იყო „Night of the Warrior“ (1991), რომელშიც მისი ვაჟი, ლორენცო ლამასიც მონაწილეობდა. 1980-იან წლებში დალი ასტროლოგიით დაინტერესდა. იგი წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მოგვიანებით მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ორ ათეულზე მეტი წიგნი დაწერა სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. დალი ასევე მონაწილეობდა თავისი ვაჟის სერიალების — „Renegade“-ისა და „Air America“-ს ცალკეულ ეპიზოდებში. == ბიზნეს საქმიანობა == 1951 წელს დალი სილამაზის თემაზე სამკვირიან სვეტს წერდა გაზეთისთვის „Let's Be Beautiful“, რომელიც Chicago Tribune-ის დამფუძნებლის, რობერტ მაკკორმიკის, საკუთრება იყო. 1950-იანი წლების შუა პერიოდში მან დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც ყიდდა ქალის თეთრეულს, ღამის პერანგებს, პიჟამოებსა და კოსმეტიკურ პროდუქტებს. მან ასევე გამოიგონა „Dahl Beauty Cap“ — ნაქსოვი საძილე ქუდი ქალებისთვის. 1970 წელს დალი Sears Roebuck-ში სილამაზის პროდუქტების დირექტორად დაიწყო მუშაობა და წელიწადში თითქმის 750 000 დოლარს გამოიმუშავებდა, თუმცა 1975 წელს სამსახური დატოვა და დააარსა სუნამოების კომპანია Dahlia, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება. == პირადი ცხოვრება == დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა: *ლექს ბარკერი — მსახიობი. ისინი 1950-იანი წლების დასაწყისში შეხვდნენ ერთმანეთს, 1951 წლის 16 აპრილს დაქორწინდნენ და მომდევნო წელს განქორწინდნენ. (ბარკერმა მოგვიანებით ლანა ტერნერზე იქორწინა.)[ *ფერნანდო ლამასი — მსახიობი. ისინი 1954 წელს დაქორწინდნენ. 1958 წელს მათ შეეძინათ ერთადერთი შვილი, ლორენცო ლამასი. ლორენცოს დაბადების შემდეგ დალმა მსახიობობა მნიშვნელოვნად შეამცირა და საბოლოოდ კარიერაც დაასრულა, თუმცა დროდადრო ფილმებსა და ტელევიზიაში მაინც ჩნდებოდა. დალი და ლამასი 1960 წელს განქორწინდნენ. *კრისტიან რ. ჰოლმსი — Fleischmann-ის საფუარის იმპერიის მემკვიდრე და ნავთობმრეწველი. ისინი 1960 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ერთი შვილი — დალის ერთადერთი ქალიშვილი. ისინი 1963 წლის 29 ნოემბერს განქორწინდნენ. *ალექსის ლიშინი — რუსი ღვინის მწერალი და მეწარმე. ისინი 1964–1969 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. *რაუნსეველ უ. „სკიპ“ შაუმი — ტელეპროდიუსერი და იახტების ბროკერი. ისინი 1969–1976 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. დალის მეორე ვაჟი ამ ქორწინების პერიოდში დაიბადა. *მარკ როზენი — შეფუთვის დიზაინერი. ისინი 1984 წლიდან დალის გარდაცვალებამდე დაქორწინებულები იყვნენ. დალი ცხოვრებას ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის ინაწილებდა. დალს ჰყავდა ცხრა შვილიშვილი (მათ შორის ეი-ჯეი ლამასი და შეინ ლამასი) და ორი შვილთაშვილი. იგი 2021 წლის 29 ნოემბერს, 96 წლის ასაკში, მანჰეტენში მდებარე საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია: დაბადებული 11 აგვისტო]] [[კატეგორია: დაბადებული 1925]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 2021]] [[კატეგორია: გარდაცვლილები]] gb0gkq7zbt4ol7r91e0hrcal1syxpsj 5424119 5424118 2026-06-27T16:55:29Z Ninuca-QR 175479 /* სათავგადასავლო ფილმები */ 5424119 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|24|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = არლინ დალი | ფოტო = Arlene Dahl - 1953.JPG | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დალი, 1953 | ალტ = | მშობლსახელი = არლინ კეროლ დალი | ენის კოდი = | დაბსახელი = არლინ კეროლ დალი | დაბთარიღი = [[11 აგვისტო]], [[1925]] | დაბადგილი = [[მინეაპოლისი]], [[მინესოტა]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[29 ნოემბერი]], [[2021]] | გარდადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ამერიკელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = [[მსახიობი]] | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = [[1944]]–[[2012]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = {{hlist|ლექს ბარკერი ([[1951]]–[[1952]])|ფერნანდო ლამასი ([[1954]]–[[1960]])|კრისტიან რ. ჰოლმსი ([[1960]]–[[1964]])|ალექსის ლიშინი ([[1964]]–[[1969]])|რაუნსეველ უ. შაუმი ([[1969]]–[[1976]])|მარკ როზენი ([[1984]]–[[2021]])}} | პარტნიორები = | შვილები = 3 | მამა = | დედა = | ნათესავები = ეი-ჯეი ლამასი (შვილიშვილი); შეინ ლამასი (შვილიშვილი) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''არლინ კეროლ დალი''' (დ. [[11 აგვისტო]], [[1925]] — გ. [[29 ნოემბერი]], [[2021]]) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც კინოში 1940-იანი წლების ბოლოდან მოღვაწეობდა. იგი დაიბადა მინესოტაში ნორვეგიული წარმოშობის მშობლების ოჯახში. დალი სამსახიობო კარიერა მიუზიკლებში დაიწყო, შემდეგ კი კინოში გადავიდა, სადაც მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა MGM-ის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „My Wild Irish Rose“ (1947) და „The Bride Goes Wild“ (1948). მან ასევე ითამაშა სათავგადასავლო ფილმებში „Caribbean Gold“ (1952) და „Desert Legion“ (1953). დალი ასევე იყო მეწარმე. მან დააარსა ორი კომპანია — Arlene Dahl Enterprises და სუნამოების კომპანია Dahlia. მიუხედავად სამსახიობო წარმატებისა, მას ფინანსური სირთულეები შეექმნა და 1981 წელს გაკოტრება გამოაცხადა. ამის შემდეგ იგი ასტროლოგიის სფეროში გადავიდა, წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ასევე დაწერა მრავალი წიგნი სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. პირად ცხოვრებაში დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა, მათ შორის მსახიობები ლექს ბარკერი და ფერნანდო ლამასი. იგი სამი შვილის დედა იყო, რომელთაგან უფროსი მსახიობი ლორენცო ლამასია. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ცხოვრობდა ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის. არლინ დალი 2021 წელს გარდაიცვალა. == ადრეული ცხოვრება == დალი დაიბადა 1925 წლის 11 აგვისტოს მინეაპოლისში, მინესოტის შტატში, იდელ დალის (ქალიშვილობის გვარი — სვონი) და რუდოლფ დალის ოჯახში, რომელიც Ford Motor-ის დილერი და მენეჯერი იყო. მისი ორივე მშობელი ნორვეგიული წარმოშობის იყო.[3] თავად დალი დაბადების წლად 1928 წელს ასახელებდა,[4] თუმცა მისი დაბადების ჩანაწერი (1925-43442, რომელიც მინესოტის ისტორიული საზოგადოების მეშვეობით არის ხელმისაწვდომი) ადასტურებს, რომ იგი 1925 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა.~ [1] 2014 წლის 13 აგვისტოს New York Social Diary-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, სახელწოდებით „Losses and Gains“, დევიდ პატრიკ კოლუმბია აღწერს მისი 89-ე დაბადების დღის აღნიშვნას მეუღლესთან, შვილებთან და ოჯახთან ერთად.[2] ბავშვობაში დალი მეტყველებისა და ცეკვის გაკვეთილებს ესწრებოდა და აქტიურად მონაწილეობდა თეატრალურ ღონისძიებებში მარგარეტ ფულერის დაწყებით სკოლაში, რამზის უმცროს საშუალო სკოლასა და უოშბერნის უფროს საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ადგილობრივ დრამატულ ჯგუფში გამოდიოდა და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უნივერმაღების მოდელად მუშაობდა. დალის დედაც ჩართული იყო ადგილობრივი სამოყვარულო თეატრის საქმიანობაში. დალი მცირე ხნით მინესოტის უნივერსიტეტშიც სწავლობდა.[5] == სამსახიობო კარიერა == === ადრეული კარიერა === საშუალო სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ დალი ჩიკაგოში ცხოვრობდა, სადაც Marshall and Brown-ისთვის შემსყიდველად მუშაობდა. მოგვიანებით იგი ნიუ-იორკში გადავიდა და Walter Thornton Model Agency-ში მოდელად დაიწყო მუშაობა.[6] 1945 წელს მან წარმატებით გაიარა სინჯები და მიიღო როლი მიუზიკლში „Mr. Strauss Goes to Boston“. ამან საშუალება მისცა, მთავარი როლი მიეღო სხვა სპექტაკლში — „Questionable Ladies“, რომელიც ჰოლივუდის ერთ-ერთმა ტალანტების მაძიებელმა აგენტმა იხილა.[5] დალს მცირე, დაუკრედიტებელი როლი ჰქონდა ფილმში „Life with Father“ (1947). შემდეგ იგი დაწინაურდა და მთავარი ქალის როლი შეასრულა ფილმში „My Wild Irish Rose“ (1947), დენის მორგანთან ერთად. ფილმი დიდი წარმატება აღმოჩნდა და MGM-მა მას გრძელვადიანი კონტრაქტი შესთავაზა.[5] === MGM === დალმა MGM-ში მუშაობა დაიწყო და თავისი პირველი ფილმის, „The Bride Goes Wild“ (1948), მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა. ფილმში ასევე მონაწილეობდნენ ვან ჯონსონი და ჯუნ ელისონი.[7] ამის შემდეგ მან მთავარი ქალის როლი მიიღო რედ სკელტონის კომედიაში „A Southern Yankee“ (1948).[7] სტუდია Eagle-Lion-მა იგი მიიწვია ფილმ „Reign of Terror“ (1949)-ში მთავარი ქალის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით MGM-ში მან ითამაშა ვან ჯონსონთან ერთად ფილმში „Scene of the Crime“ (1949), რობერტ ტეილორთან ერთად — „Ambush“ (1950), ჯოელ მაკკრიასთან ერთად — „The Outriders“ (1950), ხოლო ფრედ ასტერისა და რედ სკელტონის გვერდით — „Three Little Words“ (1950), სადაც აილინ პერსის როლს ასრულებდა. იმავე წელს მან კვლავ ითამაშა სკელტონთან ერთად ფილმში „Watch the Birdie“ (1950). „The Outriders“-ის გარდა, ყველა ეს ფილმი MGM-ისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა.[8] MGM-მა დალს მთავარი როლები მისცა რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში, მათ შორის „Inside Straight“ (1951) და „No Questions Asked“ (1951), თუმცა ორივე ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა.[9] === სათავგადასავლო ფილმები === 1954 წელს გადაღებულ ფოტოზე არლინ დალი და ფერნანდო ლამასი, ფოტოგრაფი ვირჯილ აპგერი. დალმა Pine-Thomas Productions-თან მრავალფილმიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. იგი მიიწვიეს ჯონ პეინის მონაწილეობით გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმში „Caribbean Gold“ (1952). შემდეგ იგი Universal-International-ში გადავიდა, სადაც ალან ლადის პარტნიორი იყო საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის თემაზე შექმნილ ფილმში „Desert Legion“ (1953). ამის შემდეგ Pine-Thomas-მა კვლავ დაასაქმა ფილმებში „Jamaica Run“ (1953) და „Sangaree“ (1953). უკანასკნელ ფილმში ასევე მონაწილეობდა ფერნანდო ლამასი, რომელზეც დალი მოგვიანებით დაქორწინდა. დალმა ბობ ჰოუპთან ერთად ითამაშა კომედიაში „Here Come the Girls“ (1953). ის და ლამასი კვლავ გაერთიანდნენ Warner Bros.-ის ფილმში „The Diamond Queen“ (1953). იმავე წელს დალი სცენაზე როქსანის როლს ასრულებდა ედმონ როსტანის პიესის „სირანო დე ბერჟერაკის“ ხანმოკლე აღორძინებულ დადგმაში, სადაც მის პარტნიორს ხოსე ფერერი წარმოადგენდა. დალმა ფოქსის ფილმში „Woman's World“ (1954) ამბიციური კეროლ ტალბოტის როლი შეასრულა, ხოლო Universal-ის სათავგადასავლო-სამხედრო ფილმში „Bengal Brigade“ (1954) როკ ჰადსონის პარტნიორი იყო. 1952 წელს მან დაიწყო სილამაზის თემაზე სინდიცირებული სვეტის წერა, ხოლო 1954 წელს დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც კოსმეტიკურ პროდუქტებსა და დიზაინერულ თეთრეულს აწარმოებდა. დალმა ასევე დაიწყო ტელევიზიაში გამოჩენა, მათ შორის გადაცემებში „Lux Video Theatre“ (სადაც 1954 წლის „კასაბლანკას“ ადაპტაციაში ილზას როლი შეასრულა) და „The Ford Television Theatre“. დალი CBS-ის სატელევიზიო თამაშში „What's My Line?“ როგორც საიდუმლო სტუმარი (1954 წლის 25 აპრილი), ასევე პანელის წევრი იყო. 1953 წელს იგი ABC-ის ანთოლოგიურ სერიალს „The Pepsi-Cola Playhouse“ უძღვებოდა. ჯონ პეინი და დალი კვლავ შეხვდნენ ფილმ-ნუარში „Slightly Scarlet“ (1956), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კიდევ ერთი წითურთმიანი ვარსკვლავი, რონდა ფლემინგი. დალმა კოლუმბია პიქჩერსისთვის ინგლისში ორი ფილმი გადაიღო: „Wicked as They Come“ (1956) და „Fortune Is a Woman“ (1957). 1957 წელს მან Columbia-ს წინააღმდეგ 1 მილიონი დოლარის ოდენობის სარჩელი შეიტანა და განაცხადა, რომ „Wicked as They Come“-ის სარეკლამო მასალები „უზნეო“ იყო და მის ღირსებას ლახავდა. მოსამართლემ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. დალი იყო ხანმოკლე სატელევიზიო სერიალის „Opening Night“ (1958) წამყვანი და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სათავგადასავლო ფილმში „Journey to the Center of the Earth“ (1959), ჯეიმზ მეისონისა და პეტ ბუნის გვერდით. ფილმის ერთ-ერთი სცენის — მორევის ეპიზოდის — გადაღებისას იგი გონებას კარგავდა, თუმცა საბოლოოდ ეს მისი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი გახდა. === 1960-იანი წლები === 1960 წელს დალი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალ „Riverboat“-ში, სადაც ლუსი ბელის როლი შეასრულა ეპიზოდში „That Taylor Affair“. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ტეხასელ ნავთობმრეწველ კრისტიან ჰოლმსზე და გამოაცხადა, რომ სამსახიობო კარიერას ასრულებდა. ეს ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა, თუმცა დალი თანდათან უფრო მრავალფეროვან საქმიანობას ეწეოდა — მუშაობდა ლექტორად და სილამაზის კონსულტანტად, ამავდროულად კი მსახიობობასაც აგრძელებდა. მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში „Kisses for My President“ (1964), ასევე მონაწილეობდა ფილმებში „Land Raiders“ (1969), „The Pleasure Pit“ (1969) და ფრანგულ ფილმში „Du blé en liasses“. გარდა ამისა, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალებში „Burke's Law“ და „Theatre of Stars“. ამ დროისთვის მისი მთავარი ყურადღება ბიზნესისკენ იყო მიმართული. 1967 წელს საკუთარი კომპანიის დახურვის შემდეგ, იმავე წელს იგი სარეკლამო სააგენტო Kenyon and Eckhardt-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა. 1969 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი ძველი ფილმები „სირცხვილის მომგვრელი“ იყო. === 1970-იანი წლები === 1970-იანი წლების დასაწყისში დალი ბროდვეის სცენასაც დაუბრუნდა და მიუზიკლ „Applause“-ში მარგო ჩენინგის როლში ლორენ ბეკოლი ჩაანაცვლა. ტელევიზიაში მას როლი ჰქონდა სერიალში „One Life to Live“, ასევე მიწვეული მსახიობის სახით მონაწილეობდა სერიალებში „Love, American Style“, „Jigsaw John“, „Fantasy Island“ და „The Love Boat“. მან ასევე ითამაშა სატელევიზიო ფილმში „The Deadly Dream“ (1971). „მომწონს მსახიობობა,“ — თქვა მან 1978 წელს, — „მაგრამ ბიზნესი უფრო მეტად უნდა მომწონდეს, თორემ ყველაფერს დავკარგავ.“ === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === 2000 წელს გადაღებული არლინ დალის ფოტო. 1981 წელს დალმა პირადი გაკოტრება გამოაცხადა. მისი ვალდებულებები თითქმის 1 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აქტივები მხოლოდ 623 970 დოლარი იყო. მისი მთავარი კრედიტორი იყო აშშ-ის მცირე ბიზნესის ადმინისტრაცია, რომელმაც 450 000 დოლარის სესხის გარანტია გასცა, როდესაც დალი კოსმეტიკური კომპანიის ხელმძღვანელ პოზიციაზე მუშაობდა. მან ასევე დაკარგა 163 000 დოლარის ღირებულების სამკაულები და ბეწვეული, რომლებიც მის მანჰეტენის ბინაში მომხდარი ქურდობის დროს მოიპარეს. 1980 წელს მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 11 367 დოლარი შეადგინა, ხოლო 1979 წელს — 10 517 დოლარი. 1981–1984 წლებში დალი მონაწილეობდა ABC-ის საპნის ოპერაში „One Life to Live“, სადაც ლუსინდა შენკ უილსონის როლს ასრულებდა. თავდაპირველად ეს პერსონაჟი მოკლევადიანი როლისთვის იყო შექმნილი (იგი სერიალში 1981 წლის ბოლოსა და 1982 წლის დასაწყისში, ასევე 1982 წლის ბოლოს გამოჩნდა), თუმცა მოგვიანებით დალს ერთწლიანი კონტრაქტი შესთავაზეს და იგი 1983 წლის სექტემბრიდან 1984 წლის ოქტომბრამდე რეგულარულად მონაწილეობდა სერიალში. 1988 წელს მან ითამაშა ფილმში „A Place to Hide“. მისი ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ოცი წელზე მეტი ხნის პაუზის შემდეგ, იყო „Night of the Warrior“ (1991), რომელშიც მისი ვაჟი, ლორენცო ლამასიც მონაწილეობდა. 1980-იან წლებში დალი ასტროლოგიით დაინტერესდა. იგი წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მოგვიანებით მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ორ ათეულზე მეტი წიგნი დაწერა სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. დალი ასევე მონაწილეობდა თავისი ვაჟის სერიალების — „Renegade“-ისა და „Air America“-ს ცალკეულ ეპიზოდებში. == ბიზნეს საქმიანობა == 1951 წელს დალი სილამაზის თემაზე სამკვირიან სვეტს წერდა გაზეთისთვის „Let's Be Beautiful“, რომელიც Chicago Tribune-ის დამფუძნებლის, რობერტ მაკკორმიკის, საკუთრება იყო. 1950-იანი წლების შუა პერიოდში მან დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც ყიდდა ქალის თეთრეულს, ღამის პერანგებს, პიჟამოებსა და კოსმეტიკურ პროდუქტებს. მან ასევე გამოიგონა „Dahl Beauty Cap“ — ნაქსოვი საძილე ქუდი ქალებისთვის. 1970 წელს დალი Sears Roebuck-ში სილამაზის პროდუქტების დირექტორად დაიწყო მუშაობა და წელიწადში თითქმის 750 000 დოლარს გამოიმუშავებდა, თუმცა 1975 წელს სამსახური დატოვა და დააარსა სუნამოების კომპანია Dahlia, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება. == პირადი ცხოვრება == დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა: *ლექს ბარკერი — მსახიობი. ისინი 1950-იანი წლების დასაწყისში შეხვდნენ ერთმანეთს, 1951 წლის 16 აპრილს დაქორწინდნენ და მომდევნო წელს განქორწინდნენ. (ბარკერმა მოგვიანებით ლანა ტერნერზე იქორწინა.)[ *ფერნანდო ლამასი — მსახიობი. ისინი 1954 წელს დაქორწინდნენ. 1958 წელს მათ შეეძინათ ერთადერთი შვილი, ლორენცო ლამასი. ლორენცოს დაბადების შემდეგ დალმა მსახიობობა მნიშვნელოვნად შეამცირა და საბოლოოდ კარიერაც დაასრულა, თუმცა დროდადრო ფილმებსა და ტელევიზიაში მაინც ჩნდებოდა. დალი და ლამასი 1960 წელს განქორწინდნენ. *კრისტიან რ. ჰოლმსი — Fleischmann-ის საფუარის იმპერიის მემკვიდრე და ნავთობმრეწველი. ისინი 1960 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ერთი შვილი — დალის ერთადერთი ქალიშვილი. ისინი 1963 წლის 29 ნოემბერს განქორწინდნენ. *ალექსის ლიშინი — რუსი ღვინის მწერალი და მეწარმე. ისინი 1964–1969 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. *რაუნსეველ უ. „სკიპ“ შაუმი — ტელეპროდიუსერი და იახტების ბროკერი. ისინი 1969–1976 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. დალის მეორე ვაჟი ამ ქორწინების პერიოდში დაიბადა. *მარკ როზენი — შეფუთვის დიზაინერი. ისინი 1984 წლიდან დალის გარდაცვალებამდე დაქორწინებულები იყვნენ. დალი ცხოვრებას ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის ინაწილებდა. დალს ჰყავდა ცხრა შვილიშვილი (მათ შორის ეი-ჯეი ლამასი და შეინ ლამასი) და ორი შვილთაშვილი. იგი 2021 წლის 29 ნოემბერს, 96 წლის ასაკში, მანჰეტენში მდებარე საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია: დაბადებული 11 აგვისტო]] [[კატეგორია: დაბადებული 1925]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 2021]] [[კატეგორია: გარდაცვლილები]] 6zg1fzr30dyj63onqft9t4w8mppmtfe 5424120 5424119 2026-06-27T16:56:34Z Ninuca-QR 175479 5424120 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|24|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = არლინ დალი | ფოტო = Arlene Dahl - 1953.JPG | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დალი, 1953 | ალტ = | მშობლსახელი = არლინ კეროლ დალი | ენის კოდი = | დაბსახელი = არლინ კეროლ დალი | დაბთარიღი = [[11 აგვისტო]], [[1925]] | დაბადგილი = [[მინეაპოლისი]], [[მინესოტა]], [[აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = [[29 ნოემბერი]], [[2021]] | გარდადგილი = [[ნიუ-იორკი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[ამერიკელი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = [[მსახიობი]] | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = [[1944]]–[[2012]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = {{hlist|ლექს ბარკერი ([[1951]]–[[1952]])|ფერნანდო ლამასი ([[1954]]–[[1960]])|კრისტიან რ. ჰოლმსი ([[1960]]–[[1964]])|ალექსის ლიშინი ([[1964]]–[[1969]])|რაუნსეველ უ. შაუმი ([[1969]]–[[1976]])|მარკ როზენი ([[1984]]–[[2021]])}} | პარტნიორები = | შვილები = 3 | მამა = | დედა = | ნათესავები = ეი-ჯეი ლამასი (შვილიშვილი); შეინ ლამასი (შვილიშვილი) | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''არლინ კეროლ დალი''' (დ. [[11 აგვისტო]], [[1925]] — გ. [[29 ნოემბერი]], [[2021]]) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც კინოში 1940-იანი წლების ბოლოდან მოღვაწეობდა. იგი დაიბადა მინესოტაში ნორვეგიული წარმოშობის მშობლების ოჯახში. დალი სამსახიობო კარიერა მიუზიკლებში დაიწყო, შემდეგ კი კინოში გადავიდა, სადაც მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა MGM-ის ისეთ ფილმებში, როგორიცაა „My Wild Irish Rose“ (1947) და „The Bride Goes Wild“ (1948). მან ასევე ითამაშა სათავგადასავლო ფილმებში „Caribbean Gold“ (1952) და „Desert Legion“ (1953). დალი ასევე იყო მეწარმე. მან დააარსა ორი კომპანია — Arlene Dahl Enterprises და სუნამოების კომპანია Dahlia. მიუხედავად სამსახიობო წარმატებისა, მას ფინანსური სირთულეები შეექმნა და 1981 წელს გაკოტრება გამოაცხადა. ამის შემდეგ იგი ასტროლოგიის სფეროში გადავიდა, წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ასევე დაწერა მრავალი წიგნი სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. პირად ცხოვრებაში დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა, მათ შორის მსახიობები ლექს ბარკერი და ფერნანდო ლამასი. იგი სამი შვილის დედა იყო, რომელთაგან უფროსი მსახიობი ლორენცო ლამასია. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი ცხოვრობდა ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის. არლინ დალი 2021 წელს გარდაიცვალა. == ადრეული ცხოვრება == დალი დაიბადა 1925 წლის 11 აგვისტოს მინეაპოლისში, მინესოტის შტატში, იდელ დალის (ქალიშვილობის გვარი — სვონი) და რუდოლფ დალის ოჯახში, რომელიც Ford Motor-ის დილერი და მენეჯერი იყო. მისი ორივე მშობელი ნორვეგიული წარმოშობის იყო. თავად დალი დაბადების წლად 1928 წელს ასახელებდა, თუმცა მისი დაბადების ჩანაწერი (1925-43442, რომელიც მინესოტის ისტორიული საზოგადოების მეშვეობით არის ხელმისაწვდომი) ადასტურებს, რომ იგი 1925 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა.~ 2014 წლის 13 აგვისტოს New York Social Diary-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, სახელწოდებით „Losses and Gains“, დევიდ პატრიკ კოლუმბია აღწერს მისი 89-ე დაბადების დღის აღნიშვნას მეუღლესთან, შვილებთან და ოჯახთან ერთად. ბავშვობაში დალი მეტყველებისა და ცეკვის გაკვეთილებს ესწრებოდა და აქტიურად მონაწილეობდა თეატრალურ ღონისძიებებში მარგარეტ ფულერის დაწყებით სკოლაში, რამზის უმცროს საშუალო სკოლასა და უოშბერნის უფროს საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ადგილობრივ დრამატულ ჯგუფში გამოდიოდა და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უნივერმაღების მოდელად მუშაობდა. დალის დედაც ჩართული იყო ადგილობრივი სამოყვარულო თეატრის საქმიანობაში. დალი მცირე ხნით მინესოტის უნივერსიტეტშიც სწავლობდა. == სამსახიობო კარიერა == === ადრეული კარიერა === საშუალო სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ დალი ჩიკაგოში ცხოვრობდა, სადაც Marshall and Brown-ისთვის შემსყიდველად მუშაობდა. მოგვიანებით იგი ნიუ-იორკში გადავიდა და Walter Thornton Model Agency-ში მოდელად დაიწყო მუშაობა. 1945 წელს მან წარმატებით გაიარა სინჯები და მიიღო როლი მიუზიკლში „Mr. Strauss Goes to Boston“. ამან საშუალება მისცა, მთავარი როლი მიეღო სხვა სპექტაკლში — „Questionable Ladies“, რომელიც ჰოლივუდის ერთ-ერთმა ტალანტების მაძიებელმა აგენტმა იხილა. დალს მცირე, დაუკრედიტებელი როლი ჰქონდა ფილმში „Life with Father“ (1947). შემდეგ იგი დაწინაურდა და მთავარი ქალის როლი შეასრულა ფილმში „My Wild Irish Rose“ (1947), დენის მორგანთან ერთად. ფილმი დიდი წარმატება აღმოჩნდა და MGM-მა მას გრძელვადიანი კონტრაქტი შესთავაზა. === MGM === დალმა MGM-ში მუშაობა დაიწყო და თავისი პირველი ფილმის, „The Bride Goes Wild“ (1948), მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა. ფილმში ასევე მონაწილეობდნენ ვან ჯონსონი და ჯუნ ელისონი. ამის შემდეგ მან მთავარი ქალის როლი მიიღო რედ სკელტონის კომედიაში „A Southern Yankee“ (1948). სტუდია Eagle-Lion-მა იგი მიიწვია ფილმ „Reign of Terror“ (1949)-ში მთავარი ქალის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით MGM-ში მან ითამაშა ვან ჯონსონთან ერთად ფილმში „Scene of the Crime“ (1949), რობერტ ტეილორთან ერთად — „Ambush“ (1950), ჯოელ მაკკრიასთან ერთად — „The Outriders“ (1950), ხოლო ფრედ ასტერისა და რედ სკელტონის გვერდით — „Three Little Words“ (1950), სადაც აილინ პერსის როლს ასრულებდა. იმავე წელს მან კვლავ ითამაშა სკელტონთან ერთად ფილმში „Watch the Birdie“ (1950). „The Outriders“-ის გარდა, ყველა ეს ფილმი MGM-ისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა. MGM-მა დალს მთავარი როლები მისცა რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში, მათ შორის „Inside Straight“ (1951) და „No Questions Asked“ (1951), თუმცა ორივე ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა. === სათავგადასავლო ფილმები === 1954 წელს გადაღებულ ფოტოზე არლინ დალი და ფერნანდო ლამასი, ფოტოგრაფი ვირჯილ აპგერი. დალმა Pine-Thomas Productions-თან მრავალფილმიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. იგი მიიწვიეს ჯონ პეინის მონაწილეობით გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმში „Caribbean Gold“ (1952). შემდეგ იგი Universal-International-ში გადავიდა, სადაც ალან ლადის პარტნიორი იყო საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის თემაზე შექმნილ ფილმში „Desert Legion“ (1953). ამის შემდეგ Pine-Thomas-მა კვლავ დაასაქმა ფილმებში „Jamaica Run“ (1953) და „Sangaree“ (1953). უკანასკნელ ფილმში ასევე მონაწილეობდა ფერნანდო ლამასი, რომელზეც დალი მოგვიანებით დაქორწინდა. დალმა ბობ ჰოუპთან ერთად ითამაშა კომედიაში „Here Come the Girls“ (1953). ის და ლამასი კვლავ გაერთიანდნენ Warner Bros.-ის ფილმში „The Diamond Queen“ (1953). იმავე წელს დალი სცენაზე როქსანის როლს ასრულებდა ედმონ როსტანის პიესის „სირანო დე ბერჟერაკის“ ხანმოკლე აღორძინებულ დადგმაში, სადაც მის პარტნიორს ხოსე ფერერი წარმოადგენდა. დალმა ფოქსის ფილმში „Woman's World“ (1954) ამბიციური კეროლ ტალბოტის როლი შეასრულა, ხოლო Universal-ის სათავგადასავლო-სამხედრო ფილმში „Bengal Brigade“ (1954) როკ ჰადსონის პარტნიორი იყო. 1952 წელს მან დაიწყო სილამაზის თემაზე სინდიცირებული სვეტის წერა, ხოლო 1954 წელს დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც კოსმეტიკურ პროდუქტებსა და დიზაინერულ თეთრეულს აწარმოებდა. დალმა ასევე დაიწყო ტელევიზიაში გამოჩენა, მათ შორის გადაცემებში „Lux Video Theatre“ (სადაც 1954 წლის „კასაბლანკას“ ადაპტაციაში ილზას როლი შეასრულა) და „The Ford Television Theatre“. დალი CBS-ის სატელევიზიო თამაშში „What's My Line?“ როგორც საიდუმლო სტუმარი (1954 წლის 25 აპრილი), ასევე პანელის წევრი იყო. 1953 წელს იგი ABC-ის ანთოლოგიურ სერიალს „The Pepsi-Cola Playhouse“ უძღვებოდა. ჯონ პეინი და დალი კვლავ შეხვდნენ ფილმ-ნუარში „Slightly Scarlet“ (1956), რომელშიც ასევე მონაწილეობდა კიდევ ერთი წითურთმიანი ვარსკვლავი, რონდა ფლემინგი. დალმა კოლუმბია პიქჩერსისთვის ინგლისში ორი ფილმი გადაიღო: „Wicked as They Come“ (1956) და „Fortune Is a Woman“ (1957). 1957 წელს მან Columbia-ს წინააღმდეგ 1 მილიონი დოლარის ოდენობის სარჩელი შეიტანა და განაცხადა, რომ „Wicked as They Come“-ის სარეკლამო მასალები „უზნეო“ იყო და მის ღირსებას ლახავდა. მოსამართლემ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. დალი იყო ხანმოკლე სატელევიზიო სერიალის „Opening Night“ (1958) წამყვანი და შეასრულა მთავარი ქალის როლი სათავგადასავლო ფილმში „Journey to the Center of the Earth“ (1959), ჯეიმზ მეისონისა და პეტ ბუნის გვერდით. ფილმის ერთ-ერთი სცენის — მორევის ეპიზოდის — გადაღებისას იგი გონებას კარგავდა, თუმცა საბოლოოდ ეს მისი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფილმი გახდა. === 1960-იანი წლები === 1960 წელს დალი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალ „Riverboat“-ში, სადაც ლუსი ბელის როლი შეასრულა ეპიზოდში „That Taylor Affair“. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ტეხასელ ნავთობმრეწველ კრისტიან ჰოლმსზე და გამოაცხადა, რომ სამსახიობო კარიერას ასრულებდა. ეს ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა, თუმცა დალი თანდათან უფრო მრავალფეროვან საქმიანობას ეწეოდა — მუშაობდა ლექტორად და სილამაზის კონსულტანტად, ამავდროულად კი მსახიობობასაც აგრძელებდა. მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში „Kisses for My President“ (1964), ასევე მონაწილეობდა ფილმებში „Land Raiders“ (1969), „The Pleasure Pit“ (1969) და ფრანგულ ფილმში „Du blé en liasses“. გარდა ამისა, იგი გამოჩნდა სატელევიზიო სერიალებში „Burke's Law“ და „Theatre of Stars“. ამ დროისთვის მისი მთავარი ყურადღება ბიზნესისკენ იყო მიმართული. 1967 წელს საკუთარი კომპანიის დახურვის შემდეგ, იმავე წელს იგი სარეკლამო სააგენტო Kenyon and Eckhardt-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა. 1969 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ მისი ძველი ფილმები „სირცხვილის მომგვრელი“ იყო. === 1970-იანი წლები === 1970-იანი წლების დასაწყისში დალი ბროდვეის სცენასაც დაუბრუნდა და მიუზიკლ „Applause“-ში მარგო ჩენინგის როლში ლორენ ბეკოლი ჩაანაცვლა. ტელევიზიაში მას როლი ჰქონდა სერიალში „One Life to Live“, ასევე მიწვეული მსახიობის სახით მონაწილეობდა სერიალებში „Love, American Style“, „Jigsaw John“, „Fantasy Island“ და „The Love Boat“. მან ასევე ითამაშა სატელევიზიო ფილმში „The Deadly Dream“ (1971). „მომწონს მსახიობობა,“ — თქვა მან 1978 წელს, — „მაგრამ ბიზნესი უფრო მეტად უნდა მომწონდეს, თორემ ყველაფერს დავკარგავ.“ === 1980-იანი და 1990-იანი წლები === 2000 წელს გადაღებული არლინ დალის ფოტო. 1981 წელს დალმა პირადი გაკოტრება გამოაცხადა. მისი ვალდებულებები თითქმის 1 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აქტივები მხოლოდ 623 970 დოლარი იყო. მისი მთავარი კრედიტორი იყო აშშ-ის მცირე ბიზნესის ადმინისტრაცია, რომელმაც 450 000 დოლარის სესხის გარანტია გასცა, როდესაც დალი კოსმეტიკური კომპანიის ხელმძღვანელ პოზიციაზე მუშაობდა. მან ასევე დაკარგა 163 000 დოლარის ღირებულების სამკაულები და ბეწვეული, რომლებიც მის მანჰეტენის ბინაში მომხდარი ქურდობის დროს მოიპარეს. 1980 წელს მისმა შემოსავალმა მხოლოდ 11 367 დოლარი შეადგინა, ხოლო 1979 წელს — 10 517 დოლარი. 1981–1984 წლებში დალი მონაწილეობდა ABC-ის საპნის ოპერაში „One Life to Live“, სადაც ლუსინდა შენკ უილსონის როლს ასრულებდა. თავდაპირველად ეს პერსონაჟი მოკლევადიანი როლისთვის იყო შექმნილი (იგი სერიალში 1981 წლის ბოლოსა და 1982 წლის დასაწყისში, ასევე 1982 წლის ბოლოს გამოჩნდა), თუმცა მოგვიანებით დალს ერთწლიანი კონტრაქტი შესთავაზეს და იგი 1983 წლის სექტემბრიდან 1984 წლის ოქტომბრამდე რეგულარულად მონაწილეობდა სერიალში. 1988 წელს მან ითამაშა ფილმში „A Place to Hide“. მისი ბოლო სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ოცი წელზე მეტი ხნის პაუზის შემდეგ, იყო „Night of the Warrior“ (1991), რომელშიც მისი ვაჟი, ლორენცო ლამასიც მონაწილეობდა. 1980-იან წლებში დალი ასტროლოგიით დაინტერესდა. იგი წერდა სინდიცირებულ სვეტს და მოგვიანებით მართავდა ფასიანი სატელეფონო მომსახურების კომპანიას. მან ორ ათეულზე მეტი წიგნი დაწერა სილამაზისა და ასტროლოგიის თემებზე. დალი ასევე მონაწილეობდა თავისი ვაჟის სერიალების — „Renegade“-ისა და „Air America“-ს ცალკეულ ეპიზოდებში. == ბიზნეს საქმიანობა == 1951 წელს დალი სილამაზის თემაზე სამკვირიან სვეტს წერდა გაზეთისთვის „Let's Be Beautiful“, რომელიც Chicago Tribune-ის დამფუძნებლის, რობერტ მაკკორმიკის, საკუთრება იყო. 1950-იანი წლების შუა პერიოდში მან დააარსა კომპანია Arlene Dahl Enterprises, რომელიც ყიდდა ქალის თეთრეულს, ღამის პერანგებს, პიჟამოებსა და კოსმეტიკურ პროდუქტებს. მან ასევე გამოიგონა „Dahl Beauty Cap“ — ნაქსოვი საძილე ქუდი ქალებისთვის. 1970 წელს დალი Sears Roebuck-ში სილამაზის პროდუქტების დირექტორად დაიწყო მუშაობა და წელიწადში თითქმის 750 000 დოლარს გამოიმუშავებდა, თუმცა 1975 წელს სამსახური დატოვა და დააარსა სუნამოების კომპანია Dahlia, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება. == პირადი ცხოვრება == დალს ექვსი მეუღლე ჰყავდა: *ლექს ბარკერი — მსახიობი. ისინი 1950-იანი წლების დასაწყისში შეხვდნენ ერთმანეთს, 1951 წლის 16 აპრილს დაქორწინდნენ და მომდევნო წელს განქორწინდნენ. (ბარკერმა მოგვიანებით ლანა ტერნერზე იქორწინა.)[ *ფერნანდო ლამასი — მსახიობი. ისინი 1954 წელს დაქორწინდნენ. 1958 წელს მათ შეეძინათ ერთადერთი შვილი, ლორენცო ლამასი. ლორენცოს დაბადების შემდეგ დალმა მსახიობობა მნიშვნელოვნად შეამცირა და საბოლოოდ კარიერაც დაასრულა, თუმცა დროდადრო ფილმებსა და ტელევიზიაში მაინც ჩნდებოდა. დალი და ლამასი 1960 წელს განქორწინდნენ. *კრისტიან რ. ჰოლმსი — Fleischmann-ის საფუარის იმპერიის მემკვიდრე და ნავთობმრეწველი. ისინი 1960 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ერთი შვილი — დალის ერთადერთი ქალიშვილი. ისინი 1963 წლის 29 ნოემბერს განქორწინდნენ. *ალექსის ლიშინი — რუსი ღვინის მწერალი და მეწარმე. ისინი 1964–1969 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. *რაუნსეველ უ. „სკიპ“ შაუმი — ტელეპროდიუსერი და იახტების ბროკერი. ისინი 1969–1976 წლებში იყვნენ დაქორწინებულები. დალის მეორე ვაჟი ამ ქორწინების პერიოდში დაიბადა. *მარკ როზენი — შეფუთვის დიზაინერი. ისინი 1984 წლიდან დალის გარდაცვალებამდე დაქორწინებულები იყვნენ. დალი ცხოვრებას ნიუ-იორკსა და ფლორიდის შტატის ქალაქ უესტ-პალმ-ბიჩს შორის ინაწილებდა. დალს ჰყავდა ცხრა შვილიშვილი (მათ შორის ეი-ჯეი ლამასი და შეინ ლამასი) და ორი შვილთაშვილი. იგი 2021 წლის 29 ნოემბერს, 96 წლის ასაკში, მანჰეტენში მდებარე საკუთარ ბინაში გარდაიცვალა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია: დაბადებული 11 აგვისტო]] [[კატეგორია: დაბადებული 1925]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია: გარდაცვლილი 2021]] [[კატეგორია: გარდაცვლილები]] b1df3p0r8oxsymxaynaiuq32kj8xcnd 0 893535 5424052 5423737 2026-06-27T15:59:27Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424052 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1865}} [[1865]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენების სია. ==მოქმედი პირები== *მონარქი — დედოფალი [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჯონ იანგი, ლისგარის პირველი ბარონი|ჯონ იანგი, ბარონეტი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი|ჯორჯ ბოუენი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ[[დომინიკ დეილი| დომინიკ დეილი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – [[პოლკოვნიკი]] [[თომას გორ ბრაუნი|თომას ბრაუნი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჩარლზ ჰენრი დარლინგი|ჩარლზ დარლინგი]] *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – [[დოქტორი]] [[ჯონ ჰემპტონი| ჯონ ჰემპტონი]] ===პრემიერები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერი|პრემიერები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერი – [[ჯეიმზ მარტინი (პრემიერი)|ჯეიმზ მარტინი]] ([[3 თებერვალი|3 თებერვლამდე]]), შემდეგ [[ჩარლზ კაუპერი]] *ქვინზლენდის პრემიერი – [[რობერტ ჰერბერტი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერი – [[არტურ ბლაითი]] ([[22 მარტი|22 მარტამდე]]), შემდეგ [[ფრენსის დატონი]] ([[20 სექტემბერი|20 სექტემბრამდე]]), შემდეგ [[ჰენრი ეიერსი]] ([[23 ოქტომბერი|23 ოქტომბრამდე]]), შემდეგ [[ჯონ ჰარტი (სამხრეთ ავსტრალიელი კოლონისტი)|ჯონ ჰარტი]] *ტასმანიის პრემიერი – [[ჯეიმზ უაიტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯეიმზ უაიტი]] *ვიქტორიის პრემიერი – [[ჯეიმზ მაკალოკი]] ==მოვლენები== *[[26 იანვარი]] – ბუშრეინჯერები: [[ბენ ჰოლი (ბუშრენგერი)|ბენ ჰოლი]], [[ჯონი გილბერტი (ბუშრენგერი)|ჯონი გილბერტი]] და [[ჯონ დანი (ბუშრენგერი)|ჯონ დანი]] ახალ სამხრეთ უელსში, ქალაქ კოლექტორში მდებარე კიმბერლის სასტუმროს აყაჩაღებენ. დანი სასიკვდილოდ ჭრის ადგილობრივ პოლიციელს, კონსტებელ სამუელ ნელსონს.<ref>[http://www.policensw.com/info/policerem/text/index2.html Police deaths in NSW], [[New South Wales Police]]. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070228121750/http://www.policensw.com/info/policerem/text/index2.html |date=28 February 2007 }}</ref> *[[16 თებერვალი]] – ლა გრანჟის ექსპედიცია, [[მეიტლენდ ბრაუნი|მეიტლენდ ბრაუნის]] ხელმძღვანელობით და [[დევიდ ფრანცისკო|დევიდ ფრანცისკოსა]] და [[ლოკიერ ბერჯესი (მეწარმე)|ლოკიერ ბერჯესის]] შემადგენლობით, [[ფრიმანტლი|ფრიმანტლიდან]] გადის იმ სამი მოახალშენის მოსაძებნად, რომლებიც წინა საძიებო ექსპედიციიდან არ დაბრუნდნენ. სამივე მამაკაცი საბოლოოდ გარდაცვლილი იპოვეს — როგორც გაირკვა, ისინი [[ავსტრალიელი აბორიგენები|ავსტრალიელ აბორიგენებს]] შუბებითა და კომბლებით ჩაეცხრილათ, სავარაუდოდ, ძილის დროს. *[[21 თებერვალი]] – სამეფო კომისია, რომელიც მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის გადამდები პლევროპნევმონიის წარმოშობასა და ბუნებას შეისწავლიდა, ვიქტორიის პარლამენტს მესამე და საბოლოო ანგარიშს წარუდგენს. *[[6 აპრილი]] – 6-დან 20-მდე ავსტრალიელი აბორიგენი იღუპება მას შემდეგ, რაც ისინი, გავრცელებული ინფორმაციით, თავს დაესხნენ ლა გრანჟის ექსპედიციას, რაც „ლა გრანჟის ხოცვა-ჟლეტით“ დასრულდა. *[[8 აპრილი]] – ბუშრეინჯერი დენ მორგანი [[უონგარატა|ვანგარატაში]], პოლიციის ალყის დროს, ერთ-ერთი მწყემსის მიერ გასროლილი ტყვიით იღუპება. *[[5 მაისი]] – ბუშრეინჯერი ბენ ჰოლი ახალ სამხრეთ უელსში, გუბანგ-კრიკთან, პოლიციასთან ორმხრივი სროლისას იღუპება. *[[13 მაისი]] – ბუშრეინჯერი ჯონი გილბერტი [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალ სამხრეთ უელსში]], ბინალონგთან, პოლიციასთან შეტაკებისას იღუპება. *[[1 ივლისი]] – ახალ სამხრეთ უელსში, 1865 წლის საკასაციო/საღერბო მოსაკრებლების შესახებ აქტის საფუძველზე, შემოღებულ იქნა საღერბო მოსაკრებელი. *[[17 ივლისი]] – ხის [[ბარკენტინა]] „ადა“ [[სიდნეის ნავსადგური|სიდნეის ნავსადგურში]] სამეფო საფოსტო გემს, „ჯედოს“, ეჯახება და იძირება. *[[31 ივლისი]] – ქვინზლენდის რკინიგზა ხსნის ლიანდაგის პირველ მონაკვეთს [[იფსუიჩი (ქვინზლენდი)|იფსუიჩიდან]] (Ipswich) ბიგს-კემპამდე (Bigge's Camp); ეს ხდება პირველი ვიწროლიანდაგიანი მთავარი სარკინიგზო მაგისტრალი მსოფლიოში.<ref>[http://www.ahc.gov.au/publications/linking-nation/chapter-4.html The Origins of Australia's Railway Age] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080229004627/http://www.ahc.gov.au/publications/linking-nation/chapter-4.html |date=29 February 2008 }}, [[Australian Heritage Council]], 2003.</ref> *30 დეკემბერი – ვიქტორიაში საყოველთაო არჩევნები იმართება ===უცნობი თარიღები=== *[[შოტლანდიელი]] მცხობელი [[უილიამ არნოტი (ბისკვიტების მწარმოებელი)|უილიამ არნოტი]] აარსებს საკონდიტრო კომპანია „არნოტსს“ (Arnott's Biscuits). ==სპორტი== *''ტორიბოიმ'' მელბურნის თასი მოიგო. თასი პირველად გაიცა.<ref>[http://www.abc.net.au/southwestwa/stories/s1771712.htm The Melbourne Cup is not very big]{{dead link|date=January 2016}}, [[Australian Broadcasting Corporation]], 23 October 2006.</ref> ==დაბადება== [[File:Lee Batchelor - Swiss Studios (cropped).jpg|100px|thumb|[[ლი ბატჩელორი]]]] [[File:John Monash 1.jpg|100px|thumb|[[ჯონ მონაში|სერ ჯონ მონაში]]]] [[File:William McPherson 1929 (cropped).jpg|100px|thumb|[[უილიამ მიურეი მაკფერსონი|სერ უილიამ მაკფერსონი]]]] [[File:Senator John Earle (cropped).jpg|100px|thumb|[[ჯონ ერლი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ ერლი]]]] *[[8 იანვარი]] – [[ალექსანდრ ჰეი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდრ ჰეი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (დაიბადა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]]) (გ. [[1941]]) *[[16 იანვარი]] **[[უილიამ დიკი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ დიკი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (გ. [[1932]]) **[[ერნესტ ედვინ მიტჩელი]], [[კომპოზიტორი]] (გ. [[1951]])<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article45790111 |title=OBITUARY |newspaper=[[The Advertiser (Adelaide)]] |volume=94 |issue=29,076 |location=South Australia |date=19 December 1951 |access-date=23 October 2017 |page=11 |via=National Library of Australia}}</ref> *[[31 იანვარი]] – [[თომას კროუფორდი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|თომას კროუფორდი]], ქვინზლენდის პოლიტიკოსი (გ. [[1948]]) *[[25 თებერვალი]] – [[ჯორჯ რიჩარდსი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯორჯ რიჩარდსი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (გ. [[1915]]) *[[4 მარტი]] – [[ედუარდ დაისონი]], [[პოეტი]] და [[რომანისტი]] (გ. [[1931]]) *[[12 მარტი]] – [[ე. ფილიპს ფოქსი]], [[იმპრესიონიზმი|იმპრესიონისტი]] [[მხატვარი]] (გ. 1915) *[[25 მარტი]] – [[ერნესტ გონტი|სერ ერნესტ გონტი]], სამეფო სამხედრო-საზღვაო ფლოტის [[ადმირალი]] (გ. [[1940]]) *[[10 აპრილი]] – [[ლი ბაჩელორი]], სამხრეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი (გ. [[1911]]) *[[16 აპრილი]] – [[ჰარი შოველი|სერ ჰარი შოველი]], გენერალური შტაბის მე-11 უფროსი (გ. [[1945]]) *[[2 მაისი]] – [[იენს იენსენი (პოლიტიკოსი)|იენს იენსენი]], ტასმანიის პოლიტიკოსი (გ. [[1936]]) *[[4 მაისი]] – [[დევიდ გორდონი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|სერ დევიდ გორდონი]], სამხრეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი (გ. [[1946]]) *[[5 მაისი]] – [[დევიდ უოტკინსი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|დევიდ უოტკინსი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (გ. [[1935]]) *[[20 მაისი]] – [[ჰენრი ერნესტ ბუტი]], რედაქტორი, [[ჟურნალისტი]] და [[პოეტი]] (დაიბადა [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]]) (გ. [[1949]]) *[[15 ივნისი]] – [[ალფრედ სესილ როულენდსონი]], გამომცემელი და წიგნის გამყიდველი (გ. [[1922]]) *[[27 ივნისი]] – [[ჯონ მონაში|სერ ჯონ მონაში]], [[გენერალი]] (გ. [[1931]]) *[[1 ივლისი]] – [[გრანვილ რაირი|სერ გრანვილ რაირი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი, დიპლომატი და ჯარისკაცი (გ. 1937) *[[18 ივლისი]] – [[დოუელ ო'რაილი]], [[მწერალი]] (გ. [[1923]]) *[[22 ივლისი]] – [[მაიკლ დიურეკი]], დასავლეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი და მეცხოველე (გ. [[1950]]) *[[2 აგვისტო]] – [[ჯონ რადეცკი]], ვიტრაჟის მხატვარი (დაიბადა პოლონეთში) (გ. [[1955]]) *[[16 აგვისტო]] **[[ჰაროლდ დესბროუ-ანირი]], [[არქიტექტორი]] (გ. [[1933]]) **[[მერი გილმორი|დემ მერი გილმორი]], სოციალისტი პოეტი და [[ჟურნალისტი]] (გ. [[1962]]) *[[18 აგვისტო]] – [[ფრენკ ენსტი]], [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას შტატის]] პოლიტიკოსი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (გ. 1940) *[[21 აგვისტო]] – [[ჰიუ ვიქტორ მაკეი]], ინდუსტრიალისტი (გ. [[1926]]) *[[28 აგვისტო]] – [[ალფრედ სტეფენსი]], მწერალი და [[ლიტერატურათმცოდნეობა|ლიტერატურათმცოდნე]] (გ. [[1933]]) *[[31 აგვისტო]] – [[ედვარდ ჰარნი]], [[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] პოლიტიკოსი და [[იურისტი]] (დაიბადა ირლანდიაში) (გ. [[1929]]) *[[14 სექტემბერი]] – [[ჯონ ნორთმორი (მოსამართლე)|სერ ჯონ ნორთმორი]], დასავლეთ ავსტრალიის მე-7 უზენაესი [[მოსამართლე]] (გ. [[1958]]) *[[17 სექტემბერი]] – [[უილიამ მიურეი მაკფერსონი|სერ უილიამ მაკფერსონი]], ვიქტორიის შტატის 31-ე [[პრემიერ-მინისტრი]] (გ. [[1932]]) *[[21 სექტემბერი]] – [[ფრენსის კენა]], ქვინზლენდის პოლიტიკოსი, პოეტი და ჟურნალისტი (გ. 1932) *[[21 ოქტომბერი]] – [[არტურ სიდნი ოლიფი]], ტაქსონომისტი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (გ. [[1895]]) *[[27 ოქტომბერი]] – [[ალფრედ ვილერი (კომპოზიტორი)|ალფრედ ვილერი]], მღვდელმსახური და კომპოზიტორი (გ. [[1949]]) *[[31 ოქტომბერი]] – [[ჰექტორ ლამონდი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (გ. [[1947]]) *[[2 ნოემბერი]] – [[ფრედერიკ ბერტონი (ავსტრალიელი კრიკეტისტი)|ფრედერიკ ბერტონი]], კრიკეტისტი (გ. [[1929]]) *[[3 ნოემბერი]] – [[როუზ კრილი|როუზ ენ კრილი]], სამხედრო მედდა, სამეფო წითელი ჯვრის ორდენის კავალერი (გ. [[1921]]) *[[11 ნოემბერი]] – [[მაიკლ ო'კონორი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|მაიკლ ო'კონორი]], დასავლეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი (გ. 1940) *[[15 ნოემბერი]] – [[ჯონ ერლი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ ერლი]], ტასმანიის 22-ე პრემიერ-მინისტრი (გ. [[1932]]) *[[17 ნოემბერი]] – [[ჯეიმზ არტურ პოლოკი]], [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]] (დაიბადა [[ირლანდია|ირლანდიაში]]) (გ. [[1922]]) *[[27 ნოემბერი]] – [[უოლტერ ფრედერიკ გეილი]], ბანკირი და ასტრონომი (გ. [[1945]]) *უცნობია – [[ჯეიმზ მათვსი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯეიმზ მათვსი]], ვიქტორიის შტატის პოლიტიკოსი (გ. [[1934]]) ==გარდაცვალება== *[[10 მარტი]] – [[უილიამ ნიკოლსონი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ ნიკოლსონი]], ვიქტორიის შტატის მე-3 პრემიერ-მინისტრი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1816]]) *[[8 აპრილი]] – [[დენ მორგანი (ბუშრეინჯერი)|დენ მორგანი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ. [[1830]]) *5 მაისი – [[ბენ ჰოლი (ბუშრეინჯერი)|ბენ ჰოლი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ. [[1837]]) *[[13 მაისი]] – [[ჯონ გილბერტი (ბუშრეინჯერი)|ჯონ გილბერტი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დაიბადა კანადაში) (დ. [[1842]]) *[[18 მაისი]] – [[ანგუს მაკმილანი]], მკვლევარი, მეცხოველე და ვიქტორიის შტატის პოლიტიკოსი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1810]]) *[[28 სექტემბერი]] – [[ედვარდ ვაიზი (მოსამართლე)|ედვარდ ვაიზი]], ახალი სამხრეთ უელსის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1818]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1865 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1865 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1865 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1860-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] diw12x5oeq93dwp3xjqwb0mwsrug9dh 5424054 5424052 2026-06-27T16:01:30Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424054 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1865}} [[1865]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენების სია. ==მოქმედი პირები== *მონარქი — დედოფალი [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჯონ იანგი, ლისგარის პირველი ბარონი|ჯონ იანგი, ბარონეტი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი|ჯორჯ ბოუენი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ[[დომინიკ დეილი| დომინიკ დეილი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – [[პოლკოვნიკი]] [[თომას გორ ბრაუნი|თომას ბრაუნი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჩარლზ ჰენრი დარლინგი|ჩარლზ დარლინგი]] *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – [[დოქტორი]] [[ჯონ ჰემპტონი| ჯონ ჰემპტონი]] ===პრემიერები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერი|პრემიერები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერი – [[ჯეიმზ მარტინი (პრემიერი)|ჯეიმზ მარტინი]] ([[3 თებერვალი|3 თებერვლამდე]]), შემდეგ [[ჩარლზ კაუპერი]] *ქვინზლენდის პრემიერი – [[რობერტ ჰერბერტი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერი – [[არტურ ბლაითი]] ([[22 მარტი|22 მარტამდე]]), შემდეგ [[ფრენსის დატონი]] ([[20 სექტემბერი|20 სექტემბრამდე]]), შემდეგ [[ჰენრი ეიერსი]] ([[23 ოქტომბერი|23 ოქტომბრამდე]]), შემდეგ [[ჯონ ჰარტი (სამხრეთ ავსტრალიელი კოლონისტი)|ჯონ ჰარტი]] *ტასმანიის პრემიერი – [[ჯეიმზ უაიტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯეიმზ უაიტი]] *ვიქტორიის პრემიერი – [[ჯეიმზ მაკალოკი]] ==მოვლენები== *[[26 იანვარი]] – ბუშრეინჯერები: [[ბენ ჰოლი (ბუშრენგერი)|ბენ ჰოლი]], [[ჯონი გილბერტი (ბუშრენგერი)|ჯონი გილბერტი]] და [[ჯონ დანი (ბუშრენგერი)|ჯონ დანი]] ახალ სამხრეთ უელსში, ქალაქ კოლექტორში მდებარე კიმბერლის სასტუმროს აყაჩაღებენ. დანი სასიკვდილოდ ჭრის ადგილობრივ პოლიციელს, კონსტებელ სამუელ ნელსონს.<ref>[http://www.policensw.com/info/policerem/text/index2.html Police deaths in NSW], [[New South Wales Police]]. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070228121750/http://www.policensw.com/info/policerem/text/index2.html |date=28 February 2007 }}</ref> *[[16 თებერვალი]] – ლა გრანჟის ექსპედიცია, [[მეიტლენდ ბრაუნი|მეიტლენდ ბრაუნის]] ხელმძღვანელობით და [[დევიდ ფრანცისკო|დევიდ ფრანცისკოსა]] და [[ლოკიერ ბერჯესი (მეწარმე)|ლოკიერ ბერჯესის]] შემადგენლობით, [[ფრიმანტლი|ფრიმანტლიდან]] გადის იმ სამი მოახალშენის მოსაძებნად, რომლებიც წინა საძიებო ექსპედიციიდან არ დაბრუნდნენ. სამივე მამაკაცი საბოლოოდ გარდაცვლილი იპოვეს — როგორც გაირკვა, ისინი [[ავსტრალიელი აბორიგენები|ავსტრალიელ აბორიგენებს]] შუბებითა და კომბლებით ჩაეცხრილათ, სავარაუდოდ, ძილის დროს. *[[21 თებერვალი]] – სამეფო კომისია, რომელიც მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის გადამდები პლევროპნევმონიის წარმოშობასა და ბუნებას შეისწავლიდა, ვიქტორიის პარლამენტს მესამე და საბოლოო ანგარიშს წარუდგენს. *[[6 აპრილი]] – 6-დან 20-მდე ავსტრალიელი აბორიგენი იღუპება მას შემდეგ, რაც ისინი, გავრცელებული ინფორმაციით, თავს დაესხნენ ლა გრანჟის ექსპედიციას, რაც „ლა გრანჟის ხოცვა-ჟლეტით“ დასრულდა. *[[8 აპრილი]] – ბუშრეინჯერი დენ მორგანი [[უონგარატა|ვანგარატაში]], პოლიციის ალყის დროს, ერთ-ერთი მწყემსის მიერ გასროლილი ტყვიით იღუპება. *[[5 მაისი]] – ბუშრეინჯერი ბენ ჰოლი ახალ სამხრეთ უელსში, გუბანგ-კრიკთან, პოლიციასთან ორმხრივი სროლისას იღუპება. *[[13 მაისი]] – ბუშრეინჯერი ჯონი გილბერტი [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალ სამხრეთ უელსში]], ბინალონგთან, პოლიციასთან შეტაკებისას იღუპება. *[[1 ივლისი]] – ახალ სამხრეთ უელსში, 1865 წლის საკასაციო/საღერბო მოსაკრებლების შესახებ აქტის საფუძველზე, შემოღებულ იქნა საღერბო მოსაკრებელი. *[[17 ივლისი]] – ხის [[ბარკენტინა]] „ადა“ [[სიდნეის ნავსადგური|სიდნეის ნავსადგურში]] სამეფო საფოსტო გემს, „ჯედოს“, ეჯახება და იძირება. *[[31 ივლისი]] – ქვინზლენდის რკინიგზა ხსნის ლიანდაგის პირველ მონაკვეთს [[იფსუიჩი (ქვინზლენდი)|იფსუიჩიდან]] (Ipswich) ბიგს-კემპამდე (Bigge's Camp); ეს ხდება პირველი ვიწროლიანდაგიანი მთავარი სარკინიგზო მაგისტრალი მსოფლიოში.<ref>[http://www.ahc.gov.au/publications/linking-nation/chapter-4.html The Origins of Australia's Railway Age] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080229004627/http://www.ahc.gov.au/publications/linking-nation/chapter-4.html |date=29 February 2008 }}, [[Australian Heritage Council]], 2003.</ref> *30 დეკემბერი – ვიქტორიაში საყოველთაო არჩევნები იმართება ===უცნობი თარიღები=== *[[შოტლანდიელი]] მცხობელი [[უილიამ არნოტი (ბისკვიტების მწარმოებელი)|უილიამ არნოტი]] აარსებს საკონდიტრო კომპანია „არნოტსს“ (Arnott's Biscuits). ==სპორტი== *''ტორიბოიმ'' მელბურნის თასი მოიგო. თასი პირველად გაიცა.<ref>[http://www.abc.net.au/southwestwa/stories/s1771712.htm The Melbourne Cup is not very big]{{dead link|date=January 2016}}, [[Australian Broadcasting Corporation]], 23 October 2006.</ref> ==დაბადება== [[File:Lee Batchelor - Swiss Studios (cropped).jpg|100px|thumb|[[ლი ბატჩელორი]]]] [[File:John Monash 1.jpg|100px|thumb|[[ჯონ მონაში|სერ ჯონ მონაში]]]] [[File:William McPherson 1929 (cropped).jpg|100px|thumb|[[უილიამ მიურეი მაკფერსონი|სერ უილიამ მაკფერსონი]]]] [[File:Senator John Earle (cropped).jpg|100px|thumb|[[ჯონ ერლი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ ერლი]]]] *[[8 იანვარი]] – [[ალექსანდრ ჰეი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდრ ჰეი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (დაიბადა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]]) (გ. [[1941]]) *[[16 იანვარი]] **[[უილიამ დიკი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ დიკი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (გ. [[1932]]) **[[ერნესტ ედვინ მიტჩელი]], [[კომპოზიტორი]] (გ. [[1951]])<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article45790111 |title=OBITUARY |newspaper=[[The Advertiser (Adelaide)]] |volume=94 |issue=29,076 |location=South Australia |date=19 December 1951 |access-date=23 October 2017 |page=11 |via=National Library of Australia}}</ref> *[[31 იანვარი]] – [[თომას კროუფორდი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|თომას კროუფორდი]], ქვინზლენდის პოლიტიკოსი (გ. [[1948]]) *[[25 თებერვალი]] – [[ჯორჯ რიჩარდსი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯორჯ რიჩარდსი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (გ. [[1915]]) *[[4 მარტი]] – [[ედუარდ დაისონი]], [[პოეტი]] და [[რომანისტი]] (გ. [[1931]]) *[[12 მარტი]] – [[ე. ფილიპს ფოქსი]], [[იმპრესიონიზმი|იმპრესიონისტი]] [[მხატვარი]] (გ. 1915) *[[25 მარტი]] – სერ [[ერნესტ გონტი|ერნესტ გონტი]], სამეფო სამხედრო-საზღვაო ფლოტის [[ადმირალი]] (გ. [[1940]]) *[[10 აპრილი]] – [[ლი ბაჩელორი]], სამხრეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი (გ. [[1911]]) *[[16 აპრილი]] – სერ [[ჰარი შოველი|ჰარი შოველი]], გენერალური შტაბის მე-11 უფროსი (გ. [[1945]]) *[[2 მაისი]] – [[იენს იენსენი (პოლიტიკოსი)|იენს იენსენი]], ტასმანიის პოლიტიკოსი (გ. [[1936]]) *[[4 მაისი]] – სერ [[დევიდ გორდონი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|დევიდ გორდონი]], სამხრეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი (გ. [[1946]]) *[[5 მაისი]] – [[დევიდ უოტკინსი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|დევიდ უოტკინსი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (გ. [[1935]]) *[[20 მაისი]] – [[ჰენრი ერნესტ ბუტი]], რედაქტორი, [[ჟურნალისტი]] და [[პოეტი]] (დაიბადა [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]]) (გ. [[1949]]) *[[15 ივნისი]] – [[ალფრედ სესილ როულენდსონი]], გამომცემელი და წიგნის გამყიდველი (გ. [[1922]]) *[[27 ივნისი]] – სერ [[ჯონ მონაში|ჯონ მონაში]], [[გენერალი]] (გ. [[1931]]) *[[1 ივლისი]] – სერ [[გრანვილ რაირი|გრანვილ რაირი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი, დიპლომატი და ჯარისკაცი (გ. 1937) *[[18 ივლისი]] – [[დოუელ ო'რაილი]], [[მწერალი]] (გ. [[1923]]) *[[22 ივლისი]] – [[მაიკლ დიურეკი]], დასავლეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი და მეცხოველე (გ. [[1950]]) *[[2 აგვისტო]] – [[ჯონ რადეცკი]], ვიტრაჟის მხატვარი (დაიბადა პოლონეთში) (გ. [[1955]]) *[[16 აგვისტო]] **[[ჰაროლდ დესბროუ-ანირი]], [[არქიტექტორი]] (გ. [[1933]]) **[[მერი გილმორი|დემ მერი გილმორი]], სოციალისტი პოეტი და [[ჟურნალისტი]] (გ. [[1962]]) *[[18 აგვისტო]] – [[ფრენკ ენსტი]], [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას შტატის]] პოლიტიკოსი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (გ. 1940) *[[21 აგვისტო]] – [[ჰიუ ვიქტორ მაკეი]], ინდუსტრიალისტი (გ. [[1926]]) *[[28 აგვისტო]] – [[ალფრედ სტეფენსი]], მწერალი და [[ლიტერატურათმცოდნეობა|ლიტერატურათმცოდნე]] (გ. [[1933]]) *[[31 აგვისტო]] – [[ედვარდ ჰარნი]], [[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] პოლიტიკოსი და [[იურისტი]] (დაიბადა ირლანდიაში) (გ. [[1929]]) *[[14 სექტემბერი]] – სერ [[ჯონ ნორთმორი (მოსამართლე)|ჯონ ნორთმორი]], დასავლეთ ავსტრალიის მე-7 უზენაესი [[მოსამართლე]] (გ. [[1958]]) *[[17 სექტემბერი]] – სერ [[უილიამ მიურეი მაკფერსონი|უილიამ მაკფერსონი]], ვიქტორიის შტატის 31-ე [[პრემიერ-მინისტრი]] (გ. [[1932]]) *[[21 სექტემბერი]] – [[ფრენსის კენა]], ქვინზლენდის პოლიტიკოსი, პოეტი და ჟურნალისტი (გ. 1932) *[[21 ოქტომბერი]] – [[არტურ სიდნი ოლიფი]], ტაქსონომისტი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (გ. [[1895]]) *[[27 ოქტომბერი]] – [[ალფრედ ვილერი (კომპოზიტორი)|ალფრედ ვილერი]], მღვდელმსახური და კომპოზიტორი (გ. [[1949]]) *[[31 ოქტომბერი]] – [[ჰექტორ ლამონდი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი (გ. [[1947]]) *[[2 ნოემბერი]] – [[ფრედერიკ ბერტონი (ავსტრალიელი კრიკეტისტი)|ფრედერიკ ბერტონი]], კრიკეტისტი (გ. [[1929]]) *[[3 ნოემბერი]] – [[როუზ კრილი|როუზ ენ კრილი]], სამხედრო მედდა, სამეფო წითელი ჯვრის ორდენის კავალერი (გ. [[1921]]) *[[11 ნოემბერი]] – [[მაიკლ ო'კონორი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|მაიკლ ო'კონორი]], დასავლეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი (გ. 1940) *[[15 ნოემბერი]] – [[ჯონ ერლი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ ერლი]], ტასმანიის 22-ე პრემიერ-მინისტრი (გ. [[1932]]) *[[17 ნოემბერი]] – [[ჯეიმზ არტურ პოლოკი]], [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]] (დაიბადა [[ირლანდია|ირლანდიაში]]) (გ. [[1922]]) *[[27 ნოემბერი]] – [[უოლტერ ფრედერიკ გეილი]], ბანკირი და ასტრონომი (გ. [[1945]]) *უცნობია – [[ჯეიმზ მათვსი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯეიმზ მათვსი]], ვიქტორიის შტატის პოლიტიკოსი (გ. [[1934]]) ==გარდაცვალება== *[[10 მარტი]] – [[უილიამ ნიკოლსონი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ ნიკოლსონი]], ვიქტორიის შტატის მე-3 პრემიერ-მინისტრი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1816]]) *[[8 აპრილი]] – [[დენ მორგანი (ბუშრეინჯერი)|დენ მორგანი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ. [[1830]]) *5 მაისი – [[ბენ ჰოლი (ბუშრეინჯერი)|ბენ ჰოლი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ. [[1837]]) *[[13 მაისი]] – [[ჯონ გილბერტი (ბუშრეინჯერი)|ჯონ გილბერტი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დაიბადა კანადაში) (დ. [[1842]]) *[[18 მაისი]] – [[ანგუს მაკმილანი]], მკვლევარი, მეცხოველე და ვიქტორიის შტატის პოლიტიკოსი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1810]]) *[[28 სექტემბერი]] – [[ედვარდ ვაიზი (მოსამართლე)|ედვარდ ვაიზი]], ახალი სამხრეთ უელსის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1818]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1865 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1865 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1865 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1860-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 2tkw5ediegeoo0r9ih46v2tl986mlc7 0 893606 5424232 5423415 2026-06-28T03:01:22Z Jaba1977 3604 /* თარიღი უცნობია */ 5424232 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1872}} [[1872]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენების სია. ==ხელმძღვანელები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[სომერსეტ ლოური-კორი, ბელმორის მე-4 გრაფი]], შემდეგ [[ჰერკულეს რობინსონი, როსმიდის 1-ლი ბარონი]]<ref>{{Cite web |title=Former Governors |url=https://www.governor.nsw.gov.au/governor/former-governors |access-date=2026-04-13 |website=Governor of New South Wales. Her Excellency the Honourable Margaret Beazley AC KC |language=en-AU}}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{Cite web |title=Queensland Governors |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/governors |access-date=2026-04-13 |website=www.qld.gov.au |language=en}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ [[ჯეიმს ფერგუსონი, მე-6 ბარონეტი]]<ref>{{Cite web |title=Table A: Governors and Administrators |url=http://www.parliament.sa.gov.au/AboutParliament/From1836/Documents/StatisticalRecordoftheLegislature1836to20093.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110312023915/http://www.parliament.sa.gov.au/AboutParliament/From1836/Documents/StatisticalRecordoftheLegislature1836to20093.pdf |archive-date=2011-03-12 |access-date=2026-04-13 |website=Parliament of South Australia}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჩარლზ დუ კეინი]]<ref>{{Cite web |title=Previous Governors and Lieutenant-Governors of Tasmania {{!}} Government House Tasmania |url=https://www.govhouse.tas.gov.au/the-governor/previous-governors-and-lieutenant-governors-of-tasmania |access-date=2026-04-13 |website=www.govhouse.tas.gov.au}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯონ მანერს-სატონი, კანტერბერის მე-3 ვიკონტი]]<ref>{{Cite web |date=2025-06-25 |title=Governors of Victoria |url=https://www.governor.vic.gov.au/governors-victoria |access-date=2026-04-13 |website=www.governor.vic.gov.au |language=en-au}}</ref> *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – პატივცემული სერ [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{Cite web |title=Former Governors |url=https://govhouse.wa.gov.au/office-of-the-governor/former-governors/ |access-date=2026-04-13 |website=Government House of Western Australia}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯეიმს მარტინი]] 14 მაისამდე, შემდეგ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{Cite web |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |access-date=2026-04-25 |website=www.parliament.nsw.gov.au}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ართურ ჰანტერ პალმერი]]<ref>{{Cite web |title=Queensland Premiers |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |access-date=2026-04-25 |website=www.qld.gov.au |language=en}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ართურ ბლაითი]] 22 იანვრამდე, შემდეგ [[ჰენრი ეიერსი]] (მეხუთედ)<ref>{{Cite web |title=Premiers of South Australia since 1856 |url=https://www.abc.net.au/news/elections/sa/2014/guide/premiers |access-date=2026-04-25 |website=www.abc.net.au |language=en-AU}}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს მილნ ვილსონი]] 4 ნოემბრამდე, შემდეგ [[ფრედერიკ ინესი]] <ref>{{Cite web |last=Tasmania |first=Parliament of |date=2023-06-13 |title=Premiers of Tasmania - List |url=https://www.parliament.tas.gov.au/resources/about-parliament/historyindex/members/premiers_table |access-date=2026-04-25 |website=www.parliament.tas.gov.au |language=en}}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჩარლზ გავან დაფი]] 10 ივნისამდე, შემდეგ [[ჯეიმს ფრენსისი]]<ref>{{Cite web |title=Victorian Parliament Website |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/history-and-heritage/people-who-shaped-parliament/former-members/ |url-status=live |website=Victorian Parliament Website}}</ref> ==მოვლენები== *13 თებერვალი – 28 მარტი – ახალ სამხრეთ უელსში ჩატარდა [[არჩევნები]]. *19 თებერვალი – კოლონიური მდივნის თანხმობის საფუძველზე ჩამოყალიბდა დაბოს მუნიციპალური ოლქი. *26 თებერვალი – [[ბრიგი]] Maria ქვინზლენდის სანაპიროსთან, ქალაქ ქარდველის მახლობლად რიფს შეეჯახა და დაიმსხვრა, რის შედეგადაც 39 ადამიანი დაიღუპა. *12 ივნისი – მელბურნში გაიხსნა ავსტრალიის სამეფო ზარაფხანის ვიქტორიის ფილიალი. *24 ივნისი – მწყობრიდან გამოვიდა იავის სატელეგრაფო კაბელი, რომელიც ავსტრალიას (დარვინის გავლით) მსოფლიო სატელეგრაფო ქსელთან აკავშირებდა. *22 აგვისტო – დასრულდა ავსტრალიის ტრანსკონტინენტური სატელეგრაფო ხაზის (Overland Telegraph Line) მშენებლობა, როდესაც [[ჩრდილოეთი ტერიტორია|ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე]] (მაშინდელი სამხრეთ ავსტრალია), ფრუს პონდსში, ორი სატელეგრაფო ხაზი ერთმანეთს შეუერთდა. *24 სექტემბერი – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] (ქვინზლენდი) გაიხსნა მთავარი ფოსტამტი. *21 ოქტომბერი – იავის სატელეგრაფო კაბელის აღდგენის შემდეგ, აღმოსავლეთ შტატებმა ადელაიდასა და ტრანსკონტინენტური ხაზის მეშვეობით პირველად მიიღეს პირდაპირი ტელეგრამები გაერთიანებული სამეფოდან. *დაარსდა კომპანია Sidney Cooke Limited. ==სპორტი== *მელბურნის თასი მოიგო ცხენმა სახელად The Quack. ==დაიბადნენ== *1 იანვარი – [[ართურ მენინგი]], ახალი სამხრეთ უელსის [[პოლიტიკოსი]] (გ. [[1947]]) *22 თებერვალი – [[შოუ ნილსონი]], პოეტი (გ. [[1942]]) *26 თებერვალი – [[ჯონ ჰოლმანი]], დასავლეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი (გ. [[1925]]) *13 ივნისი – [[ლიდია აბელი]], სამხედრო მედდა, სამეფო [[წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო მოძრაობა|წითელი ჯვრის]] ორდენის (RRC) კავალერი (გ. [[1959]]) *20 ივნისი – [[ჯორჯ კარპენტერი]], ხსნის არმიის მე-5 [[გენერალი]] (გ. [[1948]]) *28 ივნისი – [[ჯონ კიტინგი]], ტასმანიელი პოლიტიკოსი (გ. [[1940]]) *28 სექტემბერი – [[დავიდ უნაიპონი]], გამომგონებელი და მწერალი (გ. [[1967]]) *14 ოქტომბერი – ჯონ ლეკი, ვიქტორიის შტატის პოლიტიკოსი (გ. [[1947]]) ===თარიღი უცნობია=== *სავარაუდოდ სექტემბერი – [[დაგლას ფრაი]], მხატვარი (დაიბადა [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]]) (გ. [[1911]]) *[[ბერტა შრედერი]], ახალი ზელანდიის ხსნის არმიის ოფიცერი, სოციალური მუშაკი და პრობაციის ოფიცერი (გ. 1953) *[[ჯო სლეიტერი]], [[კომპოზიტორი]] და გამომცემელი (გ. [[1926]]) ==გარდაცვალებები== *4 იანვარი – სერ [[ედუარდ მაკართური]], ვიქტორიის ადმინისტრატორი (დაიბადა და გარდაიცვალა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1789]]) *15 იანვარი – [[ჯონ კინგი]], მკვლევარი (დაიბადა [[ირლანდია|ირლანდიაში]]) (დ. [[1838]]) *12 თებერვალი – [[ჯორჯ ჰერბერტ როჯერსი]], [[მსახიობი]] (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1820]]) *20 თებერვალი – [[ანდრიუ პეტრი]], [[არქიტექტორი]] (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1798]]) *20 მარტი – [[უილიამ ვენტვორთი]], ახალი სამხრეთ უელსის პოლიტიკოსი და მკვლევარი (დაიბადა ნორფოლკის კუნძულზე) (დ. [[1790]]) *28 აპრილი – [[ლუიზა ატკინსონი]], მწერალი და ბოტანიკოსი (დ. [[1834]]) *19 მაისი – [[ჯონ ბეიკერი]], სამხრეთ ავსტრალიის მე-2 პრემიერ-მინისტრი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1813]]) *11 ივნისი – [[ჯონ დევისი]], გაზეთის მფლობელი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1814]]) *31 დეკემბერი – [[ჯონ მაკკინლი]], მკვლევარი და მესაქონლე (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1819]]) *თარიღი უცნობია – [[ჯონ დიბსი]], მეზღვაური (დაიბადა და გარდაიცვალა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. [[1790]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1872 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1872 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1872 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] ezoysmlssi8m4nk8s1ya6ens5503kee 0 893639 5423945 5423834 2026-06-27T13:34:12Z TasoAnastasia55 169146 5423945 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|26|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] taf41krq7ir67wj4rwpt6qbpl5kfv7z 5423954 5423945 2026-06-27T14:00:44Z TasoAnastasia55 169146 5423954 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|26|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[8 იანვარი]] - ტელეფონი პირველად გამოიყენეს [[ავსტრალია]]ში მელბურნში. *[[სიდნეი]]ს მექანიკის ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა [[1843]] წელს, ხდება სიდნეის ტექნიკური კოლეჯი. *[[ბერნი (ავსტრალია)|ბერნიში]], [[ტასმანიის შტატი|ტასმანიაში]], Van Diemen's Land Company-მა ააშენა 75 კმ სიგრძის ხის ცხენებორბლიანი [[ტრამვაი|ტრამვაის]] ხაზი, რომელიც ემსახურებოდა [[მთა ბიშოფი|მთა ბიშოფ]]ს, იმ დროისთვის მსოფლიოში უმდიდრეს კალის მაღაროს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] hryehkt05tegpliulcxok1f82lrhm41 5423955 5423954 2026-06-27T14:04:56Z TasoAnastasia55 169146 5423955 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|26|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[8 იანვარი]] - ტელეფონი პირველად გამოიყენეს [[ავსტრალია]]ში მელბურნში. *[[სიდნეი]]ს მექანიკის ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა [[1843]] წელს, ხდება სიდნეის ტექნიკური კოლეჯი. *[[ბერნი (ავსტრალია)|ბერნიში]], [[ტასმანიის შტატი|ტასმანიაში]], Van Diemen's Land Company-მა ააშენა 75 კმ სიგრძის ხის ცხენებორბლიანი [[ტრამვაი|ტრამვაის]] ხაზი, რომელიც ემსახურებოდა [[მთა ბიშოფი|მთა ბიშოფ]]ს, იმ დროისთვის მსოფლიოში უმდიდრეს კალის მაღაროს. ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1878 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] sdxe3bgx8c9j2rp24h6rnzlu8ku8jyu 5423956 5423955 2026-06-27T14:08:58Z TasoAnastasia55 169146 5423956 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|26|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[8 იანვარი]] - ტელეფონი პირველად გამოიყენეს [[ავსტრალია]]ში მელბურნში. *[[სიდნეი]]ს მექანიკის ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა [[1843]] წელს, ხდება სიდნეის ტექნიკური კოლეჯი. *[[ბერნი (ავსტრალია)|ბერნიში]], [[ტასმანიის შტატი|ტასმანიაში]], Van Diemen's Land Company-მა ააშენა 75 კმ სიგრძის ხის ცხენებორბლიანი [[ტრამვაი|ტრამვაის]] ხაზი, რომელიც ემსახურებოდა [[მთა ბიშოფი|მთა ბიშოფ]]ს, იმ დროისთვის მსოფლიოში უმდიდრეს კალის მაღაროს. ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1878 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[30 ნოემბერი]] - [[ავსტრალიის ჰიმნი]] პირველად საჯაროდ შესრულდა ახალი სამხრეთ უელსის მაღალმთიანი საზოგადოების ყოველწლიურ შოტლანდიურ კონცერტზე სიდნეის პროტესტანტულ დარბაზში. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] tb7dqw4mzrxsq0kep4ntr0tcodlyguc 5423961 5423956 2026-06-27T14:29:27Z TasoAnastasia55 169146 5423961 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|26|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[8 იანვარი]] - ტელეფონი პირველად გამოიყენეს [[ავსტრალია]]ში მელბურნში. *[[სიდნეი]]ს მექანიკის ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა [[1843]] წელს, ხდება სიდნეის ტექნიკური კოლეჯი. *[[ბერნი (ავსტრალია)|ბერნიში]], [[ტასმანიის შტატი|ტასმანიაში]], Van Diemen's Land Company-მა ააშენა 75 კმ სიგრძის ხის ცხენებორბლიანი [[ტრამვაი|ტრამვაის]] ხაზი, რომელიც ემსახურებოდა [[მთა ბიშოფი|მთა ბიშოფ]]ს, იმ დროისთვის მსოფლიოში უმდიდრეს კალის მაღაროს. ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1878 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[30 ნოემბერი]] - [[ავსტრალიის ჰიმნი]] პირველად საჯაროდ შესრულდა ახალი სამხრეთ უელსის მაღალმთიანი საზოგადოების ყოველწლიურ შოტლანდიურ კონცერტზე სიდნეის პროტესტანტულ დარბაზში. ==სპორტი== *[[22 აპრილი]] - Stawell Gift პირველად იმართება აპრილში აღდგომის ორშაბათს. *[[5 ნოემბერი]] - კალამიამ მოიგო მელბურნის თასი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 27nfbbydhjnudfdoivrlstz5p22a754 5423962 5423961 2026-06-27T14:30:04Z TasoAnastasia55 169146 5423962 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|26|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[8 იანვარი]] - ტელეფონი პირველად გამოიყენეს [[ავსტრალია]]ში მელბურნში. *[[სიდნეი]]ს მექანიკის ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა [[1843]] წელს, ხდება სიდნეის ტექნიკური კოლეჯი. *[[ბერნი (ავსტრალია)|ბერნიში]], [[ტასმანიის შტატი|ტასმანიაში]], Van Diemen's Land Company-მა ააშენა 75 კმ სიგრძის ხის ცხენებორბლიანი [[ტრამვაი|ტრამვაის]] ხაზი, რომელიც ემსახურებოდა [[მთა ბიშოფი|მთა ბიშოფ]]ს, იმ დროისთვის მსოფლიოში უმდიდრეს კალის მაღაროს. ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1878 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[30 ნოემბერი]] - [[ავსტრალიის ჰიმნი]] პირველად საჯაროდ შესრულდა ახალი სამხრეთ უელსის მაღალმთიანი საზოგადოების ყოველწლიურ შოტლანდიურ კონცერტზე სიდნეის პროტესტანტულ დარბაზში. ==სპორტი== *[[22 აპრილი]] - Stawell Gift პირველად იმართება აპრილში აღდგომის ორშაბათს. *[[5 ნოემბერი]] - კალამიამ მოიგო მელბურნის თასი. ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] to65dserwx5jfiscthc6wlkr69895bt 5423964 5423962 2026-06-27T14:36:16Z TasoAnastasia55 169146 5423964 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|26|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[8 იანვარი]] - ტელეფონი პირველად გამოიყენეს [[ავსტრალია]]ში მელბურნში. *[[სიდნეი]]ს მექანიკის ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა [[1843]] წელს, ხდება სიდნეის ტექნიკური კოლეჯი. *[[ბერნი (ავსტრალია)|ბერნიში]], [[ტასმანიის შტატი|ტასმანიაში]], Van Diemen's Land Company-მა ააშენა 75 კმ სიგრძის ხის ცხენებორბლიანი [[ტრამვაი|ტრამვაის]] ხაზი, რომელიც ემსახურებოდა [[მთა ბიშოფი|მთა ბიშოფ]]ს, იმ დროისთვის მსოფლიოში უმდიდრეს კალის მაღაროს. ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1878 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[30 ნოემბერი]] - [[ავსტრალიის ჰიმნი]] პირველად საჯაროდ შესრულდა ახალი სამხრეთ უელსის მაღალმთიანი საზოგადოების ყოველწლიურ შოტლანდიურ კონცერტზე სიდნეის პროტესტანტულ დარბაზში. ==სპორტი== *[[22 აპრილი]] - Stawell Gift პირველად იმართება აპრილში აღდგომის ორშაბათს. *[[5 ნოემბერი]] - კალამიამ მოიგო მელბურნის თასი. ==დაბადება== *19 იანვარი – დონ კამერონი, პოლიტიკოსი (გ. 1962) *30 მარტი – ჰაროლდ კაზნო, ფოტოგრაფი (გ. 1953) *4 ივლისი – ჯონ მაკფი, ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი (1928–1934) (გ. 1952) *1 ოქტომბერი – ჰელენ მაიო, ექიმი (გ. 1967) ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 29ouzg511f1dvyvo2nwvq32nropd95q 5423965 5423964 2026-06-27T14:36:40Z TasoAnastasia55 169146 5423965 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|26|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[8 იანვარი]] - ტელეფონი პირველად გამოიყენეს [[ავსტრალია]]ში მელბურნში. *[[სიდნეი]]ს მექანიკის ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა [[1843]] წელს, ხდება სიდნეის ტექნიკური კოლეჯი. *[[ბერნი (ავსტრალია)|ბერნიში]], [[ტასმანიის შტატი|ტასმანიაში]], Van Diemen's Land Company-მა ააშენა 75 კმ სიგრძის ხის ცხენებორბლიანი [[ტრამვაი|ტრამვაის]] ხაზი, რომელიც ემსახურებოდა [[მთა ბიშოფი|მთა ბიშოფ]]ს, იმ დროისთვის მსოფლიოში უმდიდრეს კალის მაღაროს. ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1878 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[30 ნოემბერი]] - [[ავსტრალიის ჰიმნი]] პირველად საჯაროდ შესრულდა ახალი სამხრეთ უელსის მაღალმთიანი საზოგადოების ყოველწლიურ შოტლანდიურ კონცერტზე სიდნეის პროტესტანტულ დარბაზში. ==სპორტი== *[[22 აპრილი]] - Stawell Gift პირველად იმართება აპრილში აღდგომის ორშაბათს. *[[5 ნოემბერი]] - კალამიამ მოიგო მელბურნის თასი. ==დაბადება== *19 იანვარი – დონ კამერონი, პოლიტიკოსი (გ. 1962) *30 მარტი – ჰაროლდ კაზნო, ფოტოგრაფი (გ. 1953) *4 ივლისი – ჯონ მაკფი, ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი (1928–1934) (გ. 1952) *1 ოქტომბერი – ჰელენ მაიო, ექიმი (გ. 1967) ==გარდაცვალება== *11 მარტი – ჯული ვიესიუ, მხატვარი და პედაგოგი (დ. 1820) *9 მაისი – თომას სატკლიფ მორტი, ინდუსტრიალისტი (დ. 1816) *14 აგვისტო – ედვარდ ჰენტი, პიონერი დასახლებული (დ. 1810) *17 სექტემბერი – რენდოლფ აიშემ სტოუ, მოსამართლე (დ. 1828) *22 ოქტომბერი – ბენჯამინ ბაბიჯი, მკვლევარი (დ. 1815) *16 ნოემბერი – ჯონ გარდინერი, ბანკირი და მეცხვარეობის მეურნე (დ. 1798) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 4nhlz5go5kh29odrf77j53fn2vlx8j0 5423968 5423965 2026-06-27T14:40:33Z TasoAnastasia55 169146 5423968 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|26|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[8 იანვარი]] - ტელეფონი პირველად გამოიყენეს [[ავსტრალია]]ში მელბურნში. *[[სიდნეი]]ს მექანიკის ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა [[1843]] წელს, ხდება სიდნეის ტექნიკური კოლეჯი. *[[ბერნი (ავსტრალია)|ბერნიში]], [[ტასმანიის შტატი|ტასმანიაში]], Van Diemen's Land Company-მა ააშენა 75 კმ სიგრძის ხის ცხენებორბლიანი [[ტრამვაი|ტრამვაის]] ხაზი, რომელიც ემსახურებოდა [[მთა ბიშოფი|მთა ბიშოფ]]ს, იმ დროისთვის მსოფლიოში უმდიდრეს კალის მაღაროს. ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1878 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[30 ნოემბერი]] - [[ავსტრალიის ჰიმნი]] პირველად საჯაროდ შესრულდა ახალი სამხრეთ უელსის მაღალმთიანი საზოგადოების ყოველწლიურ შოტლანდიურ კონცერტზე სიდნეის პროტესტანტულ დარბაზში. ==სპორტი== *[[22 აპრილი]] - Stawell Gift პირველად იმართება აპრილში აღდგომის ორშაბათს. *[[5 ნოემბერი]] - კალამიამ მოიგო მელბურნის თასი. ==დაბადება== *[[19 იანვარი]] – [[დონ კამერონი]], პოლიტიკოსი (გ. [[1962]]) *[[30 მარტი]] – [[ჰაროლდ კაზნო]], ფოტოგრაფი (გ. [[1953]]) *[[4 ივლისი]] – [[ჯონ მაკფი]], ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი ([[1928]]–[[1934]]) (გ. [[1952]]) *[[1 ოქტომბერი]] – [[ჰელენ მაიო]], ექიმი (გ. [[1967]]) ==გარდაცვალება== *11 მარტი – ჯული ვიესიუ, მხატვარი და პედაგოგი (დ. 1820) *9 მაისი – თომას სატკლიფ მორტი, ინდუსტრიალისტი (დ. 1816) *14 აგვისტო – ედვარდ ჰენტი, პიონერი დასახლებული (დ. 1810) *17 სექტემბერი – რენდოლფ აიშემ სტოუ, მოსამართლე (დ. 1828) *22 ოქტომბერი – ბენჯამინ ბაბიჯი, მკვლევარი (დ. 1815) *16 ნოემბერი – ჯონ გარდინერი, ბანკირი და მეცხვარეობის მეურნე (დ. 1798) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] iu1gqmrvp6tu9ti066b84udr4ik6jnt 5423970 5423968 2026-06-27T14:44:52Z TasoAnastasia55 169146 5423970 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1878}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1878]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *მონარქი - [[ვიქტორია (გაერთიანებული სამეფო)|ვიქტორია]] ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – სერ [[ჰერკულეს რობინსონი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx |title=A List of Governors of New South Wales |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515133737/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/A-List-of-Governors-of-New-South-Wales.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი]]<ref>{{cite web |url=https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx |title=Governors of Queensland |author=<!--Not stated--> |website=govhouse.gld.gov.au |publisher=Government House Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204201842/https://www.govhouse.qld.gov.au/the-governor-of-queensland/governors-of-queensland.aspx }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]]<ref>{{cite web |url=https://governor.sa.gov.au/node/19 |title=Previous Governors |author=<!--Not stated--> |website=governor.sa.gov.au |publisher=Government House South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923055353/https://governor.sa.gov.au/node/19 }}</ref> *ტასმანიის გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm |title=GOVERNORS OF TASMANIA |author=<!--Not stated--> |date=2015-01-02 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928213122/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჯორჯ ბოუენი]]<ref>{{cite web |url=https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria |title=Governors of Victoria |author=<!--Not stated--> |date=2020-08-10 |website=governor.vic.gov.au |publisher=State of Victoria, Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102351/https://www.governor.vic.gov.au/government-house/governors-victoria }}</ref> *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – გენერალ-მაიორი, საპატიო სერ [[ჰარი ორდი]], GCMG CB RE ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ფარნელი]] ([[20 დეკემბერი|20 დეკემბრა]]მდე), შემდეგ სერ [[ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx |title=Premiers of New South Wales, 1856 - present |author=<!--Not stated--> |website=parliament.nsw.gov.au |publisher=Parliament of New South Wales |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=2 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802232717/https://www.parliament.nsw.gov.au/about/Pages/Premiers-of-New-South-Wales-1856-present.aspx }}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯონ დუგლასი]]<ref>{{cite web |url=https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers |title=Queensland Premiers |author=<!--Not stated--> |date=2018-08-03 |website=qld.gov.au |publisher=The State of Queensland |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226154634/https://www.qld.gov.au/about/about-queensland/history/premiers }}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი - [[ჯეიმს ბუკო]] ([[27 სექტემბერი|27 სექტემბრ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 |title=Former Member of Parliament Details |author=<!--Not stated--> |website=members.parliament.sa.gov.au |publisher=Parliament of South Australia |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052010/https://members.parliament.sa.gov.au/Detail.aspx?pid=3575 }}</ref> შემდეგ [[უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Morgan |first=E. J. R. |encyclopedia=Australian Dictionary of Biography |title=Morgan, Sir William (1828–1883) |url=https://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |access-date=2020-09-19 |date=2020 |orig-year=1974 |publisher=National Centre of Biography, Australian National University |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813034534/http://adb.anu.edu.au/biography/morgan-sir-william-4246 |archive-date=13 August 2020 |url-status=bot: unknown }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი - [[ფილიპ ფიში]] ([[5 მარტი|5 მარტ]]ამდე),<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> შემდეგ [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm |title=Premiers of Tasmania |author=<!--Not stated--> |date=2014-12-04 |website=parliament.tas.gov.au |publisher=Tasmanian Parliamentary Library |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928220554/https://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm }}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი - [[გრეჰემ ბერი]]<ref>{{cite web |url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria |title=PREMIER OF VICTORIA |author=<!--Not stated--> |date=2017-03-06 |website=parliament.vic.gov.au |publisher=Parliament of Victoria |access-date=2020-09-19 |url-status=bot: unknown |archive-date=23 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923104823/https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria }}</ref> ==მოვლენები== *8–9 იანვარი – „შავი ოთხშაბათი“, გრეჰემ ბერის მთავრობამ [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიაში]] 300 უფროსი საჯარო მოხელე გაათავისუფლა საკანონმდებლო საბჭოს წინააღმდეგ შურისძიების მიზნით, იმ მოტივით, რომ რადგან ასიგნებების შესახებ კანონპროექტი საბჭოში არ იყო მიღებული, ისინი ანაზღაურებას ვერ იღებდნენ.<ref>{{cite web |url=https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm |title=Black Wednesday |last=Strangio |first=Paul |date=July 2008 |website=emelbourne.net.au |publisher=School of Historical & Philosophical Studies, The University of Melbourne |access-date=2020-09-20 |url-status=bot: unknown |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927025223/https://www.emelbourne.net.au/biogs/EM00200b.htm }}</ref> *[[20 მაისი]] – ათასი უმუშევარი მამაკაცი [[მელბურნი|მელბურნში]], კოლინზის ქუჩაზე მარშით გამოვიდა დახმარების მოთხოვნით. პრემიერ-მინისტრი ბერი თანხმდება სანიტარული სამუშაოების მშენებლობაზე და ამით ორასი ადამიანის დასაქმებაზე.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=1878-05-21 |issue=9961 |title=TUESDAY, MAY 21, 1878 |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/5933209/249932|work=The Argus |location=Melbourne |publisher=The Argus |pages=4–5 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> *[[1 ივნისი]] – კლიპერ-გემი „ლოხ არდი“ ჩაიძირა [[მატონ ბერდის კუნძული|მატონ ბერდის კუნძულ]]ზე, ვიქტორიას გემთმშენებლობის სანაპიროსთან ახლოს; 45 ადამიანი დაიღუპა, მხოლოდ ორი გადარჩა.<ref>{{cite book |last=Charlwood |first=D.E. |date=1971 |title=The wreck of the Loch Ard: end of a ship, end of an era |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2672966 |id=Bib ID 2672966 |publisher=[[Angus & Robertson]]|location=Sydney}}</ref> *[[9 დეკემბერი]] – [[ნედ კელი]] და მისი ბანდა ევროას მახლობლად, ცხვრის ფერმაზე, 22 ადამიანს საწყობში კეტავენ. მეორე დღეს ისინი ევროას ბანკს ძარცვავენ.<ref>{{Cite news |date=14 December 1878 |title=PARTICULARS OF THE STICKING-UP FAITHFUL CREEK STATION. |page=5 |work=[[The Evening News (Sydney)|The Evening News]] |location=Sydney |url=http://nla.gov.au/nla.news-article107949303 |access-date=2020-09-20 |via=Trove, National Library of Australia}}</ref> ==კვლევა და დასახლება== *[[18 იანვარი]] – [[პორტ-ოგასტა]]ში [[ცენტრალური ავსტრალია|ცენტრალური ავსტრალი]]ის რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო. *[[3 სექტემბერი]] – სამხრეთის მთავარმა რკინიგზის ხაზმა ვაგა-ვაგამდე მიაღწია, რათა რივერინას ვაჭრობა [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიიდან]] მოეშორებინა. *[[ევროპა|ევროპელებმა]] [[დიდი არტეზიული აუზი]]ს აღმოაჩინეს, როდესაც [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს ქალაქ [[ბურკი|ბურკთან]] ახლოს არაღრმა ჭაბურღილმა წყალი გამოყო. *ახალი სამხრეთ უელსის ქალაქ [[უოლჩა]]ში ქალაქად გამოცხადდა. *[[ბრიზბენი|ბრიზბენის]] გარეუბან ალდერლიში, [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]], ფოსტა გაიხსნა. *[[კინგაროი]]ს რაიონი დასახლდა. *რკინიგზის სისტემა [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის ქალაქ [[მორგანი|მორგანამდე]] მიაღწია, რომელიც იმავე წელს ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქ [[ქორნი|ქორნში]] ჩატარდა კვლევა და ქალაქად გამოცხადდა. *სამხრეთ ავსტრალიაში [[სნოუთაუნი|სნოუთაუნის]] დასახლება ოფიციალურად გამოცხადდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[8 იანვარი]] - ტელეფონი პირველად გამოიყენეს [[ავსტრალია]]ში მელბურნში. *[[სიდნეი]]ს მექანიკის ინსტიტუტი, რომელიც დაარსდა [[1843]] წელს, ხდება სიდნეის ტექნიკური კოლეჯი. *[[ბერნი (ავსტრალია)|ბერნიში]], [[ტასმანიის შტატი|ტასმანიაში]], Van Diemen's Land Company-მა ააშენა 75 კმ სიგრძის ხის ცხენებორბლიანი [[ტრამვაი|ტრამვაის]] ხაზი, რომელიც ემსახურებოდა [[მთა ბიშოფი|მთა ბიშოფ]]ს, იმ დროისთვის მსოფლიოში უმდიდრეს კალის მაღაროს. ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1878 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[30 ნოემბერი]] - [[ავსტრალიის ჰიმნი]] პირველად საჯაროდ შესრულდა ახალი სამხრეთ უელსის მაღალმთიანი საზოგადოების ყოველწლიურ შოტლანდიურ კონცერტზე სიდნეის პროტესტანტულ დარბაზში. ==სპორტი== *[[22 აპრილი]] - Stawell Gift პირველად იმართება აპრილში აღდგომის ორშაბათს. *[[5 ნოემბერი]] - კალამიამ მოიგო მელბურნის თასი. ==დაბადება== *[[19 იანვარი]] – [[დონ კამერონი]], პოლიტიკოსი (გ. [[1962]]) *[[30 მარტი]] – [[ჰაროლდ კაზნო]], ფოტოგრაფი (გ. [[1953]]) *[[4 ივლისი]] – [[ჯონ მაკფი]], ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი ([[1928]]–[[1934]]) (გ. [[1952]]) *[[1 ოქტომბერი]] – [[ჰელენ მაიო]], ექიმი (გ. [[1967]]) ==გარდაცვალება== *[[11 მარტი]] – [[ჯული ვიესიუ]], მხატვარი და პედაგოგი (დ. [[1820]]) *[[9 მაისი]] – [[თომას სატკლიფ მორტი]], ინდუსტრიალისტი (დ. [[1816]]) *[[14 აგვისტო]] – [[ედვარდ ჰენტი]], პიონერი დასახლებული (დ. [[1810]]) *[[17 სექტემბერი]] – [[რენდოლფ აიშემ სტოუ]], მოსამართლე (დ. [[1828]]) *[[22 ოქტომბერი]] – [[ბენჯამინ ბაბიჯი]], მკვლევარი (დ. [[1815]]) *[[16 ნოემბერი]] – [[ჯონ გარდინერი]], ბანკირი და მეცხვარეობის მეურნე (დ. [[1798]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1878 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1878 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1878 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 8izym5z7m4whni4o31oc1l9m705gdny 0 893642 5424059 5423827 2026-06-27T16:04:28Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424059 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1880}} [[1880]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენების სია. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – სერ [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი|ოგასტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite book|title=Loftus, Lord Augustus William Frederick Spencer (1817–1904)|chapter=Lord Augustus William Loftus (1817–1904) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/loftus-lord-augustus-william-4034|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|არტურ კენედი]]<ref>{{cite book|last1=Boyce|first1=Peter|title=Kennedy, Sir Arthur Edward (1810–1883)|chapter=Sir Arthur Edward Kennedy (1810–1883) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/kennedy-sir-arthur-edward-3943|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვუა|უილიამ ჯერვუა]]<ref>{{cite book|last1=Winks|first1=Robin W.|title=Jervois, Sir William Francis Drummond (1821–1897)|chapter=Sir William Francis Drummond Jervois (1821–1897) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/jervois-sir-william-francis-drummond-3856|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]] ([[5 აპრილი|5 აპრილამდე]], რის შემდეგაც თანამდებობა ვაკანტური დარჩა)<ref>{{cite web|title=Governors of Tasmania|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|website=www.parliament.tas.gov.au|access-date=20 March 2018|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite book|last1=Bolton|first1=G. C.|title=Normanby, second Marquess of (1819–1890)|chapter=Second Marquess of Normanby (1819–1890) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/normanby-second-marquess-of-4307|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> ===პრემიერები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web|title=Sir Henry Parkes - Australian politician|url=https://www.britannica.com/biography/Henry-Parkes|website=Encyclopedia Britannica|access-date=20 March 2018|language=en}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]]<ref>{{cite book|last1=Dignan|first1=Don|title=McIlwraith, Sir Thomas (1835–1900)|chapter=Sir Thomas McIlwraith (1835–1900) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/mcilwraith-sir-thomas-4099|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite web|title=Premiers of South Australia|url=https://www.parliament.sa.gov.au/Members/Ministers/Pages/PremiersofSouthAustralia.aspx|website=www.parliament.sa.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en|archive-date=20 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180320185821/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/Ministers/Pages/PremiersofSouthAustralia.aspx|url-status=dead}}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|title=Premiers of Tasmania|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm|website=www.parliament.tas.gov.au|access-date=20 March 2018|archive-date=27 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი: **[[5 მარტი|5 მარტამდე]] – [[გრემ ბერი]]<ref name=Vic>{{cite web|title=Premier of Victoria|url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|archive-url=https://web.archive.org/web/20100828123355/http://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|url-status=dead|archive-date=28 August 2010|website=www.parliament.vic.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en-gb}}</ref> **5 მარტიდან [[3 აგვისტო|3 აგვისტომდე]] – [[ჯეიმზ სერვისი]]<ref name=Vic>{{cite web|title=Premier of Victoria|url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|archive-url=https://web.archive.org/web/20100828123355/http://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|url-status=dead|archive-date=28 August 2010|website=www.parliament.vic.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en-gb}}</ref> **3 აგვისტოდან – გრემ ბერი<ref name=Vic>{{cite web|title=Premier of Victoria|url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|archive-url=https://web.archive.org/web/20100828123355/http://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|url-status=dead|archive-date=28 August 2010|website=www.parliament.vic.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en-gb}}</ref> ==მოვლენები== *[[22 იანვარი]] – [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]] დაარსდა ტუვონგის სახელმწიფო სკოლა. *[[20 იანვარი]] – [[სიდნეი|სიდნეიში]] ჩამოახრჩეს [[ბუშრეინჯერი]] / ყაჩაღი „კაპიტანი მუნლაიტი“ (ნამდვილი სახელი – ენდრიუ ჯორჯ სკოტი).<ref name=moonlite>{{cite book|title=Scott, Andrew George (1842–1880)|chapter=Andrew George Scott (1842–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/scott-andrew-george-4546|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[31 იანვარი]] – პირველად გამოიცა ჟურნალი ''The Bulletin''.<ref>{{cite web|title=The bulletin|url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/1085805|website=National Library of Australia|publisher=John Haynes and J.F. Archibald|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[მაისი]] – [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალ სამხრეთ უელსში]] 6-დან 14 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის სასკოლო განათლება სავალდებულო გახდა.<ref>{{cite web|title=Public Instruction Act 1880 - History of New South Wales government schools|url=https://education.nsw.gov.au/about-us/our-people-and-structure/history-of-government-schools/government-schools/public-instruction-act-1880|website=education.nsw.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en}}</ref> *[[28 ივნისი]] – [[გლენროუანი|გლენროუანში]] ([[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]]) შეიპყრეს ცნობილი ბუშრეინჯერი [[ნედ კელი]].<ref>{{cite web|last1=FitzSimons|first1=Peter|title=Iron man: the story of Ned Kelly's last stand|url=https://www.smh.com.au/national/iron-man-the-story-of-ned-kellys-last-stand-20131102-2wt5p.html|website=The Sydney Morning Herald|access-date=20 March 2018|language=en|date=2 November 2013}}</ref> *[[1 ოქტომბერი]] – [[კარლტონი|კარლტონში]], [[სამეფო საგამოფენო დარბაზი|სამეფო საგამოფენო დარბაზში]], მელბურნის საერთაშორისო გამოფენა გაიხსნა.<ref>{{cite web|title=Photograph Album - Melbourne International Exhibition, 1880 -1881|url=https://collections.museumsvictoria.com.au/items/274765|website=Museums Victoria Collections|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[10 ოქტომბერი]] – [[გეოლოგია|გეოლოგი]] [[ლამონტ იანგი]] და კიდევ ოთხი ადამიანი უგზო-უკვლოდ დაიკარგნენ ნავით მგზავრობისას ბერმაგუიდან (ახალი სამხრეთ უელსი) ჩრდილოეთის მიმართულებით.<ref>{{cite book|title=The Mary Celeste Syndrome|publisher=john pinkney|page=196|url=https://books.google.com/books?id=b3Li4iMCXysC&pg=PT196|language=en}}</ref> *[[11 ნოემბერი]] – ჩამოახრჩეს ბუშრეინჯერი ნედ კელი.<ref name=Kelly>{{cite web|title=On this day: Ned Kelly is hanged|url=http://www.australiangeographic.com.au/blogs/on-this-day/2012/11/on-this-day-ned-kelly-is-hanged|website=Australian Geographic|access-date=20 March 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321063118/http://www.australiangeographic.com.au/blogs/on-this-day/2012/11/on-this-day-ned-kelly-is-hanged|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> *[[23 ნოემბერი]] – [[რედმონდ ბერი]], [[მოსამართლე]], რომელმაც ნედ კელის ჩამოხრჩობის განაჩენი გამოუტანა, კელის სიკვდილით დასჯიდან სულ რაღაც თორმეტ დღეში გარდაიცვალა.<ref name=Barry>{{cite book|last1=Ryan|first1=Peter|title=Barry, Sir Redmond (1813–1880)|chapter=Sir Redmond Barry (1813–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/barry-sir-redmond-2946|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[2 თებერვალი]] – გემით SS ''Strathleven'' [[ლონდონი|ლონდონში]] ჩააღწია [[ავსტრალია|ავსტრალიიდან]] გაყინული საქონლისა და ცხვრის ხორცის პირველმა წარმატებულმა პარტიამ.<ref>{{cite book|last1=Makin|first1=A. J.|title=International Macroeconomics|date=2002|publisher=Financial Times Prentice Hall|isbn=9780582369924|page=299|url=https://books.google.com/books?id=94tCI2oCBsUC&pg=PA299|language=en}}</ref> *[[აგვისტო]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა პირველი სატელეფონო სადგური ავსტრალიაში.<ref>{{cite book |title=The Palace of Winged Words: The Development of Telephone Exchanges in Australia |date=1980 |publisher=Telecom Australia. Educational Development Unit |location=[Melbourne] |isbn=0642894574 |page=4 |edition=1 |url=https://books.google.com/books?id=YMIkywAACAAJ|ref=tel-aus-winged| via=books.google.com.au }}</ref> ==სპორტი== *''გრანდ ფლანერმა'' მელბურნის თასი მოიგო.<ref>{{cite book|last1=Rolfe|first1=Costa|title=Winners of the Melbourne Cup: Stories that Stopped a Nation|date=2009|publisher=Red Dog Books|isbn=9781742590868|page=41|url=https://books.google.com/books?id=LKIOLWhRRPMC&pg=PA41|language=en}}</ref> *[[ინგლისი|ინგლისმა]] ოვალის სტადიონზე გამართულ სატესტო მატჩში კრიკეტში ავსტრალია 5 ვიკეტით დაამარცხა.<ref>{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article8987890 |title=The Great Cricket Match |newspaper=The Mercury |volume=XXXVII |issue=6011 |location=Tasmania, Australia |date=15 September 1880 |accessdate=25 May 2022 |page=2 |via=National Library of Australia}}</ref> ==დაბადება== *[[2 იანვარი]] – [[ჩარლი ფრეიზერი]], [[პოლიტიკოსი]] (გ.[[1913]] წელს) *[[15 აპრილი]] – [[დაგ მაკლინ უფროსი]], [[რაგბი|რაგბისტი]] (გ.[[1947]] წელს)<ref>{{cite web|title=Queensland Representative Players|url=http://www.qrl.com.au/default.aspx?s=history-players|archive-url=https://web.archive.org/web/20111201055656/http://www.qrl.com.au/default.aspx?s=history-players|url-status=dead|archive-date=1 December 2011|website=QRL|date=1 December 2011}}</ref> *[[8 აგვისტო]] – [[ერლ პეიჯი]], ავსტრალიის მეტეთერთმეტე [[პრემიერ-მინისტრი]] (გ.[[1961]] წელს)<ref>{{cite book|last1=Bridge|first1=Carl|title=Page, Sir Earle Christmas (1880–1961)|chapter=Sir Earle Christmas Page (1880–1961) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/page-sir-earle-christmas-7941|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[10 დეკემბერი]] – [[ჯესი ასპინალი]], [[ექიმი]], პირველი ქალი უმცროსი რეზიდენტი „პრინც ალფრედის სამეფო ჰოსპიტალში“ (გ.[[1953]] წელს)<ref>[https://adb.anu.edu.au/biography/aspinall-jessie-strahorn-5077 Aspinall, Jessie Strahorn (1880–1953)]</ref> *[[11 დეკემბერი]] – [[ფრენკ ტარანტი]], კრიკეტისტი (გ.[[1951]] წელს)<ref>{{cite web|title=Frank Tarrant|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/8019.html|website=Cricinfo|access-date=20 March 2018}}</ref> ==გარდაცვალება== *20 იანვარი – [[კაპიტანი მუნლაიტი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ.[[1842]]) – ჩამოახრჩეს<ref name=moonlite>{{cite book|title=Scott, Andrew George (1842–1880)|chapter=Andrew George Scott (1842–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/scott-andrew-george-4546|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[2 მაისი]] – [[ტომ უილსი]], კრიკეტისტი და ავსტრალიური ფეხბურთის დამფუძნებელი (დ.[[1835]]) – სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა<ref>{{cite book|last1=Mandle|first1=W. F.|title=Wills, Thomas Wentworth (1835–1880)|chapter=Thomas Wentworth Wills (1835–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/wills-thomas-wentworth-4863|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[26 ივნისი]] – [[არონ შერიტი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ.1854) – მოკლა ჯო ბერნმა *[[28 ივნისი]] – [[ჯო ბერნი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ.[[1856]]) *28 ივნისი – [[სტივ ჰარტი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ.[[1859]]) *28 ივნისი – [[დენ კელი (ბუშრეინჯერი)|დენ კელი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი და [[ნედ კელი|ნედ კელის]] უმცროსი ძმა (დ.[[1861]]) *[[29 ივლისი]] – [[ჩარლზ ჰერვი ბეგოტი]], სამხრეთ ავსტრალიის მეცხოველე, მაღაროს მფლობელი და პარლამენტარი (დ. [[1788]])<ref>{{cite book|title=Bagot, Charles Hervey (1788–1880)|chapter=Charles Hervey Bagot (1788–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/bagot-charles-hervey-1730|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[27 სექტემბერი]] – [[ჩარლზ ჰარდვიკი]], ტასმანიის მკვლევარი (დ. 1788)<ref>{{cite web|title=DEATH OF C. B. HARDWICKE, ESQ.|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/38262971|website=Launceston Examiner (Tas. : 1842 - 1899)|access-date=20 March 2018|pages=2|date=28 September 1880}}</ref> *[[27 ოქტომბერი]] – [[ს. თ. გილი|სემუელ გილი]], [[მხატვარი]] (დ. [[1818]])<ref>{{cite web|title=Overlanders, (circa 1865) by S T Gill :: The Collection :: Art Gallery NSW|url=https://www.artgallery.nsw.gov.au/collection/works/7721/|website=www.artgallery.nsw.gov.au|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[11 ნოემბერი]] – ნედ კელი, ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ. დაახლ. 1855) – ჩამოახრჩეს<ref name=Kelly>{{cite web|title=On this day: Ned Kelly is hanged|url=http://www.australiangeographic.com.au/blogs/on-this-day/2012/11/on-this-day-ned-kelly-is-hanged|website=Australian Geographic|access-date=20 March 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321063118/http://www.australiangeographic.com.au/blogs/on-this-day/2012/11/on-this-day-ned-kelly-is-hanged|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> *[[23 ნოემბერი]] – [[რედმონდ ბერი]], [[მოსამართლე]] (დ. [[1813]])<ref name=Barry>{{cite book|last1=Ryan|first1=Peter|title=Barry, Sir Redmond (1813–1880)|chapter=Sir Redmond Barry (1813–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/barry-sir-redmond-2946|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1880 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1880 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1880 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] fc2l73g0ylioo3plfkv5wep8arb5ruq 5424060 5424059 2026-06-27T16:05:04Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერები */ 5424060 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1880}} [[1880]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენების სია. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – სერ [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი|ოგასტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite book|title=Loftus, Lord Augustus William Frederick Spencer (1817–1904)|chapter=Lord Augustus William Loftus (1817–1904) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/loftus-lord-augustus-william-4034|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|არტურ კენედი]]<ref>{{cite book|last1=Boyce|first1=Peter|title=Kennedy, Sir Arthur Edward (1810–1883)|chapter=Sir Arthur Edward Kennedy (1810–1883) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/kennedy-sir-arthur-edward-3943|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვუა|უილიამ ჯერვუა]]<ref>{{cite book|last1=Winks|first1=Robin W.|title=Jervois, Sir William Francis Drummond (1821–1897)|chapter=Sir William Francis Drummond Jervois (1821–1897) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/jervois-sir-william-francis-drummond-3856|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ფრედერიკ უელდი]] ([[5 აპრილი|5 აპრილამდე]], რის შემდეგაც თანამდებობა ვაკანტური დარჩა)<ref>{{cite web|title=Governors of Tasmania|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|website=www.parliament.tas.gov.au|access-date=20 March 2018|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite book|last1=Bolton|first1=G. C.|title=Normanby, second Marquess of (1819–1890)|chapter=Second Marquess of Normanby (1819–1890) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/normanby-second-marquess-of-4307|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> ===პრემიერები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჰენრი პარკსი|ჰენრი პარკსი]]<ref>{{cite web|title=Sir Henry Parkes - Australian politician|url=https://www.britannica.com/biography/Henry-Parkes|website=Encyclopedia Britannica|access-date=20 March 2018|language=en}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]]<ref>{{cite book|last1=Dignan|first1=Don|title=McIlwraith, Sir Thomas (1835–1900)|chapter=Sir Thomas McIlwraith (1835–1900) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/mcilwraith-sir-thomas-4099|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]]<ref>{{cite web|title=Premiers of South Australia|url=https://www.parliament.sa.gov.au/Members/Ministers/Pages/PremiersofSouthAustralia.aspx|website=www.parliament.sa.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en|archive-date=20 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180320185821/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/Ministers/Pages/PremiersofSouthAustralia.aspx|url-status=dead}}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|title=Premiers of Tasmania|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Premiers_Table.htm|website=www.parliament.tas.gov.au|access-date=20 March 2018|archive-date=27 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი: **[[5 მარტი|5 მარტამდე]] – [[გრემ ბერი]]<ref name=Vic>{{cite web|title=Premier of Victoria|url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|archive-url=https://web.archive.org/web/20100828123355/http://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|url-status=dead|archive-date=28 August 2010|website=www.parliament.vic.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en-gb}}</ref> **5 მარტიდან [[3 აგვისტო|3 აგვისტომდე]] – [[ჯეიმზ სერვისი]]<ref name=Vic>{{cite web|title=Premier of Victoria|url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|archive-url=https://web.archive.org/web/20100828123355/http://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|url-status=dead|archive-date=28 August 2010|website=www.parliament.vic.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en-gb}}</ref> **3 აგვისტოდან – გრემ ბერი<ref name=Vic>{{cite web|title=Premier of Victoria|url=https://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|archive-url=https://web.archive.org/web/20100828123355/http://www.parliament.vic.gov.au/about/people-in-parliament/premier-of-victoria|url-status=dead|archive-date=28 August 2010|website=www.parliament.vic.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en-gb}}</ref> ==მოვლენები== *[[22 იანვარი]] – [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდში]] დაარსდა ტუვონგის სახელმწიფო სკოლა. *[[20 იანვარი]] – [[სიდნეი|სიდნეიში]] ჩამოახრჩეს [[ბუშრეინჯერი]] / ყაჩაღი „კაპიტანი მუნლაიტი“ (ნამდვილი სახელი – ენდრიუ ჯორჯ სკოტი).<ref name=moonlite>{{cite book|title=Scott, Andrew George (1842–1880)|chapter=Andrew George Scott (1842–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/scott-andrew-george-4546|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[31 იანვარი]] – პირველად გამოიცა ჟურნალი ''The Bulletin''.<ref>{{cite web|title=The bulletin|url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/1085805|website=National Library of Australia|publisher=John Haynes and J.F. Archibald|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[მაისი]] – [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალ სამხრეთ უელსში]] 6-დან 14 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის სასკოლო განათლება სავალდებულო გახდა.<ref>{{cite web|title=Public Instruction Act 1880 - History of New South Wales government schools|url=https://education.nsw.gov.au/about-us/our-people-and-structure/history-of-government-schools/government-schools/public-instruction-act-1880|website=education.nsw.gov.au|access-date=20 March 2018|language=en}}</ref> *[[28 ივნისი]] – [[გლენროუანი|გლენროუანში]] ([[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]]) შეიპყრეს ცნობილი ბუშრეინჯერი [[ნედ კელი]].<ref>{{cite web|last1=FitzSimons|first1=Peter|title=Iron man: the story of Ned Kelly's last stand|url=https://www.smh.com.au/national/iron-man-the-story-of-ned-kellys-last-stand-20131102-2wt5p.html|website=The Sydney Morning Herald|access-date=20 March 2018|language=en|date=2 November 2013}}</ref> *[[1 ოქტომბერი]] – [[კარლტონი|კარლტონში]], [[სამეფო საგამოფენო დარბაზი|სამეფო საგამოფენო დარბაზში]], მელბურნის საერთაშორისო გამოფენა გაიხსნა.<ref>{{cite web|title=Photograph Album - Melbourne International Exhibition, 1880 -1881|url=https://collections.museumsvictoria.com.au/items/274765|website=Museums Victoria Collections|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[10 ოქტომბერი]] – [[გეოლოგია|გეოლოგი]] [[ლამონტ იანგი]] და კიდევ ოთხი ადამიანი უგზო-უკვლოდ დაიკარგნენ ნავით მგზავრობისას ბერმაგუიდან (ახალი სამხრეთ უელსი) ჩრდილოეთის მიმართულებით.<ref>{{cite book|title=The Mary Celeste Syndrome|publisher=john pinkney|page=196|url=https://books.google.com/books?id=b3Li4iMCXysC&pg=PT196|language=en}}</ref> *[[11 ნოემბერი]] – ჩამოახრჩეს ბუშრეინჯერი ნედ კელი.<ref name=Kelly>{{cite web|title=On this day: Ned Kelly is hanged|url=http://www.australiangeographic.com.au/blogs/on-this-day/2012/11/on-this-day-ned-kelly-is-hanged|website=Australian Geographic|access-date=20 March 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321063118/http://www.australiangeographic.com.au/blogs/on-this-day/2012/11/on-this-day-ned-kelly-is-hanged|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> *[[23 ნოემბერი]] – [[რედმონდ ბერი]], [[მოსამართლე]], რომელმაც ნედ კელის ჩამოხრჩობის განაჩენი გამოუტანა, კელის სიკვდილით დასჯიდან სულ რაღაც თორმეტ დღეში გარდაიცვალა.<ref name=Barry>{{cite book|last1=Ryan|first1=Peter|title=Barry, Sir Redmond (1813–1880)|chapter=Sir Redmond Barry (1813–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/barry-sir-redmond-2946|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[2 თებერვალი]] – გემით SS ''Strathleven'' [[ლონდონი|ლონდონში]] ჩააღწია [[ავსტრალია|ავსტრალიიდან]] გაყინული საქონლისა და ცხვრის ხორცის პირველმა წარმატებულმა პარტიამ.<ref>{{cite book|last1=Makin|first1=A. J.|title=International Macroeconomics|date=2002|publisher=Financial Times Prentice Hall|isbn=9780582369924|page=299|url=https://books.google.com/books?id=94tCI2oCBsUC&pg=PA299|language=en}}</ref> *[[აგვისტო]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა პირველი სატელეფონო სადგური ავსტრალიაში.<ref>{{cite book |title=The Palace of Winged Words: The Development of Telephone Exchanges in Australia |date=1980 |publisher=Telecom Australia. Educational Development Unit |location=[Melbourne] |isbn=0642894574 |page=4 |edition=1 |url=https://books.google.com/books?id=YMIkywAACAAJ|ref=tel-aus-winged| via=books.google.com.au }}</ref> ==სპორტი== *''გრანდ ფლანერმა'' მელბურნის თასი მოიგო.<ref>{{cite book|last1=Rolfe|first1=Costa|title=Winners of the Melbourne Cup: Stories that Stopped a Nation|date=2009|publisher=Red Dog Books|isbn=9781742590868|page=41|url=https://books.google.com/books?id=LKIOLWhRRPMC&pg=PA41|language=en}}</ref> *[[ინგლისი|ინგლისმა]] ოვალის სტადიონზე გამართულ სატესტო მატჩში კრიკეტში ავსტრალია 5 ვიკეტით დაამარცხა.<ref>{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article8987890 |title=The Great Cricket Match |newspaper=The Mercury |volume=XXXVII |issue=6011 |location=Tasmania, Australia |date=15 September 1880 |accessdate=25 May 2022 |page=2 |via=National Library of Australia}}</ref> ==დაბადება== *[[2 იანვარი]] – [[ჩარლი ფრეიზერი]], [[პოლიტიკოსი]] (გ.[[1913]] წელს) *[[15 აპრილი]] – [[დაგ მაკლინ უფროსი]], [[რაგბი|რაგბისტი]] (გ.[[1947]] წელს)<ref>{{cite web|title=Queensland Representative Players|url=http://www.qrl.com.au/default.aspx?s=history-players|archive-url=https://web.archive.org/web/20111201055656/http://www.qrl.com.au/default.aspx?s=history-players|url-status=dead|archive-date=1 December 2011|website=QRL|date=1 December 2011}}</ref> *[[8 აგვისტო]] – [[ერლ პეიჯი]], ავსტრალიის მეტეთერთმეტე [[პრემიერ-მინისტრი]] (გ.[[1961]] წელს)<ref>{{cite book|last1=Bridge|first1=Carl|title=Page, Sir Earle Christmas (1880–1961)|chapter=Sir Earle Christmas Page (1880–1961) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/page-sir-earle-christmas-7941|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[10 დეკემბერი]] – [[ჯესი ასპინალი]], [[ექიმი]], პირველი ქალი უმცროსი რეზიდენტი „პრინც ალფრედის სამეფო ჰოსპიტალში“ (გ.[[1953]] წელს)<ref>[https://adb.anu.edu.au/biography/aspinall-jessie-strahorn-5077 Aspinall, Jessie Strahorn (1880–1953)]</ref> *[[11 დეკემბერი]] – [[ფრენკ ტარანტი]], კრიკეტისტი (გ.[[1951]] წელს)<ref>{{cite web|title=Frank Tarrant|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/8019.html|website=Cricinfo|access-date=20 March 2018}}</ref> ==გარდაცვალება== *20 იანვარი – [[კაპიტანი მუნლაიტი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ.[[1842]]) – ჩამოახრჩეს<ref name=moonlite>{{cite book|title=Scott, Andrew George (1842–1880)|chapter=Andrew George Scott (1842–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/scott-andrew-george-4546|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[2 მაისი]] – [[ტომ უილსი]], კრიკეტისტი და ავსტრალიური ფეხბურთის დამფუძნებელი (დ.[[1835]]) – სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა<ref>{{cite book|last1=Mandle|first1=W. F.|title=Wills, Thomas Wentworth (1835–1880)|chapter=Thomas Wentworth Wills (1835–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/wills-thomas-wentworth-4863|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[26 ივნისი]] – [[არონ შერიტი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ.1854) – მოკლა ჯო ბერნმა *[[28 ივნისი]] – [[ჯო ბერნი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ.[[1856]]) *28 ივნისი – [[სტივ ჰარტი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ.[[1859]]) *28 ივნისი – [[დენ კელი (ბუშრეინჯერი)|დენ კელი]], ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი და [[ნედ კელი|ნედ კელის]] უმცროსი ძმა (დ.[[1861]]) *[[29 ივლისი]] – [[ჩარლზ ჰერვი ბეგოტი]], სამხრეთ ავსტრალიის მეცხოველე, მაღაროს მფლობელი და პარლამენტარი (დ. [[1788]])<ref>{{cite book|title=Bagot, Charles Hervey (1788–1880)|chapter=Charles Hervey Bagot (1788–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/bagot-charles-hervey-1730|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[27 სექტემბერი]] – [[ჩარლზ ჰარდვიკი]], ტასმანიის მკვლევარი (დ. 1788)<ref>{{cite web|title=DEATH OF C. B. HARDWICKE, ESQ.|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/38262971|website=Launceston Examiner (Tas. : 1842 - 1899)|access-date=20 March 2018|pages=2|date=28 September 1880}}</ref> *[[27 ოქტომბერი]] – [[ს. თ. გილი|სემუელ გილი]], [[მხატვარი]] (დ. [[1818]])<ref>{{cite web|title=Overlanders, (circa 1865) by S T Gill :: The Collection :: Art Gallery NSW|url=https://www.artgallery.nsw.gov.au/collection/works/7721/|website=www.artgallery.nsw.gov.au|access-date=20 March 2018}}</ref> *[[11 ნოემბერი]] – ნედ კელი, ბუშრეინჯერი / ყაჩაღი (დ. დაახლ. 1855) – ჩამოახრჩეს<ref name=Kelly>{{cite web|title=On this day: Ned Kelly is hanged|url=http://www.australiangeographic.com.au/blogs/on-this-day/2012/11/on-this-day-ned-kelly-is-hanged|website=Australian Geographic|access-date=20 March 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321063118/http://www.australiangeographic.com.au/blogs/on-this-day/2012/11/on-this-day-ned-kelly-is-hanged|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> *[[23 ნოემბერი]] – [[რედმონდ ბერი]], [[მოსამართლე]] (დ. [[1813]])<ref name=Barry>{{cite book|last1=Ryan|first1=Peter|title=Barry, Sir Redmond (1813–1880)|chapter=Sir Redmond Barry (1813–1880) |chapter-url=https://adb.anu.edu.au/biography/barry-sir-redmond-2946|website=Australian Dictionary of Biography|publisher=National Centre of Biography, Australian National University|access-date=20 March 2018}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1880 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1880 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1880 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] c2389xidf7c1aca0jzfz4hrt5623phw 0 893668 5424262 5423876 2026-06-28T05:14:54Z GiorgiXIII 62215 5424262 wikitext text/x-wiki '''მარიხტირებელი მანქანა''' — [[სალიანდაგო მანქანები|სალიანდაგო მანქანა]] [[რკინიგზის ლიანდაგი]]ს გეგმაში (რიხტირების) გასწორებისათვის. გამოიყენება [[რკინიგზის ტრანსპორტი|რკინიგზის ტრანსპორტზე]] მშენებლობის, რემონტის და ლიანდაგის მიმდინარე შეკეთების დროს. == გამოჩენის ისტორია == [[1970-იანები|1970-იან]] წლებამდე ლიანდაგის რიხტირება სრულდებოდა ჰიდრავლიკური [[სალიანდაგო დომკრატი|სალიანდაგო დომკრატებით]], [[ლიანდაგამწევი|ლიანდაგამწევებით]] [[სალიანდაგო ბადე]]ების გადაადგილების მექანიზმით, ასევე [[ელექტროდამბალასტებელი|ელექტროდამბალასტებელზე]] არსებული სპეციალური დაკიდებული მოწყობილობით. [[1970-იანები|1970-იანი]] წლების შუა პერიოდში [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] რკინიგზებისათვის შემუშავდა სპეციალიზირებული მარიხტირებელი მანქანები: თვითმავალი მანქანა [[Р-2000]] და ინჟინერ [[ვიქტორ ბალაშენკო]]ს სისტემის მისაბმელი ლიანდაგმარიხტირებელი. == თვითმავალი მარიხტირებელი მანქანა == თვითმავალი მარიხტირებელი მანქანა ახორციელებს ლიანდაგის გასწორებას მბოჭავი გორგოლაჭების დახმარეწბით, რომლებიც მოქმედებაში მოდიან ჰიდროცილინდრებით და უკავიათ სარელსო-საშპლე ბადე გადაადგილებისას და რიხტირებისას. მანქანის მარიხტირებელი საკონტროლო-გამზომი სისტემა ანალოგიურია სისტემასთან, რომელიც დაყენებულია [[გამასწორებელ-გამომტენ-მარიხტირებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მარიხტირებელ მანქანაზე]]. რიხტირების მეთოდი დაფუძნებულია ლიანდაგის ჩაღუნვის ისრის შედარებაზე, რომელიც გაზომილია ორ წერტილში. ლიანდაგის რიხტირება ხორციელდება გასწორების ხერხით, ფიქსირებული წერტილების ხერხით (გამოთვლის მიხედვით) და სხვა ხერხებით (მაგალითად, ლაზერის სხივით და ოპტიკური დამიზნებით). ''გასწორების ხერხით'' რიხტირებისას ტროს-ქორდის მდგომარეობის შეცვლა, რომელიც შეესაბამება ლიანდაგის გადახრას გეგმაში, იწვევს ჩაღუნვის ისრის მრიცხველების პოტენციომეტრების მცოცავების წანაცვლებას და შესაბამისად დაძაბულობის ცვლილებას, რომელიც პროპორციულია ლიანდაგის ჩაღუნვის ისრისა. შედარების ელექტრონულ მოწყობილობაზე ჩნდება შეუთანხმებლობის სიგნალი, რომელიც ამტკიცებს იმას, რომ ჩაღუნვის ისრების შეფარდება (და დაძაბულობის) ორ წერტილში არ შეადგენს მუდმივ სიდიდეს 1,36-ს. ამასთან სიგნალის მიხედვით, მიმდევარ მკვეთარაში ირთვება რიხტირების მექანიზმი, რომელიც მუშაობს იქამდე, სანამ არ მოხდება ლიანდაგის გასწორება და გადახრა არ გაუტოლდება 1,36-ს. ''ფიქსირებული წერტილების ხერხით'' რიხტირებისას ტარდება ლიანდაგის გადაწევის წინასწარი ანგარიში განსაზღვრულ წერტილებში (5-7 შპლის შემდეგ). მარიხტირებელი მანქანის [[შპალი|შპლებთან]] მოახლოვებისას, რომლებზეც მონიშნულია წანაცვლების ზომები, ოპერატორი აყენებს ტროს-ქორდის წინა წერტილს მონიშნულ ნიშანზე. შემდეგ იწყება რიხტირება შერბილების ხერხით. [[გადამყვანი მრუდი|გადამყვანი მრუდების]] რიხტირებისათვის დგება ცხრილები გადაწევის ზომების მითითებით. მარიხტირებელი მანქანის საკონტროლო სისტემა აღჭურვილია თვითმწერით ლენტაზე ლიანდაგის პარამეტრების ჩასაწერად. მარიხტირებელი მანქანის მწარმოებლობაა 2 კმ/სთ-მდე, სალიანდაგო ბადის გადაწევა Р65 ტიპის რელსებთან ერთად 100 მილიმეტრამდე. ==ლიტერატურა== * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Рихтовочная машина // Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — С. 376-377. — ISBN 5-85270-115-7.] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სალიანდაგო მანქანები]] 3qhld0yuwl33yg1kwsrfwypqjym3psb 5424282 5424262 2026-06-28T08:21:28Z GiorgiXIII 62215 5424282 wikitext text/x-wiki '''მარიხტირებელი მანქანა''' — [[სალიანდაგო მანქანები|სალიანდაგო მანქანა]] [[რკინიგზის ლიანდაგი]]ს გეგმაში (რიხტირების) გასწორებისათვის. გამოიყენება [[რკინიგზის ტრანსპორტი|რკინიგზის ტრანსპორტზე]] მშენებლობის, რემონტის და ლიანდაგის მიმდინარე შეკეთების დროს. == გამოჩენის ისტორია == [[1970-იანები|1970-იან]] წლებამდე ლიანდაგის რიხტირება სრულდებოდა ჰიდრავლიკური [[სალიანდაგო დომკრატი|სალიანდაგო დომკრატებით]], [[ლიანდაგამწევი|ლიანდაგამწევებით]] [[სალიანდაგო ბადე]]ების გადაადგილების მექანიზმით, ასევე [[ელექტროდამბალასტებელი|ელექტროდამბალასტებელზე]] არსებული სპეციალური დაკიდებული მოწყობილობით. [[1970-იანები|1970-იანი]] წლების შუა პერიოდში [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირის]] რკინიგზებისათვის შემუშავდა სპეციალიზირებული მარიხტირებელი მანქანები: თვითმავალი მანქანა [[Р-2000]] და ინჟინერ [[ვიქტორ ბალაშენკო]]ს სისტემის მისაბმელი ლიანდაგმარიხტირებელი. == თვითმავალი მარიხტირებელი მანქანა == თვითმავალი მარიხტირებელი მანქანა ახორციელებს ლიანდაგის გასწორებას მბოჭავი გორგოლაჭების დახმარეწბით, რომლებიც მოქმედებაში მოდიან ჰიდროცილინდრებით და უკავიათ სარელსო-საშპლე ბადე გადაადგილებისას და რიხტირებისას. მანქანის მარიხტირებელი საკონტროლო-გამზომი სისტემა ანალოგიურია სისტემასთან, რომელიც დაყენებულია [[გამასწორებელ-გამომტენ-მარიხტირებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მარიხტირებელ მანქანაზე]]. რიხტირების მეთოდი დაფუძნებულია ლიანდაგის ჩაღუნვის ისრის შედარებაზე, რომელიც გაზომილია ორ წერტილში. ლიანდაგის რიხტირება ხორციელდება გასწორების ხერხით, ფიქსირებული წერტილების ხერხით (გამოთვლის მიხედვით) და სხვა ხერხებით (მაგალითად, ლაზერის სხივით და ოპტიკური დამიზნებით). ''გასწორების ხერხით'' რიხტირებისას ტროს-ქორდის მდგომარეობის შეცვლა, რომელიც შეესაბამება ლიანდაგის გადახრას გეგმაში, იწვევს ჩაღუნვის ისრის მრიცხველების პოტენციომეტრების მცოცავების წანაცვლებას და შესაბამისად დაძაბულობის ცვლილებას, რომელიც პროპორციულია ლიანდაგის ჩაღუნვის ისრისა. შედარების ელექტრონულ მოწყობილობაზე ჩნდება შეუთანხმებლობის სიგნალი, რომელიც ამტკიცებს იმას, რომ ჩაღუნვის ისრების შეფარდება (და დაძაბულობის) ორ წერტილში არ შეადგენს მუდმივ სიდიდეს 1,36-ს. ამასთან სიგნალის მიხედვით, მიმდევარ მკვეთარაში ირთვება რიხტირების მექანიზმი, რომელიც მუშაობს იქამდე, სანამ არ მოხდება ლიანდაგის გასწორება და გადახრა არ გაუტოლდება 1,36-ს. ''ფიქსირებული წერტილების ხერხით'' რიხტირებისას ტარდება ლიანდაგის გადაწევის წინასწარი ანგარიში განსაზღვრულ წერტილებში (5-7 შპლის შემდეგ). მარიხტირებელი მანქანის [[შპალი|შპლებთან]] მოახლოვებისას, რომლებზეც მონიშნულია წანაცვლების ზომები, ოპერატორი აყენებს ტროს-ქორდის წინა წერტილს მონიშნულ ნიშანზე. შემდეგ იწყება რიხტირება შერბილების ხერხით. [[გადამყვანი მრუდი|გადამყვანი მრუდების]] რიხტირებისათვის დგება ცხრილები გადაწევის ზომების მითითებით. მარიხტირებელი მანქანის საკონტროლო სისტემა აღჭურვილია თვითმწერით ლენტაზე ლიანდაგის პარამეტრების ჩასაწერად. მარიხტირებელი მანქანის მწარმოებლობაა 2 კმ/სთ-მდე, სალიანდაგო ბადის გადაწევა Р65 ტიპის რელსებთან ერთად 100 მილიმეტრამდე. == ლიანდაგმარიხტირებელი == ლიანდაგმარიხტირებელი ახორციელებს ლიანდაგის გასწორებას აწეული სალიანდაგო ბადით, რისთვისაც აღჭურვილია ელექტრომაგნიტური და ვერტიკალური ჰიდროცილინდრებით, შეერთებული რელსებთან შემბოჭველებთან. ძირითადი მუშა მექანიზმი — მარიხტირებელი ბერკეტი — აღჭურვილია ქვემარიხტირებელი და მარიხტირებელი გორგოლაჭებით. ლიანდაგის რიხტირება ასევე ხორციელდება შერბილების და მეთოდებით და გაანგარიშებით. რიხტირების სისტემაში შედიან მუშა და საკონტროლო ისრისმზომები, საზომი, მარეგისტრებელი და მართვის ხელსაწყოები. რიხტირების დროს მუშა ისრის ჩამწერის 5 ურიკის ბორბლები პნევმოცილინდრების მიერ მიჭერილია [[რელსი|რელსებზე]]. რიხტირება მიმდინარეობს ჩაღუნვის ისრების მუშა და საკონტროლო ისრისმზომების ტროსების ჩაღუნვის ისრების შედარების გზით. ლიანდაგის ბადის ნატურალური ჩაღუნვის ისრების გაზომვის შედეგები შედან სელსინ-მრიცხველებში, დაკავშირებულები საზომი ისრისმზომის ტროს-ქორდასთან, გადაეცემიან სელსინ-მიმღებებში, დაკავშირებულები ქაღალდის ლენტაზე ჩვენებათა ჩაწერის სისტემასთან, რომელიც გადაადგილდება ლენტის გამწევი მექანიზმით, მასშტაბურ საგორავზე ხისტი გადაცემით, რომელიც მოძრაობს რელსზე. ნატურალური ისრების გრაფიკი ედრება რიხტირების პროგრამას და საპროგრამო დავალების შემოვლისას, მმართველი კარეტი იძლევა ლიანდაგის გადამწევი ჰიდროცილინდრების ჩართვის სიგნალს. პირდაპირი უბნების რიხტირება ხორციელდება ერთი გავლით, მრუდე უბნებისა კი ორი გავლით. ჯერ აკეთებენ ნატურალურ გრაფიკს, შემდეგ მისით არიხტირებენ ლიანდაგს. ლიანდაგმარიხტირებელი მანქანის მუშა სიჩქარე — 10 კმ/სთ-მდე, სალიანდაგო ბადის გადაწევა — 260 მილიმეტრამდე. ==ლიტერატურა== * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Рихтовочная машина // Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — С. 376-377. — ISBN 5-85270-115-7.] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სალიანდაგო მანქანები]] h82477fxezm2u43yv4gbotyrw90b5s4 0 893672 5423930 5423929 2026-06-27T11:59:00Z GagaMumladze2020 126180 5423930 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია | მშობლიური_სახელი = {{lang-cs|Kostel Panny Marie Matky Ustavičné pomoci a sv. Kajetána}} | სურათი =Malá Strana kostel Panny Marie u theatinů 2.jpg | infobox_width = | წარწერა = <center>ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია მალა-სტრანაზე, პრაღაში</center> | რაიონი = მალა-სტრანა | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ნერუდოვას ქუჩა, [[პრაღა]] 1 — [[მალა-სტრანა]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = მონასტრის ეკლესია | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = ეკლესია | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[ბაროკო]] | თარიღდება = 1691 — XVIII საუკუნის დასაწყისი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]] | გრძედი = 14°23′58.92″ აღმ. გრძ. | განედი = 50°05′20.04″ ჩრდ. განედ. | ეპარქია = პრაღის არქიეპარქია | ვიკარიატი = პრაღის პირველი ვიკარიატი | მიძღვნა = ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობა | კურთხევა = [[29 სექტემბერი]], [[1717]] წელი | არქიტექტორი = [[გვარინო გვარინი]] (1679 წლის პროექტი; განხორციელებული ჯოვანი დომენიკო ორსის მიერ), ნაწილობრივ იან ბლაჟეი სანტინი-აიხლი | სამშენებლო_მასალა = მარმარილო, ქვიშაქვა, აგური | დეტალები = პრაღის არქიეპარქიის ქარიტასი }}{{დივ}} '''ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel Panny Marie Matky Ustavičné pomoci a sv. Kajetána}}), ასევე ცნობილი როგორც '''კაიეტანების ეკლესია''' ({{lang-cs|U Kajetánů}}) — [[რომის კათოლიკური ეკლესია|რომის კათოლიკური]] ეკლესია, რომელიც მდებარეობს ნერუდოვას ქუჩაზე, [[პრაღა]] 1-ის ნაწილ [[მალა-სტრანა]]ში. იგი აშენდა [[თეატინელები|თიატინელთა ორდენის]] (რომლებსაც მათი დამფუძნებლის პატივსაცემად ზოგჯერ კაიეტანებსაც უწოდებენ) მონასტერთან ერთად. ეკლესია და მონასტერი [[1964]] წლიდან [[ჩეხეთის ეროვნული კულტურული ძეგლი|ჩეხეთის ეროვნული კულტურული ძეგლის]] სტატუსით არის დაცული.<ref>{{cite web |title=Church of Our Lady of Perpetual Help and St. Cajetan |url=https://en.wander-book.com/church-of-our-lady-of-perpetual-help-and-st-cajetan-m29987.htm |website=Wander Book |access-date=27 June 2026}}</ref> == ისტორია == პირვანდელი, არარეალიზებული ეკლესიის პროექტი, რომელიც შესაძლოა ასევე განკუთვნილი ყოფილიყო ბრჟევნოვში მდებარე თიატინელთა ნაკვეთისთვის, [[1679]] წელს შექმნა ცნობილმა ორდენის არქიტექტორმა, თიატინელმა ბერმა და მათემატიკოსმა [[გვარინო გვარინი]]მ. პროექტი მნიშვნელოვნად უსწრებდა თავის ეპოქას პრაღის არქიტექტურულ გარემოში. მისი გეგმა მოიცავდა ნავში ერთმანეთში გადამკვეთ ოვალურ ტრავეებს, რომლებიც გარედან უხილავი უნდა ყოფილიყო; ინტერიერში გამოყენებული იყო მდიდრად პროფილირებული, მოხრილი კარნიზები, ხოლო კონვექსურ-კონკავური, დინამიკური ფასადი მოგვიანებით განვითარებული რადიკალური [[ბაროკო|ბაროკოს]] ფორმებს ჰგავდა, რომლებიც რამდენიმე ათწლეულით გვიან [[კილიან იგნაც დინცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინცენჰოფერმა]] შექმნა. ეკლესიის მშენებლობის განხორციელება შეფერხდა და გაჭიანურდა შავი სტრაჰოვის კარიბჭის დემონტაჟის აუცილებლობისა და მუნიციპალიტეტთან შეთანხმების სირთულეების გამო, განსაკუთრებით ახალი საბაჟო შენობის საკითხზე. ეკლესიის საძირკვლის ქვა [[1691]] წელს ჩადო პრაღის არქიეპისკოპოსმა, გრაფმა [[იან ბედრჟიხ ვალდშტეინი|იან ბედრჟიხ ვალდშტეინმა]]. მშენებლობა, სავარაუდოდ, [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] დასაწყისში დასრულდა, ხოლო საზეიმო კურთხევა მხოლოდ [[1717]] წლის [[29 სექტემბერი|29 სექტემბერს]] გაიმართა. კურთხევა შეასრულა იმდროინდელმა პრაღის დამხმარე ეპისკოპოსმა, მოგვიანებით კი არქიეპისკოპოსმა დანიელ იოზეფ მაიერმა ფონ მაიერნმა. მონასტერი და მისი სასწავლებელი ძირითადად ემსახურებოდა თავადაზნაურთა შვილების განათლებასა და მათ სულიერ აღზრდას. [[იოზეფინიზმი|იოზეფინური რეფორმების]] პერიოდში, [[1789]] წელს მონასტრის გაუქმების შემდეგ, ეკლესიას დანგრევის საფრთხე დაემუქრა, თუმცა იგი საბოლოოდ გადარჩა და გადაეცა რელიგიური ფონდების (ნაბოჟენსკა მატიცე) მართვას. [[1869]] წელს ეკლესია და მონასტერი შეიძინეს იესო ქრისტეს უწმინდესი გამომსყიდველის კონგრეგაციისთვის — რედემპტორისტებისთვის — იმპერატორ [[ფერდინანდ I (სრი)|ფერდინანდ I]]-ისა და მისი მეუღლის მარია ანა სავოიელის მხარდაჭერით. რედემპტორისტებმა ეკლესია განაახლეს და მისი ადრინდელი მიძღვნა — ღვთისმშობელი == სქოლიო == bj57yaav0ffwnxzpeurnbbzosfzyb31 5423932 5423930 2026-06-27T12:19:25Z GagaMumladze2020 126180 5423932 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია | მშობლიური_სახელი = {{lang-cs|Kostel Panny Marie Matky Ustavičné pomoci a sv. Kajetána}} | სურათი =Malá Strana kostel Panny Marie u theatinů 2.jpg | infobox_width = | წარწერა = <center>ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია მალა-სტრანაზე, პრაღაში</center> | რაიონი = მალა-სტრანა | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ნერუდოვას ქუჩა, [[პრაღა]] 1 — [[მალა-სტრანა]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = მონასტრის ეკლესია | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = ეკლესია | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[ბაროკო]] | თარიღდება = 1691 — XVIII საუკუნის დასაწყისი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]] | გრძედი = 14°23′58.92″ აღმ. გრძ. | განედი = 50°05′20.04″ ჩრდ. განედ. | ეპარქია = პრაღის არქიეპარქია | ვიკარიატი = პრაღის პირველი ვიკარიატი | მიძღვნა = ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობა | კურთხევა = [[29 სექტემბერი]], [[1717]] წელი | არქიტექტორი = [[გვარინო გვარინი]] (1679 წლის პროექტი; განხორციელებული ჯოვანი დომენიკო ორსის მიერ), ნაწილობრივ იან ბლაჟეი სანტინი-აიხლი | სამშენებლო_მასალა = მარმარილო, ქვიშაქვა, აგური | დეტალები = პრაღის არქიეპარქიის ქარიტასი }}{{დივ}} '''ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel Panny Marie Matky Ustavičné pomoci a sv. Kajetána}}), ასევე ცნობილი როგორც '''კაიეტანების ეკლესია''' ({{lang-cs|U Kajetánů}}) — [[რომის კათოლიკური ეკლესია|რომის კათოლიკური]] ეკლესია, რომელიც მდებარეობს ნერუდოვას ქუჩაზე, [[პრაღა]] 1-ის ნაწილ [[მალა-სტრანა]]ში. იგი აშენდა [[თეატინელები|თიატინელთა ორდენის]] (რომლებსაც მათი დამფუძნებლის პატივსაცემად ზოგჯერ კაიეტანებსაც უწოდებენ) მონასტერთან ერთად. ეკლესია და მონასტერი [[1964]] წლიდან [[ჩეხეთის ეროვნული კულტურული ძეგლი|ჩეხეთის ეროვნული კულტურული ძეგლის]] სტატუსით არის დაცული.<ref>{{cite web |title=Church of Our Lady of Perpetual Help and St. Cajetan |url=https://en.wander-book.com/church-of-our-lady-of-perpetual-help-and-st-cajetan-m29987.htm |website=Wander Book |access-date=27 June 2026}}</ref> == ისტორია == პირვანდელი, არარეალიზებული ეკლესიის პროექტი, რომელიც შესაძლოა ასევე განკუთვნილი ყოფილიყო ბრჟევნოვში მდებარე თიატინელთა ნაკვეთისთვის, [[1679]] წელს შექმნა ცნობილმა ორდენის არქიტექტორმა, თიატინელმა ბერმა და მათემატიკოსმა [[გვარინო გვარინი]]მ. პროექტი მნიშვნელოვნად უსწრებდა თავის ეპოქას პრაღის არქიტექტურულ გარემოში. მისი გეგმა მოიცავდა ნავში ერთმანეთში გადამკვეთ ოვალურ ტრავეებს, რომლებიც გარედან უხილავი უნდა ყოფილიყო; ინტერიერში გამოყენებული იყო მდიდრად პროფილირებული, მოხრილი კარნიზები, ხოლო კონვექსურ-კონკავური, დინამიკური ფასადი მოგვიანებით განვითარებული რადიკალური [[ბაროკო|ბაროკოს]] ფორმებს ჰგავდა, რომლებიც რამდენიმე ათწლეულით გვიან [[კილიან იგნაც დინცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინცენჰოფერმა]] შექმნა. ეკლესიის მშენებლობის განხორციელება შეფერხდა და გაჭიანურდა შავი სტრაჰოვის კარიბჭის დემონტაჟის აუცილებლობისა და მუნიციპალიტეტთან შეთანხმების სირთულეების გამო, განსაკუთრებით ახალი საბაჟო შენობის საკითხზე. ეკლესიის საძირკვლის ქვა [[1691]] წელს ჩადო პრაღის არქიეპისკოპოსმა, გრაფმა [[იან ბედრჟიხ ვალდშტეინი|იან ბედრჟიხ ვალდშტეინმა]]. მშენებლობა, სავარაუდოდ, [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] დასაწყისში დასრულდა, ხოლო საზეიმო კურთხევა მხოლოდ [[1717]] წლის [[29 სექტემბერი|29 სექტემბერს]] გაიმართა. კურთხევა შეასრულა იმდროინდელმა პრაღის დამხმარე ეპისკოპოსმა, მოგვიანებით კი არქიეპისკოპოსმა დანიელ იოზეფ მაიერმა ფონ მაიერნმა. მონასტერი და მისი სასწავლებელი ძირითადად ემსახურებოდა თავადაზნაურთა შვილების განათლებასა და მათ სულიერ აღზრდას. [[იოზეფინიზმი|იოზეფინური რეფორმების]] პერიოდში, [[1789]] წელს მონასტრის გაუქმების შემდეგ, ეკლესიას დანგრევის საფრთხე დაემუქრა, თუმცა იგი საბოლოოდ გადარჩა და გადაეცა რელიგიური ფონდების (ნაბოჟენსკა მატიცე) მართვას. [[1869]] წელს ეკლესია და მონასტერი შეიძინეს იესო ქრისტეს უწმინდესი გამომსყიდველის კონგრეგაციისთვის — რედემპტორისტებისთვის — იმპერატორ [[ფერდინანდ I (სრი)|ფერდინანდ I]]-ისა და მისი მეუღლის მარია ანა სავოიელის მხარდაჭერით. რედემპტორისტებმა ეკლესია განაახლეს და მისი ადრინდელი მიძღვნა — ''ღვთისმშობელი ღვთიური წინაგანგების მფარველობითა და წმინდა კაიეტანი'' — შეცვალეს დღევანდელი სახელწოდებით. [[რედემპტორისტები]] ეკლესიაში მსახურობდნენ 1950 წლის აპრილში ჩატარებულ ოპერაცია „Akce K“-მდე. 1950–2004 წლებში ეკლესიას მართავდა პრაღის არქიეპარქია [[თომა მოციქული|წმინდა თომას]] სამრევლოსთან თანამშრომლობით. 2004 წელს იგი კვლავ დაუბრუნდა რედემპტორისტებს. 2018–2021 წლებში ეკლესია დროებით გადაეცა იერუსალიმის წმინდა ლაზარეს სამხედრო და == სქოლიო == rseul3vpwtnbyaeokakecrb8re9q5xa 5423936 5423932 2026-06-27T12:26:15Z GagaMumladze2020 126180 5423936 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია | მშობლიური_სახელი = {{lang-cs|Kostel Panny Marie Matky Ustavičné pomoci a sv. Kajetána}} | სურათი =Malá Strana kostel Panny Marie u theatinů 2.jpg | infobox_width = | წარწერა = <center>ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია მალა-სტრანაზე, პრაღაში</center> | რაიონი = მალა-სტრანა | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ნერუდოვას ქუჩა, [[პრაღა]] 1 — [[მალა-სტრანა]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = მონასტრის ეკლესია | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = ეკლესია | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[ბაროკო]] | თარიღდება = 1691 — XVIII საუკუნის დასაწყისი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]] | გრძედი = 14°23′58.92″ აღმ. გრძ. | განედი = 50°05′20.04″ ჩრდ. განედ. | ეპარქია = პრაღის არქიეპარქია | ვიკარიატი = პრაღის პირველი ვიკარიატი | მიძღვნა = ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობა | კურთხევა = [[29 სექტემბერი]], [[1717]] წელი | არქიტექტორი = [[გვარინო გვარინი]] (1679 წლის პროექტი; განხორციელებული ჯოვანი დომენიკო ორსის მიერ), ნაწილობრივ იან ბლაჟეი სანტინი-აიხლი | სამშენებლო_მასალა = მარმარილო, ქვიშაქვა, აგური | დეტალები = პრაღის არქიეპარქიის ქარიტასი }}{{დივ}} '''ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel Panny Marie Matky Ustavičné pomoci a sv. Kajetána}}), ასევე ცნობილი როგორც '''კაიეტანების ეკლესია''' ({{lang-cs|U Kajetánů}}) — [[რომის კათოლიკური ეკლესია|რომის კათოლიკური]] ეკლესია, რომელიც მდებარეობს ნერუდოვას ქუჩაზე, [[პრაღა]] 1-ის ნაწილ [[მალა-სტრანა]]ში. იგი აშენდა [[თეატინელები|თიატინელთა ორდენის]] (რომლებსაც მათი დამფუძნებლის პატივსაცემად ზოგჯერ კაიეტანებსაც უწოდებენ) მონასტერთან ერთად. ეკლესია და მონასტერი [[1964]] წლიდან [[ჩეხეთის ეროვნული კულტურული ძეგლი|ჩეხეთის ეროვნული კულტურული ძეგლის]] სტატუსით არის დაცული.<ref>{{cite web |title=Church of Our Lady of Perpetual Help and St. Cajetan |url=https://en.wander-book.com/church-of-our-lady-of-perpetual-help-and-st-cajetan-m29987.htm |website=Wander Book |access-date=27 June 2026}}</ref> == ისტორია == პირვანდელი, არარეალიზებული ეკლესიის პროექტი, რომელიც შესაძლოა ასევე განკუთვნილი ყოფილიყო ბრჟევნოვში მდებარე თიატინელთა ნაკვეთისთვის, [[1679]] წელს შექმნა ცნობილმა ორდენის არქიტექტორმა, თიატინელმა ბერმა და მათემატიკოსმა [[გვარინო გვარინი]]მ. პროექტი მნიშვნელოვნად უსწრებდა თავის ეპოქას პრაღის არქიტექტურულ გარემოში. მისი გეგმა მოიცავდა ნავში ერთმანეთში გადამკვეთ ოვალურ ტრავეებს, რომლებიც გარედან უხილავი უნდა ყოფილიყო; ინტერიერში გამოყენებული იყო მდიდრად პროფილირებული, მოხრილი კარნიზები, ხოლო კონვექსურ-კონკავური, დინამიკური ფასადი მოგვიანებით განვითარებული რადიკალური [[ბაროკო|ბაროკოს]] ფორმებს ჰგავდა, რომლებიც რამდენიმე ათწლეულით გვიან [[კილიან იგნაც დინცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინცენჰოფერმა]] შექმნა. ეკლესიის მშენებლობის განხორციელება შეფერხდა და გაჭიანურდა შავი სტრაჰოვის კარიბჭის დემონტაჟის აუცილებლობისა და მუნიციპალიტეტთან შეთანხმების სირთულეების გამო, განსაკუთრებით ახალი საბაჟო შენობის საკითხზე.<ref>Národní památkový ústav – Památkový katalog (pamatkovykatalog.cz)</ref> ეკლესიის საძირკვლის ქვა [[1691]] წელს ჩადო პრაღის არქიეპისკოპოსმა, გრაფმა [[იან ბედრჟიხ ვალდშტეინი|იან ბედრჟიხ ვალდშტეინმა]]. მშენებლობა, სავარაუდოდ, [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] დასაწყისში დასრულდა, ხოლო საზეიმო კურთხევა მხოლოდ [[1717]] წლის [[29 სექტემბერი|29 სექტემბერს]] გაიმართა. კურთხევა შეასრულა იმდროინდელმა პრაღის დამხმარე ეპისკოპოსმა, მოგვიანებით კი არქიეპისკოპოსმა დანიელ იოზეფ მაიერმა ფონ მაიერნმა. მონასტერი და მისი სასწავლებელი ძირითადად ემსახურებოდა თავადაზნაურთა შვილების განათლებასა და მათ სულიერ აღზრდას. [[იოზეფინიზმი|იოზეფინური რეფორმების]] პერიოდში, [[1789]] წელს მონასტრის გაუქმების შემდეგ, ეკლესიას დანგრევის საფრთხე დაემუქრა, თუმცა იგი საბოლოოდ გადარჩა და გადაეცა რელიგიური ფონდების (ნაბოჟენსკა მატიცე) მართვას. [[1869]] წელს ეკლესია და მონასტერი შეიძინეს იესო ქრისტეს უწმინდესი გამომსყიდველის კონგრეგაციისთვის — რედემპტორისტებისთვის — იმპერატორ [[ფერდინანდ I (სრი)|ფერდინანდ I]]-ისა და მისი მეუღლის მარია ანა სავოიელის მხარდაჭერით. რედემპტორისტებმა ეკლესია განაახლეს და მისი ადრინდელი მიძღვნა — ''ღვთისმშობელი ღვთიური წინაგანგების მფარველობითა და წმინდა კაიეტანი'' — შეცვალეს დღევანდელი სახელწოდებით. [[რედემპტორისტები]] ეკლესიაში მსახურობდნენ 1950 წლის აპრილში ჩატარებულ ოპერაცია „Akce K“-მდე. 1950–2004 წლებში ეკლესიას მართავდა პრაღის არქიეპარქია [[თომა მოციქული|წმინდა თომას]] სამრევლოსთან თანამშრომლობით. 2004 წელს იგი კვლავ დაუბრუნდა რედემპტორისტებს. 2018–2021 წლებში ეკლესია დროებით გადაეცა იერუსალიმის წმინდა ლაზარეს სამხედრო და ჰოსპიტალური ორდენის ორლეანის ობედიანციის — ბოჰემიის ფილიალს. ამ პერიოდში ორდენმა აღადგინა ეკლესიის ისტორიული დეკორი და 50 წელზე მეტი ხნის შემდეგ კვლავ განახლდა რეგულარული წირვები ტრადიციული რომაული წესით. ეკლესია ასევე ყოველდღიურად ღიაა მორწმუნეებისთვის და დამთვალიერებელთათვის. 2021 წლის აგვისტოდან ეკლესია იმყოფება პრაღის არქიეპარქიის ქარიტასის მმართველობის ქვეშ, ხოლო მისი რექტორი გახდა პადრე სტანისლავ პრჟიბილი. == სქოლიო == lp18q9evvm2b1xr99eo3hmcdz9vozw4 5423940 5423936 2026-06-27T12:27:53Z GagaMumladze2020 126180 5423940 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია | მშობლიური_სახელი = {{lang-cs|Kostel Panny Marie Matky Ustavičné pomoci a sv. Kajetána}} | სურათი =Malá Strana kostel Panny Marie u theatinů 2.jpg | infobox_width = | წარწერა = <center>ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია მალა-სტრანაზე, პრაღაში</center> | რაიონი = მალა-სტრანა | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ნერუდოვას ქუჩა, [[პრაღა]] 1 — [[მალა-სტრანა]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = მონასტრის ეკლესია | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = ეკლესია | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[ბაროკო]] | თარიღდება = 1691 — XVIII საუკუნის დასაწყისი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]] | გრძედი = 14°23′58.92″ აღმ. გრძ. | განედი = 50°05′20.04″ ჩრდ. განედ. | ეპარქია = პრაღის არქიეპარქია | ვიკარიატი = პრაღის პირველი ვიკარიატი | მიძღვნა = ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობა | კურთხევა = [[29 სექტემბერი]], [[1717]] წელი | არქიტექტორი = [[გვარინო გვარინი]] (1679 წლის პროექტი; განხორციელებული ჯოვანი დომენიკო ორსის მიერ), ნაწილობრივ იან ბლაჟეი სანტინი-აიხლი | სამშენებლო_მასალა = მარმარილო, ქვიშაქვა, აგური | დეტალები = პრაღის არქიეპარქიის ქარიტასი }}{{დივ}} '''ღვთისმშობლის მარადიული შემწეობისა და წმინდა კაიეტანის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel Panny Marie Matky Ustavičné pomoci a sv. Kajetána}}), ასევე ცნობილი როგორც '''კაიეტანების ეკლესია''' ({{lang-cs|U Kajetánů}}) — [[რომის კათოლიკური ეკლესია|რომის კათოლიკური]] ეკლესია, რომელიც მდებარეობს ნერუდოვას ქუჩაზე, [[პრაღა]] 1-ის ნაწილ [[მალა-სტრანა]]ში. იგი აშენდა [[თეატინელები|თიატინელთა ორდენის]] (რომლებსაც მათი დამფუძნებლის პატივსაცემად ზოგჯერ კაიეტანებსაც უწოდებენ) მონასტერთან ერთად. ეკლესია და მონასტერი [[1964]] წლიდან [[ჩეხეთის ეროვნული კულტურული ძეგლი|ჩეხეთის ეროვნული კულტურული ძეგლის]] სტატუსით არის დაცული.<ref>{{cite web |title=Church of Our Lady of Perpetual Help and St. Cajetan |url=https://en.wander-book.com/church-of-our-lady-of-perpetual-help-and-st-cajetan-m29987.htm |website=Wander Book |access-date=27 June 2026}}</ref> == ისტორია == პირვანდელი, არარეალიზებული ეკლესიის პროექტი, რომელიც შესაძლოა ასევე განკუთვნილი ყოფილიყო ბრჟევნოვში მდებარე თიატინელთა ნაკვეთისთვის, [[1679]] წელს შექმნა ცნობილმა ორდენის არქიტექტორმა, თიატინელმა ბერმა და მათემატიკოსმა [[გვარინო გვარინი]]მ. პროექტი მნიშვნელოვნად უსწრებდა თავის ეპოქას პრაღის არქიტექტურულ გარემოში. მისი გეგმა მოიცავდა ნავში ერთმანეთში გადამკვეთ ოვალურ ტრავეებს, რომლებიც გარედან უხილავი უნდა ყოფილიყო; ინტერიერში გამოყენებული იყო მდიდრად პროფილირებული, მოხრილი კარნიზები, ხოლო კონვექსურ-კონკავური, დინამიკური ფასადი მოგვიანებით განვითარებული რადიკალური [[ბაროკო|ბაროკოს]] ფორმებს ჰგავდა, რომლებიც რამდენიმე ათწლეულით გვიან [[კილიან იგნაც დინცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინცენჰოფერმა]] შექმნა. ეკლესიის მშენებლობის განხორციელება შეფერხდა და გაჭიანურდა შავი სტრაჰოვის კარიბჭის დემონტაჟის აუცილებლობისა და მუნიციპალიტეტთან შეთანხმების სირთულეების გამო, განსაკუთრებით ახალი საბაჟო შენობის საკითხზე.<ref>Národní památkový ústav – Památkový katalog (pamatkovykatalog.cz)</ref> ეკლესიის საძირკვლის ქვა [[1691]] წელს ჩადო პრაღის არქიეპისკოპოსმა, გრაფმა [[იან ბედრჟიხ ვალდშტეინი|იან ბედრჟიხ ვალდშტეინმა]]. მშენებლობა, სავარაუდოდ, [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] დასაწყისში დასრულდა, ხოლო საზეიმო კურთხევა მხოლოდ [[1717]] წლის [[29 სექტემბერი|29 სექტემბერს]] გაიმართა. კურთხევა შეასრულა იმდროინდელმა პრაღის დამხმარე ეპისკოპოსმა, მოგვიანებით კი არქიეპისკოპოსმა დანიელ იოზეფ მაიერმა ფონ მაიერნმა. მონასტერი და მისი სასწავლებელი ძირითადად ემსახურებოდა თავადაზნაურთა შვილების განათლებასა და მათ სულიერ აღზრდას. [[იოზეფინიზმი|იოზეფინური რეფორმების]] პერიოდში, [[1789]] წელს მონასტრის გაუქმების შემდეგ, ეკლესიას დანგრევის საფრთხე დაემუქრა, თუმცა იგი საბოლოოდ გადარჩა და გადაეცა რელიგიური ფონდების (ნაბოჟენსკა მატიცე) მართვას. [[1869]] წელს ეკლესია და მონასტერი შეიძინეს იესო ქრისტეს უწმინდესი გამომსყიდველის კონგრეგაციისთვის — რედემპტორისტებისთვის — იმპერატორ [[ფერდინანდ I (სრი)|ფერდინანდ I]]-ისა და მისი მეუღლის მარია ანა სავოიელის მხარდაჭერით. რედემპტორისტებმა ეკლესია განაახლეს და მისი ადრინდელი მიძღვნა — ''ღვთისმშობელი ღვთიური წინაგანგების მფარველობითა და წმინდა კაიეტანი'' — შეცვალეს დღევანდელი სახელწოდებით. [[რედემპტორისტები]] ეკლესიაში მსახურობდნენ 1950 წლის აპრილში ჩატარებულ ოპერაცია „Akce K“-მდე. 1950–2004 წლებში ეკლესიას მართავდა პრაღის არქიეპარქია [[თომა მოციქული|წმინდა თომას]] სამრევლოსთან თანამშრომლობით. 2004 წელს იგი კვლავ დაუბრუნდა რედემპტორისტებს. 2018–2021 წლებში ეკლესია დროებით გადაეცა იერუსალიმის წმინდა ლაზარეს სამხედრო და ჰოსპიტალური ორდენის ორლეანის ობედიანციის — ბოჰემიის ფილიალს. ამ პერიოდში ორდენმა აღადგინა ეკლესიის ისტორიული დეკორი და 50 წელზე მეტი ხნის შემდეგ კვლავ განახლდა რეგულარული წირვები ტრადიციული რომაული წესით. ეკლესია ასევე ყოველდღიურად ღიაა მორწმუნეებისთვის და დამთვალიერებელთათვის. 2021 წლის აგვისტოდან ეკლესია იმყოფება პრაღის არქიეპარქიის ქარიტასის მმართველობის ქვეშ, ხოლო მისი რექტორი გახდა პადრე სტანისლავ პრჟიბილი.<ref>Prague City Tourism – Klášterní kostel Panny Marie U Kajetánů https://prague.eu/en/objevujte/klasterni-kostel-panny-marie-u-kajetanu/</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] rc5ok0wc5dsym3c8jrp63tkibxai6uq 0 893674 5423939 2026-06-27T12:27:48Z გიო ოქრო 84301 „[[Cervus nippon]]“-ის გადამისამართება გვერდზე „[[ხალებიანი_ირემი]]“ // [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]] 5423939 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ხალებიანი_ირემი]] pd9n5bsp6kmvaiomhg021e9joecc9x3 0 893675 5423946 2026-06-27T13:42:33Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: ```wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = კაბო-ვერდე | მეტსახელი = ''ლურჯი ზვიგენები'' (''Tubarões Azuis'')<br />''კრეოლები'' (''Crioulos'') | ემბლემა = Flag of Cape Verde.svg | ემბლემის ზომა = 200px | ფიფა-ს ტრიგრამა =... 5423946 wikitext text/x-wiki ```wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = კაბო-ვერდე | მეტსახელი = ''ლურჯი ზვიგენები'' (''Tubarões Azuis'')<br />''კრეოლები'' (''Crioulos'') | ემბლემა = Flag of Cape Verde.svg | ემბლემის ზომა = 200px | ფიფა-ს ტრიგრამა = CPV | ასოციაცია = [[კაბო-ვერდეს ფეხბურთის ფედერაცია]] | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (WAFU) | მწვრთვნელი = [[ბუბიშტა]] (პედრუ ლეიტან ბრიტუ) | კაპიტანი = [[რაიან მენდეში]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[რაიან მენდეში]] (101) | ბომბარდირი = [[რაიან მენდეში]] (22) | საშინაო სტადიონი = [[კაბო-ვერდეს ეროვნული სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 27 | ფიფა მაქს თარიღი = თებერვალი, 2014 | ფიფა მინ = 182 | ფიფა მინ თარიღი = აპრილი, 2000 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 69 | ელო მაქს თარიღი = 31 მარტი, 2015 | ელო მინ = 146 | ელო მინ თარიღი = აგვისტო, 1998 | pattern_la1 = _cpv26h | pattern_b1 = _cpv26h | pattern_ra1 = _cpv26h | pattern_sh1 = _cpv26h | pattern_so1 = _cpv26hl | leftarm1 = 1A3CB0 | body1 = 1A3CB0 | rightarm1 = 1A3CB0 | shorts1 = 1A3CB0 | socks1 = 1A3CB0 | pattern_la2 = _cpv26a | pattern_b2 = _cpv26a | pattern_ra2 = _cpv26a | pattern_sh2 = _cpv26a | pattern_so2 = _cpv26al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _cpv26t | pattern_b3 = _cpv26t | pattern_ra3 = _cpv26t | pattern_sh3 = _cpv26t | pattern_so3 = _cpv26tl | leftarm3 = FF0000 | body3 = FF0000 | rightarm3 = FF0000 | shorts3 = FF0000 | socks3 = FF0000 | პირველი თამაში = {{დროშა|კაბო-ვერდე}} კაბო-ვერდე 0–1 {{დროშა|გვინეა}}<br />([[გვინეა-ბისაუ]]; 19 აპრილი, 1978) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|კაბო-ვერდე}} კაბო-ვერდე 7–1 {{დროშა|სან-ტომე და პრინსიპი}}<br />([[პრაია]]; 13 ივნისი, 2015)<br />{{დროშა|ლიხტენშტაინი}} ლიხტენშტაინი 0–6 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[სან-პედრო-დელ-პინატარი]], [[ესპანეთი]]; 25 მარტი, 2022) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|სენეგალი}} სენეგალი 5–1 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[მალი]]; 12 თებერვალი, 1981)<br />{{დროშა|კაბო-ვერდე}} კაბო-ვერდე 0–4 {{დროშა|განა}}<br />(პრაია; 8 ოქტომბერი, 2005)<br />{{დროშა|გვინეა}} გვინეა 4–0 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[კონაკრი]]; 9 სექტემბერი, 2007)<br />{{დროშა|ბურკინა-ფასო}} ბურკინა-ფასო 4–0 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[უაგადუგუ]]; 14 ნოემბერი, 2017)<br />{{დროშა|ალჟირი}} ალჟირი 5–1 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[კონსტანტინე]]; 12 ოქტომბერი, 2023) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2026 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = მერვედფინალი (2026, მიმდინარე) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 4 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = }} '''კაბო-ვერდეს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[კაბო-ვერდე]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[კაბო-ვერდეს ფეხბურთის ფედერაცია]], რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია|აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაციის]] წევრია 1982 წლიდან. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით ''ლურჯი ზვიგენები'' (პორტ. ''Tubarões Azuis'') და ''კრეოლები'' (პორტ. ''Crioulos''). საშინაო მატჩებს უმეტესად [[კაბო-ვერდეს ეროვნული სტადიონი|კაბო-ვერდეს ეროვნულ სტადიონზე]] ატარებს. კაბო-ვერდემ პირველი საერთაშორისო მატჩი 1978 წლის 19 აპრილს [[გვინეა]]ს წინააღმდეგ გამართა და 0–1 დამარცხდა. 1992 წელს პირველად ჩაერთო [[აფრიკის ერთა თასი]]ს საკვალიფიკაციო ეტაპზე, ხოლო [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს შესარჩევ ციკლში პირველად 2003 წელს მიიღო მონაწილეობა. ნაკრებმა პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება 2013 წელს. მას შემდეგ გუნდი ასევე მონაწილეობდა 2015, 2021 და 2023 წლების გათამაშებებში. საუკეთესო შედეგი მეოთხედფინალში გასვლაა, რომელიც 2013 და 2023 წლებში დაფიქსირდა. 2025 წელს კაბო-ვერდემ ისტორიაში პირველად მოიპოვა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2026|2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის]] საგზური. ქვეყანა გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე პატარა სახელმწიფო ფართობის მიხედვით, რომელმაც ტურნირზე კვალიფიკაცია გაიარა, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობით — მეორე ყველაზე მცირე ქვეყანა [[ისლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ისლანდიის]] შემდეგ. 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე კაბო-ვერდემ ჯგუფური ეტაპი დაუმარცხებლად გაიარა — ფრედ 0–0 ითამაშა [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთთან]], 2–2 [[ურუგვაის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ურუგვაისთან]] და 0–0 [[საუდის არაბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საუდის არაბეთთან]], რითაც ჯგუფში მეორე ადგილი დაიკავა და ისტორიაში პირველად გავიდა მსოფლიო ჩემპიონატის პლეი-ოფში.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/cape-verde/MocyWdm7/ |title=Cape Verde – Squad, statistics, results and fixtures |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == lzjeiihz6ga3zp9zg0nqsv33hrklu7g 5423958 5423946 2026-06-27T14:23:41Z GagaMumladze2020 126180 5423958 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = კაბო-ვერდე | მეტსახელი = ''ლურჯი ზვიგენები'' (''Tubarões Azuis'')<br />''კრეოლები'' (''Crioulos'') | ემბლემა = Flag of Cape Verde.svg | ემბლემის ზომა = 200px | ფიფა-ს ტრიგრამა = CPV | ასოციაცია = [[კაბო-ვერდეს ფეხბურთის ფედერაცია]] | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (WAFU) | მწვრთვნელი = [[ბუბიშტა]] (პედრუ ლეიტან ბრიტუ) | კაპიტანი = [[რაიან მენდეში]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[რაიან მენდეში]] (101) | ბომბარდირი = [[რაიან მენდეში]] (22) | საშინაო სტადიონი = [[კაბო-ვერდეს ეროვნული სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 27 | ფიფა მაქს თარიღი = თებერვალი, 2014 | ფიფა მინ = 182 | ფიფა მინ თარიღი = აპრილი, 2000 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 69 | ელო მაქს თარიღი = 31 მარტი, 2015 | ელო მინ = 146 | ელო მინ თარიღი = აგვისტო, 1998 | pattern_la1 = _cpv26h | pattern_b1 = _cpv26h | pattern_ra1 = _cpv26h | pattern_sh1 = _cpv26h | pattern_so1 = _cpv26hl | leftarm1 = 1A3CB0 | body1 = 1A3CB0 | rightarm1 = 1A3CB0 | shorts1 = 1A3CB0 | socks1 = 1A3CB0 | pattern_la2 = _cpv26a | pattern_b2 = _cpv26a | pattern_ra2 = _cpv26a | pattern_sh2 = _cpv26a | pattern_so2 = _cpv26al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _cpv26t | pattern_b3 = _cpv26t | pattern_ra3 = _cpv26t | pattern_sh3 = _cpv26t | pattern_so3 = _cpv26tl | leftarm3 = FF0000 | body3 = FF0000 | rightarm3 = FF0000 | shorts3 = FF0000 | socks3 = FF0000 | პირველი თამაში = {{დროშა|კაბო-ვერდე}} კაბო-ვერდე 0–1 {{დროშა|გვინეა}}<br />([[გვინეა-ბისაუ]]; 19 აპრილი, 1978) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|კაბო-ვერდე}} კაბო-ვერდე 7–1 {{დროშა|სან-ტომე და პრინსიპი}}<br />([[პრაია]]; 13 ივნისი, 2015)<br />{{დროშა|ლიხტენშტაინი}} ლიხტენშტაინი 0–6 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[სან-პედრო-დელ-პინატარი]], [[ესპანეთი]]; 25 მარტი, 2022) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|სენეგალი}} სენეგალი 5–1 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[მალი]]; 12 თებერვალი, 1981)<br />{{დროშა|კაბო-ვერდე}} კაბო-ვერდე 0–4 {{დროშა|განა}}<br />(პრაია; 8 ოქტომბერი, 2005)<br />{{დროშა|გვინეა}} გვინეა 4–0 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[კონაკრი]]; 9 სექტემბერი, 2007)<br />{{დროშა|ბურკინა-ფასო}} ბურკინა-ფასო 4–0 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[უაგადუგუ]]; 14 ნოემბერი, 2017)<br />{{დროშა|ალჟირი}} ალჟირი 5–1 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[კონსტანტინე]]; 12 ოქტომბერი, 2023) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2026 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = მერვედფინალი (2026, მიმდინარე) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 4 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = }} '''კაბო-ვერდეს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[კაბო-ვერდე]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[კაბო-ვერდეს ფეხბურთის ფედერაცია]], რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია|აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაციის]] წევრია 1982 წლიდან. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით ''ლურჯი ზვიგენები'' (პორტ. ''Tubarões Azuis'') და ''კრეოლები'' (პორტ. ''Crioulos''). საშინაო მატჩებს უმეტესად [[კაბო-ვერდეს ეროვნული სტადიონი|კაბო-ვერდეს ეროვნულ სტადიონზე]] ატარებს. კაბო-ვერდემ პირველი საერთაშორისო მატჩი [[1978]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილს]] [[გვინეა]]ს წინააღმდეგ გამართა და 0–1 დამარცხდა. [[1992]] წელს პირველად ჩაერთო [[აფრიკის ერთა თასი]]ს საკვალიფიკაციო ეტაპზე, ხოლო [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს შესარჩევ ციკლში პირველად 2003 წელს მიიღო მონაწილეობა. ნაკრებმა პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება [[2013]] წელს. მას შემდეგ გუნდი ასევე მონაწილეობდა [[2015]], [[2021]] და [[2023]] წლების გათამაშებებში. საუკეთესო შედეგი მეოთხედფინალში გასვლაა, რომელიც [[2013]] და [[2023]] წლებში დაფიქსირდა. [[2025]] წელს კაბო-ვერდემ ისტორიაში პირველად მოიპოვა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2026|2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის]] საგზური. ქვეყანა გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე პატარა სახელმწიფო ფართობის მიხედვით, რომელმაც ტურნირზე კვალიფიკაცია გაიარა, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობით — მეორე ყველაზე მცირე ქვეყანა [[ისლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ისლანდიის]] შემდეგ. 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე კაბო-ვერდემ ჯგუფური ეტაპი დაუმარცხებლად გაიარა — ფრედ 0–0 ითამაშა [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთთან]], 2–2 [[ურუგვაის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ურუგვაისთან]] და 0–0 [[საუდის არაბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საუდის არაბეთთან]], რითაც ჯგუფში მეორე ადგილი დაიკავა და ისტორიაში პირველად გავიდა მსოფლიო ჩემპიონატის პლეი-ოფში.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/cape-verde/MocyWdm7/ |title=Cape Verde – Squad, statistics, results and fixtures |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == ol3s6te73hz5j9szq82xii2092y1kib 5423999 5423958 2026-06-27T15:14:02Z GagaMumladze2020 126180 5423999 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = კაბო-ვერდე | მეტსახელი = ''ლურჯი ზვიგენები'' (''Tubarões Azuis'')<br />''კრეოლები'' (''Crioulos'') | ემბლემა = Flag of Cape Verde.svg | ემბლემის ზომა = 200px | ფიფა-ს ტრიგრამა = CPV | ასოციაცია = [[კაბო-ვერდეს ფეხბურთის ფედერაცია]] | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (WAFU) | მწვრთვნელი = [[ბუბიშტა]] (პედრუ ლეიტან ბრიტუ) | კაპიტანი = [[რაიან მენდეში]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[რაიან მენდეში]] (101) | ბომბარდირი = [[რაიან მენდეში]] (22) | საშინაო სტადიონი = [[კაბო-ვერდეს ეროვნული სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 27 | ფიფა მაქს თარიღი = თებერვალი, 2014 | ფიფა მინ = 182 | ფიფა მინ თარიღი = აპრილი, 2000 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 69 | ელო მაქს თარიღი = 31 მარტი, 2015 | ელო მინ = 146 | ელო მინ თარიღი = აგვისტო, 1998 | pattern_la1 = _cpv26h | pattern_b1 = _cpv26h | pattern_ra1 = _cpv26h | pattern_sh1 = _cpv26h | pattern_so1 = _cpv26hl | leftarm1 = 1A3CB0 | body1 = 1A3CB0 | rightarm1 = 1A3CB0 | shorts1 = 1A3CB0 | socks1 = 1A3CB0 | pattern_la2 = _cpv26a | pattern_b2 = _cpv26a | pattern_ra2 = _cpv26a | pattern_sh2 = _cpv26a | pattern_so2 = _cpv26al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _cpv26t | pattern_b3 = _cpv26t | pattern_ra3 = _cpv26t | pattern_sh3 = _cpv26t | pattern_so3 = _cpv26tl | leftarm3 = FF0000 | body3 = FF0000 | rightarm3 = FF0000 | shorts3 = FF0000 | socks3 = FF0000 | პირველი თამაში = {{დროშა|კაბო-ვერდე}} კაბო-ვერდე 0–1 {{დროშა|გვინეა}}<br />([[გვინეა-ბისაუ]]; 19 აპრილი, 1978) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|კაბო-ვერდე}} კაბო-ვერდე 7–1 {{დროშა|სან-ტომე და პრინსიპი}}<br />([[პრაია]]; 13 ივნისი, 2015)<br />{{დროშა|ლიხტენშტაინი}} ლიხტენშტაინი 0–6 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[სან-პედრო-დელ-პინატარი]], [[ესპანეთი]]; 25 მარტი, 2022) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|სენეგალი}} სენეგალი 5–1 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[მალი]]; 12 თებერვალი, 1981)<br />{{დროშა|კაბო-ვერდე}} კაბო-ვერდე 0–4 {{დროშა|განა}}<br />(პრაია; 8 ოქტომბერი, 2005)<br />{{დროშა|გვინეა}} გვინეა 4–0 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[კონაკრი]]; 9 სექტემბერი, 2007)<br />{{დროშა|ბურკინა-ფასო}} ბურკინა-ფასო 4–0 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[უაგადუგუ]]; 14 ნოემბერი, 2017)<br />{{დროშა|ალჟირი}} ალჟირი 5–1 კაბო-ვერდე {{დროშა|კაბო-ვერდე}}<br />([[კონსტანტინე]]; 12 ოქტომბერი, 2023) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2026 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = მერვედფინალი (2026, მიმდინარე) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 4 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = }} '''კაბო-ვერდეს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[კაბო-ვერდე]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[კაბო-ვერდეს ფეხბურთის ფედერაცია]], რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია|აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაციის]] წევრია 1982 წლიდან. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით ''ლურჯი ზვიგენები'' (პორტ. ''Tubarões Azuis'') და ''კრეოლები'' (პორტ. ''Crioulos''). საშინაო მატჩებს უმეტესად [[კაბო-ვერდეს ეროვნული სტადიონი|კაბო-ვერდეს ეროვნულ სტადიონზე]] ატარებს. კაბო-ვერდემ პირველი საერთაშორისო მატჩი [[1978]] წლის [[19 აპრილი|19 აპრილს]] [[გვინეა]]ს წინააღმდეგ გამართა და 0–1 დამარცხდა. [[1992]] წელს პირველად ჩაერთო [[აფრიკის ერთა თასი]]ს საკვალიფიკაციო ეტაპზე, ხოლო [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს შესარჩევ ციკლში პირველად 2003 წელს მიიღო მონაწილეობა. ნაკრებმა პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება [[2013]] წელს. მას შემდეგ გუნდი ასევე მონაწილეობდა [[2015]], [[2021]] და [[2023]] წლების გათამაშებებში. საუკეთესო შედეგი მეოთხედფინალში გასვლაა, რომელიც [[2013]] და [[2023]] წლებში დაფიქსირდა. [[2025]] წელს კაბო-ვერდემ ისტორიაში პირველად მოიპოვა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2026|2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის]] საგზური. ქვეყანა გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე პატარა სახელმწიფო ფართობის მიხედვით, რომელმაც ტურნირზე კვალიფიკაცია გაიარა, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობით — მეორე ყველაზე მცირე ქვეყანა [[ისლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ისლანდიის]] შემდეგ. 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე კაბო-ვერდემ ჯგუფური ეტაპი დაუმარცხებლად გაიარა — ფრედ 0–0 ითამაშა [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთთან]], 2–2 [[ურუგვაის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ურუგვაისთან]] და 0–0 [[საუდის არაბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საუდის არაბეთთან]], რითაც ჯგუფში მეორე ადგილი დაიკავა და ისტორიაში პირველად გავიდა მსოფლიო ჩემპიონატის პლეი-ოფში.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/cape-verde/MocyWdm7/ |title=Cape Verde – Squad, statistics, results and fixtures |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] p6f0mt34nirzmy3w5a46erlar6x3c8x 1 893676 5423947 2026-06-27T13:43:09Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5423947 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893677 5423948 2026-06-27T13:51:44Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5423948 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} 4s235qmwapwyf2z911kupr7gfhbf3fa 5423949 5423948 2026-06-27T13:52:36Z Nnninniia55 175039 5423949 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} 20a1t8qx4ws7okvzrpuv3m07y6lmf8o 5423950 5423949 2026-06-27T13:53:23Z Nnninniia55 175039 5423950 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. 9r67txwa95gzciywlrc2y6pxtt5hetm 5423951 5423950 2026-06-27T13:53:52Z Nnninniia55 175039 5423951 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== dp19vmuasll5lavosumsu01gzx0omkg 5423952 5423951 2026-06-27T13:54:18Z Nnninniia55 175039 /* მოქმედი პირები */ 5423952 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== atiuor9pud1zpz553jkro9yd75f2hos 5423963 5423952 2026-06-27T14:34:01Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5423963 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – სერ არტურ კენედი *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ უილიამ ჯერვუა (ან ჯერვოისი) *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ უილიამ რობინსონი k6pstm2wbdteirjhaj9nq6tud3oe6dq 5423966 5423963 2026-06-27T14:36:52Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5423966 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] gmksji56mg9y8rr9g3h0sz7vindc2ix 5423967 5423966 2026-06-27T14:37:07Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5423967 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერები=== nwqy8cpqc6m4dg805sbl6bg69m14w4h 5423969 5423967 2026-06-27T14:44:07Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერები */ 5423969 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] q7hhshavl1968io1x0jrz51bj4a5yhp 5423971 5423969 2026-06-27T14:45:03Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერები */ 5423971 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] 0ng40cat2ji2aindvg44jn7stf2ogj1 5423972 5423971 2026-06-27T14:45:17Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5423972 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== 41ay63zaljk9wj99hy4mtsksvkke589 5423973 5423972 2026-06-27T14:46:47Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5423973 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. czb2vkra9s6vviy9u9pmejbcwhoenn9 5423974 5423973 2026-06-27T14:46:58Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5423974 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== nf317r2gqn3p2wl73urr7yfszrmlj6y 5423975 5423974 2026-06-27T14:50:04Z Nnninniia55 175039 /* მოსახლეობის აღწერა */ 5423975 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] 2w0al3ysihl3u6i7al5t3ti6w5zmkzd 5423976 5423975 2026-06-27T14:51:20Z Nnninniia55 175039 /* მოსახლეობის აღწერა */ 5423976 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.[2] [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.[2] iepj5o6rwnwyq32aw98lvav8w0109fs 5423977 5423976 2026-06-27T14:51:40Z Nnninniia55 175039 /* მოსახლეობის აღწერა */ 5423977 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.[2] [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.[2] ==სპორტი== hralnlzkd33bqc59h85tgulhutcndam 5423978 5423977 2026-06-27T14:52:07Z Nnninniia55 175039 /* სპორტი */ 5423978 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.[2] [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.[2] ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო 5h4ln1z7vj43wxovke1owx1pfcv7a6w 5423979 5423978 2026-06-27T14:52:27Z Nnninniia55 175039 /* სპორტი */ 5423979 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.[2] [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.[2] ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== 0buvy26y1t5l1tu2o7j8vvxgyiwd7ay 5423980 5423979 2026-06-27T14:53:40Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5423980 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.[2] [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.[2] ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *10 იანვარი – ლესლი რეინი, კრიკეტის მოთამაშე, ფეხბურთელი და ჩოგბურთელი (გ.1962). *6 აპრილი – ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი, ავსტრალიელი პოეტი (გ.1942). *11 სექტემბერი – უილიამ ჯოლი, ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.1955). *28 ოქტომბერი – ვინ კუტი, ფეხბურთელი (გ.1951). nl8ra7bw6y4139l491f6f1rvzwm1z8k 5423982 5423980 2026-06-27T14:56:13Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5423982 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.[2] [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.[2] ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). af1otwe0puacsllnsc2frb750rrhhyb 5423983 5423982 2026-06-27T14:56:44Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5423983 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.[2] [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.[2] ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). ==გარდაცვალება== mhpoff2ggjzqqdzqjc1pm6frvxsehp5 5423984 5423983 2026-06-27T14:57:28Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5423984 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.[2] [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.[2] ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). ==გარდაცვალება== *[[2 აგვისტო]] – [[მარკუს კლარკი]], [[მწერალი]] (დ.[[1846]]). qcicqyq5k22qnfsvjcimu2ylobvn0gh 5423985 5423984 2026-06-27T14:57:44Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5423985 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.[1] ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.[2] ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.[2] [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.[2] ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). ==გარდაცვალება== *[[2 აგვისტო]] – [[მარკუს კლარკი]], [[მწერალი]] (დ.[[1846]]). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ei1jh2loq2w0h123c30hjbhmqrp3b3s 5423986 5423985 2026-06-27T14:58:53Z Nnninniia55 175039 /* მოსახლეობის აღწერა */ 5423986 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.<ref name="ABSCensusHist2005">{{cite web | year = 2005 | url = http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/Previousproducts/1301.0Feature%20Article92005?opendocument&tabname=Summary&prodno=1301.0&issue=2005&num=&view= | title = The population census - a brief history | work = 1301.0 - Year Book Australia, 2005 | publisher = [[Australian Bureau of Statistics]] | access-date = 2006-06-25}}</ref> ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). ==გარდაცვალება== *[[2 აგვისტო]] – [[მარკუს კლარკი]], [[მწერალი]] (დ.[[1846]]). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ida25is2ujy115p6myvr6uvenmejyk1 5423988 5423986 2026-06-27T14:59:13Z Nnninniia55 175039 /* სქოლიო */ 5423988 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.<ref name="ABSCensusHist2005">{{cite web | year = 2005 | url = http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/Previousproducts/1301.0Feature%20Article92005?opendocument&tabname=Summary&prodno=1301.0&issue=2005&num=&view= | title = The population census - a brief history | work = 1301.0 - Year Book Australia, 2005 | publisher = [[Australian Bureau of Statistics]] | access-date = 2006-06-25}}</ref> ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). ==გარდაცვალება== *[[2 აგვისტო]] – [[მარკუს კლარკი]], [[მწერალი]] (დ.[[1846]]). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} a3h2r7an3i0rquus9gpzwbcyyey5w7k 5423989 5423988 2026-06-27T15:00:25Z Nnninniia55 175039 5423989 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.<ref name="ABSCensusHist2005">{{cite web | year = 2005 | url = http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/Previousproducts/1301.0Feature%20Article92005?opendocument&tabname=Summary&prodno=1301.0&issue=2005&num=&view= | title = The population census - a brief history | work = 1301.0 - Year Book Australia, 2005 | publisher = [[Australian Bureau of Statistics]] | access-date = 2006-06-25}}</ref> ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). ==გარდაცვალება== *[[2 აგვისტო]] – [[მარკუს კლარკი]], [[მწერალი]] (დ.[[1846]]). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1881 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1881 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1881 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] ax0lh5r3knyn4ppadrbwwlv8r7bvgp0 5423991 5423989 2026-06-27T15:01:00Z Nnninniia55 175039 5423991 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.<ref name="ABSCensusHist2005">{{cite web | year = 2005 | url = http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/Previousproducts/1301.0Feature%20Article92005?opendocument&tabname=Summary&prodno=1301.0&issue=2005&num=&view= | title = The population census - a brief history | work = 1301.0 - Year Book Australia, 2005 | publisher = [[Australian Bureau of Statistics]] | access-date = 2006-06-25}}</ref> ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). ==გარდაცვალება== *[[2 აგვისტო]] – [[მარკუს კლარკი]], [[მწერალი]] (დ.[[1846]]). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1881 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1881 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1881 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] nap3cjhofu0g8i2h3rb4t0pmopxnyg1 5424046 5423991 2026-06-27T15:57:26Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424046 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი|უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოქს ბრეი|სერ ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.<ref name="ABSCensusHist2005">{{cite web | year = 2005 | url = http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/Previousproducts/1301.0Feature%20Article92005?opendocument&tabname=Summary&prodno=1301.0&issue=2005&num=&view= | title = The population census - a brief history | work = 1301.0 - Year Book Australia, 2005 | publisher = [[Australian Bureau of Statistics]] | access-date = 2006-06-25}}</ref> ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). ==გარდაცვალება== *[[2 აგვისტო]] – [[მარკუს კლარკი]], [[მწერალი]] (დ.[[1846]]). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1881 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1881 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1881 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] ajn31h3ghql4kuwzkosjzo9yu88dwf6 5424048 5424046 2026-06-27T15:58:08Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424048 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1881}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1881]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] [[გუბერნატორი]] – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|არტურ კენედი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი|უილიამ ჯერვოისი]] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი|ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მარკიზი]] *[[დასავლეთი ავსტრალია|დასავლეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ რობინსონი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ მორგანი (სამხრეთ ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|უილიამ მორგანი]] ([[24 ივნისი|24 ივნისამდე]]), შემდეგ – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[გრემ ბერი]] ([[9 ივლისი|9 ივლისამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[28 ივნისი]] – [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] პრინცმა [[ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)|ალბერტ ვიქტორმა]] [[სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა]] გახსნა. ==მოსახლეობის აღწერა== [[XIX საუკუნე|მე-19 საუკუნის]] შუა ხანებში კოლონიების სტატისტიკოსები ხელს უწყობდნენ კოლონიებს შორის თავსებადობას შესაბამისი აღწერების ჩატარებისას, ხოლო 1881 წელს თითოეულ კოლონიაში აღწერა ერთდროულად ჩატარდა.<ref name="ABSCensusHist2005">{{cite web | year = 2005 | url = http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/Previousproducts/1301.0Feature%20Article92005?opendocument&tabname=Summary&prodno=1301.0&issue=2005&num=&view= | title = The population census - a brief history | work = 1301.0 - Year Book Australia, 2005 | publisher = [[Australian Bureau of Statistics]] | access-date = 2006-06-25}}</ref> ეს იყო [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანეთის იმპერიის]] საყოველთაო აღწერის ნაწილი. თუმცა, კოლონიებში დასმული შეკითხვები ერთგვაროვანი არ ყოფილა. ავსტრალიის მოსახლეობა 2,250,194 ადამიანს შეადგენდა.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ ავსტრალიის მონაცემებში (286 211) იყო შესული და შეადგენდა 3 451 ადამიანს, რასაც ემატებოდა დასახლებულ რაიონებში მცხოვრები 6 346 აბორიგენი. დასავლეთ ავსტრალიის მოსახლეობის რაოდენობაში არ შედიოდნენ წმინდა სისხლის (მკვიდრი) აბორიგენები.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> [[მელბურნი|დიდი მელბურნის]] მოსახლეობა 282 947 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო [[სიდნეი|სიდნეის]] – 224 939-ს.<ref name = "1881Events">{{cite book |editor1=Aplin, Graeme |editor2=S.G. Foster |editor3=Michael McKernan | title = Australians: Events and Places | year = 1987 | publisher = Fairfax, Syme & Weldon Associates | location = Broadway, New South Wales, Australia | isbn = 0-949288-13-6 | page = 97}}</ref> ==სპორტი== *''ზულუმ'' [[მელბურნის თასი]] მოიგო ==დაბადება== *[[10 იანვარი]] – [[ლესლი რეინი]], კრიკეტის მოთამაშე, [[ფეხბურთელი]] და ჩოგბურთელი (გ.[[1962]]). *[[6 აპრილი]] – [[ფრენკ ვილმოტი|ფრენკ ლესლი ტომსონ უილმოტი]], [[ავსტრალიელები|ავსტრალიელი]] [[პოეტი]] (გ.[[1942]]). *[[11 სექტემბერი]] – [[უილიამ ჯოლი]], ბრისბენის პირველი ლორდ-მერი (გ.[[1955]]). *[[28 ოქტომბერი]] – [[ვინ კუტი]], ფეხბურთელი (გ.[[1951]]). ==გარდაცვალება== *[[2 აგვისტო]] – [[მარკუს კლარკი]], [[მწერალი]] (დ.[[1846]]). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1881 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1881 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1881 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] ga6nhp9al3lp3v30hslqrylja2nl04d 3 893678 5423953 2026-06-27T13:54:51Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5423953 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 13:54, 27 ივნისი 2026 (UTC) 9om3a8hiz3qflutrp9ps9npbpgwfafg 0 893680 5423981 2026-06-27T14:54:23Z TasoAnastasia55 169146 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5423981 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} 4zqcspt5us1gxja8vx7s41p45rqamj9 5424001 5423981 2026-06-27T15:17:33Z TasoAnastasia55 169146 5424001 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. k3ev1ut0f0kwrd0hsrn8mg2zvnqw8mn 5424002 5424001 2026-06-27T15:18:08Z TasoAnastasia55 169146 5424002 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 2h72hkop7fyqa6ndnas4uvq5o83nlux 5424003 5424002 2026-06-27T15:18:55Z TasoAnastasia55 169146 5424003 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} cu39827hhefdxh231hl3tftfbedi2wi 5424005 5424003 2026-06-27T15:19:31Z TasoAnastasia55 169146 5424005 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] qewl4v8dx4dpzxzqnxfkjbxj3jw9whn 5424012 5424005 2026-06-27T15:26:20Z TasoAnastasia55 169146 5424012 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 6r5zb3msalsxflnvfnu5b7j0p8omeb2 5424019 5424012 2026-06-27T15:31:44Z TasoAnastasia55 169146 5424019 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი *ქვინზლენდის გუბერნატორი – არტურ ედუარდ კენედი *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ უილიამ ჯერვუა *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი *ვიქტორიის გუბერნატორი – ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] ppus9nbeqbexbd2l56xtb6glxyy3xuw 5424023 5424019 2026-06-27T15:39:09Z TasoAnastasia55 169146 5424023 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] q70eyi9l2awfrus3wq1id61w4pks3zm 5424025 5424023 2026-06-27T15:40:32Z TasoAnastasia55 169146 5424025 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] coinkf88lpo1jez1gemmt5pyp4skibs 5424030 5424025 2026-06-27T15:43:39Z TasoAnastasia55 169146 5424030 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] mlslelafoz0a3l2l9godwg98j7fg5qu 5424034 5424030 2026-06-27T15:45:54Z TasoAnastasia55 169146 5424034 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] psv4fj8c40j8gpqn46jd7yoq0snjsda 5424037 5424034 2026-06-27T15:46:39Z TasoAnastasia55 169146 5424037 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] evu1qaz2l9wlxj1oyq37087f4ajdspv 5424045 5424037 2026-06-27T15:56:09Z TasoAnastasia55 169146 5424045 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *1 იანვარი - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *2 თებერვალი - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *8 მაისი - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *31 მაისი - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.[1][2] *9 დეკემბერი - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] h1ua0ogew2ed33s9tjghzj6epnc9d0g 5424047 5424045 2026-06-27T15:57:55Z TasoAnastasia55 169146 5424047 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *1 იანვარი - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *2 თებერვალი - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *8 მაისი - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *31 მაისი - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *9 დეკემბერი - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] amzrb4nsh8ot8po5b7x9u8i4ocqu247 5424050 5424047 2026-06-27T15:58:45Z TasoAnastasia55 169146 5424050 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *[[8 მაისი]] - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] kwcqwtvl2ily2w9l2dzmvqfinwwn6jz 5424051 5424050 2026-06-27T15:59:25Z TasoAnastasia55 169146 5424051 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *[[8 მაისი]] - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა. ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] jeqdzithdzmu62ax06qpdesjv5zrepq 5424053 5424051 2026-06-27T16:00:53Z TasoAnastasia55 169146 5424053 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *[[8 მაისი]] - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] r9o2cmil5u7bnorsx4ql2x1y7mqbxgg 5424055 5424053 2026-06-27T16:02:13Z TasoAnastasia55 169146 5424055 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *[[8 მაისი]] - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *17 თებერვალი - პირველი კრიკეტის ტესტი მატჩი სიდნეის კრიკეტის მოედანზე იწყება. *29 აგვისტო - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *30 დეკემბერი - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] qm390oueffucshbc6y2cw2t0bl36202 5424056 5424055 2026-06-27T16:02:48Z TasoAnastasia55 169146 5424056 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *[[8 მაისი]] - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *17 თებერვალი - პირველი კრიკეტის ტესტი მატჩი სიდნეის კრიკეტის მოედანზე იწყება. *29 აგვისტო - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *30 დეკემბერი - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== 19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გარდაიცვალა 1957 წელს), ვიქტორიის შტატის პრემიერ-მინისტრი 18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გარდაიცვალა 1963 წელს), მძლეოსანი 24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გარდაიცვალა 1941 წელს), პოეტი 29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გარდაიცვალა 1935 წელს), ავსტრალიელი რაგბისტი 5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) 8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გარდაიცვალა 1961 წელს), კომპოზიტორი და პიანისტი 26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გარდაიცვალა 1950 წელს), ვიქტორიის შტატის პრემიერ-მინისტრი 6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გარდაიცვალა 1954 წელს), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] o1ii5jfu4wnz0zddqmhw506sl6ymb0a 5424061 5424056 2026-06-27T16:06:45Z TasoAnastasia55 169146 5424061 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *[[8 მაისი]] - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *17 თებერვალი - პირველი კრიკეტის ტესტი მატჩი სიდნეის კრიკეტის მოედანზე იწყება. *29 აგვისტო - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *30 დეკემბერი - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== 19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გარდაიცვალა 1957 წელს), ვიქტორიის შტატის პრემიერ-მინისტრი 18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გარდაიცვალა 1963 წელს), მძლეოსანი 24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გარდაიცვალა 1941 წელს), პოეტი 29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გარდაიცვალა 1935 წელს), ავსტრალიელი რაგბისტი *5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გ. 1961), კომპოზიტორი და პიანისტი *26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გარდაიცვალა 1950 წელს), ვიქტორიის შტატის პრემიერ-მინისტრი *6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გარდაიცვალა 1954 წელს), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *1 აგვისტო – ჰენრი კენდალი (დ. 1839), პოეტი *8 სექტემბერი – რობერტ ჯონსტონი (დ. 1792), საზღვაო ოფიცერი *2 დეკემბერი - ელიზა ო'ფლაჰერტი (დ. 1818), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 7kcqckrptwwwnwcci7s8plu0nf5hfxc 5424062 5424061 2026-06-27T16:07:12Z TasoAnastasia55 169146 5424062 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *[[8 მაისი]] - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *17 თებერვალი - პირველი კრიკეტის ტესტი მატჩი სიდნეის კრიკეტის მოედანზე იწყება. *29 აგვისტო - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *30 დეკემბერი - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== *19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გ. 1957), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გ. 1963), მძლეოსანი *24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გ. 1941), პოეტი *29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გ. 1935), ავსტრალიელი რაგბის მოთამაშე *5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გ. 1961), კომპოზიტორი და პიანისტი *26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გ. 1950), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გ. 1954), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *1 აგვისტო – ჰენრი კენდალი (დ. 1839), პოეტი *8 სექტემბერი – რობერტ ჯონსტონი (დ. 1792), საზღვაო ოფიცერი *2 დეკემბერი - ელიზა ო'ფლაჰერტი (დ. 1818), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] osytg4a3wrlv4ojrctd31epp8g374j8 5424085 5424062 2026-06-27T16:31:24Z TasoAnastasia55 169146 /* მოვლენები */ 5424085 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა, ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქუინსლენდის ქალაქ კარდველს. *[[8 მაისი]] - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *17 თებერვალი - პირველი კრიკეტის ტესტი მატჩი სიდნეის კრიკეტის მოედანზე იწყება. *29 აგვისტო - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *30 დეკემბერი - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== *19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გ. 1957), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გ. 1963), მძლეოსანი *24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გ. 1941), პოეტი *29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გ. 1935), ავსტრალიელი რაგბის მოთამაშე *5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გ. 1961), კომპოზიტორი და პიანისტი *26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გ. 1950), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გ. 1954), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *1 აგვისტო – ჰენრი კენდალი (დ. 1839), პოეტი *8 სექტემბერი – რობერტ ჯონსტონი (დ. 1792), საზღვაო ოფიცერი *2 დეკემბერი - ელიზა ო'ფლაჰერტი (დ. 1818), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] hdjffkl8f0rvwsx6inljhfahltk2gvc 5424089 5424085 2026-06-27T16:32:43Z TasoAnastasia55 169146 /* მოვლენები */ 5424089 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის ამერიკის შეერთებულ შტატებსა, ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ქვინზლენდის ქალაქ კარდველს. *[[8 მაისი]] - დაგეგმვა იწყება მელბურნის სამუშაო მამაკაცთა კოლეჯში (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *17 თებერვალი - პირველი კრიკეტის ტესტი მატჩი სიდნეის კრიკეტის მოედანზე იწყება. *29 აგვისტო - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *30 დეკემბერი - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== *19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გ. 1957), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გ. 1963), მძლეოსანი *24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გ. 1941), პოეტი *29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გ. 1935), ავსტრალიელი რაგბის მოთამაშე *5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გ. 1961), კომპოზიტორი და პიანისტი *26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გ. 1950), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გ. 1954), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *1 აგვისტო – ჰენრი კენდალი (დ. 1839), პოეტი *8 სექტემბერი – რობერტ ჯონსტონი (დ. 1792), საზღვაო ოფიცერი *2 დეკემბერი - ელიზა ო'ფლაჰერტი (დ. 1818), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] shs6tdpomgpyc5nbi3v4mnnwwmur46e 5424101 5424089 2026-06-27T16:39:26Z TasoAnastasia55 169146 5424101 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებ]]სა, [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]სა და [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა [[ქვინზლენდი]]ს ქალაქ [[კარდველი|კარდველ]]ს. *[[8 მაისი]] - [[მელბურნი|მელბურნში]] მშრომელთა კოლეჯის დაგეგმვა იწყება (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი Pretty Jane დაიმსხვრა ოთხმოცდაათი მილის სანაპიროზე, ტბების შესასვლელიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში. სიკვდილი არ ყოფილა.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - ბრისბენი ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *17 თებერვალი - პირველი კრიკეტის ტესტი მატჩი სიდნეის კრიკეტის მოედანზე იწყება. *29 აგვისტო - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *30 დეკემბერი - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== *19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გ. 1957), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გ. 1963), მძლეოსანი *24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გ. 1941), პოეტი *29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გ. 1935), ავსტრალიელი რაგბის მოთამაშე *5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გ. 1961), კომპოზიტორი და პიანისტი *26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გ. 1950), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გ. 1954), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *1 აგვისტო – ჰენრი კენდალი (დ. 1839), პოეტი *8 სექტემბერი – რობერტ ჯონსტონი (დ. 1792), საზღვაო ოფიცერი *2 დეკემბერი - ელიზა ო'ფლაჰერტი (დ. 1818), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] rv1nzvze78ziki07iynnquzgwe41roj 5424121 5424101 2026-06-27T17:14:57Z TasoAnastasia55 169146 5424121 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებ]]სა, [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]სა და [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა [[ქვინზლენდი]]ს ქალაქ [[კარდველი|კარდველ]]ს. *[[8 მაისი]] - [[მელბურნი|მელბურნში]] მშრომელთა კოლეჯის დაგეგმვა იწყება (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი „პრეტი ჯეინი“ ჩაიძირა ნაინტი-მაილ-ბიჩზე, ლეიკს-ენტრანსიდან 30 კილომეტრით დასავლეთით. შემთხვევას მსხვერპლი არ მოჰყოლია.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - [[ბრიზბენი]] ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – ვენერას იშვიათი ტრანზიტი მზის დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა 2004 წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *17 თებერვალი - პირველი კრიკეტის ტესტი მატჩი სიდნეის კრიკეტის მოედანზე იწყება. *29 აგვისტო - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *30 დეკემბერი - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== *19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გ. 1957), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გ. 1963), მძლეოსანი *24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გ. 1941), პოეტი *29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გ. 1935), ავსტრალიელი რაგბის მოთამაშე *5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გ. 1961), კომპოზიტორი და პიანისტი *26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გ. 1950), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გ. 1954), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *1 აგვისტო – ჰენრი კენდალი (დ. 1839), პოეტი *8 სექტემბერი – რობერტ ჯონსტონი (დ. 1792), საზღვაო ოფიცერი *2 დეკემბერი - ელიზა ო'ფლაჰერტი (დ. 1818), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 9s3xjzsrnelk7bmrx2fin16u1xs4ah3 5424123 5424121 2026-06-27T17:20:33Z TasoAnastasia55 169146 5424123 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებ]]სა, [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]სა და [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა [[ქვინზლენდი]]ს ქალაქ [[კარდველი|კარდველ]]ს. *[[8 მაისი]] - [[მელბურნი|მელბურნში]] მშრომელთა კოლეჯის დაგეგმვა იწყება (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი „პრეტი ჯეინი“ ჩაიძირა ნაინტი-მაილ-ბიჩზე, ლეიკს-ენტრანსიდან 30 კილომეტრით დასავლეთით. შემთხვევას მსხვერპლი არ მოჰყოლია.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - [[ბრიზბენი]] ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – იშვიათი [[ვენერას ტრანზიტი]] [[მზე|მზის]] დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა [[2004]] წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *17 თებერვალი - პირველი კრიკეტის ტესტი მატჩი სიდნეის კრიკეტის მოედანზე იწყება. *29 აგვისტო - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *30 დეკემბერი - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== *19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გ. 1957), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გ. 1963), მძლეოსანი *24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გ. 1941), პოეტი *29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გ. 1935), ავსტრალიელი რაგბის მოთამაშე *5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გ. 1961), კომპოზიტორი და პიანისტი *26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გ. 1950), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გ. 1954), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *1 აგვისტო – ჰენრი კენდალი (დ. 1839), პოეტი *8 სექტემბერი – რობერტ ჯონსტონი (დ. 1792), საზღვაო ოფიცერი *2 დეკემბერი - ელიზა ო'ფლაჰერტი (დ. 1818), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] p3ha9z92cze9py14m0cfevfavmwqi7i 5424124 5424123 2026-06-27T17:34:53Z TasoAnastasia55 169146 5424124 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებ]]სა, [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]სა და [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა [[ქვინზლენდი]]ს ქალაქ [[კარდველი|კარდველ]]ს. *[[8 მაისი]] - [[მელბურნი|მელბურნში]] მშრომელთა კოლეჯის დაგეგმვა იწყება (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი „პრეტი ჯეინი“ ჩაიძირა ნაინტი-მაილ-ბიჩზე, ლეიკს-ენტრანსიდან 30 კილომეტრით დასავლეთით. შემთხვევას მსხვერპლი არ მოჰყოლია.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - [[ბრიზბენი]] ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – იშვიათი [[ვენერას ტრანზიტი]] [[მზე|მზის]] დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა [[2004]] წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *[[17 თებერვალი]] - პირველი [[კრიკეტი|კრიკეტის]] ტესტი მატჩი [[სიდნეი]]ს კრიკეტის მოედანზე იწყება. *[[29 აგვისტო]] - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა ინგლისი ტესტ-მატჩში ლონდონის The Oval-ზე. იმიტირებული ნეკროლოგი ჩნდება მეორე დღეს Sporting Times-ში, რომელიც გლოვობს "ინგლისური კრიკეტის სიკვდილს", რაც იწვევს The Ashes-ის შექმნას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *[[30 დეკემბერი]] - პირველი ტესტი 1882–83 Ashes ტური იწყება მელბურნის კრიკეტის მოედანზე.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== *19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გ. 1957), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გ. 1963), მძლეოსანი *24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გ. 1941), პოეტი *29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გ. 1935), ავსტრალიელი რაგბის მოთამაშე *5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გ. 1961), კომპოზიტორი და პიანისტი *26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გ. 1950), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გ. 1954), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *1 აგვისტო – ჰენრი კენდალი (დ. 1839), პოეტი *8 სექტემბერი – რობერტ ჯონსტონი (დ. 1792), საზღვაო ოფიცერი *2 დეკემბერი - ელიზა ო'ფლაჰერტი (დ. 1818), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 40g225nurrq7pnse2frbubyevlj95cl 5424128 5424124 2026-06-27T17:58:55Z TasoAnastasia55 169146 5424128 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებ]]სა, [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]სა და [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა [[ქვინზლენდი]]ს ქალაქ [[კარდველი|კარდველ]]ს. *[[8 მაისი]] - [[მელბურნი|მელბურნში]] მშრომელთა კოლეჯის დაგეგმვა იწყება (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი „პრეტი ჯეინი“ ჩაიძირა ნაინტი-მაილ-ბიჩზე, ლეიკს-ენტრანსიდან 30 კილომეტრით დასავლეთით. შემთხვევას მსხვერპლი არ მოჰყოლია.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - [[ბრიზბენი]] ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – იშვიათი [[ვენერას ტრანზიტი]] [[მზე|მზის]] დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა [[2004]] წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *[[17 თებერვალი]] - [[სიდნეი]]ს კრიკეტის მოედანზე პირველი [[კრიკეტი|კრიკეტის]] ტესტი მატჩი იწყება. *[[29 აგვისტო]] - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა [[ინგლისი]] სატესტო მატჩში, რომელიც [[ლონდონი|ლონდონის]] ოვალის მოედანზე გაიმართა. მომდევნო დღეს გაზეთ Sporting Times-ში გამოქვეყნდა ინგლისური კრიკეტის „გარდაცვალების“ სატირული ნეკროლოგი, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა „ეშეზის“ სერიას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *[[30 დეკემბერი]] - 1882–1883 წლების „ეშეზის“ ტურის პირველი სატესტო მატჩი მელბურნის კრიკეტის მოედანზე იწყება.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== *19 იანვარი – ჯონ კეინი უფროსი (გ. 1957), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *18 თებერვალი – ჰარვი სატონი (გ. 1963), მძლეოსანი *24 მარტი – ენიდ დერჰემი (გ. 1941), პოეტი *29 აპრილი – ტომ რიჩარდსი (გ. 1935), ავსტრალიელი რაგბის მოთამაშე *5 მაისი – სერ დუგლას მოუსონი, გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *8 ივლისი – პერსი გრეინჯერი (გ. 1961), კომპოზიტორი და პიანისტი *26 ივლისი – ალბერტ დანსტანი (გ. 1950), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *6 დეკემბერი – უორენ ბარდსლი (გ. 1954), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *1 აგვისტო – ჰენრი კენდალი (დ. 1839), პოეტი *8 სექტემბერი – რობერტ ჯონსტონი (დ. 1792), საზღვაო ოფიცერი *2 დეკემბერი - ელიზა ო'ფლაჰერტი (დ. 1818), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] fbolu4tuljjzbby361y2s6lfm2sesvb 5424131 5424128 2026-06-27T18:05:57Z TasoAnastasia55 169146 5424131 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1882}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1882]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] *ქვინზლენდის გუბერნატორი – [[არტურ ედვარდ კენედი]] *სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი]] *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი]], ნორმანბის მე-2 მარკიზი *დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – (თანამდებობა პირველად [[1890]] წელს ჩამოყალიბდა) ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი]] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[თომას მაკილრეითი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ბრაიან ო’ლოგლენი]] *დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – (თანამდებობა პირველად 1890 წელს ჩამოყალიბდა) ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] - ორმხრივი კონვენციები ფულადი გზავნილების გაცვლის შესახებ ძალაში შედის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებ]]სა, [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]სა და [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიის]] კოლონიებს შორის. *[[2 თებერვალი]] - ციკლონმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა [[ქვინზლენდი]]ს ქალაქ [[კარდველი|კარდველ]]ს. *[[8 მაისი]] - [[მელბურნი|მელბურნში]] მშრომელთა კოლეჯის დაგეგმვა იწყება (ახლანდელი RMIT უნივერსიტეტი). *[[31 მაისი]] - ორთქლმავალი „პრეტი ჯეინი“ ჩაიძირა ნაინტი-მაილ-ბიჩზე, ლეიკს-ენტრანსიდან 30 კილომეტრით დასავლეთით. შემთხვევას მსხვერპლი არ მოჰყოლია.<ref>[http://oceans1.customer.netspace.net.au/vic-main.html SHIPWRECKS OF VICTORIA]</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |title=127-year-old shipwreck found on beach |access-date=6 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209162156/http://news.ninemsn.com.au/national/741870/127-year-old-shipwreck-found-on-beach |archive-date=9 February 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> *[[9 დეკემბერი]] - [[ბრიზბენი]] ავსტრალიის პირველი ქალაქია, სადაც ელექტრო განათება დამონტაჟდა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[6 დეკემბერი]] – იშვიათი [[ვენერას ტრანზიტი]] [[მზე|მზის]] დისკოზე ავსტრალიიდან ჩანს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან მრავალი სამეცნიერო ჯგუფი ჩამოდის ამ ტრანზიტის დასაკვირვებლად და ჩასაწერად. შემდეგი შემთხვევა [[2004]] წლის ივნისში მოხდა.^{[http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110180444/http://outreach.atnf.csiro.au/events/transit.html |date=10 November 2006 }}} ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1882 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== *[[17 თებერვალი]] - [[სიდნეი]]ს კრიკეტის მოედანზე პირველი [[კრიკეტი|კრიკეტის]] ტესტი მატჩი იწყება. *[[29 აგვისტო]] - ავსტრალიის კრიკეტის გუნდმა პირველად დაამარცხა [[ინგლისი]] სატესტო მატჩში, რომელიც [[ლონდონი|ლონდონის]] ოვალის მოედანზე გაიმართა. მომდევნო დღეს გაზეთ Sporting Times-ში გამოქვეყნდა ინგლისური კრიკეტის „გარდაცვალების“ სატირული ნეკროლოგი, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა „ეშეზის“ სერიას. *ასურელი მელბურნის თასს იგებს *[[30 დეკემბერი]] - 1882–1883 წლების „ეშეზის“ ტურის პირველი სატესტო მატჩი მელბურნის კრიკეტის მოედანზე იწყება.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/2/2662.html 1st Test]</ref> ==დაბადება== *[[19 იანვარი]] – [[ჯონ კეინი]] უფროსი (გ. [[1957]]), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *[[18 თებერვალი]] – [[ჰარვი სატონი]] (გ. 1963), მძლეოსანი *[[24 მარტი]] – [[ენიდ დერჰემი]] (გ. [[1941]]), პოეტი *[[29 აპრილი]] – [[ტომ რიჩარდსი]] (გ. [[1935]]), ავსტრალიელი რაგბის მოთამაშე *[[5 მაისი]] – სერ [[დუგლას მოუსონი]], გეოლოგი და მკვლევარი (დაიბადა ინგლისში) *[[8 ივლისი]] – [[პერსი გრეინჯერი]] (გ. [[1961]]), კომპოზიტორი და პიანისტი *[[26 ივლისი]] – [[ალბერტ დანსტანი]] (გ. [[1950]]), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი *[[6 დეკემბერი]] – [[უორენ ბარდსლი]] (გ. [[1954]]), კრიკეტისტი ==გარდაცვალება== *[[1 აგვისტო]] – [[ჰენრი კენდალი]] (დ. [[1839]]), პოეტი *[[8 სექტემბერი]] – [[რობერტ ჯონსტონი]] (დ. [[1792]]), საზღვაო ოფიცერი *[[2 დეკემბერი]] - [[ელიზა ო'ფლაჰერტი]] (დ. [[1818]]), მწერალი და სცენის მსახიობი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1882 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1882 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1882 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 2rn3cp0iu7pbhzfb71dj2bfypac9tfa 1 893681 5423987 2026-06-27T14:59:09Z TasoAnastasia55 169146 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5423987 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 893682 5423990 2026-06-27T15:00:40Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5423990 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893683 5423992 2026-06-27T15:01:55Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5423992 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} 4s235qmwapwyf2z911kupr7gfhbf3fa 5423993 5423992 2026-06-27T15:02:34Z Nnninniia55 175039 5423993 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} 2yg5m6uasvvutqabeo7a7klzeu18zpa 5423994 5423993 2026-06-27T15:08:03Z Nnninniia55 175039 5423994 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ihrt5o28du0h4zajjy4xyot6hfv5dgb 5423995 5423994 2026-06-27T15:08:56Z Nnninniia55 175039 5423995 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== 7ed4vlzr4i8fnb9h3f503ag1mh0zx9o 5423996 5423995 2026-06-27T15:09:18Z Nnninniia55 175039 /* მოქმედი პირები */ 5423996 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== mx6iapw1p4r0c29em3mm861a3anpmn3 5424004 5423996 2026-06-27T15:19:01Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424004 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ex2y5oak7ducvf2zbs5hoskrybgn4h5 5424006 5424004 2026-06-27T15:19:58Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424006 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== a3twge58w2mivhmqfd1mkde79krjkdv 5424007 5424006 2026-06-27T15:22:44Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424007 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] d0pbb2p3zhhro1qg51nr2nwovt2a34p 5424008 5424007 2026-06-27T15:24:12Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424008 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== t6xz26i0c3urfk9ujhj77wbz1f15dba 5424013 5424008 2026-06-27T15:26:57Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5424013 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. 8tnqmqwj0h5uha2pvjuki4ny96c6lee 5424014 5424013 2026-06-27T15:28:41Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5424014 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. lsre89smlkb2agzrbl4rcqukvbrpk25 5424015 5424014 2026-06-27T15:28:52Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5424015 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== 9xyh1ctbl182ck2xot9vv1gcyj4thtv 5424016 5424015 2026-06-27T15:30:38Z Nnninniia55 175039 /* კვლევა და დასახლება */ 5424016 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. j7ha9gtgz0nj25qfg8tp29w1s4sgbau 5424017 5424016 2026-06-27T15:30:51Z Nnninniia55 175039 /* კვლევა და დასახლება */ 5424017 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== 8qb1c2aht2py4rlxu9d4nchxkcseraj 5424021 5424017 2026-06-27T15:33:40Z Nnninniia55 175039 /* სპორტი */ 5424021 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. 01jfa7z2fl0im6eyqxtbe42fv1yoyss 5424022 5424021 2026-06-27T15:34:10Z Nnninniia55 175039 /* სპორტი */ 5424022 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== 0btkx0jy5im7yolojzl0ajxtc4ahji6 5424026 5424022 2026-06-27T15:40:33Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424026 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].[11] *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]].[12] *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]].[13] *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]].[14] *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]].[15] rl4zx75xfc9izeymokgivv9woihnfbs 5424027 5424026 2026-06-27T15:41:11Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424027 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].[11] *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]].[12] *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]].[13] *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]].[14] *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]].[15] ==გარდაცვალება== tuvsiv6vlzf895ejufasyfmfm8aqc55 5424028 5424027 2026-06-27T15:42:41Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5424028 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].[11] *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]].[12] *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]].[13] *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]].[14] *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]].[15] ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. l4x36sljec51lp2b9e17gnzmg3os5th 5424029 5424028 2026-06-27T15:43:07Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5424029 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]][1] *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]][2] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]][3] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]][4] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]][5] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].[11] *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]].[12] *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]].[13] *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]].[14] *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]].[15] ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} nze819jv0ff3r37vsez4qs03n3kstdu 5424031 5424029 2026-06-27T15:44:51Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424031 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |title=The Governor of NSW |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128084410/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |archive-date=28 January 2010 |url-status=dead }}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]]<ref>{{cite web|url=http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|title=Governors of Queensland|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305043626/http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|archive-date=5 March 2010|url-status=dead}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]]<ref>{{cite web|url=http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|title=Previous Governors of South Australia|access-date=22 February 2010|archive-date=27 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127044706/http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|url-status=dead}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm|title=Governors of Tasmania|access-date=22 February 2010|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html|title=Governors of Victoria, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002003453/http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][6] *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]][7] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]][8] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]][9] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]][10] ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].[11] *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]].[12] *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]].[13] *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]].[14] *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]].[15] ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 7xknz33rtkkyhzpmszgq2zgink1xyhz 5424036 5424031 2026-06-27T15:46:14Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424036 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |title=The Governor of NSW |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128084410/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |archive-date=28 January 2010 |url-status=dead }}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]]<ref>{{cite web|url=http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|title=Governors of Queensland|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305043626/http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|archive-date=5 March 2010|url-status=dead}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]]<ref>{{cite web|url=http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|title=Previous Governors of South Australia|access-date=22 February 2010|archive-date=27 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127044706/http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|url-status=dead}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm|title=Governors of Tasmania|access-date=22 February 2010|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html|title=Governors of Victoria, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002003453/http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate|title=Premiers of NSW, 1856 to date|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100205075634/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate| archive-date= 5 February 2010 | url-status= dead}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|title=Records of Members and Office Holders since 1860|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711215723/http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|archive-date=11 July 2009|url-status=dead}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past+Premiers/Past+Premiers.htm |title=Past Premiers |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112062449/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past%2BPremiers/Past%2BPremiers.htm |archive-date=12 November 2009 |url-status=dead }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|title=Premiers of Tasmania|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm| archive-date= 27 February 2010 | url-status= live}}</ref> *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html|title=Victorian Premiers Since Responsible Government, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002005816/http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].[11] *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]].[12] *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]].[13] *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]].[14] *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]].[15] ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} joke6o4ybznu8sfjd729tssecyxrqfj 5424039 5424036 2026-06-27T15:47:36Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424039 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |title=The Governor of NSW |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128084410/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |archive-date=28 January 2010 |url-status=dead }}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]]<ref>{{cite web|url=http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|title=Governors of Queensland|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305043626/http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|archive-date=5 March 2010|url-status=dead}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]]<ref>{{cite web|url=http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|title=Previous Governors of South Australia|access-date=22 February 2010|archive-date=27 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127044706/http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|url-status=dead}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm|title=Governors of Tasmania|access-date=22 February 2010|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html|title=Governors of Victoria, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002003453/http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate|title=Premiers of NSW, 1856 to date|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100205075634/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate| archive-date= 5 February 2010 | url-status= dead}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|title=Records of Members and Office Holders since 1860|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711215723/http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|archive-date=11 July 2009|url-status=dead}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past+Premiers/Past+Premiers.htm |title=Past Premiers |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112062449/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past%2BPremiers/Past%2BPremiers.htm |archive-date=12 November 2009 |url-status=dead }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|title=Premiers of Tasmania|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm| archive-date= 27 February 2010 | url-status= live}}</ref> *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html|title=Victorian Premiers Since Responsible Government, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002005816/http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].<ref>{{cite book|last=*Adelaide|first=Debra|title=Australian Women Writers: A Bibliographic Guide|location=London|publisher=Pandora|year=1986|page=3|isbn=978-0-86358-148-9}}</ref> *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]].<ref>{{Australian Dictionary of Biography|last=Cunneen|first=Chris|year=1986|id=A100475b|title=Messenger, Herbert Henry (Dally) (1883–1959) |access-date=22 February 2010}}</ref> *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]].<ref>{{Australian Dictionary of Biography|last=Radi|first=Heather|year=1979|id=A070460b|title= Bruce, Stanley Melbourne (1883–1967)|access-date=22 February 2010}}</ref> *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]].<ref>{{Australian Dictionary of Biography|last=Corcoran|first=Kristine|year=1988|id=A110186b|title=Pearce, Sidney Charles (Sandy) (1883–1930)|access-date=22 February 2010}}</ref> *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]].<ref>{{Australian Dictionary of Biography|last=Bonnin|first=Nancy|year=1979|id=A070217b|title=Baylebridge, William (1883–1942) |access-date=22 February 2010}}</ref> ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} noo6oq6th2kih995gfcl4dxhpjg863e 5424040 5424039 2026-06-27T15:48:23Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424040 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |title=The Governor of NSW |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128084410/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |archive-date=28 January 2010 |url-status=dead }}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]]<ref>{{cite web|url=http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|title=Governors of Queensland|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305043626/http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|archive-date=5 March 2010|url-status=dead}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]]<ref>{{cite web|url=http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|title=Previous Governors of South Australia|access-date=22 February 2010|archive-date=27 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127044706/http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|url-status=dead}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm|title=Governors of Tasmania|access-date=22 February 2010|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html|title=Governors of Victoria, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002003453/http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate|title=Premiers of NSW, 1856 to date|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100205075634/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate| archive-date= 5 February 2010 | url-status= dead}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|title=Records of Members and Office Holders since 1860|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711215723/http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|archive-date=11 July 2009|url-status=dead}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past+Premiers/Past+Premiers.htm |title=Past Premiers |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112062449/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past%2BPremiers/Past%2BPremiers.htm |archive-date=12 November 2009 |url-status=dead }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|title=Premiers of Tasmania|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm| archive-date= 27 February 2010 | url-status= live}}</ref> *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html|title=Victorian Premiers Since Responsible Government, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002005816/http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].<ref>{{cite book|last=*Adelaide|first=Debra|title=Australian Women Writers: A Bibliographic Guide|location=London|publisher=Pandora|year=1986|page=3|isbn=978-0-86358-148-9}}</ref> *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]]. *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]]. *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]]. *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]]. ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} b9lqan6jokq97pkpt1gnbhuq0vlbrj0 5424041 5424040 2026-06-27T15:48:49Z Nnninniia55 175039 /* სქოლიო */ 5424041 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |title=The Governor of NSW |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128084410/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |archive-date=28 January 2010 |url-status=dead }}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]]<ref>{{cite web|url=http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|title=Governors of Queensland|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305043626/http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|archive-date=5 March 2010|url-status=dead}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]]<ref>{{cite web|url=http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|title=Previous Governors of South Australia|access-date=22 February 2010|archive-date=27 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127044706/http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|url-status=dead}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm|title=Governors of Tasmania|access-date=22 February 2010|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html|title=Governors of Victoria, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002003453/http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate|title=Premiers of NSW, 1856 to date|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100205075634/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate| archive-date= 5 February 2010 | url-status= dead}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|title=Records of Members and Office Holders since 1860|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711215723/http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|archive-date=11 July 2009|url-status=dead}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past+Premiers/Past+Premiers.htm |title=Past Premiers |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112062449/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past%2BPremiers/Past%2BPremiers.htm |archive-date=12 November 2009 |url-status=dead }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|title=Premiers of Tasmania|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm| archive-date= 27 February 2010 | url-status= live}}</ref> *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html|title=Victorian Premiers Since Responsible Government, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002005816/http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].<ref>{{cite book|last=*Adelaide|first=Debra|title=Australian Women Writers: A Bibliographic Guide|location=London|publisher=Pandora|year=1986|page=3|isbn=978-0-86358-148-9}}</ref> *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]]. *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]]. *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]]. *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]]. ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} 1gqptd1zzrv26yzdvipvq5v6l0y0var 5424042 5424041 2026-06-27T15:49:48Z Nnninniia55 175039 5424042 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |title=The Governor of NSW |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128084410/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |archive-date=28 January 2010 |url-status=dead }}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]]<ref>{{cite web|url=http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|title=Governors of Queensland|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305043626/http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|archive-date=5 March 2010|url-status=dead}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]]<ref>{{cite web|url=http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|title=Previous Governors of South Australia|access-date=22 February 2010|archive-date=27 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127044706/http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|url-status=dead}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm|title=Governors of Tasmania|access-date=22 February 2010|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html|title=Governors of Victoria, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002003453/http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate|title=Premiers of NSW, 1856 to date|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100205075634/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate| archive-date= 5 February 2010 | url-status= dead}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|title=Records of Members and Office Holders since 1860|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711215723/http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|archive-date=11 July 2009|url-status=dead}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past+Premiers/Past+Premiers.htm |title=Past Premiers |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112062449/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past%2BPremiers/Past%2BPremiers.htm |archive-date=12 November 2009 |url-status=dead }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|title=Premiers of Tasmania|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm| archive-date= 27 February 2010 | url-status= live}}</ref> *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html|title=Victorian Premiers Since Responsible Government, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002005816/http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].<ref>{{cite book|last=*Adelaide|first=Debra|title=Australian Women Writers: A Bibliographic Guide|location=London|publisher=Pandora|year=1986|page=3|isbn=978-0-86358-148-9}}</ref> *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]]. *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]]. *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]]. *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]]. ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1883 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1883 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1883 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] o78baktcjx50fyskwnhnxw3lcfyyoqf 5424044 5424042 2026-06-27T15:50:24Z Nnninniia55 175039 5424044 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |title=The Governor of NSW |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128084410/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |archive-date=28 January 2010 |url-status=dead }}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|სერ არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]]<ref>{{cite web|url=http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|title=Governors of Queensland|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305043626/http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|archive-date=5 March 2010|url-status=dead}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ჯერვოისი|სერ უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|სერ უილიამ რობინსონი]]<ref>{{cite web|url=http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|title=Previous Governors of South Australia|access-date=22 February 2010|archive-date=27 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127044706/http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|url-status=dead}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm|title=Governors of Tasmania|access-date=22 February 2010|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html|title=Governors of Victoria, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002003453/http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate|title=Premiers of NSW, 1856 to date|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100205075634/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate| archive-date= 5 February 2010 | url-status= dead}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|title=Records of Members and Office Holders since 1860|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711215723/http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|archive-date=11 July 2009|url-status=dead}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past+Premiers/Past+Premiers.htm |title=Past Premiers |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112062449/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past%2BPremiers/Past%2BPremiers.htm |archive-date=12 November 2009 |url-status=dead }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|title=Premiers of Tasmania|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm| archive-date= 27 February 2010 | url-status= live}}</ref> *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html|title=Victorian Premiers Since Responsible Government, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002005816/http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].<ref>{{cite book|last=*Adelaide|first=Debra|title=Australian Women Writers: A Bibliographic Guide|location=London|publisher=Pandora|year=1986|page=3|isbn=978-0-86358-148-9}}</ref> *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]]. *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]]. *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]]. *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]]. ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1883 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1883 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1883 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] dnbxccr3drkbm3q25vjqtwn993s0d49 5424057 5424044 2026-06-27T16:03:07Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424057 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |title=The Governor of NSW |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128084410/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |archive-date=28 January 2010 |url-status=dead }}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]]<ref>{{cite web|url=http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|title=Governors of Queensland|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305043626/http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|archive-date=5 March 2010|url-status=dead}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი|უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – სერ [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ რობინსონი]]<ref>{{cite web|url=http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|title=Previous Governors of South Australia|access-date=22 February 2010|archive-date=27 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127044706/http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|url-status=dead}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)| ჯორჯ სტრაჰანი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm|title=Governors of Tasmania|access-date=22 February 2010|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html|title=Governors of Victoria, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002003453/http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ჰენრი პარკსი|სერ ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate|title=Premiers of NSW, 1856 to date|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100205075634/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate| archive-date= 5 February 2010 | url-status= dead}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|title=Records of Members and Office Holders since 1860|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711215723/http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|archive-date=11 July 2009|url-status=dead}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past+Premiers/Past+Premiers.htm |title=Past Premiers |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112062449/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past%2BPremiers/Past%2BPremiers.htm |archive-date=12 November 2009 |url-status=dead }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|title=Premiers of Tasmania|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm| archive-date= 27 February 2010 | url-status= live}}</ref> *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html|title=Victorian Premiers Since Responsible Government, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002005816/http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].<ref>{{cite book|last=*Adelaide|first=Debra|title=Australian Women Writers: A Bibliographic Guide|location=London|publisher=Pandora|year=1986|page=3|isbn=978-0-86358-148-9}}</ref> *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]]. *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]]. *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]]. *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]]. ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1883 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1883 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1883 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] dnc80x7yrvxres5qrgppb2w0w5hjyr4 5424058 5424057 2026-06-27T16:03:25Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424058 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1883}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1883]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |title=The Governor of NSW |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128084410/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/resourcesSystemTheGovernorofNewSouthWales |archive-date=28 January 2010 |url-status=dead }}</ref> *[[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] გუბერნატორი – სერ [[არტურ კენედი (კოლონიის ადმინისტრატორი)|არტურ ედვარდ კენედი]] / [[ენტონი მასგრეივი|სერ ენტონი მასგრეივი]]<ref>{{cite web|url=http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|title=Governors of Queensland|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305043626/http://www.govhouse.qld.gov.au/the_governor/pastgovernors.aspx|archive-date=5 March 2010|url-status=dead}}</ref> *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – სერ [[უილიამ ჯერვოისი|უილიამ ჯერვოისი]], შემდეგ – სერ [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ რობინსონი]]<ref>{{cite web|url=http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|title=Previous Governors of South Australia|access-date=22 February 2010|archive-date=27 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127044706/http://www.governor.sa.gov.au/index.php?m=previous-governors|url-status=dead}}</ref> *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)| ჯორჯ სტრაჰანი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Governors_Table.htm|title=Governors of Tasmania|access-date=22 February 2010|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402072656/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/datasheets/Governors_Table.htm|url-status=dead}}</ref> *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html|title=Governors of Victoria, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002003453/http://www.parliament.vic.gov.au/gov.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჰენრი პარკსი|ჰენრი პარკსი]] ([[5 იანვარი|5 იანვრამდე]]), შემდეგ – [[ალექსანდრ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate|title=Premiers of NSW, 1856 to date|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100205075634/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/web/common.nsf/key/ArchivesLegislativeAssemblyPremiersofNewSouthWales1856todate| archive-date= 5 February 2010 | url-status= dead}}</ref> *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[ტომას მაკილრეითი]] ([[13 ნოემბერი|13 ნოემბრამდე]]), შემდეგ – [[სემუელ გრიფიტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|title=Records of Members and Office Holders since 1860|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711215723/http://www.parliament.qld.gov.au/view/historical/records1860.asp?SubArea=officeHolders|archive-date=11 July 2009|url-status=dead}}</ref> *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოქს ბრეი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past+Premiers/Past+Premiers.htm |title=Past Premiers |access-date=22 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112062449/http://www.parliament.sa.gov.au/Members/FormerMembers/Past%2BPremiers/Past%2BPremiers.htm |archive-date=12 November 2009 |url-status=dead }}</ref> *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm|title=Premiers of Tasmania|access-date=22 February 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm| archive-date= 27 February 2010 | url-status= live}}</ref> *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ბრაიან ო'ლოგლენი]] ([[8 მარტი|8 მარტამდე]]), შემდეგ – [[ჯემს სერვისი]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html|title=Victorian Premiers Since Responsible Government, 1855 – Current|access-date=22 February 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20091002005816/http://www.parliament.vic.gov.au/minis.html |archive-date = 2 October 2009|url-status=dead}}</ref> ==მოვლენები== *[[ლონსესტონი|ლონსესტონში]] დაარსდა ლუდის სახარში ქარხანა „J. Boag & Son“. *[[12 ივნისი]] – [[მელბურნი|მელბურნში]] გაიხსნა [[ხსნის არმია|ხსნის არმიის]] პირველი [[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიური]] შტაბ-ბინა. *[[14 ივნისი]] – მას შემდეგ, რაც ახალი სამხრეთ უელსისა და ვიქტორიის სარკინიგზო სისტემები [[ოლბერი (ავსტრალია)|ოლბერიში]] ერთმანეთს დაუკავშირდა, [[სიდნეი|სიდნეისა]] და მელბურნს შორის რეგულარული სარკინიგზო მიმოსვლა დაიწყო. *[[1 ოქტომბერი]] – სიდნეიში დაარსდა სიდნეის ვაჟთა უმაღლესი სკოლა. ის პირველი სახელმწიფო ვაჟთა სკოლაა ავსტრალიაში. *[[26 ნოემბერი]] – სიდნეიში გაიმართა ავსტრალაზიის კოლონიათაშორისი კონფერენცია. ავსტრალიის კოლონიებმა, [[ახალი ზელანდია|ახალმა ზელანდიამ]] და [[ფიჯი|ფიჯიმ]] ფედერაციის შექმნისა და მიმდებარე კუნძულების ანექსიის საკითხები განიხილეს. ==კვლევა და დასახლება== *საზღვრის მცველმა ჩარლზ რატმა [[ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)|ბროკენ-ჰილთან]] აღმოაჩინა [[ვერცხლი|ვერცხლის]] უზარმაზარი საბადო, რომელიც „ლაინ-ოფ-ლოუდის“ სახელითაა ცნობილი. ==სპორტი== *[[30 იანვარი]] – [[ინგლისი|ინგლისმა]] ავსტრალია 2–1 დაამარცხა [[1882]]–1883 წლების ტესტ-კრიკეტის სერიაში და ინგლისური კრიკეტის სიმბოლური თასი – „The Ashes“ დაიბრუნა. *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მარტინი-ჰენრიმ'', მოიგო. *[[2 ნოემბერი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] გამართულ შეხვედრაზე ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთის რაგბის კავშირი. *სიდნეიში დაარსდა რაგბის კლუბი „პიტერშემი“. ==დაბადება== *[[16 მარტი]] – [[ეთელ ანდერსონი]] (გ.[[1958]]), [[პოეტი]], [[მწერალი]] და [[მხატვარი]].<ref>{{cite book|last=*Adelaide|first=Debra|title=Australian Women Writers: A Bibliographic Guide|location=London|publisher=Pandora|year=1986|page=3|isbn=978-0-86358-148-9}}</ref> *[[12 აპრილი]] – [[დალი მესენჯერი]] (გ.[[1959]]), [[რაგბი|მორაგბე]]. *[[15 აპრილი]] – [[სტენლი ბრიუსი]] (გ.[[1967]]), [[ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი|ავსტრალიის მე-8 პრემიერ-მინისტრი]]. *[[30 მაისი]] – [[სენდი პირსი]] (გ.[[1930]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და [[კრივი|მოკრივე]]. *[[1 ივლისი]] – [[მიკი დორი]] (გ.[[1910]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე. *[[1 სექტემბერი]] – [[რობერტ გრეივზი (რაგბი)|რობერტ გრეივზი]] (გ.[[1958]]), მორაგბე. *[[12 დეკემბერი]] – [[უილიამ ბეილბრიჯი]] (გ.[[1943]]), პოეტი და [[ნოველისტი]]. ==გარდაცვალება== *[[5 იანვარი]] – [[ჩარლზ ტომპსონი]] (დ.[[1806]]), პოეტი. *[[18 აგვისტო]] – [[როჯერ ვონი (ეპისკოპოსი)|როჯერ უილიამ ბიდ ვონი]] (დ.[[1834]]), სიდნეის [[არქიეპისკოპოსი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1883 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1883 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1883 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 4swfw4f1ragbsoqycjduyhh9fna21hh 0 893684 5423997 2026-06-27T15:10:51Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = მაროკო | მეტსახელი = '''ატლასის ლომები''' ({{lang-ar|أُسُودُ الأَطلَس}}) | ემბლემა = Flag of Morocco.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = MAR | ასოციაცია = მარო... 5423997 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = მაროკო | მეტსახელი = '''ატლასის ლომები''' ({{lang-ar|أُسُودُ الأَطلَس}}) | ემბლემა = Flag of Morocco.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = MAR | ასოციაცია = [[მაროკოს სამეფო ფეხბურთის ფედერაცია]] | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[ჩრდილოეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (UNAF) | მწვრთვნელი = [[მოჰამედ უაჰბი]] | კაპიტანი = [[აშრაფ ჰაკიმი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[ნურედინ ნაიბეტი]] (115) | ბომბარდირი = [[აჰმედ ფარასი]] (36) | საშინაო სტადიონი = [[პრინს მულაი აბდელას სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = {{FIFA World Rankings|MAR}} | ფიფა მაქს = 7 | ფიფა მაქს თარიღი = ივნისი, 2026 | ფიფა მინ = 95 | ფიფა მინ თარიღი = სექტემბერი, 2010 | pattern_la1 = _mrc26h | pattern_b1 = _mrc26h | pattern_ra1 = _mrc26h | pattern_sh1 = _mrc26h2 | pattern_so1 = _mrc26hl | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _mrc26a | pattern_b2 = _mrc26a | pattern_ra2 = _mrc26a | pattern_sh2 = _mrc26a | pattern_so2 = _mrc26al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | პირველი თამაში = {{დროშა|მაროკო}} მაროკო 3–3 {{დროშა|ერაყი}}<br />([[ბეირუთი]], [[ლიბანი]]; 19 ოქტომბერი, 1957) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|მაროკო}} მაროკო 13–1 {{დროშა|საუდის არაბეთი}}<br />([[კასაბლანკა]]; 6 სექტემბერი, 1961) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|უნგრეთი}} უნგრეთი 6–0 მაროკო {{დროშა|მაროკო}}<br />([[ტოკიო]], [[იაპონია]]; 11 ოქტომბერი, 1964) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 7 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = [[1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|1970]] | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = მეოთხე ადგილი ([[2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2022]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 20 | რეგიონული თასი პირველად = [[1972 წლის აფრიკის ერთა თასი|1972]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = '''ჩემპიონი''' ([[1976 წლის აფრიკის ერთა თასი|1976]], [[2025 წლის აფრიკის ერთა თასი|2025]]) | მეორე რეგიონული სახელი = [[არაბთა თასი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 5 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[1998 წლის არაბთა თასი|1998]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = '''ჩემპიონი''' ([[2012 წლის არაბთა თასი|2012]], [[2025 წლის არაბთა თასი|2025]]) | მესამე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 5 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = [[2014 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2014]] | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = '''ჩემპიონი''' ([[2018 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2018]], [[2020 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2020]], [[2024 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2024]]) }} '''მაროკოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[მაროკო]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[მაროკოს სამეფო ფეხბურთის ფედერაცია]], რომელიც [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს წევრია 1959 წლიდან, ხოლო [[ფიფა]]ს წევრი — 1960 წლიდან. 2005 წლიდან ფედერაცია ასევე [[ჩრდილოეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]]ს (UNAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''ატლასის ლომები'''. საშინაო მატჩებს [[რაბატი|რაბატში]], [[პრინს მულაი აბდელას სტადიონი|პრინს მულაი აბდელას სტადიონზე]] მართავს, ხოლო საწვრთნელი ბაზაა [[მოჰამედ VI-ის საფეხბურთო კომპლექსი]] [[სალე]]ში. მაროკო აფრიკის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ეროვნული ნაკრებია. მისი ანგარიშზეა ხუთი კონტინენტური ტიტული, მათ შორის [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ჩემპიონობა [[1976 წლის აფრიკის ერთა თასი|1976]] და [[2025 წლის აფრიკის ერთა თასი|2025]] წლებში. ასევე სამჯერ მოიგო [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] (2018, 2020 და 2024) და ორჯერ გახდა [[არაბთა თასი]]ს გამარჯვებული (2012 და 2025). მაროკო [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე შვიდჯერ გავიდა. [[1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|1986 წელს]] გახდა პირველი აფრიკული ნაკრები, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ჯგუფი მოიგო და პლეი-ოფში გავიდა. [[2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე]] მაროკო ისტორიაში პირველი აფრიკული და პირველი არაბული ნაკრები გახდა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში ითამაშა. ამავე დროს, იგი გახდა მხოლოდ მესამე არაევროპული და არასამხრეთამერიკული ნაკრები, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალს მიაღწია. 2025 და 2026 წლებში მაროკომ დაამყარა საერთაშორისო ფეხბურთის ახალი რეკორდი — ზედიზედ 19 გამარჯვება ეროვნულ ნაკრებებს შორის. 2026 წლის ივნისის მდგომარეობით მაროკო [[ფიფა]]ს რეიტინგში მსოფლიოს მე-7 ადგილს იკავებს, რაც ქვეყნის ისტორიაში საუკეთესო შედეგია. 1997–1999 წლებში და კვლავ 2022 წლის დეკემბრიდან მაროკო აფრიკის ყველაზე მაღალრეიტინგული ეროვნული ნაკრებია. მაროკო [[2030 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს თანამასპინძელი იქნება [[ესპანეთი|ესპანეთსა]] და [[პორტუგალია]]სთან ერთად. ეს იქნება პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი, რომელსაც ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყანა უმასპინძლებს.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/morocco/IDKYO3R8/ |title=Morocco – Squad, statistics, results and fixtures |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == r2zr2lw8lyosfsvzj6kv48buz3974xc 5424000 5423997 2026-06-27T15:15:31Z GagaMumladze2020 126180 5424000 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = მაროკო | მეტსახელი = '''ატლასის ლომები''' ({{lang-ar|أُسُودُ الأَطلَس}}) | ემბლემა = Flag of Morocco.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = MAR | ასოციაცია = [[მაროკოს სამეფო ფეხბურთის ფედერაცია]] | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[ჩრდილოეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (UNAF) | მწვრთვნელი = [[მოჰამედ უაჰბი]] | კაპიტანი = [[აშრაფ ჰაკიმი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[ნურედინ ნაიბეტი]] (115) | ბომბარდირი = [[აჰმედ ფარასი]] (36) | საშინაო სტადიონი = [[პრინს მულაი აბდელას სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = {{FIFA World Rankings|MAR}} | ფიფა მაქს = 7 | ფიფა მაქს თარიღი = ივნისი, 2026 | ფიფა მინ = 95 | ფიფა მინ თარიღი = სექტემბერი, 2010 | pattern_la1 = _mrc26h | pattern_b1 = _mrc26h | pattern_ra1 = _mrc26h | pattern_sh1 = _mrc26h2 | pattern_so1 = _mrc26hl | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _mrc26a | pattern_b2 = _mrc26a | pattern_ra2 = _mrc26a | pattern_sh2 = _mrc26a | pattern_so2 = _mrc26al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | პირველი თამაში = {{დროშა|მაროკო}} მაროკო 3–3 {{დროშა|ერაყი}}<br />([[ბეირუთი]], [[ლიბანი]]; 19 ოქტომბერი, 1957) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|მაროკო}} მაროკო 13–1 {{დროშა|საუდის არაბეთი}}<br />([[კასაბლანკა]]; 6 სექტემბერი, 1961) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|უნგრეთი}} უნგრეთი 6–0 მაროკო {{დროშა|მაროკო}}<br />([[ტოკიო]], [[იაპონია]]; 11 ოქტომბერი, 1964) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 7 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = [[1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|1970]] | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = მეოთხე ადგილი ([[2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2022]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 20 | რეგიონული თასი პირველად = [[1972 წლის აფრიკის ერთა თასი|1972]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = '''ჩემპიონი''' ([[1976 წლის აფრიკის ერთა თასი|1976]], [[2025 წლის აფრიკის ერთა თასი|2025]]) | მეორე რეგიონული სახელი = [[არაბთა თასი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 5 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[1998 წლის არაბთა თასი|1998]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = '''ჩემპიონი''' ([[2012 წლის არაბთა თასი|2012]], [[2025 წლის არაბთა თასი|2025]]) | მესამე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 5 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = [[2014 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2014]] | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = '''ჩემპიონი''' ([[2018 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2018]], [[2020 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2020]], [[2024 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2024]]) }} '''მაროკოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[მაროკო]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[მაროკოს სამეფო ფეხბურთის ფედერაცია]], რომელიც [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს წევრია 1959 წლიდან, ხოლო [[ფიფა]]ს წევრი — 1960 წლიდან. 2005 წლიდან ფედერაცია ასევე [[ჩრდილოეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]]ს (UNAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''ატლასის ლომები'''. საშინაო მატჩებს [[რაბატი|რაბატში]], [[პრინს მულაი აბდელას სტადიონი|პრინს მულაი აბდელას სტადიონზე]] მართავს, ხოლო საწვრთნელი ბაზაა [[მოჰამედ VI-ის საფეხბურთო კომპლექსი]] [[სალე]]ში. მაროკო აფრიკის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ეროვნული ნაკრებია. მისი ანგარიშზეა ხუთი კონტინენტური ტიტული, მათ შორის [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ჩემპიონობა [[1976 წლის აფრიკის ერთა თასი|1976]] და [[2025 წლის აფრიკის ერთა თასი|2025]] წლებში. ასევე სამჯერ მოიგო [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] (2018, 2020 და 2024) და ორჯერ გახდა [[არაბთა თასი]]ს გამარჯვებული (2012 და 2025). მაროკო [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე შვიდჯერ გავიდა. [[1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|1986 წელს]] გახდა პირველი აფრიკული ნაკრები, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ჯგუფი მოიგო და პლეი-ოფში გავიდა. [[2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე]] მაროკო ისტორიაში პირველი აფრიკული და პირველი არაბული ნაკრები გახდა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში ითამაშა. ამავე დროს, იგი გახდა მხოლოდ მესამე არაევროპული და არასამხრეთამერიკული ნაკრები, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალს მიაღწია. 2025 და 2026 წლებში მაროკომ დაამყარა საერთაშორისო ფეხბურთის ახალი რეკორდი — ზედიზედ 19 გამარჯვება ეროვნულ ნაკრებებს შორის. 2026 წლის ივნისის მდგომარეობით მაროკო [[ფიფა]]ს რეიტინგში მსოფლიოს მე-7 ადგილს იკავებს, რაც ქვეყნის ისტორიაში საუკეთესო შედეგია. 1997–1999 წლებში და კვლავ 2022 წლის დეკემბრიდან მაროკო აფრიკის ყველაზე მაღალრეიტინგული ეროვნული ნაკრებია. მაროკო [[2030 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს თანამასპინძელი იქნება [[ესპანეთი|ესპანეთსა]] და [[პორტუგალია]]სთან ერთად. ეს იქნება პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი, რომელსაც ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყანა უმასპინძლებს.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/morocco/IDKYO3R8/ |title=Morocco – Squad, statistics, results and fixtures |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] pfvljxt9o2nmhfohwmfxz15wrwuf3rc 1 893685 5423998 2026-06-27T15:11:07Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5423998 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893686 5424009 2026-06-27T15:24:33Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = სამხრეთ აფრიკა | მეტსახელი = '''ბაფანა ბაფანა''' (''Bafana Bafana'') | ემბლემა = Flag of South Africa.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = RSA | ასოციაცია = სამხრ... 5424009 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = სამხრეთ აფრიკა | მეტსახელი = '''ბაფანა ბაფანა''' (''Bafana Bafana'') | ემბლემა = Flag of South Africa.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = RSA | ასოციაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაცია]] (SAFA) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[COSAFA]] (სამხრეთი აფრიკა) | მწვრთვნელი = [[უგო ბროსი]] | კაპიტანი = [[რონვენ უილიამსი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[აარონ მოკოენა]] (107) | ბომბარდირი = [[ბენი მაკარტი]] (31) | საშინაო სტადიონი = სხვადასხვა სტადიონი | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 16 | ფიფა მაქს თარიღი = აგვისტო, 1996 | ფიფა მინ = 124 | ფიფა მინ თარიღი = დეკემბერი, 1992 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 21 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი, 1996 | ელო მინ = 94 | ელო მინ თარიღი = მაისი, 2006 | pattern_la1 = _rsa26h | pattern_b1 = _rsa26h | pattern_ra1 = _rsa26h | pattern_sh1 = _rsa26h | leftarm1 = FCE53D | body1 = FCE53D | rightarm1 = FCE53D | shorts1 = 21835D | socks1 = FFF000 | pattern_la2 = _rsa26a | pattern_b2 = _rsa26a | pattern_ra2 = _rsa26a | pattern_sh2 = _rsa26a | pattern_so2 = _adidasonwhitel | leftarm2 = 400000 | body2 = 400000 | rightarm2 = 400000 | shorts2 = FFFFFF | socks2 = DCB687 | პირველი თამაში = {{დროშა|არგენტინა}} არგენტინა 0–1 სამხრეთ აფრიკა {{დროშა|სამხრეთ აფრიკა}}<br />([[ბუენოს-აირესი]], [[არგენტინა]]; 9 ივლისი, 1906) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ავსტრალია}} ავსტრალია 0–8 სამხრეთ აფრიკა {{დროშა|სამხრეთ აფრიკა}}<br />([[ადელაიდა]], [[ავსტრალია]]; 17 სექტემბერი, 1955) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ინგლისი}} ინგლისი 9–1 სამხრეთ აფრიკა {{დროშა|სამხრეთ აფრიკა}}<br />([[კეიპტაუნი]], [[სამხრეთ აფრიკა]]; 17 ივლისი, 1920) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 4 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 1998 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = 1/16-ფინალი ([[2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2026]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 12 | რეგიონული თასი პირველად = [[1996 წლის აფრიკის ერთა თასი|1996]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 1 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = | მესამე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = მეოთხედფინალი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მეოთხე რეგიონული სახელი = [[ფიფას კონფედერაციათა თასი]] | მეოთხე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 2 | მეოთხე რეგიონული თასი პირველად = [[1997 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|1997]] | მეოთხე რეგიონული თასი საუკეთესო = მეოთხე ადგილი ([[2009 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|2009]]) }} '''სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[სამხრეთ აფრიკა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაცია]] (SAFA), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''ბაფანა ბაფანა''' (ზულუს ენაზე — „ბიჭები“). ეროვნული ნაკრები საშინაო შეხვედრებს ქვეყნის სხვადასხვა სტადიონზე ატარებს და ტრადიციულად მწვანე-ოქროსფერი ფორმით ასპარეზობს. სამხრეთ აფრიკამ პირველი საერთაშორისო მატჩი 1906 წელს გამართა. [[აპარტეიდი]]ს პოლიტიკის გამო ქვეყანა ათწლეულების განმავლობაში საერთაშორისო ფეხბურთიდან იყო გარიყული. ეროვნული ნაკრები [[ფიფა]]ში 16-წლიანი აკრძალვის შემდეგ, 1992 წელს დაბრუნდა საერთაშორისო ასპარეზზე. სამხრეთ აფრიკა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე ოთხჯერ გავიდა — [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1998|1998]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002|2002]], [[2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2010]] (როგორც მასპინძელი) და [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2026|2026]] წლებში. 2010 წელს სამხრეთ აფრიკა გახდა პირველი აფრიკული ქვეყანა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატს უმასპინძლა. მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფური ეტაპის ბოლო შეხვედრაში [[საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი]] 2–1 დაამარცხა, პლეი-ოფში ვერ გავიდა და მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში პირველი მასპინძელი გახდა, რომელიც ჯგუფურ ეტაპზე გამოეთიშა ტურნირს. ნაკრების უდიდესი წარმატება [[1996 წლის აფრიკის ერთა თასი|1996 წლის აფრიკის ერთა თასზე]] დაფიქსირდა, როდესაც მასპინძლის სტატუსით კონტინენტის ჩემპიონი გახდა. 1998 წელს კვლავ ფინალში ითამაშა, თუმცა [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] დამარცხდა. ასევე მესამე ადგილი დაიკავა 2000 და 2023 წლების აფრიკის ერთა თასებზე. სამხრეთ აფრიკას ასევე მოგებული აქვს [[აფრო-აზიის ერთა თასი]] (1997) და ხუთჯერ გახდა [[COSAFA-ის თასი]]ს გამარჯვებული (2002, 2007, 2008, 2016 და 2021).<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/south-africa/W2ijYvlr/ |title=South Africa – Squad, statistics, results and fixtures |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == 763l9baafufgxeoav8gb1e597pc0tiu 5424011 5424009 2026-06-27T15:26:19Z GagaMumladze2020 126180 5424011 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = სამხრეთ აფრიკა | მეტსახელი = '''ბაფანა ბაფანა''' (''Bafana Bafana'') | ემბლემა = Flag of South Africa.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = RSA | ასოციაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაცია]] (SAFA) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[COSAFA]] (სამხრეთი აფრიკა) | მწვრთვნელი = [[უგო ბროსი]] | კაპიტანი = [[რონვენ უილიამსი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[აარონ მოკოენა]] (107) | ბომბარდირი = [[ბენი მაკარტი]] (31) | საშინაო სტადიონი = სხვადასხვა სტადიონი | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 16 | ფიფა მაქს თარიღი = აგვისტო, 1996 | ფიფა მინ = 124 | ფიფა მინ თარიღი = დეკემბერი, 1992 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 21 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი, 1996 | ელო მინ = 94 | ელო მინ თარიღი = მაისი, 2006 | pattern_la1 = _rsa26h | pattern_b1 = _rsa26h | pattern_ra1 = _rsa26h | pattern_sh1 = _rsa26h | leftarm1 = FCE53D | body1 = FCE53D | rightarm1 = FCE53D | shorts1 = 21835D | socks1 = FFF000 | pattern_la2 = _rsa26a | pattern_b2 = _rsa26a | pattern_ra2 = _rsa26a | pattern_sh2 = _rsa26a | pattern_so2 = _adidasonwhitel | leftarm2 = 400000 | body2 = 400000 | rightarm2 = 400000 | shorts2 = FFFFFF | socks2 = DCB687 | პირველი თამაში = {{დროშა|არგენტინა}} არგენტინა 0–1 სამხრეთ აფრიკა {{დროშა|სამხრეთ აფრიკა}}<br />([[ბუენოს-აირესი]], [[არგენტინა]]; 9 ივლისი, 1906) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ავსტრალია}} ავსტრალია 0–8 სამხრეთ აფრიკა {{დროშა|სამხრეთ აფრიკა}}<br />([[ადელაიდა]], [[ავსტრალია]]; 17 სექტემბერი, 1955) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ინგლისი}} ინგლისი 9–1 სამხრეთ აფრიკა {{დროშა|სამხრეთ აფრიკა}}<br />([[კეიპტაუნი]], [[სამხრეთ აფრიკა]]; 17 ივლისი, 1920) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 4 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 1998 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = 1/16-ფინალი ([[2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2026]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 12 | რეგიონული თასი პირველად = [[1996 წლის აფრიკის ერთა თასი|1996]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 1 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = | მესამე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = მეოთხედფინალი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მეოთხე რეგიონული სახელი = [[ფიფას კონფედერაციათა თასი]] | მეოთხე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 2 | მეოთხე რეგიონული თასი პირველად = [[1997 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|1997]] | მეოთხე რეგიონული თასი საუკეთესო = მეოთხე ადგილი ([[2009 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|2009]]) }} '''სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[სამხრეთ აფრიკა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაცია]] (SAFA), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''ბაფანა ბაფანა''' (ზულუს ენაზე — „ბიჭები“). ეროვნული ნაკრები საშინაო შეხვედრებს ქვეყნის სხვადასხვა სტადიონზე ატარებს და ტრადიციულად მწვანე-ოქროსფერი ფორმით ასპარეზობს. სამხრეთ აფრიკამ პირველი საერთაშორისო მატჩი 1906 წელს გამართა. [[აპარტეიდი]]ს პოლიტიკის გამო ქვეყანა ათწლეულების განმავლობაში საერთაშორისო ფეხბურთიდან იყო გარიყული. ეროვნული ნაკრები [[ფიფა]]ში 16-წლიანი აკრძალვის შემდეგ, 1992 წელს დაბრუნდა საერთაშორისო ასპარეზზე. სამხრეთ აფრიკა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე ოთხჯერ გავიდა — [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1998|1998]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002|2002]], [[2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2010]] (როგორც მასპინძელი) და [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2026|2026]] წლებში. 2010 წელს სამხრეთ აფრიკა გახდა პირველი აფრიკული ქვეყანა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატს უმასპინძლა. მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფური ეტაპის ბოლო შეხვედრაში [[საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საფრანგეთი]] 2–1 დაამარცხა, პლეი-ოფში ვერ გავიდა და მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში პირველი მასპინძელი გახდა, რომელიც ჯგუფურ ეტაპზე გამოეთიშა ტურნირს. ნაკრების უდიდესი წარმატება [[1996 წლის აფრიკის ერთა თასი|1996 წლის აფრიკის ერთა თასზე]] დაფიქსირდა, როდესაც მასპინძლის სტატუსით კონტინენტის ჩემპიონი გახდა. 1998 წელს კვლავ ფინალში ითამაშა, თუმცა [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] დამარცხდა. ასევე მესამე ადგილი დაიკავა 2000 და 2023 წლების აფრიკის ერთა თასებზე. სამხრეთ აფრიკას ასევე მოგებული აქვს [[აფრო-აზიის ერთა თასი]] (1997) და ხუთჯერ გახდა [[COSAFA-ის თასი]]ს გამარჯვებული (2002, 2007, 2008, 2016 და 2021).<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/south-africa/W2ijYvlr/ |title=South Africa – Squad, statistics, results and fixtures |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] 3wugth5ripj4ughous60kg7vfxk8ocj 1 893687 5424010 2026-06-27T15:24:49Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424010 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893688 5424018 2026-06-27T15:31:41Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ეგვიპტე | მეტსახელი = '''ფარაონები''' | ემბლემა = Flag of Egypt.svg | ემბლემის ზომა = 195px | ფიფა-ს ტრიგრამა = EGY | ასოციაცია = ეგვიპტის ფეხბურთის ასოც... 5424018 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ეგვიპტე | მეტსახელი = '''ფარაონები''' | ემბლემა = Flag of Egypt.svg | ემბლემის ზომა = 195px | ფიფა-ს ტრიგრამა = EGY | ასოციაცია = [[ეგვიპტის ფეხბურთის ასოციაცია]] (EFA) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[ჩრდილოეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (UNAF) | მწვრთვნელი = [[ჰოსამ ჰასანი]] | კაპიტანი = [[მოჰამედ სალაჰი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[აჰმედ ჰასანი]] (184) | ბომბარდირი = [[ჰოსამ ჰასანი]] (69) | საშინაო სტადიონი = [[ეგვიპტის სტადიონი]] ([[ახალი ადმინისტრაციული დედაქალაქი]]) | ფიფა-ს ტრიგრამა = EGY | ფიფა-ს რეიტინგი = {{FIFA World Rankings|EGY}} | ფიფა მაქს = 9 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი–სექტემბერი, 2010; დეკემბერი, 2010 | ფიფა მინ = 75 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2013 | pattern_la1 = _egy26h | pattern_b1 = _egy26h | pattern_ra1 = _egy26h | pattern_sh1 = _gha26h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _mrc26a | pattern_b2 = _egy26a | pattern_ra2 = _mrc26a | pattern_sh2 = _nze26a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 000000 | socks2 = FFFFFF | პირველი თამაში = {{დროშა|იტალია}} იტალია 2–1 ეგვიპტე {{დროშა|ეგვიპტე}}<br />([[გენტი]], [[ბელგია]]; 28 აგვისტო, 1920) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|არაბთა გაერთიანებული რესპუბლიკა}} ეგვიპტე 15–0 {{დროშა|ლაოსი}}<br />([[ჯაკარტა]], [[ინდონეზია]]; 15 ნოემბერი, 1963) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|იტალია}} იტალია 11–3 ეგვიპტე {{დროშა|ეგვიპტე}}<br />([[ამსტერდამი]], [[ნიდერლანდები]]; 9 ივნისი, 1928) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 4 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 1934 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = მერვედფინალი ([[1934 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|1934]]) | რეგიონული სახელი = | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 27 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | კონფედერაციათა თასზე გამოჩენა = 2 | კონფედერაციათა თასი პირველად = [[1999 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|1999]] | საუკეთესო კონფედერაციათა თასი = ჯგუფური ეტაპი ([[1999 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|1999]], [[2009 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|2009]]) }} '''ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ეგვიპტე]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ეგვიპტის ფეხბურთის ასოციაცია]] (EFA), რომელიც [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს წევრია 1957 წლიდან. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''ფარაონები'''. ეგვიპტე აფრიკის უძველესი ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებია და კონტინენტის ყველაზე წარმატებული გუნდია. ეროვნულმა ნაკრებმა [[აფრიკის ერთა თასი]] რეკორდულად შვიდჯერ მოიგო (1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008 და 2010 წლებში), ხოლო ტურნირის ფინალში სულ ათჯერ ითამაშა, რაც ასევე რეკორდული მაჩვენებელია. ეგვიპტე დღემდე ერთადერთი ნაკრებია, რომელმაც აფრიკის ერთა თასი ზედიზედ სამჯერ (2006, 2008 და 2010 წლებში) მოიპოვა. ეგვიპტემ [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე ოთხჯერ ითამაშა. 1934 წელს იგი გახდა პირველი აფრიკული და პირველი ახლო აღმოსავლეთის ქვეყანა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე მონაწილეობა მიიღო. 2001 წელს ეგვიპტის 20-წლამდელთა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები [[2001 წლის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი|მსოფლიო ჩემპიონატზე]] ბრინჯაოს მედლის მფლობელი გახდა. 2010 წელი ეგვიპტური ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ პერიოდად ითვლება. ეროვნულმა ნაკრებმა მოიგო [[2010 წლის აფრიკის ერთა თასი]], [[2009 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი]]ზე კი მოქმედი მსოფლიო ჩემპიონი [[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|იტალია]] დაამარცხა. ამავე წელს ეგვიპტემ [[ფიფა]]ს რეიტინგში ისტორიაში საუკეთესო — მე-9 ადგილი დაიკავა.<ref name="9th">{{citation|title= Pharaohs finish 2010 with a 'historic' ninth place in FIFA ranking|url=https://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsContentID=1972|access-date=21 June 2026}}</ref><ref>{{citation|title=Egypt stun world champions Italy|url=https://m.rediff.com/sports/report/confederations-cup-football-egypt-stun-world-champions-italy/20090619.htm|access-date=21 June 2026}}</ref> == სქოლიო == psksni3inhcxez4vtw8ccc3l4dohw3w 5424024 5424018 2026-06-27T15:39:47Z GagaMumladze2020 126180 5424024 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ეგვიპტე | მეტსახელი = '''ფარაონები''' | ემბლემა = Flag of Egypt.svg | ემბლემის ზომა = 195px | ფიფა-ს ტრიგრამა = EGY | ასოციაცია = [[ეგვიპტის ფეხბურთის ასოციაცია]] (EFA) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[ჩრდილოეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (UNAF) | მწვრთვნელი = [[ჰოსამ ჰასანი]] | კაპიტანი = [[მოჰამედ სალაჰი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[აჰმედ ჰასანი]] (184) | ბომბარდირი = [[ჰოსამ ჰასანი]] (69) | საშინაო სტადიონი = [[ეგვიპტის სტადიონი]] ([[ახალი ადმინისტრაციული დედაქალაქი]]) | ფიფა-ს ტრიგრამა = EGY | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 9 | ფიფა მაქს თარიღი = [[ივლისი]]–[[სექტემბერი]], [[2010]]; [[დეკემბერი]], 2010 | ფიფა მინ = 75 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2013 | pattern_la1 = _egy26h | pattern_b1 = _egy26h | pattern_ra1 = _egy26h | pattern_sh1 = _gha26h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _mrc26a | pattern_b2 = _egy26a | pattern_ra2 = _mrc26a | pattern_sh2 = _nze26a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 000000 | socks2 = FFFFFF | პირველი თამაში = {{დროშა|იტალია}} იტალია 2–1 ეგვიპტე {{დროშა|ეგვიპტე}}<br />([[გენტი]], [[ბელგია]]; [[28 აგვისტო]], 1920) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|არაბთა გაერთიანებული რესპუბლიკა}} ეგვიპტე 15–0 {{დროშა|ლაოსი}}<br />([[ჯაკარტა]], [[ინდონეზია]]; 15 ნოემბერი, 1963) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|იტალია}} იტალია 11–3 ეგვიპტე {{დროშა|ეგვიპტე}}<br />([[ამსტერდამი]], [[ნიდერლანდები]]; 9 ივნისი, 1928) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 4 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 1934 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = მერვედფინალი ([[1934 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|1934]]) | რეგიონული სახელი = | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 27 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | კონფედერაციათა თასზე გამოჩენა = 2 | კონფედერაციათა თასი პირველად = [[1999 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|1999]] | საუკეთესო კონფედერაციათა თასი = ჯგუფური ეტაპი ([[1999 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|1999]], [[2009 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი|2009]]) }} '''ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ეგვიპტე]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ეგვიპტის ფეხბურთის ასოციაცია]] (EFA), რომელიც [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს წევრია 1957 წლიდან. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''ფარაონები'''. ეგვიპტე აფრიკის უძველესი ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებია და კონტინენტის ყველაზე წარმატებული გუნდია. ეროვნულმა ნაკრებმა [[აფრიკის ერთა თასი]] რეკორდულად შვიდჯერ მოიგო (1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008 და 2010 წლებში), ხოლო ტურნირის ფინალში სულ ათჯერ ითამაშა, რაც ასევე რეკორდული მაჩვენებელია. ეგვიპტე დღემდე ერთადერთი ნაკრებია, რომელმაც აფრიკის ერთა თასი ზედიზედ სამჯერ (2006, 2008 და 2010 წლებში) მოიპოვა. ეგვიპტემ [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე ოთხჯერ ითამაშა. 1934 წელს იგი გახდა პირველი აფრიკული და პირველი ახლო აღმოსავლეთის ქვეყანა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე მონაწილეობა მიიღო. 2001 წელს ეგვიპტის 20-წლამდელთა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები [[2001 წლის 20-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატი|მსოფლიო ჩემპიონატზე]] ბრინჯაოს მედლის მფლობელი გახდა. 2010 წელი ეგვიპტური ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ პერიოდად ითვლება. ეროვნულმა ნაკრებმა მოიგო [[2010 წლის აფრიკის ერთა თასი]], [[2009 წლის ფიფას კონფედერაციათა თასი]]ზე კი მოქმედი მსოფლიო ჩემპიონი [[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|იტალია]] დაამარცხა. ამავე წელს ეგვიპტემ [[ფიფა]]ს რეიტინგში ისტორიაში საუკეთესო — მე-9 ადგილი დაიკავა.<ref name="9th">{{citation|title= Pharaohs finish 2010 with a 'historic' ninth place in FIFA ranking|url=https://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsContentID=1972|access-date=21 June 2026}}</ref><ref>{{citation|title=Egypt stun world champions Italy|url=https://m.rediff.com/sports/report/confederations-cup-football-egypt-stun-world-champions-italy/20090619.htm|access-date=21 June 2026}}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] 4v626y73bshm5ndtngwqdgb4u943tki 1 893689 5424020 2026-06-27T15:31:56Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424020 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893690 5424032 2026-06-27T15:45:34Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = კატარი | მეტსახელი = '''მარუნები''' ({{lang-ar|العنابي}}) | ემბლემა = Flag of Qatar.svg | ემბლემის ზომა = 200px | ფიფა-ს ტრიგრამა = QAT | ასოციაცია = კატარის ფეხბურთ... 5424032 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = კატარი | მეტსახელი = '''მარუნები''' ({{lang-ar|العنابي}}) | ემბლემა = Flag of Qatar.svg | ემბლემის ზომა = 200px | ფიფა-ს ტრიგრამა = QAT | ასოციაცია = [[კატარის ფეხბურთის ასოციაცია]] (QFA) | კონფედერაცია = [[აზიის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (AFC) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აზიის ფეხბურთის ფედერაცია]] (WAFF) | მწვრთვნელი = [[ხულენ ლოპეტეგი]] | კაპიტანი = [[ჰასან ალ-ჰაიდოსი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[ჰასან ალ-ჰაიდოსი]] (188) | ბომბარდირი = [[ალმოეზ ალი]] (60) | საშინაო სტადიონი = სხვადასხვა სტადიონი | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 34 | ფიფა მაქს თარიღი = აპრილი და ივლისი, 2024 | ფიფა მინ = 113 | ფიფა მინ თარიღი = ნოემბერი, 2010 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 24 | ელო მაქს თარიღი = თებერვალი, 2019 | ელო მინ = 135 | ელო მინ თარიღი = აპრილი, 1975 | pattern_la1 = _qat26h | pattern_b1 = _qat26hA | pattern_ra1 = _qat26h | pattern_sh1 = _qat26h | pattern_so1 = _qat26hl | leftarm1 = 7C202B | body1 = 7C202B | rightarm1 = 7C202B | shorts1 = 7C202B | socks1 = 7C202B | pattern_la2 = _qat26a | pattern_b2 = _qat26aA | pattern_ra2 = _qat26a | pattern_sh2 = _qat26a | pattern_so2 = _adidasonwhitel | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 7C202B | პირველი თამაში = {{დროშა|ბაჰრეინი}} ბაჰრეინი 2–1 კატარი {{დროშა|კატარი}}<br />([[ისა-თაუნი]], [[ბაჰრეინი]]; 27 მარტი, 1970) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ბუტანი}} ბუტანი 0–15 კატარი {{დროშა|კატარი}}<br />([[დოჰა]]; 3 სექტემბერი, 2015) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ქუვეითი}} ქუვეითი 9–0 კატარი {{დროშა|კატარი}}<br />([[ქუვეითი]]; 8 იანვარი, 1973) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 2 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2022 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2022]], [[2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2026]]) | რეგიონული სახელი = | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 12 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = | მეორე რეგიონული თასი პირველად = | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''კატარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[კატარი]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[კატარის ფეხბურთის ასოციაცია]] (QFA), რომელიც [[აზიის ფეხბურთის კონფედერაცია]]სა (AFC) და [[ფიფა]]ს წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''მარუნები''' (არაბ. ''العنابي''). საშინაო მატჩებს ქვეყნის სხვადასხვა სტადიონზე ატარებს, მათ შორის [[ჯასიმ ბინ ჰამადის სტადიონი|ჯასიმ ბინ ჰამადის სტადიონზე]]. კატარმა [[სპარსეთის ყურის თასი]] სამჯერ მოიგო — 1992, 2004 და 2014 წლებში. ეროვნული ნაკრები [[აზიის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე 12-ჯერ მონაწილეობდა და ორჯერ გახდა კონტინენტის ჩემპიონი. [[2019 წლის აზიის ერთა თასი|2019 წლის გათამაშებაში]] კატარმა ფინალში [[იაპონიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|იაპონია]] დაამარცხა, ხოლო ტურნირის განმავლობაში ასევე სძლია [[საუდის არაბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საუდის არაბეთს]] და [[სამხრეთ კორეის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ კორეას]], მთელი ჩემპიონატის განმავლობაში კი მხოლოდ ერთი გოლი გაუშვა. 2023 წელს კატარმა ტიტული წარმატებით დაიცვა. 2022 წელს კატარი გახდა პირველი არაბული ქვეყანა, რომელმაც [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპს უმასპინძლა. როგორც მასპინძელი, იგი ავტომატურად მოხვდა ტურნირზე, რაც მისი პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი იყო. თუმცა, სამივე მატჩის წაგების შემდეგ, კატარი გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე წარუმატებელი მასპინძელი ნაკრები. 2025 წლის 14 ოქტომბერს კატარმა [[არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|არაბთა გაერთიანებული საამიროების]] 2–1 დამარცხებით ისტორიაში პირველად სპორტული პრინციპით მოიპოვა [[2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს საგზური. კატარის ეროვნულ ნაკრებს განსაკუთრებული დაპირისპირება აქვს [[ბაჰრეინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ბაჰრეინის]], [[არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|არაბთა გაერთიანებული საამიროების]] და [[საუდის არაბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საუდის არაბეთის]] ეროვნულ ნაკრებებთან.<ref name="9th">{{citation|title= Pharaohs finish 2010 with a 'historic' ninth place in FIFA ranking|url=https://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsContentID=1972|access-date=21 June 2026}}</ref> == სქოლიო == 9up9xpvsdubnz9t5mo95z9a9urak1ux 5424035 5424032 2026-06-27T15:46:04Z GagaMumladze2020 126180 5424035 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = კატარი | მეტსახელი = '''მარუნები''' ({{lang-ar|العنابي}}) | ემბლემა = Flag of Qatar.svg | ემბლემის ზომა = 200px | ფიფა-ს ტრიგრამა = QAT | ასოციაცია = [[კატარის ფეხბურთის ასოციაცია]] (QFA) | კონფედერაცია = [[აზიის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (AFC) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აზიის ფეხბურთის ფედერაცია]] (WAFF) | მწვრთვნელი = [[ხულენ ლოპეტეგი]] | კაპიტანი = [[ჰასან ალ-ჰაიდოსი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[ჰასან ალ-ჰაიდოსი]] (188) | ბომბარდირი = [[ალმოეზ ალი]] (60) | საშინაო სტადიონი = სხვადასხვა სტადიონი | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 34 | ფიფა მაქს თარიღი = აპრილი და ივლისი, 2024 | ფიფა მინ = 113 | ფიფა მინ თარიღი = ნოემბერი, 2010 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 24 | ელო მაქს თარიღი = თებერვალი, 2019 | ელო მინ = 135 | ელო მინ თარიღი = აპრილი, 1975 | pattern_la1 = _qat26h | pattern_b1 = _qat26hA | pattern_ra1 = _qat26h | pattern_sh1 = _qat26h | pattern_so1 = _qat26hl | leftarm1 = 7C202B | body1 = 7C202B | rightarm1 = 7C202B | shorts1 = 7C202B | socks1 = 7C202B | pattern_la2 = _qat26a | pattern_b2 = _qat26aA | pattern_ra2 = _qat26a | pattern_sh2 = _qat26a | pattern_so2 = _adidasonwhitel | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 7C202B | პირველი თამაში = {{დროშა|ბაჰრეინი}} ბაჰრეინი 2–1 კატარი {{დროშა|კატარი}}<br />([[ისა-თაუნი]], [[ბაჰრეინი]]; 27 მარტი, 1970) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ბუტანი}} ბუტანი 0–15 კატარი {{დროშა|კატარი}}<br />([[დოჰა]]; 3 სექტემბერი, 2015) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ქუვეითი}} ქუვეითი 9–0 კატარი {{დროშა|კატარი}}<br />([[ქუვეითი]]; 8 იანვარი, 1973) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 2 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2022 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2022]], [[2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2026]]) | რეგიონული სახელი = | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 12 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = | მეორე რეგიონული თასი პირველად = | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''კატარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[კატარი]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[კატარის ფეხბურთის ასოციაცია]] (QFA), რომელიც [[აზიის ფეხბურთის კონფედერაცია]]სა (AFC) და [[ფიფა]]ს წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''მარუნები''' (არაბ. ''العنابي''). საშინაო მატჩებს ქვეყნის სხვადასხვა სტადიონზე ატარებს, მათ შორის [[ჯასიმ ბინ ჰამადის სტადიონი|ჯასიმ ბინ ჰამადის სტადიონზე]]. კატარმა [[სპარსეთის ყურის თასი]] სამჯერ მოიგო — 1992, 2004 და 2014 წლებში. ეროვნული ნაკრები [[აზიის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე 12-ჯერ მონაწილეობდა და ორჯერ გახდა კონტინენტის ჩემპიონი. [[2019 წლის აზიის ერთა თასი|2019 წლის გათამაშებაში]] კატარმა ფინალში [[იაპონიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|იაპონია]] დაამარცხა, ხოლო ტურნირის განმავლობაში ასევე სძლია [[საუდის არაბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საუდის არაბეთს]] და [[სამხრეთ კორეის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ კორეას]], მთელი ჩემპიონატის განმავლობაში კი მხოლოდ ერთი გოლი გაუშვა. 2023 წელს კატარმა ტიტული წარმატებით დაიცვა. 2022 წელს კატარი გახდა პირველი არაბული ქვეყანა, რომელმაც [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპს უმასპინძლა. როგორც მასპინძელი, იგი ავტომატურად მოხვდა ტურნირზე, რაც მისი პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი იყო. თუმცა, სამივე მატჩის წაგების შემდეგ, კატარი გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე წარუმატებელი მასპინძელი ნაკრები. 2025 წლის 14 ოქტომბერს კატარმა [[არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|არაბთა გაერთიანებული საამიროების]] 2–1 დამარცხებით ისტორიაში პირველად სპორტული პრინციპით მოიპოვა [[2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს საგზური. კატარის ეროვნულ ნაკრებს განსაკუთრებული დაპირისპირება აქვს [[ბაჰრეინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ბაჰრეინის]], [[არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|არაბთა გაერთიანებული საამიროების]] და [[საუდის არაბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საუდის არაბეთის]] ეროვნულ ნაკრებებთან.<ref name="9th">{{citation|title= Pharaohs finish 2010 with a 'historic' ninth place in FIFA ranking|url=https://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsContentID=1972|access-date=21 June 2026}}</ref><ref>{{citation|title=Egypt stun world champions Italy|url=https://m.rediff.com/sports/report/confederations-cup-football-egypt-stun-world-champions-italy/20090619.htm|access-date=21 June 2026}}</ref> == სქოლიო == p3db4eejasfbwwm5y2zjatuonhslr27 5424038 5424035 2026-06-27T15:47:12Z GagaMumladze2020 126180 5424038 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = კატარი | მეტსახელი = '''მარუნები''' ({{lang-ar|العنابي}}) | ემბლემა = Flag of Qatar.svg | ემბლემის ზომა = 200px | ფიფა-ს ტრიგრამა = QAT | ასოციაცია = [[კატარის ფეხბურთის ასოციაცია]] (QFA) | კონფედერაცია = [[აზიის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (AFC) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აზიის ფეხბურთის ფედერაცია]] (WAFF) | მწვრთვნელი = [[ხულენ ლოპეტეგი]] | კაპიტანი = [[ჰასან ალ-ჰაიდოსი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[ჰასან ალ-ჰაიდოსი]] (188) | ბომბარდირი = [[ალმოეზ ალი]] (60) | საშინაო სტადიონი = სხვადასხვა სტადიონი | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 34 | ფიფა მაქს თარიღი = აპრილი და ივლისი, 2024 | ფიფა მინ = 113 | ფიფა მინ თარიღი = ნოემბერი, 2010 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 24 | ელო მაქს თარიღი = თებერვალი, 2019 | ელო მინ = 135 | ელო მინ თარიღი = აპრილი, 1975 | pattern_la1 = _qat26h | pattern_b1 = _qat26hA | pattern_ra1 = _qat26h | pattern_sh1 = _qat26h | pattern_so1 = _qat26hl | leftarm1 = 7C202B | body1 = 7C202B | rightarm1 = 7C202B | shorts1 = 7C202B | socks1 = 7C202B | pattern_la2 = _qat26a | pattern_b2 = _qat26aA | pattern_ra2 = _qat26a | pattern_sh2 = _qat26a | pattern_so2 = _adidasonwhitel | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 7C202B | პირველი თამაში = {{დროშა|ბაჰრეინი}} ბაჰრეინი 2–1 კატარი {{დროშა|კატარი}}<br />([[ისა-თაუნი]], [[ბაჰრეინი]]; 27 მარტი, 1970) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ბუტანი}} ბუტანი 0–15 კატარი {{დროშა|კატარი}}<br />([[დოჰა]]; 3 სექტემბერი, 2015) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ქუვეითი}} ქუვეითი 9–0 კატარი {{დროშა|კატარი}}<br />([[ქუვეითი]]; 8 იანვარი, 1973) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 2 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2022 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2022]], [[2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|2026]]) | რეგიონული სახელი = | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 12 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = | მეორე რეგიონული თასი პირველად = | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''კატარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[კატარი]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[კატარის ფეხბურთის ასოციაცია]] (QFA), რომელიც [[აზიის ფეხბურთის კონფედერაცია]]სა (AFC) და [[ფიფა]]ს წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''მარუნები''' (არაბ. ''العنابي''). საშინაო მატჩებს ქვეყნის სხვადასხვა სტადიონზე ატარებს, მათ შორის [[ჯასიმ ბინ ჰამადის სტადიონი|ჯასიმ ბინ ჰამადის სტადიონზე]]. კატარმა [[სპარსეთის ყურის თასი]] სამჯერ მოიგო — 1992, 2004 და 2014 წლებში. ეროვნული ნაკრები [[აზიის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე 12-ჯერ მონაწილეობდა და ორჯერ გახდა კონტინენტის ჩემპიონი. [[2019 წლის აზიის ერთა თასი|2019 წლის გათამაშებაში]] კატარმა ფინალში [[იაპონიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|იაპონია]] დაამარცხა, ხოლო ტურნირის განმავლობაში ასევე სძლია [[საუდის არაბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საუდის არაბეთს]] და [[სამხრეთ კორეის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ კორეას]], მთელი ჩემპიონატის განმავლობაში კი მხოლოდ ერთი გოლი გაუშვა. 2023 წელს კატარმა ტიტული წარმატებით დაიცვა. 2022 წელს კატარი გახდა პირველი არაბული ქვეყანა, რომელმაც [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპს უმასპინძლა. როგორც მასპინძელი, იგი ავტომატურად მოხვდა ტურნირზე, რაც მისი პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი იყო. თუმცა, სამივე მატჩის წაგების შემდეგ, კატარი გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე წარუმატებელი მასპინძელი ნაკრები. 2025 წლის 14 ოქტომბერს კატარმა [[არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|არაბთა გაერთიანებული საამიროების]] 2–1 დამარცხებით ისტორიაში პირველად სპორტული პრინციპით მოიპოვა [[2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს საგზური. კატარის ეროვნულ ნაკრებს განსაკუთრებული დაპირისპირება აქვს [[ბაჰრეინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ბაჰრეინის]], [[არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|არაბთა გაერთიანებული საამიროების]] და [[საუდის არაბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საუდის არაბეთის]] ეროვნულ ნაკრებებთან.<ref name="9th">{{citation|title= Pharaohs finish 2010 with a 'historic' ninth place in FIFA ranking|url=https://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsContentID=1972|access-date=21 June 2026}}</ref><ref>{{citation|title=Egypt stun world champions Italy|url=https://m.rediff.com/sports/report/confederations-cup-football-egypt-stun-world-champions-italy/20090619.htm|access-date=21 June 2026}}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აზიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] sji64w3t1renmwf7rn01go0ul85nthd 1 893691 5424033 2026-06-27T15:45:49Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424033 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 893692 5424043 2026-06-27T15:50:07Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424043 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893693 5424063 2026-06-27T16:13:57Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5424063 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} 4s235qmwapwyf2z911kupr7gfhbf3fa 5424064 5424063 2026-06-27T16:14:55Z Nnninniia55 175039 5424064 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} as9l1mm1r6gaufs7nb64lqj20er4aka 5424065 5424064 2026-06-27T16:15:46Z Nnninniia55 175039 5424065 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. q43aldellxga1sr7o3h9pp74o4h8ht4 5424066 5424065 2026-06-27T16:16:18Z Nnninniia55 175039 5424066 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== sg7a59f1bxhfs9jfmlfn1cac369dadk 5424067 5424066 2026-06-27T16:16:36Z Nnninniia55 175039 /* მოქმედი პირები */ 5424067 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== jzso9ozcs3l7p1y6ohfjc088vmsw2pm 5424068 5424067 2026-06-27T16:17:02Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424068 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი – ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი – უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი[1] (დაარქივებულია 2012 წლის 5 თებერვალს, Wayback Machine-ზე) ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი ვიქტორიის გუბერნატორი – ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი, შემდეგ – უილიამ ფოსტერ სტაუელი 2adxg3edu0vj528tiaqben5e7lqofif 5424069 5424068 2026-06-27T16:18:12Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424069 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი[1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ ჯორჯ სტრაჰანი *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი, შემდეგ – უილიამ ფოსტერ სტაუელი mepcmteek8vdwxw4p7rshq7rvdnplvt 5424070 5424069 2026-06-27T16:19:55Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424070 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] sqtv9zplr903nb586vkuig3lnnfrgke 5424071 5424070 2026-06-27T16:20:24Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424071 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== dkqe01bfluvhegraywdapk2tresxms8 5424072 5424071 2026-06-27T16:21:21Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424072 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: g55jhzpb95q0yo81c2303jhwek8vnbc 5424073 5424072 2026-06-27T16:22:01Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424073 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – ალექსანდერ სტიუარტი[2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ ჯონ კოქს ბრეი (16 ივნისამდე), შემდეგ – ჯონ კოლტონი[3] (დაარქივებულია 2012 წლის 5 თებერვალს, Wayback Machine-ზე) *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – უილიამ გიბლინი (15 აგვისტომდე), შემდეგ – ედი დაგლასი[4] (დაარქივებულია 2010 წლის 27 თებერვალს, Wayback Machine-ზე) *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – ჯემს სერვისი kt9tex4w827egar9scprj50d2ryinfq 5424074 5424073 2026-06-27T16:24:00Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424074 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] dp2qkeosd40zojpwhwu3eyc8d9z65o0 5424075 5424074 2026-06-27T16:24:26Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424075 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== 77l8q8n1ktahhw206g0oe2krfa2z67j 5424076 5424075 2026-06-27T16:25:02Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5424076 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *13 მარტი – დეიზი ბეიტსი ბრეიკერ მორანტზე დაქორწინდა. b02aqkt7wlhasuu40vxojolyfx1p27t 5424077 5424076 2026-06-27T16:25:28Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5424077 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *13 მარტი – დეიზი ბეიტსი ბრეიკერ მორანტზე დაქორწინდა. *16 ივნისი - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა ჯონ კოლტონმა შეცვალა. c8mzwe1zxle9jlxz9a9eprixvznyvpl 5424078 5424077 2026-06-27T16:25:43Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5424078 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *13 მარტი – დეიზი ბეიტსი ბრეიკერ მორანტზე დაქორწინდა. *16 ივნისი - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა ჯონ კოლტონმა შეცვალა. *ოქტომბერი – ბილი ჰიუზი ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). bocx3z9e3hstvyikxe0gob2c6ix05f9 5424079 5424078 2026-06-27T16:27:38Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5424079 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – ბილი ჰიუზი ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). kbkaj6vyqd3y6g7ojf1choxfcdeb4dw 5424080 5424079 2026-06-27T16:27:59Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5424080 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). 45n6pm5exy69dveai85n7z69r70mths 5424081 5424080 2026-06-27T16:28:32Z Nnninniia55 175039 /* მოვლენები */ 5424081 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== 8zg9z9fenrv39hmx7b7a2bdlu6eo7iz 5424082 5424081 2026-06-27T16:28:50Z Nnninniia55 175039 /* სპორტი */ 5424082 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *ნოემბერი – მელბურნის თასი (Melbourne Cup) ცხენმა, სახელად მალუამ (Malua), მოიგო.[5] kjxnw9lcvtu26ja5j08j7eqfc0w4u6x 5424083 5424082 2026-06-27T16:29:22Z Nnninniia55 175039 /* სპორტი */ 5424083 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] 26lt4rvkvk85rjkmyvzc6ebx80zwotd 5424084 5424083 2026-06-27T16:29:46Z Nnninniia55 175039 /* სპორტი */ 5424084 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== 8wdhkw7cszqjocj90z2yx263gvac9mc 5424086 5424084 2026-06-27T16:31:35Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424086 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *8 თებერვალი – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] 8vkux40lsvxu1m3kjv0l3cz704usmjt 5424087 5424086 2026-06-27T16:31:46Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424087 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] rycib2jrpm9j3o5oxrof23ecldirvb3 5424088 5424087 2026-06-27T16:32:08Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424088 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *16 დეკემბერი – ჯონ განი (გარდაიცვალა 1959 წელს), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] 06euvw2up2zx4lppfrbjrlvgpem9mz5 5424090 5424088 2026-06-27T16:33:03Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424090 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] ld0wnf1h5qdz8cyrxtip184axlb3qiq 5424091 5424090 2026-06-27T16:33:19Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424091 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *22 დეკემბერი – ბარტლეტ ადამსონი (გარდაიცვალა 1951 წელს), ჟურნალისტი, პოეტი, მწერალი და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] eufvh7cmar51rj7xvf7qnttfeimh7nx 5424092 5424091 2026-06-27T16:33:53Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424092 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), ჟურნალისტი, პოეტი, მწერალი და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] p3l8cj4fykqmr9xcdl7juc6ig2470j4 5424093 5424092 2026-06-27T16:34:20Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424093 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] p54s4l72bv924pmyipig9yfvmf3o2fm 5424094 5424093 2026-06-27T16:34:34Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424094 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] ==გარდაცვალება== djjck8lipnyuwfurw15bauyx3c8nmg6 5424095 5424094 2026-06-27T16:34:59Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5424095 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] ==გარდაცვალება== *25 იანვარი – ჯემს ფრენსისი (დაიბადა 1819 წელს), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი.[8] byd35jhwoch7ma98uvm6c1485sbo5y5 5424096 5424095 2026-06-27T16:35:47Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5424096 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[8] 9godf8j82ychk4h1jquvfhbhgicyx9k 5424097 5424096 2026-06-27T16:36:50Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5424097 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[8] *22 თებერვალი – სერ ჩარლზ სლეიდენი (დ.1816), ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი.[9] 0qhoocj7t1zxxlhcinfzbdzh5wrmtgk 5424098 5424097 2026-06-27T16:37:35Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5424098 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[8] *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[9] f7v9uzcvojrj7cq1hd6dfrdjwxlj8bp 5424099 5424098 2026-06-27T16:37:55Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5424099 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]][1] *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[8] *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[9] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} f3pzmrhainybv4t3aaf5e6jdavxvjjn 5424100 5424099 2026-06-27T16:38:28Z Nnninniia55 175039 /* გუბერნატორები */ 5424100 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]][2] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]][3] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]][4] *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[8] *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[9] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 6wvp9z6h5dla8m3hvp03ywkmuyfl7x8 5424102 5424100 2026-06-27T16:39:41Z Nnninniia55 175039 /* პრემიერ-მინისტრები */ 5424102 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]^{[https://web.archive.org/web/20060919161313/http://www.premiers.nsw.gov.au/ThePremierAndGovernment/HistoryOfOurPremiers/PastPremiers.htm]} *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]]^{[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm |date=27 February 2010 }}} *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.[5] ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[8] *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[9] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} lyul06pw80nwct8oek5kugaebevphmv 5424104 5424102 2026-06-27T16:40:14Z Nnninniia55 175039 /* სპორტი */ 5424104 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]^{[https://web.archive.org/web/20060919161313/http://www.premiers.nsw.gov.au/ThePremierAndGovernment/HistoryOfOurPremiers/PastPremiers.htm]} *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]]^{[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm |date=27 February 2010 }}} *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.^{[http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050712190605/http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120 |date=12 July 2005 }}} ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].[6] *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.[7] *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.[1] ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[8] *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[9] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 6ue74ekhtfrokhruvrs094up7wrqqkk 5424105 5424104 2026-06-27T16:40:57Z Nnninniia55 175039 /* დაბადება */ 5424105 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]^{[https://web.archive.org/web/20060919161313/http://www.premiers.nsw.gov.au/ThePremierAndGovernment/HistoryOfOurPremiers/PastPremiers.htm]} *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]]^{[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm |date=27 February 2010 }}} *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.^{[http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050712190605/http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120 |date=12 July 2005 }}} ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].^{[https://adb.anu.edu.au/biography/baker-reginald-leslie-snowy-5106]} *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/gunn-john-6507]} *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.<ref>[https://adb.anu.edu.au/biography/adamson-george-ernest-bartlett-9309 Adamson, George Ernest Bartlett (1884–1951)]</ref> ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[8] *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.[9] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} o0hm3p3cqexdq49tqq4qnof8gtwg4q4 5424106 5424105 2026-06-27T16:41:42Z Nnninniia55 175039 /* გარდაცვალება */ 5424106 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]^{[https://web.archive.org/web/20060919161313/http://www.premiers.nsw.gov.au/ThePremierAndGovernment/HistoryOfOurPremiers/PastPremiers.htm]} *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]]^{[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm |date=27 February 2010 }}} *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.^{[http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050712190605/http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120 |date=12 July 2005 }}} ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].^{[https://adb.anu.edu.au/biography/baker-reginald-leslie-snowy-5106]} *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/gunn-john-6507]} *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.<ref>[https://adb.anu.edu.au/biography/adamson-george-ernest-bartlett-9309 Adamson, George Ernest Bartlett (1884–1951)]</ref> ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/francis-james-goodall-3566]} *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/sladen-sir-charles-4589]} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} dl1tpkh2j3nx0xxj1kxj3dy8wswbdmp 5424107 5424106 2026-06-27T16:42:16Z Nnninniia55 175039 /* სქოლიო */ 5424107 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]^{[https://web.archive.org/web/20060919161313/http://www.premiers.nsw.gov.au/ThePremierAndGovernment/HistoryOfOurPremiers/PastPremiers.htm]} *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]]^{[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm |date=27 February 2010 }}} *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.^{[http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050712190605/http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120 |date=12 July 2005 }}} ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].^{[https://adb.anu.edu.au/biography/baker-reginald-leslie-snowy-5106]} *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/gunn-john-6507]} *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.<ref>[https://adb.anu.edu.au/biography/adamson-george-ernest-bartlett-9309 Adamson, George Ernest Bartlett (1884–1951)]</ref> ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/francis-james-goodall-3566]} *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/sladen-sir-charles-4589]} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} n8yz5z68smeksgw419hwxubjk9kbbd2 5424108 5424107 2026-06-27T16:43:39Z Nnninniia55 175039 5424108 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]^{[https://web.archive.org/web/20060919161313/http://www.premiers.nsw.gov.au/ThePremierAndGovernment/HistoryOfOurPremiers/PastPremiers.htm]} *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]]^{[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm |date=27 February 2010 }}} *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.^{[http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050712190605/http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120 |date=12 July 2005 }}} ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].^{[https://adb.anu.edu.au/biography/baker-reginald-leslie-snowy-5106]} *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/gunn-john-6507]} *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.<ref>[https://adb.anu.edu.au/biography/adamson-george-ernest-bartlett-9309 Adamson, George Ernest Bartlett (1884–1951)]</ref> ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/francis-james-goodall-3566]} *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/sladen-sir-charles-4589]} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1884 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1884 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1884 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] mfio2x0rvfbt2kr4r4dty5h80wcoy13 5424110 5424108 2026-06-27T16:44:13Z Nnninniia55 175039 5424110 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1884}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1884]] წელს [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების [[გუბერნატორი|გუბერნატორები]]: *[[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსის]] გუბერნატორი – [[ლორდ ავგუსტუს ლოფტუსი]] *[[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალიის]] გუბერნატორი – [[უილიამ ს. ფ. რობინსონი|უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *[[ტასმანიის შტატი|ტასმანიის]] გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი (კოლონიური ადმინისტრატორი)|ჯორჯ სტრაჰანი]] *[[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორიას]] გუბერნატორი – [[ჯორჯ ფიპსი, ნორმანბის მე-2 მარკიზი]], შემდეგ – [[უილიამ სტაუელი|უილიამ ფოსტერ სტაუელი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრები]]: *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ალექსანდერ სტიუარტი]]^{[https://web.archive.org/web/20060919161313/http://www.premiers.nsw.gov.au/ThePremierAndGovernment/HistoryOfOurPremiers/PastPremiers.htm]} *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – სერ [[ჯონ კოქს ბრეი]] ([[16 ივნისი|16 ივნისამდე]]), შემდეგ – [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონი]]^{[http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205211946/http://www.legislation.sa.gov.au/parledu/html/sa_parl2.htm |date=5 February 2012 }}} *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[უილიამ გიბლინი]] ([[15 აგვისტო|15 აგვისტომდე]]), შემდეგ – [[ედი დაგლასი]]^{[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227004414/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/DataSheets/Premiers_Table.htm |date=27 February 2010 }}} *ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი – [[ჯემს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[13 მარტი]] – [[დეიზი ბეიტსი (ავტორი)|დეიზი ბეიტსი]] [[ბრეიკერ მორანტი|ბრეიკერ მორანტზე]] დაქორწინდა. *[[16 ივნისი]] - ჯონ ბრეის სამხრეთ ავსტრალიის მთავრობამ ახალი გადასახადის შემოღებასთან დაკავშირებით უნდობლობის ვოტუმი წააგო და ბრეი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ოპოზიციის ლიდერმა [[ჯონ კოლტონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ კოლტონმა]] შეცვალა. *[[ოქტომბერი]] – [[ბილი ჰიუზი]] ავსტრალიაში გადასახლდა (ემიგრაციაში წავიდა). ==სპორტი== *[[ნოემბერი]] – [[მელბურნის თასი]] ცხენმა, სახელად ''მალუამ'', მოიგო.^{[http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050712190605/http://www.vrc.net.au/cpa/htm/htm_flemington_content.asp?page_id=120 |date=12 July 2005 }}} ==დაბადება== *[[8 თებერვალი]] – [[სნოუი ბეიკერი|რეგინალდ სნოუი ბეიკერი]] (გ.[[1953]]), სპორტსმენი და [[მსახიობი]].^{[https://adb.anu.edu.au/biography/baker-reginald-leslie-snowy-5106]} *[[16 დეკემბერი]] – [[ჯონ განი (ავსტრალიელი პოლიტიკოსი)|ჯონ განი]] (გ.[[1959]]), სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/gunn-john-6507]} *[[22 დეკემბერი]] – [[ბარტლეტ ადამსონი]] (გ.[[1951]]), [[ჟურნალისტი]], [[პოეტი]], [[მწერალი]] და პოლიტიკური აქტივისტი.<ref>[https://adb.anu.edu.au/biography/adamson-george-ernest-bartlett-9309 Adamson, George Ernest Bartlett (1884–1951)]</ref> ==გარდაცვალება== *[[25 იანვარი]] – [[ჯემს ფრენსისი (პოლიტიკოსი)|ჯემს ფრენსისი]] (დ.[[1819]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/francis-james-goodall-3566]} *[[22 თებერვალი]] – სერ [[ჩარლზ სლეიდენი]] (დ.[[1816]]), ვიქტორიას პრემიერ-მინისტრი.^{[https://adb.anu.edu.au/biography/sladen-sir-charles-4589]} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1884 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1884 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1884 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] ia6ryaqxkvy4se0m04zhon91suto4p7 1 893694 5424109 2026-06-27T16:43:54Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424109 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893695 5424125 2026-06-27T17:51:22Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = | ემბლემის ზომა = 190px | ფ... 5424125 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = | ემბლემის ზომა = 190px | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = {{FIFA World Rankings|ANG}} | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = {{World Football Elo Ratings|Angola}} | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ზე გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში. == სქოლიო == b3r2q5wyuwpq032zhvx8n3dkj8q1bd3 5424127 5424125 2026-06-27T17:52:58Z GagaMumladze2020 126180 5424127 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = | ემბლემის ზომა = 190px | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = {{FIFA World Rankings|ANG}} | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = {{World Football Elo Ratings|Angola}} | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ზე გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == 3kpt8bhlbzeo7x7gb9d10utlaweqwgj 5424130 5424127 2026-06-27T18:02:12Z GagaMumladze2020 126180 5424130 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = {{FIFA World Rankings|ANG}} | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = {{World Football Elo Ratings|Angola}} | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] ouetk6et5r1tr62tzfomdsfuboi6yw6 5424133 5424130 2026-06-27T18:08:08Z GagaMumladze2020 126180 5424133 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს. == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] 37ao1816smuisjjvvtbyghw8x6xz7ba 5424134 5424133 2026-06-27T18:08:42Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5424134 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს.<ref>{{cite web|title=Angola - List of International Matches|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|access-date=7 June 2018|archive-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001043627/https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|url-status=live}}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] ptmc12ig7tggb3kc6tv0w3au3trjmuf 5424135 5424134 2026-06-27T18:09:36Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5424135 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს.<ref>{{cite web|title=Angola - List of International Matches|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|access-date=7 June 2018|archive-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001043627/https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|url-status=live}}</ref> ანგოლა პირველად ჩაერთო მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში 1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპზე. პირველ ეტაპზე მათ დაამარცხეს [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალი]] პენალტების სერიაში, ხოლო მეორე ეტაპზე მცირე სხვაობით 3–2 დამარცხდნენ [[ალჟირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ალჟირთან]]. ამ თაობას მიეკუთვნებოდნენ ქვეყნის საფეხბურთო ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოთამაშეები: == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] cd49nkedygjjasvgh4qdpiwlqzg00jw 5424138 5424135 2026-06-27T18:21:13Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5424138 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს.<ref>{{cite web|title=Angola - List of International Matches|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|access-date=7 June 2018|archive-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001043627/https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|url-status=live}}</ref> ანგოლა პირველად ჩაერთო მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში 1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპზე. პირველ ეტაპზე მათ დაამარცხეს [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალი]] პენალტების სერიაში, ხოლო მეორე ეტაპზე მცირე სხვაობით 3–2 დამარცხდნენ [[ალჟირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ალჟირთან]]. ამ თაობას მიეკუთვნებოდნენ ქვეყნის საფეხბურთო ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოთამაშეები: [[ჟეზუსი (ფეხბურთელი)|ჟეზუსი]], ნდუნგუიდი, ჯოზეფ მალუკა, ალვესი, [[ვატა ვანუტო გარსია|ვატა]] და სხვები. ანგოლამ პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება 1996 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ისინი მოხვდნენ A ჯგუფში [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] და [[კამერუნის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კამერუნთან]] ერთად. == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] f26xmyifukkc0jrd22wlaijnm25ifw6 5424139 5424138 2026-06-27T18:22:52Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5424139 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს.<ref>{{cite web|title=Angola - List of International Matches|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|access-date=7 June 2018|archive-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001043627/https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|url-status=live}}</ref> ანგოლა პირველად ჩაერთო მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში 1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპზე. პირველ ეტაპზე მათ დაამარცხეს [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალი]] პენალტების სერიაში, ხოლო მეორე ეტაპზე მცირე სხვაობით 3–2 დამარცხდნენ [[ალჟირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ალჟირთან]]. ამ თაობას მიეკუთვნებოდნენ ქვეყნის საფეხბურთო ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოთამაშეები: [[ჟეზუსი (ფეხბურთელი)|ჟეზუსი]], ნდუნგუიდი, ჯოზეფ მალუკა, ალვესი, [[ვატა ვანუტო გარსია|ვატა]] და სხვები. ანგოლამ პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება 1996 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ისინი მოხვდნენ A ჯგუფში [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] და [[კამერუნის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კამერუნთან]] ერთად. გუნდმა პირველი ორი მატჩი წააგო ეგვიპტესთან და სამხრეთ აფრიკასთან, ხოლო კამერუნთან 3–3 ითამაშა და ჯგუფში ბოლო ადგილზე გავიდა. შემდგომში ანგოლამ ზედიზედ მეორე აფრიკის ერთა თასზე იასპარეზა 1998 წელს, თუმცა კვლავ ვერ გადალახა ჯგუფური ეტაპი. მათ ითამაშეს 0–0 [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], 3–3 [[ნამიბიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ნამიბიასთან]] და 5–2 დამარცხდნენ [[კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კოტ-დ’ივუართან]]. == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] 4dilfx68bb99cqkopqcu5zlobsf1mvi 5424146 5424139 2026-06-27T18:28:29Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5424146 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს.<ref>{{cite web|title=Angola - List of International Matches|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|access-date=7 June 2018|archive-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001043627/https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|url-status=live}}</ref> ანგოლა პირველად ჩაერთო მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში 1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპზე. პირველ ეტაპზე მათ დაამარცხეს [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალი]] პენალტების სერიაში, ხოლო მეორე ეტაპზე მცირე სხვაობით 3–2 დამარცხდნენ [[ალჟირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ალჟირთან]]. ამ თაობას მიეკუთვნებოდნენ ქვეყნის საფეხბურთო ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოთამაშეები: [[ჟეზუსი (ფეხბურთელი)|ჟეზუსი]], ნდუნგუიდი, ჯოზეფ მალუკა, ალვესი, [[ვატა ვანუტო გარსია|ვატა]] და სხვები. ანგოლამ პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება 1996 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ისინი მოხვდნენ A ჯგუფში [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] და [[კამერუნის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კამერუნთან]] ერთად. გუნდმა პირველი ორი მატჩი წააგო ეგვიპტესთან და სამხრეთ აფრიკასთან, ხოლო კამერუნთან 3–3 ითამაშა და ჯგუფში ბოლო ადგილზე გავიდა. ამ პერიოდის თაობას მიეკუთვნებოდნენ [[პაულუ ანტონიუ ალვეში|პაულაუ]], [[კვინზინიო]] (რომელმაც 1996 წლის AFCON-ზე პირველი გოლი გაიტანა და ასევე თამაშობდა „[[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|პორტუში]]“. და [[ჟონი (ფეხბურთელი)|ჟონი]]. გუნდის მწვრთნელი იყო [[კარლოს ალინიო]], რომელმაც ახალგაზრდა მოთამაშეებს შანსი მისცა და საფუძველი ჩაუყარა ანგოლის „ოქროს თაობას“. შემდგომში ანგოლამ ზედიზედ მეორე აფრიკის ერთა თასზე იასპარეზა 1998 წელს, თუმცა კვლავ ვერ გადალახა ჯგუფური ეტაპი. მათ ითამაშეს 0–0 [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], 3–3 [[ნამიბიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ნამიბიასთან]] და 5–2 დამარცხდნენ [[კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კოტ-დ’ივუართან]]. == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] bjasazns1did79j1k04x5zjmgc6seby 5424147 5424146 2026-06-27T18:32:16Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5424147 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს.<ref>{{cite web|title=Angola - List of International Matches|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|access-date=7 June 2018|archive-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001043627/https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|url-status=live}}</ref> ანგოლა პირველად ჩაერთო მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში 1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპზე. პირველ ეტაპზე მათ დაამარცხეს [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალი]] პენალტების სერიაში, ხოლო მეორე ეტაპზე მცირე სხვაობით 3–2 დამარცხდნენ [[ალჟირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ალჟირთან]]. ამ თაობას მიეკუთვნებოდნენ ქვეყნის საფეხბურთო ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოთამაშეები: [[ჟეზუსი (ფეხბურთელი)|ჟეზუსი]], ნდუნგუიდი, ჯოზეფ მალუკა, ალვესი, [[ვატა ვანუტო გარსია|ვატა]] და სხვები. ანგოლამ პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება 1996 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ისინი მოხვდნენ A ჯგუფში [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] და [[კამერუნის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კამერუნთან]] ერთად. გუნდმა პირველი ორი მატჩი წააგო ეგვიპტესთან და სამხრეთ აფრიკასთან, ხოლო კამერუნთან 3–3 ითამაშა და ჯგუფში ბოლო ადგილზე გავიდა. ამ პერიოდის თაობას მიეკუთვნებოდნენ [[პაულუ ანტონიუ ალვეში|პაულაუ]], [[კვინზინიო]] (რომელმაც 1996 წლის AFCON-ზე პირველი გოლი გაიტანა და ასევე თამაშობდა „[[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|პორტუში]]“. და [[ჟონი (ფეხბურთელი)|ჟონი]]. გუნდის მწვრთნელი იყო [[კარლოს ალინიო]], რომელმაც ახალგაზრდა მოთამაშეებს შანსი მისცა და საფუძველი ჩაუყარა ანგოლის „ოქროს თაობას“. შემდგომში ანგოლამ ზედიზედ მეორე აფრიკის ერთა თასზე იასპარეზა 1998 წელს, თუმცა კვლავ ვერ გადალახა ჯგუფური ეტაპი. მათ ითამაშეს 0–0 [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], 3–3 [[ნამიბიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ნამიბიასთან]] და 5–2 დამარცხდნენ [[კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კოტ-დ’ივუართან]]. 2000, 2002 და 2004 წლების აფრიკის ერთა თასებზე არყოფნის შემდეგ, ანგოლა დაბრუნდა 2006 წლის ტურნირზე. მათ პირველი გამარჯვება მოიპოვეს [[ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ტოგოსთან]] 3–2, სადაც ორი გოლი გაიტანა [[ფლავიო ამადო|ფლავიომ]] და ერთი [[ნორბერტო მულენესა მაურიტო|მაურიტომ]]. == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] 96fp80dp2imufkgbjhigjfo43yc4mil 5424148 5424147 2026-06-27T18:33:35Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5424148 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს.<ref>{{cite web|title=Angola - List of International Matches|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|access-date=7 June 2018|archive-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001043627/https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|url-status=live}}</ref> ანგოლა პირველად ჩაერთო მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში 1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპზე. პირველ ეტაპზე მათ დაამარცხეს [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალი]] პენალტების სერიაში, ხოლო მეორე ეტაპზე მცირე სხვაობით 3–2 დამარცხდნენ [[ალჟირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ალჟირთან]]. ამ თაობას მიეკუთვნებოდნენ ქვეყნის საფეხბურთო ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოთამაშეები: [[ჟეზუსი (ფეხბურთელი)|ჟეზუსი]], ნდუნგუიდი, ჯოზეფ მალუკა, ალვესი, [[ვატა ვანუტო გარსია|ვატა]] და სხვები. ანგოლამ პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება 1996 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ისინი მოხვდნენ A ჯგუფში [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] და [[კამერუნის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კამერუნთან]] ერთად. გუნდმა პირველი ორი მატჩი წააგო ეგვიპტესთან და სამხრეთ აფრიკასთან, ხოლო კამერუნთან 3–3 ითამაშა და ჯგუფში ბოლო ადგილზე გავიდა. ამ პერიოდის თაობას მიეკუთვნებოდნენ [[პაულუ ანტონიუ ალვეში|პაულაუ]], [[კვინზინიო]] (რომელმაც 1996 წლის AFCON-ზე პირველი გოლი გაიტანა და ასევე თამაშობდა „[[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|პორტუში]]“. და [[ჟონი (ფეხბურთელი)|ჟონი]]. გუნდის მწვრთნელი იყო [[კარლოს ალინიო]], რომელმაც ახალგაზრდა მოთამაშეებს შანსი მისცა და საფუძველი ჩაუყარა ანგოლის „ოქროს თაობას“. შემდგომში ანგოლამ ზედიზედ მეორე აფრიკის ერთა თასზე იასპარეზა 1998 წელს, თუმცა კვლავ ვერ გადალახა ჯგუფური ეტაპი. მათ ითამაშეს 0–0 [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], 3–3 [[ნამიბიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ნამიბიასთან]] და 5–2 დამარცხდნენ [[კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კოტ-დ’ივუართან]]. 2000, 2002 და 2004 წლების აფრიკის ერთა თასებზე არყოფნის შემდეგ, ანგოლა დაბრუნდა 2006 წლის ტურნირზე. მათ პირველი გამარჯვება მოიპოვეს [[ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ტოგოსთან]] 3–2, სადაც ორი გოლი გაიტანა [[ფლავიო ამადო|ფლავიომ]] და ერთი [[ნორბერტო მულენესა მაურიტო|მაურიტომ]]. ასევე ითამაშეს 0–0 [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან]] და 3–1 დამარცხდნენ კამერუნთან. ანგოლას საუკეთესო შედეგი დაფიქსირდა 2008 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ჯგუფში ისინი შეხვდნენ [[ტუნისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ტუნისს]], [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკას]] == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] a1txzh9rf5bwrxmnit4w0pmorq4y40d 5424149 5424148 2026-06-27T18:34:15Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5424149 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს.<ref>{{cite web|title=Angola - List of International Matches|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|access-date=7 June 2018|archive-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001043627/https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|url-status=live}}</ref> ანგოლა პირველად ჩაერთო მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში 1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპზე. პირველ ეტაპზე მათ დაამარცხეს [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალი]] პენალტების სერიაში, ხოლო მეორე ეტაპზე მცირე სხვაობით 3–2 დამარცხდნენ [[ალჟირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ალჟირთან]]. ამ თაობას მიეკუთვნებოდნენ ქვეყნის საფეხბურთო ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოთამაშეები: [[ჟეზუსი (ფეხბურთელი)|ჟეზუსი]], ნდუნგუიდი, ჯოზეფ მალუკა, ალვესი, [[ვატა ვანუტო გარსია|ვატა]] და სხვები. ანგოლამ პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება 1996 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ისინი მოხვდნენ A ჯგუფში [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] და [[კამერუნის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კამერუნთან]] ერთად. გუნდმა პირველი ორი მატჩი წააგო ეგვიპტესთან და სამხრეთ აფრიკასთან, ხოლო კამერუნთან 3–3 ითამაშა და ჯგუფში ბოლო ადგილზე გავიდა. ამ პერიოდის თაობას მიეკუთვნებოდნენ [[პაულუ ანტონიუ ალვეში|პაულაუ]], [[კვინზინიო]] (რომელმაც 1996 წლის AFCON-ზე პირველი გოლი გაიტანა და ასევე თამაშობდა „[[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|პორტუში]]“. და [[ჟონი (ფეხბურთელი)|ჟონი]]. გუნდის მწვრთნელი იყო [[კარლოს ალინიო]], რომელმაც ახალგაზრდა მოთამაშეებს შანსი მისცა და საფუძველი ჩაუყარა ანგოლის „ოქროს თაობას“. შემდგომში ანგოლამ ზედიზედ მეორე აფრიკის ერთა თასზე იასპარეზა 1998 წელს, თუმცა კვლავ ვერ გადალახა ჯგუფური ეტაპი. მათ ითამაშეს 0–0 [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], 3–3 [[ნამიბიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ნამიბიასთან]] და 5–2 დამარცხდნენ [[კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კოტ-დ’ივუართან]]. 2000, 2002 და 2004 წლების აფრიკის ერთა თასებზე არყოფნის შემდეგ, ანგოლა დაბრუნდა 2006 წლის ტურნირზე. მათ პირველი გამარჯვება მოიპოვეს [[ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ტოგოსთან]] 3–2, სადაც ორი გოლი გაიტანა [[ფლავიო ამადო|ფლავიომ]] და ერთი [[ნორბერტო მულენესა მაურიტო|მაურიტომ]]. ასევე ითამაშეს 0–0 [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან]] და 3–1 დამარცხდნენ კამერუნთან. ანგოლას საუკეთესო შედეგი დაფიქსირდა 2008 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ჯგუფში ისინი შეხვდნენ [[ტუნისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ტუნისს]], [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკას]] და [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალს]]. ანგოლამ სამხრეთ აფრიკასთან 1–1 და ტუნისთან 0–0 ითამაშა, ხოლო სენეგალი 3–1 დაამარცხა, სადაც ორი გოლი [[მანუჩო]]მ გაიტანა. მეოთხედფინალში ისინი მომავალ ჩემპიონ [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] 2–1 დამარცხდნენ, თუმცა მანუჩომ კიდევ ერთხელ გაიტანა და ტურნირი 4 გოლით დაასრულა. == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] 0wrmhgv62p8fqe15ab02bor9luteaa6 5424150 5424149 2026-06-27T18:34:39Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5424150 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ანგოლა | მეტსახელი = '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'')<br />'''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos'') | ემბლემა = Flag of Angola.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = ANG | ასოციაცია = [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[ალიუ სისე]] | კაპიტანი = — | ყველაზე მეტი კეპი = [[ფლავიუ ამადუ|ფლავიუ]] (91) | ბომბარდირი = [[აკვა (ფეხბურთელი)|აკვა]] (38) | საშინაო სტადიონი = [[11 ნოემბრის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 45 | ფიფა მაქს თარიღი = ივლისი, 2000 | ფიფა მინ = 147 | ფიფა მინ თარიღი = მარტი, 2017 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 50 | ელო მაქს თარიღი = სექტემბერი–ოქტომბერი, 2006 | ელო მინ = 160 | ელო მინ თარიღი = 3 სექტემბერი, 2016 | pattern_la1 = _ang24h | pattern_b1 = _ang24h | pattern_ra1 = _ang24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _ang24a | pattern_b2 = _ang24a | pattern_ra2 = _ang24a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _ang24t | pattern_b3 = _ang24t | pattern_ra3 = _ang24t | shorts3 = FFFF00 | pattern_so3 = FFFF00 | socks3 = FFFF00 | პირველი თამაში = {{დროშა|კონგოს რესპუბლიკა}} კონგოს რესპუბლიკა 3–2 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ბრაზავილი]], [[კონგოს რესპუბლიკა]]; 8 თებერვალი, 1976) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ანგოლა}} ანგოლა 7–1 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[ლუანდა]]; 23 აპრილი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|პორტუგალია}} პორტუგალია 6–0 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />([[ლისაბონი]]; 23 მარტი, 1989) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 10 | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 3 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = ვიცე-ჩემპიონი ([[2011 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2011]]) | მესამე რეგიონული სახელი = | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 18 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = }} '''ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ანგოლა]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ანგოლის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FAF), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელებით '''შავი სეიბლის ანტილოპები''' (პორტ. ''Palancas Negras'') და '''წითელი ეშმაკები''' (პორტ. ''Diabos Vermelhos''). საშინაო მატჩებს [[11 ნოემბრის სტადიონი|11 ნოემბრის სტადიონზე]] ატარებს. ანგოლის ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო რეიტინგში საუკეთესო შედეგს 2000 წლის ივლისში მიაღწია, როდესაც 45-ე ადგილი ეკავა. მისი უდიდესი წარმატებაა [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე]] გასვლა, რომელიც დღემდე ქვეყნის ერთადერთი მონაწილეობაა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. ანგოლამ [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ათჯერ ითამაშა. საუკეთესო შედეგს მიაღწია 2008, 2010 და 2023 წლებში, როდესაც მეოთხედფინალში გავიდა. ასევე, 2011 წელს [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ს ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ხოლო [[COSAFA-ის თასი]] ხუთჯერ მოიგო — 1999, 2001, 2004, 2024 და 2025 წლებში.<ref>{{cite web |title=Angola – Results, fixtures, squad, statistics |url=https://www.soccerway.com/team/angola/rTRqsooo/ |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> ==ისტორია== ანგოლის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი მატჩი ჩაატარა [[კონგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს]] წინააღმდეგ [[1976]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]], სადაც 3–2 დამარცხდა. გუნდის გოლები გაიტანეს ჟიოვეტიმ და ნელსონმა. [[1977]] წლის [[26 ივნისი|26 ივნისს]] [[კუბის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კუბა]] გახდა ანგოლას პირველი არაფრიკული მეტოქე, როდესაც გუნდები ერთმანეთს ანგოლაში შეხვდნენ და მასპინძლებმა 1–0 მოიგეს.<ref>{{cite web|title=Angola - List of International Matches|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|access-date=7 June 2018|archive-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001043627/https://www.rsssf.org/tablesa/ango-intres.html|url-status=live}}</ref> ანგოლა პირველად ჩაერთო მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში 1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპზე. პირველ ეტაპზე მათ დაამარცხეს [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალი]] პენალტების სერიაში, ხოლო მეორე ეტაპზე მცირე სხვაობით 3–2 დამარცხდნენ [[ალჟირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ალჟირთან]]. ამ თაობას მიეკუთვნებოდნენ ქვეყნის საფეხბურთო ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოთამაშეები: [[ჟეზუსი (ფეხბურთელი)|ჟეზუსი]], ნდუნგუიდი, ჯოზეფ მალუკა, ალვესი, [[ვატა ვანუტო გარსია|ვატა]] და სხვები. ანგოლამ პირველად მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება 1996 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ისინი მოხვდნენ A ჯგუფში [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] და [[კამერუნის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კამერუნთან]] ერთად. გუნდმა პირველი ორი მატჩი წააგო ეგვიპტესთან და სამხრეთ აფრიკასთან, ხოლო კამერუნთან 3–3 ითამაშა და ჯგუფში ბოლო ადგილზე გავიდა. ამ პერიოდის თაობას მიეკუთვნებოდნენ [[პაულუ ანტონიუ ალვეში|პაულაუ]], [[კვინზინიო]] (რომელმაც 1996 წლის AFCON-ზე პირველი გოლი გაიტანა და ასევე თამაშობდა „[[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|პორტუში]]“. და [[ჟონი (ფეხბურთელი)|ჟონი]]. გუნდის მწვრთნელი იყო [[კარლოს ალინიო]], რომელმაც ახალგაზრდა მოთამაშეებს შანსი მისცა და საფუძველი ჩაუყარა ანგოლის „ოქროს თაობას“. შემდგომში ანგოლამ ზედიზედ მეორე აფრიკის ერთა თასზე იასპარეზა 1998 წელს, თუმცა კვლავ ვერ გადალახა ჯგუფური ეტაპი. მათ ითამაშეს 0–0 [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკასთან]], 3–3 [[ნამიბიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ნამიბიასთან]] და 5–2 დამარცხდნენ [[კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კოტ-დ’ივუართან]]. 2000, 2002 და 2004 წლების აფრიკის ერთა თასებზე არყოფნის შემდეგ, ანგოლა დაბრუნდა 2006 წლის ტურნირზე. მათ პირველი გამარჯვება მოიპოვეს [[ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ტოგოსთან]] 3–2, სადაც ორი გოლი გაიტანა [[ფლავიო ამადო|ფლავიომ]] და ერთი [[ნორბერტო მულენესა მაურიტო|მაურიტომ]]. ასევე ითამაშეს 0–0 [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან]] და 3–1 დამარცხდნენ კამერუნთან. ანგოლას საუკეთესო შედეგი დაფიქსირდა 2008 წლის აფრიკის ერთა თასზე. ჯგუფში ისინი შეხვდნენ [[ტუნისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ტუნისს]], [[სამხრეთ აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სამხრეთ აფრიკას]] და [[სენეგალის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|სენეგალს]]. ანგოლამ სამხრეთ აფრიკასთან 1–1 და ტუნისთან 0–0 ითამაშა, ხოლო სენეგალი 3–1 დაამარცხა, სადაც ორი გოლი [[მანუჩო]]მ გაიტანა. მეოთხედფინალში ისინი მომავალ ჩემპიონ [[ეგვიპტის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ეგვიპტესთან]] 2–1 დამარცხდნენ, თუმცა მანუჩომ კიდევ ერთხელ გაიტანა და ტურნირი 4 გოლით დაასრულა.ანგოლამ ასევე მოიგო [[COSAFA-ის თასი]] 1999, 2001 და 2004 წლებში.<ref>{{cite web |title=ANGOLA FEDERACAO ANGOLANA DE FUTEBOL |url=https://cosafa.com/members/angola/ |website=cosafa.com |publisher=COSAFA HOUSE |access-date=20 July 2023 |archive-date=20 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720145818/https://cosafa.com/members/angola/ |url-status=live }}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] 36atcwtw6e9iue2iaq7sevy9q74fxk3 1 893696 5424126 2026-06-27T17:52:02Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424126 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893697 5424129 2026-06-27T17:59:41Z Eletskh-QR 175175 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' (ინგლ.Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])[1] არის ამერიკელი დიპლომატი, რომელიც 2010-დან 2015 წლამდე ალბანეთში შეერთებული შტატების ელჩის თანამდებობას ასრულებდა. ადრ... 5424129 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Eletskh-QR|Eletskh-QR]].|27|06|2026}} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' (ინგლ.Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])[1] არის ამერიკელი დიპლომატი, რომელიც 2010-დან 2015 წლამდე ალბანეთში შეერთებული შტატების ელჩის თანამდებობას ასრულებდა. ადრეული ცხოვრება არვიზუ დაიბადა იაპონიაში, აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით მექსიკის ქალაქ დოლორეს იდალგოდანაა, დედა კი კიოტოდან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა კოლორადო-სფრინგსში, კოლორადოს შტატში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. 1980 წელს მან დაამთავრა ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტი ბაკალავრის ხარისხით. მან შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ იაპონური, კორეული, ტაილანდური და ქმერული.[2] პოლიტიკური კარიერა არვიზუ შეუერთდა შეერთებული შტატების საგარეო სამსახურს 1981 წელს. მან დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია საზღვარგარეთ და ქვეყნის შიგნით, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის საგარეო პოლიტიკასთან აღმოსავლეთ აზიასა და წყნარი ოკეანის რეგიონში. ვაშინგტონში ყოფნის პერიოდში იგი მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიური საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე კამბოჯაში, პნომპენის აშშ-ის საელჩოში 2000–2003 წლებში, და ტაილანდში, ბანგკოკის აშშ-ის საელჩოში 2004–2007 წლებში. გარდა ამისა, იგი ორჯერ იყო გამოწვეული სეულში, სამხრეთ კორეაში, და ერთხელ — ოსაკა-კობეში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი — საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამისა. ტაილანდიდან დაბრუნების შემდეგ, 2007-დან 2009 წლამდე, იგი მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის საკითხებში რეგიონული უსაფრთხოების მიმართულებით. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.[2][3] 2010 წლის 1 ივლისს, პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მიერ არვიზუ დაინიშნა ალბანეთში აშშ-ის ელჩად.[4] ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.[2] რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა 2015 წლის 11 იანვრამდე.[5] 00iovy2pzx9awwhz6xihi9xpslhpghc 5424136 5424129 2026-06-27T18:15:22Z Eletskh-QR 175175 5424136 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Eletskh-QR|Eletskh-QR]].|27|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | birth_place = | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' (ინგლ.Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])[1] ამერიკელი დიპლომატი, რომელიც 2010-დან 2015 წლამდე ალბანეთში შეერთებული შტატების ელჩის თანამდებობას ასრულებდა. ადრეული ცხოვრება არვიზუ დაიბადა იაპონიაში, აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით მექსიკის ქალაქ დოლორეს იდალგოდანაა, დედა კი კიოტოდან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა კოლორადო-სფრინგსში, კოლორადოს შტატში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. 1980 წელს მან დაამთავრა ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტი ბაკალავრის ხარისხით. მან შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ იაპონური, კორეული, ტაილანდური და ქმერული.[2] პოლიტიკური კარიერა არვიზუ შეუერთდა შეერთებული შტატების საგარეო სამსახურს 1981 წელს. მან დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია საზღვარგარეთ და ქვეყნის შიგნით, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის საგარეო პოლიტიკასთან აღმოსავლეთ აზიასა და წყნარი ოკეანის რეგიონში. ვაშინგტონში ყოფნის პერიოდში იგი მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიური საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე კამბოჯაში, პნომპენის აშშ-ის საელჩოში 2000–2003 წლებში, და ტაილანდში, ბანგკოკის აშშ-ის საელჩოში 2004–2007 წლებში. გარდა ამისა, იგი ორჯერ იყო გამოწვეული სეულში, სამხრეთ კორეაში, და ერთხელ — ოსაკა-კობეში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი — საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამისა. ტაილანდიდან დაბრუნების შემდეგ, 2007-დან 2009 წლამდე, იგი მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის საკითხებში რეგიონული უსაფრთხოების მიმართულებით. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.[2][3] 2010 წლის 1 ივლისს, პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მიერ არვიზუ დაინიშნა ალბანეთში აშშ-ის ელჩად.[4] ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.[2] რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა 2015 წლის 11 იანვრამდე.[5] hc3v5zg1fh1x9w10wgp1isr5o2pydk6 5424137 5424136 2026-06-27T18:16:44Z Eletskh-QR 175175 5424137 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Eletskh-QR|Eletskh-QR]].|27|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | birth_place = | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' (ინგლ.Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])<ref>{{Cite web|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu - People - Department History - Office of the Historian|website=History.state.gov|access-date=23 November 2021}}</ref> — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]], რომელიც 2010-დან [[2015]] წლამდე ალბანეთში შეერთებული შტატების [[ელჩი]]ს თანამდებობას ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== არვიზუ დაიბადა იაპონიაში, აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით მექსიკის ქალაქ დოლორეს იდალგოდანაა, დედა კი კიოტოდან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა კოლორადო-სფრინგსში, კოლორადოს შტატში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. 1980 წელს მან დაამთავრა ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტი ბაკალავრის ხარისხით. მან შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ იაპონური, კორეული, ტაილანდური და ქმერული.[2] პოლიტიკური კარიერა არვიზუ შეუერთდა შეერთებული შტატების საგარეო სამსახურს 1981 წელს. მან დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია საზღვარგარეთ და ქვეყნის შიგნით, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის საგარეო პოლიტიკასთან აღმოსავლეთ აზიასა და წყნარი ოკეანის რეგიონში. ვაშინგტონში ყოფნის პერიოდში იგი მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიური საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე კამბოჯაში, პნომპენის აშშ-ის საელჩოში 2000–2003 წლებში, და ტაილანდში, ბანგკოკის აშშ-ის საელჩოში 2004–2007 წლებში. გარდა ამისა, იგი ორჯერ იყო გამოწვეული სეულში, სამხრეთ კორეაში, და ერთხელ — ოსაკა-კობეში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი — საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამისა. ტაილანდიდან დაბრუნების შემდეგ, 2007-დან 2009 წლამდე, იგი მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის საკითხებში რეგიონული უსაფრთხოების მიმართულებით. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.[2][3] 2010 წლის 1 ივლისს, პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მიერ არვიზუ დაინიშნა ალბანეთში აშშ-ის ელჩად.[4] ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.[2] რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა 2015 წლის 11 იანვრამდე.[5] 7cscercj1bdgw3d4pxvpunn66r9dln0 5424145 5424137 2026-06-27T18:27:54Z Eletskh-QR 175175 5424145 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Eletskh-QR|Eletskh-QR]].|27|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | birth_place = | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' (ინგლ.Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])<ref>{{Cite web|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu - People - Department History - Office of the Historian|website=History.state.gov|access-date=23 November 2021}}</ref> — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]], რომელიც 2010-დან [[2015]] წლამდე ალბანეთში შეერთებული შტატების [[ელჩი]]ს თანამდებობას ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== არვიზუ დაიბადა [[იაპონია]]ში, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით [[მექსიკა|მექსიკ]]ის ქალაქ [[დოლორეს იდალგოდანა]]ა, დედა კი [[კიოტო]]დან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზ]]ში, [[კოლორადოს შტატი|კოლორადოს შტატ]]ში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. [[1980]] წელს მან დაამთავრა [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხით. მან შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ [[იაპონური ენა|იაპონური]], [[კორეული ენა|კორეული]], [[ტაილანდური ენა|ტაილანდური]] და [[ქმერული ენა|ქმერული]].<ref name=State>{{cite web |url= https://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm |title=U.S. State Department. Biography. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20110129165825/http://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm| archive-date= 29 January 2011 | url-status= dead}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== არვიზუ შეუერთდა შეერთებული შტატების საგარეო სამსახურს 1981 წელს. მან დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია საზღვარგარეთ და ქვეყნის შიგნით, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის საგარეო პოლიტიკასთან აღმოსავლეთ აზიასა და წყნარი ოკეანის რეგიონში. ვაშინგტონში ყოფნის პერიოდში იგი მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიური საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე კამბოჯაში, პნომპენის აშშ-ის საელჩოში 2000–2003 წლებში, და ტაილანდში, ბანგკოკის აშშ-ის საელჩოში 2004–2007 წლებში. გარდა ამისა, იგი ორჯერ იყო გამოწვეული სეულში, სამხრეთ კორეაში, და ერთხელ — ოსაკა-კობეში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი — საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამისა. ტაილანდიდან დაბრუნების შემდეგ, 2007-დან 2009 წლამდე, იგი მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის საკითხებში რეგიონული უსაფრთხოების მიმართულებით. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.[2][3] 2010 წლის 1 ივლისს, პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მიერ არვიზუ დაინიშნა ალბანეთში აშშ-ის ელჩად.[4] ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.[2] რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა 2015 წლის 11 იანვრამდე.[5] q2gg59qmrref1inxtjnx4no96ak9x1e 5424157 5424145 2026-06-27T18:43:23Z Eletskh-QR 175175 5424157 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Eletskh-QR|Eletskh-QR]].|27|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | birth_place = | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' (ინგლ.Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])<ref>{{Cite web|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu - People - Department History - Office of the Historian|website=History.state.gov|access-date=23 November 2021}}</ref> — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]], რომელიც 2010-დან [[2015]] წლამდე ალბანეთში შეერთებული შტატების [[ელჩი]]ს თანამდებობას ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== არვიზუ დაიბადა [[იაპონია]]ში, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით [[მექსიკა|მექსიკ]]ის ქალაქ [[დოლორეს იდალგოდანა]]ა, დედა კი [[კიოტო]]დან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზ]]ში, [[კოლორადოს შტატი|კოლორადოს შტატ]]ში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. [[1980]] წელს მან დაამთავრა [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხით. მან შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ [[იაპონური ენა|იაპონური]], [[კორეული ენა|კორეული]], [[ტაილანდური ენა|ტაილანდური]] და [[ქმერული ენა|ქმერული]].<ref name=State>{{cite web |url= https://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm |title=U.S. State Department. Biography. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20110129165825/http://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm| archive-date= 29 January 2011 | url-status= dead}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== არვიზუ შეერთებული შტატების საგარეო სამსახურს [[1981]] წელს შეუერთდა. მან დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია საზღვარგარეთ და ქვეყნის შიგნით, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის [[საგარეო პოლიტიკა]]სთან [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთ აზია]]სა და [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეან]]ის რეგიონში. [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონ]]ში ყოფნის პერიოდში მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიური საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე [[კამბოჯა]]ში, [[პნომპენი]]ს აშშ-ის საელჩოში 2000–2003 წლებში, და ტაილანდში, [[ბანგკოკი]]ს აშშ-ის საელჩოში 2004–2007 წლებში. გარდა ამისა, ორჯერ იყო მიწვეული [[სეული|სეულ]]ში, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეა]]ში, და ერთხელ — [[ოსაკა-კობე]]ში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამის მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი. [[ტაილანდი]]დან დაბრუნების შემდეგ, 2007-დან 2009 წლამდე, იგი მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის საკითხებში რეგიონული უსაფრთხოების მიმართულებით. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.[2][3] 2010 წლის 1 ივლისს, პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მიერ არვიზუ დაინიშნა ალბანეთში აშშ-ის ელჩად.[4] ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.[2] რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა 2015 წლის 11 იანვრამდე.[5] ofcqtteugdqdkza4tsfn2jaf0by5jm0 5424162 5424157 2026-06-27T18:47:14Z Eletskh-QR 175175 5424162 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Eletskh-QR|Eletskh-QR]].|27|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | birth_place = | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]].Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])<ref>{{Cite web|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu - People - Department History - Office of the Historian|website=History.state.gov|access-date=23 November 2021}}</ref> — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]], რომელიც [[2010]]-დან [[2015]] წლამდე ალბანეთში შეერთებული შტატების [[ელჩი]]ს თანამდებობას ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== არვიზუ დაიბადა [[იაპონია]]ში, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით [[მექსიკა|მექსიკ]]ის ქალაქ [[დოლორეს იდალგოდანა]]ა, დედა კი [[კიოტო]]დან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზ]]ში, [[კოლორადოს შტატი|კოლორადოს შტატ]]ში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. [[1980]] წელს მან დაამთავრა [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხით. მან შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ [[იაპონური ენა|იაპონური]], [[კორეული ენა|კორეული]], [[ტაილანდური ენა|ტაილანდური]] და [[ქმერული ენა|ქმერული]].<ref name=State>{{cite web |url= https://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm |title=U.S. State Department. Biography. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20110129165825/http://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm| archive-date= 29 January 2011 | url-status= dead}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== არვიზუ შეერთებული შტატების საგარეო სამსახურს [[1981]] წელს შეუერთდა. მან დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია საზღვარგარეთ და ქვეყნის შიგნით, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის [[საგარეო პოლიტიკა]]სთან [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთ აზია]]სა და [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეან]]ის რეგიონში. [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონ]]ში ყოფნის პერიოდში მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიური საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე [[კამბოჯა]]ში, [[პნომპენი]]ს აშშ-ის საელჩოში 2000–2003 წლებში, და ტაილანდში, [[ბანგკოკი]]ს აშშ-ის საელჩოში 2004–2007 წლებში. გარდა ამისა, ორჯერ იყო მიწვეული [[სეული|სეულ]]ში, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეა]]ში, და ერთხელ — [[ოსაკა-კობე]]ში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამის მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი. [[ტაილანდი]]დან დაბრუნების შემდეგ, [[2007]]-დან [[2009]] წლამდე,მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის რეგიონული უსაფრთხოების საკითხებზე. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.<ref name=State/><ref>{{cite web |url=http://www.icasinc.org/bios/arvizu_a.html |title=Institute for Corean-American Studies. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01}}</ref> [[2010]] წლის [[1 ივლისი|1 ივლის]]ს,არვიზუ [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბარაკ ობამა]]ს მიერ დაინიშნა აშშ-ის ელჩად [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში.<ref>{{cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |title=White House. President Obama Announces More Key Administration Posts, 7/1/10 |access-date=2011-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216171841/https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |archive-date=16 February 2017 |via=[[NARA|National Archives]] |work=[[whitehouse.gov]] |date=July 2010 |url-status=live }}</ref> ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.<ref name=State/> რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა [[2015]] წლის 11 იანვრამდე.<ref>{{Cite web |url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu (1958–)|work=Department of State}}</ref> izu34pvnn6hvro90tbp8nblnu4p2wjn 5424165 5424162 2026-06-27T18:48:44Z Eletskh-QR 175175 5424165 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Eletskh-QR|Eletskh-QR]].|27|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | birth_place = | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]].Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])<ref>{{Cite web|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu - People - Department History - Office of the Historian|website=History.state.gov|access-date=23 November 2021}}</ref> — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]], რომელიც [[2010]]-დან [[2015]] წლამდე ალბანეთში შეერთებული შტატების [[ელჩი]]ს თანამდებობას ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== არვიზუ დაიბადა [[იაპონია]]ში, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით [[მექსიკა|მექსიკ]]ის ქალაქ [[დოლორეს იდალგოდანა]]ა, დედა კი [[კიოტო]]დან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზ]]ში, [[კოლორადოს შტატი|კოლორადოს შტატ]]ში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. [[1980]] წელს მან დაამთავრა [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხით. მან შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ [[იაპონური ენა|იაპონური]], [[კორეული ენა|კორეული]], [[ტაილანდური ენა|ტაილანდური]] და [[ქმერული ენა|ქმერული]].<ref name=State>{{cite web |url= https://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm |title=U.S. State Department. Biography. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20110129165825/http://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm| archive-date= 29 January 2011 | url-status= dead}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== არვიზუ შეერთებული შტატების საგარეო სამსახურს [[1981]] წელს შეუერთდა. მან დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია საზღვარგარეთ და ქვეყნის შიგნით, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის [[საგარეო პოლიტიკა]]სთან [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთ აზია]]სა და [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეან]]ის რეგიონში. [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონ]]ში ყოფნის პერიოდში მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიური საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე [[კამბოჯა]]ში, [[პნომპენი]]ს აშშ-ის საელჩოში 2000–2003 წლებში, და ტაილანდში, [[ბანგკოკი]]ს აშშ-ის საელჩოში 2004–2007 წლებში. გარდა ამისა, ორჯერ იყო მიწვეული [[სეული|სეულ]]ში, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეა]]ში, და ერთხელ — [[ოსაკა-კობე]]ში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამის მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი. [[ტაილანდი]]დან დაბრუნების შემდეგ, [[2007]]-დან [[2009]] წლამდე,მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის რეგიონული უსაფრთხოების საკითხებზე. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.<ref name=State/><ref>{{cite web |url=http://www.icasinc.org/bios/arvizu_a.html |title=Institute for Corean-American Studies. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01}}</ref> [[2010]] წლის [[1 ივლისი|1 ივლის]]ს,არვიზუ [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბარაკ ობამა]]ს მიერ დაინიშნა აშშ-ის ელჩად [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში.<ref>{{cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |title=White House. President Obama Announces More Key Administration Posts, 7/1/10 |access-date=2011-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216171841/https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |archive-date=16 February 2017 |via=[[NARA|National Archives]] |work=[[whitehouse.gov]] |date=July 2010 |url-status=live }}</ref> ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.<ref name=State/> რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა [[2015]] წლის 11 იანვრამდე.<ref>{{Cite web |url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu (1958–)|work=Department of State}}</ref> ==სქოლიო== {{Reflist}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:არვიზუ,ალექსანდერ ა. }} dcvkhtvuu4argsiotmuqldhisy71mnv 5424178 5424165 2026-06-27T19:09:16Z Eletskh-QR 175175 5424178 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]].Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])<ref>{{Cite web|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu - People - Department History - Office of the Historian|website=History.state.gov|access-date=23 November 2021}}</ref> — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]], რომელიც [[2010]]-დან [[2015]] წლამდე [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში შეერთებული შტატების [[ელჩი]]ს თანამდებობას ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== არვიზუ დაიბადა [[იაპონია]]ში, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით [[მექსიკა|მექსიკ]]ის ქალაქ [[დოლორეს იდალგოდანა]]ა, დედა კი [[კიოტო]]დან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზ]]ში, [[კოლორადოს შტატი|კოლორადოს შტატ]]ში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. [[1980]] წელს დაამთავრა [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხით. აგრეთვე შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ [[იაპონური ენა|იაპონური]], [[კორეული ენა|კორეული]], [[ტაილანდური ენა|ტაილანდური]] და [[ქმერული ენა|ქმერული]].<ref name=State>{{cite web |url= https://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm |title=U.S. State Department. Biography. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20110129165825/http://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm| archive-date= 29 January 2011 | url-status= dead}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== არვიზუ [[შეერთებული შტატები]]ს საგარეო სამსახურს [[1981]] წელს შეუერთდა. დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია როგორც საზღვარგარეთ, ასევე ქვეყანაში, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის [[საგარეო პოლიტიკა]]სთან [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთ აზია]]სა და [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეან]]ის რეგიონში. [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონ]]ში ყოფნის პერიოდში მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიის საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე [[კამბოჯა]]ში, [[პნომპენი]]ს აშშ-ის საელჩოში [[2000]]–[[2003]] წლებში, და [[ტაილანდი|ტაილანდ]]ში, [[ბანგკოკი]]ს აშშ-ის საელჩოში [[2004]]–[[2007]] წლებში. გარდა ამისა, ორჯერ იყო მიწვეული [[სეული|სეულ]]ში, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეა]]ში, და ერთხელ — [[ოსაკა-კობე]]ში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამის მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი. [[ტაილანდი]]დან დაბრუნების შემდეგ, [[2007]]-დან [[2009]] წლამდე,მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის რეგიონული უსაფრთხოების საკითხებზე. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.<ref name=State/><ref>{{cite web |url=http://www.icasinc.org/bios/arvizu_a.html |title=Institute for Corean-American Studies. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01}}</ref> [[2010]] წლის [[1 ივლისი|1 ივლის]]ს,არვიზუ [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბარაკ ობამა]]ს მიერ დაინიშნა აშშ-ის ელჩად [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში.<ref>{{cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |title=White House. President Obama Announces More Key Administration Posts, 7/1/10 |access-date=2011-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216171841/https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |archive-date=16 February 2017 |via=[[NARA|National Archives]] |work=[[whitehouse.gov]] |date=July 2010 |url-status=live }}</ref> ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.<ref name=State/> რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა [[2015]] წლის 11 იანვრამდე.<ref>{{Cite web |url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu (1958–)|work=Department of State}}</ref> ==სქოლიო== {{Reflist}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:არვიზუ,ალექსანდერ ა. }} hdorsiaaplbggt6ziyeup962blpc9bp 5424179 5424178 2026-06-27T19:09:36Z Eletskh-QR 175175 დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 1958]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5424179 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]].Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])<ref>{{Cite web|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu - People - Department History - Office of the Historian|website=History.state.gov|access-date=23 November 2021}}</ref> — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]], რომელიც [[2010]]-დან [[2015]] წლამდე [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში შეერთებული შტატების [[ელჩი]]ს თანამდებობას ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== არვიზუ დაიბადა [[იაპონია]]ში, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით [[მექსიკა|მექსიკ]]ის ქალაქ [[დოლორეს იდალგოდანა]]ა, დედა კი [[კიოტო]]დან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზ]]ში, [[კოლორადოს შტატი|კოლორადოს შტატ]]ში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. [[1980]] წელს დაამთავრა [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხით. აგრეთვე შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ [[იაპონური ენა|იაპონური]], [[კორეული ენა|კორეული]], [[ტაილანდური ენა|ტაილანდური]] და [[ქმერული ენა|ქმერული]].<ref name=State>{{cite web |url= https://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm |title=U.S. State Department. Biography. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20110129165825/http://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm| archive-date= 29 January 2011 | url-status= dead}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== არვიზუ [[შეერთებული შტატები]]ს საგარეო სამსახურს [[1981]] წელს შეუერთდა. დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია როგორც საზღვარგარეთ, ასევე ქვეყანაში, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის [[საგარეო პოლიტიკა]]სთან [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთ აზია]]სა და [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეან]]ის რეგიონში. [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონ]]ში ყოფნის პერიოდში მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიის საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე [[კამბოჯა]]ში, [[პნომპენი]]ს აშშ-ის საელჩოში [[2000]]–[[2003]] წლებში, და [[ტაილანდი|ტაილანდ]]ში, [[ბანგკოკი]]ს აშშ-ის საელჩოში [[2004]]–[[2007]] წლებში. გარდა ამისა, ორჯერ იყო მიწვეული [[სეული|სეულ]]ში, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეა]]ში, და ერთხელ — [[ოსაკა-კობე]]ში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამის მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი. [[ტაილანდი]]დან დაბრუნების შემდეგ, [[2007]]-დან [[2009]] წლამდე,მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის რეგიონული უსაფრთხოების საკითხებზე. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.<ref name=State/><ref>{{cite web |url=http://www.icasinc.org/bios/arvizu_a.html |title=Institute for Corean-American Studies. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01}}</ref> [[2010]] წლის [[1 ივლისი|1 ივლის]]ს,არვიზუ [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბარაკ ობამა]]ს მიერ დაინიშნა აშშ-ის ელჩად [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში.<ref>{{cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |title=White House. President Obama Announces More Key Administration Posts, 7/1/10 |access-date=2011-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216171841/https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |archive-date=16 February 2017 |via=[[NARA|National Archives]] |work=[[whitehouse.gov]] |date=July 2010 |url-status=live }}</ref> ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.<ref name=State/> რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა [[2015]] წლის 11 იანვრამდე.<ref>{{Cite web |url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu (1958–)|work=Department of State}}</ref> ==სქოლიო== {{Reflist}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:არვიზუ,ალექსანდერ ა. }} [[კატეგორია:დაბადებული 1958]] nqlizxkjuyu4ykl5yh1e8ze7bv8rn58 5424181 5424179 2026-06-27T19:09:58Z Eletskh-QR 175175 დაემატა [[კატეგორია:ელჩები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5424181 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]].Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])<ref>{{Cite web|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu - People - Department History - Office of the Historian|website=History.state.gov|access-date=23 November 2021}}</ref> — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]], რომელიც [[2010]]-დან [[2015]] წლამდე [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში შეერთებული შტატების [[ელჩი]]ს თანამდებობას ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== არვიზუ დაიბადა [[იაპონია]]ში, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით [[მექსიკა|მექსიკ]]ის ქალაქ [[დოლორეს იდალგოდანა]]ა, დედა კი [[კიოტო]]დან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზ]]ში, [[კოლორადოს შტატი|კოლორადოს შტატ]]ში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. [[1980]] წელს დაამთავრა [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხით. აგრეთვე შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ [[იაპონური ენა|იაპონური]], [[კორეული ენა|კორეული]], [[ტაილანდური ენა|ტაილანდური]] და [[ქმერული ენა|ქმერული]].<ref name=State>{{cite web |url= https://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm |title=U.S. State Department. Biography. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20110129165825/http://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm| archive-date= 29 January 2011 | url-status= dead}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== არვიზუ [[შეერთებული შტატები]]ს საგარეო სამსახურს [[1981]] წელს შეუერთდა. დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია როგორც საზღვარგარეთ, ასევე ქვეყანაში, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის [[საგარეო პოლიტიკა]]სთან [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთ აზია]]სა და [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეან]]ის რეგიონში. [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონ]]ში ყოფნის პერიოდში მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიის საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე [[კამბოჯა]]ში, [[პნომპენი]]ს აშშ-ის საელჩოში [[2000]]–[[2003]] წლებში, და [[ტაილანდი|ტაილანდ]]ში, [[ბანგკოკი]]ს აშშ-ის საელჩოში [[2004]]–[[2007]] წლებში. გარდა ამისა, ორჯერ იყო მიწვეული [[სეული|სეულ]]ში, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეა]]ში, და ერთხელ — [[ოსაკა-კობე]]ში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამის მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი. [[ტაილანდი]]დან დაბრუნების შემდეგ, [[2007]]-დან [[2009]] წლამდე,მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის რეგიონული უსაფრთხოების საკითხებზე. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.<ref name=State/><ref>{{cite web |url=http://www.icasinc.org/bios/arvizu_a.html |title=Institute for Corean-American Studies. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01}}</ref> [[2010]] წლის [[1 ივლისი|1 ივლის]]ს,არვიზუ [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბარაკ ობამა]]ს მიერ დაინიშნა აშშ-ის ელჩად [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში.<ref>{{cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |title=White House. President Obama Announces More Key Administration Posts, 7/1/10 |access-date=2011-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216171841/https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |archive-date=16 February 2017 |via=[[NARA|National Archives]] |work=[[whitehouse.gov]] |date=July 2010 |url-status=live }}</ref> ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.<ref name=State/> რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა [[2015]] წლის 11 იანვრამდე.<ref>{{Cite web |url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu (1958–)|work=Department of State}}</ref> ==სქოლიო== {{Reflist}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:არვიზუ,ალექსანდერ ა. }} [[კატეგორია:დაბადებული 1958]] [[კატეგორია:ელჩები]] 84tgiab54kk72nng7mubirj9tzg1e5r 5424182 5424181 2026-06-27T19:10:18Z Eletskh-QR 175175 დაემატა [[კატეგორია:ამერიკელი დიპლომატები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5424182 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | honorific_prefix = | სახელი = ალექსანდერ არვიზუ | honorific_suffix = | დაბთარიღი = [[1958]] | ფოტო = Alexander Arvizu US State Dept photo.jpg | caption = | image_size = | რიგი = ალბანეთში შეერთებული შტატების მე-13 ელჩი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 დეკემბერი]], [[2010]] | თანამდებობა დაასრულა = [[11 იანვარი]], [[2015]] | პრეზიდენტი = [[ბარაკ ობამა]] | წინამორბედი = [[ჯონ ლ. უიტერსი, II]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ლუ]] | განათლება = [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] }} '''ალექსანდერ ა. არვიზუ''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]].Alexander A. Arvizu; დ.[[1958]])<ref>{{Cite web|url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu - People - Department History - Office of the Historian|website=History.state.gov|access-date=23 November 2021}}</ref> — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]], რომელიც [[2010]]-დან [[2015]] წლამდე [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში შეერთებული შტატების [[ელჩი]]ს თანამდებობას ასრულებდა. ==ადრეული ცხოვრება== არვიზუ დაიბადა [[იაპონია]]ში, [[აშშ]]-ის სამხედრო-საჰაერო ბაზა კადენაზე და პირველი თაობის ამერიკელია. მისი მამა წარმოშობით [[მექსიკა|მექსიკ]]ის ქალაქ [[დოლორეს იდალგოდანა]]ა, დედა კი [[კიოტო]]დან, იაპონიიდან. არვიზუ გაიზარდა [[კოლორადო-სპრინგზი|კოლორადო-სპრინგზ]]ში, [[კოლორადოს შტატი|კოლორადოს შტატ]]ში, სადაც მისი ოჯახი შეერთებულ შტატებში დაბრუნების შემდეგ დასახლდა. [[1980]] წელს დაამთავრა [[ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტი]] [[ბაკალავრიატი|ბაკალავრი]]ს ხარისხით. აგრეთვე შეისწავლა რამდენიმე აზიური ენა, კერძოდ [[იაპონური ენა|იაპონური]], [[კორეული ენა|კორეული]], [[ტაილანდური ენა|ტაილანდური]] და [[ქმერული ენა|ქმერული]].<ref name=State>{{cite web |url= https://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm |title=U.S. State Department. Biography. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20110129165825/http://www.state.gov/r/pa/ei/biog/150678.htm| archive-date= 29 January 2011 | url-status= dead}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== არვიზუ [[შეერთებული შტატები]]ს საგარეო სამსახურს [[1981]] წელს შეუერთდა. დაიკავა სახელმწიფო დეპარტამენტის სხვადასხვა პოზიცია როგორც საზღვარგარეთ, ასევე ქვეყანაში, სადაც მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო აშშ-ის [[საგარეო პოლიტიკა]]სთან [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთ აზია]]სა და [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეან]]ის რეგიონში. [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონ]]ში ყოფნის პერიოდში მსახურობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის იაპონური საქმეების ოფისის დირექტორის მოადგილედ, შემდეგ კი კლინტონის ადმინისტრაციის მეორე ვადაში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში აზიის საქმეების დირექტორად. საზღვარგარეთ დაკავებულ თანამდებობებს შორის აღსანიშნავია: მისია უფროსის მოადგილე [[კამბოჯა]]ში, [[პნომპენი]]ს აშშ-ის საელჩოში [[2000]]–[[2003]] წლებში, და [[ტაილანდი|ტაილანდ]]ში, [[ბანგკოკი]]ს აშშ-ის საელჩოში [[2004]]–[[2007]] წლებში. გარდა ამისა, ორჯერ იყო მიწვეული [[სეული|სეულ]]ში, [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეა]]ში, და ერთხელ — [[ოსაკა-კობე]]ში, იაპონიაში. 2003-დან 2004 წლამდე ელჩი არვიზუ იყო საჯარო სამსახურის უფროსი თანამდებობის პირთათვის განკუთვნილი სალიდერო პროგრამის მე-46 „უფროსი სემინარის" წევრი. [[ტაილანდი]]დან დაბრუნების შემდეგ, [[2007]]-დან [[2009]] წლამდე,მსახურობდა ასისტენტ მდივნის მოადგილედ, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იაპონიისა და კორეის რეგიონული უსაფრთხოების საკითხებზე. შემდეგ მუშაობდა ადამიანური რესურსების ბიუროში საწყისი დონის დანიშვნების დირექტორად.<ref name=State/><ref>{{cite web |url=http://www.icasinc.org/bios/arvizu_a.html |title=Institute for Corean-American Studies. Alexander A. Arvizu |access-date=2011-02-01}}</ref> [[2010]] წლის [[1 ივლისი|1 ივლის]]ს,არვიზუ [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბარაკ ობამა]]ს მიერ დაინიშნა აშშ-ის ელჩად [[ალბანეთი|ალბანეთ]]ში.<ref>{{cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |title=White House. President Obama Announces More Key Administration Posts, 7/1/10 |access-date=2011-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216171841/https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/president-obama-announces-more-key-administration-posts-7110 |archive-date=16 February 2017 |via=[[NARA|National Archives]] |work=[[whitehouse.gov]] |date=July 2010 |url-status=live }}</ref> ელჩის ფიცი მან 2010 წლის 10 ნოემბერს დადო.<ref name=State/> რწმუნებათა სიგელი გადასცა 2010 წლის 6 დეკემბერს და თანამდებობა ეკავა [[2015]] წლის 11 იანვრამდე.<ref>{{Cite web |url=https://history.state.gov/departmenthistory/people/arvizu-alexander-a|title=Alexander A. Arvizu (1958–)|work=Department of State}}</ref> ==სქოლიო== {{Reflist}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:არვიზუ,ალექსანდერ ა. }} [[კატეგორია:დაბადებული 1958]] [[კატეგორია:ელჩები]] [[კატეგორია:ამერიკელი დიპლომატები]] l7hij3gmsmazu35wgwy8in58zknxbe9 0 893698 5424132 2026-06-27T18:07:01Z TasoAnastasia55 169146 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5424132 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} 4zqcspt5us1gxja8vx7s41p45rqamj9 5424140 5424132 2026-06-27T18:23:52Z TasoAnastasia55 169146 5424140 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. owbl08rvildir0e8wo440sesk8jup1u 5424141 5424140 2026-06-27T18:24:13Z TasoAnastasia55 169146 5424141 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} dp9wcf8sz085sd065puhotw98k2v1h3 5424142 5424141 2026-06-27T18:24:59Z TasoAnastasia55 169146 5424142 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] mpwj2em12h8eskroeswzsweuznzl2yf 5424143 5424142 2026-06-27T18:25:33Z TasoAnastasia55 169146 5424143 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] ccyqx22qz5kpd6l35p5hq434ijx33lo 5424144 5424143 2026-06-27T18:26:36Z TasoAnastasia55 169146 5424144 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 44rt05akuh5awo97l8zfltqrfyvglgs 5424152 5424144 2026-06-27T18:40:59Z TasoAnastasia55 169146 5424152 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი — ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ — ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი — სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი — სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი — მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი — სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] gx4ccn297w8tldaz0nz39dngwz5jgrd 5424153 5424152 2026-06-27T18:41:41Z TasoAnastasia55 169146 5424153 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი — ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ — ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი — სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი — სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი — მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი — სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი — ალექსანდერ სტიუარტი (6 ოქტომბრამდე), შემდეგ — ჯორჯ დიბსი (9 ოქტომბრამდე), შემდეგ — ჯონ რობერტსონი (22 დეკემბრიდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი — სამუელ გრიფითი *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი — ჯონ კოლტონი (16 ივნისამდე), შემდეგ — ჯონ დაუნერი *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი — ედი დუგლასი *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი — ჯეიმს სერვისი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 7jaikm1ud28jt8kg76ju83ei3mkba1e 5424169 5424153 2026-06-27T18:57:34Z TasoAnastasia55 169146 5424169 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 53od2cvcggw8sq8z7sq5k6nlfr3vu41 5424170 5424169 2026-06-27T18:59:03Z TasoAnastasia55 169146 5424170 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] pwl6cu96lte37kd8d5yibegrvcocz65 5424174 5424170 2026-06-27T18:59:47Z TasoAnastasia55 169146 5424174 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] ifu7n7oqocamrrnxhx585o3bgffuyap 5424177 5424174 2026-06-27T19:08:54Z TasoAnastasia55 169146 5424177 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – ახალი სამხრეთ უელსის კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, სიდნეიდან სუდანის კამპანიაში საბრძოლველად გაემგზავრა.[1] *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah ბრისბენში ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – სამხრეთ ავსტრალიის კაბინეტი შეიკრიბა „რუსეთის შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და ბრიტანეთს შორის ავღანეთის გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.[2] *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *ავსტრალაზიის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა პაპუა-ახალი გვინეის ფლაი-რივერის რეგიონში, სადაც მდინარე სტრიკლენდს დაარქვა და შეისწავლა.[3] ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] t2th4vdkis4xtsvm3dz6t2u3e5ehomq 5424180 5424177 2026-06-27T19:09:48Z TasoAnastasia55 169146 5424180 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – ახალი სამხრეთ უელსის კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, სიდნეიდან სუდანის კამპანიაში საბრძოლველად გაემგზავრა.[1] *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah ბრისბენში ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – სამხრეთ ავსტრალიის კაბინეტი შეიკრიბა „რუსეთის შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და ბრიტანეთს შორის ავღანეთის გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.[2] *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *ავსტრალაზიის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა პაპუა-ახალი გვინეის ფლაი-რივერის რეგიონში, სადაც მდინარე სტრიკლენდს დაარქვა და შეისწავლა.[3] ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== 24 მარტი – ჰიუ ვიქტორ მაკკეი პატენტებს სტრიპტერ-მკრეფს ავრცელებს.[4] ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 05d9wqs11fgvh9jlqunnweumueg50gt 5424183 5424180 2026-06-27T19:11:14Z TasoAnastasia55 169146 5424183 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – ახალი სამხრეთ უელსის კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, სიდნეიდან სუდანის კამპანიაში საბრძოლველად გაემგზავრა.[1] *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah ბრისბენში ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – სამხრეთ ავსტრალიის კაბინეტი შეიკრიბა „რუსეთის შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და ბრიტანეთს შორის ავღანეთის გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.[2] *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *ავსტრალაზიის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა პაპუა-ახალი გვინეის ფლაი-რივერის რეგიონში, სადაც მდინარე სტრიკლენდს დაარქვა და შეისწავლა.[3] ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== 24 მარტი – ჰიუ ვიქტორ მაკკეი პატენტებს სტრიპტერ-მკრეფს ავრცელებს.[4] ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *ტომ რობერტსის ნახატები: **ზამთრის დილა წვიმის შემდეგ, გარდინერის ნაკადული **მხატვრების ბანაკი ==სპორტი== ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 63njvz8fvv7oa4cdk8v7x6thnjjg30n 5424184 5424183 2026-06-27T19:12:24Z TasoAnastasia55 169146 5424184 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – ახალი სამხრეთ უელსის კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, სიდნეიდან სუდანის კამპანიაში საბრძოლველად გაემგზავრა.[1] *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah ბრისბენში ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – სამხრეთ ავსტრალიის კაბინეტი შეიკრიბა „რუსეთის შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და ბრიტანეთს შორის ავღანეთის გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.[2] *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *ავსტრალაზიის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა პაპუა-ახალი გვინეის ფლაი-რივერის რეგიონში, სადაც მდინარე სტრიკლენდს დაარქვა და შეისწავლა.[3] ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== 24 მარტი – ჰიუ ვიქტორ მაკკეი პატენტებს სტრიპტერ-მკრეფს ავრცელებს.[4] ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *ტომ რობერტსის ნახატები: **ზამთრის დილა წვიმის შემდეგ, გარდინერის ნაკადული **მხატვრების ბანაკი ==სპორტი== *20 თებერვალი – რიჩმონდის საფეხბურთო კლუბი დაარსდა. *3 ნოემბერი – „შით ენქორმა“ მელბურნის თასი მოიგო. *17 ოქტომბერი – კოლფილდის თასი, როდესაც 44 მონაწილე ცხენიდან 16 დაეცა, რის შედეგადაც 25 წლის ჟოკეი დონალდ ნიკოლსონი გარდაიცვალა. ==დაბადება== ==გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 4js5i8a4ofvu5nc7gcixn0czdhnecww 5424185 5424184 2026-06-27T19:15:13Z TasoAnastasia55 169146 5424185 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – ახალი სამხრეთ უელსის კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, სიდნეიდან სუდანის კამპანიაში საბრძოლველად გაემგზავრა.[1] *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah ბრისბენში ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – სამხრეთ ავსტრალიის კაბინეტი შეიკრიბა „რუსეთის შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და ბრიტანეთს შორის ავღანეთის გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.[2] *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *ავსტრალაზიის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა პაპუა-ახალი გვინეის ფლაი-რივერის რეგიონში, სადაც მდინარე სტრიკლენდს დაარქვა და შეისწავლა.[3] ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *24 მარტი – ჰიუ ვიქტორ მაკკეი პატენტებს სტრიპტერ-მკრეფს ავრცელებს.[4] ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *ტომ რობერტსის ნახატები: **ზამთრის დილა წვიმის შემდეგ, გარდინერის ნაკადული **მხატვრების ბანაკი ==სპორტი== *20 თებერვალი – რიჩმონდის საფეხბურთო კლუბი დაარსდა. *3 ნოემბერი – „შით ენქორმა“ მელბურნის თასი მოიგო. *17 ოქტომბერი – კოლფილდის თასი, როდესაც 44 მონაწილე ცხენიდან 16 დაეცა, რის შედეგადაც 25 წლის ჟოკეი დონალდ ნიკოლსონი გარდაიცვალა. ==დაბადება== ==გარდაცვალება== *[[28 იანვარი]] - [[ედვარდ დეივი]] (დ. [[1806]]), მეცნიერი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] dp42jqhtucho8f1a1zkqfsw0u6t1wm7 5424189 5424185 2026-06-27T19:20:34Z TasoAnastasia55 169146 5424189 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – ახალი სამხრეთ უელსის კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, სიდნეიდან სუდანის კამპანიაში საბრძოლველად გაემგზავრა.[1] *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah ბრისბენში ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – სამხრეთ ავსტრალიის კაბინეტი შეიკრიბა „რუსეთის შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და ბრიტანეთს შორის ავღანეთის გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.[2] *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *ავსტრალაზიის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა პაპუა-ახალი გვინეის ფლაი-რივერის რეგიონში, სადაც მდინარე სტრიკლენდს დაარქვა და შეისწავლა.[3] ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *24 მარტი – ჰიუ ვიქტორ მაკკეი პატენტებს სტრიპტერ-მკრეფს ავრცელებს.[4] ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *ტომ რობერტსის ნახატები: **ზამთრის დილა წვიმის შემდეგ, გარდინერის ნაკადული **მხატვრების ბანაკი ==სპორტი== *20 თებერვალი – რიჩმონდის საფეხბურთო კლუბი დაარსდა. *3 ნოემბერი – „შით ენქორმა“ მელბურნის თასი მოიგო. *17 ოქტომბერი – კოლფილდის თასი, როდესაც 44 მონაწილე ცხენიდან 16 დაეცა, რის შედეგადაც 25 წლის ჟოკეი დონალდ ნიკოლსონი გარდაიცვალა. ==დაბადება== *8 იანვარი – ჯონ კერტინი (გ. 1945), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *26 იანვარი – მაიკლ კონსიდინი (გ. 1959), ავსტრალიელი პოლიტიკოსი *29 იანვარი – ართურ ჰელოუეი (გ. 1961), რაგბი ლიგის მოთამაშე და მწვრთნელი *20 მარტი – ვერნონ რენსფორდი (გ. 1958), კრიკეტისტი *1 ივლისი – დოროთია მაკელარი (გ. 1968), პოეტი *12 აგვისტო – კიტ მერდოკი (გ. 1952), ჟურნალისტი და გაზეთის გამომცემელი *15 აგვისტო – ბომონტ სმითი (გ. 1950), კინორეჟისორი და პროდიუსერი *18 აგვისტო **ბიდ ფენინგი (გ. 1970), საჯარო მოხელე **ნეტი პალმერი (გ. 1964), პოეტი და ლიტერატურული კრიტიკოსი *28 აგვისტო – ვენს პალმერი (გ. 1959), რომანისტი, ესეისტი და კრიტიკოსი *22 სექტემბერი – ბენ ჩიფლი (გ. 1951), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *8 ოქტომბერი – ოლივერ ვუდვარდი (გ. 1966), მეტალურგი, მაღაროს მმართველი და სამხედრო *10 ოქტომბერი – უილიამ ჯონ იუილი (გ. 1960), სოფლის მეურნეობის მწერალი, რძის მრეწველობის ლიდერი და საჯარო მოხელე *15 ოქტომბერი – ფრენკ ჰარლი (გ. 1962), ფოტოგრაფი და მოგზაური *7 ნოემბერი – ფრენკ ჩიდლი (გ. 1916), რაგბი ლიგის მოთამაშე და პირველი მსოფლიო ომის სამხედრო ==გარდაცვალება== *[[28 იანვარი]] - [[ედვარდ დეივი]] (დ. [[1806]]), მეცნიერი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 2b4onxvw4fydc691xh2t835axip23z7 5424195 5424189 2026-06-27T19:39:03Z TasoAnastasia55 169146 5424195 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, [[სიდნეი]]დან [[მაჰდისტების აჯანყება|სუდანის კამპანია]]ში საბრძოლველად გაემგზავრა.<ref>{{cite web|title=Sudan (New South Wales Contingent) March–June 1885|url=http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|work=Australian military history overview|publisher=[[Australian War Memorial]]|access-date=2 March 2012|archive-date=9 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120309060440/http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|url-status=dead}}</ref> *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის კაბინეტი შეიკრიბა „რუსეთის შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და ბრიტანეთს შორის ავღანეთის გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.<ref>{{cite web|last=Painter|first=Alison|title=1 April 1885 Russian scare|url=http://www.sahistorians.org.au/175/chronology/april/1-april-1885-russian-scare.shtml|work=SA 175|publisher=Professional Historians Association (South Australia)|access-date=2 March 2012}}</ref> *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *[[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიის]] გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა პაპუა-ახალი გვინეის ფლაი-რივერის რეგიონში, სადაც მდინარე სტრიკლენდს დაარქვა და შეისწავლა.<ref>{{cite news |title=The Exploratory Expedition to New Guinea |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/13593981 |work=[[Sydney Morning Herald]]|date=27 July 1885 |page=4}}</ref> ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *24 მარტი – ჰიუ ვიქტორ მაკკეი პატენტებს სტრიპტერ-მკრეფს ავრცელებს.[4] ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *ტომ რობერტსის ნახატები: **ზამთრის დილა წვიმის შემდეგ, გარდინერის ნაკადული **მხატვრების ბანაკი ==სპორტი== *20 თებერვალი – რიჩმონდის საფეხბურთო კლუბი დაარსდა. *3 ნოემბერი – „შით ენქორმა“ მელბურნის თასი მოიგო. *17 ოქტომბერი – კოლფილდის თასი, როდესაც 44 მონაწილე ცხენიდან 16 დაეცა, რის შედეგადაც 25 წლის ჟოკეი დონალდ ნიკოლსონი გარდაიცვალა. ==დაბადება== *8 იანვარი – ჯონ კერტინი (გ. 1945), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *26 იანვარი – მაიკლ კონსიდინი (გ. 1959), ავსტრალიელი პოლიტიკოსი *29 იანვარი – ართურ ჰელოუეი (გ. 1961), რაგბი ლიგის მოთამაშე და მწვრთნელი *20 მარტი – ვერნონ რენსფორდი (გ. 1958), კრიკეტისტი *1 ივლისი – დოროთია მაკელარი (გ. 1968), პოეტი *12 აგვისტო – კიტ მერდოკი (გ. 1952), ჟურნალისტი და გაზეთის გამომცემელი *15 აგვისტო – ბომონტ სმითი (გ. 1950), კინორეჟისორი და პროდიუსერი *18 აგვისტო **ბიდ ფენინგი (გ. 1970), საჯარო მოხელე **ნეტი პალმერი (გ. 1964), პოეტი და ლიტერატურული კრიტიკოსი *28 აგვისტო – ვენს პალმერი (გ. 1959), რომანისტი, ესეისტი და კრიტიკოსი *22 სექტემბერი – ბენ ჩიფლი (გ. 1951), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *8 ოქტომბერი – ოლივერ ვუდვარდი (გ. 1966), მეტალურგი, მაღაროს მმართველი და სამხედრო *10 ოქტომბერი – უილიამ ჯონ იუილი (გ. 1960), სოფლის მეურნეობის მწერალი, რძის მრეწველობის ლიდერი და საჯარო მოხელე *15 ოქტომბერი – ფრენკ ჰარლი (გ. 1962), ფოტოგრაფი და მოგზაური *7 ნოემბერი – ფრენკ ჩიდლი (გ. 1916), რაგბი ლიგის მოთამაშე და პირველი მსოფლიო ომის სამხედრო ==გარდაცვალება== *[[28 იანვარი]] - [[ედვარდ დეივი]] (დ. [[1806]]), მეცნიერი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] drh542fdk4j7daieywqt1ziphnhfyuq 5424201 5424195 2026-06-27T20:12:03Z TasoAnastasia55 169146 5424201 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, [[სიდნეი]]დან [[მაჰდისტების აჯანყება|სუდანის კამპანია]]ში საბრძოლველად გაემგზავრა.<ref>{{cite web|title=Sudan (New South Wales Contingent) March–June 1885|url=http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|work=Australian military history overview|publisher=[[Australian War Memorial]]|access-date=2 March 2012|archive-date=9 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120309060440/http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|url-status=dead}}</ref> *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის კაბინეტი შეიკრიბა „[[რუსეთი]]ს შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და [[გაერთიანებული სამეფო|ბრიტანეთს]] შორის [[ავღანეთი|ავღანეთის]] გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.<ref>{{cite web|last=Painter|first=Alison|title=1 April 1885 Russian scare|url=http://www.sahistorians.org.au/175/chronology/april/1-april-1885-russian-scare.shtml|work=SA 175|publisher=Professional Historians Association (South Australia)|access-date=2 March 2012}}</ref> *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *[[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიის]] გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა [[პაპუა-ახალი გვინეა|პაპუა-ახალი გვინე]]ის [[ფლაი-რივერი]]ს რეგიონში, სადაც [[მდინარე სტრიკლენდი]] შეისწავლეს და სახელი შეარქვეს.<ref>{{cite news |title=The Exploratory Expedition to New Guinea |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/13593981 |work=[[Sydney Morning Herald]]|date=27 July 1885 |page=4}}</ref> ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *24 მარტი – ჰიუ ვიქტორ მაკკეი პატენტებს სტრიპტერ-მკრეფს ავრცელებს.[4] ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *ტომ რობერტსის ნახატები: **ზამთრის დილა წვიმის შემდეგ, გარდინერის ნაკადული **მხატვრების ბანაკი ==სპორტი== *20 თებერვალი – რიჩმონდის საფეხბურთო კლუბი დაარსდა. *3 ნოემბერი – „შით ენქორმა“ მელბურნის თასი მოიგო. *17 ოქტომბერი – კოლფილდის თასი, როდესაც 44 მონაწილე ცხენიდან 16 დაეცა, რის შედეგადაც 25 წლის ჟოკეი დონალდ ნიკოლსონი გარდაიცვალა. ==დაბადება== *8 იანვარი – ჯონ კერტინი (გ. 1945), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *26 იანვარი – მაიკლ კონსიდინი (გ. 1959), ავსტრალიელი პოლიტიკოსი *29 იანვარი – ართურ ჰელოუეი (გ. 1961), რაგბი ლიგის მოთამაშე და მწვრთნელი *20 მარტი – ვერნონ რენსფორდი (გ. 1958), კრიკეტისტი *1 ივლისი – დოროთია მაკელარი (გ. 1968), პოეტი *12 აგვისტო – კიტ მერდოკი (გ. 1952), ჟურნალისტი და გაზეთის გამომცემელი *15 აგვისტო – ბომონტ სმითი (გ. 1950), კინორეჟისორი და პროდიუსერი *18 აგვისტო **ბიდ ფენინგი (გ. 1970), საჯარო მოხელე **ნეტი პალმერი (გ. 1964), პოეტი და ლიტერატურული კრიტიკოსი *28 აგვისტო – ვენს პალმერი (გ. 1959), რომანისტი, ესეისტი და კრიტიკოსი *22 სექტემბერი – ბენ ჩიფლი (გ. 1951), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *8 ოქტომბერი – ოლივერ ვუდვარდი (გ. 1966), მეტალურგი, მაღაროს მმართველი და სამხედრო *10 ოქტომბერი – უილიამ ჯონ იუილი (გ. 1960), სოფლის მეურნეობის მწერალი, რძის მრეწველობის ლიდერი და საჯარო მოხელე *15 ოქტომბერი – ფრენკ ჰარლი (გ. 1962), ფოტოგრაფი და მოგზაური *7 ნოემბერი – ფრენკ ჩიდლი (გ. 1916), რაგბი ლიგის მოთამაშე და პირველი მსოფლიო ომის სამხედრო ==გარდაცვალება== *[[28 იანვარი]] - [[ედვარდ დეივი]] (დ. [[1806]]), მეცნიერი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] j1yrbukt8x8iwog4zeuefz4r48gz723 5424203 5424201 2026-06-27T20:19:00Z TasoAnastasia55 169146 5424203 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, [[სიდნეი]]დან [[მაჰდისტების აჯანყება|სუდანის კამპანია]]ში საბრძოლველად გაემგზავრა.<ref>{{cite web|title=Sudan (New South Wales Contingent) March–June 1885|url=http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|work=Australian military history overview|publisher=[[Australian War Memorial]]|access-date=2 March 2012|archive-date=9 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120309060440/http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|url-status=dead}}</ref> *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის კაბინეტი შეიკრიბა „[[რუსეთი]]ს შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და [[გაერთიანებული სამეფო|ბრიტანეთს]] შორის [[ავღანეთი|ავღანეთის]] გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.<ref>{{cite web|last=Painter|first=Alison|title=1 April 1885 Russian scare|url=http://www.sahistorians.org.au/175/chronology/april/1-april-1885-russian-scare.shtml|work=SA 175|publisher=Professional Historians Association (South Australia)|access-date=2 March 2012}}</ref> *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *[[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიის]] გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა [[პაპუა-ახალი გვინეა|პაპუა-ახალი გვინე]]ის [[ფლაი-რივერი]]ს რეგიონში, სადაც [[მდინარე სტრიკლენდი]] შეისწავლეს და სახელი შეარქვეს.<ref>{{cite news |title=The Exploratory Expedition to New Guinea |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/13593981 |work=[[Sydney Morning Herald]]|date=27 July 1885 |page=4}}</ref> ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[24 მარტი]] – [[ჰიუ ვიქტორ მაკკეი]] მარცვლეულის შემკრებ-გამცლელ მანქანას აპატენტებს.<ref name=adb>{{cite web | first=John | last=Lack | title =Hugh Victor McKay (1865–1926) | publisher =[[Australian National University]] | work=[[Australian Dictionary of Biography]] | url =https://adb.anu.edu.au/biography/mckay-hugh-victor-699 | access-date = 11 September 2025| archive-url= https://web.archive.org/web/20070321034140/http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A100286b.htm| archive-date= 21 March 2007 | url-status= live |volume=10 |year=1986}}</ref> ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[ტომ რობერტსი]]ს ნახატები: **[[ზამთრის დილა წვიმის შემდეგ, გარდინერის ნაკადული]] **[[მხატვრების ბანაკი]] ==სპორტი== *[[20 თებერვალი]] – რიჩმონდის საფეხბურთო კლუბი დაარსდა. *[[3 ნოემბერი]] – „შით ენქორმა“ მელბურნის თასი მოიგო. *[[17 ოქტომბერი]] – კოლფილდის თასი, როდესაც 44 მონაწილე ცხენიდან 16 დაეცა, რის შედეგადაც 25 წლის ჟოკეი დონალდ ნიკოლსონი გარდაიცვალა. ==დაბადება== *8 იანვარი – ჯონ კერტინი (გ. 1945), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *26 იანვარი – მაიკლ კონსიდინი (გ. 1959), ავსტრალიელი პოლიტიკოსი *29 იანვარი – ართურ ჰელოუეი (გ. 1961), რაგბი ლიგის მოთამაშე და მწვრთნელი *20 მარტი – ვერნონ რენსფორდი (გ. 1958), კრიკეტისტი *1 ივლისი – დოროთია მაკელარი (გ. 1968), პოეტი *12 აგვისტო – კიტ მერდოკი (გ. 1952), ჟურნალისტი და გაზეთის გამომცემელი *15 აგვისტო – ბომონტ სმითი (გ. 1950), კინორეჟისორი და პროდიუსერი *18 აგვისტო **ბიდ ფენინგი (გ. 1970), საჯარო მოხელე **ნეტი პალმერი (გ. 1964), პოეტი და ლიტერატურული კრიტიკოსი *28 აგვისტო – ვენს პალმერი (გ. 1959), რომანისტი, ესეისტი და კრიტიკოსი *22 სექტემბერი – ბენ ჩიფლი (გ. 1951), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *8 ოქტომბერი – ოლივერ ვუდვარდი (გ. 1966), მეტალურგი, მაღაროს მმართველი და სამხედრო *10 ოქტომბერი – უილიამ ჯონ იუილი (გ. 1960), სოფლის მეურნეობის მწერალი, რძის მრეწველობის ლიდერი და საჯარო მოხელე *15 ოქტომბერი – ფრენკ ჰარლი (გ. 1962), ფოტოგრაფი და მოგზაური *7 ნოემბერი – ფრენკ ჩიდლი (გ. 1916), რაგბი ლიგის მოთამაშე და პირველი მსოფლიო ომის სამხედრო ==გარდაცვალება== *[[28 იანვარი]] - [[ედვარდ დეივი]] (დ. [[1806]]), მეცნიერი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 7332w68b5eh5qdy3gnpn347tnvr4wjz 5424205 5424203 2026-06-27T20:23:47Z TasoAnastasia55 169146 5424205 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, [[სიდნეი]]დან [[მაჰდისტების აჯანყება|სუდანის კამპანია]]ში საბრძოლველად გაემგზავრა.<ref>{{cite web|title=Sudan (New South Wales Contingent) March–June 1885|url=http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|work=Australian military history overview|publisher=[[Australian War Memorial]]|access-date=2 March 2012|archive-date=9 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120309060440/http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|url-status=dead}}</ref> *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის კაბინეტი შეიკრიბა „[[რუსეთი]]ს შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და [[გაერთიანებული სამეფო|ბრიტანეთს]] შორის [[ავღანეთი|ავღანეთის]] გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.<ref>{{cite web|last=Painter|first=Alison|title=1 April 1885 Russian scare|url=http://www.sahistorians.org.au/175/chronology/april/1-april-1885-russian-scare.shtml|work=SA 175|publisher=Professional Historians Association (South Australia)|access-date=2 March 2012}}</ref> *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *[[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიის]] გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა [[პაპუა-ახალი გვინეა|პაპუა-ახალი გვინე]]ის [[ფლაი-რივერი]]ს რეგიონში, სადაც [[მდინარე სტრიკლენდი]] შეისწავლეს და სახელი შეარქვეს.<ref>{{cite news |title=The Exploratory Expedition to New Guinea |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/13593981 |work=[[Sydney Morning Herald]]|date=27 July 1885 |page=4}}</ref> ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[24 მარტი]] – [[ჰიუ ვიქტორ მაკკეი]] მარცვლეულის შემკრებ-გამცლელ მანქანას აპატენტებს.<ref name=adb>{{cite web | first=John | last=Lack | title =Hugh Victor McKay (1865–1926) | publisher =[[Australian National University]] | work=[[Australian Dictionary of Biography]] | url =https://adb.anu.edu.au/biography/mckay-hugh-victor-699 | access-date = 11 September 2025| archive-url= https://web.archive.org/web/20070321034140/http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A100286b.htm| archive-date= 21 March 2007 | url-status= live |volume=10 |year=1986}}</ref> ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[ტომ რობერტსი]]ს ნახატები: **[[ზამთრის დილა წვიმის შემდეგ, გარდინერის ნაკადული]] **[[მხატვრების ბანაკი]] ==სპორტი== *[[20 თებერვალი]] – დაარსდა რიჩმონდის საფეხბურთო კლუბი. *[[3 ნოემბერი]] – „შით ენქორმა“ [[მელბურნი|მელბურნის]] თასი მოიგო. *[[17 ოქტომბერი]] – [[კოლფილდის თასი|კოლფილდის თას]]ზე შეჯიბრის დროს 44 მონაწილე ცხენიდან 16 დაეცა, რის შედეგადაც 25 წლის ჟოკეი დონალდ ნიკოლსონი გარდაიცვალა. ==დაბადება== *8 იანვარი – ჯონ კერტინი (გ. 1945), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *26 იანვარი – მაიკლ კონსიდინი (გ. 1959), ავსტრალიელი პოლიტიკოსი *29 იანვარი – ართურ ჰელოუეი (გ. 1961), რაგბი ლიგის მოთამაშე და მწვრთნელი *20 მარტი – ვერნონ რენსფორდი (გ. 1958), კრიკეტისტი *1 ივლისი – დოროთია მაკელარი (გ. 1968), პოეტი *12 აგვისტო – კიტ მერდოკი (გ. 1952), ჟურნალისტი და გაზეთის გამომცემელი *15 აგვისტო – ბომონტ სმითი (გ. 1950), კინორეჟისორი და პროდიუსერი *18 აგვისტო **ბიდ ფენინგი (გ. 1970), საჯარო მოხელე **ნეტი პალმერი (გ. 1964), პოეტი და ლიტერატურული კრიტიკოსი *28 აგვისტო – ვენს პალმერი (გ. 1959), რომანისტი, ესეისტი და კრიტიკოსი *22 სექტემბერი – ბენ ჩიფლი (გ. 1951), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *8 ოქტომბერი – ოლივერ ვუდვარდი (გ. 1966), მეტალურგი, მაღაროს მმართველი და სამხედრო *10 ოქტომბერი – უილიამ ჯონ იუილი (გ. 1960), სოფლის მეურნეობის მწერალი, რძის მრეწველობის ლიდერი და საჯარო მოხელე *15 ოქტომბერი – ფრენკ ჰარლი (გ. 1962), ფოტოგრაფი და მოგზაური *7 ნოემბერი – ფრენკ ჩიდლი (გ. 1916), რაგბი ლიგის მოთამაშე და პირველი მსოფლიო ომის სამხედრო ==გარდაცვალება== *[[28 იანვარი]] - [[ედვარდ დეივი]] (დ. [[1806]]), მეცნიერი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 12qosvlbqao4k8rl6wkb6uxn0df4kys 5424207 5424205 2026-06-27T20:32:47Z TasoAnastasia55 169146 5424207 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1885}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1885]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== ===გუბერნატორები=== ავსტრალიის კოლონიების გუბერნატორები: *ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორი – ლორდი [[ოგასტუს ლოფტუსი]] ([[9 ნოემბერი|9 ნოემბრ]]ამდე), შემდეგ ლორდი [[ჩარლზ კარინგტონი|კარინგტონი]] ([[12 დეკემბერი|12 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის გუბერნატორი – სერ [[ენტონი მასგრეივი]] *სამხრეთი ავსტრალიის გუბერნატორი – სერ [[უილიამ კლივერ ფრენსის რობინსონი]], GCMG *ტასმანიის გუბერნატორი – მაიორი სერ [[ჯორჯ სტრაჰანი]] *ვიქტორიის გუბერნატორი – სერ [[ჰენრი ლოკი]] ===პრემიერ-მინისტრები=== ავსტრალიის კოლონიების პრემიერ-მინისტრები: *ახალი სამხრეთი უელსის პრემიერ-მინისტრი – [[ალექსანდერ სტიუარტი]] ([[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯორჯ დიბსი]] ([[9 ოქტომბერი|9 ოქტომბრ]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ რობერტსონი]] ([[22 დეკემბერი|22 დეკემბრ]]იდან) *ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი – [[სამუელ გრიფითი]] *სამხრეთი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯონ კოლტონი]] ([[16 ივნისი|16 ივნის]]ამდე), შემდეგ [[ჯონ დაუნერი]] *ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი – [[ედი დუგლასი]] *ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი – [[ჯეიმს სერვისი]] ==მოვლენები== *[[3 მარტი]] – [[ახალი სამხრეთი უელსი|ახალი სამხრეთ უელსი]]ს კონტინგენტი, რომელიც ქვეითი და საარტილერიო ბატალიონებისგან შედგება, [[სიდნეი]]დან [[მაჰდისტების აჯანყება|სუდანის კამპანია]]ში საბრძოლველად გაემგზავრა.<ref>{{cite web|title=Sudan (New South Wales Contingent) March–June 1885|url=http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|work=Australian military history overview|publisher=[[Australian War Memorial]]|access-date=2 March 2012|archive-date=9 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120309060440/http://www.awm.gov.au/atwar/sudan.asp|url-status=dead}}</ref> *[[28 მარტი]] – HMQS Gayundah [[ბრიზბენი|ბრიზბენში]] ჩავიდა. *[[1 აპრილი]] – [[სამხრეთი ავსტრალია|სამხრეთ ავსტრალი]]ის კაბინეტი შეიკრიბა „[[რუსეთი]]ს შეშფოთების“ განსახილველად - შიში იმისა, რომ სამხრეთ ავსტრალიას რუსული სამხედრო გემები დაესხმებოდნენ თავს, თუ რუსეთსა და [[გაერთიანებული სამეფო|ბრიტანეთს]] შორის [[ავღანეთი|ავღანეთის]] გამო საომარი მოქმედებები ომში გადაიზრდებოდა.<ref>{{cite web|last=Painter|first=Alison|title=1 April 1885 Russian scare|url=http://www.sahistorians.org.au/175/chronology/april/1-april-1885-russian-scare.shtml|work=SA 175|publisher=Professional Historians Association (South Australia)|access-date=2 March 2012}}</ref> *[[10 აგვისტო]] – BHP, რომელიც მოგვიანებით მსოფლიოში უდიდესი სამთო კომპანია გახდა, ვიქტორიაში კომპანიად დარეგისტრირდა. *4–7 ოქტომბერი – სიდნეიში კოლონიურ პროფკავშირთა მესამე კონგრესი გაიმართა. *[[ავსტრალაზია|ავსტრალაზიის]] გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ექსპედიცია გაგზავნა [[პაპუა-ახალი გვინეა|პაპუა-ახალი გვინე]]ის [[ფლაი-რივერი]]ს რეგიონში, სადაც [[მდინარე სტრიკლენდი]] შეისწავლეს და სახელი შეარქვეს.<ref>{{cite news |title=The Exploratory Expedition to New Guinea |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/13593981 |work=[[Sydney Morning Herald]]|date=27 July 1885 |page=4}}</ref> ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *[[24 მარტი]] – [[ჰიუ ვიქტორ მაკკეი]] მარცვლეულის შემკრებ-გამცლელ მანქანას აპატენტებს.<ref name=adb>{{cite web | first=John | last=Lack | title =Hugh Victor McKay (1865–1926) | publisher =[[Australian National University]] | work=[[Australian Dictionary of Biography]] | url =https://adb.anu.edu.au/biography/mckay-hugh-victor-699 | access-date = 11 September 2025| archive-url= https://web.archive.org/web/20070321034140/http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A100286b.htm| archive-date= 21 March 2007 | url-status= live |volume=10 |year=1986}}</ref> ==ხელოვნება და ლიტერატურა== {{მთავარი|1885 ავსტრალიურ ლიტერატურაში}} *[[ტომ რობერტსი]]ს ნახატები: **[[ზამთრის დილა წვიმის შემდეგ, გარდინერის ნაკადული]] **[[მხატვრების ბანაკი]] ==სპორტი== *[[20 თებერვალი]] – დაარსდა რიჩმონდის საფეხბურთო კლუბი. *[[3 ნოემბერი]] – „შით ენქორმა“ [[მელბურნი|მელბურნის]] თასი მოიგო. *[[17 ოქტომბერი]] – [[კოლფილდის თასი|კოლფილდის თას]]ზე შეჯიბრის დროს 44 მონაწილე ცხენიდან 16 დაეცა, რის შედეგადაც 25 წლის ჟოკეი დონალდ ნიკოლსონი გარდაიცვალა. ==დაბადება== *[[8 იანვარი]] – [[ჯონ კერტინი]] (გ. [[1945]]), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *[[26 იანვარი]] – [[მაიკლ კონსიდინი]] (გ. [[1959]]), ავსტრალიელი პოლიტიკოსი *[[29 იანვარი]] – [[ართურ ჰელოუეი]] (გ. [[1961]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და მწვრთნელი *[[20 მარტი]] – [[ვერნონ რენსფორდი]] (გ. [[1958]]), კრიკეტისტი *[[1 ივლისი]] – [[დოროთია მაკელარი]] (გ. [[1968]]), პოეტი *[[12 აგვისტო]] – [[კიტ მერდოკი]] (გ. [[1952]]), ჟურნალისტი და გაზეთის გამომცემელი *[[15 აგვისტო]] – [[ბომონტ სმითი]] (გ. [[1950]]), კინორეჟისორი და პროდიუსერი *[[18 აგვისტო]] **[[ბიდ ფენინგი]] (გ. [[1970]]), საჯარო მოხელე **[[ნეტი პალმერი]] (გ. [[1964]]), პოეტი და ლიტერატურული კრიტიკოსი *[[28 აგვისტო]] – [[ვენს პალმერი]] (გ. 1959), რომანისტი, ესეისტი და კრიტიკოსი *[[22 სექტემბერი]] – [[ბენ ჩიფლი]] (გ. [[1951]]), ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი *[[8 ოქტომბერი]] – [[ოლივერ ვუდვარდი]] (გ. [[1966]]), მეტალურგი, მაღაროს მმართველი და ჯარისკაცი *[[10 ოქტომბერი]] – [[უილიამ ჯონ იუილი]] (გ. [[1960]]), სოფლის მეურნეობის მწერალი, რძის მრეწველობის ლიდერი და საჯარო მოხელე<ref name="DAB William John Yuill">{{Australian Dictionary of Biography|first=L. |last= Lomas |year=1990 |id2= yuill-william-john-9223 |title= William John Yuill (1885–1960) |accessdate=11 September 2025 |volume=12}}</ref> *[[15 ოქტომბერი]] – [[ფრენკ ჰარლი]] (გ. [[1962]]), ფოტოგრაფი და მოგზაური *[[7 ნოემბერი]] – [[ფრენკ ჩიდლი]] (გ. [[1916]]), რაგბი ლიგის მოთამაშე და პირველი მსოფლიო ომის სამხედრო ==გარდაცვალება== *[[28 იანვარი]] - [[ედვარდ დეივი]] (დ. [[1806]]), მეცნიერი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1885 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1885 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1885 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] oc8x3govcsmc2or1b2mu5pvna0knm9u 0 893699 5424151 2026-06-27T18:40:56Z გიო ოქრო 84301 ახალი გვერდი: '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე (ყუბანის განშტოე... 5424151 wikitext text/x-wiki '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე (ყუბანის განშტოება). სარკინიგზო სადგური. საავტომობილო კვანძი. 60 ათ. მცხოვრები (2025). თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა [[მეოტური კულტურა|მეოტური არქეოლოგიური კულტურის]] დასახლება, აღმოჩენილია მეოტური რუხი თიხის კერამიკა, [[ამფორა|ამფორების]] ცალკეული ნამტვრევები. 1985 წელს აღმოაჩინეს [[ბოსფორის სახელმწიფო]]ს სპილენძის მონეტების განძი (50 ცალზე მეტი; ძვ. წ. VI ათასწლეულის ბოლო მესამედი – III ათასწლეულის დასაწყისი). 1608 წელს ამ ტერიტორიაზე აიგო თურქული ციხესიმაგრე ქოფილი (მოგვიანებით ესქი-ქოფილი, ანუ ძველი ქოფილი). 1747 წელს [[ყირიმის სახანო|ყირიმის ხანმა]] [[სელიმ II გირეი]]მ მის სიახლოვეს ააგო ციხე იენი-ქოფილი (ახალი ქოფილი). 1778 წელს გენერალ-პორუჩიკ [[ალექსანდრე სუვოროვი|ალექსანდრე სუვოროვის]] ინიციატივით აქ ააშენეს ციხე ბლაგოვეშენსკაია, რომელიც შედიოდა ყუბანის სასაზღვრო ხაზში. 1806 წლიდან მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების უმეტესად [[კაზაკები|კაზაკებით]] დასახლება. 1865 წლიდან იყო [[ყუბანის ოლქი]]ს სტანიცა სლავიანსკაია. 1897–1920 წლებში იყო ტემრიუკის (1910-დან ტამანის) განყოფილების ცენტრი. 1915 წელს აქ გავიდა სარკინიგზო ხაზი კრიმსკაია (ქ. [[კრიმსკი]]) – კრუშჩიოვკა (სტ. [[კუშიოვსკაია]]). 1918 წლის იანვარში დამყარდა [[საბჭოთა რუსეთი|საბჭოთა]] ხელისუფლება. 1917–1922 წლების [[რუსეთის სამოქალაქო ომი|სამოქალქო ომის]] დროს შედიოდა [[ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის მაისი–ივლისი), [[ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის ივლისი–აგვისტო). 1918 წლის აგვისტოში თეთრების [[მოხალისეთა არმია|მოხალისეთა არმიამ]] დაიკავა ყუბანის მეორე ლაშქრობის დროს. 1920 წლის 19 მარტს კვლავ [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკების]] ხელში გადავიდა. 1920 წელს იყო ყუბან-შავი ზღვის ოლქის ტამანის განყოფილების, 1920–1924 წლებში – სლავიანსკის განყოფილების, 1924 წელს – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ოლქის ყუბანის ოკრუგის, 1924–1930 წლებში – ჩრდილოკავკასიის მხარის ამავე ოკრუგის ცენტრი; 1930–1934 წლებში პირდაპირ შედიოდა ჩრდილოკავკასიის მხარეში, 1934 წლიდან – აზოვ-შავი ზღვის მხარეში, 1937 წლიდან – [[კრასნოდარის მხარე]]ში. მეორე მსოფლიო ომში [[კავკასიისათვის ბრძოლა|კავკასიისათვის ბრძოლის]] დროს 1942 წლის 11 აგვისტოდან 1943 წლის 23 მარტამდე დაპყრობილი ჰქონდა გერმანიის ჯარებს. 1950-იანი წლების პირველი ნახევრიდან სტანიცა სწრაფად გაიზარდა მის მიდამოებში ბრინჯის მოყვანის განვითარებისა და ანასტასიევსკაია-ტროიცკაიის ნავთობსაბადოს აღმოჩენის შედეგად. 1958 წლიდან ეწოდება ყუბანის სლავიანსკი. შემორჩენილია: წმინდა მიძინების ტაძარი (1907–1912; არქ. ა. კოსიაკინი), ყუბანის ოლქის ტამანის განყოფილების სამმართველოს შენობა (1902; ახლანდ. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი), XIX საუკუნის ბოლოს – XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები (მ. შ. ვაჭარ ლ. მაზეპას სახლი [[ნეოგოტიკა|ნეოგოტიკის]] სტილში, 1913), კულტურის სახლი (1958). წმ. სარქისის სომხური ეკლესია (2002–2003), წმ. პანტელეიმონის ეკლესია (2006). მემორიალი ხსოვნის პარკში საბჭოთა არმიის 672 მებრძოლის ძმათა სასაფლაოზე. ქალაქში დგას ძეგლები: 1918 წლის ტამანის ლაშქრობის მონაწილეებისა (1923, ა. იუნგერისა და ს. კრამსკის პროექტი), ვლადიმერ ლენინის (1983, ნ. ტომსკი). ყუბანის სლავიანსკში მოქმედებს [[ყუბანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილიალი; მუზეუმები: ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის (1976), აღმოსავლეთ აზოვისპირეთის ეკოლოგიის (1994); სურათების გალერეა (1995). 2004 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სლავური კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი. ქალაქში განლაგებულია ქარხნები: მეტალოკრამიტისა და პროფილირებული ფურცლის, აგურის; ყველ-კარაქის, საკონსერვო და პურპროდუქტების კომბინატები; სამკერვალო ფაბრიკა და სხვ. ყუბანის სლავიანსკის მიდამოებში მოიპოვება [[ნავთობი]]. rmjg08r165fbt7qx0an1i9b33oar4yb 5424154 5424151 2026-06-27T18:41:49Z გიო ოქრო 84301 5424154 wikitext text/x-wiki '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე (ყუბანის განშტოება). სარკინიგზო სადგური. საავტომობილო კვანძი. 60 ათ. მცხოვრები (2025). თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა [[მეოტური კულტურა|მეოტური არქეოლოგიური კულტურის]] დასახლება, აღმოჩენილია მეოტური რუხი თიხის კერამიკა, [[ამფორა|ამფორების]] ცალკეული ნამტვრევები. 1985 წელს აღმოაჩინეს [[ბოსფორის სახელმწიფო]]ს სპილენძის მონეტების განძი (50 ცალზე მეტი; ძვ. წ. VI ათასწლეულის ბოლო მესამედი – III ათასწლეულის დასაწყისი). 1608 წელს ამ ტერიტორიაზე აიგო თურქული ციხესიმაგრე ქოფილი (მოგვიანებით ესქი-ქოფილი, ანუ ძველი ქოფილი). 1747 წელს [[ყირიმის სახანო|ყირიმის ხანმა]] [[სელიმ II გირეი]]მ მის სიახლოვეს ააგო ციხე იენი-ქოფილი (ახალი ქოფილი). 1778 წელს გენერალ-პორუჩიკ [[ალექსანდრე სუვოროვი|ალექსანდრე სუვოროვის]] ინიციატივით აქ ააშენეს ციხე ბლაგოვეშენსკაია, რომელიც შედიოდა ყუბანის სასაზღვრო ხაზში. 1806 წლიდან მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების უმეტესად [[კაზაკები|კაზაკებით]] დასახლება. 1865 წლიდან იყო [[ყუბანის ოლქი]]ს სტანიცა სლავიანსკაია. 1897–1920 წლებში იყო ტემრიუკის (1910-დან ტამანის) განყოფილების ცენტრი. 1915 წელს აქ გავიდა სარკინიგზო ხაზი კრიმსკაია (ქ. [[კრიმსკი]]) – კრუშჩიოვკა (სტ. [[კუშიოვსკაია]]). 1918 წლის იანვარში დამყარდა [[საბჭოთა რუსეთი|საბჭოთა]] ხელისუფლება. 1917–1922 წლების [[რუსეთის სამოქალაქო ომი|სამოქალქო ომის]] დროს შედიოდა [[ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის მაისი–ივლისი), [[ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის ივლისი–აგვისტო). 1918 წლის აგვისტოში თეთრების [[მოხალისეთა არმია|მოხალისეთა არმიამ]] დაიკავა ყუბანის მეორე ლაშქრობის დროს. 1920 წლის 19 მარტს კვლავ [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკების]] ხელში გადავიდა. 1920 წელს იყო ყუბან-შავი ზღვის ოლქის ტამანის განყოფილების, 1920–1924 წლებში – სლავიანსკის განყოფილების, 1924 წელს – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ოლქის ყუბანის ოკრუგის, 1924–1930 წლებში – ჩრდილოკავკასიის მხარის ამავე ოკრუგის ცენტრი; 1930–1934 წლებში პირდაპირ შედიოდა ჩრდილოკავკასიის მხარეში, 1934 წლიდან – აზოვ-შავი ზღვის მხარეში, 1937 წლიდან – [[კრასნოდარის მხარე]]ში. მეორე მსოფლიო ომში [[კავკასიისათვის ბრძოლა|კავკასიისათვის ბრძოლის]] დროს 1942 წლის 11 აგვისტოდან 1943 წლის 23 მარტამდე დაპყრობილი ჰქონდა გერმანიის ჯარებს. 1950-იანი წლების პირველი ნახევრიდან სტანიცა სწრაფად გაიზარდა მის მიდამოებში ბრინჯის მოყვანის განვითარებისა და ანასტასიევსკაია-ტროიცკაიის ნავთობსაბადოს აღმოჩენის შედეგად. 1958 წლიდან ეწოდება ყუბანის სლავიანსკი. შემორჩენილია: წმინდა მიძინების ტაძარი (1907–1912; არქ. ა. კოსიაკინი), ყუბანის ოლქის ტამანის განყოფილების სამმართველოს შენობა (1902; ახლანდ. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი), XIX საუკუნის ბოლოს – XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები (მ. შ. ვაჭარ ლ. მაზეპას სახლი [[ნეოგოტიკა|ნეოგოტიკის]] სტილში, 1913), კულტურის სახლი (1958). წმ. სარქისის სომხური ეკლესია (2002–2003), წმ. პანტელეიმონის ეკლესია (2006). მემორიალი ხსოვნის პარკში საბჭოთა არმიის 672 მებრძოლის ძმათა სასაფლაოზე. ქალაქში დგას ძეგლები: 1918 წლის ტამანის ლაშქრობის მონაწილეებისა (1923, ა. იუნგერისა და ს. კრამსკის პროექტი), ვლადიმერ ლენინის (1983, ნ. ტომსკი). ყუბანის სლავიანსკში მოქმედებს [[ყუბანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილიალი; მუზეუმები: ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის (1976), აღმოსავლეთ აზოვისპირეთის ეკოლოგიის (1994); სურათების გალერეა (1995). 2004 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სლავური კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი. ქალაქში განლაგებულია ქარხნები: მეტალოკრამიტისა და პროფილირებული ფურცლის, აგურის; ყველ-კარაქის, საკონსერვო და პურპროდუქტების კომბინატები; სამკერვალო ფაბრიკა და სხვ. ყუბანის სლავიანსკის მიდამოებში მოიპოვება [[ნავთობი]]. == ლიტერატურა == * {{დრე წიგნი |ავტორი=Славянск-на-Кубани |სათაური= |ტომი=30 |გვ=397-398 |id=3625284}} owol5qxez3vnat1gqaylgtd0ooyk1k9 5424155 5424154 2026-06-27T18:41:58Z გიო ოქრო 84301 დაემატა [[კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5424155 wikitext text/x-wiki '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე (ყუბანის განშტოება). სარკინიგზო სადგური. საავტომობილო კვანძი. 60 ათ. მცხოვრები (2025). თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა [[მეოტური კულტურა|მეოტური არქეოლოგიური კულტურის]] დასახლება, აღმოჩენილია მეოტური რუხი თიხის კერამიკა, [[ამფორა|ამფორების]] ცალკეული ნამტვრევები. 1985 წელს აღმოაჩინეს [[ბოსფორის სახელმწიფო]]ს სპილენძის მონეტების განძი (50 ცალზე მეტი; ძვ. წ. VI ათასწლეულის ბოლო მესამედი – III ათასწლეულის დასაწყისი). 1608 წელს ამ ტერიტორიაზე აიგო თურქული ციხესიმაგრე ქოფილი (მოგვიანებით ესქი-ქოფილი, ანუ ძველი ქოფილი). 1747 წელს [[ყირიმის სახანო|ყირიმის ხანმა]] [[სელიმ II გირეი]]მ მის სიახლოვეს ააგო ციხე იენი-ქოფილი (ახალი ქოფილი). 1778 წელს გენერალ-პორუჩიკ [[ალექსანდრე სუვოროვი|ალექსანდრე სუვოროვის]] ინიციატივით აქ ააშენეს ციხე ბლაგოვეშენსკაია, რომელიც შედიოდა ყუბანის სასაზღვრო ხაზში. 1806 წლიდან მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების უმეტესად [[კაზაკები|კაზაკებით]] დასახლება. 1865 წლიდან იყო [[ყუბანის ოლქი]]ს სტანიცა სლავიანსკაია. 1897–1920 წლებში იყო ტემრიუკის (1910-დან ტამანის) განყოფილების ცენტრი. 1915 წელს აქ გავიდა სარკინიგზო ხაზი კრიმსკაია (ქ. [[კრიმსკი]]) – კრუშჩიოვკა (სტ. [[კუშიოვსკაია]]). 1918 წლის იანვარში დამყარდა [[საბჭოთა რუსეთი|საბჭოთა]] ხელისუფლება. 1917–1922 წლების [[რუსეთის სამოქალაქო ომი|სამოქალქო ომის]] დროს შედიოდა [[ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის მაისი–ივლისი), [[ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის ივლისი–აგვისტო). 1918 წლის აგვისტოში თეთრების [[მოხალისეთა არმია|მოხალისეთა არმიამ]] დაიკავა ყუბანის მეორე ლაშქრობის დროს. 1920 წლის 19 მარტს კვლავ [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკების]] ხელში გადავიდა. 1920 წელს იყო ყუბან-შავი ზღვის ოლქის ტამანის განყოფილების, 1920–1924 წლებში – სლავიანსკის განყოფილების, 1924 წელს – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ოლქის ყუბანის ოკრუგის, 1924–1930 წლებში – ჩრდილოკავკასიის მხარის ამავე ოკრუგის ცენტრი; 1930–1934 წლებში პირდაპირ შედიოდა ჩრდილოკავკასიის მხარეში, 1934 წლიდან – აზოვ-შავი ზღვის მხარეში, 1937 წლიდან – [[კრასნოდარის მხარე]]ში. მეორე მსოფლიო ომში [[კავკასიისათვის ბრძოლა|კავკასიისათვის ბრძოლის]] დროს 1942 წლის 11 აგვისტოდან 1943 წლის 23 მარტამდე დაპყრობილი ჰქონდა გერმანიის ჯარებს. 1950-იანი წლების პირველი ნახევრიდან სტანიცა სწრაფად გაიზარდა მის მიდამოებში ბრინჯის მოყვანის განვითარებისა და ანასტასიევსკაია-ტროიცკაიის ნავთობსაბადოს აღმოჩენის შედეგად. 1958 წლიდან ეწოდება ყუბანის სლავიანსკი. შემორჩენილია: წმინდა მიძინების ტაძარი (1907–1912; არქ. ა. კოსიაკინი), ყუბანის ოლქის ტამანის განყოფილების სამმართველოს შენობა (1902; ახლანდ. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი), XIX საუკუნის ბოლოს – XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები (მ. შ. ვაჭარ ლ. მაზეპას სახლი [[ნეოგოტიკა|ნეოგოტიკის]] სტილში, 1913), კულტურის სახლი (1958). წმ. სარქისის სომხური ეკლესია (2002–2003), წმ. პანტელეიმონის ეკლესია (2006). მემორიალი ხსოვნის პარკში საბჭოთა არმიის 672 მებრძოლის ძმათა სასაფლაოზე. ქალაქში დგას ძეგლები: 1918 წლის ტამანის ლაშქრობის მონაწილეებისა (1923, ა. იუნგერისა და ს. კრამსკის პროექტი), ვლადიმერ ლენინის (1983, ნ. ტომსკი). ყუბანის სლავიანსკში მოქმედებს [[ყუბანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილიალი; მუზეუმები: ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის (1976), აღმოსავლეთ აზოვისპირეთის ეკოლოგიის (1994); სურათების გალერეა (1995). 2004 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სლავური კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი. ქალაქში განლაგებულია ქარხნები: მეტალოკრამიტისა და პროფილირებული ფურცლის, აგურის; ყველ-კარაქის, საკონსერვო და პურპროდუქტების კომბინატები; სამკერვალო ფაბრიკა და სხვ. ყუბანის სლავიანსკის მიდამოებში მოიპოვება [[ნავთობი]]. == ლიტერატურა == * {{დრე წიგნი |ავტორი=Славянск-на-Кубани |სათაური= |ტომი=30 |გვ=397-398 |id=3625284}} [[კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები]] aplnkb55d4oigwgspevq93fkmsy8uvi 5424156 5424155 2026-06-27T18:42:19Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5424156 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება}} '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე (ყუბანის განშტოება). სარკინიგზო სადგური. საავტომობილო კვანძი. 60 ათ. მცხოვრები (2025). თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა [[მეოტური კულტურა|მეოტური არქეოლოგიური კულტურის]] დასახლება, აღმოჩენილია მეოტური რუხი თიხის კერამიკა, [[ამფორა|ამფორების]] ცალკეული ნამტვრევები. 1985 წელს აღმოაჩინეს [[ბოსფორის სახელმწიფო]]ს სპილენძის მონეტების განძი (50 ცალზე მეტი; ძვ. წ. VI ათასწლეულის ბოლო მესამედი – III ათასწლეულის დასაწყისი). 1608 წელს ამ ტერიტორიაზე აიგო თურქული ციხესიმაგრე ქოფილი (მოგვიანებით ესქი-ქოფილი, ანუ ძველი ქოფილი). 1747 წელს [[ყირიმის სახანო|ყირიმის ხანმა]] [[სელიმ II გირეი]]მ მის სიახლოვეს ააგო ციხე იენი-ქოფილი (ახალი ქოფილი). 1778 წელს გენერალ-პორუჩიკ [[ალექსანდრე სუვოროვი|ალექსანდრე სუვოროვის]] ინიციატივით აქ ააშენეს ციხე ბლაგოვეშენსკაია, რომელიც შედიოდა ყუბანის სასაზღვრო ხაზში. 1806 წლიდან მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების უმეტესად [[კაზაკები|კაზაკებით]] დასახლება. 1865 წლიდან იყო [[ყუბანის ოლქი]]ს სტანიცა სლავიანსკაია. 1897–1920 წლებში იყო ტემრიუკის (1910-დან ტამანის) განყოფილების ცენტრი. 1915 წელს აქ გავიდა სარკინიგზო ხაზი კრიმსკაია (ქ. [[კრიმსკი]]) – კრუშჩიოვკა (სტ. [[კუშიოვსკაია]]). 1918 წლის იანვარში დამყარდა [[საბჭოთა რუსეთი|საბჭოთა]] ხელისუფლება. 1917–1922 წლების [[რუსეთის სამოქალაქო ომი|სამოქალქო ომის]] დროს შედიოდა [[ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის მაისი–ივლისი), [[ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის ივლისი–აგვისტო). 1918 წლის აგვისტოში თეთრების [[მოხალისეთა არმია|მოხალისეთა არმიამ]] დაიკავა ყუბანის მეორე ლაშქრობის დროს. 1920 წლის 19 მარტს კვლავ [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკების]] ხელში გადავიდა. 1920 წელს იყო ყუბან-შავი ზღვის ოლქის ტამანის განყოფილების, 1920–1924 წლებში – სლავიანსკის განყოფილების, 1924 წელს – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ოლქის ყუბანის ოკრუგის, 1924–1930 წლებში – ჩრდილოკავკასიის მხარის ამავე ოკრუგის ცენტრი; 1930–1934 წლებში პირდაპირ შედიოდა ჩრდილოკავკასიის მხარეში, 1934 წლიდან – აზოვ-შავი ზღვის მხარეში, 1937 წლიდან – [[კრასნოდარის მხარე]]ში. მეორე მსოფლიო ომში [[კავკასიისათვის ბრძოლა|კავკასიისათვის ბრძოლის]] დროს 1942 წლის 11 აგვისტოდან 1943 წლის 23 მარტამდე დაპყრობილი ჰქონდა გერმანიის ჯარებს. 1950-იანი წლების პირველი ნახევრიდან სტანიცა სწრაფად გაიზარდა მის მიდამოებში ბრინჯის მოყვანის განვითარებისა და ანასტასიევსკაია-ტროიცკაიის ნავთობსაბადოს აღმოჩენის შედეგად. 1958 წლიდან ეწოდება ყუბანის სლავიანსკი. შემორჩენილია: წმინდა მიძინების ტაძარი (1907–1912; არქ. ა. კოსიაკინი), ყუბანის ოლქის ტამანის განყოფილების სამმართველოს შენობა (1902; ახლანდ. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი), XIX საუკუნის ბოლოს – XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები (მ. შ. ვაჭარ ლ. მაზეპას სახლი [[ნეოგოტიკა|ნეოგოტიკის]] სტილში, 1913), კულტურის სახლი (1958). წმ. სარქისის სომხური ეკლესია (2002–2003), წმ. პანტელეიმონის ეკლესია (2006). მემორიალი ხსოვნის პარკში საბჭოთა არმიის 672 მებრძოლის ძმათა სასაფლაოზე. ქალაქში დგას ძეგლები: 1918 წლის ტამანის ლაშქრობის მონაწილეებისა (1923, ა. იუნგერისა და ს. კრამსკის პროექტი), ვლადიმერ ლენინის (1983, ნ. ტომსკი). ყუბანის სლავიანსკში მოქმედებს [[ყუბანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილიალი; მუზეუმები: ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის (1976), აღმოსავლეთ აზოვისპირეთის ეკოლოგიის (1994); სურათების გალერეა (1995). 2004 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სლავური კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი. ქალაქში განლაგებულია ქარხნები: მეტალოკრამიტისა და პროფილირებული ფურცლის, აგურის; ყველ-კარაქის, საკონსერვო და პურპროდუქტების კომბინატები; სამკერვალო ფაბრიკა და სხვ. ყუბანის სლავიანსკის მიდამოებში მოიპოვება [[ნავთობი]]. == ლიტერატურა == * {{დრე წიგნი |ავტორი= |სათაური=Славянск-на-Кубани |ტომი=30 |გვ=397-398 |id=3625284}} [[კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები]] sonrix4yvexgge709xtg32jmuub9qkk 5424158 5424156 2026-06-27T18:44:26Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5424158 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება | სტატუსი = ქალაქი | რეგიონის ტიპი = ფედერაციის სუბიექტი | რეგიონი = კრასნოდარის მხარე | რაიონის ტიპი = მუნიციპალური რაიონი | რაიონი = სლავიანსკის რაიონო (კრასნოდარის მხარე){{!}}სლავიანსკის რაიონი }} '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე (ყუბანის განშტოება). სარკინიგზო სადგური. საავტომობილო კვანძი. 60 ათ. მცხოვრები (2025). თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა [[მეოტური კულტურა|მეოტური არქეოლოგიური კულტურის]] დასახლება, აღმოჩენილია მეოტური რუხი თიხის კერამიკა, [[ამფორა|ამფორების]] ცალკეული ნამტვრევები. 1985 წელს აღმოაჩინეს [[ბოსფორის სახელმწიფო]]ს სპილენძის მონეტების განძი (50 ცალზე მეტი; ძვ. წ. VI ათასწლეულის ბოლო მესამედი – III ათასწლეულის დასაწყისი). 1608 წელს ამ ტერიტორიაზე აიგო თურქული ციხესიმაგრე ქოფილი (მოგვიანებით ესქი-ქოფილი, ანუ ძველი ქოფილი). 1747 წელს [[ყირიმის სახანო|ყირიმის ხანმა]] [[სელიმ II გირეი]]მ მის სიახლოვეს ააგო ციხე იენი-ქოფილი (ახალი ქოფილი). 1778 წელს გენერალ-პორუჩიკ [[ალექსანდრე სუვოროვი|ალექსანდრე სუვოროვის]] ინიციატივით აქ ააშენეს ციხე ბლაგოვეშენსკაია, რომელიც შედიოდა ყუბანის სასაზღვრო ხაზში. 1806 წლიდან მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების უმეტესად [[კაზაკები|კაზაკებით]] დასახლება. 1865 წლიდან იყო [[ყუბანის ოლქი]]ს სტანიცა სლავიანსკაია. 1897–1920 წლებში იყო ტემრიუკის (1910-დან ტამანის) განყოფილების ცენტრი. 1915 წელს აქ გავიდა სარკინიგზო ხაზი კრიმსკაია (ქ. [[კრიმსკი]]) – კრუშჩიოვკა (სტ. [[კუშიოვსკაია]]). 1918 წლის იანვარში დამყარდა [[საბჭოთა რუსეთი|საბჭოთა]] ხელისუფლება. 1917–1922 წლების [[რუსეთის სამოქალაქო ომი|სამოქალქო ომის]] დროს შედიოდა [[ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის მაისი–ივლისი), [[ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის ივლისი–აგვისტო). 1918 წლის აგვისტოში თეთრების [[მოხალისეთა არმია|მოხალისეთა არმიამ]] დაიკავა ყუბანის მეორე ლაშქრობის დროს. 1920 წლის 19 მარტს კვლავ [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკების]] ხელში გადავიდა. 1920 წელს იყო ყუბან-შავი ზღვის ოლქის ტამანის განყოფილების, 1920–1924 წლებში – სლავიანსკის განყოფილების, 1924 წელს – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ოლქის ყუბანის ოკრუგის, 1924–1930 წლებში – ჩრდილოკავკასიის მხარის ამავე ოკრუგის ცენტრი; 1930–1934 წლებში პირდაპირ შედიოდა ჩრდილოკავკასიის მხარეში, 1934 წლიდან – აზოვ-შავი ზღვის მხარეში, 1937 წლიდან – [[კრასნოდარის მხარე]]ში. მეორე მსოფლიო ომში [[კავკასიისათვის ბრძოლა|კავკასიისათვის ბრძოლის]] დროს 1942 წლის 11 აგვისტოდან 1943 წლის 23 მარტამდე დაპყრობილი ჰქონდა გერმანიის ჯარებს. 1950-იანი წლების პირველი ნახევრიდან სტანიცა სწრაფად გაიზარდა მის მიდამოებში ბრინჯის მოყვანის განვითარებისა და ანასტასიევსკაია-ტროიცკაიის ნავთობსაბადოს აღმოჩენის შედეგად. 1958 წლიდან ეწოდება ყუბანის სლავიანსკი. შემორჩენილია: წმინდა მიძინების ტაძარი (1907–1912; არქ. ა. კოსიაკინი), ყუბანის ოლქის ტამანის განყოფილების სამმართველოს შენობა (1902; ახლანდ. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი), XIX საუკუნის ბოლოს – XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები (მ. შ. ვაჭარ ლ. მაზეპას სახლი [[ნეოგოტიკა|ნეოგოტიკის]] სტილში, 1913), კულტურის სახლი (1958). წმ. სარქისის სომხური ეკლესია (2002–2003), წმ. პანტელეიმონის ეკლესია (2006). მემორიალი ხსოვნის პარკში საბჭოთა არმიის 672 მებრძოლის ძმათა სასაფლაოზე. ქალაქში დგას ძეგლები: 1918 წლის ტამანის ლაშქრობის მონაწილეებისა (1923, ა. იუნგერისა და ს. კრამსკის პროექტი), ვლადიმერ ლენინის (1983, ნ. ტომსკი). ყუბანის სლავიანსკში მოქმედებს [[ყუბანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილიალი; მუზეუმები: ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის (1976), აღმოსავლეთ აზოვისპირეთის ეკოლოგიის (1994); სურათების გალერეა (1995). 2004 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სლავური კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი. ქალაქში განლაგებულია ქარხნები: მეტალოკრამიტისა და პროფილირებული ფურცლის, აგურის; ყველ-კარაქის, საკონსერვო და პურპროდუქტების კომბინატები; სამკერვალო ფაბრიკა და სხვ. ყუბანის სლავიანსკის მიდამოებში მოიპოვება [[ნავთობი]]. == ლიტერატურა == * {{დრე წიგნი |ავტორი= |სათაური=Славянск-на-Кубани |ტომი=30 |გვ=397-398 |id=3625284}} [[კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები]] sj5g5oue5yj63f0hi798tryttlm6oja 5424159 5424158 2026-06-27T18:45:08Z გიო ოქრო 84301 5424159 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება | სტატუსი = ქალაქი | რეგიონის ტიპი = ფედერაციის სუბიექტი | რეგიონი = კრასნოდარის მხარე | რაიონის ტიპი = მუნიციპალური რაიონი | რაიონი = სლავიანსკის რაიონო (კრასნოდარის მხარე){{!}}სლავიანსკის რაიონი }} '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი [[რუსეთი|რუსეთში]], [[კრასნოდარის მხარე|კრასნოდარის მხარეში]]. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე ([[ყუბანი (მდინარე)|ყუბანის]] განშტოება). რკინიგზის სადგური. საავტომობილო კვანძი. 60 ათ. მცხოვრები (2025). თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა [[მეოტური კულტურა|მეოტური არქეოლოგიური კულტურის]] დასახლება, აღმოჩენილია მეოტური რუხი თიხის კერამიკა, [[ამფორა|ამფორების]] ცალკეული ნამტვრევები. 1985 წელს აღმოაჩინეს [[ბოსფორის სახელმწიფო]]ს სპილენძის მონეტების განძი (50 ცალზე მეტი; ძვ. წ. VI ათასწლეულის ბოლო მესამედი – III ათასწლეულის დასაწყისი). 1608 წელს ამ ტერიტორიაზე აიგო თურქული ციხესიმაგრე ქოფილი (მოგვიანებით ესქი-ქოფილი, ანუ ძველი ქოფილი). 1747 წელს [[ყირიმის სახანო|ყირიმის ხანმა]] [[სელიმ II გირეი]]მ მის სიახლოვეს ააგო ციხე იენი-ქოფილი (ახალი ქოფილი). 1778 წელს გენერალ-პორუჩიკ [[ალექსანდრე სუვოროვი|ალექსანდრე სუვოროვის]] ინიციატივით აქ ააშენეს ციხე ბლაგოვეშენსკაია, რომელიც შედიოდა ყუბანის სასაზღვრო ხაზში. 1806 წლიდან მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების უმეტესად [[კაზაკები|კაზაკებით]] დასახლება. 1865 წლიდან იყო [[ყუბანის ოლქი]]ს სტანიცა სლავიანსკაია. 1897–1920 წლებში იყო ტემრიუკის (1910-დან ტამანის) განყოფილების ცენტრი. 1915 წელს აქ გავიდა სარკინიგზო ხაზი კრიმსკაია (ქ. [[კრიმსკი]]) – კრუშჩიოვკა (სტ. [[კუშიოვსკაია]]). 1918 წლის იანვარში დამყარდა [[საბჭოთა რუსეთი|საბჭოთა]] ხელისუფლება. 1917–1922 წლების [[რუსეთის სამოქალაქო ომი|სამოქალქო ომის]] დროს შედიოდა [[ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის მაისი–ივლისი), [[ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის ივლისი–აგვისტო). 1918 წლის აგვისტოში თეთრების [[მოხალისეთა არმია|მოხალისეთა არმიამ]] დაიკავა ყუბანის მეორე ლაშქრობის დროს. 1920 წლის 19 მარტს კვლავ [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკების]] ხელში გადავიდა. 1920 წელს იყო ყუბან-შავი ზღვის ოლქის ტამანის განყოფილების, 1920–1924 წლებში – სლავიანსკის განყოფილების, 1924 წელს – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ოლქის ყუბანის ოკრუგის, 1924–1930 წლებში – ჩრდილოკავკასიის მხარის ამავე ოკრუგის ცენტრი; 1930–1934 წლებში პირდაპირ შედიოდა ჩრდილოკავკასიის მხარეში, 1934 წლიდან – აზოვ-შავი ზღვის მხარეში, 1937 წლიდან – [[კრასნოდარის მხარე]]ში. მეორე მსოფლიო ომში [[კავკასიისათვის ბრძოლა|კავკასიისათვის ბრძოლის]] დროს 1942 წლის 11 აგვისტოდან 1943 წლის 23 მარტამდე დაპყრობილი ჰქონდა გერმანიის ჯარებს. 1950-იანი წლების პირველი ნახევრიდან სტანიცა სწრაფად გაიზარდა მის მიდამოებში ბრინჯის მოყვანის განვითარებისა და ანასტასიევსკაია-ტროიცკაიის ნავთობსაბადოს აღმოჩენის შედეგად. 1958 წლიდან ეწოდება ყუბანის სლავიანსკი. შემორჩენილია: წმინდა მიძინების ტაძარი (1907–1912; არქ. ა. კოსიაკინი), ყუბანის ოლქის ტამანის განყოფილების სამმართველოს შენობა (1902; ახლანდ. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი), XIX საუკუნის ბოლოს – XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები (მ. შ. ვაჭარ ლ. მაზეპას სახლი [[ნეოგოტიკა|ნეოგოტიკის]] სტილში, 1913), კულტურის სახლი (1958). წმ. სარქისის სომხური ეკლესია (2002–2003), წმ. პანტელეიმონის ეკლესია (2006). მემორიალი ხსოვნის პარკში საბჭოთა არმიის 672 მებრძოლის ძმათა სასაფლაოზე. ქალაქში დგას ძეგლები: 1918 წლის ტამანის ლაშქრობის მონაწილეებისა (1923, ა. იუნგერისა და ს. კრამსკის პროექტი), ვლადიმერ ლენინის (1983, ნ. ტომსკი). ყუბანის სლავიანსკში მოქმედებს [[ყუბანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილიალი; მუზეუმები: ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის (1976), აღმოსავლეთ აზოვისპირეთის ეკოლოგიის (1994); სურათების გალერეა (1995). 2004 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სლავური კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი. ქალაქში განლაგებულია ქარხნები: მეტალოკრამიტისა და პროფილირებული ფურცლის, აგურის; ყველ-კარაქის, საკონსერვო და პურპროდუქტების კომბინატები; სამკერვალო ფაბრიკა და სხვ. ყუბანის სლავიანსკის მიდამოებში მოიპოვება [[ნავთობი]]. == ლიტერატურა == * {{დრე წიგნი |ავტორი= |სათაური=Славянск-на-Кубани |ტომი=30 |გვ=397-398 |id=3625284}} [[კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები]] ijb74r48o48hbomegscc727sp8l2wjx 5424160 5424159 2026-06-27T18:45:25Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5424160 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება | სტატუსი = ქალაქი | რეგიონის ტიპი = ფედერაციის სუბიექტი | რეგიონი = კრასნოდარის მხარე | რაიონის ტიპი = მუნიციპალური რაიონი | რაიონი = სლავიანსკის რაიონო (კრასნოდარის მხარე){{!}}სლავიანსკის რაიონი }} '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი [[რუსეთი|რუსეთში]], [[კრასნოდარის მხარე|კრასნოდარის მხარეში]]. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე ([[ყუბანი (მდინარე)|ყუბანის]] განშტოება). რკინიგზის სადგური. საავტომობილო კვანძი. 60 ათ. მცხოვრები (2025). თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა [[მეოტური კულტურა|მეოტური არქეოლოგიური კულტურის]] დასახლება, აღმოჩენილია მეოტური რუხი თიხის კერამიკა, [[ამფორა|ამფორების]] ცალკეული ნამტვრევები. 1985 წელს აღმოაჩინეს [[ბოსფორის სახელმწიფო]]ს სპილენძის მონეტების განძი (50 ცალზე მეტი; ძვ. წ. VI ათასწლეულის ბოლო მესამედი – III ათასწლეულის დასაწყისი). 1608 წელს ამ ტერიტორიაზე აიგო თურქული ციხესიმაგრე ქოფილი (მოგვიანებით ესქი-ქოფილი, ანუ ძველი ქოფილი). 1747 წელს [[ყირიმის სახანო|ყირიმის ხანმა]] [[სელიმ II გირეი]]მ მის სიახლოვეს ააგო ციხე იენი-ქოფილი (ახალი ქოფილი). 1778 წელს გენერალ-პორუჩიკ [[ალექსანდრე სუვოროვი|ალექსანდრე სუვოროვის]] ინიციატივით აქ ააშენეს ციხე ბლაგოვეშენსკაია, რომელიც შედიოდა ყუბანის სასაზღვრო ხაზში. 1806 წლიდან მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების უმეტესად [[კაზაკები|კაზაკებით]] დასახლება. 1865 წლიდან იყო [[ყუბანის ოლქი]]ს სტანიცა სლავიანსკაია. 1897–1920 წლებში იყო ტემრიუკის (1910-დან ტამანის) განყოფილების ცენტრი. 1915 წელს აქ გავიდა სარკინიგზო ხაზი კრიმსკაია (ქ. [[კრიმსკი]]) – კრუშჩიოვკა (სტ. [[კუშიოვსკაია]]). 1918 წლის იანვარში დამყარდა [[საბჭოთა რუსეთი|საბჭოთა]] ხელისუფლება. 1917–1922 წლების [[რუსეთის სამოქალაქო ომი|სამოქალქო ომის]] დროს შედიოდა [[ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის მაისი–ივლისი), [[ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის ივლისი–აგვისტო). 1918 წლის აგვისტოში თეთრების [[მოხალისეთა არმია|მოხალისეთა არმიამ]] დაიკავა ყუბანის მეორე ლაშქრობის დროს. 1920 წლის 19 მარტს კვლავ [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკების]] ხელში გადავიდა. 1920 წელს იყო ყუბან-შავი ზღვის ოლქის ტამანის განყოფილების, 1920–1924 წლებში – სლავიანსკის განყოფილების, 1924 წელს – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ოლქის ყუბანის ოკრუგის, 1924–1930 წლებში – ჩრდილოკავკასიის მხარის ამავე ოკრუგის ცენტრი; 1930–1934 წლებში პირდაპირ შედიოდა ჩრდილოკავკასიის მხარეში, 1934 წლიდან – აზოვ-შავი ზღვის მხარეში, 1937 წლიდან – [[კრასნოდარის მხარე]]ში. მეორე მსოფლიო ომში [[კავკასიისათვის ბრძოლა|კავკასიისათვის ბრძოლის]] დროს 1942 წლის 11 აგვისტოდან 1943 წლის 23 მარტამდე დაპყრობილი ჰქონდა გერმანიის ჯარებს. 1950-იანი წლების პირველი ნახევრიდან სტანიცა სწრაფად გაიზარდა მის მიდამოებში ბრინჯის მოყვანის განვითარებისა და ანასტასიევსკაია-ტროიცკაიის ნავთობსაბადოს აღმოჩენის შედეგად. 1958 წლიდან ეწოდება ყუბანის სლავიანსკი. შემორჩენილია: წმინდა მიძინების ტაძარი (1907–1912; არქ. ა. კოსიაკინი), ყუბანის ოლქის ტამანის განყოფილების სამმართველოს შენობა (1902; ახლანდ. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი), XIX საუკუნის ბოლოს – XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები (მ. შ. ვაჭარ ლ. მაზეპას სახლი [[ნეოგოტიკა|ნეოგოტიკის]] სტილში, 1913), კულტურის სახლი (1958). წმ. სარქისის სომხური ეკლესია (2002–2003), წმ. პანტელეიმონის ეკლესია (2006). მემორიალი ხსოვნის პარკში საბჭოთა არმიის 672 მებრძოლის ძმათა სასაფლაოზე. ქალაქში დგას ძეგლები: 1918 წლის ტამანის ლაშქრობის მონაწილეებისა (1923, ა. იუნგერისა და ს. კრამსკის პროექტი), ვლადიმერ ლენინის (1983, ნ. ტომსკი). ყუბანის სლავიანსკში მოქმედებს [[ყუბანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილიალი; მუზეუმები: ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის (1976), აღმოსავლეთ აზოვისპირეთის ეკოლოგიის (1994); სურათების გალერეა (1995). 2004 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სლავური კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი. ქალაქში განლაგებულია ქარხნები: მეტალოკრამიტისა და პროფილირებული ფურცლის, აგურის; ყველ-კარაქის, საკონსერვო და პურპროდუქტების კომბინატები; სამკერვალო ფაბრიკა და სხვ. ყუბანის სლავიანსკის მიდამოებში მოიპოვება [[ნავთობი]]. == ლიტერატურა == * {{დრე წიგნი |ავტორი= |სათაური=Славянск-на-Кубани |ტომი=30 |გვ=397-398 |id=3625284}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები]] q7k8n1bixrtyroomvqr1iklae9i1r9b 5424161 5424160 2026-06-27T18:46:58Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5424161 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება | სტატუსი = ქალაქი | რეგიონის ტიპი = ფედერაციის სუბიექტი | რეგიონი = კრასნოდარის მხარე | რაიონის ტიპი = მუნიციპალური რაიონი | რაიონი = სლავიანსკის რაიონო (კრასნოდარის მხარე){{!}}სლავიანსკის რაიონი | საიტი = https://cityslav.ru/ }} '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი [[რუსეთი|რუსეთში]], [[კრასნოდარის მხარე|კრასნოდარის მხარეში]]. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე ([[ყუბანი (მდინარე)|ყუბანის]] განშტოება). რკინიგზის სადგური. საავტომობილო კვანძი. 60 ათ. მცხოვრები (2025). თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა [[მეოტური კულტურა|მეოტური არქეოლოგიური კულტურის]] დასახლება, აღმოჩენილია მეოტური რუხი თიხის კერამიკა, [[ამფორა|ამფორების]] ცალკეული ნამტვრევები. 1985 წელს აღმოაჩინეს [[ბოსფორის სახელმწიფო]]ს სპილენძის მონეტების განძი (50 ცალზე მეტი; ძვ. წ. VI ათასწლეულის ბოლო მესამედი – III ათასწლეულის დასაწყისი). 1608 წელს ამ ტერიტორიაზე აიგო თურქული ციხესიმაგრე ქოფილი (მოგვიანებით ესქი-ქოფილი, ანუ ძველი ქოფილი). 1747 წელს [[ყირიმის სახანო|ყირიმის ხანმა]] [[სელიმ II გირეი]]მ მის სიახლოვეს ააგო ციხე იენი-ქოფილი (ახალი ქოფილი). 1778 წელს გენერალ-პორუჩიკ [[ალექსანდრე სუვოროვი|ალექსანდრე სუვოროვის]] ინიციატივით აქ ააშენეს ციხე ბლაგოვეშენსკაია, რომელიც შედიოდა ყუბანის სასაზღვრო ხაზში. 1806 წლიდან მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების უმეტესად [[კაზაკები|კაზაკებით]] დასახლება. 1865 წლიდან იყო [[ყუბანის ოლქი]]ს სტანიცა სლავიანსკაია. 1897–1920 წლებში იყო ტემრიუკის (1910-დან ტამანის) განყოფილების ცენტრი. 1915 წელს აქ გავიდა სარკინიგზო ხაზი კრიმსკაია (ქ. [[კრიმსკი]]) – კრუშჩიოვკა (სტ. [[კუშიოვსკაია]]). 1918 წლის იანვარში დამყარდა [[საბჭოთა რუსეთი|საბჭოთა]] ხელისუფლება. 1917–1922 წლების [[რუსეთის სამოქალაქო ომი|სამოქალქო ომის]] დროს შედიოდა [[ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის მაისი–ივლისი), [[ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის ივლისი–აგვისტო). 1918 წლის აგვისტოში თეთრების [[მოხალისეთა არმია|მოხალისეთა არმიამ]] დაიკავა ყუბანის მეორე ლაშქრობის დროს. 1920 წლის 19 მარტს კვლავ [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკების]] ხელში გადავიდა. 1920 წელს იყო ყუბან-შავი ზღვის ოლქის ტამანის განყოფილების, 1920–1924 წლებში – სლავიანსკის განყოფილების, 1924 წელს – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ოლქის ყუბანის ოკრუგის, 1924–1930 წლებში – ჩრდილოკავკასიის მხარის ამავე ოკრუგის ცენტრი; 1930–1934 წლებში პირდაპირ შედიოდა ჩრდილოკავკასიის მხარეში, 1934 წლიდან – აზოვ-შავი ზღვის მხარეში, 1937 წლიდან – [[კრასნოდარის მხარე]]ში. მეორე მსოფლიო ომში [[კავკასიისათვის ბრძოლა|კავკასიისათვის ბრძოლის]] დროს 1942 წლის 11 აგვისტოდან 1943 წლის 23 მარტამდე დაპყრობილი ჰქონდა გერმანიის ჯარებს. 1950-იანი წლების პირველი ნახევრიდან სტანიცა სწრაფად გაიზარდა მის მიდამოებში ბრინჯის მოყვანის განვითარებისა და ანასტასიევსკაია-ტროიცკაიის ნავთობსაბადოს აღმოჩენის შედეგად. 1958 წლიდან ეწოდება ყუბანის სლავიანსკი. შემორჩენილია: წმინდა მიძინების ტაძარი (1907–1912; არქ. ა. კოსიაკინი), ყუბანის ოლქის ტამანის განყოფილების სამმართველოს შენობა (1902; ახლანდ. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი), XIX საუკუნის ბოლოს – XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები (მ. შ. ვაჭარ ლ. მაზეპას სახლი [[ნეოგოტიკა|ნეოგოტიკის]] სტილში, 1913), კულტურის სახლი (1958). წმ. სარქისის სომხური ეკლესია (2002–2003), წმ. პანტელეიმონის ეკლესია (2006). მემორიალი ხსოვნის პარკში საბჭოთა არმიის 672 მებრძოლის ძმათა სასაფლაოზე. ქალაქში დგას ძეგლები: 1918 წლის ტამანის ლაშქრობის მონაწილეებისა (1923, ა. იუნგერისა და ს. კრამსკის პროექტი), ვლადიმერ ლენინის (1983, ნ. ტომსკი). ყუბანის სლავიანსკში მოქმედებს [[ყუბანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილიალი; მუზეუმები: ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის (1976), აღმოსავლეთ აზოვისპირეთის ეკოლოგიის (1994); სურათების გალერეა (1995). 2004 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სლავური კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი. ქალაქში განლაგებულია ქარხნები: მეტალოკრამიტისა და პროფილირებული ფურცლის, აგურის; ყველ-კარაქის, საკონსერვო და პურპროდუქტების კომბინატები; სამკერვალო ფაბრიკა და სხვ. ყუბანის სლავიანსკის მიდამოებში მოიპოვება [[ნავთობი]]. == ლიტერატურა == * {{დრე წიგნი |ავტორი= |სათაური=Славянск-на-Кубани |ტომი=30 |გვ=397-398 |id=3625284}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები]] sy5bxgn8xwb99io9qblihv0zq0nr0dq 5424168 5424161 2026-06-27T18:52:09Z გიო ოქრო 84301 5424168 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება | სტატუსი = ქალაქი | რეგიონის ტიპი = ფედერაციის სუბიექტი | რეგიონი = კრასნოდარის მხარე | რაიონის ტიპი = მუნიციპალური რაიონი | რაიონი = სლავიანსკის რაიონო (კრასნოდარის მხარე){{!}}სლავიანსკის რაიონი | საიტი = https://cityslav.ru/ }} '''ყუბანის სლავიანსკი''' ({{lang-ru|Славянск-на-Кубани}}) — ქალაქი [[რუსეთი|რუსეთში]], [[კრასნოდარის მხარე|კრასნოდარის მხარეში]]. სლავიანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე პროტოკაზე ([[ყუბანი (მდინარე)|ყუბანის]] განშტოება). რკინიგზის სადგური. საავტომობილო კვანძი. 60 ათ. მცხოვრები (2025). თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე არსებობდა [[მეოტური კულტურა|მეოტური არქეოლოგიური კულტურის]] დასახლება, აღმოჩენილია მეოტური რუხი თიხის კერამიკა, [[ამფორა|ამფორების]] ცალკეული ნამტვრევები. 1985 წელს აღმოაჩინეს [[ბოსფორის სახელმწიფო]]ს სპილენძის მონეტების განძი (50 ცალზე მეტი; ძვ. წ. VI ათასწლეულის ბოლო მესამედი – III ათასწლეულის დასაწყისი). 1608 წელს ამ ტერიტორიაზე აიგო თურქული ციხესიმაგრე ქოფილი (მოგვიანებით ესქი-ქოფილი, ანუ ძველი ქოფილი). 1747 წელს [[ყირიმის სახანო|ყირიმის ხანმა]] [[სელიმ II გირეი]]მ მის სიახლოვეს ააგო ციხე იენი-ქოფილი (ახალი ქოფილი). 1778 წელს გენერალ-პორუჩიკ [[ალექსანდრე სუვოროვი|ალექსანდრე სუვოროვის]] ინიციატივით აქ ააშენეს ციხე ბლაგოვეშენსკაია, რომელიც შედიოდა ყუბანის სასაზღვრო ხაზში. 1806 წლიდან მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების უმეტესად [[კაზაკები|კაზაკებით]] დასახლება. 1865 წლიდან იყო [[ყუბანის ოლქი]]ს სტანიცა სლავიანსკაია. 1897–1920 წლებში იყო ტემრიუკის (1910-დან ტამანის) განყოფილების ცენტრი. 1915 წელს აქ გავიდა სარკინიგზო ხაზი კრიმსკაია (ქ. [[კრიმსკი]]) – კრუშჩიოვკა (სტ. [[კუშიოვსკაია]]). 1918 წლის იანვარში დამყარდა [[საბჭოთა რუსეთი|საბჭოთა]] ხელისუფლება. 1917–1922 წლების [[რუსეთის სამოქალაქო ომი|სამოქალქო ომის]] დროს შედიოდა [[ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის მაისი–ივლისი), [[ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა]]ში (1918 წლის ივლისი–აგვისტო). 1918 წლის აგვისტოში თეთრების [[მოხალისეთა არმია|მოხალისეთა არმიამ]] დაიკავა ყუბანის მეორე ლაშქრობის დროს. 1920 წლის 19 მარტს კვლავ [[ბოლშევიკები|ბოლშევიკების]] ხელში გადავიდა. 1920 წელს იყო ყუბან-შავი ზღვის ოლქის ტამანის განყოფილების, 1920–1924 წლებში – სლავიანსკის განყოფილების, 1924 წელს – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ოლქის ყუბანის ოკრუგის, 1924–1930 წლებში – ჩრდილოკავკასიის მხარის ამავე ოკრუგის ცენტრი; 1930–1934 წლებში პირდაპირ შედიოდა ჩრდილოკავკასიის მხარეში, 1934 წლიდან – აზოვ-შავი ზღვის მხარეში, 1937 წლიდან – [[კრასნოდარის მხარე]]ში. მეორე მსოფლიო ომში [[კავკასიისათვის ბრძოლა|კავკასიისათვის ბრძოლის]] დროს 1942 წლის 11 აგვისტოდან 1943 წლის 23 მარტამდე დაპყრობილი ჰქონდა გერმანიის ჯარებს. 1950-იანი წლების პირველი ნახევრიდან სტანიცა სწრაფად გაიზარდა მის მიდამოებში ბრინჯის მოყვანის განვითარებისა და ანასტასიევსკაია-ტროიცკაიის ნავთობსაბადოს აღმოჩენის შედეგად. 1958 წლიდან ეწოდება ყუბანის სლავიანსკი. შემორჩენილია: წმინდა მიძინების ტაძარი (1907–1912; არქ. ა. კოსიაკინი), ყუბანის ოლქის ტამანის განყოფილების სამმართველოს შენობა (1902; ახლანდ. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი), XIX საუკუნის ბოლოს – XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები (მ. შ. ვაჭარ ლ. მაზეპას სახლი [[ნეოგოტიკა|ნეოგოტიკის]] სტილში, 1913), კულტურის სახლი (1958). წმ. სარქისის სომხური ეკლესია (2002–2003), წმ. პანტელეიმონის ეკლესია (2006). მემორიალი ხსოვნის პარკში საბჭოთა არმიის 672 მებრძოლის ძმათა სასაფლაოზე. ქალაქში დგას 1918 წლის ტამანის ლაშქრობის მონაწილეებისა (1923, ა. იუნგერისა და ს. კრამსკის პროექტი) და ვლადიმერ ლენინის (1983, ნ. ტომსკი) ძეგლები. ყუბანის სლავიანსკში მოქმედებს [[ყუბანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილიალი; მუზეუმები: ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის (1976), აღმოსავლეთ აზოვისპირეთის ეკოლოგიის (1994); სურათების გალერეა (1995). 2004 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სლავური კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი. ქალაქში განლაგებულია ქარხნები: მეტალოკრამიტისა და პროფილირებული ფურცლის, აგურის; ყველ-კარაქის, საკონსერვო და პურპროდუქტების კომბინატები; სამკერვალო ფაბრიკა და სხვ. ყუბანის სლავიანსკის მიდამოებში მოიპოვება [[ნავთობი]]. == ლიტერატურა == * {{დრე წიგნი |ავტორი= |სათაური=Славянск-на-Кубани |ტომი=30 |გვ=397-398 |id=3625284}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ქალაქები]] 324smm7rua5z952lpvo7350fpga2by2 0 893700 5424163 2026-06-27T18:47:36Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ნამიბია | მეტსახელი = '''მამაცი მებრძოლები''' (''Brave Warriors'') | ემბლემა = Flag of Namibia.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = NAM | ასოციაცია = ნამიბიის... 5424163 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ნამიბია | მეტსახელი = '''მამაცი მებრძოლები''' (''Brave Warriors'') | ემბლემა = Flag of Namibia.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = NAM | ასოციაცია = [[ნამიბიის ფეხბურთის ასოციაცია]] (NFA) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[კოლინ ბენჯამინი]] | კაპიტანი = [[პიტერ შალულილე]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[დეონ ჰოტო]] (86) | ბომბარდირი = [[პიტერ შალულილე]] (20) | საშინაო სტადიონი = [[ინდეფენდენსის სტადიონი (ნამიბია)|ინდეფენდენსის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 68 | ფიფა მაქს თარიღი = ნოემბერი, 1998 | ფიფა მინ = 167 | ფიფა მინ თარიღი = ივლისი, 2006 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 100 | ელო მაქს თარიღი = 12 სექტემბერი, 1998 | ელო მინ = 165 | ელო მინ თარიღი = 22 ივლისი, 2006 | pattern_b1 = _nam24h | pattern_ra1 = _nam24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_b2 = _nam24a | pattern_ra2 = _nam24a | leftarm2 = 1651FE | body2 = 1651FE | rightarm2 = 1651FE | shorts2 = 1651FE | socks2 = 1651FE | pattern_b3 = _nam24t | pattern_ra3 = _nam24t | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF | პირველი თამაში = {{დროშა|სამხრეთ-დასავლეთი აფრიკა}} სამხრეთ-დასავლეთი აფრიკა 0–1 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />(ნამიბია; 16 მაისი, 1989) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ნამიბია}} ნამიბია 6–0 {{დროშა|ბოტსვანა}}<br />([[ვინდჰუკი]]; 25 აგვისტო, 1996)<br />{{დროშა|ნამიბია}} ნამიბია 8–2 {{დროშა|ბენინი}}<br />([[ვინდჰუკი]]; 15 ივლისი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ეგვიპტე}} ეგვიპტე 7–1 ნამიბია {{დროშა|ნამიბია}}<br />([[კაირო]]; 8 ნოემბერი, 1996)<br />{{დროშა|ეგვიპტე}} ეგვიპტე 8–2 ნამიბია {{დროშა|ნამიბია}}<br />([[ალექსანდრია]]; 13 ივლისი, 2001) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 0 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 4 | რეგიონული თასი პირველად = [[1998 წლის აფრიკის ერთა თასი|1998]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = მერვედფინალი ([[2023 წლის აფრიკის ერთა თასი|2023]]) | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 2 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2018 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2018]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = მეოთხედფინალი ([[2018 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2018]]) | მესამე რეგიონული სახელი = [[COSAFA-ის თასი]] | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 19 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = [[1997 წლის COSAFA-ის თასი|1997]] | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = '''ჩემპიონი''' ([[2015 წლის COSAFA-ის თასი|2015]]) }} '''ნამიბიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ნამიბია]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ნამიბიის ფეხბურთის ასოციაცია]] (NFA), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''მამაცი მებრძოლები''' და საშინაო მატჩებს [[ინდეფენდენსის სტადიონი (ნამიბია)|ინდეფენდენსის სტადიონზე]] ატარებს. ნამიბიის ეროვნულ ნაკრებს დღემდე არასოდეს უთამაშია [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე. თუმცა, მან ოთხჯერ მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს საგზური. საუკეთესო შედეგს 2023 წელს მიაღწია, როდესაც ტურნირის მერვედფინალში გავიდა. ნამიბია ორჯერ მონაწილეობდა [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ზე, სადაც 2018 წელს მეოთხედფინალს მიაღწია. რეგიონულ დონეზე მისი ყველაზე დიდი წარმატებაა [[COSAFA-ის თასი]]ს 2015 წლის გათამაშების მოგება. == სქოლიო == 03tvnikr24xfv4ebiup8y26pdieqk32 5424166 5424163 2026-06-27T18:51:02Z GagaMumladze2020 126180 5424166 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ნამიბია | მეტსახელი = '''მამაცი მებრძოლები''' (''Brave Warriors'') | ემბლემა = Flag of Namibia.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = NAM | ასოციაცია = [[ნამიბიის ფეხბურთის ასოციაცია]] (NFA) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[კოლინ ბენჯამინი]] | კაპიტანი = [[პიტერ შალულილე]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[დეონ ჰოტო]] (86) | ბომბარდირი = [[პიტერ შალულილე]] (20) | საშინაო სტადიონი = [[ინდეფენდენსის სტადიონი (ნამიბია)|ინდეფენდენსის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 68 | ფიფა მაქს თარიღი = ნოემბერი, 1998 | ფიფა მინ = 167 | ფიფა მინ თარიღი = ივლისი, 2006 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 100 | ელო მაქს თარიღი = 12 სექტემბერი, 1998 | ელო მინ = 165 | ელო მინ თარიღი = 22 ივლისი, 2006 | pattern_b1 = _nam24h | pattern_ra1 = _nam24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_b2 = _nam24a | pattern_ra2 = _nam24a | leftarm2 = 1651FE | body2 = 1651FE | rightarm2 = 1651FE | shorts2 = 1651FE | socks2 = 1651FE | pattern_b3 = _nam24t | pattern_ra3 = _nam24t | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF | პირველი თამაში = {{დროშა|სამხრეთ-დასავლეთი აფრიკა}} სამხრეთ-დასავლეთი აფრიკა 0–1 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />(ნამიბია; 16 მაისი, 1989) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ნამიბია}} ნამიბია 6–0 {{დროშა|ბოტსვანა}}<br />([[ვინდჰუკი]]; 25 აგვისტო, 1996)<br />{{დროშა|ნამიბია}} ნამიბია 8–2 {{დროშა|ბენინი}}<br />([[ვინდჰუკი]]; 15 ივლისი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ეგვიპტე}} ეგვიპტე 7–1 ნამიბია {{დროშა|ნამიბია}}<br />([[კაირო]]; 8 ნოემბერი, 1996)<br />{{დროშა|ეგვიპტე}} ეგვიპტე 8–2 ნამიბია {{დროშა|ნამიბია}}<br />([[ალექსანდრია]]; 13 ივლისი, 2001) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 0 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 4 | რეგიონული თასი პირველად = [[1998 წლის აფრიკის ერთა თასი|1998]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = მერვედფინალი ([[2023 წლის აფრიკის ერთა თასი|2023]]) | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 2 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2018 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2018]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = მეოთხედფინალი ([[2018 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2018]]) | მესამე რეგიონული სახელი = [[COSAFA-ის თასი]] | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 19 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = [[1997 წლის COSAFA-ის თასი|1997]] | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = '''ჩემპიონი''' ([[2015 წლის COSAFA-ის თასი|2015]]) }} '''ნამიბიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ნამიბია]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ნამიბიის ფეხბურთის ასოციაცია]] (NFA), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''მამაცი მებრძოლები''' და საშინაო მატჩებს [[ინდეფენდენსის სტადიონი (ნამიბია)|ინდეფენდენსის სტადიონზე]] ატარებს. ნამიბიის ეროვნულ ნაკრებს დღემდე არასოდეს უთამაშია [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე. თუმცა, მან ოთხჯერ მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს საგზური. საუკეთესო შედეგს 2023 წელს მიაღწია, როდესაც ტურნირის მერვედფინალში გავიდა. ნამიბია ორჯერ მონაწილეობდა [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ზე, სადაც 2018 წელს მეოთხედფინალს მიაღწია. რეგიონულ დონეზე მისი ყველაზე დიდი წარმატებაა [[COSAFA-ის თასი]]ს 2015 წლის გათამაშების მოგება.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/namibia/QLENxLuR/ |title=Namibia |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == 2cf6f7j08df9qvorjfeze8sti3yvac0 5424167 5424166 2026-06-27T18:51:47Z GagaMumladze2020 126180 5424167 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ნამიბია | მეტსახელი = '''მამაცი მებრძოლები''' (''Brave Warriors'') | ემბლემა = Flag of Namibia.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = NAM | ასოციაცია = [[ნამიბიის ფეხბურთის ასოციაცია]] (NFA) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[სამხრეთ აფრიკის ფეხბურთის ასოციაციების საბჭო]] (COSAFA) | მწვრთვნელი = [[კოლინ ბენჯამინი]] | კაპიტანი = [[პიტერ შალულილე]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[დეონ ჰოტო]] (86) | ბომბარდირი = [[პიტერ შალულილე]] (20) | საშინაო სტადიონი = [[ინდეფენდენსის სტადიონი (ნამიბია)|ინდეფენდენსის სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 68 | ფიფა მაქს თარიღი = ნოემბერი, 1998 | ფიფა მინ = 167 | ფიფა მინ თარიღი = ივლისი, 2006 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 100 | ელო მაქს თარიღი = 12 სექტემბერი, 1998 | ელო მინ = 165 | ელო მინ თარიღი = 22 ივლისი, 2006 | pattern_b1 = _nam24h | pattern_ra1 = _nam24h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_b2 = _nam24a | pattern_ra2 = _nam24a | leftarm2 = 1651FE | body2 = 1651FE | rightarm2 = 1651FE | shorts2 = 1651FE | socks2 = 1651FE | pattern_b3 = _nam24t | pattern_ra3 = _nam24t | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF | პირველი თამაში = {{დროშა|სამხრეთ-დასავლეთი აფრიკა}} სამხრეთ-დასავლეთი აფრიკა 0–1 ანგოლა {{დროშა|ანგოლა}}<br />(ნამიბია; 16 მაისი, 1989) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ნამიბია}} ნამიბია 6–0 {{დროშა|ბოტსვანა}}<br />([[ვინდჰუკი]]; 25 აგვისტო, 1996)<br />{{დროშა|ნამიბია}} ნამიბია 8–2 {{დროშა|ბენინი}}<br />([[ვინდჰუკი]]; 15 ივლისი, 2000) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ეგვიპტე}} ეგვიპტე 7–1 ნამიბია {{დროშა|ნამიბია}}<br />([[კაირო]]; 8 ნოემბერი, 1996)<br />{{დროშა|ეგვიპტე}} ეგვიპტე 8–2 ნამიბია {{დროშა|ნამიბია}}<br />([[ალექსანდრია]]; 13 ივლისი, 2001) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 0 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 4 | რეგიონული თასი პირველად = [[1998 წლის აფრიკის ერთა თასი|1998]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = მერვედფინალი ([[2023 წლის აფრიკის ერთა თასი|2023]]) | მეორე რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]] | მეორე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 2 | მეორე რეგიონული თასი პირველად = [[2018 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2018]] | მეორე რეგიონული თასი საუკეთესო = მეოთხედფინალი ([[2018 წლის აფრიკის ერთა ჩემპიონატი|2018]]) | მესამე რეგიონული სახელი = [[COSAFA-ის თასი]] | მესამე რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 19 | მესამე რეგიონული თასი პირველად = [[1997 წლის COSAFA-ის თასი|1997]] | მესამე რეგიონული თასი საუკეთესო = '''ჩემპიონი''' ([[2015 წლის COSAFA-ის თასი|2015]]) }} '''ნამიბიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ნამიბია]]ს საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ნამიბიის ფეხბურთის ასოციაცია]] (NFA), რომელიც [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''მამაცი მებრძოლები''' და საშინაო მატჩებს [[ინდეფენდენსის სტადიონი (ნამიბია)|ინდეფენდენსის სტადიონზე]] ატარებს. ნამიბიის ეროვნულ ნაკრებს დღემდე არასოდეს უთამაშია [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე. თუმცა, მან ოთხჯერ მოიპოვა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს საგზური. საუკეთესო შედეგს 2023 წელს მიაღწია, როდესაც ტურნირის მერვედფინალში გავიდა. ნამიბია ორჯერ მონაწილეობდა [[აფრიკის ერთა ჩემპიონატი]]ზე, სადაც 2018 წელს მეოთხედფინალს მიაღწია. რეგიონულ დონეზე მისი ყველაზე დიდი წარმატებაა [[COSAFA-ის თასი]]ს 2015 წლის გათამაშების მოგება.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/namibia/QLENxLuR/ |title=Namibia |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] mojemeb1fvqp6jge2kjcrw7w8m7gm40 1 893701 5424164 2026-06-27T18:48:35Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424164 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893702 5424171 2026-06-27T18:59:14Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ბენინი | მეტსახელი = '''ჩიტები''' (ფრანგ. ''Les Guépards'')<br />ყოფილი: '''ციყვები''' (ფრანგ. ''Les Écureuils'') | ემბლემა =Flag of Benin.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამ... 5424171 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ბენინი | მეტსახელი = '''ჩიტები''' (ფრანგ. ''Les Guépards'')<br />ყოფილი: '''ციყვები''' (ფრანგ. ''Les Écureuils'') | ემბლემა =Flag of Benin.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = BEN | ასოციაცია = [[ბენინის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FBF, FEBEFOOT) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (WAFU) | მწვრთვნელი = [[გერნოტ რორი]] | კაპიტანი = [[სტივ მუნიე]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[სტეფან სესენიონი]] (89) | ბომბარდირი = [[სტეფან სესენიონი]] (24) | საშინაო სტადიონი = [[სტად დე ლ'ამიტიე]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 59 | ფიფა მაქს თარიღი = ნოემბერი–დეკემბერი, 2009; აპრილი, 2010 | ფიფა მინ = 165 | ფიფა მინ თარიღი = ივლისი, 1996 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 56 | ელო მაქს თარიღი = დეკემბერი, 1964 | ელო მინ = 165 | ელო მინ თარიღი = 13 მაისი, 1995 | pattern_la1 = _zimbabwe1920h | pattern_b1 = _benin19h | pattern_ra1 = _zimbabwe1920h | pattern_sh1 = _benin19h | pattern_so1 = _benin19h | leftarm1 = FFF200 | body1 = FFF200 | rightarm1 = FFF200 | shorts1 = FFF200 | socks1 = FFF200 | pattern_la2 = _benin19a | pattern_b2 = _benin19a | pattern_ra2 = _benin19a | pattern_sh2 = _benin19a | pattern_so2 = _benin19a | leftarm2 = FEFEFE | body2 = FEFEFE | rightarm2 = FEFEFE | shorts2 = FEFEFE | socks2 = FEFEFE | პირველი თამაში = {{დროშა|დაჰომე}} დაჰომე 0–1 {{დროშა|ნიგერია}}<br />([[დაჰომეს რესპუბლიკა]]; 8 ნოემბერი, 1959) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|დაჰომე}} დაჰომე 7–0 {{დროშა|მავრიტანია}}<br />([[აბიჯანი]], [[კოტ-დ’ივუარი]]; 27 დეკემბერი, 1961) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ნიგერია}} ნიგერია 10–1 დაჰომე {{დროშა|დაჰომე}}<br />(ნიგერია; 28 ნოემბერი, 1959) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 0 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 5 | რეგიონული თასი პირველად = [[2004 წლის აფრიკის ერთა თასი|2004]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = მეოთხედფინალი ([[2019 წლის აფრიკის ერთა თასი|2019]]) }} '''ბენინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ბენინი|ბენინს]] საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ბენინის ფეხბურთის ფედერაცია]], რომელიც [[ფიფა]]ს წევრია 1962 წლიდან, ხოლო [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს შეუერთდა (CAF) — 1969 წლიდან. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''ჩიტები''' (ფრანგ. ''Les Guépards''). 1975 წლამდე, სანამ [[დაჰომეს რესპუბლიკა]]ს სახელწოდება ბენინით შეიცვლებოდა, ეროვნული ნაკრები '''დაჰომეს''' სახელით ასპარეზობდა. ბენინის ეროვნულ ნაკრებს დღემდე არასოდეს მოუპოვებია [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება. [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ხუთჯერ იასპარეზა — 2004, 2008, 2010, 2019 და 2025 წლებში. საუკეთესო შედეგს 2019 წელს მიაღწია, როდესაც ისტორიაში პირველად მეოთხედფინალში გავიდა. ბენინი აფრიკის ერთა თასის ისტორიაში პირველი ნაკრებია, რომელმაც ტურნირის მეოთხედფინალს ისე მიაღწია, რომ ფინალური ეტაპის ძირითად დროში არცერთი მატჩი არ ჰქონდა მოგებული. == სქოლიო == n1rpwqkzsgas7knxjmo31suqiwm0hts 5424175 5424171 2026-06-27T19:03:22Z GagaMumladze2020 126180 5424175 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ბენინი | მეტსახელი = '''ჩიტები''' (ფრანგ. ''Les Guépards'')<br />ყოფილი: '''ციყვები''' (ფრანგ. ''Les Écureuils'') | ემბლემა =Flag of Benin.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = BEN | ასოციაცია = [[ბენინის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FBF, FEBEFOOT) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (WAFU) | მწვრთვნელი = [[გერნოტ რორი]] | კაპიტანი = [[სტივ მუნიე]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[სტეფან სესენიონი]] (89) | ბომბარდირი = [[სტეფან სესენიონი]] (24) | საშინაო სტადიონი = [[სტად დე ლ'ამიტიე]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 59 | ფიფა მაქს თარიღი = ნოემბერი–დეკემბერი, 2009; აპრილი, 2010 | ფიფა მინ = 165 | ფიფა მინ თარიღი = ივლისი, 1996 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 56 | ელო მაქს თარიღი = დეკემბერი, 1964 | ელო მინ = 165 | ელო მინ თარიღი = 13 მაისი, 1995 | pattern_la1 = _zimbabwe1920h | pattern_b1 = _benin19h | pattern_ra1 = _zimbabwe1920h | pattern_sh1 = _benin19h | pattern_so1 = _benin19h | leftarm1 = FFF200 | body1 = FFF200 | rightarm1 = FFF200 | shorts1 = FFF200 | socks1 = FFF200 | pattern_la2 = _benin19a | pattern_b2 = _benin19a | pattern_ra2 = _benin19a | pattern_sh2 = _benin19a | pattern_so2 = _benin19a | leftarm2 = FEFEFE | body2 = FEFEFE | rightarm2 = FEFEFE | shorts2 = FEFEFE | socks2 = FEFEFE | პირველი თამაში = {{დროშა|დაჰომე}} დაჰომე 0–1 {{დროშა|ნიგერია}}<br />([[დაჰომეს რესპუბლიკა]]; 8 ნოემბერი, 1959) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|დაჰომე}} დაჰომე 7–0 {{დროშა|მავრიტანია}}<br />([[აბიჯანი]], [[კოტ-დ’ივუარი]]; 27 დეკემბერი, 1961) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ნიგერია}} ნიგერია 10–1 დაჰომე {{დროშა|დაჰომე}}<br />(ნიგერია; 28 ნოემბერი, 1959) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 0 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 5 | რეგიონული თასი პირველად = [[2004 წლის აფრიკის ერთა თასი|2004]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = მეოთხედფინალი ([[2019 წლის აფრიკის ერთა თასი|2019]]) }} '''ბენინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ბენინი|ბენინს]] საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ბენინის ფეხბურთის ფედერაცია]], რომელიც [[ფიფა]]ს წევრია 1962 წლიდან, ხოლო [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს შეუერთდა (CAF) — 1969 წლიდან. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''ჩიტები''' (ფრანგ. ''Les Guépards''). 1975 წლამდე, სანამ [[დაჰომეს რესპუბლიკა]]ს სახელწოდება ბენინით შეიცვლებოდა, ეროვნული ნაკრები '''დაჰომეს''' სახელით ასპარეზობდა. ბენინის ეროვნულ ნაკრებს დღემდე არასოდეს მოუპოვებია [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება. [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ხუთჯერ იასპარეზა — 2004, 2008, 2010, 2019 და 2025 წლებში. საუკეთესო შედეგს 2019 წელს მიაღწია, როდესაც ისტორიაში პირველად მეოთხედფინალში გავიდა. ბენინი აფრიკის ერთა თასის ისტორიაში პირველი ნაკრებია, რომელმაც ტურნირის მეოთხედფინალს ისე მიაღწია, რომ ფინალური ეტაპის ძირითად დროში არცერთი მატჩი არ ჰქონდა მოგებული.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/benin/tKuIoRxU/ |title=Benin |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == 8ahy4pdf5jncgztdcgg1qz1avt06y4a 5424176 5424175 2026-06-27T19:04:12Z GagaMumladze2020 126180 5424176 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ბენინი | მეტსახელი = '''ჩიტები''' (ფრანგ. ''Les Guépards'')<br />ყოფილი: '''ციყვები''' (ფრანგ. ''Les Écureuils'') | ემბლემა =Flag of Benin.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = BEN | ასოციაცია = [[ბენინის ფეხბურთის ფედერაცია]] (FBF, FEBEFOOT) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (WAFU) | მწვრთვნელი = [[გერნოტ რორი]] | კაპიტანი = [[სტივ მუნიე]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[სტეფან სესენიონი]] (89) | ბომბარდირი = [[სტეფან სესენიონი]] (24) | საშინაო სტადიონი = [[სტად დე ლ'ამიტიე]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 59 | ფიფა მაქს თარიღი = ნოემბერი–დეკემბერი, 2009; აპრილი, 2010 | ფიფა მინ = 165 | ფიფა მინ თარიღი = ივლისი, 1996 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 56 | ელო მაქს თარიღი = დეკემბერი, 1964 | ელო მინ = 165 | ელო მინ თარიღი = 13 მაისი, 1995 | pattern_la1 = _zimbabwe1920h | pattern_b1 = _benin19h | pattern_ra1 = _zimbabwe1920h | pattern_sh1 = _benin19h | pattern_so1 = _benin19h | leftarm1 = FFF200 | body1 = FFF200 | rightarm1 = FFF200 | shorts1 = FFF200 | socks1 = FFF200 | pattern_la2 = _benin19a | pattern_b2 = _benin19a | pattern_ra2 = _benin19a | pattern_sh2 = _benin19a | pattern_so2 = _benin19a | leftarm2 = FEFEFE | body2 = FEFEFE | rightarm2 = FEFEFE | shorts2 = FEFEFE | socks2 = FEFEFE | პირველი თამაში = {{დროშა|დაჰომე}} დაჰომე 0–1 {{დროშა|ნიგერია}}<br />([[დაჰომეს რესპუბლიკა]]; 8 ნოემბერი, 1959) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|დაჰომე}} დაჰომე 7–0 {{დროშა|მავრიტანია}}<br />([[აბიჯანი]], [[კოტ-დ’ივუარი]]; 27 დეკემბერი, 1961) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|ნიგერია}} ნიგერია 10–1 დაჰომე {{დროშა|დაჰომე}}<br />(ნიგერია; 28 ნოემბერი, 1959) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 0 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = | რეგიონული სახელი = [[აფრიკის ერთა თასი]] | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = 5 | რეგიონული თასი პირველად = [[2004 წლის აფრიკის ერთა თასი|2004]] | საუკეთესო რეგიონული თასი = მეოთხედფინალი ([[2019 წლის აფრიკის ერთა თასი|2019]]) }} '''ბენინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' — წარმოადგენს [[ბენინი|ბენინს]] საერთაშორისო ტურნირებსა და ამხანაგურ შეხვედრებზე [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]]. ნაკრების მართვას ახორციელებს [[ბენინის ფეხბურთის ფედერაცია]], რომელიც [[ფიფა]]ს წევრია 1962 წლიდან, ხოლო [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს შეუერთდა (CAF) — 1969 წლიდან. გუნდი ცნობილია მეტსახელით '''ჩიტები''' (ფრანგ. ''Les Guépards''). 1975 წლამდე, სანამ [[დაჰომეს რესპუბლიკა]]ს სახელწოდება ბენინით შეიცვლებოდა, ეროვნული ნაკრები '''დაჰომეს''' სახელით ასპარეზობდა. ბენინის ეროვნულ ნაკრებს დღემდე არასოდეს მოუპოვებია [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე თამაშის უფლება. [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ფინალურ ეტაპზე ხუთჯერ იასპარეზა — 2004, 2008, 2010, 2019 და 2025 წლებში. საუკეთესო შედეგს 2019 წელს მიაღწია, როდესაც ისტორიაში პირველად მეოთხედფინალში გავიდა. ბენინი აფრიკის ერთა თასის ისტორიაში პირველი ნაკრებია, რომელმაც ტურნირის მეოთხედფინალს ისე მიაღწია, რომ ფინალური ეტაპის ძირითად დროში არცერთი მატჩი არ ჰქონდა მოგებული.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/benin/tKuIoRxU/ |title=Benin |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] h3h09kpiz4dzy38rswv36regfltqyr1 1 893703 5424172 2026-06-27T18:59:31Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424172 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 893704 5424173 2026-06-27T18:59:41Z Eletskh-QR 175175 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424173 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893705 5424186 2026-06-27T19:17:26Z Eletskh-QR 175175 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''ჯოის ენ ბარი''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]]Joyce Anne Barr; დ.[[1951]]) — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]] და სახელმწიფო დეპარტამენტის კარიერული საგარეო სამსახურის ოფიცერი. მსახუ... 5424186 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Eletskh-QR|Eletskh-QR]].|27|06|2026}} '''ჯოის ენ ბარი''' ([[ინგლისური ენა|ინგლ]]Joyce Anne Barr; დ.[[1951]]) — [[ამერიკელი]] [[დიპლომატია|დიპლომატი]] და სახელმწიფო დეპარტამენტის კარიერული საგარეო სამსახურის ოფიცერი. მსახურობდა ადმინისტრაციის სახელმწიფო მდივნის ასისტენტად და ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ აქტის მთავარ ოფიცრად. ამამდე, ბარი იყო საერთაშორისო საქმეთა მრჩეველი შეიარაღებული ძალების სამრეწველო კოლეჯში.[1] მისი წინა დანიშვნა იყო სახელმწიფო დეპარტამენტში აღმოსავლეთ აზიისა და წყნარი ოკეანის საქმეების (EAP) აღმასრულებელი დირექტორის პოზიცია.[2] იგი 2004-დან 2007 წლამდე ნამიბიაში ელჩის თანამდებობას ასრულებდა.[3] ==ადრეული ცხოვრება== ბარი დაიბადა 1951 წელს, ტაკომაში, უოშინგტონის შტატში.[4] ==განათლება== ბარმა მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ბიზნესის ადმინისტრირებაში პასიფიკ ლუთერანის უნივერსიტეტიდან, რომელიც დაამთავრა magna cum laude-ით. ასევე მიიღო საჯარო ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი ჰარვარდის უნივერსიტეტიდან და ეროვნული რესურსების სტრატეგიის მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი შეიარაღებული ძალების სამრეწველო კოლეჯიდან. ==კარიერა== ბარი მსახურობდა კარიერულ დიპლომატად, სახელმწიფო დეპარტამენტში 1979 წელს შესვლის შემდეგ. მას ჰქონდა დანიშვნები სტოკჰოლმში (1980), ბუდაპეშტში (1982), ნაირობიში (1985), ხარტუმში (1989), აშხაბადში (1998) და კუალა-ლუმპურში, სადაც იგი იყო მართვის საქმეთა მრჩეველი. ბარს ასევე ჰქონდა შიდა დანიშვნები ვაშინგტონში, სადაც მუშაობდა სახელმწიფო დეპარტამენტის პერსონალის ბიუროში, ადამიანის უფლებებისა და ჰუმანიტარული საქმეების ბიუროში, და საერთაშორისო ორგანიზაციების ბიუროში — გაეროს სამრეწველო განვითარების ორგანიზაციასა და მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციაში. ბარი ნომინირებული იქნა ნამიბიაში აშშ-ის ელჩად პრეზიდენტ ბუშის მიერ და დაამტკიცა აშშ-ის სენატმა. ელჩი ბარის დანიშვნა ძალაში შევიდა 2004 წლის 4 ოქტომბერს.[5] ბარმა ასევე მონაწილეობა მიიღო სახელმწიფო დეპარტამენტის შიდა დანიშვნების პროგრამაში, რომელიც ცნობილია პირსონის პროგრამის სახელით. ეს პროგრამა 1970-იან წლებში დაიწყო, სადაც საგარეო სამსახურის ოფიცრები განყოფილებს გარეთ ინიშნებიან, რათა გაიღრმავონ ცოდნა საგარეო საქმეთა კანონმდებლობასა და საზოგადოებრივ პრობლემებში.[6] ამ დანიშვნის ფარგლებში იგი მუშაობდა სენატორ დანიელ პატრიკ მოინიჰანთან და კონგრესმენ ბენი თომფსონთან. 2011 წლის 17 დეკემბერს შეერთებული შტატების სენატმა დაამტკიცა ბარი ადმინისტრაციის სახელმწიფო მდივნის ასისტენტის თანამდებობაზე.[7] 2017 წლის 26 იანვარს, როდესაც რექს ტილერსონი, დონალდ ტრამპის მიერ სახელმწიფო მდივნად წარდგენილი კანდიდატი, ეწვია სახელმწიფო დეპარტამენტს, ბარს, პატრიკ ფ. კენედის, მიშელ ბონდს და ჯენტრი ო. სმიტს ერთდროულად სთხოვეს გადადგომა.[8] ბარი არის საჯარო ადმინისტრირების ეროვნული აკადემიის ფელოუ.[9] fuc7y01zhgyk67vrbnyltdqe597xujy 0 893706 5424187 2026-06-27T19:19:32Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ტოგო | მეტსახელი = '''ქორები''' (ფრანგ. ''Les Éperviers'') | ემბლემა = Flag of Togo.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = TOG | ასოციაცია = ტოგოს ფეხბურთის ფედ... 5424187 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ტოგო | მეტსახელი = '''ქორები''' (ფრანგ. ''Les Éperviers'') | ემბლემა = Flag of Togo.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = TOG | ასოციაცია = [[ტოგოს ფეხბურთის ფედერაცია]] (FTF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (WAFU) | მწვრთვნელი = [[პატრის ნევე]] | კაპიტანი = [[ჯენე დაკონამი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[ალექსის რომაო]] (97) | ბომბარდირი = [[ემანუელ ადებაიორი]] (32) | საშინაო სტადიონი = [[კეგეს სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 46 | ფიფა მაქს თარიღი = აგვისტო, 2006 | ფიფა მინ = 136 | ფიფა მინ თარიღი = აპრილი, 2021 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 56 | ელო მაქს თარიღი = ნოემბერი, 2005 – იანვარი, 2006 | ელო მინ = 128 | ელო მინ თარიღი = 4 სექტემბერი, 1994 | pattern_la1 = _togo2021h | pattern_b1 = _togo2021h | pattern_ra1 = _togo2021h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFEE00 | body1 = FFEE00 | rightarm1 = FFEE00 | shorts1 = FFEE00 | socks1 = FFEE00 | pattern_la2 = _pumacup2122g | pattern_b2 = _pumacup2122g | pattern_ra2 = _pumacup2122g | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 009150 | body2 = 009150 | rightarm2 = 009150 | shorts2 = 009150 | socks2 = 009150 | პირველი თამაში = {{დროშა|საფრანგეთი}} '''საფრანგეთის ტოგოლენდი''' 1–1 {{დროშა|ოქროს ნაპირი}} '''ოქროს ნაპირი და ტრანს-ვოლტის ტოგოლენდი'''<br />(საფრანგეთის ტოგოლენდი; 13 ოქტომბერი, 1956) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ტოგო}} ტოგო 6–0 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[აკრა]], [[განა]]; 11 ნოემბერი, 2008)<br />{{დროშა|ტოგო}} ტოგო 6–0 {{დროშა|მავრიკი}}<br />([[ლომე]], ტოგო; 12 ნოემბერი, 2017) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|მაროკო}} მაროკო 7–0 ტოგო {{დროშა|ტოგო}}<br />(მაროკო; 28 ოქტომბერი, 1979)<br />{{დროშა|ტუნისი}} ტუნისი 7–0 ტოგო {{დროშა|ტოგო}}<br />([[ტუნისი (ქალაქი)|ტუნისი]]; 7 იანვარი, 2000) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = }} '''ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' ({{lang-cs|''Équipe nationale de football du Togo''}}) — გუნდი, რომელიც წარმოადგენს [[ტოგო]]ს მამაკაცთა საერთაშორისო [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]] და იმართება [[ტოგოს ფეხბურთის ფედერაცია]]ს (FTF) მიერ. გუნდის მეტსახელია '''„ქორები“''' (''Les Éperviers''). ტოგოს ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე პირველად და ჯერჯერობით ერთადერთხელ [[ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატი 2006|2006 წელს]] ითამაშა. 2010 წლის აფრიკის ერთა თასის დაწყებამდე, [[ანგოლა]]ში, ტოგოს ეროვნული ნაკრების ავტობუსზე განხოციელდა [[ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ავტობუსზე თავდასხმა|შეიარაღებული თავდასხმა]], რომელსაც მსხვერპლი მოჰყვა. ამის შემდეგ გუნდმა ტურნირიდან მონაწილეობა მოხსნა, ხოლო [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]მ (CAF) თავდაპირველად მომდევნო ორ გათამაშებაში მონაწილეობის უფლება შეუჩერა. 2013 წლის აფრიკის ერთა თასზე ტოგომ პირველად ისტორიაში შეძლო ტურნირის მეოთხედფინალში გასვლა, რაც დღემდე მისი საუკეთესო შედეგია ამ ტურნირზე. ტოგოს ეროვნული ნაკრები [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია. k2ljtmbm1z4os87wq0rh174nqohirah 5424188 5424187 2026-06-27T19:20:30Z GagaMumladze2020 126180 5424188 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ტოგო | მეტსახელი = '''ქორები''' (ფრანგ. ''Les Éperviers'') | ემბლემა = Flag of Togo.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = TOG | ასოციაცია = [[ტოგოს ფეხბურთის ფედერაცია]] (FTF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (WAFU) | მწვრთვნელი = [[პატრის ნევე]] | კაპიტანი = [[ჯენე დაკონამი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[ალექსის რომაო]] (97) | ბომბარდირი = [[ემანუელ ადებაიორი]] (32) | საშინაო სტადიონი = [[კეგეს სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 46 | ფიფა მაქს თარიღი = აგვისტო, 2006 | ფიფა მინ = 136 | ფიფა მინ თარიღი = აპრილი, 2021 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 56 | ელო მაქს თარიღი = ნოემბერი, 2005 – იანვარი, 2006 | ელო მინ = 128 | ელო მინ თარიღი = 4 სექტემბერი, 1994 | pattern_la1 = _togo2021h | pattern_b1 = _togo2021h | pattern_ra1 = _togo2021h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFEE00 | body1 = FFEE00 | rightarm1 = FFEE00 | shorts1 = FFEE00 | socks1 = FFEE00 | pattern_la2 = _pumacup2122g | pattern_b2 = _pumacup2122g | pattern_ra2 = _pumacup2122g | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 009150 | body2 = 009150 | rightarm2 = 009150 | shorts2 = 009150 | socks2 = 009150 | პირველი თამაში = {{დროშა|საფრანგეთი}} '''საფრანგეთის ტოგოლენდი''' 1–1 {{დროშა|ოქროს ნაპირი}} '''ოქროს ნაპირი და ტრანს-ვოლტის ტოგოლენდი'''<br />(საფრანგეთის ტოგოლენდი; 13 ოქტომბერი, 1956) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ტოგო}} ტოგო 6–0 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[აკრა]], [[განა]]; 11 ნოემბერი, 2008)<br />{{დროშა|ტოგო}} ტოგო 6–0 {{დროშა|მავრიკი}}<br />([[ლომე]], ტოგო; 12 ნოემბერი, 2017) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|მაროკო}} მაროკო 7–0 ტოგო {{დროშა|ტოგო}}<br />(მაროკო; 28 ოქტომბერი, 1979)<br />{{დროშა|ტუნისი}} ტუნისი 7–0 ტოგო {{დროშა|ტოგო}}<br />([[ტუნისი (ქალაქი)|ტუნისი]]; 7 იანვარი, 2000) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = }} '''ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' ({{lang-cs|''Équipe nationale de football du Togo''}}) — გუნდი, რომელიც წარმოადგენს [[ტოგო]]ს მამაკაცთა საერთაშორისო [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]] და იმართება [[ტოგოს ფეხბურთის ფედერაცია]]ს (FTF) მიერ. გუნდის მეტსახელია '''„ქორები“''' (''Les Éperviers''). ტოგოს ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე პირველად და ჯერჯერობით ერთადერთხელ [[ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატი 2006|2006 წელს]] ითამაშა. 2010 წლის აფრიკის ერთა თასის დაწყებამდე, [[ანგოლა]]ში, ტოგოს ეროვნული ნაკრების ავტობუსზე განხოციელდა [[ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ავტობუსზე თავდასხმა|შეიარაღებული თავდასხმა]], რომელსაც მსხვერპლი მოჰყვა. ამის შემდეგ გუნდმა ტურნირიდან მონაწილეობა მოხსნა, ხოლო [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]მ (CAF) თავდაპირველად მომდევნო ორ გათამაშებაში მონაწილეობის უფლება შეუჩერა. 2013 წლის აფრიკის ერთა თასზე ტოგომ პირველად ისტორიაში შეძლო ტურნირის მეოთხედფინალში გასვლა, რაც დღემდე მისი საუკეთესო შედეგია ამ ტურნირზე. ტოგოს ეროვნული ნაკრები [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/togo/noW84S74/ |title=Togo |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == 4li2pt8bj08yr3jom86fwgwrym5fz7r 5424193 5424188 2026-06-27T19:30:17Z GagaMumladze2020 126180 5424193 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები | სახელი = ტოგო | მეტსახელი = '''ქორები''' (ფრანგ. ''Les Éperviers'') | ემბლემა = Flag of Togo.svg | ემბლემის ზომა = | ფიფა-ს ტრიგრამა = TOG | ასოციაცია = [[ტოგოს ფეხბურთის ფედერაცია]] (FTF) | კონფედერაცია = [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]] (CAF) | ქვეკონფედერაცია = [[დასავლეთ აფრიკის ფეხბურთის კავშირი]] (WAFU) | მწვრთვნელი = [[პატრის ნევე]] | კაპიტანი = [[ჯენე დაკონამი]] | ყველაზე მეტი კეპი = [[ალექსის რომაო]] (97) | ბომბარდირი = [[ემანუელ ადებაიორი]] (32) | საშინაო სტადიონი = [[კეგეს სტადიონი]] | ფიფა-ს რეიტინგი = | ფიფა მაქს = 46 | ფიფა მაქს თარიღი = აგვისტო, 2006 | ფიფა მინ = 136 | ფიფა მინ თარიღი = აპრილი, 2021 | ელო-ს რეიტინგი = | ელო მაქს = 56 | ელო მაქს თარიღი = ნოემბერი, 2005 – იანვარი, 2006 | ელო მინ = 128 | ელო მინ თარიღი = 4 სექტემბერი, 1994 | pattern_la1 = _togo2021h | pattern_b1 = _togo2021h | pattern_ra1 = _togo2021h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFEE00 | body1 = FFEE00 | rightarm1 = FFEE00 | shorts1 = FFEE00 | socks1 = FFEE00 | pattern_la2 = _pumacup2122g | pattern_b2 = _pumacup2122g | pattern_ra2 = _pumacup2122g | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 009150 | body2 = 009150 | rightarm2 = 009150 | shorts2 = 009150 | socks2 = 009150 | პირველი თამაში = {{დროშა|საფრანგეთი}} '''საფრანგეთის ტოგოლენდი''' 1–1 {{დროშა|ოქროს ნაპირი}} '''ოქროს ნაპირი და ტრანს-ვოლტის ტოგოლენდი'''<br />(საფრანგეთის ტოგოლენდი; 13 ოქტომბერი, 1956) | უდიდესი გამარჯვება = {{დროშა|ტოგო}} ტოგო 6–0 {{დროშა|ესვატინი}}<br />([[აკრა]], [[განა]]; 11 ნოემბერი, 2008)<br />{{დროშა|ტოგო}} ტოგო 6–0 {{დროშა|მავრიკი}}<br />([[ლომე]], ტოგო; 12 ნოემბერი, 2017) | უდიდესი დამარცხება = {{დროშა|მაროკო}} მაროკო 7–0 ტოგო {{დროშა|ტოგო}}<br />(მაროკო; 28 ოქტომბერი, 1979)<br />{{დროშა|ტუნისი}} ტუნისი 7–0 ტოგო {{დროშა|ტოგო}}<br />([[ტუნისი (ქალაქი)|ტუნისი]]; 7 იანვარი, 2000) | მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოჩენა = 1 | მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად = 2006 | საუკეთესო მსოფლიო ჩემპიონატი = ჯგუფური ეტაპი ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]) | რეგიონული სახელი = | რეგიონულ თასზე გამოჩენა = | რეგიონული თასი პირველად = | საუკეთესო რეგიონული თასი = }} '''ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები''' ({{lang-cs|''Équipe nationale de football du Togo''}}) — გუნდი, რომელიც წარმოადგენს [[ტოგო]]ს მამაკაცთა საერთაშორისო [[ფეხბურთი|ფეხბურთში]] და იმართება [[ტოგოს ფეხბურთის ფედერაცია]]ს (FTF) მიერ. გუნდის მეტსახელია '''„ქორები“''' (''Les Éperviers''). ტოგოს ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატი]]ს ფინალურ ეტაპზე პირველად და ჯერჯერობით ერთადერთხელ [[ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატი 2006|2006 წელს]] ითამაშა. 2010 წლის აფრიკის ერთა თასის დაწყებამდე, [[ანგოლა]]ში, ტოგოს ეროვნული ნაკრების ავტობუსზე განხოციელდა [[ტოგოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ავტობუსზე თავდასხმა|შეიარაღებული თავდასხმა]], რომელსაც მსხვერპლი მოჰყვა. ამის შემდეგ გუნდმა ტურნირიდან მონაწილეობა მოხსნა, ხოლო [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]მ (CAF) თავდაპირველად მომდევნო ორ გათამაშებაში მონაწილეობის უფლება შეუჩერა. 2013 წლის აფრიკის ერთა თასზე ტოგომ პირველად ისტორიაში შეძლო ტურნირის მეოთხედფინალში გასვლა, რაც დღემდე მისი საუკეთესო შედეგია ამ ტურნირზე. ტოგოს ეროვნული ნაკრები [[ფიფა]]სა და [[აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაცია]]ს (CAF) წევრია.<ref>{{cite web |url=https://www.soccerway.com/team/togo/noW84S74/ |title=Togo |website=Soccerway |access-date=27 June 2026 }}</ref> == სქოლიო == [[კატეგორია: ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] [[კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები]] p5fvrwi9nrfz50tvrwe1o73jfqqwfdj 1 893707 5424192 2026-06-27T19:29:57Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424192 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 893708 5424196 2026-06-27T19:55:23Z გიო ოქრო 84301 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424196 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 893709 5424198 2026-06-27T20:05:29Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5424198 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 20:05, 27 ივნისი 2026 (UTC) ttyvj9bu1rmm8tw9tvpcz8ps6jvihvu 0 893710 5424208 2026-06-27T20:33:26Z TasoAnastasia55 169146 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5424208 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|27|06|2026}} 4zqcspt5us1gxja8vx7s41p45rqamj9 1 893711 5424209 2026-06-27T20:42:20Z TasoAnastasia55 169146 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424209 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893712 5424210 2026-06-27T21:54:13Z Lukas Kaladze 162659 ახალი გვერდი: {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1887}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1887]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერი – [[პატრიკ ჯენინგი]] (19 იანვრამდე),... 5424210 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1887}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1887]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერი – [[პატრიკ ჯენინგი]] (19 იანვრამდე), შემდეგ [[ჰენრი პარქსი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერი – [[ჯონ დაუნერი]] (11 ივნისამდე), შემდეგ [[თომას პლეიფორდ II]] *ქვინზლენდის პრემიერი – [[სამუელ გრიფიტი]] *ტასმანიის პრემიერი – [[ჯეიმს აგნიუ]] (29 მარტამდე), შემდეგ [[ფილიპ ფაიში]] *ვიქტორიის პრემიერი – [[დანკან გილიზი]] *დასავლეთ ავსტრალიის გვირგვინის კოლონიის გუბერნატორი – [[სერ ფრედერიკ ბრუმი]] ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] – [[კლემენტ რეგი]] დაინიშნა [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] სამთავრობო [[მეტეოროლოგია|მეტეოროლოგად]]. *[[21 იანვარი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენმა]] მიიღო დღიური ნალექი 465 მილიმეტრი, რაც რეკორდია ავსტრალიის ნებისმიერი დიდი ქალაქისთვის. *[[23 მარტი]] – 81 მაღაროელი დაიღუპა ქვანახშირის აირის აფეთქების დროს ახალ სამხრეთ უელსში. *[[22 აპრილი]] – ციკლონმა დაარტყა მარგალიტის სათევზაო ფლოტს, სადაც 120 კაცი დაიხრჩო. *[[11 მაისი]] – გემი „Darling Downs“ 7725 კილო ავსტრალიური მატყლით ჩაიძირა „Britannia“-თან შეჯახების შედეგად.<ref>[https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/190640023 Collision off the English Coast]</ref> *[[22 ივნისი]] – გაიხსნა [[ფრიმანტლი|ფრიმანტლის]] სასახლე. *[[19 ოქტომბერი]] – [[სიდნეი|სიდნეისკენ]] მიმავალი გემი „SS Cheviot“ ჩაიძირა პოინტ ნეპიანის მახლობლად, რამაც 35 სიცოცხლე შეიწირა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *დაიწყო [[გოლბერნის კაშხალი|გოლბერნის კაშხლის]] მშენებლობა, რომელიც ავსტრალიის უადრეს სარწყავ სისტემებს შორისაა.<ref>[https://www.g-mwater.com.au/water-operations/storages/goulburn/goulburnweir Goulburn Weir"]</ref> ==სპორტი== *დუნლოპმა მოიგო [[მელბურნის თასი]] ==დაბადება== [[2 თებერვალი]] – [[პეტ სალივანი]], კინორეჟისორი (გარდაიცვალა [[1933]]) [[16 აპრილი]] – [[ჰენრი გორდონ ბენეტი]], სამხედრო პირი (გარდაიცვალა [[1962]]) [[6 ივლისი]] – [[ანეტ კელერმანი]], სახელგანთქმული მოცურავე (გარდაიცვალა [[1975]]) [[28 ოქტომბერი]] – [[ჰერბ ბაირი]], ავსტრალიური ფეხბურთის მოთამაშე (გარდაიცვალა [[1959]]) [[30 ნოემბერი]] – [[ბეატრის კერი]], მოცურავე და მყვინთავი (გარდაიცვალა [[1971]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1887 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1887 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1887 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 7a5m7ske9ip3jpc8jdu5ps5lj7o9kcc 5424211 5424210 2026-06-27T21:54:48Z Lukas Kaladze 162659 /* მოქმედი პირები */ 5424211 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1887}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1887]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერი – [[პატრიკ ჯენინგი]] (19 იანვრამდე), შემდეგ [[ჰენრი პარქსი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერი – [[ჯონ დაუნერი]] ([[11 ივნისამდე]]), შემდეგ [[თომას პლეიფორდ II]] *ქვინზლენდის პრემიერი – [[სამუელ გრიფიტი]] *ტასმანიის პრემიერი – [[ჯეიმს აგნიუ]] ([[29 მარტამდე]]), შემდეგ [[ფილიპ ფაიში]] *ვიქტორიის პრემიერი – [[დანკან გილიზი]] *დასავლეთ ავსტრალიის გვირგვინის კოლონიის გუბერნატორი – [[სერ ფრედერიკ ბრუმი]] ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] – [[კლემენტ რეგი]] დაინიშნა [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] სამთავრობო [[მეტეოროლოგია|მეტეოროლოგად]]. *[[21 იანვარი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენმა]] მიიღო დღიური ნალექი 465 მილიმეტრი, რაც რეკორდია ავსტრალიის ნებისმიერი დიდი ქალაქისთვის. *[[23 მარტი]] – 81 მაღაროელი დაიღუპა ქვანახშირის აირის აფეთქების დროს ახალ სამხრეთ უელსში. *[[22 აპრილი]] – ციკლონმა დაარტყა მარგალიტის სათევზაო ფლოტს, სადაც 120 კაცი დაიხრჩო. *[[11 მაისი]] – გემი „Darling Downs“ 7725 კილო ავსტრალიური მატყლით ჩაიძირა „Britannia“-თან შეჯახების შედეგად.<ref>[https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/190640023 Collision off the English Coast]</ref> *[[22 ივნისი]] – გაიხსნა [[ფრიმანტლი|ფრიმანტლის]] სასახლე. *[[19 ოქტომბერი]] – [[სიდნეი|სიდნეისკენ]] მიმავალი გემი „SS Cheviot“ ჩაიძირა პოინტ ნეპიანის მახლობლად, რამაც 35 სიცოცხლე შეიწირა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *დაიწყო [[გოლბერნის კაშხალი|გოლბერნის კაშხლის]] მშენებლობა, რომელიც ავსტრალიის უადრეს სარწყავ სისტემებს შორისაა.<ref>[https://www.g-mwater.com.au/water-operations/storages/goulburn/goulburnweir Goulburn Weir"]</ref> ==სპორტი== *დუნლოპმა მოიგო [[მელბურნის თასი]] ==დაბადება== [[2 თებერვალი]] – [[პეტ სალივანი]], კინორეჟისორი (გარდაიცვალა [[1933]]) [[16 აპრილი]] – [[ჰენრი გორდონ ბენეტი]], სამხედრო პირი (გარდაიცვალა [[1962]]) [[6 ივლისი]] – [[ანეტ კელერმანი]], სახელგანთქმული მოცურავე (გარდაიცვალა [[1975]]) [[28 ოქტომბერი]] – [[ჰერბ ბაირი]], ავსტრალიური ფეხბურთის მოთამაშე (გარდაიცვალა [[1959]]) [[30 ნოემბერი]] – [[ბეატრის კერი]], მოცურავე და მყვინთავი (გარდაიცვალა [[1971]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1887 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1887 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1887 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] qng03vn8rlr4sperw092okt67c4yj6i 5424212 5424211 2026-06-27T21:56:01Z Lukas Kaladze 162659 /* მოქმედი პირები */ 5424212 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1887}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1887]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერი – [[პატრიკ ჯენინგი]] (19 იანვრამდე), შემდეგ [[ჰენრი პარქსი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერი – [[ჯონ დაუნერი]] ([[11 ივნისი|11 ივნისამდე]]), შემდეგ [[თომას პლეიფორდ II]] *ქვინზლენდის პრემიერი – [[სამუელ გრიფიტი]] *ტასმანიის პრემიერი – [[ჯეიმს აგნიუ]] ([[29 მარტი|29 მარტამდე]]), შემდეგ [[ფილიპ ფაიში]] *ვიქტორიის პრემიერი – [[დანკან გილიზი]] *დასავლეთ ავსტრალიის გვირგვინის კოლონიის გუბერნატორი – [[სერ ფრედერიკ ბრუმი]] ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] – [[კლემენტ რეგი]] დაინიშნა [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] სამთავრობო [[მეტეოროლოგია|მეტეოროლოგად]]. *[[21 იანვარი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენმა]] მიიღო დღიური ნალექი 465 მილიმეტრი, რაც რეკორდია ავსტრალიის ნებისმიერი დიდი ქალაქისთვის. *[[23 მარტი]] – 81 მაღაროელი დაიღუპა ქვანახშირის აირის აფეთქების დროს ახალ სამხრეთ უელსში. *[[22 აპრილი]] – ციკლონმა დაარტყა მარგალიტის სათევზაო ფლოტს, სადაც 120 კაცი დაიხრჩო. *[[11 მაისი]] – გემი „Darling Downs“ 7725 კილო ავსტრალიური მატყლით ჩაიძირა „Britannia“-თან შეჯახების შედეგად.<ref>[https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/190640023 Collision off the English Coast]</ref> *[[22 ივნისი]] – გაიხსნა [[ფრიმანტლი|ფრიმანტლის]] სასახლე. *[[19 ოქტომბერი]] – [[სიდნეი|სიდნეისკენ]] მიმავალი გემი „SS Cheviot“ ჩაიძირა პოინტ ნეპიანის მახლობლად, რამაც 35 სიცოცხლე შეიწირა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *დაიწყო [[გოლბერნის კაშხალი|გოლბერნის კაშხლის]] მშენებლობა, რომელიც ავსტრალიის უადრეს სარწყავ სისტემებს შორისაა.<ref>[https://www.g-mwater.com.au/water-operations/storages/goulburn/goulburnweir Goulburn Weir"]</ref> ==სპორტი== *დუნლოპმა მოიგო [[მელბურნის თასი]] ==დაბადება== [[2 თებერვალი]] – [[პეტ სალივანი]], კინორეჟისორი (გარდაიცვალა [[1933]]) [[16 აპრილი]] – [[ჰენრი გორდონ ბენეტი]], სამხედრო პირი (გარდაიცვალა [[1962]]) [[6 ივლისი]] – [[ანეტ კელერმანი]], სახელგანთქმული მოცურავე (გარდაიცვალა [[1975]]) [[28 ოქტომბერი]] – [[ჰერბ ბაირი]], ავსტრალიური ფეხბურთის მოთამაშე (გარდაიცვალა [[1959]]) [[30 ნოემბერი]] – [[ბეატრის კერი]], მოცურავე და მყვინთავი (გარდაიცვალა [[1971]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1887 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1887 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1887 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] boz8t86t1rpvyi20b05drji4wz8a5c0 5424213 5424212 2026-06-27T21:56:43Z Lukas Kaladze 162659 /* დაბადება */ 5424213 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1887}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1887]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერი – [[პატრიკ ჯენინგი]] (19 იანვრამდე), შემდეგ [[ჰენრი პარქსი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერი – [[ჯონ დაუნერი]] ([[11 ივნისი|11 ივნისამდე]]), შემდეგ [[თომას პლეიფორდ II]] *ქვინზლენდის პრემიერი – [[სამუელ გრიფიტი]] *ტასმანიის პრემიერი – [[ჯეიმს აგნიუ]] ([[29 მარტი|29 მარტამდე]]), შემდეგ [[ფილიპ ფაიში]] *ვიქტორიის პრემიერი – [[დანკან გილიზი]] *დასავლეთ ავსტრალიის გვირგვინის კოლონიის გუბერნატორი – [[სერ ფრედერიკ ბრუმი]] ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] – [[კლემენტ რეგი]] დაინიშნა [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] სამთავრობო [[მეტეოროლოგია|მეტეოროლოგად]]. *[[21 იანვარი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენმა]] მიიღო დღიური ნალექი 465 მილიმეტრი, რაც რეკორდია ავსტრალიის ნებისმიერი დიდი ქალაქისთვის. *[[23 მარტი]] – 81 მაღაროელი დაიღუპა ქვანახშირის აირის აფეთქების დროს ახალ სამხრეთ უელსში. *[[22 აპრილი]] – ციკლონმა დაარტყა მარგალიტის სათევზაო ფლოტს, სადაც 120 კაცი დაიხრჩო. *[[11 მაისი]] – გემი „Darling Downs“ 7725 კილო ავსტრალიური მატყლით ჩაიძირა „Britannia“-თან შეჯახების შედეგად.<ref>[https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/190640023 Collision off the English Coast]</ref> *[[22 ივნისი]] – გაიხსნა [[ფრიმანტლი|ფრიმანტლის]] სასახლე. *[[19 ოქტომბერი]] – [[სიდნეი|სიდნეისკენ]] მიმავალი გემი „SS Cheviot“ ჩაიძირა პოინტ ნეპიანის მახლობლად, რამაც 35 სიცოცხლე შეიწირა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *დაიწყო [[გოლბერნის კაშხალი|გოლბერნის კაშხლის]] მშენებლობა, რომელიც ავსტრალიის უადრეს სარწყავ სისტემებს შორისაა.<ref>[https://www.g-mwater.com.au/water-operations/storages/goulburn/goulburnweir Goulburn Weir"]</ref> ==სპორტი== *დუნლოპმა მოიგო [[მელბურნის თასი]] ==დაბადება== *[[2 თებერვალი]] – [[პეტ სალივანი]], კინორეჟისორი (გარდაიცვალა [[1933]]) *[[16 აპრილი]] – [[ჰენრი გორდონ ბენეტი]], სამხედრო პირი (გარდაიცვალა [[1962]]) *[[6 ივლისი]] – [[ანეტ კელერმანი]], სახელგანთქმული მოცურავე (გარდაიცვალა [[1975]]) *[[28 ოქტომბერი]] – [[ჰერბ ბაირი]], ავსტრალიური ფეხბურთის მოთამაშე (გარდაიცვალა [[1959]]) *[[30 ნოემბერი]] – [[ბეატრის კერი]], მოცურავე და მყვინთავი (გარდაიცვალა [[1971]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1887 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1887 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1887 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] jhw9esqembwbwe7cyhn20riil2uz7pg 5424216 5424213 2026-06-27T22:07:09Z Lukas Kaladze 162659 5424216 wikitext text/x-wiki {{ავსტრალია წლების მიხედვით|1887}} ქვემოთ ჩამოთვლილია [[1887]] წელს [[ავსტრალია]]ში მომხდარი მოვლენები. ==მოქმედი პირები== *ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერი – [[პატრიკ ჯენინგი]] (19 იანვრამდე), შემდეგ [[ჰენრი პარქსი]] *სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერი – [[ჯონ დაუნერი]] ([[11 ივნისი|11 ივნისამდე]]), შემდეგ [[თომას პლეიფორდ II]] *ქვინზლენდის პრემიერი – [[სამუელ გრიფიტი]] *ტასმანიის პრემიერი – [[ჯეიმს აგნიუ]] ([[29 მარტი|29 მარტამდე]]), შემდეგ [[ფილიპ ფაიში]] *ვიქტორიის პრემიერი – [[დანკან გილიზი]] *დასავლეთ ავსტრალიის გვირგვინის კოლონიის გუბერნატორი – [[სერ ფრედერიკ ბრუმი]] ==მოვლენები== *[[1 იანვარი]] – [[კლემენტ რეგი]] დაინიშნა [[ქვინზლენდი|ქვინზლენდის]] სამთავრობო [[მეტეოროლოგია|მეტეოროლოგად]]. *[[21 იანვარი]] – [[ბრიზბენი|ბრიზბენმა]] მიიღო დღიური ნალექი 465 მილიმეტრი, რაც რეკორდია ავსტრალიის ნებისმიერი დიდი ქალაქისთვის. *[[23 მარტი]] – 81 მაღაროელი დაიღუპა ქვანახშირის აირის აფეთქების დროს ახალ სამხრეთ უელსში. *[[22 აპრილი]] – ციკლონმა დაარტყა მარგალიტის სათევზაო ფლოტს, სადაც 120 კაცი დაიხრჩო. *[[11 მაისი]] – გემი „Darling Downs“ 7725 კილო ავსტრალიური მატყლით ჩაიძირა „Britannia“-თან შეჯახების შედეგად.<ref>[https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/190640023 Collision off the English Coast]</ref> *[[22 ივნისი]] – გაიხსნა [[ფრიმანტლი|ფრიმანტლის]] სასახლე. *[[19 ოქტომბერი]] – [[სიდნეი|სიდნეისკენ]] მიმავალი გემი „SS Cheviot“ ჩაიძირა პოინტ ნეპიანის მახლობლად, რამაც 35 სიცოცხლე შეიწირა. ==მეცნიერება და ტექნოლოგია== *დაიწყო [[გოლბერნის კაშხალი|გოლბერნის კაშხლის]] მშენებლობა, რომელიც ავსტრალიის უადრეს სარწყავ სისტემებს შორისაა.<ref>[https://www.g-mwater.com.au/water-operations/storages/goulburn/goulburnweir Goulburn Weir"]</ref> ==სპორტი== *დუნლოპმა მოიგო [[მელბურნის თასი]] ==დაბადება== *[[2 თებერვალი]] – [[პეტ სალივანი]], კინორეჟისორი (გარდაიცვალა [[1933]]) *[[16 აპრილი]] – [[ჰენრი გორდონ ბენეტი]], სამხედრო პირი (გარდაიცვალა [[1962]]) *[[6 ივლისი]] – [[ანეტ კელერმანი]], სახელგანთქმული მოცურავე (გარდაიცვალა [[1975]]) *[[28 ოქტომბერი]] – [[ჰერბ ბაირნი]], ავსტრალიური ფეხბურთის მოთამაშე (გარდაიცვალა [[1959]]) *[[30 ნოემბერი]] – [[ბეატრის კერი]], მოცურავე და მყვინთავი (გარდაიცვალა [[1971]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ავსტრალიაში}} [[კატეგორია:1887 წელი ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1887 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1887 წელი ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] 4tubun6qglm0bhyn21fysvmbmq1dfoa 1 893713 5424214 2026-06-27T22:00:04Z Lukas Kaladze 162659 ახალი გვერდი: [[განხილვის სათაური]] ~~~~ 5424214 wikitext text/x-wiki [[განხილვის სათაური]] [[მომხმარებელი:Lukas Kaladze|Lukas Kaladze]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lukas Kaladze|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lukas Kaladze|წვლილი]]) 22:00, 27 ივნისი 2026 (UTC) b0jjcs8nstp3mjiutiprgssglfpjkj9 5424215 5424214 2026-06-27T22:00:35Z Lukas Kaladze 162659 5424215 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 893714 5424217 2026-06-27T22:47:16Z Lukas Kaladze 162659 ახალი გვერდი: '''ჰერბერტ რიჩარდ ბაირნი''' (დ. [[28 ოქტომბერი]], [[1887]] – გ. [[3 აგვისტო]], [[1959]]) — [[ავსტრალიური ფეხბურთი|ავსტრალიური ფეხბურთის]] მოთამაშე, სამხედრო პირი. თამაშობდა [[ფიცროი|ფიცროიში]], ვიქტორი... 5424217 wikitext text/x-wiki '''ჰერბერტ რიჩარდ ბაირნი''' (დ. [[28 ოქტომბერი]], [[1887]] – გ. [[3 აგვისტო]], [[1959]]) — [[ავსტრალიური ფეხბურთი|ავსტრალიური ფეხბურთის]] მოთამაშე, სამხედრო პირი. თამაშობდა [[ფიცროი|ფიცროიში]], [[ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგა|ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგაში]] (VFL). ==ოჯახი== დაიბადა 1887 წლის 28 ოქტომბერს რიჩარდ და ოლივია გერტრუდა ბაირნების ოჯახში. ==საფეხბურთო კარიერა== ქსავიერის კოლეჯში თამაშის დროს ყურადღების მიქცევის შემდეგ, ბაირნმა ჩაატარა ორი პროფესიონალური მატჩი ფიცროისთვის [[1907]] წლის სეზონში. ==სამხედრო საქმიანობა== [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომში]] მონაწილეობის შემდეგ, ბაირნი მსახურობდა [[გელიბოლუს ნახევარკუნძული|გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე]] და [[ეგვიპტე|ეგვიპტეში]] ოფიცრის თანამდებობაზე. მას მიენიჭა გამორჩეული სამსახურის ორდენი [[1917]] წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]], თავისი ჯარისკაცების გადარჩენისთვის ჭურვის აფეთქებისგან და შემდეგ რვა დაჭრილის გადარჩენისთვის [[ბელგია|ბელგიაში]]. მიუხედავად საკუთარი ფიზიკური ზიანისა, ის დარჩა თავის ჯარისკაცებთან ორი დღის განმავლობაში, იქამდე სანამ არ მიეცა ბრძანება სამედიცინო დახმარების მისაღებად წასვლის შესახებ. ორჯერ იქნა მოხსენიებული დეპეშებში. ომის შემდეგ ბაირნი განაგრძობდა მსახურებას არასრულ განაკვეთზე კომისიონერ ოფიცრად და დაჯილდოვდა კოლონიური დამხმარე ძალების ოფიცრების დეკორაციით ხანგრძლივი და დამსახურებული სამსახურისთვის. ბაირნი [[1940]] წლის იანვრიდან მსახურობდა ავსტრალიის არმიაში ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდებით.<ref>[https://nominal-rolls.dva.gov.au/veteran?id=305925&c=WW2 World War II Roll: BYRNE, Herbert Richard]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://afltables.com/afl/stats/players/H/Herb_Byrne.html Herb Byrne's playing statistics] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} stii58alqy5wmr2npi4y2evobuvemm6 5424220 5424217 2026-06-27T22:51:19Z Lukas Kaladze 162659 დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5424220 wikitext text/x-wiki '''ჰერბერტ რიჩარდ ბაირნი''' (დ. [[28 ოქტომბერი]], [[1887]] – გ. [[3 აგვისტო]], [[1959]]) — [[ავსტრალიური ფეხბურთი|ავსტრალიური ფეხბურთის]] მოთამაშე, სამხედრო პირი. თამაშობდა [[ფიცროი|ფიცროიში]], [[ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგა|ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგაში]] (VFL). ==ოჯახი== დაიბადა 1887 წლის 28 ოქტომბერს რიჩარდ და ოლივია გერტრუდა ბაირნების ოჯახში. ==საფეხბურთო კარიერა== ქსავიერის კოლეჯში თამაშის დროს ყურადღების მიქცევის შემდეგ, ბაირნმა ჩაატარა ორი პროფესიონალური მატჩი ფიცროისთვის [[1907]] წლის სეზონში. ==სამხედრო საქმიანობა== [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომში]] მონაწილეობის შემდეგ, ბაირნი მსახურობდა [[გელიბოლუს ნახევარკუნძული|გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე]] და [[ეგვიპტე|ეგვიპტეში]] ოფიცრის თანამდებობაზე. მას მიენიჭა გამორჩეული სამსახურის ორდენი [[1917]] წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]], თავისი ჯარისკაცების გადარჩენისთვის ჭურვის აფეთქებისგან და შემდეგ რვა დაჭრილის გადარჩენისთვის [[ბელგია|ბელგიაში]]. მიუხედავად საკუთარი ფიზიკური ზიანისა, ის დარჩა თავის ჯარისკაცებთან ორი დღის განმავლობაში, იქამდე სანამ არ მიეცა ბრძანება სამედიცინო დახმარების მისაღებად წასვლის შესახებ. ორჯერ იქნა მოხსენიებული დეპეშებში. ომის შემდეგ ბაირნი განაგრძობდა მსახურებას არასრულ განაკვეთზე კომისიონერ ოფიცრად და დაჯილდოვდა კოლონიური დამხმარე ძალების ოფიცრების დეკორაციით ხანგრძლივი და დამსახურებული სამსახურისთვის. ბაირნი [[1940]] წლის იანვრიდან მსახურობდა ავსტრალიის არმიაში ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდებით.<ref>[https://nominal-rolls.dva.gov.au/veteran?id=305925&c=WW2 World War II Roll: BYRNE, Herbert Richard]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://afltables.com/afl/stats/players/H/Herb_Byrne.html Herb Byrne's playing statistics] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] 7phg3q2con0mv689mapvzbq45u7lcwj 5424221 5424220 2026-06-27T22:51:34Z Lukas Kaladze 162659 დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 1887]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5424221 wikitext text/x-wiki '''ჰერბერტ რიჩარდ ბაირნი''' (დ. [[28 ოქტომბერი]], [[1887]] – გ. [[3 აგვისტო]], [[1959]]) — [[ავსტრალიური ფეხბურთი|ავსტრალიური ფეხბურთის]] მოთამაშე, სამხედრო პირი. თამაშობდა [[ფიცროი|ფიცროიში]], [[ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგა|ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგაში]] (VFL). ==ოჯახი== დაიბადა 1887 წლის 28 ოქტომბერს რიჩარდ და ოლივია გერტრუდა ბაირნების ოჯახში. ==საფეხბურთო კარიერა== ქსავიერის კოლეჯში თამაშის დროს ყურადღების მიქცევის შემდეგ, ბაირნმა ჩაატარა ორი პროფესიონალური მატჩი ფიცროისთვის [[1907]] წლის სეზონში. ==სამხედრო საქმიანობა== [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომში]] მონაწილეობის შემდეგ, ბაირნი მსახურობდა [[გელიბოლუს ნახევარკუნძული|გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე]] და [[ეგვიპტე|ეგვიპტეში]] ოფიცრის თანამდებობაზე. მას მიენიჭა გამორჩეული სამსახურის ორდენი [[1917]] წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]], თავისი ჯარისკაცების გადარჩენისთვის ჭურვის აფეთქებისგან და შემდეგ რვა დაჭრილის გადარჩენისთვის [[ბელგია|ბელგიაში]]. მიუხედავად საკუთარი ფიზიკური ზიანისა, ის დარჩა თავის ჯარისკაცებთან ორი დღის განმავლობაში, იქამდე სანამ არ მიეცა ბრძანება სამედიცინო დახმარების მისაღებად წასვლის შესახებ. ორჯერ იქნა მოხსენიებული დეპეშებში. ომის შემდეგ ბაირნი განაგრძობდა მსახურებას არასრულ განაკვეთზე კომისიონერ ოფიცრად და დაჯილდოვდა კოლონიური დამხმარე ძალების ოფიცრების დეკორაციით ხანგრძლივი და დამსახურებული სამსახურისთვის. ბაირნი [[1940]] წლის იანვრიდან მსახურობდა ავსტრალიის არმიაში ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდებით.<ref>[https://nominal-rolls.dva.gov.au/veteran?id=305925&c=WW2 World War II Roll: BYRNE, Herbert Richard]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://afltables.com/afl/stats/players/H/Herb_Byrne.html Herb Byrne's playing statistics] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1887]] 6udflsnp2ver89y587glnlqlr71k5q9 5424222 5424221 2026-06-27T22:56:53Z Lukas Kaladze 162659 დაემატა [[კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5424222 wikitext text/x-wiki '''ჰერბერტ რიჩარდ ბაირნი''' (დ. [[28 ოქტომბერი]], [[1887]] – გ. [[3 აგვისტო]], [[1959]]) — [[ავსტრალიური ფეხბურთი|ავსტრალიური ფეხბურთის]] მოთამაშე, სამხედრო პირი. თამაშობდა [[ფიცროი|ფიცროიში]], [[ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგა|ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგაში]] (VFL). ==ოჯახი== დაიბადა 1887 წლის 28 ოქტომბერს რიჩარდ და ოლივია გერტრუდა ბაირნების ოჯახში. ==საფეხბურთო კარიერა== ქსავიერის კოლეჯში თამაშის დროს ყურადღების მიქცევის შემდეგ, ბაირნმა ჩაატარა ორი პროფესიონალური მატჩი ფიცროისთვის [[1907]] წლის სეზონში. ==სამხედრო საქმიანობა== [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომში]] მონაწილეობის შემდეგ, ბაირნი მსახურობდა [[გელიბოლუს ნახევარკუნძული|გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე]] და [[ეგვიპტე|ეგვიპტეში]] ოფიცრის თანამდებობაზე. მას მიენიჭა გამორჩეული სამსახურის ორდენი [[1917]] წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]], თავისი ჯარისკაცების გადარჩენისთვის ჭურვის აფეთქებისგან და შემდეგ რვა დაჭრილის გადარჩენისთვის [[ბელგია|ბელგიაში]]. მიუხედავად საკუთარი ფიზიკური ზიანისა, ის დარჩა თავის ჯარისკაცებთან ორი დღის განმავლობაში, იქამდე სანამ არ მიეცა ბრძანება სამედიცინო დახმარების მისაღებად წასვლის შესახებ. ორჯერ იქნა მოხსენიებული დეპეშებში. ომის შემდეგ ბაირნი განაგრძობდა მსახურებას არასრულ განაკვეთზე კომისიონერ ოფიცრად და დაჯილდოვდა კოლონიური დამხმარე ძალების ოფიცრების დეკორაციით ხანგრძლივი და დამსახურებული სამსახურისთვის. ბაირნი [[1940]] წლის იანვრიდან მსახურობდა ავსტრალიის არმიაში ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდებით.<ref>[https://nominal-rolls.dva.gov.au/veteran?id=305925&c=WW2 World War II Roll: BYRNE, Herbert Richard]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://afltables.com/afl/stats/players/H/Herb_Byrne.html Herb Byrne's playing statistics] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1887]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო]] 90g7oiscp7f932mnej70i4bve0qjwps 5424223 5424222 2026-06-27T22:57:12Z Lukas Kaladze 162659 დაემატა [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1959]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5424223 wikitext text/x-wiki '''ჰერბერტ რიჩარდ ბაირნი''' (დ. [[28 ოქტომბერი]], [[1887]] – გ. [[3 აგვისტო]], [[1959]]) — [[ავსტრალიური ფეხბურთი|ავსტრალიური ფეხბურთის]] მოთამაშე, სამხედრო პირი. თამაშობდა [[ფიცროი|ფიცროიში]], [[ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგა|ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგაში]] (VFL). ==ოჯახი== დაიბადა 1887 წლის 28 ოქტომბერს რიჩარდ და ოლივია გერტრუდა ბაირნების ოჯახში. ==საფეხბურთო კარიერა== ქსავიერის კოლეჯში თამაშის დროს ყურადღების მიქცევის შემდეგ, ბაირნმა ჩაატარა ორი პროფესიონალური მატჩი ფიცროისთვის [[1907]] წლის სეზონში. ==სამხედრო საქმიანობა== [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომში]] მონაწილეობის შემდეგ, ბაირნი მსახურობდა [[გელიბოლუს ნახევარკუნძული|გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე]] და [[ეგვიპტე|ეგვიპტეში]] ოფიცრის თანამდებობაზე. მას მიენიჭა გამორჩეული სამსახურის ორდენი [[1917]] წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]], თავისი ჯარისკაცების გადარჩენისთვის ჭურვის აფეთქებისგან და შემდეგ რვა დაჭრილის გადარჩენისთვის [[ბელგია|ბელგიაში]]. მიუხედავად საკუთარი ფიზიკური ზიანისა, ის დარჩა თავის ჯარისკაცებთან ორი დღის განმავლობაში, იქამდე სანამ არ მიეცა ბრძანება სამედიცინო დახმარების მისაღებად წასვლის შესახებ. ორჯერ იქნა მოხსენიებული დეპეშებში. ომის შემდეგ ბაირნი განაგრძობდა მსახურებას არასრულ განაკვეთზე კომისიონერ ოფიცრად და დაჯილდოვდა კოლონიური დამხმარე ძალების ოფიცრების დეკორაციით ხანგრძლივი და დამსახურებული სამსახურისთვის. ბაირნი [[1940]] წლის იანვრიდან მსახურობდა ავსტრალიის არმიაში ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდებით.<ref>[https://nominal-rolls.dva.gov.au/veteran?id=305925&c=WW2 World War II Roll: BYRNE, Herbert Richard]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://afltables.com/afl/stats/players/H/Herb_Byrne.html Herb Byrne's playing statistics] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1887]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1959]] 32fuwfxufyv1pfugq8zuqkm260kmoot 5424224 5424223 2026-06-27T22:59:03Z Lukas Kaladze 162659 დაემატა [[კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრალიელი სპორტსმენები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5424224 wikitext text/x-wiki '''ჰერბერტ რიჩარდ ბაირნი''' (დ. [[28 ოქტომბერი]], [[1887]] – გ. [[3 აგვისტო]], [[1959]]) — [[ავსტრალიური ფეხბურთი|ავსტრალიური ფეხბურთის]] მოთამაშე, სამხედრო პირი. თამაშობდა [[ფიცროი|ფიცროიში]], [[ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგა|ვიქტორიანული ფეხბურთის ლიგაში]] (VFL). ==ოჯახი== დაიბადა 1887 წლის 28 ოქტომბერს რიჩარდ და ოლივია გერტრუდა ბაირნების ოჯახში. ==საფეხბურთო კარიერა== ქსავიერის კოლეჯში თამაშის დროს ყურადღების მიქცევის შემდეგ, ბაირნმა ჩაატარა ორი პროფესიონალური მატჩი ფიცროისთვის [[1907]] წლის სეზონში. ==სამხედრო საქმიანობა== [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომში]] მონაწილეობის შემდეგ, ბაირნი მსახურობდა [[გელიბოლუს ნახევარკუნძული|გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე]] და [[ეგვიპტე|ეგვიპტეში]] ოფიცრის თანამდებობაზე. მას მიენიჭა გამორჩეული სამსახურის ორდენი [[1917]] წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]], თავისი ჯარისკაცების გადარჩენისთვის ჭურვის აფეთქებისგან და შემდეგ რვა დაჭრილის გადარჩენისთვის [[ბელგია|ბელგიაში]]. მიუხედავად საკუთარი ფიზიკური ზიანისა, ის დარჩა თავის ჯარისკაცებთან ორი დღის განმავლობაში, იქამდე სანამ არ მიეცა ბრძანება სამედიცინო დახმარების მისაღებად წასვლის შესახებ. ორჯერ იქნა მოხსენიებული დეპეშებში. ომის შემდეგ ბაირნი განაგრძობდა მსახურებას არასრულ განაკვეთზე კომისიონერ ოფიცრად და დაჯილდოვდა კოლონიური დამხმარე ძალების ოფიცრების დეკორაციით ხანგრძლივი და დამსახურებული სამსახურისთვის. ბაირნი [[1940]] წლის იანვრიდან მსახურობდა ავსტრალიის არმიაში ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდებით.<ref>[https://nominal-rolls.dva.gov.au/veteran?id=305925&c=WW2 World War II Roll: BYRNE, Herbert Richard]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://afltables.com/afl/stats/players/H/Herb_Byrne.html Herb Byrne's playing statistics] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1887]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1959]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრალიელი სპორტსმენები]] 990q6kim54ial8tj4qlk3bwpaugrycm 1 893715 5424218 2026-06-27T22:49:59Z Lukas Kaladze 162659 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} ~~~~ 5424218 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} [[მომხმარებელი:Lukas Kaladze|Lukas Kaladze]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lukas Kaladze|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lukas Kaladze|წვლილი]]) 22:49, 27 ივნისი 2026 (UTC) 9gbb1muqqee76enu8jnd9hor70fne9j 5424219 5424218 2026-06-27T22:50:20Z Lukas Kaladze 162659 5424219 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893716 5424233 2026-06-28T03:02:00Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1872 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1872 წელი ოკეანეთში]] 5424233 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1872 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1872 წელი ოკეანეთში]] 74uhf1rtjccoht09gtq0ov3uuphk7zo 15 893717 5424234 2026-06-28T03:02:28Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424234 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893718 5424235 2026-06-28T03:02:53Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1872 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ოკეანეთში]] 5424235 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1872 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ოკეანეთში]] hffkkk5tbdj87763tmpqka58plqk5p2 15 893719 5424236 2026-06-28T03:03:14Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424236 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893720 5424237 2026-06-28T03:03:58Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1873 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1873 წელი ოკეანეთში]] 5424237 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1873 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1873 წელი ოკეანეთში]] 9n93ul7pkcq40nj9c6jdsqjvwsb69hm 15 893721 5424238 2026-06-28T03:04:20Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424238 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893722 5424239 2026-06-28T03:04:53Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1873 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ოკეანეთში]] 5424239 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1873 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ოკეანეთში]] ct0z8kr82p3maiv05cqpbw290ea4lzx 15 893723 5424240 2026-06-28T03:05:23Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424240 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893724 5424241 2026-06-28T03:05:45Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1873]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები კონტინენტების მიხედვით]] 5424241 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1873]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები კონტინენტების მიხედვით]] cj57feqk1ohjcoiunnjamrwx27qdvlb 15 893725 5424242 2026-06-28T03:06:08Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424242 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893726 5424243 2026-06-28T03:07:03Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1873]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ქვეყნების მიხედვით]] 5424243 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1873]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ქვეყნების მიხედვით]] 6lp9jbebpwnic7fn981iya1hai3h1v8 15 893727 5424244 2026-06-28T03:07:31Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424244 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893728 5424245 2026-06-28T03:08:29Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1874 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1874 წელი ოკეანეთში]] 5424245 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1874 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1874 წელი ოკეანეთში]] ou3x05jtmydapurc68vg0h6ujnofb36 15 893729 5424246 2026-06-28T03:09:03Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424246 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893730 5424247 2026-06-28T03:09:29Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1874 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ოკეანეთში]] 5424247 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1874 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ოკეანეთში]] h64b726gpl6magnbanok6pgpk30yg4t 15 893731 5424248 2026-06-28T03:09:52Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424248 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893732 5424249 2026-06-28T03:10:37Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1874]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები კონტინენტების მიხედვით]] 5424249 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1874]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები კონტინენტების მიხედვით]] m6ie06qoitlslehciloe2pzpe833sl1 15 893733 5424250 2026-06-28T03:11:04Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424250 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893734 5424251 2026-06-28T03:11:46Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1874]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ქვეყნების მიხედვით]] 5424251 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1874]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ქვეყნების მიხედვით]] m0u6pgd76i7h9r1y20zmd8bdarbptj5 15 893735 5424252 2026-06-28T03:12:11Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424252 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893736 5424253 2026-06-28T03:12:51Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1875 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1875 წელი ოკეანეთში]] 5424253 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1875 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ავსტრალიაში]] [[კატეგორია:1875 წელი ოკეანეთში]] 530smu1p3jlc708h5zv9y1wpc3epulu 15 893737 5424254 2026-06-28T03:13:17Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424254 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893738 5424255 2026-06-28T03:13:56Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1875 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ოკეანეთში]] 5424255 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1875 წელი კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ოკეანეთში]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ოკეანეთში]] ekviqk5srh84jazafxczteoqtf06ffm 15 893739 5424256 2026-06-28T03:14:24Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424256 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893740 5424257 2026-06-28T03:15:25Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1875]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები კონტინენტების მიხედვით]] 5424257 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1875]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები კონტინენტების მიხედვით]] 2mhkwmsw6rygb2zvyvx73bk68y8mqx7 15 893741 5424258 2026-06-28T03:15:56Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424258 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893742 5424259 2026-06-28T03:16:33Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1875]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ქვეყნების მიხედვით]] 5424259 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1875]] [[კატეგორია:1870-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ქვეყნების მიხედვით]] bduojt1h40w1qvpblzj9vfzx3ejycmq 15 893743 5424260 2026-06-28T03:16:53Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5424260 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 893744 5424266 2026-06-28T05:59:38Z Elrostro 75016 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] 5424266 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები]] [[კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები წლის მიხედვით]] tf8ezpwf86ukby6z0oq12ximngo8hcr 14 893745 5424275 2026-06-28T07:02:39Z Elrostro 75016 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] 5424275 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:საქართველოში გასული ესპანურენოვანი ტელესერიალები]] [[კატეგორია:მექსიკური ტელესერიალები]] m8ozgzwlg6rbagt499fyrqshyz2eo9j 0 893748 5424299 2026-06-28T11:50:19Z Tinatin kokhreidze55 178881 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5424299 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|28|06|2026}} iz4gt7jzkzel7pva9aaulazbsmit7jw 3 893749 5424301 2026-06-28T11:55:39Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5424301 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 11:55, 28 ივნისი 2026 (UTC) fovqbu9fk33w4ezpqe6r8r04huickfy